1

1 Худай гадым заманларда пыгамберлер аркалы энчеме гезек дүрли ёллар билен аталарымыз билен геплешипдир.

2 Ол соңкы вагтларда хем бар задың мирасчысы эдип белләни ве Ол аркалы әлеми ярадан Оглунда бизиң билен геплешди.

3 Огул Худайың шөхратының ялкымы, Онуң барлыгының кешби болуп, бар зады гудратлы сөзи билен саклап, бизи гүнәлерден тәмизләнден соң, Гөкде Шөхратлының сагында отурды.

4 Ол перишделерден нәче үстүн ады мирас алан болса, шонча-да олардан үстүн болды.

5 Чүнки Худай хей-де перишделериң бирине: «Сен Мениң Оглумсың, Мен бу гүн Сениң Атаң болдум», «Мен Оңа Ата, Ол-да Маңа Огул болар» дийипми?

6 Ене Худай Өзүниң илкинҗи доглан Оглуны дүнйә иберенде: «Худайың әхли перишделери Оңа сежде этсин» диййәр.

7 Перишделер хакда: «Ол перишделерини ел, хызматкәрлерини от ялны эдйәндир» диййән болса,

8 Оглы хакда: «Эй Худай, Сениң тагтың бакыдыр, догрулык хасасы Сениң Патышалыгың хасасыдыр» диййәр.

9 «Сен догрулыгы сөйүп, канунсызлыгы йигрендиң. Мунуң үчин Худай - Сениң Худайың Сени шатлык ягы билен ёлдашларыңдан артык месх этди».

10 Я Реб, башлангычда Ериң дүйбүни Сен тутдуң. Гөк хем Сениң эллериңиң ишидир.

11 Олар ёгалар, диңе Сен галарсың. Хеммеси бир эшик ялы көнелер.

12 Олары бир гейим ялы дүйрерсиң, олар үйтгәр. Эмма Сен шол дуршуңа дурарсың, Сениң йылларың түкенмез».

13 Худай перишделериң бирине хей: «Душманларыңы аякларың астына басганчак эдйәнчәм, Мениң сагымда отур» дийипми?

14 Перишделериң әхлиси гутулышы мирас алҗаклара хызмат этмек үчин иберилен хызматкәр рухлар дәлми нәме?

2

1 Шонуң үчин эшиденлеримизден дашлашмаз ялы, олара хас көп үнс бермелидирис.

2 Чүнки перишделер аркалы айдылан сөз берк болуп, хер бир җенаят, сөзе гулак асмазлык өз адалатлы алмытыны алан болса,

3 Онда шейле улы гутулышы гөрмезлиге салсак, биз нәхили гачып билерис? Бу гутулышы озал башда Реб ыглан этди, Ондан эшиденлер болса оны бизе тассыкладылар.

4 Худай хем муңа аламатлар, мугҗызалар, дүрли гудратлар, Өз ислеги боюнча пайлан Мукаддес Рух сылаглары билен гүвәлик этди.

5 Ол бизиң гүррүңини эдйән гелҗекки дүнйәмизи перишделере табын эденок.

6 Йөне бири бир ерде шейле гүвә гечип дийди: «Сен оны ятлар ялы, ынсан нәме? Оңа үнс берер ялы, ынсан оглы нәме?

7 Оны перишделерден аз-кем пес тутдуң. Шөхрат хем хормат тәҗини Оңа гейдирип, Өз эллериң ишлериниң үстүнде Оны отуртдың.

8 Бар зады Онуң аякларының астында гойдуң». Худай бар зады Оңа табын этди, Оңа баглы дәл зат гоймады. Йөне велин хемме задың Оңа баглыдыгыны биз энтек гөрмейәрис.

9 Эмма перишделерден аз-кем пес тутулан Иса Худайың мерхемети билен хер ынсан үчин өлүми дадар ялы, гөрен өлүм гөргүси үчин шөхрат хем хормат тәҗиниң гейдириленини гөрйәрис.

10 Энчеме огуллары шөхрата етирйәркә, оларың гутулышының Өңбашчысыны гөргүлер аркалы кәмиллиге етирмек хемме задың Өзи үчин ве Өзи аркалы бар болан Худая ярашыклыды.

11 Чүнки мукаддес эден билен мукаддес эдиленлериң хеммеси бир Атадандыр. Шонуң үчин хем Иса олара доган диймекден утанмаяр. Шейле диййәр:

12 «Сениң адыңы доганларыма ыглан эдерин, йыгнагың ортарасында Саңа өвгүли нагмалар айдарын».

13 Ене: «Мен Оңа ынам эдерин», «Ине, Мен ве Худайың Маңа берен чагалары» диййәр.

14 Чагаларың эт хем гандандыгына гөрә, Өзи хем оларыңкы билен бир адам сыпатына гирди. Ол муны өлүм гүйҗүне эе боланы, ягны иблиси өлүм аркалы ёгалтҗак,

15 өмүрбойы өлүм горкусы зерарлы гул боланларың хеммесини эркинлиге етирҗек болуп этди.

16 Чүнки Ол, элбетде, перишделере ярдам этмән, Ыбрайымың неслинден боланлара ярдам эдйәр.

17 Шонуң үчин Ол халкың гүнәлерини Худая багышлатмак, Худайың гуллугында рехимдар хем садык Баш Руханы болмак үчин, хер тайдан доганларына меңземели болды.

18 Шейлелик билен, сыналанда Өзүниң гөрги гөрен затларында сыналянлара көмек бермеги башаряр.

3

1 Шонуң үчин, эй, асмандан гелен чакылыга шәрик болан мукаддес доганлар, бизиң ыкрар эден иманымызың Ресулы хем Баш Руханысы Иса середиң.

2 Ол Мусаның, Худайың тутуш өйүнде садык галышы ялы, Өзүни белләне вепадар галды.

3 Өйи ясаның өйден кән хормат гөрши ялы, Иса-да Мусаныңкыдан бейик шөхрата мынасып гөрүлди.

4 Чүнки хер өй бири тарапындан ясаляр, Худай болса бар зады ясандыр.

5 Муса гелҗекде сөзленҗек сөзлере гүвә гечмек үчин, Худайың бүтин өйүнде бир хызматкәр болуп садык галды.

6 Эмма Месих Онуң өйүне җогапкәр Огул хөкмүнде садыкдыр. Батырлыгымызы, магтанян умыдымызы соңуна ченли берк сакласак, Онуң өйи биздирис.

