1

1 Аллахъынынъ Яхшы хаьбаьрен игълан итуь оьчен сайлап куел­ган, Маьсих Гайсаьненъ раьсуьл булырга чакырылган колы Паулдан саьлам!

2 Аллахъы Яхшы хаьбаьрне алдан, УЬзененъ паьйгамбаьрлаьре аркы­лы, Изге язмаларда ваьгъдаь иткаьн.

3 Бу Яхшы хаьбаьрдаь Анынъ Улы турында соьйлаьнелаь. Ул чыгышы ягыннан Давыт наьселен­наьн булган, аь изгелек Рухы буенча, уьледаьн терелтелуь саьбаьпле, кодраьт белаьн Аллахъы Улы дип билгелаьнгаьн. Ул — Раббыбыз Гайсаь Маьсих.

4

5 Анынъ аркылы хъаьм Анынъ исеме хакына без, бар халыклар арасындагы кешелаьрне Аллахъыга итагатькаь хъаьм иманга китеруь оьчен, маьрхаьмаьт хъаьм раьсуьллек алдык.

6 Гай-саь Маьсихнеке булырга чакырылган бу кешелаьр арасында сез даь бар.

7 Аллахъынынъ Рим шаьхъаьрендаь яшаьуьче барлык соьеклелаьренаь, изгелаьр булырга чакырылганнарга: Атабыз Аллахъыдан ваь Раббы Гайсаь Маьсихтаьн маьрхаьмаьт хъаьм иминлек булсын.

8 Инъ элек Гайсаь Маьсих аркылы хъаьммаьгез оьчен Аллахъыма раьхмаьтлаьр укыйм, чоьнки иманыгыз хакында боьтен доьньяда соьйлаьнелаь.

9 Сезне бертуктаусыз искаь алуыма Аллахъы шахъит, Анынъ Улы хакындагы Яхшы хаьбаьрне белдереп, Анъа боьтен ру­хым белаьн хезмаьт итаьм.

10 Аллахъы УЬз ихтыяры белаьн, нихъаять, яныгызга килергаь моьмкинлек бирсен иде дип, догаларымда хъаьрвакыт ялварам.

11 Чоьнки сез ныгысын дип, сезгаь нинди даь булса рухи буьлаьк бируь оьчен, ягъни уртак иманыбыз ниге­зендаь бер-беребезне даьртлаьндеруь оьчен сезне бик куьраьсем килаь.

12

13 Имандашлар, сезненъ белми калуыгызны телаьмим: мин куьп тапкырлар яныгызга килергаь ният иттем, лаькин аьлегаьчаь тоткар­лыкларга очрадым. Яхъуьд булмаган башка халыклар арасындагы кебек, сездаь даь унъыш жъыя алуымны телим.

14 Мин греклар хъаьм ваьхшилаьр, зираьклаьр хъаьм наданнар алдында да бурычлымын.

15 Шунъа куьраь, мин сезгаь, Римда яшаьуьчелаьргаь даь, Яхшы хаьбаьрне белдерергаь атлыгып торам.

16 Чоьнки Яхшы хаьбаьрдаьн оялмыйм, ул — хъаьр иман итуьчегаь, башта яхъуьдкаь, аннары яхъуьд булмаганга да, котылу оьчен Алла- хъынынъ кодраьте бит.

17 Чоьнки Яхшы хаьбаьр Аллахъынынъ кеше­лаьрне иман аша хъаьм бары тик иман аша гына хак санавын ача. Изге язмада язылганча: «Аллахъы тарафыннан иман аша ак­ланган кеше яшаьячаьк».

18 Яманлык кылып хакыйкатьне танырга комачаулаучы кеше­лаьрненъ хъаьртоьрле имансызлыгына хъаьм яманлыгына куьктаьн Аллахъынынъ ярсуы ачыла бара.

19 Чоьнки Аллахъы хакында белергаь моьмкин булган хъаьрнаьрсаь алар оьчен ачык, аларга аны Аллахъы ачып бирде бит.

20 Галаьм барлыкка китерелгаьннаьн бирле Анынъ куьренмаьгаьн сыйфатлары, ягъни Анынъ маьнъгелек кодраьте хъаьм илахъилыгы Ул булдырган наьрсаьлаьр аша ачык куьренаь хъаьм анъла­шыла. Шулай итеп, ул кешелаьрненъ акланырга даьлиллаьре юк.

21 Алар, Аллахъыны белсаьлаьр даь, Аллахъы итеп Аны тиешенчаь данламадылар хъаьм Анъа шоькер итмаьделаьр. Киресенчаь, алар буш уйларга бирелделаьр, хъаьм аларнынъ анъларга телаьмаьгаьн йоьраьк­лаьрен каранъгылык каплады.

22 Алар, уьзлаьрен зираьккаь санап, тинтаьклаьнделаьр

23 хъаьм уьлемсез Аллахъынынъ данын фани кеше­лаьргаь, кошларга, дуьрт аяклыларга хъаьм соьйраьлуьчелаьргаь охшаган сураьтлаьргаь алыштырдылар.

24 Шунынъ оьчен Аллахъы аларны уьзлаьрененъ азгын телаьклаьренаь хъаьм бозыклыклары карамагына тапшырды, алар уьз таьннаьрен бер-берсе белаьн маьсхаьраь итаь башладылар.

25 Алар Аллахъы ха­кыйкатен ялган белаьн алыштырдылар хъаьм Тудыручыга туьгел, баьлки тудырылганга табындылар хъаьм хезмаьт иттелаьр. Тудыру­чыга исаь маьнъгегаь дан булсын. Амин.

26 Шул саьбаьптаьн Аллахъы аларны хурлыклы наьфеслаьргаь дучар итте: аларнынъ хатыннары табигый якынлык кылуны табигый булмаган якынлык кылуга алыштырды.

27 Алар кебек уьк, ир­лаьр даь, хатын-кыз белаьн табигый якынлык кылуны ташлап, бер-берсенаь карата хайвани телаьк белаьн яндылар ваь бер-берсе белаьн рисвайлык кылдылар хъаьм уьзлаьрененъ азгынлыклары оьчен тиешле жъаьза алдылар.

28 Шулай итеп, Аллахъы турында белуьне истаь тотуны моьхъим дип исаьплаьмаьгаьн оьчен, Аллахъы аларны, эшлаьнергаь тиешле булмаган эшлаьрен кыла бирсеннаьр оьчен, бозык акылга дучар итте.

29 Аларнынъ куьнъеллаьре хъаьртоьрле яманлык, маькерлек, ком­сызлык, явызлык белаьн тулган. Алар коьнчелек, кеше уьтеруь, ызгыш-талаш, алдау, яман ниятлаьр белаьн тулы. Алар — гайбаьт­челаьр,"

30 яла ягучылар, Аллахъыны наьфраьт итуьчелаьр, оятсызлар, таькаьбберлаьр, мактанчыклар, явызлык тудыручылар, ата-анага итагатьсезлаьр,"

31 акылсызлар, уьз суьзендаь тормаучылар хъаьм шаьфкатьсезлаьр, маьрхаьмаьтсезлаьр.

32 Алар мондый наьрсаьлаьрне эшлаьуьчелаьрненъ Аллахъынынъ гадел хоькеме буенча уьлемгаь лаек булулары турында белаьлаьр; аьмма мондый эшлаьрне эшлаьп кенаь калмыйлар, баьлки андый эшлаьр кылучыларны хуплыйлар да.

2

1 АЬй, син, башкаларны хоькем итуьче адаьм, уьзенъне аклап хъичнаьрсаь аьйтаь алмыйсынъ; чоьнки башкаларнынъ эшлаьрен хоькем итуьенъ белаьн уьзенъне даь хоькем итаьсенъ, син уьзенъ даь шул ук эшлаьрне эшлисенъ бит.

2 Без исаь белаьбез: андый эш эш­лаьуьчелаьр оьчен Аллахъынынъ хоькеме гадел.

3 АЬй, син, адаьм, андый гамаьл кылучыларны хоькем итаьсенъ, аь уьзенъ шул ук эшлаьрне эш­лисенъ! АЬллаь син Аллахъы хоькеменнаьн качып котылырмын дип уйлыйсынъмы?

4 Яки, Аллахъынынъ игелеге сине таьуьбаьгаь китераь­чаьген анъламыйча, Анынъ зур игелеген, сабырлыгын хъаьм туьземле­ген санга сукмыйсынъмы?

5 Лаькин кирелегенъ хъаьм таьуьбаь итаьргаь телаьмаьгаьн йоьраьгенъ аркасында син Аллахъынынъ гадел хоькеме ачылачак ачу коьненаь жъаьзанъны арттырасынъ.

6 Аллахъы хъаьркемгаь анынъ эшлаьренаь карап туьлаьр:

7 сабырлык белаьн игелекле эшлаьр кылып данга, хоьрмаьткаь хъаьм уьлемсезлеккаь омтылучыларга Ул маьнъгелек тормыш бираь.

8 АЬ инде уьзен генаь яратып, хакыйкать­каь буйсынмыйча, явызлык артыннан баручылар оьстенаь Аллахъы УЬз ачуын хъаьм ярсуын тоьшераьчаьк.

9 Явызлык кылучы хъаьркемгаь — башта яхъуьдкаь, аннары яхъуьд булмаганга — михнаьт хъаьм газап бу­лачак.

10 АЬ игелек кылучы хъаьркемгаь — башта яхъуьдкаь, аннары яхъуьд булмаганга — дан, хоьрмаьт хъаьм иминлек булачак.

11 Чоьнки Аллахъы хъаьркемгаь бертигез карый.

12 Кануны булмаган хаьлдаь гоьнахъ кылганнар шул хаьлдаь хъаьлак булачаклар да; аь инде канунны белаь торып гоьнахъ кылганнар ка­нун буенча хоькем ителаьчаьклаьр.

13 Чоьнки канунны ишетуьчелаьр туьгел, баьлки канунны уьтаьуьчелаьр Аллахъы каршында акланган дип игълан ителаьчаьк.

14 Маьжъуьсилаьрненъ кануны юк, лаькин алар, табигый тойгылары белаьн канун буенча эшлаьгаьн вакытта, кануннары булмаса да, уьзлаьренаь уьзлаьре канун.

15 Бу исаь алар-нынъ йоьраьклаьренаь канун талаьплаьре язылганлыгын куьрсаьтаь; моны аларнынъ воьжъданы да раслый, чоьнки аларнынъ уй-фикере кайвакыт аларны гаепли, аь кайвакыт хаьтта яклый да.

16 Мин соьйлаьгаьн Яхшы хаьбаьр буенча, кешелаьрненъ серлаьрен Гайсаь Маь­сих аркылы Аллахъы хоькем итаьчаьк коьндаь аьнаь шулай булачак.

17 Менаь син уьзенъне яхъуьд дип атыйсынъ, Муса канунына тая­насынъ хъаьм Аллахъы белаьн мактанасынъ,"

18 кануннан оьйраьнеп, Аллахъынынъ ихтыярын хъаьм яманнан яхшыны аера белаьсенъ.

19 Сукырларнынъ юл куьрсаьтуьчесе, каранъгылыктагылар оьчен як­тылык,"

20 наданнарнынъ остазы, таьжърибаьсезлаьрненъ укытучысы син уьзенъ булуына ышанасынъ хъаьм, канун белем ваь хакыйкатьне гаьуьдаьлаьндераь, дип саныйсынъ.

21 Шулай булгач, ничек сонъ син, башкаларны оьйраьтеп таь, уьзенъне-уьзенъ оьйраьтмисенъ? Урламаска уьгетлисенъ, аь уьзенъ урлыйсынъмы?

22 «Зина кылма» дисенъ, аь уьзенъ зина кыласынъмы? Потлардан жъираьнаьсенъ, аь уьзенъ аларнынъ табы­ну урынын талыйсынъмы?

