1 -
2 Эй Теофилус! Мен илкинҗи китабымы Исаның Өз сайлан ресулларына Мукаддес Рух аркалы буйрук беренинден соң, Онуң тә Гөге алнан гүнүне ченли этмәге ве өвретмәге башлан әхли затлары хакда яздым.
3 Ол гөргүсинден соң хем кырк гүнүң довамында ресуллара гөрүнди, Худайың Патышалыгы барада гүррүң берип, көп кесгитли аламатлар билен Өзүниң диридигини олара гөркезди.
4 Олар билен биле болан вагты олара буйрук берди: «Иерусалимден айрылман, Атаның вадасына гарашың. Сиз ол ваданы менден эшитдиңиз.
5 Чүнки Яхя сув билен чокундырды, йөне сиз ене бирнәче гүнден Мукаддес Рух билен чокундырыларсыңыз».
6 Инди булар өзара йыгнанышанларында Ондан сорадылар: «Я Реб, Ысрайыл үчин патышалыгы гайтадан шу вагт беркарар этҗекми?»
7 Иса олара шейле дийди: «Атаның Өз ыгтыярына табын эден вагт я мөвсүмлерини билмек сизиң ишиңиз дәл.
8 Йөне Мукаддес Рух үстүңизе иненде, гүйч-кувват алып, Иерусалимде, бүтин Яхудада, Самарияда, Ериң тә соңуна ченли Мениң шаятларым боларсыңыз».
9 Иса булары айдандан соң, оларың гөзлериниң алнында ёкары галдырылды, бир булут Оны оларың назарындан гизледи.
10 Ол барярка, олар хем Гөге бакышып дуркалар, ине, янларында эгни ак эшикли ики адам дуруп, шейле дийдилер:
11 «Эй, җелилели адамлар! Нәмә бу ерде Гөге бакышып дурсуңыз? Иса Гөге алынды. Ол гидиши ялы, гайдып хем гелер».
12 Ине, шонда олар Зейтун дагы диен дагдан Иерусалиме өврүлдилер. Бу даг Иерусалиме якын болуп, бир сабат гүнлүк ёлдур.
13 Шәхере гиренлеринде Петрус, Яхя, Якуп, Андреас, Филипус, Томас, Бартоломеус, Матта, Алфеусың оглы Якуп, Ватанчы Симун ве Якубуң оглы Иуда өз болян балаханаларына чыкдылар.
14 Буларың бары аяллар, Исаның эҗеси Меръем ве Онуң доганлары билен биле бир адам ялы болуп, үзнүксиз дога ве дилег эдйәрдилер.
15 Шол гүнлерде Петрус саны йүз йигримә голай болан доганларың ортасында ёкары туруп, шейле дийди:
16 «Эй доганлар! Исаны тутанлара ёлбашчылык эден Иуда хакда Мукаддес Рухуң Давудың агзы билен озалдан билдирен язгысы берҗай болмалыды.
17 Чүнки ол бизден сайылып, бу гуллукдан пай алды.
18 Бу адам яманлык музды билен бир экин мейданыны сатын алды. Соң ере йүзин йыкылып, ортадан ики ярылды, бүтин ичегелери дөкүлди.
19 Бу әхли Иерусалим илатына белли болды; шоңа гөрә-де ол экин мейданына өз диллеринде „Хакелдама", ягны „Ган мейданы" дийдилер.)
20 Чүнки Зебур китабында: „Онуң месгени чоларсын, ичинде яшан болмасын, везипесини башга бири алсын" дийип язылгыдыр.
21 Мунуң үчин Реб Исаның бизиң арамызда гирип-чыкан бүтин заманының довамында,
22 Яхяның чокундырмасындан башлап, тә Онуң бизден ёкары алнан гүнүне ченли бизе хемра болан адамларың бири Онуң дирелишине бизиң билен бирликде гүвә гечсин».
23 Шейлеликде, ики адамы, лакамы Юстус болуп, Барсаба дийилйән Юсуп билен Маттиясы теклип этдилер.
24 Онсоң дога эдип дийдилер: «Эй хеммәниң йүрегини билйән Худай! Бу икисинден хайсысыны сайлан болсаң, гөркез;
25 ол Иуданың өз ерине гитмек үчин терк эден бу гуллук ве ресуллык пайыны алсын».
26 Олар үчин биҗе атдылар; биҗе Маттияса дүшүп, ол он бир ресулуң хатарына гирди.
1 Пентикост гүни геленде, оларың бары бир ере йыгнанышдылар.
2 Бирден асманда гүйчли елиң сесине чалымдаш сес пейда болуп, ол оларың отуран өйлерини бүтинлей долдурды.
3 Олара одуң ялынлары кимин бөлнен диллер аян болуп, оларың хер бириниң үстүне гонды.
4 Оларың бары Мукаддес Рухдан долуп, Рухуң гепледишине гөрә, башга диллерде гепләп башладылар.
5 Иерусалимде ехудылар, Гөк астындакы хер миллетден болан Худайдан горкян адамлар галярды.
6 Бу сес геленде, халайык бир ере йыгнанды. Олар хайран галдылар, чүнки ресулларың айдян сөзлерини оларың херси өз дилинде эшидйәрди.
7 Хеммелер хайран галдылар ве геңиргенишип, бири-бирлерине шейле дийдилер: «Бу геплейәнлериң хеммеси җелилели дәлми нәме?
8 Онда бизиң хер биримиз нәхили өз эне дилимизи эшидйәрис?
9 Биз - парфиялылар, мидиялылар, эйламлылар, Месопотамияда, Яхудада, Каппадокияда, Понтусда ве Азияда,
10 Фирикияда ве Памфилияда яшаянлар, шейле хем Мүсүриң, Либияның ве Киринәниң төверегинде яшаянлар, римли мыхманлар, ехудылар ве ехуды динине геченлер,
11 киритлилер, араплар болуп, оларың өз дилимизде Худайың улы ишлерини гүррүң беришлерини эшидйәрис».
12 Оларың бары хайран галдылар ве алҗырап: «Бу нәме болдугы?» дийишдилер.
13 Кәбирлери болса олары масгаралап: «Олар тәзе шерапдан җулк болупдыр» дийди.
14 Ине, шонда Петрус Онбирлер билен бирликде ёкары турды-да, сесини гаталдып, олара йүзленди: «Эй яхудалы адамлар ве бүтин Иерусалим илаты! Бу сизе белли болсун, мениң сөзлериме гулак асың.
15 Булар сизиң гүман эдишиңиз ялы, серхош дәл, себәби хениз гүн гушлук хем боланок.
16 Йөне бу Иоэл пыгамбериң айданыдыр:
17 „Худай диййәр: соңкы гүнлерде шейле болар, Мен Рухумдан бүтин адамзат үстүне дөкерин. Сизиң огулларыңыз, гызларыңыз пыгамберлик эдер, яшларыңыз гөрнүшлер, гаррыларыңыз дүйшлер гөрер.
18 Шол гүнлерде Рухумдан гулларымың, гырнакларымың үстүне дөкерин, олар хем пыгамберлик эдер.
19 Ёкарда - Гөкде гудратлар, ашакда - ер йүзүнде аламатлар, ган, от ве түссе бугуны гөркезерин.
20 Реббиң улы, дабаралы гүни гелмезден озал, Гүн - түмлүге, Ай гана дөнер.
21 Онсоң Ребби чагыран адам гутулар".
22 Эй ысрайыллылар, бу сөзлери диңләң! Насыралы Иса Өзи аркалы Худайың араңызда дөреден гудратлары, мугҗызалары ве аламатлары билен сизе Худай тарапындан тассыкланан бир адамды. Өз билшиңиз ялы,
23 Худайың берк ислеги, өңүнден билмеги билен элиңизе берлен бу адамы сиз канунсызларың эли билен тутдуңыз ве хача чүйләп өлдүрдиңиз.
24 Эмма Худай өлүм агырыларыны чөзүп, Оны дирелтди, себәби өлүмиң Оны сакламагы мүмкин дәлди.
25 Чүнки Давут Ол барада шейле диййәр: „Ребби элмыдама гаршымда гөрдүм, чүнки мен эндиремез ялы, Ол сагымдадыр.
26 Шонуң үчин гөвнүм галкынды, дилим шатланды; теним хем умытда яшар.
27 Чүнки Сен җанымы өлүлер диярында гоймарсың, Өз Мукаддесиң чүйремегине разы болмарсың.
28 Сен Маңа яшайыш ёлларыны гөркездиң. Мени Өз хузурыңда шатлыкдан долдурарсың".
29 Доганлар! Мен улы атамыз Давут хакда сизе ачыгыны сөзлесем, ол өлди, җайланды, мазары болса шу гүне ченли арамызда дур.
30 Йөне ол пыгамбер боланлыгы үчин ве Худайың оңа беден боюнча өз зүрядындан болан Месихи чыкарып, тагты үстүнде отуртҗакдыгына ант ичип, вада эдендигини биленлиги үчин,
31 муны өңден гөрүп, Месихиң дирелиши барада шейле дийди: „Ол не өлүлер диярында гоюлды, не-де тени чүйреди".
32 Исаны Худай дирелтди; муңа бизиң барымыз шаятдырыс.
33 Иса Худайың сагына галдырыландан ве вада эдилен Мукаддес Рухы Атадан аландан соң, сизиң бу гөрйән, эшидйән затларыңызы дөкди.
34 Чүнки Давут Гөге чыканок; онуң өзи шейле диййәр: „Реб Реббиме дийди:
35 Душманларыңы аякларыңа басганчак эдйәнчәм, Мениң сагымда отур".
36 Шейлелик билен, бүтин Ысрайыл өйи сизиң хача чүйлән бу Исаңызы Худайың хем Реб, хем-де Месих эденини әшгәр билсин».
37 Муны эшиденлеринде, йүреклеринде санҗы дөрәп, Петрус ве бейлеки ресуллара: «Доганлар, биз нәме этмели?» дийдилер.
38 Петрус олара шейле дийди: «Тоба эдиң, гүнәлериңизиң өтүлмеги үчин әхлиңиз Иса Месихиң адына чокундырылың. Ине, шейдип, сиз Мукаддес Рухуң сылагыны аларсыңыз.
39 Чүнки вада сизиң өзүңиз, чагаларыңыз, узакда боланларың әхлиси, шейле хем Худайымыз Реббиң чагырҗакларының хеммеси үчиндир».
40 Ене-де көп сөзлер билен шаятлык этди ве: «Өзүңизи бу азгын несилден халас эдиң!» дийип өвүт берди.
41 Онуң сөзүни бегенч билен унанлар чокундырылып, шол гүнде олара үч мүңе голай адам гошулды.
42 Ресулларың несихатларыны диңлемек, чөрек бөлмек, якын арагатнашыкда болмак ве дога окамак билен олар вагтларыны гечирйәрдилер.
43 Хеммелериң җанына горкы аралашыпды. Ресуллар аркалы көп гудратлар, аламатлар гөркезилйәрди.
44 Иман эденлериң бары биледилер, оларың әхли затлары ортадады.
45 Олар мал-мүлклерини сатып, хер кимиң мәтәчлигине гөрә, өз араларында бөлүшердилер.
46 Бир адам ялы болуп, хер гүн ыбадатхана йыгнанардылар, өйден-өе чөрек бөлүшип, гуванч, акйүреклилик билен нахар эдинердилер.
47 Худая алкыш окап, бүтин ил янында эзиз гөрлердилер. Худай хем гутуланларың саныны гүнсайын көпелдерди.
1 Бир гүн гүнортандан үч сагат соң - дога вагтында Петрус билен Яхя икиси ыбадатхана гитди.
2 Догабитди отура бирини хер гүн гөтерип, ыбадатхананың Овадан диен гапысының агзында отурдярдылар. Ол ыбадатхана гирйәнлерден садака дилейәрди.
3 Бу адам Петрус билен Яхяның ыбадатхана гирип баряныны гөрүп, олардан садака диледи.
4 Петрус билен Яхяның оңа гөзлери дүшди. Петрус оңа гарап: «Бизе серет!» дийди.
5 Яңкы адам олардан бир зат хантама болуп, олара чиңерилип серетди.
6 Петрус оңа шейле дийди: «Мениң күмшүм, алтыным ёк, йөне өз барымы саңа берйәрин: Насыралы Иса Месихиң адындан: Йөре!»
7 Онсоң саг элинден тутуп, ол оны галдырды. Шобада хем яңкы адамың аякларына, топукларына ысгын гелди.
8 Ол ёкары товусды-да, дик дуруп, йөрәп башлады. Гезмеләп, товсуп, Худая алкыш окап, олар билен бирликде ыбадатхана гирди.
9 Бүтин халк онуң йөрәп, Худая алкыш окап йөренини гөрди.
10 Онуң садака дилемек үчин ыбадатхананың Овадан диен гапысының агзында отурян адамдыгыны танадылар, онуң башындан гечен ише хайран галдылар.
11 Яңкы сагалан отура Петрус билен Яхяны гойбермән дурка, бүтин халк геңиргенишип, олара тарап, Сүлейманың Эйваны диен ере ылгашып гелди.
12 Петрус муны гөренде, халка йүзленип, шейле дийди: «Эй, Ысрайыл адамлары! Нәме үчин муңа геңиргенишйәрсиңиз? Биз муны өз гүйҗүмиз я таквалыгымыз билен йөреден ялы, нәме үчин бизе бакышып дурсуңыз?
13 Ыбрайымың, Ысхагың, Якубың Худайы, бизиң аталарымызың Худайы Өз гулы Исаны шөхратландырды. Оны сиз өлүме табшырдыңыз, Пилатус Оны бошатмагы йүрегине дүвенде, онуң өңүнде сиз Оны инкәр этдиңиз.
14 Мукаддес ве догры Адамы инкәр эдип, бир адам өлдүриҗиниң өзүңизе багышланмагыны талап этдиңиз.
15 Яшайыш Башлыгыны өлдүрдиңиз; йөне Худай Оны дирелтди, муңа биз гүвә гечйәрис.
16 Сизиң гөрйән, танаян шу адамыңыз Иса болан өз ынамы аркалы гөзүңизиң алнында бүтинлей сагалды. Бу адама кувват берен зат онуң Иса болан ынамыдыр.
17 Эй доганлар, мен сизиң-де өз башлыкларыңыз ялы, муны билмезликден эдендигиңизи билйәрин.
18 Йөне Худай Өз Месихиниң гөрги гөрҗекдиги барадакы әхли пыгамберлер аркалы өңүнден айданларыны шейле ерине етирди.
19 Инди гүнәлериңизиң гечилмеги үчин тоба эдиң, дөнүң.
20 Шейлеликде, Реббиң хузурындан тәзеленме пурсатлары гелер, Ол сизиң үчин белленен Месих Исаны ёллар.
21 Худайың гадымдан мукаддес пыгамберлер аркалы айданларының барының гайтадан тертип-дүзгүне салынҗак вагтына ченли Гөк Оны кабул этмелидир.
22 Чүнки Муса аталарымыза шейле дийипди: „Реб Худай сизе өз доганларыңызың арасындан мениң ялы бир пыгамбер дөретҗекдир. Онуң әхли дийҗеклерине гулак асың.
23 Шол Пыгамбере гулак асмадык хер җан халк арасындан ёк эдилер".
24 Самуелден башлап, әхли пыгамберлер, гепләнлериң бары шу гүнлери хабар бердилер.
25 Сиз пыгамберлериң огулларысыңыз, Худайың Ыбрайыма: „Ер йүзүниң әхли уруглары сениң неслиңден берекет тапар!" дийип, ата-бабаларыңыз билен баглашан әхтиниң огулларысыңыз.
26 Худай Өз сайлан гулы Исаны сизиң хер бириңизи яман пәлиңизден гайтарсын, сизе берекет берсин дийип дирелтди, Оны илки билен сизе ёллады».
1 Олар халка гүррүң берип дуркалар, руханылар, ыбадатхананың серкердеси ве саддукейлер оларың үстүне дөкүлдилер.
2 Олар гахарлыдылар, себәби ресуллар халка сапак берип, Исаның (мысалында) өлүлериң дирелишини ыглан эдйәрдилер.
3 Олара эл урдулар, эртире ченли туссага салдылар; чүнки эййәм агшам болупды.
4 Эмма сөзи эшиденлериң көпүси иман этди; иман эденлериң саны бәш мүңе голайлады.
5 Шол гүнүң эртеси оларың башлыклары, яшулулары ве канунчылары Иерусалиме йыгнандылар.
6 Баш руханы Ханна ве Каяфа, Яхя ве Исгендер хем-де баш руханының уругындан боланларың бары шол ердедилер.
7 Олары ортада дурзуп: «Сиз муны хайсы гүйч, хайсы ат билен этдиңиз?» дийип сорадылар.
8 Шонда Петрус Мукаддес Рух билен долуп, олара шейле дийди: «Эй, халкың башлыклары, Ысрайыл яшулулары!
9 Биз бу гүн бир майып адама эдилен ягшылык үчин ве онуң шыпа тапанлыгы үчин сорага чекилйән болсак,
10 онда сизиң хеммәңиз ве бүтин Ысрайыл халкы билсин: бу адам сизиң хача чүйләниңиз ве Худайың дирелдени Насыралы Иса Месихиң ады аркалы саг-саламат өңүңизде дур.
11 Сиз уссалар тарапындан әсгерилмедик бу Даш бурчбашы болуп чыкды.
12 Башга хич кимде гутулыш ёкдур. Чүнки бизиң халас болмагымыз үчин адамзада берлен гайры ат асманың астында ёкдур».
13 Петрус билен Яхяның гайратыны гөренлеринде, оларың окувсыз, гарамаяк адамлардыгыны сайгаранларында, олар геңиргенишдилер, оларың Иса билен биле боландыкларына гөз етирдилер.
14 Шыпа тапан адамың хем олар билен дураныны гөрүп, мунуң гаршысына хич зат айдып билмедилер.
15 Шейлеликде, олара меҗлисден дашарык чыкмагы буюрдылар-да, өзара геңешип, шейле дийдилер:
16 «Бу адамлара нәме эдели? Чүнки булар аркалы гөзе илгинч аламатың йүзе чыканыны бүтин Иерусалим илаты билйәр, биз муны инкәр эдип билмерис.
17 Йөне мунуң халк арасына мундан артык яйрамазлыгы үчин, мундан бейләк бу ат билен хич киме хич зат айтмазлары ялы, олара хайбат аталың».
18 Онсоң олары чагырып, Исаның адындан геплемезлиги ве өвретмезлиги табшырдылар.
19 Эмма Петрус билен Яхя олара шейле гайтаргы бердилер: «Сизе Худая гулак асандан хем артык гулак асмак Худайың янында догрумыдыр? Өзүңиз ойланып гөрүң!
20 Чүнки гөренимизи, эшиденимизи сөзлемезлик бизиң үчин мүмкин дәл».
21 Олар ене-де хайбат атып, йөне халк зерарлы темми бермегиң чәресини тапман, олары бошатдылар, чүнки хеммелер болан иш үчин Худайы шөхратландырярдылар.
22 Себәби бу шыпа кераматы яшы кыркдан аган бир адамда йүзе чыкыпды.
23 Олар бошадыландан соң, өзлериниңкилере гелип, баш руханыларың, яшулуларың өзлерине айданларының барыны хабар бердилер.
24 Муны эшиденлеринде, олар агзыбирлик билен сеслерини гаталдып, Худая, ине, шейле дийдилер: «Эй Баяр! Гөги, Ери, деңзи ве онуң ичиндәки әхли зады ярадан Худай Сенсиң,
25 Сен Өз гулуң Давудың агзы билен шейле дийдиң: „Нәме себәпден миллетлер булагайчылык турузды, халклар пуч затларың күйүне дүшди?
26 Нәме себәпден ер йүзүниң патышалары аяга галдылар, хөкүмдарлар Реббе гаршы, Онуң Месихине гаршы йыгнанышдылар?"
27 Чүнки, хакыкатдан-да, шу шәхерде Хиродес ве Понтиус Пилатус өзге миллетлер ве Ысрайыл халкы билен билеликде Сениң везипә беллән мукаддес Гулуң Иса гаршыдыр.
28 Олар Сениң элиңиң, ислегиңиң йүзе чыкмагыны өңүнден белләнлериниң барыны амала ашырмак үчин йыгнанышдылар.
29 Я Реб, инди оларың ховп салышларына серет, гулларыңа батырлык билен Өз сөзүңи сөзлемәге гайрат бер.
30 Өз мукаддес Гулуң Исаның ады билен шыпаларың, аламатларың ве гудратларың дөремеги үчин элиңи узат!»
31 Дога эдип боланларында, оларың үйшүп дуран ерлери титреди, хеммелер Мукаддес Рух билен долуп, батыргайлык билен Худайың сөзүни гайратлы сөзлемәге башладылар.
32 Иман эден халайык бир йүрек ве бир җанды, бири-де өз малындан болан бир зада мениңки диймейәрди, бар затлары ортакды.