7 Шонуң үчин Мукаддес Рухуң айдышы ялы: «Бу гүн Онуң сесини эшитсеңиз,

8 чөлде сыналан гүнүңиздәки питнеде болшы ялы, йүрегиңизи гататмаң.

9 Аталарыңыз ол ерде Мени барлап сынадылар, кырк йыллап Мениң эдйәнлерими гөрүп гездилер.

10 Шонуң үчин Мен бу несле гахарланып: олар элмыдам йүреклеринде азашяр, Мениң ёлларымы билмедилер дийдим.

11 Гахарлананымда: олар дынчлык үлкәме гирмез! дийип ант ичдим».

12 Эй доганлар, хабардар болуң, сизиң бириңизде дири Худайдан дашлашан имансызлыгың эрбет йүреги болаймасын.

13 Сизиң хич бириңизиң йүрегиңиз гүнәниң алдавчылыгы билен гатамаз ялы, «гүн шу гүндүр» дийилйәркә, хер гүн бири-бириңизи рухландырың.

14 Чүнки башлангычдакы ынамы соңуна ченли берк сакласак, бу Месихе шәрик болдугымыздыр.

15 Озал айдылышы ялы, «Бу гүн Онуң сесини эшитсеңиз, питнеде болшы ялы, йүрегиңизи гататмаң».

16 Онуң сесини эшидип хем питне турзанлар кимлерди? Муса аркалы Мүсүрден чыкарыланларың хеммеси дәлмиди?

17 Худай кырк йыллап киме гахарланды? Гүнә эдип, маслыклары чөлде серлип галанлара дәлми?

18 Сөзүне гулак асмаянлардан башга Өз дынчлык үлкесине кимлер гирмез дийип ант ичди?

19 Биз, имансызлык эдендиклери үчин, оларың гирип билмәндиклерини гөрйәрис.

4

1 Шонуң үчин Онуң дынчлык үлкесине гирме вадасы хениз еринделигине гөрә, сизден бири муңа етмән галаймасын дийип горкуда болалың.

2 Чүнки Хош Хабар бизе вагыз эдилиши ялы, олара-да вагыз эдилди, йөне эшиден сөзлерини иман билен утгашдырмандыклары үчин, онуң олара пейдасы болмады.

3 Дүнйәниң ярадылышының башында ишлерини тамамлан Худайың: «Гахарлананымда: олар дынчлык үлкәме гирмезлер дийип ант ичдим» дийши ялы, биз иман гетиренлер бу дынчлыга гирерис.

4 Чүнки бир ерде единҗи гүн хакда: «Едиленҗи гүн Худай әхли ишини тамамлады ве шол гүн дынч алды» дийипдир.

5 Ене-де шол ерде: «Олар дынчлык үлкәме гирмез» диййәр.

6 Шейлеликде, Хош Хабары илки эшиденлер сөзе гулак асмандыклары үчин, ол дынчлыга гирип билмедилер, йөне кәбир гирҗеклер бар.

7 Шонуң үчин Худай көп вагтдан соң, Давут аркалы айдылышы ялы: «Бу гүн Онуң сесини эшитсеңиз, йүрегиңизи гататмаң» диенде, «бу гүн» диймек билен ене бир гүни беллейәр.

8 Чүнки Ешу олары дынчлыга етирен болса, онда Худай мундан соң башга гүнүң гүррүңини этмезди.

9 Шейлеликде, Худайың халкы үчин ене бир сабат гүнүниң дынчлыгы галяр.

10 Худай Өз ишлеринден нәхили дынч алан болса, Онуң дынчлыгына гирен хем өз ишлеринден шейле дынч аландыр.

11 Шейлеликде, хич ким оларың питнесинден гөрелде алып йыкылмаз ялы, ол дынчлыга гирмек үчин гайрат эделиң.

12 Худайың сөзи дири хем тәсирлидир, хер бир ики йүзли гылычдан кесгирдир. Ол җан хем рухы, богунлары хем йилиги бөлйәнчә батяндыр, йүрегиң дүшүнҗелеридир ниетлерине хөкүм эдйәндир.

13 Худайдан гизлин хич бир махлук ёкдур, хасап бермели Худайымызың гөзлериниң өңүнде әхли зат ялаңач хем ачыкдыр.

14 Гөкден гечен улы Баш Руханымыз, Худайың Оглы Исамызың барлыгына гөрә, ыкрар эден иманымызы берк туталың.

15 Чүнки бизиң эҗизликлеримизе гынанып билмейән дәл, эйсем, хер затда бизиң ялы сыналып, гүнә этмедик бир Баш Руханымыз бардыр.

16 Рехимдарлыга говшуп, герек вагтында бизе көмек берҗек мерхемети тапар ялы, Худайың мерхемет тагтына ынам билен голайлашалың.

5

1 Хер бир баш руханы, гүнәлериң төлегине сылаглар хем гурбанлар хөдүрләр ялы, адамлар арасындан сайланып, Худая дегишли затларда олара векиллик этмек үчин белленйәр.

2 Наданлара, ёлдан азашанлара юмшак болмагы башаряр, чүнки өзүниң хем эҗизликлери бар.

3 Ол шу себәпли халк үчин болшы ялы, өз гүнәлери үчин хем гурбан бермәге борчлудыр.

4 Адам баш руханы болма хорматыны өз-өзүне берип биленок. Ол Харун ялы, Худай тарапындан чагырылып аляр.

5 Шонуң ялы, Месих хем баш руханы болмак үчин өз-өзүни шөхратландыранок, Оны «Сен Мениң Оглумсың, Мен бу гүн Сениң Атаң болдум» диен шөхратландырды.

6 Башга бир ерде-де диййәр: «Мелкиседек дүзгүни боюнча, Сен хемишелик руханысың».

7 Месих ер йүзүнде болан гүнлеринде Өзүни өлүмден гутармагы башарян Худая улы перят, гөзяшлар билен догалар хем ялбарышлар хөдүрләп, таквалыгы үчин эшидилди.

8 Ол Огул хем болса, гөрен гөргүлеринден сөзе гулак асмагы өвренди.

9 Кәмиллешдирилип, Худай тарапындан Мелкиседек дүзгүни боюнча Баш Руханы адыны алды.

10 Сөзүне гулак асанларың хеммеси үчин бакы гутулыш чешмеси болды.