23 Аллахъы кануны белаьн мактанасынъ, аь уьзенъ, аны бозып, Аллахъыны маьсхаьраьлисенъме?

24 Изге язмада язылганча, «маьжъуьсилаьр Аллахъы исемен сезненъ аркада маьсхаь­раьлилаьр».

25 Канунны уьтаьсаьнъ, соьннаьтле булуынъ файдалы; аь инде син аны бозасынъ икаьн, ул чакта соьннаьткаь утыртылмаган кебек бу­ласынъ.

26 Шулай булгач, соьннаьтсез кеше канун кагыйдаьлаьрен уьтаьсаь, ул соьннаьткаь утыртылган булып саналмасмы?

27 Тышкы яктан соьннаьтсез булган, аьмма канунны уьтаьуьче кеше, син языл­ган канунга хъаьм соьннаьтлелеккаь ия булсанъ да, сине канунны бозганынъ оьчен хоькем итаьр.

28 Чоьнки тышкы яктан гына яхъуьд булган — чын яхъуьд туьгел, хъаьм таьндаь генаь булган соьннаьтлаьнуь чын соьннаьт туьгел.

29 АЬмма эчке яктан яхъуьд булган гына чын яхъуьдтер; хъаьм язылган канун туьгел, баьлки, Рух китергаьн, йоьраьк туьрендаь булган соьннаьт кенаь чын соьннаьттер. Мондый кешегаь мактау кешелаьрдаьн туьгел, баьлки Аллахъыдан килаь.

3

1 Шулай итеп, яхъуьд булунынъ оьстенлеге яки соьннаьтле бу­лунынъ файдасы бармы?

2 ХЪаьрьяктан зур оьстенлек бар! Ал­лахъы суьзе инъ элек наькъ аларга аьманаьт ителгаьн.

3 Шулай булгач, кайбераьуьлаьр Аллахъыга тугрылыклы булмаган икаьн, ни булыр? Аларнынъ тугры булмаулары Аллахъынынъ тугрылыклы-гын юкка чыгарырмы?

4 ХЪич таь алай туьгел! ХЪаьр кеше ялганчы булса да, Аллахъы хак, УЬз суьзенаь турылыклы. Шунъа куьраь, Анынъ турында Изге язмада язылганча: «Синенъ суьзлаьренъ хак дип танылыр, хъаьм хоькем ителгаьндаь жъинъаьрсенъ».

5 АЬгаьр безненъ гаделсезлегебез Аллахъынынъ хаклыгын ачыграк куьрсаьтаь икаьн, Аллахъы оьстебезгаь ачуын яудырып доьрес эшлаьмаьде, дип аьйтаь алабызмы? (Мин биредаь кешелаьрчаь фикер йоьртаьм), «хъич таь! Юкса Аллахъы доьньяны ничек хоькем итаь алыр иде?

6

7 АЬмма минем ялганым аркылы Аллахъынынъ хакыйкате ачыграк куьренгаьнгаь Анынъ даны хъаман арта икаьн, ни оьчен сонъ аьле мин гоьнахълы дип хоькем ителаьм?

8 Ни оьчен сонъ: «АЬйдаьгез, яхшылык килсен дип, яманлык кылыйк!» - дип аьйтмаьскаь? Кайбераьуьлаьр, безне яманлап, имеш, без шулай аьйтаьбез, дип соьйлилаьр. Алар уьзлаьренаь тиешле хоькемне алырлар.

9 «Шулай итеп наьрсаь? Безненъ хаьлебез яхъуьд булмаганныкылар-дан яхшыракмы? хъич таь юк; чоьнки без инде ачык куьрсаьттек: яхъуьдлаьр даь, яхъуьд булмаганнар да - барысы да гоьнахъ хакимлеге астында.

10 Изге язмада язылганча:
«Бер таькъва кеше даь юк, бер генаь даь.

11 Акылга ия булучы беркем даь юк,
Аллахъыны эзлаьми беркем даь.

12 Барысы да Аллахъыдан читлаьштелаьр хъаьм
Анъа яраксыз булдылар; яхшылык эшлаьуьче юк, бераьуь даь юк.

13 Аларнынъ бугазлары - ачык кабер, иреннаьрендаь елан агуы, теллаьре белаьн алдыйлар, аларнынъ авызы лаьгънаьт хъаьм аьрнуь белаьн тулы.

14

15

16 Аларнынъ аяклары кан туьгуь оьчен жъитез, алар булып узган жъирдаь бары жъимерек хъаьм хъаьлакаьт кенаь кала.

17 Алар иминлек юлын белмилаьр.

18 Аллахъыны хоьрмаьт итуь турында уйлап та карамыйлар».

19 АЬ без белаьбез: уьзен акларга дип авызын да ачмасын оьчен хъаьм бар доьнья Аллахъы каршында гаепле булсын оьчен, канун наьрсаь даь булса соьйли икаьн, ул канун хакимлеге астында бул­ганнарга соьйли,"

20 канун талаьплаьрен уьтаьуь белаьн Анынъ кар­шында беркем даь акланган булмас бит. Доьресраьге, без канун аркылы гоьнахънынъ наьрсаь икаьненаь тоьшенаьбез.

21 АЬмма хаьзер Аллахъынынъ кешене Муса кануныннан баьйсез раьвештаь хак санавы куьренде. Бу турыда канун хъаьм паьйгамбаьр­лаьр шахъитлек итаь.

22 Аллахъы Гайсаь Маьсихкаь иман итуь аша бар­лык ышанучыларны хак саный. Кеше белаьн кеше арасында аерма юк,"

23 чоьнки барысы да гоьнахъ кылдылар хъаьм Аллахъынынъ даныннан маьхруьм калдылар.

24 АЬ алар Анынъ маьрхаьмаьте белаьн, уьзлаьрен йолып алучы Маьсих Гайсаь аша, Аллахъы тарафыннан туьлаьуьсез акланалар.

25 Аллахъы Гайсаьне, Анынъ уьлеме аша Гайсаь-гаь иман итуьчелаьрненъ гоьнахълары кичерелсен оьчен, Аллахъы бе­лаьн татулаштыручы, кичеруь алып килуьче корбан итеп билгелаьп куйды. Шулай эшлаьп, элек кылынган гоьнахълар оьчен жъаьза бир­мичаь, Ул, зур сабырлык куьрсаьтеп, УЬзененъ хаклыгын раслады.

26 Ул шулай итеп хаклыгын хаьзер даь куьрсаьтаь: Ул УЬзе хак хъаьм Гайсаьгаь иман итуьчелаьрне аклый.

27 Без хаьзер наьрсаь белаьн мактана алабыз? Бер наьрсаь белаьн даь мактана алмыйбыз. Нинди кагыйдаь белаьн? Канун талаьплаьрен уьтаьуь белаьнме? Юк, иманыбыз булу белаьн.

28 Чоьнки без раслый­быз: кеше, канун талаьплаьрен уьтаьуьдаьн тыш, иман белаьн Аллахъы тарафыннан аклана.

29 Аллахъы — яхъуьдлаьр Аллахъысы гынамы, башка халыклар Аллахъысы да туьгелмени? АЬлбаьттаь, башка ха­лыклар Аллахъысы да,"

30 чоьнки Аллахъы бер, Ул яхъуьдлаьрне иман белаьн хъаьм яхъуьд булмаганнарны иман аша аклый.

31 Шулай итеп, без иман итуь белаьн канунны юкка чыгарабызмы? ХЪич таь алай туьгел, киресенчаь, без аны раслыйбыз.

4

1 Халкыбызнынъ наьсел башлыгы Ибрахъим хакында наьрсаь аьйтаь алабыз? Ул наьрсаьгаь ия булды сонъ?

2 АЬгаьр Ибрахъим уьз гамаьллаьре белаьн акланган дип саналган икаьн, анынъ мактанырга хакы булган, аьмма Аллахъы каршында туьгел.

3 Чоьн­ки Изге язмада наьрсаь диелгаьн? «Ибрахъим Аллахъыга ышанды, хъаьм монынъ белаьн хак саналды».

4 Эшчегаь туьлаьнгаьн хезмаьт хакы буьлаьк дип туьгел, баьлки бире­лергаь тиешле наьрсаь булып санала.

5 АЬгаьр кеше уьзененъ эш-га-маьллаьренаь таянмыйча, гаеплелаьрне аклаучы Аллахъыга ышана икаьн, ышануы белаьн ул хак санала.

6 Шулай ук Давыт та, Алла­хъы, эш-гамаьллаьренаь карамастан, хак исаьплаьгаьн кешененъ саьга­даьтлеге турында соьйлаьгаьндаь, болай ди:

7 «Явыз эшлаьре кичерелгаьн, гоьнахълары бетерелгаьн кешелаьр саьгадаьтле.

8 Раббы тарафыннан гоьнахълары исаьпкаь алынмаган кеше саьгадаьтле».

9 Бу саьгадаьтлелек соьннаьтлелаьргаь генаьме, аьллаь соьннаьтсезлаьр­гаь даь кагыламы? Без: «Ибрахъим уьзененъ ышануы белаьн хак са­налды», — дип аьйттек.

10 Кайчан саналды? Соьннаьтле булгачмы, аьллаь соьннаьтле булганчымы? Соьннаьтле булгач туьгел, баьлки соьн­наьтле булганга кадаьр.

11 АЬле соьннаьтсез чакта, ышануы белаьн ул хак саналды. Анынъ соьннаьткаь утыртылуы моны раслаучы билге булды. Шулай итеп, Ибрахъим, соьннаьтлаьнмаьгаьн булсалар да, барлык иман итуьче, хак саналучы кешелаьрненъ рухи атасы бул­ды.

12 Ибрахъим — шулай ук соьннаьтлелаьрненъ даь атасы, ягъни, соьннаьткаь утыртылып кына калмыйча, атабыз Ибрахъимнынъ аьле соьннаьтлаьнмаьгаьн чакта йоьргаьн иман сукмакларыннан йоьруьче­лаьрненъ атасы.

13 Аллахъынынъ, доьнья синеке булыр, дигаьн ваьгъдаьсе Ибра­хъимга хъаьм анынъ токымына канун талаьплаьрен уьтаьгаьн оьчен туь­гел, баьлки иман итеп, хак исаьплаьнгаьнгаь куьраь бирелде.

14 Чоьн­ки, канунны тотуга таянучылар Аллахъы ваьгъдаь иткаьнне алалар икаьн, ул чакта иманнынъ маьгънаьсе юк, ваьгъдаь даь юкка чыгары­ла.

15 Канун Аллахъынынъ ачуын китераь, аьмма канун булмаса, канун бозу да булмый.

16 Аллахъынынъ ваьгъдаьсе, маьрхаьмаьт буенча гына булсын оьчен, иманга нигезлаьнгаьн. Шулай итеп, ваьгъдаь Ибрахъим токымынынъ хъаьммаьсе оьчен даь: канунны тотучылар оьчен генаь туьгел, баьлки анынъ кебек иман итуьчелаьр оьчен даь ышанычлы. Чоьнки, Изге яз­мада «Мин сине куьп халыкларнынъ атасы итеп куйдым» дип язылганча, Ибрахъим — безненъ хъаьммаьбезгаь ата. УЬлелаьрне терел­туьче, булмаган наьрсаьлаьрне барлыкка китеруьче Аллахъыга ышан­ган Ибрахъим — Анынъ каршында безненъ барыбыз оьчен даь ата.

17

18 Ул бернинди оьмете булмаган вакытта да оьмет белаьн ышанды хъаьм, «Синенъ токымынъ шулкадаьр куьп санлы булачак», — дип аьй­телгаьн суьзлаьр буенча, куьп халыкларнынъ атасы булды.

19 Ул, йоьз яшьтаь диярлек булса да, таьнененъ инде уьлеп барган булуы хъаьм Сара карынынынъ бала тудырырга саьлаьтсез булуы хакында уй­ланганда, иманда заьгыйфьлаьнмаьде.

