1

¹ Инъ башта Суьз булган, Суьз Аллахъы белаьн булган, хъаьм Суьз Аллахъы булган.

² Суьз инъ башта ук Аллахъы белаьн булган.

³ Бар наьрсаь Суьз аша яратылган, хъаьм яратылган хъаьр наьрсаь Аннан башка яратылмаган.

⁴ Анъарда тормыш булган, хъаьм шул тормыш кешелаьргаь яктылык биргаьн.

⁵ Яктылык каранъгылыкта яктыра, каранъгылык исаь аны суьндераь алмаган.

⁶ Аллахъы тарафыннан жъибаьрелгаьн Яхъя исемле бер кеше бар иде.

⁷ Яхъя шахъитлек бируь оьчен килде. Ул, барысы да иман ки­терсеннаьр дип, Яктылык хакында шахъитлек бирергаь килде.

⁸ Ул уьзе Яктылык туьгел, лаькин Яктылык хакында шахъитлек бируь оьчен жъибаьрелгаьн иде.

⁹ Доьньяга килуьче хъаьр кешене яктыртучы Яктылык — чын Яктылык иде.

¹⁰ Ул доьньяда булды, лаькин доьнья, Анынъ аша яратылган булуга карамастан, Аны танымады.

¹¹ Ул УЬз кешелаь­ре янына килде, аьмма уьзенекелаьр Аны кабул итмаьде.

¹² АЬ Аны кабул итеп, Анъа иман китеруьчелаьргаь Ул Аллахъы балалары бу­лырга хокук бирде.

¹³ Алар каннан да, таьн наьфесеннаьн даь, ир наьфесеннаьн даь туьгел, баьлки Аллахъыдан тудылар.

¹⁴ Суьз Кеше булды, маьрхаьмаьт хъаьм хакыйкать белаьн тулы бу-лып, безненъ арабызда яшаьде, хъаьм без Анынъ данын, Атанынъбердаьнбер Улына биргаьн данын куьрдек.

¹⁵ Яхъя паьйгамбаьр Анынъ хакында шахъитлек биреп:
— «Миннаьн сонърак Килуьче миннаьн алга чыкты, чоьнки Ул миннаьн элек бар иде» дип соьйлаьгаьнем менаь Шул инде, — дип кычкырып аьйтте.

¹⁶ Анынъ тулылыгыннан без хъаьммаьбез маьрхаьмаьт оьстенаь маьр-хаьмаьт алдык,"

¹⁷ чоьнки канун Муса аркылы бирелгаьн, маьрхаь-маьт хъаьм хакыйкать исаь Гайсаь Маьсих аша килде.

¹⁸ Аллахъыныберкем, беркайчан куьрмаьгаьн. Аны Ата оьчен инъ якын булганбердаьнбер Улы ачып бирде.

¹⁹ Иерусалим яхъуьдлаьре руханиларны хъаьм левилелаьрне Яхъя паьйгамбаьрдаьн: «Син кем?» — дип сорар оьчен жъибаьргаьч,"

²⁰ ул, хъич таь яшермичаь, шахъитлек биреп:
— Мин Маьсих туьгел, — дип икърар итте.

²¹ Алар аннан:
— Кем сонъ син, Ильясмы? — дип сорадылар.
— Юк, — диде ул.
— Ваьгъдаь ителгаьн паьйгамбаьрме?
— Юк, — дип жъавап бирде Яхъя.
— Алайса, кем сонъ син? Безне монда жъибаьруьчелаьргаь жъавап бируь оьчен уьзенъ хакында безгаь наьрсаь аьйтерсенъ?

²²

²³ Яхъя, Ишагыйя паьйгамбаьр аьйткаьн суьзлаьрне кулланып:
— Мин — «Раббыга юлны турайтыгыз», — дип чуьлдаь кычкы­ручынынъ тавышы, — диде.

²⁴ ЖЪибаьрелгаьннаьр фарисейлаьрдаьн иде.

²⁵ Алар Яхъядан:
— Син Маьсих таь, Ильяс та, ваьгъдаь ителгаьн паьйгамбаьр даь бул­магач, ни оьчен сонъ суга чумдыру йоласын башкарасынъ? — дип сорадылар.

²⁶ Яхъя аларга:
— Мин суга чумдырам, аьмма арагызда сез белмаьгаьн Бераьуь тора.

²⁷ Минем артымнан Килуьче наькъ менаь Ул инде, аь мин Анынъ аяк киемененъ каешын чишаьргаь даь лаеклы туьгелмен, — дип жъавап бирде.