11 Бу барада берҗек көп гүррүңимиз бар, йөне сизиң эшитмәге ислегсизлигиңиз үчин, дүшүндирмек кын.

12 Өвредиҗи болмалы вагтыңыз гелип етен хем болса, сиз бириниң Худайың сөзүниң илкинҗи эсасларыны гайтадан өзүңизе өвретмегине мәтәч. Сизе агыр дамак дәл-де, сүйт герек.

13 Ким сүйт эмйән болса, ол чага, догрулык сөзүнде теҗрибесиздир.

14 Агыр дамак кемала геленлере, ягны сайгарма укыплары ягшы билен яманы танамага өвренишдирилип, тербие эдиленлере берилйәндир.

6

1 Шонуң үчин Месих барадакы башлангыч тәлими ызда галдырып, өлүм гетирйән ишлерден тоба этмәниң, Худая иманың,

2 чокундырмалар, эл гоймалар, өлүлериң дирелиши ве эбеди хөкүм барадакы таглыматың дүйбүни яңадандан тутман, кәмиллиге тарап илерләлиң.

3 Хава, Худай ругсат берсе, муны эделиң.

4 Чүнки бир гезек ягтылдып, асман сылагыны дадып, Мукаддес Руха шәрик эдилип,

5 Худайың оңат сөзүни, гелҗекки дөврүң гүйчли ишлерини даданындан соң,

6 ёлдан чыканлары тоба үчин яңадандан тәзелемек мүмкин дәл. Себәби олар Худайың Оглуны өзлери үчин гайтадан хача чүйләп, биабрай эдйәрлер.

7 Үстүне йыгы-йыгыдан дүшен ягышдан ичйән, өзүни беҗерене пейдалы өсүмликлер битирйән ере Худай берекет индерйәр.

8 Эмма тикендир гызганы битирйән ер дерексиздир, гаргыша голайдыр, соңы янмакдыр.

9 Эй сөйгүли доганлар, биз бейле геплесек-де, сизиң гутулыш бабатда хас оңат затлара эедигиңизе ынанярыс.

10 Худай сизиң ишиңизи, мукаддеслере хызмат эдип хем-де хызмат этмеги довам этдирмек билен, Өз адына гөркезен сөйгиңизи унудар ялы, адалатсыз дәлдир.

11 Биз, сиз ялта болман, гайтам, вада эдиленлери иман хем сабыр аркалы мирас аланлардан гөрелде алар ялы,

12 умыдыңыздан долы аркайын болмак үчин, хер бириңизиң шол гайраты соңуна ченли гөркезмегиңизи ислейәрис.

13 Худай Ыбрайыма вада беренде, Өзүнден улы болан бириниң адындан ант ичип билмәни үчин, Өз адындан ант ичип:

14 «Хакыкатдан-да, саңа берекеди болдан берерин, сениң зүрядыңы гаты көпелдерин» дийди.

15 Шейлеликде, сабырлы гарашан Ыбрайым вада етди.

16 Адамлар өзүнден улының адындан ант ичйәр. Олар үчин ант айдыланы тассыклап, хемме җеделлери соңлаяр.

17 Шонуң үчин Худай-да Өз максадының үйтгевсизлигини ваданың мирасчыларына хас анык гөркезҗек болуп, ваданы ант билен тассыклады.

18 Ол муны өңүмизде гойлан умыда япышҗак болуп гачан бизиң Худайың ялан сөзлемеги мүмкин болмадык ики үйтгевсиз зады аркалы улы теселли тапмагымыз үчин этди.

19 Бизиң җан лабыры ялы ынамлы хем берк болан бу умыдымыз тутының аңрысына гечйәндир.

20 Иса Мелкиседек дүзгүни боюнча эбеди Баш Руханы болуп, өңбашчымыз хөкмүнде бизиң үчин ол ере гирди.

7

1 Бу Мелкиседек Салем патышасы хем-де бейик Худайың руханысыды. Ол патышалары дерби-дагын эдип гелйән Ыбрайымы гаршылап, оңа ак пата берди.

2 Ыбрайым хем оңа бар задың ондан бирини берди. «Мелкиседек» озал адының манысы боюнча «догрулык патышасыдыр», соң хем «Салем патышасы», ягны парахатлык патышасыдыр.

3 Онуң атасы, энеси, несил шеҗереси белли дәл. Гүнлериниң не башы, не-де өмрүниң соңы бар. Йөне Худайың Оглуна меңзедилип, мыдамлык руханы болуп галяр.

4 Бизиң улы атамыз Ыбрайымың алан олҗаларындан ондан бирини берен бу адамы, гөрүң, нәхили улы!

5 Леви огулларындан болуп, руханылык везипесини аланларың халкдан, ягны Ыбрайымың тохумындан хем болсалар, өз доганларындан Мукаддес Канун боюнча ондан бирини алмалы диен буйруклары барды.

6 Эмма Мелкиседек Леви неслинден болмаса-да, вадалары алан Ыбрайымдан ондан бирини алып, оңа ак пата берипдир.

7 Кичиниң ак патаны өзүнден улудан аляндыгы гүррүңсиздир.

8 Бу ерде өлүмли адамлар ондан бирини аляр, йөне ол ерде яшаянлыгына гүвәлик берилйән аляр.

9 Хатда ондан бирини алан Леви хем Ыбрайым аркалы ондан бир берипдир дийсең болҗак.

10 Чүнки Мелкиседек Ыбрайымы гаршылан махалы Леви энтек атасының билиндеди.

11 Шейлеликде, кәмиллиге левили руханылык аркалы етилйән болсады - чүнки халк бу руханылык астында Мукаддес Кануна говушды - онда Харун дүзгүни боюнча дәл-де, Мелкиседек дүзгүни боюнча башга бир руханының гелмеги нәмә герекди?

12 Чүнки руханылык үйтгәнде, Кануның хем үйтгемеги зерурдыр.

13 Бейле гүррүңи эдилйән адам башга тайпадан. Бу тайпадан хич ким гурбанлык эдилйән ерде хызмат этмәндир.

14 Реббимизиң Иуда тайпасындандыгы айдың. Муса бу тайпадан гүррүң эденде, руханылар хакда хич бир зат айтманды.

15 Мелкиседеге меңзеш башга бир руханының йүзе чыкмагы бу айданымызы өңкүсинден хем айдыңрак гөркезйәр.