20 Аллахъы ваьгъдаь иткаьнгаь ышанмыйча, анъа шиклаьнеп карамады, баьлки, иманда ныгып, Аллахъыны данлады.

21 Аллахъынынъ ваьгъдаь иткаьнен уьти алачагына инанып,"

22 Ибрахъим уьзененъ ышануы белаьн «хак саналды».

23 Хаь­ер, «ул хак саналды» дигаьн суьз бер анынъ оьчен генаь туьгел,"

24 баьлки безненъ оьчен даь язылды. Раббыбыз Гайсаьне уьледаьн терелткаьн Аллахъыга иман итуьчелаьр булган безне даь Аллахъы хак санар.

25 Гайсаь безненъ гоьнахъларыбыз оьчен уьлемгаь тапшырылды хъаьм, без Аллахъы тарафыннан аклану алсын оьчен, уьледаьн терелтелде.

5

1 Шунъа куьраь, без иман белаьн акланган, дип игълан ителеп, Раббыбыз Гайсаь Маьсих аша Аллахъы белаьн безненъ арада та­тулык моьнаьсаьбаьте урнаша.

2 Маьсих безгаь маьрхаьмаьткаь ире­шергаь моьмкинлек бирде. Иманыбыз аша бу маьрхаьмаьттаь торабыз. Шунынъ оьчен, уьзебез Аллахъы данын уртаклашырбыз, дигаьн оьмет белаьн куанабыз.

3 Монъа гына туьгел, баьлки михнаьт чигуьгаь даь шатланабыз. Чоьнки белаьбез: михнаьт туьземлек тудыра,"

4 туьзем­лектаьн тотрыклылык, тотрыклылыктан оьмет хасил була.

5 АЬ оьмет алдамый, чоьнки Аллахъы УЬзененъ маьхаьббаьтен безгаь бирелгаьн Из­ге Рух аша йоьраьклаьребезгаь мул итеп яудырган.

6 Без аьле ярдаьмгаь мохтажъ вакытта, Аллахъы билгелаьгаьн бер заманда, Маьсих имансызлар оьчен уьлде.

7 Кем даь булса таькъва кеше оьчен уьлаьргаь телаьр микаьн? Хаьер, игелек куьрсаьтуьче кеше оьчен, баьлки, кемненъ даь булса уьлаьргаь жъоьрьаьт итуье даь моьмкин.

8 АЬмма Аллахъы безгаь булган маьхаьббаьтен шунынъ белаьн исбат итаь: Маьсих без аьле гоьнахълылар булган чакта ук безненъ оьчен уьл­де.

9 Шунъа куьраь, хаьзер, Анынъ туьгелгаьн каны белаьн акланган дип игълан ителгаьнгаь, Анынъ аркылы Аллахъынынъ ачуыннан без та­гын да ныграк котылачакбыз.

10 Чоьнки без Аллахъыга дошман булган вакытта, Улынынъ уьлеме аркылы Аллахъы белаьн татулан­ганбыз икаьн, биграьк таь хаьзер, татулангач, Анынъ тормышы бе­лаьн котылачакбыз.

11 хъаьм аьле бу гына да туьгел, баьлки Раббыбыз Гайсаь Маьсих аркылы Аллахъы оьчен шатланабыз, Анынъ белаьн безне Маьсих дуслаштырды бит.

12 Бер кеше аркылы гоьнахъ хъаьм гоьнахъ белаьн бергаь уьлем доьнья­га уьтеп керде. Шулай итеп, уьлем барлык кешелаьргаь таралды, чоьнки барлык кешелаьр гоьнахъ кылдылар.

13 Инде канунга кадаьр даь доьньяда гоьнахъ бар иде; аьмма канун булмаганда бераьуьненъ даь гоьнахъы исаьпкаь алынмый.

14 АЬмма лаькин Адаьмнаьн алып Муса паьйгамбаьргаь кадаьр, барысы оьстеннаьн, Адаьмненъ гоьнахъы кебек гоьнахъ кылмаганнар оьстеннаьн даь, уьлем хакимлек иткаьн. Адаьм исаь, кайсыдыр ягы белаьн, килаьчаьк Зат кебек булган.

15 АЬмма Аллахъынынъ маьрхаьмаьт буьлаьген гоьнахъ белаьн чагышты­рып булмый. Чоьнки бераьуьненъ гоьнахъы куьплаьрне уьлемгаь дучар итаь икаьн, Аллахъынынъ маьрхаьмаьте даь, бер Кешененъ — Гайсаь Маьсихненъ маьрхаьмаьте белаьн бирелгаьн буьлаьк таь куьплаьр оьчен чагыштыргысыз даьраьжъаьдаь зур була.

16 Аллахъынынъ буьлаьген бер кешененъ гоьнахъы белаьн чагыштырып булмый; бер гоьнахъ наьти­жъаьсендаь гаепле дигаьн хоькем карары чыгарылды, аь куьп гоьнахъ­лардан сонъ Аллахъы кешелаьргаь, «сез гаепсез» дип, УЬзененъ маьрхаьмаьтен куьрсаьтаь.

17 Чоьнки бер кешененъ гоьнахъы аркасында шул кеше аркылы уьлем хакимлек итаь икаьн, Аллахъынынъ мул маьрхаьмаьтен хъаьм Анынъ алдында хак булу буьлаьген кабул иткаьн­наьр исаь бер Зат — Гайсаь Маьсих аркылы тормышта биграьк таь хакимлек итаьчаьк.

18 Шулай булгач, бер гоьнахъ барлык кешелаьргаь хоькем китер­гаьн кебек, бер хак эш барлык кешелаьргаь аклану хъаьм тормыш китераь.

19 Чоьнки, бер кешененъ итагатьсезлеге аркасында куьп­лаьр гоьнахълы ителгаьн кебек, бер Кешененъ итагать итуье арка­сында куьплаьр акландырылачак.

20 ЖЪинаятьненъ авырлыгын коьчаьйтуь оьчен Муса кануны кертелгаьн булган. Гоьнахъ куьбаьйгаьн жъирдаь Аллахъынынъ маьрхаьмаьте тагын да арткан.

21 Шулай итеп, кешелаьрне уьлемгаь китереп, алар оьстеннаьн гоьнахъ хакимлек иткаьн кебек, Аллахъынынъ маьрхаьмаьте даь хаклык белаьн хаким­лек итаьр хъаьм Раббыбыз Гайсаь Маьсих аркылы маьнъгелек тор­мышка илтер.

6

1 Наьрсаь аьйтик сонъ? Аллахъынынъ маьрхаьмаьте артсын дип, гоьнахъ кылуны даьвам итаьргаьме?

2 ХЪичбер вакытта да! Без гоьнахъка карата уьле: шулай булгач, ничек гоьнахъ кылуны даь­вам итаь алабыз?

3 Суга чумдырылу йоласын уьтаьп, Маьсих Гайсаь-гаь чумдырылган хъаьммаьбезненъ даь Анынъ уьлеменаь чумдырылуы турында белаьсездер.

4 Шулай итеп, Атанынъ боьек кодраьте белаьн Маьсих уьледаьн терелтелгаьн кебек, янъа тормыш белаьн яшаьуь оьчен, чумдырылу йоласы аша без Анынъ уьлемен уртаклаштык хъаьм Анынъ белаьн бергаь куьмелдек.

5 Маьсих белаьн бертоьрле уьлемдаь берлаьшкаьнбез икаьн, уьледаьн терелуьдаь даь Анынъ белаьн берлаьш­каьн булачакбыз.

6 Без белаьбез: без гоьнахъ коллары булудан туктасын дип, гоьнахълы асылыбызнынъ хакимлеге юкка чыгарылсын оьчен, элекке кеше Анынъ белаьн бергаь хачка кадакланды.

7 УЬлгаьн ке­ше инде гоьнахъ хакимлегеннаьн азат ителде.

8 Маьсих белаьн бер­гаь уьлгаьнбез икаьн, Анынъ белаьн бергаь яшаьрбез даь, дип ышана­быз.

9 Чоьнки белаьбез: уьледаьн терелтелгаьч, Маьсих кабат уьлми; инде уьлем Анынъ оьстеннаьн хакимлек итми.

10 Ул бер тапкыр уьлде, хъаьм гоьнахъка карата боьтенлаьйгаь уьлде. АЬ Анынъ гомер ки­черуье — Аллахъы оьчен яшаьуь.

11 Шулай ук сез даь уьзегезне гоьнахъ­ка карата уьле, аьмма Маьсих Гайсаь аша Аллахъы оьчен тере дип исаьплаьгез.

12 Шунъа куьраь, фани таьнегез оьстеннаьн гоьнахъ хакимлек ит­маьсен, шул вакытта сез таьнегез наьфеслаьренаь буйсынмассыз.

13 Таьнегездаьге кайсы да булса оьлешненъ явызлык коралы булып, гоьнахъка хезмаьт итуьенаь юл куймагыз, киресенчаь, уьлемнаьн тор­мышка куьчерелгаьннаьр буларак, уьзегезне Аллахъыга хъаьм аьгъза­ларыгызны таькъвалык коралы итеп Анъа тапшырыгыз.

14 Гоьнахъ сезненъ оьстаьн хакимлек итми, чоьнки сез канун астында туьгел, баьлки Аллахъынынъ маьрхаьмаьте астында яшисез.

15 Инде нишлик? Канун астында туьгел, баьлки Аллахъынынъ маьрхаьмаьте астында булганга куьраь, безгаь гоьнахъ кылыргамы? Бер вакытта да!

16 Сез моны белаьсездер: уьзегезне итагатьле кол итеп кемгаь тапшырсагыз, шунынъ коллары булырсыз: гоьнахъ коллары булсагыз, бу сезне уьлемгаь китерер; Аллахъыны тынълаучанлык-нынъ коллары булсагыз, бу сезне Аллахъы алдында хак саналуга алып килер.

17 Аллахъыга шоькер, элек гоьнахъ коллары булсагыз да, хаьзер уьзегез кабул иткаьн таьгълимат тоьренаь чын куьнъелдаьн итагать иттегез.

18 Гоьнахътан азат ителгаьч, таькъвалык коллары булдыгыз.

19 (Сезненъ табигый коьчсезлегегез саьбаьпле, кешелаьр фикер йоьрткаьнчаь соьйлим.) Элек таьннаьрегезне явыз эшлаьргаь китеруьче бозыклыкка хъаьм явызлыкка кол итеп тапшырганыгыз кебек, хаьзер аларны, изге тормыш итуь оьчен, таькъвалыкка кол итеп тапшырыгыз.

20 Сез, гоьнахъ коллары булган вакытта, таькъвалык гамаьллаь­ренаь карата азат идегез.

21 Элек кылган яман эшлаьрегездаьн сез нинди файда алдыгыз? Ул чакта алган наьрсаьлаьрдаьн хаьзер сез ояласыз, чоьнки аларнынъ ахыры — уьлем.

22 Лаькин хаьзер, гоьнахътан азат ителгаьнлектаьн, Аллахъынынъ коллары булгач, изгелеккаь илтуьче унъышка ия буласыз, наьтижъаьдаь маьнъгелек тор­мыш алырсыз.

23 Чоьнки гоьнахъ оьчен аьжъер — уьлем, аь инде Алла-хъынынъ маьрхаьмаьт буьлаьге — Раббыбыз Маьсих Гайсаьдаь маьнъгелек тормыш.

7

1 Имандашлар, сез канунны белгаьнлектаьн, хаьзер аьйтаьсе суьзлаьремне сез белергаь тиеш: кеше исаьн вакытта гына анынъ оьстеннаьн канун хакимлек итаь.

2 Маьсаьлаьн, кияуьдаьге хатын ире исаьн чакта канун буенча ире белаьн баьйлаьнгаьн; аь ире уьлсаь, хатын уьзен иренаь баьйлаьп торучы кануннан азат ителаь.