33 Ресуллар улы гүйч билен, Реб Иса Месихиң дирелишине гүвә гечйәрдилер. Барының үстүнде улы мерхемет барды.
34 Араларында мәтәч киши ёкды. Себәби ерли, өйли боланларың әхлиси олары сатярдылар. Сатылан затларың бахасыны болса гетирип,
35 ресулларың өңүнде гойярдылар. Шейлеликде, хер киме герегиче пайланярды.
36 Ресулларың Барнабас («Гөвүнлик Оглы») лакамыны берени, кипрли левили Юсубың хем
37 бир меллеги барды. Юсуп оны сатды-да, пулуны гетирип, ресулларың өңүнде гойды.
1 Хананя атлы бир адам аялы Сафира билен бир мүлки сатып,
2 онуң бахасындан бир бөлегини өзүне алды ве онуң диңе бир бөлегини гетирип, ресулларың өңүнде гойды. Онуң бу хилесинден аялының-да хабары барды.
3 Петрус оңа шейле дийди: «Хананя, шейтаның „Мукаддес Рухы алда-да, сатылан ериң бахасының бир бөлегини өзүңе ал" диен пәлине нәме үчин йүрегиңден ер бердиң?
4 Ол сатылман галанда-да сениңки, сатыландан соң хем сениң эркиңде дәлмиди? Нәме үчин бу зады йүрегиңе дүвдүң? Сен ынсанлара дәл-де, Худая ялан сөзледиң».
5 Хананя бу сөзлери эшидип, йыкылды ве җан берди. Муны эшиденлериң барының үстүне улы горкы абанды.
6 Яшлар туруп, оны кепене доладылар-да, әкидип җайладылар.
7 Үч сагат чемеси геченден соң, Хананяның болан затдан хабарсыз аялы ичерик гирди.
8 Петрус оңа: «Маңа айт, ери шунча сатдыңызмы?» дийди. Ол хем: «Хава, шунча» дийди.
9 Петрус оңа шейле дийди: «Нәме үчин сиз Реббиң Рухуны сынамак үчин диллешдиңиз? Ине, сениң әриңи җайланлар гапыда дур, олар сени хем әкидерлер».
10 Эдил шол пурсат аял Петрусың аягына йыкылып, җан берди. Яшлар ичери гиренлеринде, онуң өлендигини гөрүп, әкитдилер-де, әриниң янында җайладылар.
11 Бүтин йыгнак ве булары эшиденлериң барының үстүне улы горкы абанды.
12 Ресуллар ил ичинде көп аламатлар, гудратлар гөркезйәрдилер ве хеммелер бир адам ялы болуп, Сүлейманың Эйванында болардылар.
13 Бейлекилерден хич ким олара бирикмәге йүрек этмейәрди, йөне халк олары җуда сылаярды.
14 Ене-де Реббе иман эден көп адамлар, топар-топар эркекдир аяллар олара гошулярды.
15 Шейлеликде, Петрус геченде, хич болманында, онуң көлегеси сыркавларың бириниң үстүне дүшсүн дийип, олары көчелере чыкарып, дүшек хем чарпая үстүнде ятырярдылар.
16 Иерусалимиң төверегиндәки шәхерлерден-де халайык йыгнанышып, сыркавлары, мурдар рух уранлары гетирдилер, оларың бары шыпа тапды.
17 Шейлеликде, баш руханы ве онуң янындакыларың әхлиси, ягны саддукейлер мезхеби гөрипликден яңа аяга галдылар.
18 Олар ресуллара эл урдулар, олары халк туссагханасына салдылар.
19 Йөне гиҗе Реббиң бир перишдеси зынданың гапыларыны ачды-да, олары дашары чыкарып:
20 «Барың, ыбадатханада дуруп, халка бу тәзе яшайшың әхли сөзлерини вагыз эдиң» дийди.
21 Ресуллар муны эшиденлеринде, сәхер билен ыбадатхана барып, сапак бермәге дурдулар. Бу аралыкда баш руханы билен онуң янындакылар гелип, меҗлиси ве Ысрайыл огулларының әхли яшулуларыны бир ере чагырдылар; онсоң ресуллары гетирмәге туссагхана адам ёлладылар.
22 Эмма гуллукчылар олары зындандан тапман, гелип:
23 «Туссагхананың мәкәм япыкдыгыны, гаравулларың хем гапыларың агзында дураныны гөрдүк, йөне ачанымызда ичерден хич кими тапмадык» дийип хабар бердилер.
24 Ыбадатхананың серкердеси, баш руханылар бу сөзлери эшиденлеринде: «Бу нәме болдугыка?» дийшип, алҗыраңңы ягдая дүшдүлер.
25 Эмма бири гелип, олара: «Ине, зындана салан адамларыңыз ыбадатханада халка сапак берип дур» дийип хабар берди.
26 Шейлеликде, гуллукчылар билен гидип, серкерде олары гүйч уланмаздан гетирди, чүнки олар халкың өзлерини дашламагындан горкярдылар.
27 Олары гетирип, меҗлисиң өңүнде дуруздылар. Баш руханы олары сорага чекип:
28 «Шу ат билен сапак бермәң дийип, биз сизе берк табшырык бердик, эмма сиз өз таглыматыңыз билен Иерусалими долдурдыңыз, бу адамың ганыны хем бизиң үстүмизе йүклеҗек болярсыңыз» дийди.
29 Петрусдыр ресуллар гайтаргы берип, шейле дийдилер: «Адама гаранда, Худая боюн болмак артыкмач болмалыдыр.
30 Ата-бабаларымызың Худайы сизиң агачдан асып өлдүрен Исаңызы дирелтди.
31 Худай Ысрайыла тоба этдирип, гүнәлерини багышламак үчин, бу Адамы Башлык хем Халасгәр эдип, Өз сагына галдырды.
32 Биз бу бабатда Оңа шаятдырыс; Худайың Өзүне боюн боланлара берен Мукаддес Рухы хем бу бабатда Оңа шаятдыр».
33 Муны эшиденлер гахар-газаба мүнүп, олары өлдүрмегиң күйүне дүшдүлер.
34 Ине, шонда меҗлисде Мукаддес Канун мугаллымы ве бүтин халк янында хорматланян Гамалиел атлы бир фарисей туруп, ресуллары бирсалым дашары чыкармагы буюрды.
35 Соңра ол шейле дийди: «Эй, Ысрайыл адамлары! Бу адамлар бабатда этҗек болян ишиңизде сересап болуң.
36 Себәби бу гүнлерден озал өзүни улы адам сайян Теудас чыкды, дөрт йүзе голай адам онуң ызына дүшүпди. Ол өлдүрилди, ызына эеренлериң хеммеси хем дагап гитди.
37 Мундан соң илат язувы гүнлеринде җелилели Иуда чыкып, көп адамы өз ызына дүшүрсе-де, хеләк болуп, ызына эеренлериң бары дагады.
38 Инди, бу адамлардан эл чекиң, олары гойбериң, себәби бу иш ынсандан болса, онда өз-өзүнден ёк болуп гидер.
39 Эгер Худайдан болса, онда сиз бу ишиң өңүни алып билмерсиңиз, терсине, Худайың гаршысына сөвешйәнлер болуп чыкаймаң». Ине, шонда олар онуң билен ылалашдылар.
40 Йөне ресуллары чагырып, енчдирдилер. Исаның ады билен геплемезлиги табшырып, олары бошатдылар.
41 Ресуллар меҗлисиң өңүнден шадыян гитдилер, чүнки Реб Исаның ады үчин масгарачылык чекмәге мынасып болупдылар.
42 Олар хер гүн ыбадатханада ве өйден-өе сапак бермегиң, Иса Месихиң хош хабарыны вагыз этмегиң ызыны үзмедилер.
1 Бу шәгиртлериң санының барха артян гүнлеринде грекче геплешйән ехудылар тарапындан ерли халка гаршы нәгилелик дөреди, чүнки гүнделик иймит пайлашыгында оларың дул хатынлары гөзден салынярды.
2 Шейлеликде, он ики ресул әхли шәгиртлери янларына чагырып, олара шейле дийдилер: «Худайың сөзүни ташлап, сачак башында хызматкәрлик этмек бизе гелшикли дәл.
3 Эй доганлар, өз араңыздан ягшы атлы, Мукаддес Рухдан долы ве акыл-пайхаслы еди адамы сайлаң; бу иши шолара табшыралың.
4 Биз дога ве сөзүң гуллугына берилҗек».
5 Бу сөз бүтин җемагата ярады. Олар имандан хем Мукаддес Рухдан долы адамлар болан Стефанусы, Филипусы, Прохорусы, Никаноры, Тимоны, Парминасы ве ехуды динине гечен антакиялы Николаусы сайладылар-да, булары
6 ресулларың өңүнде дуруздылар. Ресуллар эллерини оларың депесинде гоюп, олар үчин дога этдилер.
7 Шейлеликде, Худайың сөзи яйылып, Иерусалимде шәгиртлериң саны барха көпелйәрди. Руханыларың улы топары-да имана уйярдылар.
8 Иман ве гүйч билен долы болан Стефанус халк арасында улы гудратлар, аламатлар гөркезйәрди.
9 Шол аралыкда либертинлер, кирнелилер, исгендериялылар дийип атландырылан синагогадан, шейле хем, Киликиядан ве Азиядан болан кәбир адамлар гелип, Стефанус билен җеделлешдилер.
10 Йөне онуң парасатлылыгына ве Руха гаршылык гөркезмәге оларың гурплары чатмады.
11 Шейлеликде, бирнәче кишини ырып, олара: «Онуң Муса ве Худая дил етиренини эшитдик» дийдирдилер.
12 Халкы, яшулулары ве канунчылары өҗүкдирдилер. Барып, Стефанусы тутдулар-да, меҗлисиң өңүне гетирдилер.
13 Ялан гүвәлер гойдулар, олар-да: «Бу адам хәли-шинди шу мукаддес мекана, Кануна дил етирип йөр.
14 Биз онуң: „Насыралы Иса бу меканы бербат эдер, Мусаның бизе берен адатларыны үйтгедер" диенини эшитдик» дийдилер.
15 Меҗлисде отуранларың бары Стефанусың йүзүне середенлеринде, онуң йүзүниң бир перишдәниң йүзүне меңзейәнлигини гөрдүлер.
1 Баш руханы: «Бу затлар шейлемидир?» дийип сорады.
2 Стефанус шейле дийди: «Эй доганлар, аталар! Гулак асың, шөхратлы Худай бизиң атамыз Ыбрайыма Харанда отурмазындан өң, Месопотамиядака аян болды.
3 Оңа: „Юрдуңдан, ковум-гарындашың янындан чык-да, Мениң саңа гөркезҗек юрдума гит" дийди.
4 Шейлеликде, ол келданылар юрдундан чыкып, Харанда отурды; атасы өленден соң болса Худай оны сизиң хәзирки отурян юрдуңыза гөчүрди.
5 Худай бу ерден оңа аяк басарлык-да мирас бермеди, йөне хениз перзенди ёкка, бу юрды мүлк хөкмүнде Ыбрайыма, ондан соң хем зүрядына бермеги вада этди.
6 Худай шейле дийди: „Сениң зүрядың бир ят юртда дөрт йүз йыллап мысапырлык чекер, олары гул эдип гысарлар".
7 Худай: „Мен олары гул эден миллети хөкүм эдерин. Онсоң олар чыкып, шу ерде маңа гуллук эдерлер" дийди.
8 Худай Ыбрайыма сүннет әхтини берди. Шейлеликде, ондан Ысхак өненде, секизинҗи гүни оны сүннетледи. Ысхакдан болса Якуп, Якупдан-да он ики улы ата өнди.
9 Улы аталар Юсуба гөрипчилик эдип, оны Мүсүре сатдылар; йөне Худай онуң биленди.
10 Ол Юсубы әхли мушакгатларындан халас этди, Фыръовның - Мүсүр патышасының хузурында оңа мәхир, акылдарлык берди. Фыръовн оны Мүсүриң ве тутуш көшгүң хәкими эдип гойды.
11 Ине, бүтин Мүсүр ве Кенган юрдуна ачлык хем улы мушакгат инди. Аталарымыз хем иймит тапмадылар.
12 Якуп Мүсүрде галла барлыгыны эшидип, аталарымызы илкинҗи гезек ол ере ёллады.
13 Икинҗи гезекде болса Юсуп доганларына өзүни танатды. Шейлеликде, Юсубың аслы фыръовна белли болды.
14 Юсуп адам ёллап, атасы Якубы, етмиш бәш адамдан ыбарат болан бүтин гарындашларыны чагырды.
15 Шейлеликде, Якуп Мүсүре гитди. Якупдыр аталарымыз шол ерде вепат болдулар.
16 Олары Шекеме әкидип, Ыбрайымың Шекемде Хамор огулларындан пул берип сатын алан мазарында җайладылар.
17 Худайың Ыбрайыма берен вадасының вагты голайладыгыча, халкымызың саны хем Мүсүрде барха көпелйәрди.
18 Шейлеликде, Юсубы танамаян башга бир патыша тагта чыкды.
19 Бу уругымыза хилегәрлик этди, аталарымызы гысып башлады, чагаларыны дири галмаз ялы, дашары ташламага меҗбур этди.
20 Шол вагт Муса энеден догулды. Худай оны эй гөрйәрди. Муса үч ай атасының өйүнде экленди.
21 Йөне дашары ташланандан соң, фыръовның гызы оны алып, өзүне огул эдинди, экледи.
22 Муса мүсүрлилериң әхли билимлеринден сапак берилди, ол сөзлеринде, ишлеринде гүйчлүди.
23 Кырк яшына етенден соң, Муса доганларыны, Ысрайыл огулларыны сорап-идемеги йүрегине дүвди.
24 Бириниң адалатсызлыга сезевар эдиленини гөрүп, оңа арка чыкды, яңкы мүсүрлини өлдүрип, эзилениң арыны алды.
25 Муса Худайың өз эли билен гутулыш берйәнлигине доганлары дүшүнер өйдйәрди, йөне олар муңа дүшүнмедилер.
26 Эртеси гүн ики адам давалашып дурка, Муса янларында пейда болуп, олары ярашдырмага сынанып: „Эй адамлар, сиз доган ахырын, нәмә бири-бириңизе адалатсызлык эдйәрсиңиз?" дийди.
27 Өз якынына адалатсызлык эдйән адам оны итекләп шейле дийди: „Ким сени бизе башлык я казы эдип гойды?
28 Дүйнки мүсүрлини өлдүришиң ялы, мени-де өлдүрмекчимисиң?"
29 Муса бу сөзи эшиденден гачып, Мидиян юрдунда мысапырлык чекди. Шол ерде ондан ики огул өнди.
30 Кырк йыл доланда, Сина дагының төверегиндәки чөлде ловлап дуран бир чалының ялнында оңа Реббиң бир перишдеси гөрүнди.
31 Муса бу гөрнүши гөренде геңиргенди. Ол сиңе серетҗек болуп, якынлашанда, Реббиң сеси эшидилди:
32 „Мен сениң аталарың Ыбрайымың, Ысхагың ве Якубың Худайыдырын". Ине, шонда Муса титрәп башлады, серетмәге йүрек этмеди.
33 Реб оңа шейле дийди: „Аякларыңдан чарыгы чыкар, чүнки үстүнде дуран бу ериң мукаддес топракдыр.
34 Мен халкымың Мүсүрде хорланяныны гөрдүм, оларың наласыны эшитдим, олары халас этмек үчин ашак индим. Инди, гел, мен сени Мүсүре иберҗек".
35 Худай оларың: „Ким сени бизе башлык я казы эдип гойды?" дийип инкәр эден бу Мусасыны оңа чалыда гөрнен перишдәниң үсти билен башлык ве халасгәр эдип ёллады.
36 Муса Мүсүр юрдунда, Гызыл деңизде ве чөлде кырк йыллап гудратлар хем аламатлар гөркезип, олары дашары чыкарды.
37 Ысрайыл огулларына: „Реб Худайыңыз доганларыңызың арасындан мениң ялы бир пыгамбер чыкарар, оңа гулак асың" диен Мусадыр.
38 Сина дагында өзи билен геплешен перишде ве аталарымыз билен чөлде топланан йыгнакда болан, бизе бермек үчин дири сөзлер алан хем шолдур.
39 Аталарымыз оңа боюн болман, оны рет эдип, йүреклерини Мүсүре тарап өвүрдилер.
40 Олар Харуна: „Бизе өңүмизден йөрәр ялы таңрылар ясап бер, чүнки бизи Мүсүр юрдундан чыкаран Муса нәме боланыны билмейәрис" дийдилер.
41 Шол гүнлерде бир гөле ясадылар, бу бута гурбанлык берип, өз эллериниң ишлерине гувандылар.
42 Шейлеликде, Худай дөнүп, олары Гөк гошунына гуллук этмәге берди. Ине, пыгамберлер китабында шейле язылгыдыр: „Эй, Ысрайыл өйи! Сиз кырк йыллап чөлде маңа гурбанлыклар, совгатлар бердиңизми?
43 Сиз Молокуң чадырыны, таңрыңыз Рефаның йылдызыны ве сежде этмек үчин ясан суратларыңызы гөтердиңиз. Мен сизи Бабылың аңырсына гөчүрерин".
44 Аталарымызың чөлде мукаддес чадыры барды. Муса муны өзи билен Геплешениң буйрушы ялы, гөрен сураты боюнча ясапды.
45 Муны аталарымыз нобатма-нобат гөтерип, Ешувың ёлбашчылыгында Худайың аталарымызың өңүнден ковуп чыкаран башга миллетлериниң юрдуна гетирдилер; ол Давудың гүнлерине ченли шол ерде галды.
46 Давут Худайың мәхрини газанансоң, Якубың Худайына бир месген салмага ругсат диледи.
47 Муңа гарамаздан, Худая өй салан Сүлейман болды.
48 Йөне хеммелерден бейик Болан ынсан эли билен салнан җайларда яшамаз. Ине, пыгамбер шейле диййәр:
49 „Гөк - Мениң тагтым, Ер аякларымың басганчагыдыр. Сиз Маңа нәхили өй салҗак?" Реб шейле диййәр: „Я-да хайсы ер Мениң дынчлык меканым болар?
50 Буларың барыны Өз элим яратмадымы?"
51 Эй бойнуёгынлар, йүрек ве гулаклары сүннетсизлер! Сиз Мукаддес Руха хемише гаршы чыкярсыңыз. Аталарыңызың эдиши ялы, сиз-де шейле эдйәрсиңиз.
52 Пыгамберлериң хайсысына аталарыңыз азар бермеди? Олар ол Адылың гелҗегини өңүнден ыглан эденлери өлдүрдилер. Сиз-де, ине, Оңа хыянат этдиңиз, Оны өлдүрдиңиз,
53 эй, Мукаддес Кануны перишделериң тертиплешдириши ялы алып-да, оны тутмадыклар!»
54 Олар муны эшиденлеринде, гахар-газаба мүнүп, Стефануса дишлерини гыҗадылар.
55 Мукаддес Рух билен долы болан Стефанус Гөге середип, Худайың шөхратыны, Худайың сагында дуран Исаны гөрүп:
56 «Мен Гөгүң ачыкдыгыны, Ынсан Оглуның Худайың сагында дурандыгыны гөрйәрин» дийди.
57 Шонда олар батлы гыгырышып, гулакларыны тутушып, хеммеси бирден Стефанусың үстүне топулдылар.
58 Оны шәхерден дашары чыкарып дашладылар. Гүвәлер өз гейимлерини Саул атлы бир яш йигидиң өңүнде гойдулар.
59 Олар Стефанусы дашлап дуркалар, ол Ребби чагырып: «Я Реб, Иса! Мениң рухумы кабул эт!» дийди.
60 Онсоң дыза чөкүп, батлы гыгырып: «Я Реб! Бу гүнәни олара язма!» дийди. Муны айдандан соң болса ол җан берди.
1 Стефанусың өлдүрилмегини Саул хем унады. Шол гүн Иерусалимдәки йыгнагы ызгытсыз ызарламага башладылар. Ресуллардан башга хеммелер Яхуда, Самария юртларына дагадылар.
2 Эмма Стефанусы Худайдан горкян адамлар җайлап, оңа улы яс тутдулар.
3 Мунуң терсине, Саул өйден-өе гирип, йыгнага эзъет берйәрди, эркекдир аяллары сүйрәп зындана салярды.
4 Даган иманлылар болса айланып, Худайың сөзүни ыглан эдйәрдилер.
5 Филипус-да Самарияның бир шәхерине гелип, олара Месихи вагыз этди.
6 Халайык Филипуса гулак асды, онуң эден аламатларыны эшидип, гөрүп, айданларыны бир адам ялы диңледилер.
7 Чүнки мурдар рухлы адамларың көпүсинден ол рухлар гаты гыгырышып чыкярдылар, энчеме ысмаз хем отура шыпа тапярды.
8 Шейлеликде, шәхерде улы шатлык дөреди.