²⁸ Бу вакыйгалар Яхъя паьйгамбаьр чумдыра торган урында — УЬрдуьн елгасы аръягындагы Баьйтаьниядаь булды.

²⁹ Икенче коьнне Яхъя паьйгамбаьр, каршына килуьче Гайсаьне куьреп, аьйтте:
— Менаь доьньянынъ гоьнахъын УЬз оьстенаь алучы Аллахъы Баьраьне.

³⁰ «Миннаьн сонърак килуьче бер Зат миннаьн алга чыкты, чоьнки Ул миннаьн элек бар иде», — дип соьйлаьгаьнем Ул — УЬзе.

³¹ Мин Аны белми идем, лаькин, Ул Исраил халкына билгеле булсын оьчен, суга чумдырырга килдем.

³² Яхъя паьйгамбаьр шахъитлек биреп, оьстаьп аьйтте:
— Мин Рухнынъ куьгаьрчен раьвешендаь Гайсаьгаь инъуьен хъаьм Анынъ оьстендаь калуын куьрдем.

³³ Мин Аны танымас идем, аьмма мине суга чумдыру оьчен ЖЪибаьруьче: «Кем оьстенаь Рух инъуьен хъаьм Анынъ оьстендаь калуын куьрсаьнъ, Изге Рухка чумдыручы Шул бу­лыр», — дигаьн иде.

³⁴ Мин моны куьрдем хъаьм шахъитлек бираьм: Ул — Аллахъы Улы.

³⁵ Икенче коьнне Яхъя паьйгамбаьр ике шаькерте белаьн шул ук урында торганда,"

³⁶ узып баручы Гайсаьне куьреп:
— Менаь, карагыз, Аллахъы Баьраьне, — диде.

³⁷ Ике шаькерт, анынъ бу суьзлаьрен ишеткаьч, Гайсаь артыннан киттелаьр.

³⁸ Гайсаь исаь, артына аьйлаьнеп карап хъаьм аларнынъ арттан килуьен куьреп:
— Сезгаь наьрсаь кираьк? — диде. Алар Аннан:
— Рабби, Син кайда яшисенъ? — дип сорадылар. (Рабби — Остаз дигаьн маьгънаьдаь.)

³⁹ Гайсаь аларга:
— АЬйдаьгез Минем белаьн, уьзегез куьрерсез, — диде. Саьгать дуьртлаьр чамасы иде. Алар, Гайсаь белаьн барып, Анынъ кайда яшаьгаьнен куьрделаьр хъаьм ул коьнне Анынъ янында калдылар.

⁴⁰ Яхъя паьйгамбаьрненъ Гайсаь турында аьйткаьн суьзлаьрен ише-теп, Анынъ артыннан киткаьн икененъ берсе Шимун Петерненъэнесе АЬндри иде.

⁴¹ Ул, инъ элек абыйсы Шимунны табып, анъа:
— Без Маьсихне очраттык, — диде хъаьм Шимунны Гайсаь янына алып килде. (Маьсих — Май соьртелгаьн Зат дигаьн маьгънаьдаь.)

⁴² Гайсаь исаь, Шимунга карап:
— Син, Яхъя улы Шимун: син Кифас дип аталырсынъ, — диде.
(Кифас хъаьм Петер дигаьн исемнаьр — кыя дигаьн маьгънаьдаь.)

⁴³ Икенче коьнне Гайсаь Гаьлилаьягаь барырга булды. АЬндри белаьн Петер кебек уьк, Баьйтсайда шаьхъаьреннаьн булган Филипне очратты хъаьм анъа: 
— Минем артымнан бар, — диде.

⁴⁴

⁴⁵ Филип, Натанаилне табып:
— Без насаралы Йосыф улы Гайсаьне очраттык. Анынъ хакында Муса канунда язган, шулай ук паьйгамбаьрлаьр даь язганнар, — диде.

⁴⁶ Лаькин Натанаил анъа:
— Насарадан нинди даь булса яхшы наьрсаь чыгармы икаьн? — дип жъавап бирде.
— Барыйк, уьзенъ куьрерсенъ, — диде Филип.

⁴⁷ Гайсаь, УЬзенаь таба якынлашып килуьче Натанаилне куьреп, анынъ хакында:
— Менаь чын исраилле, анъарда хъичнинди маькер юк, — диде.

⁴⁸ Натанаил Аннан:
— Син мине каян белаьсенъ? — дип сорады.
— Мин, Филип сине чакырганчы ук, инжъир агачы тоьбендаь куьрдем, — дип жъавап бирде Гайсаь.

