1

1 Адамлар тарапындан ве адамзат аркалы дәл-де, эйсем, Иса Месих ве Оны өлүлерден дирелден Ата Худай аркалы ресул болан Павлус

2 ве мениң билен билеликдәки бүтин доганлардан Галатядакы йыгнаклара салам!

3 Атамыз Худай, Реббимиз Иса Месих сизе мерхемет этсин, парахатлык берсин.

4 Атамыз хем Худайымызың ислегине гөрә, бизи хәзирки яман чагдан гутарҗак болуп, Ол Өзүни бизиң гүнәлеримиз үчин пида этди.

5 Худая эбедилик шөхрат болсун! Омын.

6 Мен сизиң Месихиң мерхемети аркалы өзүңизи Чагыраны бейле тиз ташлап, башга Хош Хабара өврүлишиңизе хайран галярын.

7 Догрудан-да башга Хош Хабар ёк, йөне сизи булашдырҗак, Месихиң Хош Хабарыны ёйҗак болян кәбир адамлар бар.

8 Эмма биз я Гөкден инен бир перишде хем сизе вагыз эденимизден башга бир зады Хош Хабар дийип вагыз этсе, оңа лагнат болсун!

9 Өң айдышымыз ялы, ене-де айдярын: бири сизе кабул эдениңизден башга бир зады Хош Хабар дийип вагыз этсе, оңа лагнат болсун!

10 Инди мен адамларың разычылыгыны гөзлейәринми я Худайың разычылыгыны? Я-да адамлара яранҗак болярынмы? Мен хениз хем адамлара яранян болсам, Месихиң гулы болмадыгымдыр.

11 Эй доганлар, мениң вагыз эден Хош Хабарымың адамдан дәлдигини сизе айдярын.

12 Чүнки мен оны бир адамдан алман, бир адамдан өвренмән, Иса Месихиң ылхамы аркалы алдым.

13 Чүнки сиз мениң ехудылыкда гечен яшайшымы эшиденсиңиз. Мен Худайың йыгнагына ченденаша азар берип, оны вейран этдим.

14 Аталарымың дәп-дессурына бичак ыхласлы болуп, халкымда болан яшдашларымың көпүсинден ехудылыкда оздум.

15 Эмма энемиң гарнындакам, мени сечип, Өз мерхемети билен чагыран Худай,

16 миллетлер арасында Оны вагыз эдер ялы, Өз Оглуны менде аян этмәге разы боланда, мен деррев эт ве ган билен маслахатлашман,

17 Иерусалиме менден өң ресул боланларың янына гитмән, Арабыстана гитдим, соң хем Шама өврүлдим.

18 Үч йылдан соң Петрус билен танышмак үчин, Иерусалиме барып, он бәш гүн онуң янында болдум.

19 Йөне Реббиң доганы Якупдан башга ресулларың хич бирини гөрмедим.

20 Сизе нәме язсам, ине Худайың хузурында ялан сөзлемейәрин.

21 Онсоң Сирия ве Киликия этрабына гитдим.

22 Эмма Яхуданың Месихдәки йыгнаклары мениң өзүми танаман,

23 диңе: «Бизе озаллар азар берен адам инди бир вагтлар өзүниң вейран эден иманыны вагыз эдйәр» дийшип,

24 мен себәпли Худайы шөхратландырярдылар.

2

1 Онсоң он дөрт йылдан соң, Титусы хем яныма алып, Барнабас билен ене Иерусалиме рована болдум.

2 Мен ылхам билен гитдим, бидерек ере ёртмайын я ёртан болаймайын дийип, олара, ылайта-да, ат-абрайлылара миллетлер арасында вагыз эден Хош Хабарымы беян этдим.

3 Янымдакы Титус хем грекдигине гарамаздан, сүннетленмәге меҗбур эдилмеди.

4 Бу ягдай бизи гул этҗек болуп, Месих Исадакы азатлыгымызы билмек үчин огрынча арамыза гирен галп доганлар себәпли йүзе чыкды.

5 Хош Хабарың хакыкаты диңе сизиң яныңызда галсын дийип, биз бирсалым хем олара табын болуп баш эгмедик.

6 Эмма ат-абрайлылар - нәме-де болан болсалар, маңа пархы ёк, чүнки Худай адамың даш гөрнүшине бакмаяр - бу ат-абрайлылар мениң айданларыма хич бир зат гошмадылар.

7 Гайтам терсине, Хош Хабары сүннетлилере вагыз этме ишиниң Петруса берлиши ялы, сүннетсизлере вагыз этме ишиниң-де маңа берленини гөрдүлер.