9 Озал бу шәхерде җадыгөйлүк билен мешгулланып, Самария халкыны хайран галдыран, өзүни улы адам дийип ыглан эден Симун атлы бир адам барды.
10 Оңа улы-кичи хеммелер үнс берип: «Худайың улы гудраты, ине, шудур» диййәрдилер.
11 Оңа үнс берердилер, чүнки ол өз җадыгөйлүги билен эп-эсли вагт олары хайран галдырыпды.
12 Йөне Худайың Патышалыгы, Иса Месихиң ады барадакы Хош Хабары вагыз эден Филипуса ынананларында хем эркеклер, хем аяллар чокундырылдылар.
13 Симуның өзи-де иман этди, чокундырыландан соң болса Филипусың янындан айрылмады. Ол улы аламатларың, гудратларың йүзе чыкышыны гөрүп хайран галярды.
14 Ресуллар самариялыларың Худайың сөзүни кабул эденини Иерусалимде эшидип, Петрус билен Яхяны оларың янына ёлладылар.
15 Булар хем барып, Мукаддес Рухы алсынлар дийип, олар үчин дога этдилер.
16 Себәби Рух энтек оларың хич бириниң үстүне инмәнди, олар диңе Реб Исаның ады билен чокундырылыпды.
17 Шонда ресуллар эллерини оларың үстүнде гоянларында, олар хем Мукаддес Рухы алдылар.
18 Симун ресулларың эллериниң гоюлмагы билен, Мукаддес Рухуң берленини гөренде, олара пул гетирип, шейле дийди:
19 «Элими үстүнде гоян адамым Мукаддес Рухы алар ялы, маңа-да бу ыгтыяры бериң».
20 Йөне Петрус оңа шейле дийди: «Пулуң өзүң билен биле хеләк болсун! Чүнки сен Худайың сылагыны пул билен сатын аларын өйтдүң.
21 Бу ишде сениң не пайың, не-де хакың бар, себәби сениң йүрегиң Худайың өңүнде догры дәл.
22 Инди, бу яман пәлиңден гайт-да, Реббе ялбар, белки, Ол сениң бу пикириңи багышлар.
23 Мен сениң аҗы өтден долудыгыңы ве эрбетлик билен баглыдыгыңы гөрйәрин».
24 Симун оңа: «Мениң үчин Реббе дога эдиң, айданларыңызың хич бирине дучар болмайын!» дийди.
25 Олар Реббиң сөзүне гүвә гечип, оны айданларындан соң, Иерусалиме тарап гайдып, Самарияның энчеме обасында Хош Хабары вагыз этдилер.
26 Реббиң бир перишдеси Филипуса: «Тур, гүнорта бакан Иерусалимден Газа гидйән ёла рована бол, ол чоладыр» дийди.
27 Ол хем туруп, ёла рована болды. Гидип барярка, Хебешистаның аял патышасы Кандакының везирлериниң бири, онуң газначысы болан бир агта душды. Ол Иерусалиме ыбадат этмәге гелип,
28 инди хем ызына доланып барярды. Ол өз арабасының үстүнде Ишая пыгамбериң китабыны окап отырды.
29 Рух Филипуса: «Бар, арабаның янындан йөре!» дийди.
30 Филипус ылгады-да, онуң Ишая пыгамбериң китабындан окаян сөзлерини эшидип: «Окаян затларыңа дүшүнйәрсиңми?» дийди.
31 Ол: «Бири ёл гөркезмесе, нәхили дүшүнейин?» дийди. Онсоң араба мүнүп, янында отурмагы Филипусдан хайыш этди.
32 Онуң Мукаддес Язгылардан окап отуран ери шуды: «Гоюн кимин өлдүрилмәге әкидилди, гыркымчысының өңүнде сем болан гузы ялы агзыны ачмаяр.
33 Онуң кемсидилишинде адалат инкәр эдилди. Ким Онуң несли хакында гүррүң эдер? Чүнки Онуң өмүр танапы үзүлендир».
34 Везир Филипуса йүзленип: «Айтсаңызлаң, пыгамбер муны ким хакда айдяр? Өзи хакдамы я-да башга бири хакда?» дийди.
35 Филипус шу язгыдан сөзе башлап, Исаның Хош Хабарыны оңа вагыз этди.
36 Олар ёлдан баряркалар, бир сува гелдилер. Везир: «Ынха сув, мениң чокундырылмагыма нәме пәсгел берйәр?» дийди.
37 Филипус оңа: «Бүтин йүрегиң билен иман эдйән болсаң, муңа ругсатдыр» дийди. Ол: «Иса Месихиң Худайың Оглудыгына иман эдйәрин» дийди.
38 Онсоң арабаны саклатды. Филипус билен везир билеликде сува гирдилер; Филипус оны чокундырды.
39 Олар сувдан чыканларында, везириң үстүне Мукаддес Рух инди, Реббиң бир перишдеси болса Филипусы гөтерип әкитди. Везир оны соң гөрмеди. Ол шатланып, өз ёлуны довам этдирди.
40 Филипус Азотосда пейда болды. Ол Кайсария ченли айланып, әхли шәхерлерде Хош Хабары вагыз этди.
1 Саул Реббиң шәгиртлерине хениз хем өлүм ховпуны салып, баш руханының янына барды.
2 Бу ёла уянлары тапса, эркек диймән, аял диймән, тутуп Иерусалиме гетирер ялы, өзүне ондан Шамдакы синагогалар үчин хатлар диледи.
3 Ол Шама етип барярка, бирденкә Гөкден бир нур онуң даш-төверегини ягтылтды.
4 Саул ере йыкылды. Шонда оңун гулагына: «Саул! Саул! Нәме үчин Маңа азар берйәрсиң?» диен сес гелди.
5 Ол: «Я Реб, Сен ким?» дийип сорады. Реб: «Мен сениң азар берйән Исаң. Чише депмек саңа кындыр» дийди.
6 Саул титрәп, алҗырап: «Я Реб, мениң нәме этмегими ислейәрсиң?» дийди. Реб оңа: «Тур-да, шәхере гит, нәме этмелидигиң саңа айдылар» дийди.
7 Онуң билен биле барян адамлар ол ерде доңуп дурдылар, чүнки сеси эшитселер-де, хич кими гөрмейәрдилер.
8 Саул ерден турды, йөне гөзүни ачанда хич кими гөрмеди. Оны элинден тутуп идип, Шама гетирдилер.
9 Ол үч гүнләп гөрүп билмеди, иймеди ве ичмеди.
10 Шамда Хананя атлы бир шәгирт барды. Реб онуң гөзүне гөрнүп: «Эй Хананя!» дийди. Ол хем: «Лепбей, Я Реб!» дийип җогап берди.
11 Реб оңа шейле дийди: «Тур, Догры диен көчә бар-да, Иуданың өйүнден тарсуслы Саул атлы адамы сора; ине, ол дога эдйәр.
12 Ол бир гөрнүшде Хананя атлы бир адамың ичери гирип, гөзи гайтадан гөрер ялы, элини өз үстүнде гояныны гөрди».
13 Хананя шейле җогап берди: «Я Реб! Мен бу адам барада, онуң Иерусалимде Сениң мукаддеслериңе нәче яманлык эденини көп кишилерден эшитдим.
14 Сениң адыңы агзанларың барыны тутуп даңмага онуң бу ерде-де баш руханылардан ыгтыяры бар».
15 Реб оңа шейле дийди: «Бар, чүнки бу адам миллетлериң, патышаларың ве Ысрайыл огулларының өңүнде Мениң адымы гөтермек үчин сайланан гуралдыр.
16 Чүнки Мениң адым угрунда бу адамың нәче гөрги гөрмелидигини Мен оңа гөркезмекчи».
17 Шейлеликде, Хананя барып, яңкы өе гирди, эллерини Саулың үстүнде гоюп, шейле дийди: «Саул доган! Гелйән ёлуңда саңа гөрнен Реб Иса сениң гөзүң ачылып, Мукаддес Рухдан долмагың үчин, мени иберди».
18 Шол бада-да гөзүнден барда айрылан ялы болуп, Саулуң гөзи ачылды. Ол ёкары туруп чокундырылды.
19 Нахар ийип, гайтадан куввата гелди.Ол бир нәче гүнләп Шамда шәгиртлериң янында галып,
20 деррев хем Исаның Худайың Оглудыгы барада синагогаларда вагыз этмәге башлады.
21 Муны эшиденлериң бары геңиргенишип: «Иерусалимде шу Ады тутанлары ере егсан эден бу дәлмиди? Ол бу ере олары тутуп, баш руханыларың янына әкитмәге гелмәнмиди нәме?» дийишйәрдилер.
22 Саул болса барха гүйчленйәрди. Ол: «Бу Месихдир» дийип субут этмек билен, Шамда отуран ехудыларың башыны чашырды.
23 Энчеме гүн геченден соң, ехудылар оны өлдүрмегиң маслахатыны этдилер.
24 Йөне оларың дилдүвшүги Саула белли болды. Олар оны өлдүрмек ниети билен гиҗе-гүндиз дервезелери хем саклаярдылар.
25 Шәгиртлер болса гиҗәниң бирвагты оны себедиң ичине салып, шәхериң диварындан саллап дүшүрдилер.
26 Саул Иерусалиме гелип, шәгиртлере гошулмага сынанышды, йөне хеммелер ондан горкярдылар, чүнки онуң шәгиртдигине ынам этмейәрдилер.
27 Онсоң Барнабас Саулы алып, ресулларың янына гетирди, олара ёлда онуң нәхилилик билен Ребби гөрендигини, Реббиң онуң билен геплешендигини хем-де онуң Шамда Исаның ады билен гайратлы гепләндигини гүррүң берди.
28 Саул Иерусалимде Реббиң ады билен гайратлы гепләп, олар билен билеликде гирип-чыкярды.
29 Ол грекче геплешйән ехудылар билен гүрлешип чекишйәрди; йөне олар Саулы өлдүрмегиң кастына дүшдүлер.
30 Доганлар мундан хабарлы боланларында, оны Кайсария гетирип, Тарсуса тарап ёла салдылар.
31 Шейлеликде, йыгнаклар бүтин Яхудада, Җелиледе ве Самарияда парахат яшаярды, абатланып, Реб горкусында гезип, Мукаддес Рухуң гөвүнлик бермеги билен көпелйәрди.
32 Петрус хемме ере айланып йөршүне Лиддада отуран иманлыларың янына гелди.
33 Петрус ол ерде секиз йыл бәри дүшекде ысмаз болуп ятан Энеас атлы бир адамы гөрүп:
34 «Энеас, Иса Месих саңа шыпа берйәр. Ёкарык тур-да, ёрган-дүшегиңи дүзет!» дийди. Ол хем шобада ёкары турды.
35 Лидда ве Шаронда отуранларың бары оны гөрүп, Реббе тарап өврүлдилер.
36 Яфада Табита атлы (грекче терҗимеси Доркас) бир зенан шәгирт барды. Мунуң эден ягшы ишлери, берен садакалары гаты көпди.
37 Шол гүнлерде ол сыркавлап өлди, оны ювуп, балаханада гойдулар.
38 Лидда Яфа якын болансоң, шәгиртлер Петрусың шол ердедигини эшиденлеринде, оңа ики адамы ёллап: «Гиҗикдирмән, бизиң янымыза гел!» дийип хайыш этдилер.
39 Петрус туруп, олар билен гитди. Геленде, оны балахана элтдилер. Әхли дул хатынлар Петрусың янына йыгнандылар ве аглашып, Доркасың хениз оларың янындака тикен әхли көйнекдир лыбасларыны оңа гөркездилер.
40 Петрус хеммелери дашары чыкарды-да, дыза чөкүп дога этди ве җеседе йүзленип шейле дийди: «Табита, тур!» Аял гөзүни ачып, Петрусы гөренде, галып отурды.
41 Петрус элини берип, оны турузды. Онсоң мукаддеслери ве дул хатынлары чагырып, оны олара дири табшырды.
42 Бу хабар бүтин Яфа яйрап, көп адамлар Реббе иман этдилер.
43 Петрус Яфада Симун атлы бир эйлейҗиниңкиде энчеме гүнләп галды.
1 Кайсарияда италиялы диен гошун бөлүминиң йүзбашысы болан Корнелиус атлы бир адам барды.
2 Ол тутуш өй-ичерси билен бирликде Худайдан горкян, таква адамды, ехуды халкына көп садакалар берип, Худая мыдама дога эдерди.
3 Корнелиус өйлән сагат үчлерде Худайың бир перишдесиниң: «Эй Корнелиус!» дийип, янына ичерик гиренини бир гөрнүшде айдың гөрди.
4 Корнелиус горкы ичинде оңа гөзлерини дикип: «Я Реб, нәме?» дийди. Перишде оңа җогап берди: «Сениң окан догаларыңы, берен садакаларыңы Худай ятлап кабул этди.
5 Инди Яфа бирнәче адам ёлла-да, лакамы Петрус болан Симуны гетирт.
6 Бу адам Симун атлы бир эйлейҗиниңкиде мыхмандыр, онуң өйи болса деңзиң якасындадыр. Петрус сени ве ичериңи гутарҗак сөзлер айдар».
7 Өзи билен геплешен перишде гиденден соң, Корнелиус хызматчыларындан икисини ве хемише өз төверегинде болянлардан бир таква эсгери чагырды.
8 Әхли зады айдып, олары Яфа ёллады.
9 Шол гүнүң эртеси олар ёлдакалар, шәхере голайланларында, гүнортан якын Петрус дога этмек үчин үчеге чыкды.
10 Ол аҗыкды ве нахарланмак иследи. Нахар тайярланып йөркә, өзүни йитирме ягдайына гелди.
11 Ол Гөгүң ачылып, дөрт бурчундан багланан сачак ялы бир улы задың Ере салланып, өз үстүне инип гелйәнини гөрди.
12 Онуң ичинде болса Ериң әхли дөрт аяклыларындан, вагшы хайванларындан, сүйрениҗилеринден хем-де Гөгүң гушларындан барды.
13 Бир сес оңа гыгырып: «Петрус тур, дамакларыны чал-да, ий!» дийди.
14 Петрус: «Ёк, я Реб, мен асла хапа, харам зат иен дәлдирин» дийди.
15 Сес ене икинҗи гезек оңа: «Худайың тәмиз эден затларына хапа дийме» дийди.
16 Бу үч гезек гайталанып, сачак тиз Гөге алынды.
17 Петрус бу гөрен гөрнүшиниң нәмедиги хакында ойланып дурка, ине, Корнелиусың ёллан адамлары Симуның өйүни сорап, гапа гелип дурдулар.
18 Олар гыгырып: «Петрус лакамлы Симун шу ере мыхманмыдыр?» дийип сорадылар.
19 Петрус бу гөрнүш барада ойланып дурка, Рух оңа шейле дийди: «Ине, үч адам сени гөзләп йөр.
20 Тур, ашак дүш, икирҗиңленме-де, олар билен гит, чүнки олары Мен ёлладым».
21 Адамларың янына гелен Петрус: «Ине, гөзлейән адамыңыз мен. Нәме үчин гелдиңиз?» дийди.
22 Олар шейле дийдилер: «Йүзбашы Корнелиус догры, Худайдан горкян адам, ехуды халкының янында ат-абрайы бар. Ол бир мукаддес перишдеден сени өйүне гетирмек хем-де сениң айтҗак сөзлериңи диңлемек барада буйрук алыпдыр».
23 Петрус олары ичерик чагырып, мыхман алды.Шол гүнүң эртеси Петрус туруп, олар билен ёла дүшди. Яфалы доганларың-да кәбири онуң билен биле гитди.
24 Эртеси гүн олар Кайсария бардылар. Корнелиус хем доган-гарындашларыны, якын достларыны бир ере чагырып, олара гарашып отырды.
25 Петрус ичерик гиренде, Корнелиус оны гаршылап, аягына йыкылды, оңа сежде этди.
26 Эмма Петрус оны галдырып: «Тур! Мен хем адам» дийди.
27 Онсоң онуң билен гүррүңлешип, ичерик гиренде, көп адамларың йыгнанандыгыны гөрди.
28 Олара шейле дийди: «Бир ехуды үчин башга миллетден болан бири билен гатнашмагың я онуң янына гитмегиң нәхили ерликсиздигини өзүңиз билйәнсиңиз, йөне Худай маңа хич бир адама хапа я харам диймели дәлдигими гөркезди.
29 Шонуң үчин хем, чагырыланымда, гүррүңсиз гелдим. Инди болса сораярын: нәме себәпден мени чагырдыңыз?»
30 Корнелиус шейле җогап берди: «Үч гүн мундан озал шу вагтларда агзым оразады. Өйлән сагат үчлерде өйүмде дога эдип отырдым. Ине, бир парлак эгин-эшикли адам гаршымда дуруп, маңа шейле дийди:
31 „Корнелиус, сениң догаң эшидилди, садакаларыңы Худай ятлады.
32 Яфа адам ёлла-да, Петрус лакамлы Симуны чагыр. Ол деңиз якасындакы Симун эйлейҗиниң өйүне мыхмандыр. Ол гелип, саңа бир сөз айдар".
33 Мен деррев саңа адам ёлладым, сен-де гелип ягшы этдиң. Ине, хеммәмиз Худай тарапындан саңа табшырылан әхли зады эшитмек үчин, Онуң хузурында хәзир болуп отырыс».
34 Шонда Петрус сөзе башлап шейле дийди: «Мен, догрудан-да, Худайың хич кими ала тутман,
35 эйсем, хер миллетде ким Ондан горкса, догрулык этсе, шоны кабул эдйәндигине гөз етирдим.
36 Онуң барчаның Ребби болан Иса Месих аркалы парахатлык ыглан эдип, Ысрайыл огулларына ёллан сөзи шудур:
37 Яхяның вагыз эден чокундырмасындан соң, Җелиледен башлап, бүтин Яхудада йүзе чыканлары,
38 Худайың Мукаддес Рух ве гудрат берип, Насыралы Исаны везипә белләнини, Онуң хем айланып, ягшылык эдип, иблисиң голастында эзиленлериң барына шыпа беренини сиз билйәнсиңиз, чүнки Худай Онуң биленди.
39 Биз Онуң Яхудада, Иерусалимде эденлериниң барына шаятдырыс. Оны агачдан асып өлдүрдилер.
40 Худай үчүнҗи гүн Исаны дирелдип,
41 бүтин халка дәл-де, диңе Худайың өңден сайлан шаятларына, ягны өлүмден диреленинден соң, Онуң билен биле ийип-иченлер болан бизе ачыкдан-ачык гөркезди.
42 Ол Өзүниң дирилериң хем өлүлериң Худай тарапындан белленен Казысыдыгыны халка вагыз эдип, гүвә гечмегимизи бизе табшырды.
43 Иса иман эден хер кесиң Онуң ады билен гүнәсиниң өтүлҗегине әхли пыгамберлер гүвә гечйәр».
44 Петрус бу сөзлери айдып дурка, сөзи эшиденлериң барының үстүне Мукаддес Рух инди.
45 Петрус билен гелен сүннетли иманлылар Мукаддес Рух сылагының башга миллетлериң үстүне-де дөкүленине геңиргендилер,
46 чүнки оларың башга диллерде гепләп, Худайы өвги билен бейгелдишини эшитдилер. Шонда Петрус:
47 «Бизиң ялы Мукаддес Рухы алан бу адамларың сув билен чокундырылмагыны ким гадаган эдип билер?» дийди.
48 Онсоң Петрус олары Иса Месихиң ады билен чокундырмагы буюрды. Соңра олар Петрусдан бирнәче гүнләп галмагы хайыш этдилер.
1 Яхудада болян ресуллар, доганлар башга миллетлериң-де Худайың сөзүни кабул эденини эшитдилер.
2 Петрус Иерусалиме геленде, сүннетлилер онуң билен давалашып:
3 «Сен сүннетсиз адамларың янына барыпсың, олар билен нахар ийипсиң» дийдилер.
4 Петрус хем сөзе башлап, болан ваканы олара бирин-бирин айдып берди:
5 «Яфа шәхеринде дога эдип отыркам, өзүми йитирен ягдайымда бир гөрнүш гөрдүм. Улы сачага меңзеш бир зат дөрт бурчундан Гөкден Ере салланып, мениң яныма ченли инип гелди.
6 Онуң ичине бакып сынланымда, Ериң дөрт аяклы хайванларыны, ябаны хем сүйрениҗи хайванларыны, Гөгүң гушларыны гөрдүм.
7 Онсоң бир сес эшитдим, ол маңа: „Петрус, тур, дамакларыны чал-да, ий!" дийди.
8 Мен: „Ёк, я Реб! Хапа, харам зат мениң агзыма асла гирен дәлдир" дийдим.
9 Эмма сес Гөкден икинҗи гезек маңа: „Худайың тәмиз эден затларына хапа дийме!" дийди.
10 Бу үч гезек гайталанып, хеммеси ене ёкарык Гөге чекилди.
11 Ине, шол пурсатда үч адам мениң болян өйүмиң өңүне гелип дурдулар. Олар мениң яныма Кайсариядан ёлланан экен.