16 Ол, Кануның ата-баба барадакы шертине гөрә дәл-де, түкенмез яшайшың гүйҗүне гөрә руханы болупдыр.

17 Чүнки «Мелкиседек дүзгүни боюнча, сен хемишелик руханысың» дийип гүвә гечилйәр.

18 Озалкы буйрук говшаклыгы хем пейдасыздыгы зерарлы ятырылды.

19 Чүнки Канун хич бир зады кәмиллешдирмеди. Мунуң ерине бизи Худая якынладян өңкүден оңат бир умыт берилди.

20 Бу антсыз болмады. Бейлекилер болса антсыз руханы болупдылар.

21 Эмма Ол өзүне: «Реб ант ичди, Ол дәнмез. Сен мыдамлык руханысың» диениң анты аркалы руханы болды.

22 Иса бу ант билен хас оңат әхтиң кепили болды.

23 Озалкы руханылар көпдүлер. Чүнки өлүм оларың везипеде галмагыны бөкдейәрди.

24 Эмма Исаның, бакы галянлыгы үчин, үйтгевсиз руханылыгы бардыр.

25 Шу себәпден Ол Өзи аркалы Худая якынлаянлары бүтинлей гутармагы башаряр. Чүнки олара төвелла этмек үчин хемише дири.

26 Бизе шейле, мукаддес, языксыз, чирксиз, гүнәкәрлерден араны ачан ве Гөкден ёкары чыкарылан Баш Руханы герекди.

27 Ол бейлеки руханылар ялы, хер гүн өңүрти өз гүнәлери, соңра-да халкың гүнәлери үчин гурбан хөдүрлемәге меҗбур дәл. Чүнки Ол Өзүни хөдүрлемек билен, муны бир гезекде битирди.

28 Мукаддес Канун эҗиз адамлары баш руханы эдип беллейәр, канундан соң гелен ант сөзи болса Худайың хемишелик кәмиллешдирилен Оглуны Баш Руханы эдип гойды.

8

1 Айданларымызың өзени шунда: бизиң Гөкде, хеммеден Улының тагтының сагында отурып,

2 Мукаддес ериң, ягны ынсаның дәл-де, Реббиң гуран хакыкы чадырының хызматыны эдйән бир Баш Руханымыз бар.

3 Хер бир баш руханы сылаглар хем гурбанлар хөдүрлемек үчин белленйәр. Бу себәпден бизиң Баш Руханымызың хем хөдүрләре бир зады болмалы.

4 Өзи ер йүзүнде болан болса, Мукаддес Канун боюнча сылаглары хөдүрлейәнлериң барлыгы үчин Ол руханы болмазды.

5 Булар Муса берлен гөркезмә гөрә, асмана дегишли затларың нусгасы хем көлегесине хызмат эдйәрлер. Чүнки Муса чадыры гураҗак болуп йөркә, Худай оңа: «Әхли зады дагда саңа гөркезилен нусга гөрә этҗек бол» дийипди.

6 Инди болса Иса хас оңат вадалар үстүнде гуралан хас оңат әхтиң төвеллачысы болшы ялы, шонча-да улы гуллуга эе болды.

7 Илкинҗи әхт мүйнсүз болан болсады, онда икинҗи герекли болмазды.

8 Чүнки Худай Өз халкыны мүйнли гөрүп, шейле диййәр: «Ине Ысрайыл халкы билен, Яхуда халкы билен тәзе әхт баглашҗак гүнлерим гелйәр. Реб шейле диййәр.

9 Бу оларың аталарыны Мүсүр юрдундан чыкарҗак болуп, эллеринден тутан гүнүм олар билен баглан әхтим ялы болмаз. Чүнки олар әхтиме баглы болуп галмадылар, Мен хем олары индемедим, Реб диййәр.

10 Ол гүнлерден соң, Реб диййәр, Ысрайыл халкы билен баглаҗак әхтим ине, шу: Өз канунларымы оларың аңына берип, булары йүреклерине язарын. Мен оларың Худайы, олар хем Мениң халкым болар.

11 Инди хич ким өз гоңшусына, хич ким өз доганына: Ребби танаң дийип өвретмез. Чүнки кичисинден улусына ченли, оларың бары Мени танар.

12 Оларың нәдогрулыкларына рехимли боларын, гүнәлерини хич хачан яда салмарын».

13 Худай «тәзе әхт» диймек билен, илкинҗиниң көнелендигини гөркезйәр. Вагты гечен, көнелен зат болса ёгалмага голайдыр.

9

1 Илкинҗи әхтиң хем ыбадат дессурлары, дүнъеви ыбадатханасы барды.

2 Бир чадыр гурлупды. Мукаддес Җай дийилйән биринҗи бөлүмде шемдан, сачак, Худая хөдүрленип гойлан чөреклер боларды.

3 Икинҗи тутының аңырсында Иң Мукаддес Җай дийилйән ички бөлүм барды. Алтын бухурдан, бүтинлей гызыл билен гапланан әхт сандыгы бу ердеди.

4 Сандыгың ичинде гызылдан ясалан манна габы, Харуның гүллән хасасы, йүзи язгылы даш сахыпалар барды.

5 Сандыгың үстүнде гүнәлериң өтүлйән ерине көлеге салып дуран шөхрат керубилери боларды. Йөне энтек булардан бирин-бирин гүррүң эдип билмейәрис.

6 Шейле гурлушда руханылар мыдама чадырың илкинҗи бөлүмине гирип, Худая хызматларыны берҗай эдйәр.

7 Эмма ички бөлүме йылда бир гезек диңе баш руханы гирйәр. Ол хем өзи үчин, халкың наданлыкдан эден языклары үчин хөдүрлән гурбанының ганы болмаса, гирип билмез.

8 Шейлеликде, Мукаддес Рух чадырың илкинҗи бөлүми барка, мукаддес ере гидйән ёлуң хениз белли дәлдигини гөркезйәр.

9 Бу-да хәзирки заман үчин бир мысал болуп, хөдүрленен сылаглар хем гурбанларың ыбадат эден адамың выжданыны кәмиллешдирмеги башарманлыгыны гөркезйәр.

10 Булар диңе ийме, ичме ве дүрли дини ювунмалара дегишли болуп, тәзе дүзгүниң башлангыҗына ченли гойлан беден барадакы дессурлардыр.