8 Себәби сүннетлилере ресуллык этмеги үчин Петрусда ишлән Худай ехуды дәллере ресуллык этмек үчин хем менде ишледи.

9 Йыгнагың диреглери хасапланан Якуп, Кифас ве Яхя маңа берлен мерхемети аңанларында, шәрикчилигимиз үчин маңа ве Барнабаса саг эллерини бердилер. Шейдибем, биз өзге миллетлер арасына гитдик, олар хем сүннетлилериң арасына гитмели болдулар.

10 Олар диңе гарыплары ятламагымызы иследилер, мен хем эдил шоны этмәге гайрат эдйәрдим.

11 Эмма Петрус Антакия геленде, гүнәли боланы үчин, мен оңа ач-ачан гаршы чыкдым.

12 Чүнки Якубың янындан кәбир адамлар гелмезден өң, ол өзге миллетлерден боланлар билен нахар иййәрди, йөне ол адамлар геленлеринде, Петрус горкуп, сүннетлилерден чекилип айрылды.

13 Онуң билен бирликде бейлеки ехудылар хем икийүзлүлик этдилер. Барнабас хем оларың икийүзлүлигине гошулды.

14 Мен оларың Хош Хабарың хакыкатына гөрә догры ёл билен йөремейәнлерини гөремде, хеммелериң өңүнде Петруса шейле дийдим: «Сен ехуды болуп, ехуды ялы дәл-де, өзге миллетлерден бири ялы яшаян болсаң, онда нәме үчин өзге миллетлери ехуды болмаклыга меҗбур эдйәрсиң?»

15 Биз дога ехудыдырыс, өзге миллетлерден болан гүнәкәрлер дәлдирис.

16 Биз адамың Мукаддес Кануның ишлерини берҗай этмек билен дәл-де, диңе Иса Месихе болан иман билен акланяндыгыны билйәрис. Шонуң үчин биз хем Канун ишлерини берҗай этмек билен дәл-де, Месихе болан иман билен акланар ялы, Месих Иса иман этдик. Себәби хич ким диңе канун ишлерини берҗай этмек билен акланмаз.

17 Месихде акланмак исләп, өзүмиз хем гүнәкәр болуп чыксак, Месих гүнәниң гуллукчысы болярмы? Ёк!

18 Чүнки йыкан затларымы гайтадан диксем, өзүми канундан чыкыҗы эдйәрин.

19 Себәби мен Худай үчин яшар ялы, канун аркалы кануна өлдүм.

20 Месих билен бирликде хача чүйлендим. Инди мен яшаман, эйсем, Месих менде яшаяр. Шинди тенде гечирйән яшайшымы Худайың мени сөен, мениң угрумда Өзүни пида эден Оглуна болан иман билен гечирйәрин.

21 Мен Худайың мерхеметини ятырамок, чүнки акланма канун аркалы газанылян болса, онда Месих бидерек ере өлендир.

3

1 Эй, акмак галатялылар! Хакыката боюн болмаз ялы, сизи ким җадылады? Иса Месих хача чүйленен хөкмүнде гөзүңизиң өңүнде суратландырылмадымы?

2 Мен сизден диңе шуны билҗек болярын: сиз Мукаддес Рухы Мукаддес Кануның ишлерини берҗай этмек билен алдыңызмы я-да эшиденлериңизе иман этмек билен?

3 Сиз бейле акмакмысыңыз? Рух билен башлап-да, инди адам гүйҗи билен соңлаҗак болярсыңызмы?

4 Сиз бейле гөргүлери бидерек ере гөрдүңизми? Догрудан-да бидерекмиди?

5 Сизе Рухы берен, араңызда гудратлар гөркезен муны канун ишлерини берҗай эдениңиз үчин, эшиденлериңизе иман эдениңиз үчин эдйәрми?

6 Меселем, «Ыбрайым Худая иман этди, бу оңа догрулык сайылды».

7 Шейлеликде, шуны билип гоюң: Ыбрайымың чын огуллары иман гетиренлердир.

8 Мукаддес Язгы Худайың миллетлери иманлары аркалы аклаҗагыны өңүнден гөрүп, Ыбрайыма: «Бүтин миллетлере сен аркалы берекет инер» дийип өңүнден бушлады.

9 Шейле, иман эденлер иман эден Ыбрайым билен билеликде берекет тапарлар.

10 Канун ишлерине умыт баглаянларың әхлиси гаргыш астындадыр, чүнки: «Канун китабында язылгы затлары ызыгидерли берҗай этмейән адам лагнатлыдыр» дийип язылгыдыр.