12 Онсоң Рух маңа хич икирҗиңленмән, олар билен биле рована болмалыдыгымы айтды. Бу алты доган хем мениң билен биле гитди, биз ол адамың өйүне бардык.
13 Ол хем бизе перишдәни гөрендигини, онуң өйүнде дуруп: „Яфа адам ёлла-да, Петрус лакамлы Симуны гетирт.
14 Ол саңа бирнәче сөз айдар. Шол сөзлер аркалы сен тутуш ичериң билен гутуларсың" диенини айтды.
15 Мен сөзе башланымда, озал бизиң үстүмизе иниши ялы, оларың үстүне хем Мукаддес Рух инди.
16 Шонда Реббиң: „Яхя сув билен чокундырыпды, йөне сиз Мукаддес Рух билен чокундырыларсыңыз" дийип айдан сөзи ядыма дүшди.
17 Шейлеликде, Реб Иса Месихе иман эденлеринден соң, Худай бизе берши ялы, олара-да шол сылагы берен болса, Худая гаршы дуруп билер ялы, мен ким болупдырын?»
18 Олар муны эшиденлеринде көшешдилер, Худайы шөхратландырып: «Онда, Худай яшайыш гетирйән тобаны өзге миллетлере-де берипдир» дийишдилер.
19 Стефанус билен багланышыклы болан ызарламалар нетиҗесинде даргадыланлар Финикия, Кипр ве Антакия ченли айландылар. Олар сөзи ехудылардан башга хич киме вагыз этмейәрдилер.
20 Оларың арасында бирнәче кипрли ве киренели адамлар барды. Олар Антакия геленлеринде, Реб Исаның Хош Хабарыны вагыз эдип, греклере-де айтдылар.
21 Реббиң эли олар биленди. Шейлеликде, көп адамлар иман гетирип, Реббе тарап өврүлдилер.
22 Бу хакдакы хабарлар Иерусалимдәки йыгнанышыга гелип етди. Олар Барнабасы Антакия ёлладылар.
23 Ол геленде, Худайың мерхеметини гөрүп шат болды, гайдувсыз йүрек билен Реббе япышар ялы, хеммелере өвүт-несихат этди.
24 Чүнки ол оңат адамды, Мукаддес Рухдан, имандан долуды. Шейлеликде, көп адамлар Реббе гошулдылар.
25 Онсоң Барнабас Саулы идәп, Тарсуса гитди.
26 Оны тапып, Антакия гетирди. Олар бүтин бир йыллап йыгнакда топланып, көп адамлара сапак бердилер. Шәгиртлериң месихи адыны алмагы илки билен Антакияда йүзе чыкды.
27 Шол гүнлерде Антакия Иерусалимден бирнәче пыгамбер гелди.
28 Булардан Агабус атлы бири галып, бүтин дүнйәниң башына улы ачлык гелмелидигини Рух аркалы хабар берди. (Бу кайсар Клаудиусың заманында болды.)
29 Шонда Яхудада яшаян доганлара голдав үчин, шәгиртлериң хер бири гурбуның чатдыгындан олара пул ёлламагы карар этдилер.
30 Пулы Барнабас ве Саулуң эли билен йыгнак ёлбашчыларына ибермек билен, бу карары ерине етирдилер.
1 Шол вагтлар Хиродес патыша йыгнага дегишли боланларың кәбирини сүтем этмек максады билен тутды.
2 Яхяның доганы Якубы гылыч билен өлдүртди.
3 Ол мунуң ехудыларың гөвнүне яраныны гөрүп, соңра Петрусы-да тутды. Петир байрамы гүнлериди.
4 Хиродес Петрусы эле салып, Песахдан соң халк өңүне чыкармак ниети билен зындана салды-да, хер бири дөрт эсгерден ыбарат болан дөрт топары оңа гаравул гоймагы табшырды.
5 Шейлеликде, Петрус зынданда сакланярды, йөне йыгнак онуң үчин Худая җан чекип дога эдйәрди.
6 Хиродесиң оны орта чыкарҗак гүнүниң өң янындакы гиҗе Петрус ики эсгериң арасында гоша зынҗыр билен баглы ятырды, гаравуллар-да гапының агзында зындана гаравулчылык эдйәрдилер.
7 Бирденкә Реббиң бир перишдеси гөрнүп, түрмеде нур ялпылдады. Перишде Петрусың бөврүне дүртүп, оны оярды-да: «Тиз тур!» дийди. Шобада-да Петрусың зынҗырлары элинден ере гачды.
8 Перишде оңа: «Гушагыңы гушан-да, чарыкларыңы багла!» дийди. Ол шейле хем этди. Перишде оңа: «Гейимиңи гей-де, мениң ызыма дүш!» дийди.
9 Петрус дашары чыкып, онуң ызына дүшди. Ол перишде аркалы боланларың чынлыгыны билмән, гөзүне гөрүнйәндир өйдйәрди.
10 Олар биринҗи, икинҗи гаравуллардан гечип, шәхере чыкян демир дервезә гелдилер. Дервезе олара өз-өзүнден ачылды. Олар дашары чыкып, бир көчәни илерлигине гечдилер велин, перишде бирденкә гайып болды.
11 Ине, шонда Петрус айңалып: «Реббиң перишдесини ёллап, Хиродесиң элинден, ехуды халкының гарашан әхли затларындан мени халас эдендигине, хакыкатдан хем, инди гөз етирйәрин» дийди.
12 Муны аңланындан соң, ол Маркус лакамлы Яхяның эҗеси Меръемиң өйүне гитди. Ол ерде көп адам үйшүп, дога эдип отырды.
13 Петрус ховлының гапысыны каканда, гапыны Рода атлы бир кениз ачмага гелди.
14 Ол Петрусың сесини сайгаранда, бегенҗинден яңа гапыны ачман, ичерик ылгап, Петрусың ховлының гапысында дураныны хабар берди.
15 Өйдәкилер оңа: «Сен акылыңдан азашыпсың» дийдилер. Йөне ол өз гепини берк ныгтанында олар: «Ол Онуң перишдесидир» дийдилер.
16 Эмма Петрус бирсыхлы гапыны какып дурды. Гапыны ачанларында, оны гөрүп хайран галдылар.
17 Сеслерини чыкармазлыклары үчин, Петрус олара эли билен ышарат этди. Онсоң Реббиң өзүни зындандан чыкараныны олара гүррүң берип: «Муны Якуба хем доганлара хабар бериң» дийди-де, башга ере чыкып гитди.
18 Гүн доганда, Петруса нәме болдука дийип, эсгерлериң арасына улы галмагал дүшди.
19 Хиродес Петрусы агтарды. Ол оны тапмансоң болса гаравуллары сорага чекип, олары өлдүрмеги буюрды.Шондан соң Хиродес Яхудадан Кайсария гидип, шол ерде галды.
20 Хиродес Сире ве сидонлылара гаршы дишини гыҗаярды. Олар хем бирлешип, Хиродесиң янына гелдилер-де, патышаның ятак җайының башлыгы Властосы өз тарапларына чекип, ярашык диледилер; чүнки оларың юрды патышаның юрдундан азык алярды.
21 Ине, белленен гүнде Хиродес патышалык лыбасыны гейип, күрсүде отурды-да, халка сөз сөзледи.
22 Халк хем: «Бу бир таңры сеси, ынсан сеси дәл!» дийип гыгырышярды.
23 Шол бада Реббиң бир перишдеси Хиродеси урды, чүнки ол Худайы шөхратландырманды. Шейлеликде, ол эндам-җаны гуртлап өлди.
24 Худайың сөзи болса паҗарлап өсйәрди.
25 Барнабас билен Саул хем юмшы битирип, ызларына гайтдылар. Олар Маркус лакамлы Яхяны-да янларына алып, Иерусалимден ызларына өврүлдилер.
1 Антакиядакы йыгнакда бирнәче пыгамбер ве мугаллым барды: Барнабас, Нигер диен Симун, киренели Лукиус, юрдуң дөртден бирине хөкүм сүрйән билен биле улалан Манеан ве Саул.
2 Булар Реббе ыбадат эдип, ораза тутуп йөркәлер, Мукаддес Рух: «Мениң чагыран ишим үчин, Барнабас билен Саулы Маңа айрып гоюң!» дийди.
3 Шонда ораза тутуп, дога этдилер-де, эллерини оларың үстүне гоюп, Барнабас билен Саулы ёла салдылар.
4 Шейлеликде, Мукаддес Рух тарапындан ёлланан Барнабас билен Саул Селукия гелдилер. Ол ерден хем гәмили Кипре гечдилер.
5 Онсоң Саламисе гелип, ехудыларың синагогаларында Худайың сөзүни вагыз этдилер. Яхя хем олара ярдам эдйәрди.
6 Олар бүтин аданы айланып, Пафоса гелдилер. Ол ерде Баръешу атлы бир җадыгөй хем ялан ехуды пыгамбере саташдылар.
7 Баръешу пайхаслы адам болан хәким Серҗиус Павлусың янында боларды. Хәким Барнабас билен Саулы чагырып, олардан Худайың сөзүни эшитмек иследи.
8 Эмма Элимас җадыгөй (онуң ады шейле терҗиме эдилйәр) олара гаршы чыкып, хәкими имандан дәндирҗек болды.
9 Шейлеликде, Саул, ягны Павлус Мукаддес Рухдан долуп, оңа серетди ве шейле дийди:
10 «Эй, әхли кеззаплыкдан ве әхли галплыкдан долы адам, иблис оглы, әхли догрулыгың душманы! Сен Реббиң догры ёлларыны эгрелтмеги бес этҗек дәлми?
11 Инди, ине, Реббиң эли үстүңе гелйәр, сен көр боларсың, белли бир вагта ченли гүнеши гөрмерсиң». Шобада-да онуң үстүне түмлүк, гараңкылык инди. Ол өзүни итдирҗек болуп, төверегини сермеләп, адам агтарып башлады.
12 Хәким йүзе чыкан ваканы гөрүп иман этди, чүнки ол Реббиң таглыматына хайран галыпды.
13 Павлус ве онуң ёлдашлары Пафосдан гәмә мүнүп, Памфилия Пергасына гелдилер. Шол ерде Яхя олардан айрылып, Иерусалиме гайтды.
14 Олар болса Пергадан ёлларыны довам этдирип, Писидя Антакиясына гечдилер. Сабат гүни синагога барып отурдылар.
15 Мукаддес Канундан ве пыгамберлер язгысындан окаландан соң, синагога башлыклары олара адам ёллап: «Доганлар, халка өвүт-үндевли сөзүңиз бар болса айдың» дийдилер.
16 Шейлеликде, Павлус туруп, эли билен ышарат эдип, шейле дийди: «Эй, ысрайыллы адамлар, Худайдан горкянлар, диңләң!
17 Бу Ысрайыл халкының Худайы бизиң аталарымызы сайлады, халкы Мүсүр юрдунда отуран махалы бейгелдип, гүйчли гол билен ол ерден чыкарды.
18 Олары кырк йыл чемеси чөлде экледи.
19 Кенган юрдунда еди миллети хеләкләп, юртларыны олара мирас берди.
20 Онсоң олара дөрт йүз элли йыл чемеси - Самуел пыгамбере ченли казылар берди.
21 Ине, шондан башлап, олар бир патыша талап этдилер. Худай олара кырк йыллап бенямын тайпасындан бир адамы, ягны Кишиң оглы Саулы берди.
22 Оны тагтдан дүшүренден соң болса, олара Давуды патыша этди. Ол хакда гүвә хем гечип: „Гөвнүме җай бир адамы, Ессәниң оглы Давуды тапдым. Ол Мениң әхли ислегими берҗай эдер" дийди.
23 Шейлеликде, Худай Өз вадасына гөрә, онуң неслинден Ысрайыл үчин Исаны халасгәр эдип чыкарды.
24 Ол гелмезден өң болса Яхя бүтин Ысрайыл халкына тоба этмеги вагыз эдип, олары чокундырылмага чагырды.
25 Яхя ишини битирмәге голайлан вагты шейле дийди: „Мени кимдир өйдйәрсиңиз? Мен - Ол дәл. Ине, мениң ызымдан Бири гелер, мен Онуң чарыгының багыны чөзмәге-де мынасып дәлдирин".
26 Доганлар, эй, Ыбрайым неслиниң огуллары ве араңыздакы Худайдан горкянлар! Бу гутулыш сөзи сизе иберилди.
27 Чүнки Иерусалим илаты ве оларың башлыклары Оны танамадылар. Оны хөкүм этмек билен, хер сабат гүни окалян пыгамберлер сөзлерини берҗай этдилер.
28 Өлүм җезасына хич бир себәп тапмасалар-да, Пилатусдан Онуң өлдүрилмегини хайыш этдилер.
29 Ол хакда языланларың барыны битиренлеринден соң болса Оны агачдан ашак дүшүрип, бир мазарда гойдулар.
30 Эмма Худай Оны дирелтди.
31 Ол Өзи билен Җелиледен Иерусалиме геленлере көп гүнлериң довамында гөрүнди. Шинди бу адамлар халкың өңүнде Онуң гүвәлеридир.
32 Биз аталара берлен ваданың хош хабарыны сизе вагыз эдйәрис.
33 Худай Исаны дирелтмек билен, оларың огланлары болан бизиң үчин шол ваданы ерине етирди. Икинҗи мезмурда хем шейле язылыпдыр: „Сен Мениң Оглумсың, Мен бу гүн Сени өндүрдим".
34 Асла чүйретмезлик үчин, Оны өлүмден дирелдиши хакда хем шейле дийди: „Мен сизе Давуда вада эден мукаддес хем ыгтыбарлы берекетлерими берерин".
35 Мунуң үчин башга бир ерде-де: „Сен Өз Мукаддесиңиң чүйремегине разы болмарсың" диййәр.
36 Чүнки Давут Худайың ислеги боюнча өз неслине гуллук эденден соң өлди. Ол аталарының янында җайланды; онуң бедени чүйреди.
37 Йөне Худайың Дирелдени чүйремеди.
38 Билиң, эй доганлар, гүнәлериң багышланмагы бу Адам аркалы сизе вагыз эдилйәр.
39 Мусаның канунында акланып билмедик бүтин затларыңызда иман эден хер кес бу Адам аркалы акланар.
40 Инди сак болуң, пыгамберлер китабында айдыланлар башыңыза геләймесин:
41 „Середиң, эй масгаралайҗылар, хайран галың, хеләк болуң; чүнки Мен сизиң гүнлериңизде шейле бир иш эдерин велин, оны сизе бири беян этсе, асла ынанмарсыңыз"».
42 Олар ехудыларың синагогасындан чыкып баряркалар, ехуды дәллер бу сөзлериң гелҗек сабат гүни-де өзлерине вагыз эдилмегини олардан хайыш этдилер.
43 Синагогадакы халайык даганында, ехудыларың ве ехуды динине гечип, Худая ыбадат эдйәнлериң көпүси Павлус билен Барнабасың ызына дүшдүлер. Булар хем гүррүң берип, Худайың мерхеметинде эрҗеллик этмеклери үчин, олара несихат этдилер.
44 Соңкы сабат гүни болса Худайың сөзүни диңлемек үчин, бүтин шәхер диен ялы йыгнанды.
45 Ехудылар халайыгы гөренлеринде гөрипчиликден долуп, Павлусың айдан затларына гаршы чыкып, дил етирдилер.
46 Павлус билен Барнабас хем гайратлылык билен шейле дийдилер: «Худайың сөзи илки сизе вагыз эдилмелиди. Йөне сиз оны рет этдиңиз, өзүңизи эбеди яшайша мынасып гөрмедиңиз. Шонуң үчин, ине, биз өзге миллетлере тарап йүзленйәрис.
47 Чүнки Реб бизе шейле табшырды: „Ериң уҗуна ченли гутулыш дашамагың үчин, Мен Сени миллетлере нур этдим"».
48 Миллетлер муны эшиденлеринде шатланып, Реббиң сөзүни шөхратландырдылар. Шейлеликде, эбеди яшайыш үчин беллененлериң бары иман этди.
49 Реббиң сөзи юрдуң хемме ерине яйраярды.
50 Ехудылар диндар, сыланян аяллары ве шәхериң абрайлы адамларыны өҗүкдирдилер. Шейлеликде, Павлус билен Барнабасы ковалап, серхетлеринден чыкардылар.
51 Павлус билен Барнабас аякларының тозуны олара гаршы какып, Коня гитдилер.
52 Шәгиртлер болса шатлык ве Мукаддес Рух билен долудылар.
1 Коняда билеликде ехудыларың синагогасына бардылар; оларың гүррүң бериши хем ехудылардан, хем греклерден улы топарың иман гетирмегине себәп болды.
2 Йөне иман этмедик ехудылар өзге миллетлери күшгүрип, оларың аңыны доганлара гаршы гараладылар.
3 Эсли вагт ол ерде болан Павлус билен Барнабас Реб үчин гайратлы вагыз эдйәрдилер. Реб хем оларың эллери билен аламатлар, гудратлар гөркезип, Өз мерхемети барадакы сөз үчин гүвә гечйәрди.
4 Шәхер халкы ики бөлүнип, бир бөлеги ехудыларың, бир бөлеги-де ресулларың тарапына гечди.
5 Йөне миллетлер хем-де ехудылар ве оларың башлыклары тарапындан ресуллары рысва этмек, дашламак үчин бир хүҗүм йүзе чыканда,
6 мундан хабарлы болан ресуллар Ликаонияның шәхерлери болан Листра, Дербә ве шол этраплара гачып барып,
7 ол ерлерде-де Хош Хабары вагыз этдилер.
8 Листрада аяклары ысгынсыз бир адам яшаярды, ол энеден догма отура болуп, хич вагт йөремәнди.
9 Бу адам Павлусың гүррүңини диңледи; Павлус хем оңа гөз дикди, онуң сагалҗагына иманының бардыгыны гөрүп,
10 гаты сес билен: «Аягың үстүнде дик дур!» дийди. Ол хем ёкары товсуп, йөрәп башлады.
11 Халайык Павлусың эден ишини гөренде сеслерини гаталдып, ликаония дилинде: «Таңрылар ынсан кешбине гирип, бизиң янымыза инипдир!» дийишдилер.
12 Барнабаса Зевс, Павлуса-да сөз сөзлейән боланы үчин Хермес дийдилер.
13 Шәхериң дашында ерлешен Зевс ыбадатханасының руханысы дервезелериң агзына өкүзлер, веноклар гетирип, халк билен бирликде гурбанлык берҗек болды.
14 Эмма ресуллар, ягны Барнабас, Павлус муны эшиденлеринде, өз эгин-эшиклерини йыртып, халкың ортасына зыңылдылар, гыгырып, шейле дийдилер:
15 «Адамлар! Нәме үчин бейле эдйәрсиңиз? Биз-де дуйгулары сизе меңзеш ынсанлардырыс ве сизи бу бош затлардан дөнүп, Гөги, Ери, деңзи ве оларың ичиндәки әхли затлары ярадан дири Худая тарап өврүлмәге чагырярыс.
16 Ол гечен несиллерде бүтин миллетлере өз ёллары билен йөремәге ругсат этди.
17 Муңа гарамаздан, ягшылык этмек, сизе Гөкден ягмыр хем хасыллы мөвсүмлер бермек, йүрегиңизи иймит хем шатлыкдан долдурмак билен, Өзүни гүвәсиз гоймады».
18 Бу сөзлер билен халкы өзлерине гурбан кесмекден зордан дәндирдилер. Хеммесини өз өйүне ибердилер. Олар ол ерде галып, дерс берип йөркәлер,
19 Антакиядан, Конядан ехудылар гелди; олар халкы өҗүкдирип, Павлусы дашладылар, оны өлендир өйдүп, шәхерден дашары сүйредилер.
20 Эмма шәгиртлер дашына үйшенлеринде, Павлус өр туруп, шәхере гайтды. Шол гүнүң эртеси хем Барнабас билен Дербә тарап ёла дүшди.
21 Олар бу шәхере Хош Хабары вагыз эдип, көплери шәгирт эденлеринден соң, Листра, Коня ве Антакия гайдып гелдилер.
22 Шәгиртлериң җанларына кувват берип, олара иманда берк дурмагы үндәп: «Биз Худайың патышалыгына көп мушакгатлар билен гирмелидирис» диййәрдилер.
23 Павлус билен Барнабас хер йыгнакда олара ёлбашчылар сайлап, оразалы дога эдип, олары иман эден Реблерине табшырдылар.
24 Онсоң Писидияның ичинден гечип, Памфилия гелдилер.
25 Пергада Реббиң сөзүни вагыз эдип, Атталия индилер.
26 Ол ерден хем өз битирен ишлери үчин Худайың мерхеметине табшырылан ерлери болан Антакия гәмили гайтдылар.
27 Гелип, йыгнагы үйшүрдилер, Худайың өзлери аркалы әхли эденлерини, ехуды дәллере иман гапысыны ачаныны гүррүң бердилер,
28 көп вагтлап шәгиртлериң янында болдулар.