⁴⁹ — Остаз! Син — Аллахъы Улы! Син — Исраил Патшасы! —диде Анъа Натанаил.

⁵⁰ Гайсаь:
— Син Минем: «Мин сине инжъир агачы тоьбендаь куьрдем», — дигаьнемаь куьраь генаь ышанасынъмы? Моннан да зуррак наьрсаьлаьр куьрерсенъ аьле, — дип жъавап бирде хъаьм, даьвам итеп, —

⁵¹ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: куьклаьр ачылуын хъаьм Аллахъы фаьрештаьлаьрененъ Адаьм Улы янына куьтаьрелеп инъуьлаьрен куьрерсез, — диде.

2

¹ ОЬченче коьнне Гаьлилаья оьлкаьсененъ Каьна шаьхъаьрендаь туй булды. Туйга Гайсаьненъ анасы да килде.

² Гайсаь даь УЬзененъ шаькертлаьре белаьн шул туйга чакырылган иде.

³ Шаьраб жъитмаьгаьч, Гайсаьненъ анасы Анъа:
— Аларнынъ шаьраблары беткаьн, — диде.

⁴ — Син ни оьчен моны Минъа аьйтаьсенъ? Минем аьле вакытым килеп жъитмаьде, — диде Гайсаь анъа.

⁵ Анасы хезмаьтчелаьргаь:
— Ул сезгаь наьрсаь аьйтсаь, шуны эшлаьгез, — диде.

⁶ Анда, яхъуьдлаьрненъ йоласы буенча, пакьлаьнуь оьчен куелган ике яки оьч уьлчаьуь су сыйдырышлы алты таш чуьлмаьк бар иде.

⁷ Гайсаь хезмаьтчелаьргаь:
—Чуьлмаьклаьрне су белаьн тутырыгыз, — дип аьйткаьч, алар чуьл­маьклаьрне моьлдераьмаь итеп тутырдылар.

⁸ Шуннан сонъ Гайсаь аларга:
—Инде чумырып алыгыз да туй башлыгына илтеп бирегез, — диде.
Алар илтеп бирделаьр.

⁹ Туй башлыгы шаьрабнынъ кайдан икаьнен белми иде. Бу турыда суны чумырып алган хезмаьтчелаьр генаь белаь иде. Туй башлыгы, шаьрабка аьйлаьнгаьн суны татып карагач, кияуьне уьз янына чакырып алып:

¹⁰ — Башта хъаьркем яхшы шаьраб бираь, аь инде жъитаьрлекэчелгаьч, начаррагын китераь; аь син яхшы шаьрабны инъ сонъгакалдыргансынъ, — диде.

¹¹ Шулай итеп, Гаьлилаьяненъ Каьна шаьхъаьрендаь могжъизалы га-лаьмаьтлаьрен башлап жъибаьреп, Гайсаь УЬзененъ данын куьрсаьтте, хъаьм шаькертлаьре Анъа иман китерделаьр.

¹² Шуннан сонъ Ул, анасы, энелаьре хъаьм шаькертлаьре белаьн бергаь Каьпаьрнаум шаьхъаьренаь килеп, берничаь коьнгаь анда калды.

¹³ Яхъуьдлаьрненъ Коткарылу баьйраьме якынлашкач, ГайсаьИерусалимга килде.

¹⁴ Ул андагы Аллахъы Йортында уьгез, сарык, куьгаьрчен сатучыларны хъаьм акча алмаштырып утыручыларныкуьргаьч,"

¹⁵ баудан чыбыркы уьреп, барысын да — сарыкларны да,
уьгезлаьрне даь маштыручыларнынъ оьстаьллаьрен аударып ташлап, акчаларын чаьчеп жъибаьрде.

¹⁶ Куьгаьрчен сатучыларга:
— Боларны моннан алып китегез! Минем Атамнынъ йортын базарга аьйлаьндермаьгез! — диде.

¹⁷ Анынъ шаькертлаьре: «Мине Синенъ йортынъа булган маьхаьббаьт газаплый», — дип язылган суьзлаьрне ислаьренаь тоьшерделаьр.

¹⁸ Шуннан, яхъуьдлаьр Гайсаьдаьн:
— Болай эшлаьргаь хокукынъ барлыгын безгаь нинди галаьмаьт белаьн исбат итаь аласынъ? — дип сорадылар.