3 Шунъа куьраь, ире исаьн чакта, башка ир-атныкы булса, зина кы­лучы дип аталачак; аь инде ире уьлсаь, хатын бу кануннан азат ителаь хъаьм башка бераьуьгаь кияуьгаь чыкса да зина кылучы булмый.

4 Менаь шулай сез даь, имандашларым, Аллахъыга хезмаьт итуьдаь файдалы булыйк дип, башка Бераьуьнеке, ягъни уьледаьн терел-телгаьн Маьсихнеке булу оьчен, Анынъ таьне аркылы Муса кану­нына карата уьлдегез.

5 Чоьнки кешелек табигатебез йогынтысы астында булган чакта, канун уяткан гоьнахълы наьфеслаьр безненъ аьгъзаларыбызда эш иттелаьр, хъаьм без кылган хъаьммаь наьрсаьненъ наьтижъаьсе уьлем булды.

6 АЬмма хаьзер, элек безне баьйлаьп торган канунга карата уьлгаьч, бу кануннан азат булдык хъаьм хаьзер Аллахъыга искечаь — язылган канун буенча туьгел, баьлки янъача — Рух буенча хезмаьт итаьбез.

7 Инде наьрсаь аьйтик? АЬллаь канун гоьнахъмы? ХЪич таь юк! АЬмма мин гоьнахъны канун аркылы гына белдем. АЬгаьр канун: «Башка кешенекенаь наьфесенъне сузма», — димаьсаь, мин наьфеслаьнуьненъ наьрсаь икаьнен анъламаган булыр идем.

8 АЬмма гоьнахъ, бу аьмердаьн файдаланып, миндаь хъаьртоьрле наьфес телаьклаьре уятты. Кануннан башка, гоьнахъ уьле. "Кайчандыр мин кануннан башка яши идем; аьмма Аллахъы тарафыннан аьмер бирелгаьч, гоьнахъ терелде,

9

10 хъаьм мин уьлдем. Шулай итеп, яшаьуь китерергаь тиешле аьмер чынлык­та исаь уьлем китерде.

11 Чоьнки, аьмерне сылтау итеп, гоьнахъ мине алдады хъаьм шунынъ белаьн аьмер ярдаьмендаь мине уьтерде.

12 Шу­лай булгач, канун — изге; аьмер даь изге, гадел хъаьм яхшы.

13 Шулай итеп, яхшы наьрсаь минъа уьлем китердемени? ХЪич таьалай туьгел! АЬмма гоьнахъ, гоьнахъ булып танылсын оьчен, яхшынаьрсаь аркылы минъа уьлем китерде. ХЪаьм гоьнахъ аьмер аркылы чик-таьн тыш гоьнахълы булды.

14 Без белаьбез, канун — рухи; аь мин — доьньяви, гоьнахъка колитеп сатылганмын.

15 Хаьтта наьрсаь эшлаьвемне даь анъламыйм;чоьнки телаьгаьнемне туьгел, баьлки наьфраьт иткаьнемне эшлим.

16 АЬинде уьзем телаьмаьгаьнне эшлим икаьн, канун яхшы дип, анынъ бе-лаьн килешаьм.

17 Шулай булгач, инде моны уьзем туьгел, баьлкиминдаь яши торган гоьнахъ эшли.

18 Чоьнки белаьм: миндаь, ягъникешелек табигатемдаь, хъичнинди яхшы наьрсаь юк; хаьер, миндаьяхшылык кылу телаьге бар, аьмма аны тормышка ашыра ал-мыйм.

19 Эшлаьргаь телаьгаьн яхшылыкны туьгел, баьлки телаьмаьгаьнявызлыкны эшлим мин.

20 Телаьмаьгаьн наьрсаьне эшлим икаьн, ин-де аны мин туьгел, баьлки миндаь яшаьуьче гоьнахъ эшли.

21 Шулай итеп, моннан шундый кагыйдаь табам: мин яхшы­лык эшлаьргаь телим, лаькин яманлыктан арына алмыйм.

22 Эчем­наьн Аллахъы канунына шатланам,"

23 аьмма уьз таьнемдаь башка бер кануннынъ эш итуьен куьраьм. Бу канун акылым хуплаган канунга каршы коьраьшаь хъаьм мине уьземдаь эш итуьче гоьнахъ канунына буй­сындыра.

24 Мескен кеше мин! УЬлем китеруьче бу таьннаьн мине кем коткарыр?

25 Мине Раббыбыз Гайсаь Маьсих аркылы котка­ручы Аллахъыга шоькер! Менаь мин акылым белаьн Аллахъы кану­нына, аь кешелек табигатем белаьн гоьнахъ канунына хезмаьт итаьм.

8

1 Шулай итеп, Маьсих Гайсаьдаь яшаьуьчелаьргаь хаьзер хъичнин­ди хоькем юк,"

2 чоьнки тормыш бируьче Рухнынъ кануны Маьсих Гайсаь аркылы сине гоьнахъ ваь уьлем кануныннан азат итте.

3 Кешелек табигате коьчсез булганга, канун башкара алмаганны Аллахъы УЬзе башкарды. Гоьнахълы кешегаь охшашлы раьвештаь, Ул УЬзененъ Улын гоьнахъ оьчен корбан итаьргаь жъибаьреп, кешедаь гоьнахъны хоькем итте.

4 Аллахъы моны кануннынъ гадел талаьплаьре бездаь, кешелек табигатебез буенча туьгел, баьлки Рух буенча яшаьуьчелаьрдаь, гамаьлгаь ашсын оьчен эшлаьде.

5 Чоьнки кешелек табигате буенча яшаьуьчелаьр шул табигать телаьге буенча гына фикер йоьртаьлаьр, аь Рух буенча яшаьуьчелаьр — Изге Рух телаьгаьнчаь фикер йоьртаьлаьр.

6 Кешелек табигате буенча уйлау — уьлемгаь, аь Рух буенча уйлау — тормышка хъаьм иминлек­каь китераь.

7 Чоьнки кешелек табигате буенча фикер йоьрткаьн кеше — Аллахъыга дошман; ул Аллахъы канунына буйсынмый хъаьм буйсына да алмый.

8 Кешелек табигате буенча яшаьуьчелаьр Аллахъыга ярый алмыйлар.

9 АЬмма лаькин сездаь Аллахъы Рухы яши икаьн, сез кешелек таби­гате буенча туьгел, баьлки Рух буенча яши торган буласыз. Инде бераьуьдаь Маьсих Рухы юк икаьн, димаьк, ул Аныкы туьгел.

10 АЬ инде Маьсих сездаь икаьн, сезненъ таьнегез гоьнахъ аркасында уьле, аьмма, Аллахъы сезне хак санаганга куьраь, Изге Рух сезненъ оьчен тормыш була.

11 АЬгаьр Гайсаьне уьледаьн терелткаьн Аллахъынынъ Рухы сездаь яши икаьн, ул чакта Маьсихне уьледаьн терелткаьн Аллахъы, сездаь яшаьуьче Рухы белаьн, фани таьнегезгаь даь тормыш бираьчаьк.

12 Шулай булгач, имандашлар, без бурычлы, лаькин без ке­шелек табигатенаь, анынъ буенча яшаьуь оьчен бурычлы туьгел.

13 Кешелек табигате буенча яшаьсаьгез, сез уьлаьчаьксез; аь инде гоь­нахълы эшлаьрегезне Изге Рух коьче белаьн уьтераьсез икаьн, сез яшаьячаьксез.

14 Аллахъы Рухы йоьрткаьн кешелаьрненъ хъаьммаьсе даь — Аллахъы балалары.

15 Чоьнки сез, коллыкка тоьшереп, сезне кабат куркынып яшаьуьгаь китеруьче рухны туьгел, баьлки уьзегезне Ал-лахъы балалары итуьче Рухны кабул иттегез. ХЪаьм Анынъ белаьн: «Абба, АЬти», — дип Аллахъыга моьраьжъаьгать итаьбез.

16 Изге Рух УЬзе, рухыбыз белаьн бергаь, безненъ Аллахъы балалары булуы­бызны раслый.

17 АЬгаьр Анынъ балалары икаьнбез, варислары да — без, димаьк, Маьсих белаьн бергаь Аллахъы ваьгъдаь иткаьннаьргаь ия булабыз. Чоьнки без Маьсих белаьн бергаь михнаьт чигаьбез икаьн, Анынъ данын да уртаклашырбыз.

18 Мин болай уйлыйм: хаьзерге вакытлы газаплар, безненъ оьчен килеп, ачык куьренаьчаьк дан белаьн чагыштырганда, бернаьрсаьгаь тормыйлар.

19 Аллахъы тарафыннан барлыкка китерелгаьннаьрненъ барысы да Анъардан УЬз балаларын ачыктан-ачык куьрсаьтуьне туьземсезлек белаьн оьметлаьнеп коьтаь,"

20 чоьнки Аллахъы бар иткаьн­наьрненъ хъаьммаьсе ыгы-зыгыга буйсындырылды. Бу аларнынъ их­тыяры буенча туьгел, баьлки Буйсындыручынынъ ихтыяры буенча эшлаьнде.

21 Аллахъы тарафыннан яратылганнарнынъ боьтенесе фанилыкка илтуьче коллыктан азат ителеп, Аллахъы балалары­нынъ данлы азатлыгын уртаклашачак дигаьн оьмет булганга бу шулай эшлаьнде.

22 Чоьнки без белаьбез: Аллахъы тарафыннан яратылганнарнынъ хъаьммаьсе хаьзергаь кадаьр сыкрана хъаьм бала тудыргандагы газап­ларны кичераь.

23 хъаьм алар гына туьгел, Аллахъы буьлаьклаьрененъ беренчесе булган Изге Рухка ия булып, Аллахъынынъ безне УЬз балалары итуьен, таьнебезненъ азат ителуьен коьтеп, без даь эчебез­даьн сыкранабыз.

24 Чоьнки без бу оьмет белаьн котылдык. АЬмма оьмет иткаьн наьрсаьне куьрсаьк, ул инде оьмет туьгел; чоьнки уьзе куьргаьн наьрсаьне кем оьмет итаь сонъ?

25 АЬ инде уьзебез куьрмаьгаьн наьрсаьгаь оьметлаьнаьбез икаьн, ул чакта моны сабырлык белаьн коьтаьбез.

26 Шулай ук Рух та заьгыйфьлегебездаь безгаь ярдаьм куьрсаьтаь; чоьнки без ничек дога кылырга кираьк икаьнен белмибез, аьмма Рух УЬзе суьз белаьн аьйтеп булмаслык коьрсенуьлаьр белаьн безненъ оьчен Аллахъыга ялвара.

27 Йоьраьклаьрне карап белуьче Аллахъы исаь Рухнынъ фикерен белаь, чоьнки Изге Рух, Аллахъы ихтыяры буен­ча, изгелаьр оьчен Анъа ялвара.

28 Белгаьнебезчаь, Аллахъыны соьючелаьргаь, Анынъ нияте буенча чакырылганнарга яхшылык булсын оьчен хъаьрнаьрсаь ярдаьм итаь.

29 Чоьнки, Аллахъы Улы куьп санлы туганнары арасында беренче туган Угыл булсын оьчен, Аллахъы алдан кемнаьрне сайлаган бул­са, шуларны ук УЬз Улына охшаш булырга алдан билгелаьде даь.

30 АЬ кемнаьрне алдан билгелаьгаьн булса, Ул шуларны чакырды;кемнаьрне чакырган булса, шуларны аклады; хъаьм кемнаьрне аклаган булса, шуларга УЬзененъ боьеклеген уртаклашырга моьм­кинлек бирде.

31 Монъа наьрсаь аьйтергаь сонъ? Аллахъы безненъ яклы икаьн, кем безгаь каршы була ала сонъ?