11 Худайың өңүнде болса хич кимиң канун билен акланмаянлыгы айдыңдыр, чүнки «догры адам иман билен яшар».

12 Эмма канун имандан дәл, эйсем, «ким бу затлары берҗай этсе, олар аркалы яшар».

13 Ыбрайымың берекеди Иса Месих аркалы миллетлере инер ялы, биз-де вада эдилен Рухы иман билен алар ялы,

14 Месих бизиң угрумызда гаргалып, бизи кануның гаргышындан халас этди. Чүнки: «Дар агачдан асылан киши лагнатлыдыр» дийип язылгыдыр.

15 Доганлар, адамларың ойланышына гөрә айдярын, хич ким тассыкланан бир әхти, адамыңкы хем болса, гүйчден дүшүрип билмез я оңа бир зат гошуп билмез.

16 Вадалар Ыбрайыма, онуң неслине берилди. Худай көплерине вада берйән ялы, «несиллере» дәл, эйсем, бирине вада берип, «сениң неслиңе» диййәр. Бу-да Месихдир.

17 Мениң айтҗак боляным шу: дөрт йүз отуз йыл соңра гелен Мукаддес Канун Худайың өңден Месихе тассыклан әхтини гүйчден дүшүрип, берлен ваданы ортадан айырмаз.

18 Чүнки мирас кануна баглы болса, онда вада баглы дәлдир. Эмма Худай мирасы берен вадасы билен Ыбрайыма берди.

19 Онда Канун нәмә герек болды? Канун өзүне вада эдилен, Ыбрайымың неслинден болан Месих гелйәнчә, перишделер аркалы арачының эли билен дүзгүнлешдирилип, җенаятлар себәпли әхте гошулды.

20 Арачы диңе бир тарапа дегишли дәлдир, Худай болса бирдир.

21 Канун Худайың берен вадаларына гаршымыдыр? Ёк! Чүнки яшайыш бермеги башарян бир канун берлен болса, онда, догрудан-да, догрулык кануна баглы боларды.

22 Эмма Иса Месихе болан иман аркалы берлен вада иман гетиренлере болар ялы, Мукаддес Язгы бүтин дүнйәни гүнәниң есири этди.

23 Биз бу иман гелмезден өң канун астында сакланып, гелҗекки иман аян болянча, есир эдилипдик.

24 Шейлеликде, биз иман билен акланар ялы, канун Месих гелйәнчә, бизиң тербиечимиз болды.

25 Иман гелени үчин, биз инди тербиечиниң гол астында дәлдирис.

26 Чүнки сизиң хеммәңиз Месих Иса болан иманыңыз аркалы Худайың огулларысыңыз.

27 Себәби Месихе чокундырыланларыңызың бары Месихи гейинди.

28 Ехуды, грек, гул, азат, эркек я аял ёк, сизиң барыңыз Месих Исада бирсиңиз.

29 Месихиңки болсаңыз, онда Ыбрайымың несли, берлен вада боюнча мирасчысыңыз.

4

1 Эмма шуны айдайын: мирасчы хеммәниң агасы хем болса, яшка гулдан пархы ёкдур.

2 Ол атасының беллән вагтына ченли, хоссарларының, векиллериниң гол астында боляндыр.

3 Биз хем, шонуң ялы, чагакак дүнйәниң йөнтем йөрелгелериниң гулудык.

4 Йөне вагты доланда, биз огуллук хакыны алар ялы,

5 Мукаддес Канун астындакылары азатлыга етирсин дийип, Худай канун астында аялдан доглан Оглуны ёллады.

6 Огуллардыгыңыз үчин хем Худай Өз Оглуның, «Абба, Ата!» дийип сесленйән Рухуны сизиң йүрегиңизе гөндерди.

7 Шейлеликде, сен инди гул дәл-де, огулсың. Огул болсаң, онда Иса Месих аркалы Худайың хем мирасчысысың.

8 Йөне велин, озал Худайы танамаяркаңыз өз тебигатлары боюнча Худай дәллере гуллук этдиңиз.

9 Инди болса Худайы танап, хас хем Худай тарапындан таналып-да, нәхили бу эҗиз, дерексиз йөрелгелере йүзленйәрсиңиз? Булара тәзеден гуллук этҗек болярсыңызмы?

10 Айратын гүнлер, айлар, пасыллар ве йыллар беллейәрсиңиз.

11 Мен сиз хакда бидерек ере зәхмет чекен болаймайын дийип, сизиң үчин горкярын.