1 Яхудадан гелен кәбир адамлар доганлара сапак берип: «Мусаның адаты боюнча сүннетленмесеңиз, гутулып билмерсиңиз» диййәрдилер.
2 Павлус билен Барнабас бу адамлар билен кән чекишип, җеделлешдилер. Онсоң бу меселәниң чөзгүди үчин, бейлеки доганларың бирнәчеси билен бирликде Павлус билен Барнабас ресулларың, ёлбашчыларың янына, Иерусалиме гитмели диен карара гелинди.
3 Шейлеликде, йыгнак тарапындан ёла салнанлар Финикияның, Самарияның ичинден гечдилер, миллетлериң Реббе тарап өврүлендигини айдып, доганлара улы шатлык бердилер.
4 Иерусалиме геленлеринде болса йыгнак, ресуллар ве ёлбашчылар тарапындан кабул эдилип, Худайың өзлери аркалы эден әхли задыны хабар бердилер.
5 Эмма фарисейлер мезхебинден иман эденлериң кәбири аяга галып: «Бейлеки миллетлерден боланлары сүннетлемели, Мусаның кануныны сакламагы табшырмалы» дийдилер.
6 Онсоң ресуллар, ёлбашчылар бу меселе барада маслахатлашмак үчин йыгнандылар.
7 Гүррүң узага чекенде, Петрус ёкары туруп, олара шейле дийди: «Доганлар! Өз билшиңиз ялы, миллетлериң Хош Хабар сөзүни мениң агзымдан эшидип, иман этмелидиги үчин, Худай көп вагт мундан озал арамыздан мени сайлады.
8 Йүреклери билйән Худай бизе берши ялы, өзге миллетлере-де Мудаккес Рухы бермек билен, олара гүвә гечди.
9 Йүреклерини иман аркалы тәмизледи, биз билен оларың арасында хич бир парх гоймады.
10 Инди, нәме үчин аталарымызың, өзүмизиң дакынып билмедик боюнтырыгымызы шәгиртлериң бойнуна салҗак болуп, Худайы сынаярсыңыз?
11 Биз Реб Исаның мерхемети билен гутуландыгымыза ынанярыс, олар хем шейле».
12 Онсоң бүтин җемагат дымып, Худайың өзлери аркалы миллетлер арасында гөркезен улы аламатларыны, гудратларыны айдып берен Барнабас билен Павлусы диңледи.
13 Олар гүррүңлерини гутаранындан соң, Якуп сөзе башлап, шейле дийди: «Доганлар, маңа гулак асың!
14 Өзге миллетлерден Өз адына бир халк алмак үчин Худайың илки билен олара нәхили идег эденини Симон айдып берди.
15 Пыгамберлериң сөзлери-де мунуң билен утгашяр; ине, шейле язылыпдыр:
16 Онсоң ызыма доланып, Давудың йыкылан чадырыны гайтадан бина эдерин, онуң харабаларыны гайтадан бина эдерин.
17 Галан адамлар, Мениң адым дакылан бүтин миллетлер Ребби агтарар ялы, оны гайтадан дикелдерин. Буларың барыны эден Реб шейле диййәр".
18 Худай Өз әхли ишлерини эзелден билйәндир.
19 Мунуң үчин, мениң пикиримче, өзге миллетлерден Худая тарап өврүленлере кынчылык дөретмели дәл.
20 Йөне олара бутларың неҗислигинден, зынадан, боглан хайванларың этинден ве гандан гача дурмагы, өзлерине эдилмегини ислемейән затларыны башгалара этмезлиги язмалы.
21 Чүнки Мусаның сөзлери хер сабат гүни синагогаларда окаляр, гадым заманлардан бәри хер шәхерде вагыз эдилйәр».
22 Шейлеликде, ресуллардыр ёлбашчылар бүтин йыгнак билен бирликде өзлеринден бирнәче адамы, ягны доганларың арасында ёлбашчылык эдйән Барсаба лакамлы Иуда билен Силасы сайлап, Павлус ве Барнабас билен бирликде Антакия ёлламалы диен карара гелдилер.
23 Онсоң шу хаты язып, олардан ибердилер: «Ресуллар, ёлбашчылар ве доганлар Антакиядакы, Сириядакы, Киликиядакы миллетлерден болан доганлара салам айдяр.
24 Бизден болан кәбирлериниң өз сөзлери билен сизи ынҗыдып, сүннетлениң, Мукаддес Кануны берҗай эдиң дийип, аңыңызы булашдыраныны эшитдик; муны биз олара табшырмандык.
25 Мунуң үчин хем бирнәче адамы сайлап, эзиз доганларымыз Барнабас ве Павлус билен бирликде сизе ёлламагы бир агыздан макулладык.
26 Булар Реббимиз Иса Месихиң ады угрунда җанларыны орта гоян адамлардыр.
27 Биз Иуда билен Силасы ёлладык, оларың өзи хем муны дилден хабар берерлер.
28 Чүнки Мукаддес Рух ве биз шу ваҗып затлардан башга хич бир зады сизиң үстүңизе йүклемезлиги унадык:
29 бутлара гурбан эдилен иймитлерден, гандан, боглан хайванларың этинден, зынадан гача дуруң, өзүңизе эдилмегини ислемейән затларыңызы башгалара этмәң. Шулардан саклансаңыз, ягшы эдерсиңиз. Саглыкда болуң!»
30 Шейлеликде, олар ёла дүшдүлер. Антакия гелип, җемагаты үйшүрдилер-де, хаты бердилер.
31 Олар муны окап, бу өвүт-несихат хакда бегенишдилер.
32 Онсоң өзлери хем пыгамбер болан Иуда билен Силас доганлара көп өвүт-несихат берип, олары гүйчлендирдилер.
33 Бирнәче вагт ол ерде галанларындан соң болса, доганлар олары саг-аман ресуллара угратдылар.
34 Силас ол ерде галмагы ягшы гөренсоң, Иерусалиме Иуданың еке өзи гайтды.
35 Павлус билен Барнабас хем Антакияда галдылар. Олар башга-да бирентек адамлар билен сапак берип, Реббиң сөзүниң Хош Хабарыны ыглан этдилер.
36 Бирнәче гүнден соң, Павлус Барнабаса: «Инди ызымыза доланып, Реббиң сөзүни ыглан эден хер шәхеримизде доганлара гөрме-гөрше барып, хал-ягдайларыны соралы» дийди.
37 Барнабас Маркус диен Яхяны-да әкитмегиң пикириндеди.
38 Йөне Павлус өзлери билен биле ише гитмән, олары Памфилияда терк эден адамы әкитмеги макул билмеди.
39 Шейлеликде, араларына агзалалык дүшүп, олар бири-бирлеринден айрылдылар; Барнабас Маркусы янына алып, гәми билен Кипре гитди.
40 Павлус хем Силасы сайлады, доганлар тарапындан Худайың мерхеметине табшырылып ёла дүшди.
41 Ол Сирия, Киликия айланып, йыгнаклары гүйчлендирди.
1 Павлус Дербе ве Листра-да гелди; ине, ол ерде эҗеси иманлы ехуды ве какасы грек болан Тимотеус атлы бир шәгирт барды.
2 Онуң Листрадакы ве Конядакы доганларың арасында ягшы ады барды.
3 Павлус Тимотеусы өзи билен әкитмек ислейәрди. Шонуң үчин ол этрапдакы ехудылар себәпли оны алып, сүннетледи, чүнки хеммелер Тимотеусың какасының грекдигини билйәрди.
4 Олар шәхерлериң ичинден гечип, Иерусалимдәки ресуллар ве ёлбашчылар тарапындан кабул эдилен карарлара эермеклиги доганлара табшырярдылар.
5 Шейлеликде, йыгнакларың иманы беркешйәрди, санлары гүн-гүнден артярды.
6 Сөзи Азияда вагыз этмелери Мукаддес Рух тарапындан бөкделенсоң, Павлус дагы Фрикия ве Галатя үлкесинден гечдилер.
7 Олар Мисия серхетлерине гелип, Битиния гитҗек боланларында, Исаның Рухы муңа ругсат этмеди.
8 Онсоң Мисиядан гечип, Троаса индилер.
9 Шол гиҗе Павлус гөрнүш гөрди: македониялы бир адам онуң гаршысында дуруп, ялбарып: «Македония гел, бизе ярдам эт!» дийди.
10 Павлус бу гөрнүши гөренден соң, Реб бизи олара Хош Хабары вагыз этмәге чагыряр диен нетиҗә гелип, деррев Македония гитмек билен болдук.
11 Шейлеликде, Троасдан гәми билен гөни Самотракия, эртеси хем Неаполисе,
12 ол ерден-де Македония велаятының биринҗи шәхери хем Рим колониясы болан Филипә гелип етдик. Бу шәхерде бирнәче гүнләп галдык.
13 Сабат гүни шәхер дервезесинден дашарык, деря якасына чыкдык. Бу ерде адат боюнча дога эдилйәрди. Онсоң йыгнанан аяллара отурып гүррүң бердик.
14 Тиятира шәхеринде гырмызы гейим сөвдагәри болан, Худая ыбадат эдйән Лидия атлы бир аял бизи диңледи; Павлусың айдянларына үнс бермеги Реб онуң йүрегине гуюпды.
15 Ол аял өй-ичерси билен чокундырыландан соң ялбарып: «Мени Реббе вепалы сайян болсаңыз, гелиң-де, өйүмде галың» дийип, бизи ырды.
16 Соңра дога окалян ере баряркак, пал атмаклык билен хоҗайынларына улы газанч гетирйән, палчы рухлы бир кенизе душ гелдик.
17 Бу гыз Павлус дагымызың ызымыза дүшүп: «Бу адамлар хеммелерден бейик Худайың гуллары, олар бизе гутулма ёлуны вагыз эдйәрлер!» дийип гыгырярды.
18 Ол гыгырмасыны энчеме гүнләп довам эденсоң, Павлус гаты толгунды, ызына өврүлип, руха: «Онуң ичинден чыкмагы Иса Месихиң адындан саңа буюрярын!» дийди. Рух шол сагадың өзүнде дашары чыкды.
19 Онуң хоҗайынлары газанч умытларының элден гиденини гөрүп, Павлус билен Силасы тутуп, базара, башлыкларың өңүне сүйредилер.
20 Олары хәкимлериң янына гетирип, шейле дийдилер: «Бу адамлар шәхеримизи булам-буҗар эдйәрлер, өзлерем ехуды.
21 Биз римлилере кабул эдилмеги, берҗай эдилмеги ругсат эдилмедик адатлары вагыз эдйәрлер!»
22 Халайык хем олара гаршы аяга галды. Шейлеликде, хәкимлер: «Эгин-эшиклерини сыпырып, таяк билен урмалы» диен буйругы бердилер.
23 Көп таякланларындан соң, зындана салдылар-да, түрмечә олары берк сакламагы буюрдылар.
24 Ол-да шейле буйрук алансоң, олары ички туссагхана салып, аякларына күнде баглады.
25 Гиҗе ярыма голайланда, Павлус билен Силас дога эдип, Худая өвгүли нагмалар айдярдылар, туссаглар хем олары диңлейәрди.
26 Бирденкә Ер гүйчли титреди, туссагхананың биналары сарсып, бирбада әхли гапылар ачылды, хеммәниң зынҗырлары чөзүлди.
27 Укудан оянан түрмечи зынданың гапыларының ачыкдыгыны гөрүп, туссаглар гачандыр өйтди-де, өзүни өлдүрҗек болуп, гылыҗыны сырды.
28 Эмма Павлус гаты сес билен: «Өзүңе тыг чекме, бизиң хеммәмиз шу ерде!» дийип гыгырды.
29 Түрмечи чыра гетирдип, ичерик күрсәп гирди-де, сандырап, Павлус билен Силасың өңүнде ере йыкылды.
30 Олары дашары чыкарып: «Эй агалар! Мен гутулмак үчин нәме этмели?» дийди.
31 Олар хем: «Реб Иса иман эт, өй-ичериң билен гутуларсың» дийдилер.
32 Шейлеликде, оңа ве өйүндәкилериң барына Реббиң сөзүни айтдылар.
33 Түрмечи гиҗәниң шол сагадында олары алып, яраларыны ювды-да, деррев өй-ичерси билен чокундырылды.
34 Онсоң олары өйүне әкидип, өңлерине сачак язды, Худая иман гетирдик дийип, бүтин өй-ичерси билен шатланды.
35 Гүн доганда, хәкимлер гаравуллары ёллап: «Хәлки адамлары бошат» дийдилер.
36 Түрмечи хем бу сөзлери Павлуса хабар берип: «Хәкимлер сизи бошатмак үчин адам ёллапдыр; инди чыкың-да, саг-аман ёла дүшүң» дийди.
37 Эмма Павлус олара шейле дийди: «Олар Рим гражданлары болан бизи хөкүмсиз халк өңүнде енчдилер, зындана ташладылар, инди болса огрынча дашарык чыкарҗак болярлармы? Бу болмаз! Бизи өзлери гелип чыкарсынлар».
38 Гаравуллар хем бу сөзлери хәкимлере хабар бердилер. Хәкимлер оларың римлидиклерини эшиденлеринде горкдулар.
39 Гелип ялбардылар, олары дашары чыкарып, шәхерден гитмеклерини хайыш этдилер.
40 Павлус билен Силас зындандан чыкып, Лидияның өйүне бардылар, доганлары гөрүп, олара гөвүнлик беренлеринден соң ёла дүшдүлер.
1 Олар Амфиполисиң ве Аполлонияның ичинден гечип, Селанике гелдилер. Ол ерде ехудыларың бир синагогасы барды.
2 Павлус өз эндигине гөрә, оларың арасына барды. Үч сабат олара Мукаддес Язгылардан гүррүң берди.
3 Месихиң гөрги гөрүп, өлүмден дирелмегиниң зерур боландыгыны дүшүндирип гөркезди. «Мениң сизе вагыз эдйән бу Исам Месихдир» дийди.
4 Онсоң оларың бирнәчеси, диндар греклериң улы топары ве ат-абрайлы аялларың көпүси ынанып, Павлус билен Силаса гошулдылар.
5 Йөне иман этмедик ехудылар гөрипчилик этдилер, базарда бош айланып йөрен ярамаз адамларың бирнәчесини янларына алып, үйшмелең гурап, шәхерде топалаң туруздылар. Ясонуң өйүне хүҗүм эдип, Павлус билен Силасы халкың өңүне чыкарҗак болдулар.
6 Йөне олары тапман, Ясон билен бирнәче доганы шәхер башлыкларының өңүне сүйрәп: «Бүтин дүнйәде топалаң турзан бу адамлар бу ере хем гелдилер.
7 Ясон олары өйүне мыхман алды. Буларың әхлиси башга бири, ягны Иса патышадыр дийип, кайсарың буйрукларына терс херекет эдйәрлер» дийип гыгырдылар.
8 Шейдип, олары эшиден халкы, шәхериң башлыкларыны ховсала салдылар.
9 Йөне Ясон билен бейлекилери гирев алып бошатдылар.
10 Доганлар деррев шол гиҗе Павлус билен Силасы Верия ибердилер. Павлус билен Силас Верия гелип, ехудыларың синагогасына бардылар.
11 Бу ердәкилер Салоникдәкилерден хас асыллыды. «Бу затлар шейлемикә?» дийип, хер гүн Язгылары гөзлешдирип, сөзи бүтин гөвүнҗеңлик билен кабул этдилер.
12 Шейлеликде, оларың көпүси, ат-абрайлы грек аялларының хем-де эркеклериниң бирентеги иман этди.
13 Йөне Салоникдәки ехудылар Худайың сөзүниң Павлус тарапындан Верияда-да вагыз эдиленинден хабарлы боланларында, бу ере хем гелип, халайыгы ховсала салып өҗүкдирдилер.
14 Шейлеликде, доганлар Павлусы деңзе тарап ёла салдылар, йөне Силас билен Тимотеус ол ерде галды.
15 Павлуса хемралык эденлер оны Афина элтип, Силас билен Тимотеуса тиз гелсинлер диен буйругы алып, ызларына гайтдылар.
16 Павлус Афиныда Силас билен Тимотеуса гарашып йөркә, шәхериң бутлардан долудыгыны гөрүп, онуң йүреги авады.
17 Ол синагогада ехудылар, Худайдан горкян греклер хем-де хер гүн базарда саташан адамлары билен гүррүң эдерди.
18 Эпикурчы ве стоик философларың кәбирлери-де оңа гаршы чыкдылар. Кәбири: «Бу яңра нәме дийҗек боляр?» дийсе, кәбири: «Ол ят таңрыларың вагызчысына меңзейәр» диййәрди. Себәби Павлус Исаның Хош Хабарыны ве дирелиши вагыз эдйәрди.
19 Шейлеликде, оны тутуп, Арес депеси меҗлисине гетирдилер-де, шейле дийдилер: «Сениң гүррүңини эдйән бу тәзе таглыматыңың нәмедигини билип билерисми?
20 Чүнки сен бизиң гулагымыза кәбир ят затлары гетирйәрсиң. Биз инди бу затларың нәмедигини билмек ислейәрис».
21 Әхли афинылылар хем ол ерде яшаян ятлар тәзе зат сөзлемекден ве диңлемекден башга хич бир зат билен вагтларыны өтүрмейәрдилер.
22 Павлус меҗлисиң ортасында дуруп шейле дийди: «Эй афинылылар! Мен сизи хер бабатда гаты диндар гөрйәрин.
23 Чүнки айланып, сизиң ыбадат эдйән затларыңызы гөзден гечирип йөркәм, депесинде „Нәтаныш Таңра" диен язгылы бир гурбанлык эдилйән ери хем гөрдүм. Мен, ине, танаман, ыбадат эдйән бу задыңызы сизе вагыз эдйәрин.
24 Дүнйәни, онуң ичинде болан бүтин затлары ярадан Худай Ериң-гөгүң Ребби болуп, эл билен ясалан ыбадатханаларда яшамаз.
25 Шейле хем, хамала бир зада зар ялы, Оңа адам эли билен гуллук эдип болмаз, себәби хеммелере дирилик, дем ве әхли зады Онуң өзи берйәр.
26 Ол адамларың әхли миллетлерини бир гандан ярадып, олары бүтин ер йүзүнде яшатды.
27 Худайы агтарарлар, Оны, белки-де, сермеләп тапарлар дийип, оларың вагтларыны, месген тутҗак ерлериниң чәклерини өңүнден белледи. Муңа гарамаздан, Ол бизиң хич биримизден узакда дәлдир.
28 Чүнки биз Онда яшаяндырыс, херекет эдйәндирис ве бардырыс. Сизиң шахырларыңызың кәбириниң айдышы ялы, „Биз-де Онуң зүрядыдырыс".
29 Биз инди Худайың зүрядыдыгымыза гөрә, Худайың тебигаты адам сунгаты ве хүнәри билен суратландырылан гызыла, күмше я-да даша меңзешдир өйтмели дәлдирис.
30 Худай наданлык дөврүнден гөз юмуп геченсоң, инди хемме ерде адамларың әхлисиниң тоба этмегини буюряр.
31 Чүнки Худай бир гүни белледи. Ол Өз сайлан Адамы аркалы дүнйәниң үстүнден шол гүнде адыл хөкүм чыкарар. Худай бу Адамы өлүмден дирелтмек билен, хеммелере субутнама берди».
32 Өлүмден дирелмеги эшиденлеринде, кимси гүлди, кимси хем: «Бу хакда сени ене диңләрис» дийди.
33 Шейлеликде, Павлус оларың арасындан чыкып гитди.
34 Йөне кәбир адамлар оңа гошулып иман этдилер. Оларың арасында меҗлис агзасы Дионисиус, Дамарис атлы бир аял ве башгалар барды.
1 Мундан соң Павлус Афиныны терк эдип, Коринтоса гелди.
2 Италиядан яңы гелен, аслы понтуслы Акила атлы бир ехуды билен онуң аялы Прискилла саташып, шоларың өйүне гитди (Клаудиус бүтин ехудылар Римден чыкмалы диен буйругы берипди).
3 Кәрлери бир болансоң, Павлус оларың янында галып ишледи. Оларың кәри чадыр ясамакды.
4 Павлус хер сабат гүни синагогада гүррүң берип, ехудылары хем греклери ынандырярды.
5 Силас билен Тимотеус Македониядан геленлеринде, Павлус рухунда гысылып, ехудылара Исаның Месихдиги барада гүвә гечди.
6 Эмма олар Павлуса гаршы чыкып сөгенлеринде, Павлус эгин-эшигини какышдырып, олара: «Эден ишиңизиң җезасыны өзүңиз чекиң. Мен тәмиздирин, мундан бейләк өзге миллетлериң янына гидерин!»
7 Онсоң ол ерден чыкып, Худая ыбадат эдйән Юстус атлы бир адамың өйүне гелди. Онуң өйи синагога билен янашыкды.