32 УЬзененъ Улын кызганмыйча, Аны безненъ хъаьммаьбез оьчен биргаьн Аллахъы, Анынъ белаьн бергаь хъаьрнаьрсаьне безгаь буьлаьк итеп бирмаьс микаьнни?

33 Аллахъы сай­лаганнарны кем гаепли алыр? ХЪичкем гаепли алмас! Аллахъы аларны гаепсез дип игълан итаь.

34 Кем аларны хоькем итаь алыр? Маьсих Гайсаь уьлде, аьмма алай гына да туьгел — уьледаьн терелтел-де; Ул Аллахъынынъ унъ ягында тора хъаьм безненъ оьчен Аллахъыга ялвара.

35 Маьсих маьхаьббаьтеннаьн безне наьрсаь аера алсын: мих­наьтме яки газапмы, эзаьрлеклаьуьме, ачлыкмы яки ялангачлык­мы, хаьвефме яки кылычмы?

36 Изге язмада болай дип язылган:
«Синенъ оьчен безне хъаьрвакыт уьтерерлаьр,
Безне суеласы сарыкларга саныйлар».

37 АЬмма без боларнынъ хъаьммаьсен даь безне Яратучы ярдаьмендаьтулысынча жъинъеп чыгабыз.

38 Чоьнки мин инанам: уьлем хъаьмтереклек таь, фаьрештаьлаьр, куьктаьге башлыклар хъаьм коьчлаьр даь, хаьзерге ваь килаьчаьктаьге наьрсаьлаьр даь,"

39 биеклек хъаьм тираьнлектаь, барлыкка китерелгаьн хъичбер наьрсаь даь Аллахъынынъ Раббы-быз Маьсих Гайсаь аша куьрсаьткаьн маьхаьббаьтеннаьн безне аераалмаячак.

9

1 Маьсихнеке булганга хакыйкать соьйлим, алдамыйм, воьжъ­даным Изге Рух аркылы алдамавымны раслый:

2 йоьраьгем уьз халкым оьчен зур кайгы хъаьм оьзлексез газап белаьн тулы.

3 Бу уьз миллаьтемаь, кан кардаьшлаьремаь ярдаьм итаь алса, уьземненъ кахъаьрлаьнгаьн хъаьм Маьсихтаьн аерылган булуымны телаьр идем.

4 Алар — исраиллелаьр, Аллахъы аларны УЬз балалары итте, аларга УЬзененъ данын куьрсаьтте, алар белаьн килешуьлаьр тоьзеде, аларга канун, гыйбадаьт кылу таьртибе, ваьгъдаьлаьр бирде.

5 Алар — без­ненъ олы аталарыбызнынъ токымы, Маьсих чыгышы белаьн алар арасыннан. Ул — хъаьрнаьрсаьдаьн оьстен Аллахъы; Ул маьнъге данлансын. Амин.

6 АЬмма, Аллахъынынъ суьзе гамаьлгаь ашмады, дип аьйтергаь моьм­кин туьгел. Чоьнки Исраил халкынынъ хъаьммаьсе даь чын исраилле туьгел.

7 Ибрахъим наьселеннаьн булганнарнынъ хъаьммаьсе даь анынъ чын балалары туьгел; Изге язмада: «Синенъ наьселенъ Исхак аркылы булыр», — диелгаьн бит.

8 Ягъни табигый раьвештаь туган балалар Аллахъы балалары дигаьн суьз туьгел; баьлки, Аллахъынынъ ваьгъдаьсе наьтижъаьсендаь туган балалар Аллахъы балалары булып санала.

9 АЬ ваьгъдаь суьзе болай иде: «Билгелаьнгаьн вакытта аьйлаьнеп ки­лермен, хъаьм Саранынъ улы булыр».

10 АЬле бу гына да туьгел; Рабига Исхак атабыздан игезаьк угыл­ларга узган.

11 Игезаьклаьр аьле туганчы хъаьм бернинди яхшылык та, яманлык та эшлаьргаь оьлгергаьнче уьк Аллахъы Рабигага: «Зуры- сы кечесенаь хезмаьт итаьчаьк», — дигаьн. Ул монынъ белаьн УЬзененъ сайлап алу турындагы ниятененъ хаьерле эшлаьргаь туьгел, баьлки чакыручы Аллахъыга баьйле булуын куьрсаьткаьн.

12

13 Бу турыда Изге язмада болай язылган бит: «Мин Ягъкубны яраттым, аь Эсауга наьфраьтлаьндем».

14 Моннан наьрсаь килеп чыга сонъ? АЬллаь Аллахъы гадел туьгел­ме? ХЪич таь алай туьгел!

15 Чоьнки Ул Мусага аьйтте: «Кемгаь телим, шунъа шаьфкать куьрсаьтермен; Кемне кызганырга телим, шуны кызганырмын».

16 Димаьк, хъаьммаьсе кемненъдер телаьгенаь яки тырышлыгына туь­гел, баьлки шаьфкать куьрсаьтуьче Аллахъыга баьйле.

17 Изге язмада Аллахъы фиргавенгаь болай дигаьн: «Синенъ аша УЬземненъ кодраь­темне куьрсаьтуь оьчен, хъаьм боьтен жъир йоьзендаь Минем исемем игълан ителсен дип, Мин сине патша итеп куйдым».

18 Шулай итеп, Аллахъы УЬзе телаьгаьн кешегаь шаьфкать куьрсаьтаь хъаьм УЬзе те­лаьгаьн кешене уьжъаьт итаь.

19 Бераьрегез миннаьн: «Аллахъы безне ни оьчен гаепли сонъ? Анынъ ихтыярына кем каршы килаь ала?» — дип сорар.

20 АЬй адаьм, Аллахъы белаьн баьхаьслаьшергаь син кем сонъ? Чуьлмаьк чуьл­маькчегаь: «Ни оьчен мине болай итеп ясадынъ?» — диярме?

21 Чуьлмаькчененъ бер уьк балчык кисаьгеннаьн бер савытны махсус куллану оьчен, аь икенчесен гадаьти куллану оьчен ясарга хокукы юкмыни?

22 Аллахъы да шулай ук эшлаьде туьгелме сонъ? Ул, УЬзененъ ачу­ын куьрсаьтергаь хъаьм кодраьтен белдерергаь телаьп, УЬзененъ ачуы юнаьлгаьн, хъаьлакаьткаь дучар ителгаьн чуьлмаьклаьргаь зур сабырлык белаьн туьзде. Ул моны УЬзененъ даны оьчен УЬзе аьзерлаьгаьн, шаьф­кать куьрсаьткаьн чуьлмаьклаьргаь УЬзененъ бай данын белдеруь оьчен эшлаьде.

23

24 Яхъуьдлаьрдаьн генаь туьгел, баьлки башка халыклардан да — Ул чакырган шундый чуьлмаьклаьр без.

25 ХЪошея китабында Аллахъы болай ди:
«Минем халкым булмаганны УЬз халкым дип, соьекле булмаганны соьеклем дип атармын.

26 ХЪаьм аларга: „Сез Минем халкым туьгел", — дип аьйтелгаьн урында
алар тере Аллахъынынъ уллары дип аталырлар».

27 АЬ Ишагыйя Исраил хакында шуны игълан итаь: «Исраил улларынынъ саны динъгез ярындагы ком боьртеклаьре кадаьр булса да, бик азлар гына котылачак.

28 Чоьнки Раббы жъир йоьзендаь кешелаьр оьстеннаьн эшен тиз тормышка ашырачак».

29 Ишагыйя алдан аьйткаьнчаь:
«Чиксез Кодраьтле Раббы безгаь наьсел калдырмаган булса, без Саьдуьм кебек хъаьм Гамурага охшашлы булыр идек».

30 Инде наьрсаь аьйтик? Аллахъынынъ аклавын эзлаьмаьгаьн чит ха-лыклар Аллахъы тарафыннан аклау алдылар. Бу аклау иман ашабулды.

31 АЬ инде Аллахъынынъ аклавын бируьче канунны эзлаьгаьнИсраил халкы ул канунга ирешаь алмады.

32 Ни оьчен? Чоьнкианы, иман белаьн туьгел, баьлки, эш-гамаьллаьр белаьн ирешергаьмоьмкин дип, канун гамаьллаьре аша эзлаьде. Алар ташка абынды-лар.

33 АЬ Изге язмада бу таш турында болай язылган:
«Менаь, Сионда кешелаьрне абындырачак бер таш, алар абынып егылачак бер кыя куям; аьмма Анъа иман итуьче хъичкем оятка калмас».

10

1 Имандашлар! Мин чын куьнъелдаьн Исраил халкынынъ котылуын телим хъаьм бу хакта Аллахъыга дога кылам.

2 Мин шахъитлек итаь алам: алар уьзлаьрен ихлас куьнъелдаьн Аллахъыга багышлаганнар, аьмма бу хак белемгаь нигезлаьнмаьгаьн.

3 Аллахъынынъ кешелаьрне ни раьвешле хак итуьен белмичаь, алар уьзлаьренчаь хак булуны урнаштырырга тырышып, Аллахъынынъ хаклык юлына буйсынмадылар.

4 АЬ Маьсих канунга чик куйды, хъаьм Аллахъы хъаьр иман итуьчене хак дип игълан итаь.

5 Канунны уьтаьуь аркылы Аллахъы алдында хак булу турында Муса болай дип яза: «Канун талаьплаьрен уьтаьуьче кеше алар бе­лаьн яшаьячаьк».

6 АЬ иман аркылы Аллахъы алдында хак булу ту­рында Изге язмада болай диелаь: «Куьнъеленънаьн: Куьккаь кем менаьр (ягъни Маьсихне тоьшерергаь)?

7 Яки: Упкынга кем тоьшаьр (ягъни Маьсихне уьлелаьрдаьн алып чыгу оьчен)? — димаь».

8 Изге язмада наьрсаь диелаь сонъ? «Аллахъы суьзе синенъ янынъда, авызынъда хъаьм куьнъеленъдаь тора». Менаь бу суьз — без игълан итаь торган иман турындагы хаьбаьр.

9 Гайсаьне Раббы дип икърар итсаьнъ хъаьм Аллахъынынъ Аны уьледаьн терелтуьенаь чын куьнъелдаьн инансанъ, ко­тылачаксынъ.

10 Чоьнки йоьраьк белаьн иман итуь Аллахъы биргаьн хаклыкка алып килаь, аь иманны икърар итуь — котылу бираь.

11 Изге язмада болай диелаь: «Анъа иман итуьче беркем оятка кал­мас».

12 Яхъуьдлаьр белаьн яхъуьд булмаганнар арасында аерма юк, чоьнки бер Раббы — барысынынъ да Раббысы. Анъа моьраьжъаьгать итуьчелаьрненъ хъаьммаьсе оьчен даь Ул юмарт.

13 Изге язмада болай дип язылган: «Ялварып Раббыга моьраьжъаьгать иткаьн хъаьркем ко­тылачак».

14 АЬмма Раббыга иман итмаьгаьн килеш, Анъа ничек ялварып моьраьжъаьгать итаь алырлар? Анынъ хакында ишетмаьгаьн килеш, Анъа ничек иман китераь алырлар? Анынъ турында игълан итуьче булмагач, алар ничек ишетаь алырлар?

15 АЬгаьр игълан итаьргаь жъибаьрелмаьгаьн булса, ничек итеп кем даь булса игълан итаь алыр? Изге язмада болай дип язылган: «Яхшы хаьбаьр китеруьчелаьр­ненъ килуье ничек куанычлы!»

16 АЬмма Яхшы хаьбаьрне барысы да кабул итмаьде. Ишагыйя болай ди бит: «Йа Раббым! Без соьйлаьгаьн хаьбаьргаь кем ышанды икаьн сонъ?»

17 Шулай итеп, ке­шелаьргаь иман Яхшы хаьбаьрне ишетуьдаьн килаь, аь ишетуь — Маьсих турындагы Яхшы хаьбаьрдаьн туа.