12 Эй доганлар, сизе ялбарярын, мениң ялы болуң. Чүнки мен хем сизиң ялы болдум, сиз маңа хич бир эрбетлик этмедиңиз.

13 Хош Хабары сизе илкинҗи гезек тен эҗизлиги себәпли вагыз эденими билйәнсиңиз.

14 Сиз тендәки сынагымы әсгермезлик этмән, йигренҗи гөрмән, мени Худайың бир перишдеси ялы, Месих Иса ялы кабул этдиңиз.

15 Инди сизиң шол багтыярлыгыңыза нәме болды? Чүнки мен сизиң үчин гүвә гечйәрин: элиңизден гелсе, өз гөзүңизи хем оюп, маңа берердиңиз.

16 Шейлеликде, гепиң догрусыны айтмак билен, мен сизиң душманыңыз болдуммы?

17 Ол адамлар сизе ягшы ниет билен ыхлас этмән, эйсем, сиз өзлерине ыхлас эдер ялы, бизден айырҗак болярлар.

18 Ниет ягшы болса, диңе мениң яныңызда болан вагтым дәл-де, хемише ыхласлы болмак ягшыдыр.

19 Балаларым, Месих сизде шекилленйәнчә, мен сизиң үчин ене догурма агырысыны чекйәрин.

20 Шу вагт яныңызда болуп, сесими бир гаталдып билседим! Чүнки сизе нәме этҗегими билмейәрин.

21 Канун астында болмак ислейән сиз маңа айдың: кануна гулак асмаярсыңызмы?

22 Чүнки: «Ыбрайымың бири гырнакдан, ене бири азат аялындан болан ики оглы барды» дийип язылгыдыр.

23 Гырнакдан болан огул тене гөрә, азат аялдан болан огул хем берлен вада гөрә доглупды.

24 Бу ерде бир меңзетме бардыр. Себәби бу аяллар ики әхтдир: бири Сина дагындан болуп, гуллук үчин огул догран Хаҗардыр.

25 Хаҗар Арабыстанда болан Сина дагыдыр, хәзирки Иерусалиме меңзешдир, чүнки ол огуллары билен гулчулык эдйәр.

26 Йөне ёкаркы Иерусалим азатдыр, хеммәмизиң энемиз олдур.

27 Себәби: «Шатлан, эй өнелгесиз аял, догурма агырысыны билмейән, батлы сеслен, гыгыр! Чүнки ташланан аялың чагалары әрли аялыңкыдан көпдүр» дийип язылгыдыр.

28 Доганлар, биз хем Ысхак ялы берлен ваданың перзентлеридирис.

29 Шол вагт тене гөрә доглан Руха гөрә доглана нәхили азар берен болса, шу вагт хем шейле.

30 Эмма Мукаддес Язгы, гөр, нәме диййәр: «Гырнагы хем онуң оглуны ташла, чүнки гырнагың оглы азат аялың оглы билен биле мирас алмаз».

31 Эй доганлар, биз гырнагың дәл-де, азат аялың огланларыдырыс.

5

1 Шейлеликде, Месихиң бизе берен азатлыгында берк дуруң, гулчулык боюнтырыгыны гайтадан салдырмаң.

2 Ине, мен Павлус сизе диййәрин, сүннетленсеңиз, Месихиң сизе хич бир пейдасы дегмез.

3 Мен ене-де сүннетленен хер бир адамың Мукаддес Кануны бүтинлей берҗай этмәге борчлудыгына гүвә гечйәрин.

4 Канун билен акланҗак болян сиз Месихден айрылдыңыз, Худайың мерхеметинден махрум болдуңыз.

5 Чүнки биз акланма умыдына иман билен Рух аркалы гарашярыс.

6 Чүнки Месих Исада сүннетли я сүннетсиз болмак хич бир зады башарян дәлдир, диңе сөйги билен ишлейән иман әхмиетлидир.

7 Сиз оңат ылгаярдыңыз, хакыката баглы галмагыңыза ким пәсгел берди?

8 Нәхили алдава дүшдүңиз? Бу сизи чагыран Худай тарапындан болан дәлдир.

9 Бир бөлек хамырмая бүтин хамыры туршадяндыр.

10 Башга хили ойланмаҗагыңыза мениң Ребде ынамым бар. Акылыңызы чашыран ким болса болсун, җезасыны чекер.

11 Эй доганлар, мен хениз хем сүннетлилиги вагыз эдйән болсам, онда нәме хәзир-де коваланярын? Бейле болса, хач бөведи арадан айрыларды!