8 Синагога башлыгы Криспус бүтин өй-ичерси билен Реббе иман этди; коринтослыларың көпүси муны эшидип иман этдилер хем чокундырылдылар.
9 Бир гиҗе Реб Павлуса бир гөрнүшде дийди: «Горкма, гепле, дымма!
10 Чүнки Мен сениң билендирин, яманлык этҗек болуп, хич кес саңа эл узатмаз, себәби бу шәхерде Мениң халкым көпдүр».
11 Шейлеликде, Павлус бир ярым йыллап оларың арасында галып, Худайың сөзүни өвретди.
12 Галио Ахая хәкимлик эдйәркә, ехудылар бирлешип, Павлуса хүҗүм этдилер, оны хөкүм күрсүсиниң гаршысына элтип:
13 «Бу адам Мукаддес Кануна гаршы тәрде Худая ыбадат этдирҗек болуп, халкы ыряр» дийдилер.
14 Йөне Павлус агзыны ачҗак боланда, Галио ехудылара шейле дийди: «Эй ехудылар, эгер бир адалатсызлык я агыр җенаят болан болса, сизе, элбетде, чыдардым.
15 Йөне таглыматлары, атлары ве өз кануныңыза дегишли җеделлери өзүңиз чөзүң, мениң бу затлар хакда казылык эдесим геленок».
16 Шейлеликде, олары хөкүм күрсүсинден ковды.
17 Онсоң олар синагоганың башлыгы Состениси хөкүм күрсүсиниң өңүнде тутуп енчдилер; буларың хич бири Галионы екеҗе-де ынҗатмады.
18 Павлус ол ерде ене бирнәче гүнләп галды. Онсоң доганлар билен хошлашып, Прискилла ве Акила билен бирликде гәмә мүнүп, Сирия гитди. (Ол Худая незир эдени үчин Кенхреада башыны сырдырыпды.)
19 Эфесоса гелип етенлеринде, Павлус Прискилла билен Акиланы шол ерде галдырып, өзи синагога барды-да, ехудылар билен гүррүң этди.
20 Йөне бу ерде көпрәк галмагыны ондан хайыш эденлеринде разы болмады.
21 Олар билен хошлашып: «Етип гелйән байрамы, хер ничик-де болса Иерусалимде тутмагым герек, Худай оңласа, ене сизиң яныңыза өврүлерин» дийди. Шейлеликде, гәми билен Эфесосдан уграды, йөне Акила билен Прискилла Эфесосда галдылар.
22 Кайсария гелип, йыгнак билен саламлашандан соң, Антакия гитди.
23 Ол ерде бирнәче вагт галандан соң, ене ёла дүшди, Галатя ве Фрикия үлкелерини нобатма-нобат айланып, бүтин шәгиртлере гүйч-кувват берди.
24 Шол вагт аслы исгендериялы болан Аполлос атлы бир дилевар, Мукаддес Язгылара өкде ехуды Эфесоса гелди.
25 Реб ёлунда тәлим алан бу адам, диңе Яхяның чокундырмасыны билмегине гарамаздан, рухы хыҗувлы болуп, Реб хакда анык гүррүңлер билен сапак берерди.
26 Ол синагогада гайратлылык билен геплемәге башлады. Акила билен Прискилла муны эшиденлеринде, Аполлосы өз янларына алып, оңа Худайың ёлуны хас такык дүшүндирдилер.
27 Аполлос Ахая гитмекчи боланда, доганлар оңа бу иши үндәп, шәгиртлере оны кабул этмеги яздылар. Ол гелип етенде, мерхемет аркалы иман эденлере көп ярдам этди.
28 Чүнки ол Исаның Месихдигини Язгылар аркалы субут эдип, ехудыларың айданларыны халкың өңүнде хыҗув билен паш эдйәрди.
1 Аполлос Коринтосдака, Павлус үлкәниң ички себитлерине айланып, Эфесоса гелди. Ол ерде бирнәче шәгирде саташып,
2 олардан: «Иман эдеңизде Мукаддес Рухы алдыңызмы?» дийип сорады. Олар хем оңа: «Биз Мукаддес Рухуң бардыгыны хем эшидемизок» дийдилер.
3 Ол: «Онда, нәме чокундырма билен чокундырылдыңыз?» дийип сорады. Олар: «Яхяның чокундырмасы билен» дийип җогап бердилер.
4 Павлус: «Яхя халка өзүнден соң Гелҗеге, ягны Иса иман этмелерини айдып, олары тоба чокундырмасы билен чокундырыпды» дийди.
5 Олар муны эшиденлеринде, Реб Исаның ады билен чокундырылдылар.
6 Павлус үстлерине эллерини гоян бадына, Мукаддес Рух олара инип, олар башга диллерде гепләп, велилик этмәге башладылар.
7 Бу адамларың җеми он икә голайды.
8 Соң Павлус синагога барды. Үч айлап гүррүң берип, Худайың Патышалыгына дегишли затлары олара ынандырып, гайратлы вагыз этди.
9 Йөне кәбирлери гатап, ынанмазлык этдилер, Месихиң ёлуны халк өңүнде яманладылар. Шейлеликде, Павлус олардан чекилди, шәгиртлери әкидип, хер гүн Тиранносың мекдебинде гүррүң берди.
10 Бу иш ики йыл довам этди. Шейлеликде, Азияда яшаянларың бары, ехудылардыр греклер Реббиң сөзүни эшитдилер.
11 Худай Павлусың эли билен гөрлүп-эшидилмедик мугҗызалар этди.
12 Шейлеликде, онуң беденине деген эляглыкдыр гушаклары алып, сыркавларың үстүне өртенлеринде, оларың дертлери айрылып, ичлеринден эрбет рухлар чыкды.
13 Айланып йөрен ехуды догагөйлериң кәбири хем Реб Исаның адыны тутуп, эрбет рухлулара шыпа бермәге гиришйәрдилер. «Павлусың вагыз эдйән Исасының ады билен сизе буйрук берйәрин!» диййәрдилер.
14 Муны эдйәнлер Скева атлы бир ехуды баш руханысының еди оглуды.
15 Эмма эрбет рух олара гайтаргы берип: «Исаны танаярын, Павлусы-да билйәрин, йөне сиз ким?» дийди.
16 Онсоң эрбет рухлы адам оларың үстүне топулды, әхлисини басды. Олар еңлип, ялаңач хем яралы ол өйден гачып гитдилер.
17 Бу вака Эфесосда яшаян ехудыларың, греклериң гулагына етди. Хеммесиниң үстүне горкы инип, Реб Исаның ады бейгелди.
18 Иман эденлериң көпүси гелдилер, эден этмишлерини айдып, боюн алдылар.
19 Җадыгөйлүк билен мешгулланянларың бир топары китапларыны үйшүрип, хеммәниң гөзүниң алнында якды. Оларың бахасыны хасапланларында, элли мүң күмүш пула етди.
20 Шейлеликде, Реббиң сөзи барха яйрап гүйчленйәрди.
21 Бу вакалардан соң, Павлус Македония ве Ахаядан гечип, Иерусалиме гитмеги йүрегине дүвди. Ол: «Ол ерде боланымдан соң, Рими хем гөрмелидирин» диййәрди.
22 Павлус өзүне хызмат эдйәнлерден икисини - Тимотеус ве Эрастосы Македония ёллап, өзи бирнәче вагтлап Азияда галды.
23 Шол вагтлар Месих ёлундан өтри улы галмагал турды.
24 Димитриус атлы бир зергәр барды. Ол Артемис ыбадатханасының күмүш нусгаларыны ясамак билен, хүнәрментлере көп иш гетирерди.
25 Димитриус хүнәрментлер билен шуңа меңзеш кәрлериң ишчилерини үйшүрип, шейле дийди: «Адамлар! Бизиң газанҗымызың шу ишдендигини өзүңиз билйәрсиңиз.
26 Бу Павлусың хем: „Адам эли билен ясалан зат таңры дәлдир" дийип, диңе Эфесосда дәл, эйсем, бүтин Азияда диен ялы көп халкы ынандырып аздырандыгыны-да гөрйәрсиңиз хем эшидйәрсиңиз.
27 Бизиң үчин хатарлы болан диңе бу кесбиң гадырдан дүшмеги дәл, эйсем, бейик зенан таңры Артемисиң ыбадатханасының-да зада сайылман, бүтин Азия ве хатда дүнйәниң хормат эдйән таңрысының шөвкетден дүшмегидир».
28 Олар муны эшиденлеринде, гахар-газапдан долуп: «Эфесослыларың Артемиси бейикдир!» дийип гыгырышдылар.
29 Шейлеликде, бүтин шәхер галагоплуга дүшди. Олар Павлусың ёлдашлары, македониялы Гаюс билен Аристархосы тутуп, бары бирликде театра окдурылдылар.
30 Йөне Павлус халкың арасына барҗак боланда, шәгиртлер оны гойбермедилер.
31 Онуң достлары болан Азия башлыкларындан кәбири-де Павлуса хабар ёллап, театра аяк басмазлыгыны хайыш этдилер.
32 Инди, бири бейле, бейлекиси эйле дийип гыгырярды, чүнки мәреке галагоплуга дүшүп, оларың аглабасы нәме үчин үйшендиклерини хем билмейәрди.
33 Онсоң ехудыларың өңе итмеги билен, мәрекәниң ичинден Исгендери чекип чыкардылар. Исгендер эли билен ышарат эдип, халкың өңүнде гепләп, өзүни гораҗак болды.
34 Йөне онуң ехудыдыгыны биленлеринде, хеммелериң агзындан бир сөз чыкды. Олар ики сагатлап: «Эфесослыларың Артемиси бейикдир!» дийип гыгырышдылар.
35 Шәхер кәтиби халайыгы көшешдирип, шейле дийди: «Эй эфесослылар! Эфесослылар шәхериниң бейик Артемис ыбадатханасының ве Гөкден инен хейкелиң горагчысыдыгыны хайсы киши билмейәр?
36 Муны инкәр эдип болмаз. Шонуң үчин хем көшешмелисиңиз, хич зады гыссанмач этмели дәлсиңиз.
37 Сиз не ыбадатхана огрусы болан, не-де таңрыңыза дил етирен бу адамлары бу ере гетирдиңиз.
38 Димитриусың я-да онуң янындакы хүнәрментлериң бирине гаршы давалары бар болса, диван гапылары ачык, хәкимлер бар; гой, бири-бириниң үстүнден шикаят этсинлер.
39 Башга бир зады гөзлейән болсаңыз, онда ол ресми йыгнакда чөзүлер.
40 Себәби бу гүнки вакалар зерарлы, топалаңчылыкда гүнәкәрленмек ховпы үстүмизе абанып дур, хич бир себәпсиз эдилен бу үйшмелеңи биз аклап билмерис». Ол шейле дийип, мәрекәни дагатды.
41
1 Башагайлык ятышандан соң, Павлус шәгиртлери янына чагырып, несихат берди, олар билен хошлашып, Македония гитмек үчин ёла дүшди.
2 Ол этраплары айланып, иманлылара көп сөзлер билен несихат эденден соң, Греция гелди.
3 Ол ерде үч айлап галды. Соң гәмили Сирия гитҗек болуп йөркә, ехудылар тарапындан өзүне гаршы дилдүвшүк гураландыгы зерарлы, Македонияның үсти билен ызына доланмаклыгы макул билди.
4 Пирросың оглы вериялы Сопатрос, салониклилерден Аристархос, Секундус, дербели Гаюс Тимотеус ве азиялы Тихикус билен Трофимос оны Азия угратдылар.
5 Булар өңден гидип, Троасда бизе гарашдылар.
6 Биз хем Петир байрамы гүнлеринден соң, Филипиден гәми билен бәш гүнде оларың янына - Троаса гелип етдик. Ол ерде еди гүн болдук.
7 Хепдәниң илкинҗи гүни чөрек бөлмек үчин йыгнанышдык. Павлус эртеси гүн ёла дүшмекчи болансоң, олара гүррүң берип, сөзүни ярыгиҗә чекдирди.
8 Йыгнанышан балаханамызда көп чыра барды.
9 Павлус ене-де гүррүң берип дурка, пенҗиреде отуран Эфтихос атлы бир яш йигиди агыр укы басды. Ол укудака үчүнҗи гатдан ашак гачып, өли халында галдырылды.
10 Павлус ашак дүшди, йигидиң үстүне эгилди-де, оны гуҗаклап: «Галмагал этмәң, ичинде җаны бар» дийди.
11 Онсоң ёкары чыкды, чөрек бөлүп ийди. Олар билен даң атянча, көп сөхбет эденинден соң болса ёла дүшди.
12 Олар яңкы огланы өйлерине дири гетирип, көп ынҗалык тапдылар.
13 Биз өңден гәмә мүнүп, Павлусы Асосадан алмак үчин, ол ере уградык, чүнки ол пыяда гитмек ниети билен бизе шейле табшырыпды.
14 Павлус Асосада бизе саташды. Оны алып Мидиллә гелдик.
15 Онсоң ол ерден гәми билен ёла дүшүп, эртеси Хиос гаршысына етдик. Бир гүн соң болса Самоса гечип, Трогиллияда галдык, эртеси хем Милитоса гелдик.
16 Павлус Азияда вагты бидерек гечирмезлик үчин, Эфесосың гапдалындан гечип гитмеги йүрегине дүвүпди. Ол ховлугярды, себәби башартса, аңруҗы Пентикост гүни Иерусалимде болмакчыды.
17 Павлус Милитосдан Эфесоса адам иберип, йыгнагың ёлбашчыларыны янына чагырды.
18 Геленлеринде, олара шейле дийди: «Мениң Азия гелен илкинҗи гүнүмден бәри хемише сизиң яныңызда боланымы өзүңиз билйәнсиңиз.
19 Мен бүтин пес гөвүнлиликде, гөзяш ве ехудыларың дилдүвшүклеринден алан теҗрибелерим билен Реббе гуллук этдим.
20 Пейдалы болан затларың хич бирини сизден гайгырман, хеммесини сизе вагыз этдим.
21 Хем ехудылара, хем греклере Худая тоба ве Реббимиз Иса Месихе иман этмек үчин гүвә гечип, ач-ачан хем өйме-өй айланып сизе сапак бердим.
22 Инди хем, ине, рухумда бент болуп, Иерусалиме барярын, ол ерде башыма нәме гелҗегини билемок.
23 Йөне Мукаддес Рух бентлериң ве мушакгатларың маңа гарашяныны шәхерме-шәхер гүвә гечип айдяр.
24 Мен булары хич зат хасап этмейәрин, җанымы өзүм үчин гыммат билмейәрин; дөврүми, Худайың мерхеметиниң Хош Хабарына гүвә гечмек үчин, Реб Исадан алан хызматымы битирсем боляр.
25 Мен араңызда Худайың Патышалыгыны вагыз эдип гездим, инди болса сизиң хич бириңизиң йүзүми гайдып гөрмеҗегиңизи билйәрин.
26 Шонуң үчин бу гүн сизе бүтин адамларың ганындан тәмиздигиме гүвә гечйәрин.
27 Чүнки мен Худайың бүтин ислегини вагыз этмеги сизден гайгырмадым.
28 Өзүңизе ве Реб Худайың Өз ганы билен эдинен йыгнагыны бакмак үчин, Мукаддес Рухуң сизи ичинде гөзегчи эдип гоян тутуш сүрүсине гөз-гулак болуң.
29 Мен гиденимден соң, азгын гуртларың араңыза гирҗегини билйәрин, олар сүрини аямаз.
30 Араңыздан шәгиртлери ызларына эертҗек болуп, хакыкаты ёйҗак адамлар чыкар.
31 Шонуң үчин оя болуң, үч йыллап гиҗе-гүндиз гөзяш билен сизиң хер бириңизе үзнүксиз несихат эденими ятлаң.
32 Инди болса сизи Худая, Онуң мерхеметиниң сөзүне табшырярын. Ол сизи абатламагы, сизе әхли мукаддеслериң арасындан мирас бермеги башаряндыр.
33 Мен хич кимиң күмшүне, гызылына я эшигине гөз дикен дәлдирин.
34 Сиз мениң өз зерурлыкларыма ве янымдакылара бу эллериң хызмат эденини билйәнсиңиз.
35 Мен шейле ишләп, эҗизлери голдамалыдыгыны, Реб Исаның хут Өзүниң: „Бермек алмакдан багтлыдыр" диен сөзүни ятламалыдыгыны әхли затда сизе гөркездим».
36 Ол муны айдандан соң дыза чөкүп, оларың бары билен бирликде дога этди.
37 Шонда оларың хеммеси көп агладылар, Павлусың бойнундан гуҗаклап, оны огшадылар.
38 «Сиз мениң йүзүми гайдып гөрмерсиңиз» диен сөзи олары хас тукатландыран зат болды. Онсоң оны гәмә барынча ёла салдылар.
1 Олардан айрылып, гәми билен гөни Коса, эртеси гүн Родоса, ол ерден хем Патара гелдик.
2 Онсоң Финикия барян бир гәми тапып, шоңа мүндүк ве деңзе чыкдык.
3 Кипр гөрненде, оны чепимизде галдырдык-да, Сирия тарап йүзүп, Сура бардык, себәби гәми шол ерде йүкүни дүшүрмелиди.
4 Сурда шәгиртлери тапып, еди гүн галдык. Шәгиртлер Рух аркалы Павлуса Иерусалиме гитмезлиги айтдылар.
5 Биз шол гүнлери гечирдик-де, чыкып, ене ёла дүшдүк. Оларың бары аяллар ве оглан-ушаклары билен шәхериң дашына ченли бизи ёла салдылар. Онсоң кенарда дыза чөкүп, дога этдик.
6 Бири-биримиз билен хошлашанымыздан соң, гәмә мүндүк, олар хем өйлерине гайтдылар.
7 Сурдан ёлумызы довам этдирип, Птолемаисе етдик, доганлар билен саламлашып, бир гүн оларың янында галдык.
8 Эртеси гүн биз, ягны Павлус ве янындакылар ёла дүшүп, Кайсария гелдик. Едилериң бири болан Хош Хабарчы Филипусың өйүне барып, онуң янында галдык.
9 Онуң велилик эдйән чыкмадык дөрт гызы барды.
10 Биз ол ерде энчеме гүн галанымызда, Яхудадан Агабус атлы пыгамбер гелди.
11 Ол бизиң янымыза гелип, Павлусың гушагыны алды-да, өз элини хем аягыны баглап: «Муны Мукаддес Рух айдяр: Иерусалимдәки ехудылар шу гушагың эесини шейле баглап, миллетлериң элине берерлер» дийди.
12 Муны эшиденимизде биз-де, ол ерде яшаянлар-да Иерусалиме гитмезлиги үчин Павлуса ялбардык.
13 Павлус шейле җогап берди: «Нәме үчин аглашып, мениң йүрегими агырдярсыңыз, бу эдйәниңиз нәме? Мен Иерусалимде диңе бенди болмага дәл, эйсем, Реб Исаның ады үчин өлмәге-де тайын».
14 Оны ырып билмәнимизден соң биз: «Реббиң ислеги болсун!» дийип дымдык.
15 Шол гүнлерден соң гошумызы тайярлашдырып, Иерусалиме гитдик.
16 Кайсарияда болян шәгиртлериң хем бирнәчеси биз билен гидип, Минасон диен бир кипрли көне шәгирдиң янына элтдилер, биз оңа мыхман болмалыдык.
17 Иерусалиме геленимизде, доганлар бизи шатлык билен гаршыладылар.
18 Эртеси Павлус биз билен бирликде Якубың янына барды, әхли ёлбашчылар-да гелдилер.
19 Павлус олар билен саламлашандан соң, Худайың өз хызматы аркалы миллетлер арасында эденлерини бирин-бирин айдып берди.
20 Олар муны эшидип, Худайы шөхратландырдылар. Соң Павлуса шейле дийдилер: «Эй доган! Өзүң гөрйәрсиң, ехудылар арасында иман эден нәче мүң адам бар; хеммеси-де Мукаддес Кануна ыхласлы.
21 Миллетлер арасындакы хемме ехудылара Мусадан дөнмеклиги өвредип, огланлары сүннетлемели дәл, адатлара гөрә йөремели дәл диййәр дийип, олара сен хакда хабар берлипдир.
22 Инди нәме этмели? Элбетде, мәреке йыгнанар, чүнки сениң гелениңи эшидерлер.
23 Шонуң үчин бизиң шу айдянымызы эт: бизде Худая касам эден дөрт адам бар.
24 Бу адамлары яныңа ал-да, олар билен бирликде тәрет эдип, келлелерини сырдырма харчларыны бер. Шейлеликде, хеммелер сен хакда хабар берлен затларың ерликсиздигини, сениң-де кануны саклап херекет эдйәниңи билер.
25 Иман эден миллетлер хакда айданымызда болса, биз бейле затлары асла табшырамызок, диңе бутлара гурбан эдилен затлардан, гандан, боглан хайванларың этинден хем-де зынадан гача дурмак барадакы карарымызы яздык».