¹⁹ Гайсаь аларга:
— Бу Аллахъы Йортын жъимереп ташлагыз, Мин аны оьч коьндаь янъадан торгызачакмын, — диде.

²⁰ Яхъуьдлаьр Анъа аьйттелаьр:
— Бу Аллахъы Йорты кырык алты ел тоьзелде, аь Син аны оьч коьндаь генаь торгыза алырсынъмы?

²¹ АЬмма Гайсаь, Аллахъы Йорты дип, УЬзененъ таьне хакындааьйткаьн иде.

²² Гайсаь уьледаьн терелтелгаьч, шаькертлаьре Анынъ бу турыда аьйткаьнен ислаьренаь тоьшерделаьр хъаьм, Изге язмага да, Гайсаь аьйткаьн суьзлаьргаь даь ышандылар.

²³ Коткарылу баьйраьме коьннаьрендаь Анынъ Иерусалимда куьр­саьткаьн могжъизалы галаьмаьтлаьрен куьреп, куьплаьр Гайсаьгаь иман китерделаьр.

²⁴ АЬмма боьтен кешелаьрне УЬзе белгаьнгаь, алар ту­рында кемненъ даь булса соьйлаьп бируьенаь Гайсаьненъ ихтыяжъы юк иде, чоьнки кешелаьрненъ куьнъеллаьрендаь наьрсаь барын Ул белде хъаьм шунъа куьраь аларга ышаныч багламады.

3

¹ Яхъуьд башлыкларынынъ фарисейлаьрдаьн булган Никаьдим атлысы

² тоьнлаь Гайсаь янына килеп: — Остаз! Синенъ Аллахъыдан килгаьн Остаз икаьненъне белаьбез; чоьнки, Аллахъы анынъ белаьн булмаса, Син куьрсаьткаьн могжъизалы галаьмаьтлаьрне беркем даь эшли алмас иде, — диде.

³ — Синъа хак суьз аьйтаьм: беркем даь, янъадан тумаса, Аллахъы Патшалыгын куьраь алмас, — диде анъа Гайсаь.

⁴ Никаьдим Аннан:
— Кеше картайгач ничек итеп янъадан туа алсын? Ул, анасы ка­рынына кереп, икенче тапкыр туа алыр микаьн? — дип сорады.

⁵ Гайсаь жъавабында анъа аьйтте:
— Синъа хак суьз аьйтаьм: аьгаьр кеше судан хъаьм Рухтан тумаса, ул Аллахъы Патшалыгына кераь алмас.

⁶ Таьннаьн туган — таьн, Рухтан туган — рух була.

⁷ Минем синъа: «Сез янъадан туарга тиешсез», — дип аьйтуьемаь гажъаьплаьнмаь.

⁸ ЖЪил кайда телаьсаь, шунда исаь, анынъ тавышын ишетаьсенъ, лаькин кайдан килеп кая китуьен белмисенъ: Рухтан туган хъаьркем белаьн наькъ менаь шулай була.

⁹ Никаьдим Аннан:
— Ничек алай була алсын? — дип сорады.

¹⁰ — Син, Исраил моьгаллиме була торып, шуны белмисенъме? —диде анъа Гайсаь. —

¹¹ Синъа хак суьз аьйтаьм: без наьрсаь белсаьк, шу-ны соьйлибез; наьрсаь куьрсаьк, шунъа шахъитлек бираьбез; аь сезбезненъ шахъитлегебезне кабул итмисез.

¹² Сез жъирдаьге хаьллаьртурында соьйлаьгаьнгаь ышанмыйсыз икаьн, куьктаьгелаьре хакындасоьйлаьсаьм, ничек ышанырсыз?

¹³ Куьктаьн инъгаьн Адаьм Улыннанбашка бераьуьненъ даь куьккаь куьтаьрелгаьне юк.

¹⁴ Адаьм Улына иман китеруьче хъаьр кеше маьнъгелек тормыш алсын оьчен, Муса чуьлдаь еланны куьтаьргаьн кебек, Адаьм Улы да куьтаьрелергаь тиеш.

¹⁵

¹⁶ Чоьнки Аллахъы доьньяны шулкадаьр яратты ки, Улына иман китеруьче беркем хъаьлак булмасын оьчен, баьлки маьнъгелек тормыш алсын оьчен, УЬзененъ бердаьнбер Улын бирде.

¹⁷ Аллахъы УЬзененъ Улын доьньяны хоькем итуь оьчен туьгел, баьлки доьнья Анынъ аша котылсын оьчен, доьньяга жъибаьрде.