11 Эмма Месих гелҗекки оңат ишлериң баш руханысы болуп гелди. Ол ынсан эли билен ясалмадык, ягны бу ярадылышдан болмадык хас улы, хас кәмил чадырдан гечип,

12 Мукаддес ере гирип, эркечлериң, гөлелериң ганы билен дәл-де, Өз ганы билен бир гезекде эбеди гутулышы газанды.

13 Чүнки эркечлер билен өкүзлериң ганы, хапаларың тәмизлиги үчин гөләниң оларың үстүне сепилйән күли олары мукаддес эдйән болса,

14 онда Өзүни эбеди Рух аркалы Худая мүйнсүз хөдүрлән Месихиң ганы дири Худая ыбадат этмегимиз үчин бизиң ынсабымызы өлүм гетирйән ишлерден нәче артыкмач тәмизләр!

15 Шу себәпли хем, Месих биринҗи әхт астында эдилен җенаятлары багышлатҗак болуп, гутулыш газандырян гурбан хөкмүнде өлди, чагырыланлар эбеди мирасы алсынлар дийип, тәзе әхтиң төвеллачысы болды.

16 Чүнки весъетнаманың бар еринде весъет эдениң өленини субут этмек герекдир.

17 Чүнки весъетнама диңе бири өленден соң кануныдыр. Весъет эден шинди дирикә, весъетнаманың асла гүйҗи болмаз.

18 Шу себәпли биринҗи әхт хем гансыз беркарар эдилмеди.

19 Муса Мукаддес Кануның хер буйругыны бүтин халка билдиренден соң, гып-гызыл йүңи, зуфа отуны, сув билен гөлелериң хем-де эркечлериң ганыны алып, китабың, бүтин халкың үстүне сепип:

20 «Бу Худайың сизе буйран әхтиниң ганыдыр» дийди.

21 Шейле хем, чадырың, ыбадатда уланылян әхли гапларың үстүне-де ган сепди.

22 Мукаддес Канун боюнча затларың хеммеси диен ялы ган билен тәмизленйәр. Ган дөкүлмән, багышланма болмаз.

23 Шейлеликде, Гөкде болан затларың нусгаларыны бу гурбанлар билен, йөне Гөкдәки асылларыны булардан говы гурбанлар билен тәмизлемек герекди.

24 Чүнки Месих аслың нусгасы болуп, ынсан эли билен ясалан мукаддес ере дәл-де, бизиң үчин Худайың өңүнде гөрүнҗек болуп, асыл Гөге гирди.

25 Ол баш руханының йылың-йылына кесекиниң ганы билен Иң Мукаддес Җая гиришиниң терсине, Өзүни өвран-өвран хөдүрлемек үчин хем Гөге гирмеди.

26 Бейле болса, Ол дүнйәниң гурлушындан бәри өвран-өвран өлмели боларды. Эмма инди бир гезекде Өзүни гурбан этмек билен, гүнәни арадан айырмак үчин дөвүрлериң ахырында гөрүнди.

27 Бир гезек өлүп хем ондан соң хөкүм эдилмек ынсанларың язгыдында нәхили бар болса,

28 шонуң ялы, Месих хем көп адамларың гүнәлерини гөтермек үчин, бир гезек гурбан эдилди. Эмма ол икинҗи гезек гүнәни гөтермек үчин дәл-де, Өзүне гарашянлара гутулыш гетирмек үчин гөрнер.

10

1 Мукаддес Канун гелҗекки оңат затларың аслы дәл-де, көлегесидир. Шу себәпли хер йыл үзнүксиз хөдүрленен шол бир гурбанлар билен Худая якынланлары хич хачан кәмиллиге етирип билмез.

2 Етирип билседи, онда гурбан хөдүрлемек бес эдилмезмиди? Чүнки ыбадат эденлерде бир гезек гүнәден тәмизлененден соң, инди гүнә аңы галмазды.

3 Эмма ол гурбанлар гүнәлериң барлыгыны хер йыл яда саляр.

4 Чүнки өкүзлериң, эркечлериң ганы билен гүнәлериң айрылмагы мүмкин дәлдир.

5 Мунуң үчин Месих дүнйә гелйәркә диййәр: «Гурбан, совгат ислемән, Маңа бир беден тайярладың.

6 Әхли якылян совгатлары, гүнә үчин хөдүрленйән гурбанлары халамадың.

7 Шонда Мен дийдим: Канун китабында Мен хакда язылышы ялы, Сениң ислегиңи берҗай этҗек болуп, Эй Худайым, ине, Мен гелдим».

8 Озал Кануна гөрә хөдүрлененлер хакда «гурбанлары, совгатлары, әхли якылян совгатлары, гүнә үчин хөдүрленйән гурбанлары ислемедиң, халамадың» дийди.

9 Соңра-да «Эй Худай, Сениң ислегиңи берҗай этҗек болуп, ине, Мен гелдим» дийди. Шейдип, Месих икинҗини беркарар этмек үчин, биринҗини арадан айыряр.

10 Биз бу ислег боюнча Иса Месихиң бедениниң бир гезек хөдүрленмеги билен мукаддес эдилдик.

11 Хер бир руханы болса гүнузын дуруп, гуллук эдип, гүнәлери асла ювуп билмейән шол бир гурбанлары өвран-өвран хөдүрлейәр.

12 Эмма Месих гүнәлериң дерегине хемишелик үчин диңе бир гурбан хөдүрләнден соң, Худайың сагында отурды.

13 Шондан бәри хем душманларының Өз аякларының астына басганчак эдилмегине гарашяр.

14 Чүнки мукаддес эдиленлери диңе бир гурбан билен хемишелик кәмиллиге етирди.

15 Мукаддес Рух хем бу хакда бизе гүвә гечйәр. Илки:

16 «Реб: Ол гүнлерден соң олар билен баглаҗак әхтим будур диййәр: Канунларымы оларың йүрегине гоюп, булары аңларына язарын» диййәр.

17 Онсоң: «Инди оларың гүнәлерини, канунсызлыкларыны яда салмарын» диййәр.

18 Буларың багышланан еринде, инди гүнә үчин гурбан болмаз.

19 Шоңа гөрә, эй доганлар, Исаның ганы билен тутудан гечмәге, ягны Өз беденинден бизе ачан тәзе хем дири ёлундан мукаддес ере гирмәге бизде гайрат бардыр.

20 Худайың өйүне җогапкәр улы Руханымыз хем бардыр.