26 Эртеси гүн Павлус яңкы адамлары янына алып, олар билен биле этди. Онсоң оларың хер бири үчин гурбанлык берилйәнчә, тәрет гүнлериниң хачан долҗагыны ыглан эдип, олар билен бирликде ыбадатхана гирди.
27 Бу еди гүн долмага голайка, азиялы ехудылар оны ыбадатханада гөрүп, бүтин халкы өҗүкдирдилер, оңа эл уруп:
28 «Эй, Ысрайыл адамлары, көмек эдиң! Шу адам хер ерде, хер кесе халкымызың, Мукаддес Кануның ве бу ериң терсине сапак берйәр. Үстесине-де, греклери ыбадатхана гетирип, бу мукаддес ери хем харамлады» дийип гыгырышдылар.
29 Чүнки олар Павлусы мундан өңинчә эфесослы Трофимос билен билеликде шәхерде гөрендиклери үчин, Павлус оны-да ыбадатхана гетирендир өйдйәрдилер.
30 Шейлеликде, бүтин шәхер аяга галып, халк хер тарапдан ылгады. Павлусы тутуп, ыбадатханадан дашары сүйредилер; шол бада-да ыбадатхананың гапылары япылды.
31 Павлусы өлдүрҗек болуп дуркалар, эсгерлериң мүңбашысына бүтин Иерусалимиң аяга галандыгы барадакы хабар гелип говушды.
32 Ол хем деррев эсгерлери, йүзбашылары янына алып, халкың үстүне эңди. Олар мүңбашы билен эсгерлери гөренлеринде, Павлусы енчмеги бес этдилер.
33 Шол вагт мүңбашы голай гелди-де, Павлусы тутуп, гоша зынҗырлар билен багламагы буюрды. Онсоң онуң кимдигини, нәме эденини сорады.
34 Йөне халайыкдан бири бейле, бейлекиси эйле дийип гыгырансоң, мүңбашы башагайлык зерарлы белли бир зат билип билмән, Павлусы гала әкитмеги буюрды.
35 Павлус басганчага геленде, мәрекәниң дызамагы себәпли, эсгерлер оны гөтерип әкитмели болдулар.
36 Чүнки халкың бир топары онуң ызына дүшүп: «Оны ёк эдиң!» дийип гыгырышярдылар.
37 Павлус яңы галаның ичине гетирилмели боланда, мүңбаша шейле дийди: «Саңа бир зат айдып билеринми?» Ол хем: «Сен грекче билйәрсиңми?
38 Бирнәче вагт мундан өң топалаң турзуп, питнечилерден дөрт мүң адамы чөле чыкаран мүсүрли сен дәлми?» дийди.
39 Павлус: «Мен бир тарсуслы ехуды, Киликияда шөхраты аз болмадык бир шәхериң илатындан. Сенден хайыш эдйәрин, маңа халка сөз сөзлемәге ругсат эт» дийди.
40 Ол ругсат эденде, Павлус басганчагың үстүнде дуруп, халка эли билен ышарат этди. Чуң үмсүмлик аралашансоң, олара еврей дилинде йүзленип:
1 «Эй доганлар, аталар! Мениң шинди сизе сөзлеҗек сөзүме гулак асың!» дийди.
2 Олар онуң өзлерине еврей дилинде йүзлененини эшиденлеринде, үмсүмлиги хас бетер сакладылар. Шонда Павлус шейле дийди:
3 Мен Киликияның Тарсусында доглан бир ехуды; йөне шу шәхерде өсдүм, Гамалиелиң тербиеси астында ата-бабаларымызың канунының берк талап эдиҗилигине гөрә тәлим алдым. Бу гүн сизиң барыңызың болшуңыз ялы, мен-де Худая ыхласлыдым.
4 Мен хем эркеклери, хем-де аяллары тутуп, зынданлара табшырмак билен, Месих ёлундакылары өлүме ченли ызарладым.
5 Бу бабатда баш руханы билен бүтин яшулулар-да гүвә гечерлер. Мен олардан доганлара хатлар хем алып, Шамдакылары-да җезаландырмак үчин баглап, Иерусалиме гетирмек максады билен Шама тарап ёла дүшдүм.
6 Ёл йөрәп, Шама голайланымда, гүнортанлар бирденкә даш-төверегимде Гөкден бир гүйчли нур ялдырады.
7 Мен ере йыкылдым, онсоң бир сес эшитдим, ол маңа: „Саул, Саул, нәме үчин Маңа азар берйәрсиң?" дийди.
8 Мен: „Я Реб, Сен ким?" дийдим. Ол маңа: „Мен сениң азар берйән Насыралы Исаң" дийип җогап берди.
9 Мениң янымдакылар нуры гөрүп горкдулар, йөне мениң билен Геплешениң сесини эшитмедилер.
10 Мен: „Я Реб! Мен нәме этмели?" дийдим. Реб хем маңа: „Тур, Шама гит, этмели затларың бары шол ерде саңа айдылар" дийди.
11 Яңкы нуруң ялкымы себәпли гөрмез боланым үчин, янымдакылар элимден тутуп итдилер; шейлеликде, Шама гелдим.
12 Мукаддес Канун боюнча таква болуп, Шамда отуран бүтин ехудылар арасында ягшы ады болан Хананя атлы бир адам яныма гелди.
13 Ол дуруп маңа: „Саул доган! Гөзүң ачылсын" дийди. Мен шол пурсатда гөзүми ачып, оны гөрдүм.
14 Хананя ене шейле дийди: „Ата-бабаларымызың Худайы Өз ислегини билмегиң, Адылы гөрүп-де, агзындан бир сес эшитмегиң үчин сени өңүнден белләп гойды.
15 Чүнки сен гөрен, эшиден затларың барада бүтин адамларың өңүнде Оңа гүвә гечмелисиң.
16 Инди нәме гиҗикдирйәрсиң? Тур, чокундырыл, Оны чагыр-да, гүнәлериңден саплан".
17 Мен Иерусалиме өврүлип гелип, ыбадатханада дога эдип отыркам, өзүми йитирме ягдайына дүшдүм.
18 Оны гөрдүм, Ол маңа: „Тиз бол-да, чалт Иерусалимден гит, чүнки олар сениң Мен хакда гүвәлигиңи кабул этмезлер" дийди.
19 Мен шейле дийдим: „Я Реб, олар мениң синагогадан-синагога айланып, Саңа иман эденлери туссага атып, енҗеними билйәрлер.
20 Сениң шаядың Стефанусың ганы дөкүленде, мен хем шол ерде дурдум, бу иши оңладым, оны өлдүренлериң эгин-эшигини сакладым".
21 Ол маңа: „Бар, Мен сени узакдакы миллетлере ёллаҗак"» дийди.
22 Олар шу сөзе деңеч оны диңледилер, онсоң сеслерини гаталдып: «Бейле адамы ер йүзүнден ёк эдиң! Мунуң дири галмагы гелшикли дәл» дийдилер.
23 Олар шейле гыгырышып, эгин-эшиклерини зыңып, хова тозан совруп дуркалар,
24 мүңбашы мәрекәниң нәме үчин Павлуса гыгырышяндыгыны билмек үчин, онуң гала әкидилип, дүрре билен сорага чекилмегини буюрды.
25 Оны гайыш чекилер билен багланларында, Павлус янында дуран йүзбаша: «Римли хем-де хөкүм эдилмедик бир адамы дүррелемәге хакыңыз бармы?» дийди.
26 Йүзбашы муны эшиденде барып, мүңбаша хабар берип: «Бу этҗек боляның нәме? Бу адам римли» дийди.
27 Шонда мүңбашы Павлусың янына гелип: «Маңа айт, сен римлими?» дийип, ондан сорады. Ол: «Хава» дийип җогап берди.
28 Мүңбашы: «Мен бу хукугы кән пул билен эдиндим» дийди. Павлус: «Эмма мен римли болуп догулдым» дийди.
29 Шейлеликде, оны сорага чекҗек болуп дуранлар деррев янындан чекилдилер; мүңбашы хем Павлусың римлидигини биленде горкды, чүнки оны баглапды.
30 Ол эртеси гүн ехудыларың Павлусы нәмеде айыплаяндыгыны такык билмек үчин, оны чөзди, баш руханылар билен бүтин меҗлисе хем йыгнанмагы буюрды. Онсоң Павлусы гетирип, оларың гаршысында дурузды.
1 Павлус меҗлисе назарыны дикип: «Эй доганлар! Мен Худайың өңүнде шу гүне ченли сап выждан билен гездим» дийди.
2 Баш руханы Хананя янында дуранлара онуң агзына урмагы буюрды.
3 Павлус оңа шейле дийди: «Эй агардылан дивар! Сени Худай урар! Мениң үстүмден Мукаддес Канун боюнча хөкүм чыкармак үчин отырсың, өзүң болсаң канундан чыкып, мени урмагы буюрярсың».
4 Баш руханының янында дуранлар: «Нәме үчин Худайың баш руханысына сөгйәрсиң?» дийип, ондан сорадылар.
5 Павлус: «Доганлар, онуң баш руханыдыгыны билмейәрдим; чүнки: „Өз халкың баштутанына хапа сөз айтма" дийип язылгыдыр» дийди.
6 Павлус оларың бир бөлегиниң саддукейлерден, бейлекисиниң хем фарисейлердендигини билип: «Эй доганлар, мен фарисей оглы фарисейдирин; мениң үстүмден өлүлериң дирелме умыды үчин хөкүм чыкарыляр!» дийип, меҗлисде гыгырды.
7 Ол муны айданда, фарисейлер билен саддукейлериң арасына агзалалык дүшүп, җемагат икә бөлүнди.
8 Себәби саддукейлер не дирелме, не перишде, не-де рух бар диййәрлер, фарисейлер болса хеммесине ынанярлар.
9 Шейлеликде, улы галмагал турды, фарисейлер мезхебинден болан кәбир канунчылар ёкары турдулар-да, давалашып: «Биз бу адамда хич бир эрбетлик гөрмейәрис. Эгер бир рух я бир перишде онуң билен геплешен болса, онда Худая гаршы гөрешмәлиң» дийдилер.
10 Агзалалык ула язанда, оларың Павлусы парчаламакларындан хедер эден мүңбашы эсгерлере ашак дүшүп, оны оларың арасындан зор билен алып, гала әкитмеги буюрды.
11 Шол гиҗе Реб Павлусың янына гелип, оңа: «Батыр бол! Чүнки сен Мен барада Иерусалимде нәхили гүвә гечен болсаң, Римде-де шейле гүвә гечмелисиң» дийди.
12 Эртеси гүн ехудылар бири-бирлери билен дил бирикдирип: «Павулсы өлдүрйәнчәк, ийсек, ичсек бизе лагнат болсун» дийип касам этдилер.
13 Бу дилдүвшүге гатнашанларың саны кыркдан хем көпди.
14 Олар баш руханыларың, яшулуларың янына гелип шейле дийдилер: «Биз Павлусы өлдүрйәнчәк бир зат датсак, бизе лагнат болсун дийип касам этдик.
15 Шейлеликде сиз меҗлис билен билеликде Павлусың ишине хас такык гарамак баханасы билен, Павлусы яныңыза гетирмегини мүңбашыдан хайыш эдиң; биз-де гелип етмәнкә, оны өлдүрмәге тайын».
16 Эмма Павлусың егени оларың дилдүвшүк гураныны эшидип, гала барды-да, муны Павлуса хабар берди.
17 Павлус хем йүзбашыларың бирини янына чагырып: «Бу йигиди мүңбашының янына элт, чүнки оңа хабар бермели зады бар» дийди.
18 Шейлеликде, йүзбашы оны алып, мүңбашының янына гетирди ве: «Туссаг Павлус мени янына чагырып, шу йигиди саңа гетирмегими хайыш этди. Онуң саңа айтҗак зады бар экен» дийди.
19 Мүңбашы йигидиң элинден тутуп, бир гыра чекилди ве ондан: «Маңа хабар бермели задың нәме?» дийип сорады.
20 Ол шейле җогап берди: «Ехудылар Павлусың ишини хас такык барламак баханасы билен, оны эртир меҗлисе гетирмеги сенден хайыш этмек үчин диллешдилер.
21 Йөне сен олара гулак асма, чүнки оларың кыркдан говрак адамы Павлуса букуда гарашяр, олар Павлусы өлдүрйәнчәк, ийсек, ичсек бизе лагнат болсун дийип касам этдилер. Шинди олар тайяр, сениң разычылыгыңа гарашярлар».
22 Мүңбашы: «Муны маңа хабар берениңи хич киме айтма» дийип табшырып, йигиди угратды.
23 Онсоң йүзбашыларындан икисини янына чагырып, шейле табшырык берди: «Гиҗе сагат үчде Кайсария гитмек үчин ики йүз эсгер, етмиш атлы, ики йүз найзадар тайынлаң.
24 Павлусы мүндүрип, саг-аман хәким Феликсе говшурар ялы-да, улаглар тайярлаң».
25 Онсоң мүңбашы шейле хат язды:
26 Клавдиус Лисияс хорматлы хәким Феликсе салам айдяр.
27 Ехудылар бу адамы тутуп, өлдүрҗек болуп дуркалар, мен онуң римлидигини билип, эсгерлерим билен етишип, оны оларың элинден халас этдим.
28 Оны нәмеде айыплаянларыны билмек исләп, оларың меҗлисиниң өңүне чыкардым.
29 Оны өз канунлары барадакы җеделли пикирлер үчин айыплаяндыкларыны билдим, йөне ондан өлүме я туссаглыга мынасып бир язык тапмадым.
30 Бу адамың җанына ехудыларың каст этҗек боляндыгы маңа хабар берленде болса, оны деррев саңа ёллап, шикаятчылара-да шикаятларыны сениң хузурыңда айтмакларыны буюрдым. Хош гал».
31 Эсгерлер өзлерине буйрулышы ялы, Павлусы алып, гиҗе Антипатрисе гетирдилер.
32 Эртеси гүн хем атлылары онуң билен уградып, өзлери ызларына гала гайтдылар.
33 Атлылар Кайсария гелип, хаты хәкиме бердилер-де, Павлусы онуң хузурына чыкардылар.
34 Хәким хаты окап, Павлусың хайсы велаятдандыгыны сорады; онуң Киликиядандыгыны биленде болса:
35 «Сени шикаятчыларың геленде диңләрин» дийди-де, оны Хиродес сарайында сакламагы буюрды.
1 Бәш гүнден соң, баш руханы Хананя яшулулар ве Тертуллус атлы бир гаралавҗы билен гелди; булар хәкиме Павлус барада шикаят этдилер.
2 Павлусы чагырдылар. Тертуллус оны айыпламага башлап дийди:
3 Эй хорматлы Феликс, сениң саяңда улы парахатлыга говшандыгымызы, сениң аладаң аркалы бу миллет үчин чәрелериң гөрлендигини, биз хемише ве хер ерде улы миннетдарлык билен боюн алярыс.
4 Эмма сени көп гүймемезлик үчин, өзүңе махсус мылакатлылыгың билен, бизи сәхелче диңлемегиңи хайыш эдйәрин.
5 Биз бу адамы башымыза инен бела хем-де Ер йүзүндәки бүтин ехудылар арасында топалаңчы ве насыралы мезхебиниң баштутанларының бири дийип билйәрис.
6 Ол ыбадатхананы-да харамламага чалышды. Биз оны тутдук. Өз канунымыз эсасында онуң үстүнден хөкүм чыкармак иследик.
7 Йөне мүңбашы Лисияс гелип, улы зорлук билен оны элимизден алды.
8 Онуң шикаятчыларына сениң хузурыңа гелмеги буюрды. Сениң өзүң хем оны сорага чекип, бизиң оны айыплаян затларымызың барының аныгына етип билерсиң».
9 Ехудылар хем мунуң шейледигини тассыклап, Павлуса гөнүкдирлен бу айыпламалара гошулдылар.
10 Хәким гепле дийип, Павлуса үмләнинде, Павлус шейле җогап берди: «Сениң көп йыллардан бәри бу миллетиң казысыдыгыңы билйәнлигим үчин, өзүми бегенч билен гораҗак.
11 Мениң Иерусалиме ыбадат этмәге гидениме он ики гүнден көп болмандыгыны өзүң хем аныклап билерсиң.
12 Олар мениң не ыбадатханада, не синагогаларда, не шәхерде бири билен җеделлешип дуранымы, не-де халкы аяга галдыранымы гөрдүлер.
13 Булар маңа йөңкейән айыпларыны саңа субут эдип билмезлер.
14 Йөне шуны саңа ыкрар эдйәрин: мен Мукаддес Канун эсасындакы хер бир зада, пыгамберлер китабында языланларың әхлисине иман эдип, буларың азгын мезхеп диййән Ёлы боюнча ата-бабаларымың Худайына хызмат эдйәрин.
15 Буларың өзүниң хем кабул эдиши ялы, хем догруларың, хем эгрилериң өлүмден дирелмегини Худайдан умыт эдйәрин.
16 Шонуң үчин хем Худайың, хем-де адамларың өңүнде элмыдам сап выжданлы болмага чалышярын.
17 Мен көп йылдан соң миллетиме садака, гурбанлык бермәге гелдим.
18 Бу затлар билен гүмра болуп йөркәм, мени тәретли ягдайда ыбадатханада гөрдүлер; не үйшмелең, не-де башагайлык барды.
19 Йөне ол ерде Азиядан болан кәбир ехудылар барды. Оларың-да маңа гаршы бир затлары болан болса, шу ерде сениң хузурыңда дуруп, мени айыпламаклары герекди.
20 Меҗлисиң өңүнде дуранымда, менден нәме язык тапан болсалар, гой, буларың өзлери айтсын.
21 Шейле болса, оларың ортасында дуркам: „Бу гүн өлүлериң дирелмеги хакда сизиң хузурыңызда мениң үстүмден хөкүм чыкарыляр" дийип айдан шу екеҗе сөзүм үчиндир».
22 Месих ёлы хакда хас такык маглуматы болан Феликс иши соңа гоюп: «Даваңыз хакда мүңбашы Лисияс геленде карар чыкарарын» дийди.
23 Онсоң йүзбаша Павлусы саклап, оңа еңиллик бермеги, оңа гарашык этмеклери үчин, достларының янына гелмегини бөкдемезлиги буюрды.
24 Бирнәче гүнден соң болса Феликс өз ехуды аялы Деусилла билен гелди-де, Павлусы гетирдип, онуң Месихе иман хакда айдян гүррүңлерини диңледи.
25 Павлус догрулык, небсиңе буюрма хем гелҗек хөкүм хакда гүррүң беренде, Феликс горкуп: «Хәзирликче гит, пурсат тапан махалым сени чагырдарын» дийди.
26 Шол бир вагтда-да бошадылмагы үчин Павлус өзүне пул берер дийип умыт эдйәрди. Шонуң үчин хем Павлусы йыгы-йыгыдан чагырып, онуң билен сөхбет эдйәрди.
27 Шейлеликде, ики йыл гечип, Феликсиң ерине Поркиус Фестус гелди. Феликс ехудыларың гөвнүни авламак үчин, Павлусы зынданда галдырып гитди.
1 Фестус велаята геленден үч гүн соң, Кайсариядан Иерусалиме гитди.
2 Баш руханылар билен ехудыларың улулары оңа Павлусың үстүнден шикаят этдилер.
3 Ондан харай исләп, Павлусы Иерусалиме гетиртмеги хайыш этдилер. Олар букы гурап, Павлусы ёлда өлдүрмегиң ниетиндедилер.
4 Фестус Павлусың Кайсарияда зындандадыгыны, өзүниң болса басым ол ере гитҗекдигини айтды.
5 Онсоң: «Араңыздакы сөзи өтйән адамлар мениң билен гелип, ол адамың языклы ери бар болса, оны айыпласынлар» дийди.
6 Ол оларың арасында секиз-он гүнден артык галман, Кайсария гайтды. Эртеси гүн хөкүм күрсүсинде отурып, Павлусың гетирилмегини буюрды.
7 Павлус геленде, Иерусалимден баран ехудылар онуң дашыны алып, оңа субут эдип билмедик көп хем агыр айыпларыны йөңкедилер.
8 Павлус өзүни горап: «Мен не ехудыларың канунына, не ыбадатхана, не-де кайсара гаршы гүнә этдим» дийди.
9 Фестус ехудыларың гөвнүнден турмак үчин, Павлуса: «Иерусалиме гидип, шол ерде бу бабатда үстүңден хөкүм чыкармагымы ислейәрсиңми?» дийди.
10 Эмма Павлус шейле дийди: «Мен кайсарың хөкүм күрсүси өңүнде дурун, мениң үстүмден шу ерде хөкүм чыкарылмалыдыр; мен ехудылара хич бир яманлык эдемок, муны сениң өзүң хем оңат билйәнсиң.
11 Мен яманлык эден болсам я өлүме мынасып этмиш эден болсам, өлүмден гачмаярын; буларың маңа йөңкейән айыплары эсассыз болса, онда хич ким мени буларың элине берип билмез. Мен давамы кайсара арз эдйәрин».