18 АЬмма болай дип сорыйм: аьллаь Исраил халкы шул хаьбаьрне ишетмаьде микаьн? АЬлбаьттаь, ишеттелаьр:
«Аларнынъ тавышы боьтен доьнья буйлап уьтте,
хъаьм аларнынъ суьзлаьре жъир йоьзененъ барлык читлаьренаь барып жъитте».

19 ХЪаьм янъадан сорыйм: аьллаь Исраил халкы анъламады микаьн?Беренче булып Муса жъавап бираь:
«Мин сездаь халык дип атап булмаган халык аркылы коьнчелек уятачакмын, анъсыз халык аркылы сездаь ачу кузгатачакмын».

20 АЬ Ишагыйя тагын да кыюрак итеп аьйтаь:
«Мине эзлаьмаьгаьн кешелаьр Мине тапты, Мине сорамаганнарга УЬземне куьрсаьттем».

21 Исраил халкы турында исаь: «Мин тынълаусыз хъаьм уьзсуьзле ха-лыкка коьне буе кулларымны сузып тордым», — ди.

11

1 Шулай итеп, сездаьн сорыйм: аьллаь Аллахъы УЬз халкын кире кактымы? ХЪич таь алай туьгел! Мин уьзем Ибрахъим наьселеннаьн, Биньямин кабилаьсеннаьн булган исраилле-мен.

2 Аллахъы УЬз халкын кире какмады, чоьнки Ул аны алдан ук сайлап алды. АЬллаь сез Изге язмада Ильяс хакында наьрсаь аьйтел­гаьнне белмисезме? Исраил халкы турында Аллахъыга зарланып, ул менаь наьрсаь дигаьн:

3 «Йа Раббым! Синенъ паьйгамбаьрлаьренъне уьтерделаьр, корбан китеруь урыннарынъны жъимерделаьр; бер мин генаь калдым, минем жъанымны да эзлилаьр».

4 Анъа Аллахъынынъ жъавабы нинди булды сонъ? «Ялган илахъ Багал каршында тезлаь­неп, анъа табынмаган жъиде менъ кешене Мин УЬзем оьчен саклап калдым».

5 Хаьзерге вакытта да Аллахъы УЬзененъ маьрхаьмаьте буен­ча сайлап алган кешелаьр бар, аьмма алар куьп туьгел.

6 АЬмма Аллахъынынъ сайлавы УЬзененъ маьрхаьмаьте буенча икаьн, димаьк, кешелаьрненъ хаьерле эшлаьренаь карап туьгел; югыйсаь маьрхаьмаьт чын маьрхаьмаьт булмас иде.

7 Алайса наьрсаь сонъ? Исраил эзлаьгаьненаь ирешмаьде, аь сайлан­ганнар аны алдылар, башкалар исаь тунъ куьнъеллегаь аьйлаьнделаьр.

8 Изге язмада язылганча:
«Буьгенге коьнгаь кадаьр Аллахъы аларны сизмаьуьчаьн итте,
аларга куьрми торган куьзлаьр
хъаьм ишетми торган колаклар бирде». " Давыт та аьйтаь:
«УЬзлаьрененъ аш табыны алар оьчен тозак хъаьм ятьмаь, абындыручы наьрсаь хъаьм жъаьза булсын.

9

10 Аларнынъ куьзлаьре куьрмаьс оьчен томалансын, аркалары гомер буе боькраьйгаьн хаьлдаь калсын».

11 Шулай булгач, сорыйм: аьллаь исраиллелаьр, абынганда, боь­тенлаьй егылдылармы? хъич юк! Аларнынъ абынулары аркасында башка халыкларга котылу килде хъаьм бу исраиллелаьрдаь коьнчелек уятты.

12 АЬгаьр аларнынъ абынулары доьньяга, унъышсызлыклары башка халыкларга мул фатихалар бирсаь, исраиллелаьрненъ Алла-хъыны тулысынча итагать итуье шулкадаьр куьбраьк фатиха китерер!

13 Сезгаь — яхъуьд булмаганнарга аьйтаьм: яхъуьд бушаганнарнынъ раьсуьле буларак, уьз хезмаьтемне ихтирам итаьм.

14 УЬз халкымнан булганнарда, шул раьвешчаь коьнчелек уятып, аларнынъ кайберлаь- рен коткара алуыма оьметлаьнаьм.

15 АЬгаьр аларнынъ кире кагылуы доьньяны Аллахъы белаьн дуслаштыра икаьн, Анынъ тарафыннан кабул ителуьлаьре наьрсаь булыр сонъ? Бу — уьлелаьр оьчен тереклек булыр!

16 АЬгаьр Аллахъыга буьлаьк ителгаьн беренче икмаьк изге икаьн, шул камырдан пешерелгаьн башка икмаьклаьр даь изге; аьгаьр тамыр изге икаьн, ботаклар да изге була.

17 АЬгаьр заьйтуьн агачынынъ кайбер ботаклары сындырылып, калган заьйтуьн ботаклары арасына син - кыргый заьйтуьн агачы­нынъ ботагы — ялганып, заьйтуьн агачынынъ юан тамырыннан шулай ук туенасынъ икаьн,"

18 сындырылган ботаклар алдында таь­каьбберлаьнмаь. Таькаьбберлаьнсаьнъ, хаьтеренъаь тоьшер: син тамырны туьгел, баьлки сине тамыр тотып тора.

19 Син исаь болай аьйтерсенъ: «Алар урынына мине ялгау оьчен ботакларны сындырдылар».

20 Доьрес. Алар иман итмаьгаьнгаь сындырылдылар, аь син иман итуьенъ белаьн урынынъда торасынъ; борынынъны куьтаьрмаь, кире­сенчаь, сак бул!

21 Чоьнки, Аллахъы табигый ботакларны кызган­маган икаьн, сине даь кызганмас.

22 Шунынъ оьчен, куьр: Аллахъы игелекле даь, кырыс та. Ул юлдан язганнарга карата кырыс, аь инде Анынъ игелегенаь оьмет багласанъ, синъа игелек була, югыйсаь син даь кисеп ташланырсынъ.

23 АЬмма юлдан язганнар да, иман­сыз булып калмасалар, кире ялганырлар, чоьнки Аллахъы аларны янъадан ялгый ала.

24 АЬгаьр син, кыргый заьйтуьн агачыннан кисе­леп, табигатькаь каршы, бакчада уьскаьн заьйтуьн агачына ялганган­сынъ икаьн, сындырылган табигый ботаклар янъадан уьз агачына биграьк таь тиз ялганачаклар!

25 Имандашларым, сез уьзегезне акыллыга санамасын оьчен, бу серненъ сездаьн яшерен булып калуын телаьмим: башка халык­ларнынъ кираьк кадаьр тулы саны Аллахъы Патшалыгына кергаьнгаь кадаьр Исраил оьлешчаь тискаьрелегендаь даьвам итаьчаьк.

26 хъаьм боь­тен Исраил шул раьвешчаь котылачак, Изге язмада язылганча: «Сионнан Коткаручы килаьчаьк хъаьм имансызлыкны Ягъкуб токымыннан алып ташлаячак.

27 Мин аларнынъ гоьнахъларын алып ташлаганда, алар белаьн килешуьем менаь шул булыр».

28 Яхшы хаьбаьргаь килгаьндаь, исраиллелаьр Аллахъыга сезненъ хаккадошманнар; аь Аллахъынынъ сайлавына килгаьндаь, алар ата-бабала-ры хакына Аллахъынынъ соьеклелаьре булып калалар.

29 Чоьнки Алла-хъынынъ буьлаьклаьре хъаьм чакыруы кире алынмас.

30 Кайчандыр сез Аллахъыга итагатьсез булдыгыз, аь хаьзер аларнынъ итагатьсезлеге наьтижъаьсендаь шаьфкать алдыгыз.

31 Шулай ук, сезгаь куьрсаьтелгаьн шаьфкать оьчен, хаьзер исраиллелаьр Аллахъыга итагатьсез булды­лар. Бу хаьзер аларга да шаьфкать куьрсаьтелсен оьчен эшлаьнде.

32 Аллахъы, барысына да шаьфкать куьрсаьтуь оьчен, бар кешелаьр­не итагатьсезлек тоткыны итте.

33 АЬй, Аллахъынынъ байлыгы ничек зур!
Анынъ зираьклеге хъаьм белеме ничек тираьн!
Анынъ хоькемнаьре акыл ирешмаьслек,
Анынъ юллары эзлаьп тапмаслык!
Раббынынъ уй-фикерлаьренаь кем тоьшенде?
Яки Анъа кем кинъаьш бираь ала?
Яки, Аллахъы кире кайтарырдай,
кем Анъа наьрсаь даь булса биргаьн?
ХЪаьммаьсе Аннан, Анынъ аша хъаьм Анынъ оьчен бит. Анъа маьнъгегаь дан! Амин.

12

1 Шулай итеп, имандашлар, Аллахъынынъ раьхим-шаьфкате белаьн сезгаь ялварам: уьзегезне тере, изге, Аллахъыга ярак­лы корбан итеп таькъдим итегез. Бу Аллахъыга сезненъ чын гыйбадаьтегез була.

2 Бу доьньянынъ гадаьтлаьренаь буйсынып, алар буенча гамаьл кылмагыз, монынъ урынына, зихъенегезненъ янъаруы аша, Аллахъыга уьзегезне уьзгаьртергаь юл куегыз. Шунынъ белаьн Аллахъынынъ ихтыярын — наьрсаьненъ яхшы, Анъа яраклы хъаьм камил икаьнен — аныклый алырсыз.

3 Аллахъы биргаьн маьрхаьмаьт ярдаьмендаь сезненъ хъаьрберегезгаь аьйтаьм: уьзегез хакында тиешлесеннаьн артык уйламагыз; баьлки хъаьрберегез, Аллахъы биргаьн иман микъдарынча, аек фикерле булыгыз.

4 Безненъ бердаьнбер таьнебездаь аьгъзалар куьп, аларнынъ эшлаьре тоьрле-тоьрле.

5 Шулай ук без куьп булсак та, Маьсихтаь бер таьнне таьшкил итаьбез, аерым-аерым исаь хъаьрберебез икенче­безненъ аьгъзасы була.

6 Безгаь Аллахъы биргаьн маьрхаьмаьт буенча, хъаьрберебезненъ Аллахъы тарафыннан бирелгаьн рухи саьлаьтлаьре тоьрле: кемгаь паьйгамбаьрлек итуь саьлаьте бирелсаь, шул, иманы нисбаьтенчаь, аьлеге саьлаьтне куллансын.

7 Кемгаь хезмаьт итуь саьлаь­те бирелсаь, ул хезмаьт итсен; кемгаь оьйраьтуь саьлаьте бирелсаь, оьй­раьтсен.

8 Кемгаь башкаларнынъ куьнъелен куьтаьруь саьлаьте бирелсаь, ул аларнынъ куьнъелен куьтаьрсен. Кем уьзенекен башкалар белаьн уртаклашса, юмартлык белаьн уртаклашсын; кем жъитаькче бул­са, ул тырышып жъитаькчелек итсен; кем шаьфкать куьрсаьтуьче булса, шатланып шаьфкать куьрсаьтсен.

9 Маьхаьббаьтегез саф булсын; яманлыкны наьфраьт итегез, ях­шылыкка ихлас куьнъелдаьн бирелгаьн булыгыз.

10 Бер-берегезгаь туганнарча, эчкерсез маьхаьббаьт куьрсаьтегез, бер-берегездаьн уз­дырырга тырышып ихтирамлы булыгыз.

11 Тырышлыгыгызны какшатмагыз, Рух белаьн янып торыгыз, Раббыга хезмаьт итегез.

12 ОЬмет итеп соьенегез, михнаьт чигуьдаь туьземле булыгыз, ар­мый-талмый дога кылыгыз.