12 Сизи биынҗалык эденлер өзлерини агта этсин!

13 Эй доганлар, сиз азатлыга чагырылдыңыз, йөне бу азатлыгы гүнәли тениң непи үчин уланман, бири-бириңизе сөйги билен гуллук эдиң.

14 Чүнки бүтин канун шу еке сөзде җемленендир: «Гоңшыңы өзүң ялы сөй!»

15 Бири-бириңизи чейнәп, иййән болсаңыз, онда бири-бириңизи ёк этмегиңизден хабардар болуң.

16 Ине, мен диййәрин, Рухда гезиң, шонда тениң хөвеслерини ерине етирмерсиңиз.

17 Чүнки тен Руха гаршы болана, Рух хем тене гаршы болана хөвес эдйәндир. Сиз исләниңизи этмез ялы, булар бир-бирлерине гаршыдыр.

18 Рух сизе ёл гөркезйән болса, онда канун астында дәлсиңиз.

19 Тен ишлери беллидир. Олар зынахорлык, мурдарлык, ахлаксызлык,

20 бутпаразлык, җадыгөйлүк, душманлык, дава, гөрипчилик, гахар, җенҗел, бөлүнишик, пыргалар,

21 ичигарачылык, адам өлдүрмеклик, серхошлук, айшы-эшрет ве шунуң ялы затлардыр. Булары эдйәнлериң Худайың Патышалыгыны мирас алмаҗагыны озал айдышым ялы, ене-де айдярын.

22 Рухуң мивеси болса сөйги, шатлык, парахатлык, сабыр, мәхрибанлык, ягшылык, садыклык,

23 юмшаклык ве небсиңе буюрмаклыкдыр. Бу затлара гаршы чыкян канун ёкдур.

24 Месих Иса дегишли боланлар бедени хыҗув хем хөвеслери билен бирликде хача чүйләндир.

25 Руха гөрә яшаян болсак, онда Руха гөрә-де гезелиң.

26 Бири-биримизи гахарландырып, бир-биримизе ичигарачылык эдип, шөхратпараз болмалың.

6

1 Эй доганлар, бир адам бир язык үстүнде тутулса, Руха уян сиз бейле адамы юмшаклык рухы билен догры ёла гетириң. Сен хем сыналмаз ялы, өзүңе серет.

2 Бирек-бирегиң йүкүни гөтерип, Месихиң кануныны берҗай эдиң.

3 Чүнки бир адам хичкә өзүни бир затдыр өйтсе, өз-өзүни алдаяндыр.

4 Хер киши өз ишини дерңесин. Онсоң онуң башга бири хакда дәл-де, өзи хакда магтанҗы болар.

5 Себәби хер ким өз йүкүни өзи гөтермелидир.

6 Худайың сөзүни өвренен өвреден билен әхли ягшылыклары пайлашсын.

7 Алданмаң, Худай Өзүни яңсыладян дәлдир! Адам нәме эксе, шоны орар.

8 Чүнки өз гүнәли тенинде экин экен тенден чүйреме орар, Рухда экен болса Рухдан эбеди яшайыш орар.

9 Ягшылык этмекден ядамалың, чүнки говшамасак, вагтында орарыс.

10 Шейлеликде, вагт барка хеммелере, ылайта-да иманлылар ичерсине ягшылык эделиң.

11 Ине, мен өз элим билен сизе нәхили улы харплар билен язярын!

12 Тенде говы гөрнеси гелйәнлер диңе Месихиң хачы үчин азар гөрмез ялы, сизи сүннетленмәге меҗбур эдйәндир.

13 Чүнки сүннетлилериң өзи-де кануны берҗай этмән, эйсем, сизиң тениңиз билен магтанмак үчин сүннетленмегиңизи ислейәрлер.

14 Мен хич хачан Реббимиз Иса Месихиң хачындан башга бир зат билен магтанмарын. Ол хач аркалы дүнйә маңа хача чүйленендир, мен хем дүнйә хача чүйленендирин.

15 Чүнки Месих Исада сүннетлилик я сүннетсизлик мөхүм дәл, диңе тәзеден ярадылыш мөхүмдир.

16 Бу када уянларың барына, Худайың Ысрайылына парахатлык ве рехим болсун!

17 Мундан бейләк хич ким маңа зәхмет бермесин! Чүнки мен Реб Исаның яраларының ызларыны тенимде гөтерйәрин.

18 Эй доганлар, Реббимиз Иса Месихиң мерхемети сизиң рухуңыз билен болсун! Омын.