12 Онсоң Фестус меҗлис билен маслахатлашып: «Даваңы кайсара арз этдиң, кайсара-да гидерсиң» дийди.
13 Бирнәче гүн геченден соң, Агриппа патыша билен Бериники Кайсария, Фестуса салама гелдилер.
14 Олар көп вагт ол ерде галанларындан соң, Фестус Павлусың ишини патыша гүррүң берип, шейле дийди: «Феликсиң туссаг эдип гоян бир адамы бар.
15 Мен Иерусалимдекәм, ехудыларың баш руханылары, яшулулары оңа гаршы хөкүм сорап, онуң үстүнден шикаят этдилер.
16 Мен олара: „Айыпланяны шикаятчылары билен йүзлешдирмән, оңа йөңкелйән айып барада өзүни горамага пурсат бермән, хөкүм этмек римлилериң адаты дәлдир" дийип җогап бердим.
17 Олар бу ере үйшенлеринде болса эглемән, эртеси гүн хөкүм күрсүсинде отурып, ол адамың гетирилмегини буюрдым.
18 Йөне шикаятчылар галанларында, мениң ослан айыпларымың хич бирини йөңкемедилер.
19 Оларың өз динлери хем-де бир Иса атлы өлен, йөне Павлусың дири диййән шахсы хакда кәбир җеделлери бар экен.
20 Мен бу затлар барадакы җеделден алҗырап, ондан: „Иерусалиме гидип, ол ерде бу затлар бабатда өзүңе хөкүм эдилмегини ислейәрсиңми?" дийип сорадым.
21 Йөне Павлус давасыны Августусың хөкүмине сакламагы хайыш эденсоң, кайсара ёллаянчам, оны туссаглыкда сакламагы буюрдым».
22 Агриппа Фестуса: «Мен хем шол адамың гүррүңини диңлемек ислейәрин» дийди. Ол-да: «Эртир оны диңләрсиң» дийди.
23 Эртеси гүн Агриппа, Берники улы дабарада гелип, мүңбашылар, шәхериң атлы-абрайлы адамлары билен бирликде зала гиренлеринде, Фестусың буйругы боюнча Павлусы гетирдилер.
24 Фестус шейле дийди: «Эй, Агриппа патыша ве шу ердәки әхли адамлар! Сиз бу адамы гөрйәрсиңиз; хем Иерусалимде, хем-де шу ерде әхли ехуды җемагаты маңа ондан шикаят эдип: „Ол мундан артык дири галмалы дәл!" дийип гыгырышдылар.
25 Эмма мен онуң өлүме мынасып иш эденини тапманым үчин, өзүниң хем давасыны Августуса арз эдени үчин, оны ёлламагы карар этдим.
26 Ол хакда тагсыра язар ялы белли бир задым ёк. Шонуң үчин-де дерңев гечириленден соң, язмага бир задым болсун дийип, оны сизиң хузурыңыза, ылайта-да, эй Агриппа патыша, сениң хузурыңа чыкардым.
27 Себәби, бир туссагы ёллап, оңа йөңкелйән айыплары билдирмезлик маңа манысыз гөрүнйәр».
1 Агриппа патыша Павлуса: «Саңа өзүңи горап геплемәге ругсатдыр» дийди. Ине, шонда Павлус элини узадып, өзүни горамага дурды:
2 Эй Агриппа патыша! Ехудыларың мени айыплаян бүтин затлары бабатда өзүми бу гүн сениң өңүңде горамалыдыгым үчин мен өзүми багтлы сайярын.
3 Чүнки, ехудыларың әхли адатларындан, җеделли пикирлеринден сениң хабарың бар. Шонуң үчин хем мени сабырлылык билен диңлемегиңи хайыш эдйәрин.
4 Мениң өз миллетимиң арасында, Иерусалимде гечен дурмушымы башлангычдан, яшлыгымдан бәри бүтин ехудылар билйәрлер.
5 Гүвә гечмек ислейән болсалар, мени көп вагтдан бәри танаярлар. Мен динимизиң иң берк мезхеби боюнча фарисей болуп яшадым.
6 Шинди хем Худай тарапындан ата-бабаларымыза берлен вада умыт багланым үчин диван өңүнде дурун.
7 Халкымызың он ики тайпасы гиҗе-гүндиз Худая ыхласлы гуллук эдип, бу вада етмеги умыт эдйәр. Эй патыша, мен шу умыт үчин ехудылар тарапындан айыпланярын.
8 Худайың өлүлери дирелтмеги нәме үчин сизде болмаҗак зат сайыляр?
9 Догрусы, Насыралы Исаның адына гаршы көп затлары этмеги мен өз янымдан ваҗып билйәрдим.
10 Муны-да Иерусалимде этдим; баш руханылардан ыгтыяр алып, иманлыларың көпүсини зынданлара салдым, өлдүрилмели боланларында сес бердим.
11 Олары бүтин синагогаларда өвран-өвран җезаландырып, Иса дил етирмәге меҗбур этдим. Олара гаршы ченденаша гудузлап, олары хатда ят шәхерлере ченли ызарладым.
12 Мунуң үчин баш руханыларың ыгтыяры ве юмшы билен Шама баряркам,
13 Эй патыша, гүнортанлар ёлда Гөкден мениң ве мениң билен барянларың даш-төверегини ягтылдан, Гүнүң шөхлесинден хем гүйчли бир нур гөрдүм.
14 Барымыз ере йыкыланымызда, бир сес эшитдим. Ол маңа еврей дилинде: „Саул, Саул, нәме үчин Маңа азар берйәрсиң? Чише депмек саңа кындыр" дийди.
15 Мен: „Я Реб, Сен кимсиң?" дийдим. Реб шейле дийди: „Мен сениң азар берйән Исаң.
16 Ханы, дикел-де, аяк үстүне гал; чүнки Мен саңа гөрен затларыңа хем-де ичинде аян болҗак затларыма хызматкәр хем гүвә эдип беллемек үчин гөрүндим.
17 Мен сени өз халкың ве башга миллетлериң ичинден чыкарып халас эдерин.
18 Олар түмлүкден нура, шейтаның гол астындан Худая дөнер ялы, шейле хем Маңа болан иман билен гүнәлери багышланып, мукаддеслененлериң арасындан мирас алар ялы, гөзлерини ачмак үчин, сени олара ёллаярын".
19 Эй Агриппа патыша, шонуң үчин хем мен Гөкден гелен гөрнүше гулак асмазлык этмедим.
20 Илки Шамдакылары, Иерусалимде ве бүтин Яхуда юрдундакылары хем-де башга миллетлери тоба эдип, Худая дөнмәге, тоба мынасып иш битирмәге чагырдым.
21 Шонуң үчин ехудылар мени ыбадатханада тутуп, өлдүрҗек болдулар.
22 Инди маңа Худайың хемаяты несип боланы үчин, мен хем кичә, хем ула шу гүне ченли гүвә гечип йөрүн. Мен пыгамберлер билен Мусаның болҗагыны айдан затларындан,
23 ягны Месихиң гөрги гөрмели боландыгындан, өлүмден илкинҗи дирелен хөкмүнде хем өз халкымыза хем өзге миллетлере нуры ыглан этмелидигинден башга хич зады айдамок».
24 Ол шейдип, өзүни горап дурка, Фестус гаты сес билен: «Павлус, сен дәлирәпсиң! Окумышлык сени дәлилиге элтипдир» дийди.
25 Павлус оңа шейле җогап берди: «Эй, хорматлы Фестус, мен дәлирәмок, диңе хакыкат ве сагдын пайхас сөзлерини айдярын.
26 Мениң хузурында гайратлылык билен гүрлейән патышам бу затлардан хабарлыдыр. Буларың хич бириниң ондан яшырын дәлдигине ынанярын, себәби булар бир күнҗекде йүзе чыкан затлар дәл.
27 Агриппа патыша! Сен пыгамберлере иман эдйәрсиңми? Иман эдйәниңи билйәрин».
28 Агриппа Павлуса: «Мени аз салымың ичинде ырып, месихи этҗек болярсыңмы?» дийди.
29 Павлус оңа: «Мен, аз болсун, көп болсун, диңе сен дәл, эйсем, шу гүн мени диңлейәнлериң бары хем шу зынҗырларсыз мениң ялы болардылар дийип, Худайдан дилейәрин» дийди.
30 Патыша, хәким, Берники ве олар билен отуранлар бу сөзлери эшиденлеринде, ерлеринден галдылар.
31 Олар дашарык чыканларында өзара гүрлешип: «Бу адам өлүме я-да туссаглыга мынасып бир иш этмәндир» дийишдилер.
32 Агриппа Фестуса: «Ол давасыны кайсара арз этмедик болсады, оны бошатмак боларды» дийди.
1 Гәмә мүнүп, Италия гитмегимиз карар эдиленде, Павлус билен ене-де бирнәче туссагы Августус гошунындан болан Юлиус атлы йүзбаша табшырдылар.
2 Шейлеликде, Азия велаятының кенарларындакы ерлере барян Эдремит гәмисине мүнүп ёла дүшдүк. Янымызда Салоникден болан македониялы Аристархос хем барды.
3 Эртеси гүн Сайда гелип етдик; Павлуса ынсанперверлик эден Юлиус оңа өз достлары гарашык этсин дийип, оларың янына гитмегине ругсат этди.
4 Ол ерден ёла дүшүп, Киприң ыгындан гечдик, чүнки ел гаршымызданды.
5 Киликия ве Памфилияның гаршысындакы деңизден гечип, Ликияның Мира шәхерине гелдик.
6 Йүзбашы шол ерде Италия гитҗек болуп дуран бир Исгендерия гәмисини тапып, бизи оңа мүндүрди.
7 Энчеме гүнләп асса гидип, зордан Книдосың деңине баранымызда, ел оңайсыз боланы үчин, Гиридиң ыгы билен Салмонәниң деңинден гечдик.
8 Кенара голай йүзүп, Овадан дуралгалар диен ере зордан гелдик. Онуң голайында Ласеа шәхери барды.
9 Көп вагт өтүпди. Хатда ораза хем гечип, инди ёла дүшмек хатарлы боланы үчин, Павлус олара несихат берип:
10 «Адамлар! Гөрйән велин, ёла дүшмек диңе йүке, гәмә дәл, эйсем, җанларымыза-да азаплы, көп зыянлы болҗак» дийди.
11 Эмма йүзбашы Павлусың айданына гулак асман, гәмичи билен гәминиң хоҗайынына ынанды.
12 Йөне дуралга гышламага ярамлы болманы үчин, адамларың көпүси, башартса, бу ерден гидип, Гиридиң демиргазык-гүнбатара ве гүнорта-гүнбатара бакып дуран дуралгасы болан Фениксе барып гышламагы маслахат билдилер.
13 Шейлеликде, гүнорта шемалы ювашҗа өвүсмәге башланда, өз максатларына етендирлер өйдүп, лабыры чекдилер-де, Гиридиң голайы билен ёла дүшдүлер.
14 Йөне кән вагт гечмәнкә, ада тарапдан Эвроклидон дийилйән гүйчли ел турды.
15 Ел гәмә уруп, онуң өңүнде дурмак башартмансоң, ондан эл үзүп, шол угра ковулдык.
16 Клавда диен бир кичиҗик аданың ык тарапына етенимизде, гайыга эрк этмеги зордан башардык.
17 Гайыгы ёкары чекип, гәмини дашындан танап билен берк багладылар-да, Сиртиң дашлы сайларына дүшмекден горкуп, елкени индердилер. Шейдип, елиң угруна ковулдык.
18 Гайдан яңа агыр хорлук чекенимиз үчин, эртеси гүн гәмиден йүк зыңмага башладылар.
19 Үчүнҗи гүн гәминиң шайларыны-да өз эллери билен зыңдылар.
20 Энчеме гүнләп Гүн, йылдыз гөрүнмәнсоң, гүйчли тупан совулмансоң, иң соңунда гутулма умыдымызы бүтинлей йитирдик.
21 Көп вагтлап нахарсыз галнансоң, Павлус гәмидәкилериң ортасында дуруп, шейле дийди: «Эй адамлар! Мениң айданларыма гулак асып, Гиритден айрылман, бу азапдыр зыяны чекмели дәлдик.
22 Йөне сизе айдярын, аркайын болуң, чүнки сизиң араңызда хеләк болҗак адам ёк, диңе гәми даргаҗак.
23 Себәби Өзүниңки болуп, Өзүне гуллук эдйән Худайымың бир перишдеси өтен агшам янымда дуруп:
24 „Горкма, Павлус. Сен кайсарың өңүнде дурмалысың. Худай сениң билен барянларың барыны, ине, саңа багышлады" дийди.
25 Шонуң үчин, адамлар, аркайын болуң, өзүме айдылышы ялы болҗакдыгына мениң Худая ынамым бар.
26 Йөне биз бир ада дүшмелидирис».
27 Он дөрдүнҗи гиҗе геленде, биз Адриатик деңзинде хер яна ковлуп йөркәк, ярыгиҗе төвереклери деңизчилер гуры ериң якынлашяндыгыны чакладылар.
28 Чуңлугы өлчәнлеринде, йигрими гулач чыкды; бираз илерләнлеринден соң, ене өлчәнлеринде, он бәш гулач чыкды.
29 Гаялыга дүшмекден горкуп, арка тарапдан дөрт лабыр атдылар-да, гүндиз болсун дийип дога этдилер.
30 Деңизчилер гәмиден гачҗак болуп, өң тарапдан лабыр атмак баханасы билен, гайыгы деңзе индеренлеринде,
31 Павлус йүзбашы билен эсгерлере: «Булар гәмиде галмасалар, сиз гутулып билмерсиңиз» дийди.
32 Шейлеликде, эсгерлер гайыгың танапларыны кесип, оны ашак гачырдылар.
33 Даң саз берип барярка, Павлус нахарланмаклары үчин, хеммелере ялбарып, шейле дийди: «Хич зат иймән, гарашып, нахарсыз галаныңыза шу гүн он дөрт гүн болды.
34 Мунуң үчин, хайыш эдйәрин, нахарланың. Бу сизиң гутулмагыңыз үчиндир, чүнки хич бириңизиң башыңыздан бир түй-де кемелмез».
35 Ол муны айдып, элине чөрек алды, хеммәниң өңүнде Худая шүкүр этди-де, бөлүп иймәге башлады.
36 Шейлеликде, хеммелер аркайынлашып, нахарландылар.
37 Гәмиде бизиң җемимиз ики йүз етмиш алты адамды.
38 Нахардан доянларындан соң, бугдайы деңзе дөкүп, гәмини еңлетдилер.
39 Гүн доганда, ол ери танамадылар; онсоң кенары чәгелик бир айлаг гөрүп, башартса, гәмини шол ере сүрмели диен карара гелдилер.
40 Лабырлары кесип, деңзе гойберен батларына, рулуң танапларыны чөздүлер-де, өңдәки елкени еле галдырып, гөни кенара уградылар.
41 Онсоң бир бурна дүшүп, гәмини сая чыкардылар. Гәминиң башы батып, гымылдысыз галды, арка тарапы болса гомларың зоруна даргап башлады.
42 Туссагларың хич бири йүзүп гачмаз ялы, эсгерлер олары өлдүрмегиң ниетиндедилер.
43 Эмма йүзбашы Павлусы халас этмек исләп, олары ниетлеринден дәндирди. Онсоң йүзүп билйәнлер гәмиден өзлерини өңүрти зыңсынлар,
44 галанлары хем кәси тагталар, кәси-де гәминиң дөвүклери билен гуры ере чыксынлар дийип буйрук берди. Шейлеликде, әхлиси гуры ере чыкып гутулдылар.
1 Халас боланымыздан соң, аданың адының Малтадыгыны билдик.
2 Ерли халк бизе адатдан дашары ынсанперверлик гөркезди; ягыш ягып, совук болансоң, от якып, хеммәмизи мыхман алдылар.
3 Павлус бир үйшмек чөплеме чөпләп, одуң үстүне гоянда, бир зәхерли йылан одуң ховрундан гачып, онуң элине япышды.
4 Ерли халк онуң элинден йыланың салланып дуршуны гөренде: «Хер ничик-де болса, бу адам ганхордыр. Деңизден гутулан хем болса, Адалат таңрысы оны яшатмады» дийишдилер.
5 Йөне Павлус элини силкип, йыланы одуң ичине зыңды, хич бир зыян хем гөрмеди.
6 Олар онуң чишмегине я-да бирден өлүп йыкылмагына гарашдылар. Көп гарашып, оңа зелелли хич задың болманыны гөренлеринде, пикирлерини үйтгедип: «Ол бир таңры!» дийишдилер.
7 Ол ериң голайында аданың Публиус атлы башлыгының эмләги барды. Ол бизи мыхман алып, үч гүн хеззет-хормат этди.
8 Шол вагт Публиусың атасыны ысытма, ганлы ичгечме тутуп ятырды. Павлус онуң янына барып, дога этди-де, эллерини онуң үстүне гоюп, оны сагалтды.
9 Бу вакадан соң, ададакы бейлеки сыркавлар-да гелип шыпа тапдылар.
10 Булар хем бизи көп сылаглар билен хорматладылар, ёла дүшүп баряркак, герек-яракларымызы гәмә йүкледилер.
11 Биз үч айдан соң, Исгендерияның шол адада гышлан Экизлер белгили гәмиси билен ёла дүшдүк.
12 Сиракуса барып, үч гүн галдык.
13 Ол ерден айланып, Региума гелип етдик. Бир гүнден соң, гүнорта ели тураны үчин, икинҗи гүни Путеола гелдик.
14 Ол ерде бирнәче доганы тапдык. Олар бизден еди гүнләп янларында галмагымызы хайыш этдилер. Шейлелик билен, Риме гелдик.
15 Римдәки доганлар бизден хабарлы боланларында, ол ерден Аппиус Форумына ве Үч Мыхманхана ченли бизи гаршыламага гелдилер. Павлус олары гөренде, Худая шүкүр этди, гайратланды.
16 Риме баранымызда, йүзбашы туссаглары серкердә табшырды, Павлуса болса өзүне гөзегчилик эдйән эсгер билен бирликде, өзбашдак галмага ругсат этдилер.
17 Үч гүнден соң Павлус ехудыларың улуларыны чагырды. Үйшенлеринде, олара шейле дийди: «Эй доганлар! Мен халкың гаршысына, ата-баба адатларының гаршысына хич зат этмесем хем, туссаг эдилип, Иерусалимден римлилериң элине берилдим.
18 Олар мени сорага чекенлеринден соң, бошатҗак болдулар, чүнки мени өлдүрмәге хич бир эсас ёкды.
19 Эмма ехудылар гаршы чыканларында, мен кайсара арз этмәге меҗбур болдум, йөне өз миллетимден нәгилелигим ёк.
20 Мен сизи шу бабатда гөрүшмек, геплешмек үчин чагырдым, себәби мен Ысрайылың умыды үчин бу зынҗыр билен баглы».
21 Олар-да оңа дийдилер: «Бизе сен хакда Яхудадан не хатлар говушды, не-де доганлардан бири гелип, сен хакда хабар берди я-да эрбет зат айтды.
22 Йөне сениң нәхили дүшүнҗелериң бардыгыны өзүңден эшидесимиз гелйәр, чүнки хер ерде бу мезхебиң яманланяндыгы бизе мәлим».
23 Шейлеликде, бир гүни белләп, көп адамлар онуң янына, болян ерине гелдилер. Ол хем Худайың Патышалыгына гүвә гечмек билен, олара хакыкаты дүшүндирди. Ир эртирден гич агшама ченли Мусаның канунына, пыгамберлер язгысына салгыланып, олары Иса ынандырмага чалышды.
24 Айдылан затлара кәбири ынанды, кәбири ынанмады.
25 Олар өзара ылалашман, Павлус бу соңкы сөзи айдандан соң гитдилер: «Мукаддес Рух Ишая пыгамбер аркалы аталарымыза гүррүң берип, говы айдыпдыр:
26 Бар, бу халка айт: Эшидйән гулаклар билен эшидип, дүшүнмерсиңиз; Гөрйән гөзлер билен гөрүп, селҗермерсиңиз;
27 Чүнки бу халкың йүреги гатады, гулаклары агралды, гөзлерини-де юмдулар. Бейле болмаса, гөзлери билен гөрүп, гулаклары билен эшидип, йүреклери билен дүшүнип, Маңа тарап өврүлердилер, Мен-де олара шыпа берердим".
28 Шейлеликде, Худайың бу гутулышының ехуды дәллере иберилендигини инди билиң, олар диңләр».
29 Павлус муны айдандан соң, ехудылар өз араларында көп җеделлешип гитдилер.
30 Шейлеликде, Павлус тутуш ики йыллап өз кирейине тутан җайында болуп, янына геленлериң барыны кабул этди.
31 Худайың Патышалыгыны вагыз эдип, Реб Иса Месихе дегишли затлары бүтин гайратлылык билен бөкденчсиз өвретди.