13 Мохтажъ булган имандашларыгыз белаьн уьзегезнекен уртаклашыгыз; кунакчыл булыгыз.

14 Сезне эзаьрлеклаьуьчелаьргаь Аллахъыдан фатиха сорагыз; аларга кар­гыш туьгел, баьлки фатиха сорагыз.

15 Куанучылыр белаьн бергаь куаныгыз, елаучылар белаьн бергаь елагыз.

16 Бер-берегез белаьн килешеп яшаьгез; таькаьббер булмагыз, баьлки гади кешелаьр бе­лаьн аралашыгыз; уьзегезне акыллыга санамагыз.

17 Беркемгаь даь яманлыкка каршы яманлык кылмагыз, кире­сенчаь, барлык кешелаьр алдында игелекле булган эшлаьр эшлаьргаь тырышыгыз.

18 АЬгаьр моьмкин булса, кулыгыздан килгаьнчаь, бар­лык кешелаьр белаьн даь тату яшаьгез.

19 АЬй, соьеклелаьрем, уьзегез уьч алмагыз, баьлки Аллахъы ачуына урын калдырыгыз. Чоьнки Изге язмада болай язылган: «УЬч алу — Минем эш, УЬзем кайта­рып бираьчаькмен, — ди Раббы».

20 Киресенчаь, Изге язмада языл­ганча, «Дошманынъ ач булса, аны ашат; аьгаьр сусаган булса, эчер. Бу игелегенъне эшлаьп, син анынъ башына утлы куьмер оьясенъ».

21 Яманлыкка уьзенъне жъинъаьргаь юл куйма, баьлки яманлыкны яхшылык белаьн жъинъ.

13

1 ХЪаьр кеше хакимлек итуьче жъитаькчелаьргаь буйсынсын; чоьнки Аллахъы урнаштырган хакимлектаьн башка хаким­лек юк, гамаьлдаьге хакимлек исаь Аллахъы тарафыннан куелган.

2 Шунъа куьраь, хакимлеккаь каршы килуьче кеше Аллахъы билгелаьгаьнгаь каршы килаь; аь каршы килуьчелаьр уьз-уьзлаьрен хоь­кемгаь дучар итаьрлаьр.

3 Чоьнки идараь итуьчелаьр яхшылык эшлаьуьче оьчен туьгел, баьлки яманлык кылучы оьчен куркыныч. Хакимлек итуьчедаьн курыкмаска телисенъме? Яхшылык эшлаь, хъаьм ул сине мактар.

4 Чоьнки хакимлек итуьче — синенъ маьнфаьгатенъ оьчен Алла-хъыга хезмаьт итаь. АЬмма яманлык кыласынъ икаьн, курык! Чоьнки ул тикмаьгаь генаь кылыч тагып йоьрми: ул, Аллахъы хезмаьтчесе бу­ларак, явызлык кылучыларны Аллахъынынъ ачуына дучар итеп, жъаьза башкара.

5 Шунынъ оьчен, жъаьза алудан куркып кына туьгел, баьлки воьжъдан кушуы буенча да башлыкларга буйсынырга кираьк.

6 Менаь шунынъ оьчен сез салым туьлисез даь; чоьнки алар, уьз хез­маьтлаьрен башкару белаьн, Аллахъыга хезмаьт итаьлаьр.

7 Шулай булгач, хъаьркемгаь тиешлесен бирегез: кемгаь салым булса — са­лым; кемгаь имана булса — имана туьлаьгез; кемнаьн куркырга тиеш булсагыз — шуннан куркыгыз; кем хоьрмаьткаь лаек булса — шуны хоьрмаьт итегез. -

8 УЬзара маьхаьббаьттаьн башка, беркемгаь даь хъичнаьрсаь белаьн даь бурычлы калмагыз; чоьнки якынын яратучы Муса канунындагы талаьплаьрне уьтаьгаьн була.

9 «Зина кылма», «кеше уьтермаь», «урла­ма», «хирыслык кылма», «башка бераьуьнекенаь наьфесенъне сузма» дигаьн хъаьм барлык башка аьмерлаьр, кыскача бер суьз белаьн аьйт­каьндаь, «якынынъны уьзенъне яраткан кебек ярат» дигаьн суьзлаьр белаьн анълатыла.

10 Маьхаьббаьт башка кешегаь явызлык китерми; шунъа куьраь боьтен канун маьхаьббаьт белаьн уьтаьлгаьн була.

11 Боларнынъ барысын да эшлаьгез, чоьнки сез нинди заманда яшаьвегезне белаьсез. Хаьзер безгаь йокыдан уяну саьгате килеп жъитте. Чоьнки иман китергаьн вакытка караганда, хаьзер котылу­ыбыз якынрак.

12 Тоьн уьтеп бара, коьн туа. Инде каранъгылык эшлаьрен читкаь куеп, яктылык коралларын алыйк.

13 Сыйлану ваь эчкечелек, фаьхешлек хъаьм азгынлык, ызгыш-талаш ваь коьнче­лек белаьн туьгел, баьлки, коьндездаьге кебек, аьдаьп белаьн гомер итик.

14 Тормышыгыз белаьн Раббы Гайсаь Маьсих идараь итсен, хъаьм кешелек табигатегезненъ азгын наьфеслаьрен канаьгатьлаьндеруь турында уйлаудан туктагыз.

14

1 Иманы заьгыйфь булганны, фикерлаьр турында баьхаьс­лаьшмичаь, хуплап кабул итегез.

2 Кайбераьуьлаьрненъ иманы анъа хъаьртоьрле ризыкны ашарга роьхсаьт итаь, аь башка бе­раьуь, иманда заьгыйфь булганга, фаькать яшелчаьлаьр генаь ашый.

3 ХЪаьрнаьрсаьне ашаучы ашамаучыны кимсетмаьсен; ашамаучы исаь ашаучыны хоькем итмаьсен; чоьнки Аллахъы аны УЬзенаь кабул иткаьн.

4 Башканынъ хезмаьтчесен хоькем итаьргаь син кем? Ул уьз Хужъасы алдында басып тора яки егыла; хъаьм басып торачак, чоьнки Раббы аны бастырып тотарга кодраьтле.

5 Бераьуьлаьр ниндидер бер коьнне башка коьннаьн моьхъимраьк дип исаьпли, аь башка бераьуь хъаьр коьнне бертоьрле дип саный. ХЪаьркем уьз фикерендаь нык торсын.

6 Кем бер коьнне икенчесеннаьн моь­хъимраьк саный икаьн, ул аны Раббы хоьрмаьтенаь моьхъим дип исаьпли. Кем ашый икаьн, ул Раббы хоьрмаьтенаь ашый, чоьнки Аллахъыга шоькер итаь. Кем ашамый икаьн, ул Раббы хакы оьчен ашамый хъаьм Аллахъыга шоькер итаь.

7 Чоьнки безненъ беребез даь уьзе оьчен яшаьми хъаьм беребез даь уьзе оьчен уьлми.

8 АЬгаьр яшибез икаьн — Раббы оьчен яшибез, уьлаьбез икаьн — Раббы оьчен уьлаьбез. Шунъа куьраь, яшибезме яки уьлаьбезме — без хъаьрвакыт Раббыны-кы.

9 Чоьнки Маьсих наькъ шунынъ оьчен — уьлелаьр хъаьм терелаьр оьстеннаьн Раббы булып хакимлек итуь оьчен уьлде даь, терелде даь.

10 Шулай булгач, син ни оьчен имандашынъны хоькем итаьсенъ? АЬ син ни оьчен имандашынъны кимсетаьсенъ? Без барыбыз да Ал-лахъынынъ хоькем итуь урыны алдына басачакбыз.

11 Чоьнки Изге язмада болай дип язылган:
«Минем тере булуым хак булган кебек, —
Минем алда хъаьрбер кеше тез чуьгаьчаьк, хъаьр тел
Минем Аллахъы икаьнемне икърар итаьчаьк, — ди Раббы».

12 Шулай итеп, безненъ хъаьркайсыбыз уьзе хакында Аллахъыгахисап бирергаь тиеш.

13 Шунъа куьраь, бер-беребезне хоькем итуьдаьн туктыйк, монынъурынына имандашыгызнынъ юлына киртаь куймаска яки ваьсваь-саьгаь бирелуь оьчен саьбаьп тудырмаска карар кылыгыз.

14 МинРаббы Гайсаьгаь иман иткаьнгаь, хъичнаьрсаь даь уьзеннаьн-уьзе хаьраьмтуьгел, дип инанам. АЬ кем бераьр наьрсаьне хаьраьм дип уйласа, шулнаьрсаь анынъ оьчен хаьраьм була.

15 АЬгаьр ашаган ризыгынъ иманда-шынъа кайгы китераь икаьн, димаьк, син яратып эш итмисенъ; анъаризыгынъ белаьн хъаьлакаьт китермаь, Маьсих анынъ оьчен даь уьлдебит.

16 УЬзегез яхшы дип исаьплаьгаьн наьрсаьне маьсхаьраьлаьргаь юлкуймагыз.

17 Аллахъы Патшалыгы ризык хъаьм эчемлектаьн тор-мый, баьлки Изге Рух биреп торучы таькъвалыктан, татулыктанхъаьм шатлыктан тора.

18 Кем Маьсихкаь болай хезмаьт итаь, улАллахъыга яраклы була хъаьм кешелаьр тарафыннан хупланыла.

19 Шулай булгач, уьзара тыныч-тату яшик хъаьм бер-беребез­не рухи яктан ныгытуга хезмаьт итуьче наьрсаьлаьргаь омтылыйк.

20 Ризык аркасында Аллахъынынъ эшен жъимермаь: хъаьр ризык саф, аьмма кеше ашаган ризык башка бераьуьне ваьсваьсаьгаь тоьшерсаь, бу яхшы туьгел.

21 Ит ашамау, шаьраб эчмаьуь хъаьм имандашынъны раьн­жъетерлек яки ваьсваьсаьгаь тоьшерерлек яисаь анынъ хаьлсезлаьнуьенаь саьбаьп булырлык хъичнаьрсаь эшлаьмаьуь яхшы.

22 УЬз карашларынъны уьзенъ белаьн Аллахъы арасында гына сак­лап тот. УЬзе доьрес дип санаган наьрсаь оьчен уьзен хоькем итаьрлек саьбаьп тапмаучы баьхетле.

23 Кайсы да булса ризыкны ашарга ярыймы яки юкмы дип шиклаьнеп таь кеше аны ашаса, ул хоькем ителер, чоьнки ашавы иман буенча туьгел; аь иман буенча булма­ган хъаьрнаьрсаь — гоьнахъ.

15

1 Без, коьчлелаьр, коьчсезлаьрненъ йоьклаьрен куьтаьреп йоьрергаь тиеш, хъаьм без уьз-уьзебезгаь ярарга тиеш туьгел.

2 Безненъ хъаьрберебез, якыныбызнынъ иманын ныгыту оьчен, анъа ях­шы булсын дип, анъа ярарга тырышырга тиеш.

3 Чоьнки Маьсих таь УЬзенаь ярарга тырышмады, баьлки Изге язмада язылганча: «Сине яманлаучыларнынъ хурлаулары Минем оьстемаь тоьште».

4 Элек Изге язмада язылганнарнынъ барысы да, алар биргаьн са­бырлык хъаьм илхъам аша бездаь оьмет булсын дип, безгаь наьсыйхаьт бируь оьчен язылган.

5 Сабырлык хъаьм илхъам чыганагы булган Аллахъы, Маьсих Гайсаь уьрнаьгенаь ияреп, уьз арагызда бер фикер­даь булуны буьлаьк итсен. «Шулай итеп, сез бердаьм раьвештаь, бер авыздан Раббыбыз Гайсаь Маьсихненъ Аллахъысын хъаьм Ата­сын данларсыз.