21 Шоңа гөрә, йүрегимиз эрбет ынсапдан тәмизленип, беденлеримиз тәмиз сув билен ювлуп, иманың берен ынамы билен чын йүрекден Худая якынлашалың.

22 Умыдымызың ыкрарыны берк саклалың.

23 Чүнки ваданы берен Худай ынамдардыр.

24 Бирек-биреги сөйги, оңат ишлер үчин гайрата галдырҗак болалың.

25 Кәбирлериниң эндик эдиши ялы, йыгнанышмагы гойман, гайтам, ол гүнүң голайлаянлыгыны нәче гөрсеңиз, шонча-да бири-биримизи рухландыралың.

26 Чүнки хакыкаты биленимизден соң, билгешлейин гүнә этсек, гүнәлер үчин инди гурбан галман,

27 диңе гарашылан хөкүмиң ховпы, душманлары ювутҗак гызгын от галар.

28 Мусаның кануныны рет эден адам, ики я үч гүвәниң сөзи билен рехимсиз өлйәр.

29 Худайың Оглуны басалан, өзүни мукаддес эден әхтиң ганыны мукаддес хасапламадык, мерхемет Рухуны рысва эден адам мундан нәче агыр җеза сезевар болар өйдйәрсиңиз?

30 Чүнки биз, «Өч Мениңкидир, алмытыны Мен берҗек», ене-де «Реб Өз халкының үстүнден хөкүм чыкарар» Диени танаярыс.

31 Дири Худайың элине дүшмек элхенчдир!

32 Сиз болса ягтылыга чыканыңыздан соң, гөргүлер билен улы гөреше дөз гелен илки гүнлериңизи яда салың.

33 Сиз бир тарапдан ач-ачан сүтемлер хем мушакгатлара сезевар эдилдиңиз, бир тарапдан хем шейле ягдайлара учранлара ёлдаш болдуңыз.

34 Чүнки сиз хем туссаглыкда чекен дертлериме шәрик болдуңыз, хем-де өзүңизиң оңат, дурумлы малыңызың барлыгыны билип, малларыңызың таланмагыны бегенч билен унадыңыз.

35 Шейлеликде, гайратыңызы элден бермәң, онуң сылагы улудыр.

36 Чүнки Худайың ислегини берҗай эдеңизден соң вада говшар ялы, сабыр сизе гереклидир.

37 Чүнки аз салымдан соң: «Гелҗек гелер, гиҗә галмаз.

38 Мениң догры адамым иман билен яшар. Эгер-де ыза чекилсе, Мен оны халамарын».

39 Биз ыза чекилип, хеләкленйәнлерден дәл-де, иман эдип гутулянлардандырыс.

11

1 Иман болса, умыт эдилен затлара бил багламак, гөрүнмейән затлара ынамдыр.

2 Аталарымыз Худайың берекелласыны шунуң билен газандылар.

3 Биз әлемиң Худайың буйругы билен ярадыландыгына, шейле хем гөрүнйән затларың гөрүнмейән затлардан дөрәндигине иман аркалы дүшүнйәрис.

4 Хабылың Худая Кабылыңкыдан говы гурбан хөдүрлемеги иман аркалы болды. Ол иман билен догры адам болуп, Худайың берекелласыны газанды. Чүнки Худай онуң хөдүрлән сылагларыны кабул этди. Шейлеликде, Хабыл өлен хем болса, иман аркалы хәзир-де геплейәр.

5 Ханок өлүми гөрмез ялы, иман аркалы ёкары алынды, хич ким оны тапып билмеди. Чүнки Худай оны ёкары алыпды. Ёкары алынмазындан озал, онуң Худай тарапындан халанянлыгына гүвә гечилди.

6 Иман этмезден, Худай тарапындан халанмак мүмкин дәлдир. Худая якынлашан Онуң барлыгына, Өзүни агтарянлары сылаглаҗакдыгына иман этмелидир.

7 Иман аркалы Нух энтек гөрүлмедик вакалар хакда Худайдан дуйдурыш аланда, Худайдан горкуп, ичерсиниң гутулмагы үчин бир гәми ясады. Шонуң билен дүнйә хөкүм этди, имана даянан догрулыгың мирасдары болды.

8 Ыбрайым иман аркалы мирас алан юрдуна гитмәге чагырыланда, бу сөзе гулак асып, нирә баряныны билмән ёла дүшди.

9 Ол иман аркалы бир ят адам хөкмүнде вада эдилен юртда орнашды. Шол вада шәрик мирасдарлар болан Ысхак ве Якуп билен биле чадырларда яшады.

10 Чүнки ол уссасы, гуруҗысы Худай болан берк эсаслы шәхере гарашярды.

11 Сара, яшы өтен хем болса, гөврели болмага иман аркалы кувват тапды, чүнки ол вада берен Худайы ынамдар сайды.

12 Шейдип хем тәк бир адамдан, өзем өли ялы биринден көплүкде Гөкдәки йылдызлар ялы, деңиз кенарындакы чәгелер ялы сансыз-саҗаксыз зүрят өнди.

13 Бу адамларың бары өлйәнчә имандан дәнмеди. Вада эдиленлере говушман, олары узакдан гөрүп, хош гаршылап, өзлериниң ер йүзүнде ят хем мысапырдыкларыны боюн алдылар.

14 Бейле геплейәнлер өзлериниң бир ватан агтаряндыгыны ачык гөркезйәрлер.

15 Аслында олар чыкып гайдан юртларыны ятлаян болсалар, онда ызларына дөнмәге пурсатлары боларды.

16 Эмма олар хас говусыны, ягны асмандакы ватаны арзувлаярдылар. Шонуң үчин Худай Өзүни оларың Худайы дийип атландырмакдан утанмаяр. Чүнки олар үчин бир шәхер тайярлады.

17 Ыбрайым сыналанда, иман аркалы Ысхагы гурбан хөкмүнде хөдүрледи.

18 Вадалары алан, хакында «сениң неслиң Ысхак билен довам эдер» дийлен шол ялңыз оглуны хөдүрледи.

19 Ыбрайым Худайың өлүлери хем дирелтмеги башарҗагына пикир этди, шоңа гөрә хем аламат шекилинде Ысхагы өлүмден алып галды.

20 Иман аркалы Ысхак хем гелҗек затлар хакда Якуп ве Ысува ак пата берди.

21 Якуп өлүп барярка Юсубың огулларының икисине-де иман аркалы ак пата берди, хасасының башына сөенип, Худая сежде этди.

22 Юсуп хем өлүп барярка, Ысрайыл огулларының Мүсүрден чыкҗагыны иман аркалы агзап, өз сүңклери хакда буйрук берди.

23 Муса догланда, эне-атасы оны иман аркалы үч айлап гизлин сакладылар, олар огланың гөрмегейдигини гөрүп, патышаның перманындан горкмадылар.

24 Муса улаланда, Фараоның гызының оглы дийип таналмакдан иман аркалы боюн гачырды.

25 Ол аз салым гүнәниң сапасыны сүрмекден, Худайың халкы билен биле хорлук гөрмеги говы гөрди.

26 Месих угрунда чекен сүтемини Мүсүриң хазыналарындан улы байлык сайды. Чүнки ол өз алҗак сылагына гараярды.

27 Патышаның газабындан горкман, иман аркалы Мүсүри терк этди. Гөрүнмези гөрени үчин берк дурды.

28 Илкинҗи догланлары өлдүрйән перишдәниң ысрайыллылара эл дегирмезлиги үчин, Муса иман аркалы Песах гурбанының өлдүрилмегини, гапылара ган сепилмегини буюрды.

29 Ысрайыллылар иман аркалы Гызыл деңизден гурак ерден гечйән ялы гечдилер. Мүсүрлилер хем муңа сынанышып гарк болдулар.

30 Ысрайыллылар еди гүнләп Эриханың дашындан айлананларындан соң, иманлары аркалы диварлар йыкылды.

31 Рахав кемчин ичалылары иманы аркалы достлуклы гаршыланы үчин, иман гетирмедиклер билен биле хеләк болмады.

32 Башга нәме айдайын? Чүнки Гидеон, Барак, Шимшон, Ефтах, Давут, Самуел ве пыгамберлер хакдакылары айтмага вагтым етерлик дәл.

33 Олар иман аркалы энчеме патышалыгы еңдилер, адалаты эмеле гетирдилер, вадалара етдилер, арсланларың агзыны багладылар.

34 Одуң гүйҗүни сөндүрдилер, гылыҗың йитилигинден гачып гутулдылар, эҗизликден гүйч алдылар, сөвешде кувватланып, ят гошунлары дерби-дагын этдилер.

35 Аяллар дирелен өлүлерини ызына алдылар. Бейлекилер болса хас оңат дирелише етҗек болуп, бошадылмагы кабул этмән гыналдылар.

36 Биртопарлары хем кемситмелере, гамчыланмалара сезевар болды, бейлекилер хем зынҗырлар билен багланып туссаг эдилди.

37 Олар дашландылар, бычгыландылар, гыналдылар, гылычдан гечирилип өлдүрилдилер. Гоюн дерисини, гечи хамыны гейип сергезданчылык чекдилер, мәтәчлик, мушакгат, хорлук гөрдүлер.

38 Дүнйә олара лайык дәлди. Олар чөллерде, дагларда, говакларда, Ериң көвеклеринде авара болуп гездилер.

39 Оларың бары иман аркалы Худайың берекелласыны газанан хем болса, вада эдилен зада говушмады.

40 Чүнки олар бизден айры кәмиллиге етмез ялы, Худай бизиң үчин бир хас говы зады тайярлапды.

12

1 Ине, бизи гуршап алан шейле улы гүвәлер булудының барлыгына гөрә, хер хили йүки, бизи аңсатлык билен бүрән гүнәлери ташлап, өңүмизде гойлан ярышда сабырлы ылгалың.

2 Гөзүмизи иманымызың Өңбашчысы, Кәмиллешдириҗиси Иса дикелиң. Ол өңүне гойлан бегенч угрунда утанҗы әсгермән, хачдакы өлүме дөз гелип, Худайың тагтының сагында отурды.

3 Арып, рухдан дүшмез ялы, гүнәкәрлериң бейле улы гаршы дурмаларына чыдан Иса хакда ойланың.

4 Гүнә гаршы сөвешиңизде сиз энтек ганыңыз дөкүлйәнчә гаршылык гөркезмедиңиз.

5 Огуллара: «Оглум, Реббиң тербие бершини әсгермезлик этме, Ол саңа кәйәнде рухдан дүшме!» дийип айдылышы ялы, өзүңизе берлен бу өвүди-де унутдыңыз.

6 «Чүнки Реб сөййәнини тербиелейәндир, Огуллыга кабул эденини чаляндыр».

7 Тербиеленмек угрунда кынчылыклара чыдаярсыңыз. Худай сизи Өз оглы кимин тутяр. Чүнки хайсы огла атасы тербие бермейәр?

8 Эгер-де хер кесиң алян тербиеси сизде ёк болса, онда сиз огул дәл-де, никасыз доглан огланларсыңыз.

9 Мундан башга-да бизе тербие берен дүнъеви аталарымыз барды, биз олары сыладык. Шейле болса, онда рухлар Атасына көпрәк табын болуп яшамалы дәлми?

10 Аталарымыз бизи өз оңлайышларына гөрә, аз салымлык тербиеләрдилер, йөне Худай Өз мукаддеслигине шәрик болмагымыз үчин, бизиң хайрымыза тербие берйәр.

11 Хер хили тербие берилмек өңүрти шатлыклы зат дәл-де, гайгылы зат болуп гөрүнйәндир. Йөне бу соңра шейле етишдириленлер үчин догрулыгың дынчлык мивесини өндүрйәндир.

12 Шонуң үчин говшак эллериңизи галдырың, эпилен дызларыңызы язың!

13 Агсак аяк ёлдан чыкман, шыпа тапар ялы, аякларыңыз үчин гөни ёллар ясаң.

14 Хеммелер билен парахатчылыкда яшамак, мукаддес болмак үчин тагалла эдиң. Мукаддес болман, хич ким Ребби гөрүп билмез.

15 Дыкгат эдиң, хич ким Худайың мерхеметинден махрум галмасын. Бир аҗы көк гөгерип, сизи ынҗалыксыз этмесин, көп адамлар мунуң билен хапаланмасын.

16 Хич ким зынахорлык этмесин, новбахарлык хакыны бир табак аша сатан Ысув ялы Худая хорматсыз болмасын.

17 Сиз билйәнсиңиз, ол соңра хем ак патаны мирас алмак иследи, йөне рет эдилди. Ак пата алмак үчин гөзяш дөксе-де, Онуң карарыны үйтгедип билмеди.