6

7 Шунъа куьраь, Аллахъыга дан булсын оьчен, Маьсих сезне кабул иткаьн кебек, бер-берегезне шулай кабул итегез. ! Шуны аьйтаьм: ата-бабаларга бирелгаьн ваьгъдаь уьтаьлсен дип, Аллахъынынъ тугры­лыклы икаьнен куьрсаьтуь оьчен, Маьсих яхъуьдлаьргаь хезмаьт итаьргаь килде.

8 Ул, шулай ук, Аллахъынынъ башка халыкларга куьрсаьткаьн шаьфкате оьчен, алар Аны данласын дип таь килде.

9 Чоьнки Изге язмада: «Шул саьбаьпле, Сине халыклар арасында данлармын, Синенъ исеменъне мактап жъырлармын», -дип язылган.

10 Аннары тагын:
«АЬй, бар халыклар, Аллахъы халкы белаьн бергаь шатланыгыз!» - диелгаьн.

11 хъаьм тагын: «Бар халыклар, Раббыны мактагыз,
аьй, бар миллаьт кешелаьре, Аны данлагыз!» -
дип язылган.

12 Ишагыйя да болай ди:
«Ишай наьселеннаьн Бераьуь килер
хъаьм халыклар оьстеннаьн хакимлек итуь оьчен куьтаьрелер;
алар Анъа оьмет баглаячаклар».

13 Изге Рухнынъ кодраьте аша оьметегез артканнан-арта барсын оьчен, оьмет бируьче Аллахъы сезне, Анъа иман итуьчелаьрне, бар шатлык хъаьм иминлек белаьн сугарсын.

14 Имандашларым, мин ышанам, сез игелек белаьн тулы, барбелем белаьн сугарылгансыз хъаьм бер-берегезгаь уьгет-наьсыйхаьтбираь белаьсез.

15 Шунъа да карамастан, минъа Аллахъы тарафыннан бирелгаьн маьрхаьмаьт буенча, имандашларым, сезненъ исегезгаь тоьшереп, кайбер маьсьаьлаьлаьр турында шактый кыю раьвештаь яздым, чоьнки Аллахъы УЬзененъ маьрхаьмаьте белаьн

16 мине яхъуьд булмаганнарга Маьсих Гайсаьненъ хезмаьтчесе итте. Анынъ хез­маьтчесе буларак, яхъуьд булмаганнар Аллахъыга яраклы, Изге Рух тарафыннан изгелаьндерелгаьн корбан булсын оьчен, мин, Аллахъынынъ Яхшы хаьбаьрен игълан итеп, рухани хезмаьтен башкарам.

17 Шулай итеп, Маьсих Гайсаьнеке булганлыктан, Аллахъыга хезмаьт итуьем белаьн горурлана алам.

18 Чоьнки яхъуьд булмаган-нарны Аллахъыга буйсынучан итуь оьчен, Маьсих минем аша га­маьл кылганнардан башка наьрсаьлаьр хакында хъичнаьрсаь соьйлаьргаь батырчылык итмаьм. Ул боларны суьз хъаьм эш белаьн, галаьмаьтлаьр хъаьм могжъизалар коьче ярдаьмендаь, Аллахъы Рухынынъ кодраьте бе­лаьн башкарды. Мин Иерусалимнан Иллуьрикуьн оьлкаьсенаь кадаьр йоьреп, Маьсих хакындагы Яхшы хаьбаьрне тулысынча жъиткердем.

19

20 АЬ башка бераьуь салган нигезгаь кормас оьчен, мин хъаьрвакыт Яхшы хаьбаьрне Маьсихненъ исеме билгеле булмаган урыннарда белдерергаь тырыша идем.

21 Изге язмада язылганча: «Анынъ хакында ишетмаьгаьн кешелаьр куьраьчаьклаьр хъаьм ишетмаьгаьннаьр анълаячаклар», — дип эшлаьдем.

22 Монынъ оьчен, мин куьп тапкырлар яныгызга барырга телаь­саьм даь, аьлегаьчаь тоткарлыкларга очрадым.

23 Хаьзер исаь, бу тоь­баьклаьрдаь эшлаьуь моьмкинлеге булмаганга хъаьм куьп еллардан бирле сезгаь барырга бик телаьгаьнлектаьн,"

24 Испаниягаь юл то­тып, яныгызга барырмын. Анда барышлый, сезне куьрермен хъаьм, сезненъ белаьн аралашудан берникадаьр лаьззаьт алганнан сонъ, сез мине юлга озатырсыз дип оьмет итаьм.

25 АЬ хаьзер изге­лаьргаь хезмаьт итуь оьчен, Иерусалимга барам.

26 Чоьнки Македу- ния белаьн Ахаядаьге иман итуьчелаьр бердаьмлеклаьре Иерусалим­дагы изгелаьр арасындагы ярлыларга акчалата ярдаьм итаьргаь риза булдылар.

27 Алар шулай эшлаьргаь карар кылдылар; хъаьм, доьрестаьн даь, яхъуьд булмаганнар яхъуьдлаьр алдында бурычлы. Чоьнки, яхъуьд булмаганнар яхъуьдлаьрненъ рухи фатихаларын ур­таклашканга, яхъуьд булмаганнар матди наьрсаьлаьр белаьн ярдаьм куьрсаьтергаь тиешлаьр.

28 Моны башкарып чыккач хъаьм жъыелган акчаны исаьн-имин аларга тапшырганнан сонъ, мин Испаниягаь китаьрмен хъаьм юл унъаенда сезненъ янга тукталып уьтаьрмен.

29 Яныгызга килгаьндаь исаь, Маьсихненъ тулы фатихасы белаьн ки­лаьчаьгемне белаьм.

30 Имандашларым, Раббыбыз Гайсаь Маьсих хъаьм Рух маьхаьб­баьте белаьн сезгаь ялварам: минем белаьн бергаь тырышлык куьр­саьтеп, минем оьчен Аллахъыга дога кылыгыз.

31 Яхъуьдиядаьге иман итмаьуьчелаьр минъа зыян китермаьсен, хъаьм Иерусалимдагы изгелаьр мин алып килгаьн акчалата ярдаьмне кабул итсен оьчен, дога кылыгыз.

32 Шулай итеп, Аллахъы насыйп итсаь, мин шат хаьлдаь яныгызга килермен хъаьм, сезненъ белаьн аралашып, коьч жъыя алырмын.

33 Иминлек бируьче Аллахъы сезненъ хъаьммаьгез бе­лаьн булсын! Амин.

16

1 Сезгаь Кенхераьйдаьге иман итуьчелаьр бердаьмлегененъ яр­даьмчесе, имандаш кыз кардаьшебез Фойбаьне таькъдим итаьм:

2 Ул Раббыныкы булганга, аны изгелаьргаь лаек бул­ганча кабул итегез хъаьм анъа уьзегездаьн тиешле ярдаьм куьрсаьтегез; чоьнки ул куьплаьргаь хъаьм минем уьземаь даь игелек эшлаьде.

3 Минем белаьн бергаь Маьсих Гайсаьгаь хезмаьт итуьче Прискиллаь хъаьм АЬкуьлгаь саьлам аьйтегез.

4 Алар минем жъаным хакына тор­мышларын куркыныч астына куйдылар, аларга мин генаь туьгел, баьлки яхъуьд булмаганнарнынъ барлык бердаьмлеклаьре даь раьхмаьт белдераьлаьр.

5 Аларнынъ оьендаь жъыелучы иман итуьчелаьр бердаьм­легенаь даь саьлам аьйтегез. Асия оьлкаьсендаь Маьсихкаь беренче булып иман иткаьн соьекле дустым Эпайнетка саьлам тапшырыгыз.

6 Сезненъ оьчен куьп ты­рышлыклар куйган Маьрьямгаь саьлам аьйтегез.

7 Минем белаьн бер­гаь тоьрмаьдаь булган кардаьш-ыруларым Андроник ваь Юниягаь саь­лам аьйтегез. Раьсуьллаьр арасында алар кинъ танылган хъаьм Маьсихкаь миннаьн алда иман китергаьн.

8 Раббыныкы булган кадерле дус­тым Амплиаьткаь саьлам аьйтегез.

9 Минем белаьн Маьсихкаь хезмаьт итуьче Урбанга хъаьм соьекле дустым Стахуска саьлам белдерегез.

10 Маьсихкаь хезмаьттаь сыналып, яхшы дип табылган Апеллескаь саьлам аьйтегез. Аристобул гаилаьсендаьгелаьргаь саьлам жъиткерегез.

11 Кардаьш-ыруым ХЪирудиунга саьлам аьйтегез. Наьркис оьеннаьн булганнарнынъ Раббыга иман итуьчелаьренаь саьлам диегез.

12 Раббы оьчен бик тырышып хезмаьт итуьче Труфайна белаьн Труфусага саь­лам аьйтегез. Раббы оьчен куьп тырышлыклар куйган кадерле дус­тым Персисаьгаь саьлам аьйтегез.

13 Раббы тарафыннан сайланган Руфуска хъаьм шулай ук анынъ анасына да саьлам. Ул минем оьчен даь ана.

14 Асункриткаь, Флегуьнгаь, ХЪермискаь, Патрубка, ХЪермас-ка хъаьм алар белаьн булган башка имандашларга саьлам аьйтегез.

15 Филолуьгкаь хъаьм Юлиягаь, Нирегаь хъаьм анынъ сенълесенаь, Олум-пас хъаьм алар белаьн булган барлык изгелаьргаь саьлам аьйтегез.

16 Бер-берегезне изге уьбуь белаьн саьламлаьгез. Маьсихненъ барлыкбердаьмлеклаьре сезгаь саьлам тапшыралар.

17 Имандашлар, сездаьн ялварып сорыйм: уьзегез оьйраьнгаьн таьгълиматка карата буьленеш китереп чыгаручылардан хъаьм доьрес юлдан яздыруга саьбаьп тудыручылардан сакланыгыз хъаьм алардан читлаьшегез.

18 Чоьнки андый кешелаьр Раббыбыз Маьсихкаь туьгел, баьлки уьзлаьрененъ карыннарына хезмаьт итаьлаьр, ышандырырлык суьзлаьр соьйлаьп хъаьм ялагайланып, ихлас куьнъеллелаьрне алдыйлар.

19 Сезненъ иманга итагатегез хъаьркемгаь маьгълуьм, шунъа куьраь мин сезненъ оьчен шатланам. АЬмма лаькин яхшылыкка карата зираьк, яманлыкка карата керсез куьнъелле бу­луыгызны телим.

20 Иминлек бируьче Аллахъы шайтанны тиздаьн аякларыгыз астында изаьчаьк. Раббыбыз Гайсаьненъ маьрхаьмаьте сезненъ белаьн булсын!

21 Хезмаьттаьшем Тимуте хъаьм кардаьш-ыруларым Луки, Ясун хъаьм Сосипатыр сезгаь саьлам жъибаьраьлаьр.

22 Бу хатны язып торучы мин, Терти даь, имандашыгыз буларак саьламлим.

23 Мине хъаьм боьтен иман итуьчелаьр бердаьмлеген оьенаь кабул иткаьн Гаьй сезгаь саьлам жъибаьраь. Шаьхъаьр милкен саклаучы Эрасты хъаьм имандашыбыз Кварт сезгаь саьлам аьйтаьлаьр.

24

25 Аллахъыга дан! Гайсаь Маьсих турында мин соьйлаьгаьн Яхшы хаьбаьр буенча, Ул сезне ныгытырга кодраьтле. Бу Яхшы хаьбаьр - борынгы заманнардан бирле яшереп тотылган, аьмма хаьзер ачылган сер.

26 Маьнъгелек Аллахъынынъ аьмере белаьн паьйгамбаьрлаьр­ненъ язмалары аркылы кешелаьр Анъа иман китерсен хъаьм итагать итсен оьчен, бу сер бар халыкларга игълан ителде.

27 Бердаьнбер зираьк Аллахъыга Гайсаь Маьсих аша маьнъге дан булсын. Амин.