18 Сиз отлар ичинде янян, йөне эл дегрип болян дага, гараңкылыга, түмлүге, харасада,

19 чакылык сурнайының овазына, сөз сөзлейән сесе голайлашан дәлсиңиз. Ол сеси эшиденлер өзлерине икиленч сөз айдылмасын дийип ялбардылар.

20 Чүнки дага бир хайван хем галташса, дашлансын диен буйруга чыдап билмедилер.

21 Гөрнүш шейле горкунчды велин, Муса: «Мен гаты горкярын, сандыраярын» дийипди.

22 -

23 -

24 Сиз болса Сион дагына, дири Худайың шәхери болан асмана дегишли Иерусалиме, шагалаңлы үйшмелеңдәки он мүңлерче перишдә, атлары Гөкде язылан новбахарларың йыгнагына голайлашдыңыз. Хеммәниң казысы Худая, кәмиллиге етен догры адамларың рухларына, тәзе әхтиң төвеллачысы Иса, Хабылыңкыдан оңат геплейән сепилиш ганына голайлашдыңыз.

25 Булары айдяны рет этмеҗек болуң. Чүнки олар өзлерине ер йүзүнде дуйдурыш берени рет эденлеринде, нәхили гачып гутулып билмедик болса, Гөкден дуйдурыш беренден йүз дөндерсек, бизиң гачып гутулмаҗагымыз хас хем айдыңдыр.

26 Шол вагтлар Онуң сеси Ери титредипди, йөне Ол инди, «Ене бир гезек диңе бир Ери дәл, Гөги-де титредерин» дийип сөз берди.

27 «Ене бир гезек» диен сөз титремез затларың галмагы үчин, титрейәнлериң, ягны ярадылан затларың арадан айрылҗагыны аңладяр.

28 Шейлелик билен, ыранмаз патышалыга говшанлыгымыз үчин шүкүр эделиң. Шейдип, Худайың халаҗак ёлы билен, таквалык хем горкы билен Оңа гуллук эделиң.

29 Чүнки Худайымыз ийиҗи отдур.

13

1 Доган сөйгүси ызыгидерли болсун.

2 Мыхмансөерлиги унутмаң. Чүнки мыхмансөерлик билен, перишдедигини билмән, кәбир адамлар перишделери мыхман алдылар.

3 Туссагдакылары, өзүңиз хем олар билен биле туссагда ялы яда салың. Хорлук чекйәнлери, өзүңиз хорланян ялы яда салың.

4 Хеммелер ника хормат гойсун, дүшек гүнә билен хапаланмасын. Чүнки Худай ахлаксызлары, зынахорлыгы хөкүм эдер.

5 Яшайшыңыз пул сөйгүсинден узак болсун. Бар затларыңыза канагат эдиң. Чүнки Худай: «Сени хергиз терк этмерин, Сени хергиз ташламарын» диендир.

6 Шоңа гөрә хем биз батырлык билен шейле диййәрис: «Реб мениң көмекчимдир, мен горкмарын. Бендеси маңа нәме эдип билҗек?»

7 Худайың сөзүни өзүңизе айдан ёлбашчыларыңызы ятлаң. Оларың яшайшының хасылына середип, иманларындан гөрелде алың.

8 Иса Месих дүйн хем, шу гүн хем, эбедилик хем үйтгевсиздир.

9 Сайры, өзге таглыматлара өзүңизи сүйретмәң. Чүнки йүрегиң нахарлар билен дәл-де, Худайың мерхемети билен беркидилмеги оңатдыр. Нахара даянанлар хич бир хайыр гөрен дәлдир.

10 Бизиң бир гурбанлык эдилйән еримиз бардыр, йөне ыбадат чадырына хызмат эдйәнлериң ондан иймәге хакы ёкдур.

11 Баш руханы хайванларың ганыны гүнә үчин хөдүрленен гурбан хөкмүнде Иң Мукаддес Җая гетирйәр, йөне оларың маслыгы дүшелгеден дашарда якыляр.

12 Шоңа гөрә, Иса хем халкы Өз ганы билен мукаддес этҗек болуп, шәхер дервезесинден дашарда өлди.

13 Шонуң үчин биз хем Онуң угрунда сүтемлере дөз гелип, дүшелгеден дашары Онуң янына гиделиң.

14 Чүнки бизиң бу ерде бакы шәхеримиз ёк, биз гелҗеккини агтарярыс.

15 Шу себәпли Иса аркалы Худая элмыдам өвги гурбанларыны, Онуң адыны ыкрар эдйән додакларың мивесини хөдүрләлиң.

16 Ягшылык этмеги, барыңызы бейлекилер билен пайлашмагы унутмаң. Чүнки Худай шу хили гурбанлары халаяндыр.

17 Ёлбашчыларыңызың сөзүне гулак асың, олара җаныңыз хакда хасабат берҗеклер хөкмүнде табын болуң. Чүнки олар гөзегчилик эдйәндир. Олар бу везипелерини ахы-нала билен дәл-де, - мунуң сизе хайры болмаз - эйсем, шатлык билен ерине етирер ялы, олара табын болуң.

18 Бизиң үчин дога эдиң. Биз өзүмизиң сап ынсаплы, хер бабатда оңат гезмеги ислейәндигимизи билйәрис.

19 Мениң сизиң яныңыза тиз өврүлмегим үчин дога этмегиңизи айратын хайыш эдйәрин.

20 Гоюнларың улы Чопаны болан Реббимиз Исаны эбеди әхтиң ганы билен өлүмден дирелден парахатлык Худайы,

21 Өз халаныны Иса Месих аркалы сизде амала ашырып, Өз ислегини ерине етирмегиңиз үчин, сизи әхли оңат ишде кәмиллешдирсин. Месихе эбедилик шөхрат болсун!

22 Доганлар, сизден хайыш эдйәрин, мениң бу өвүдими кын гөрмәң, чүнки сизе диңе бир гысга хат яздым.

23 Доганымыз Тимотеосың бошадыланындан хабарыңыз болсун. Гелен бадына, мен онуң билен биле сизи гөрмәге барарын.

24 Ёлбашчыларыңызың хеммесине, бүтин мукаддеслере салам айдың. Италиялылар сизе салам айдяр.

25 Худайың мерхемети сизиң барыңыз билен болсун! Омын.