¹⁸ Улына иман китеруьче хоькем ителми, аь иман китермаьуьче инде хоькем ителде, чоьнки ул Аллахъынынъ бердаьнбер Улына иман китер­маьде.

¹⁹ Хоькем исаь шуннан гыйбараьт: доьньяга яктылык килде, аьмма кешелаьр, эшлаьре яман булганга, яктылык урынына каранъ­гылыкны яраттылар.

²⁰ Явызлык эшлаьуьче хъаьркем яктылыкны наьфраьт итаь хъаьм, уьзененъ эшлаьре ачык куьренмаьсен дип, якты­лыкка килми.

²¹ АЬ доьреслек буенча эш итуьче, гамаьллаьрененъ Аллахъы аркылы эшлаьнгаьнлеге ачык куьренсен оьчен, яктылык­ка килаь.

²² Шуннан сонъ Гайсаь шаькертлаьре белаьн Яхъуьдия жъиренаь килде хъаьм алар белаьн бергаь шунда калып, халыкны суга чум­дырды.

²³ Яхъя да Салим янындагы куьп сулы Айнунда шунда килгаьн кешелаьрне суга чумдыра иде.

²⁴ Ул вакытта аьле Яхъя тоьрмаьгаь утыртылмаган була.

²⁵ Яхъя паьйгамбаьрненъ шаькертлаьре белаьн бер яхъуьд кешесе арасында пакьлаьнуь йоласы турында баьхаьс чыккач,"

²⁶ алар, Яхъя паьйгамбаьр янына килеп:
— Остаз! Менаь УЬрдуьнненъ аръягында синенъ белаьн булган хъаьм Анынъ турында син шахъитлек биргаьн Кеше халыкны суга чум­дыра, хъаьм барысы да Анынъ янына баралар, — диделаьр.

²⁷ Яхъя паьйгамбаьр жъавап итеп аьйтте: Куьктаьн бирелмаьгаьн булса, кеше уьзенаь бернаьрсаь даь кабул итаь алмый.

²⁸ Сез — «Мин Маьсих туьгел, аьмма Анынъ алдыннан жъибаьрел-дем», — дип аьйткаьнемне ишетуьче шахъитлаьр.

²⁹ Кияуь егетененъкаьлаьше була, аь кияуьненъ янында тынълап торучы дусты, анынътавышын ишетеп, шатланып куана. Минем куанычым да шу-лай тулы.

³⁰ Ул уьсаьргаь, мин кечераьергаь тиеш.

³¹ Югарыдан Килуьче хъаьркемнаьн оьстенраьк; аь жъирдаьн булган, жъирнеке булып, жъирдаьгечаь соьйлаьр. Куьктаьн Килуьче хъаьркемнаьн оьстендер:

³² Ул УЬзе куьргаьннаьре хъаьм ишеткаьннаьре турында ша-хъитлек бираь, аьмма Анынъ шахъитлеген бераьуь даь кабул итми.

³³ Анынъ шахъитлеген кабул итуьче, Аллахъынынъ хаклыгына инану­ын раслап, моьхъер суккан була.

³⁴ Аллахъы жъибаьргаьн Зат Аллахъы суьзлаьрен соьйлаьр, чоьнки Аллахъы Рухны уьлчаьмичаь бираь.

³⁵ Ата УЬзененъ Улын ярата хъаьм бар наьрсаьне Анынъ кулына тапшырган.

³⁶ Улына иман китеруьчененъ маьнъгелек тормышы бар, аь Улына иман китермаьуьче тормыш куьрмаьячаьк, баьлки анынъ оьстендаь Ал-лахъынынъ ачуы торачак.

4

¹ Фарисейлаьр Гайсаьненъ Яхъя паьйгамбаьргаь караганда куьб­раьк шаькертлаьр жъыюы хъаьм аларны суга чумдыруы турында ишеттелаьр,"

² хаьлбуки, кешелаьрне Гайсаь УЬзе туьгел, баьлки шаькертлаьре суга чумдыра иде.

³ Бу турыда белгаьннаьн сонъ, Гай­саь, Яхъуьдияне калдырып, тагын Гаьлилаьягаь китте.

⁴ Анъа Самарея оьлкаьсе аша уьтаьргаь туры килде.

⁵ Самареядаь, Ягъкуб уьзененъ улы Йосыфка биргаьн жъир билаь­маьсенаь якын урнашкан Сухар дигаьн шаьхъаьрдаь,"

⁶ Ягъкуб коесы бар иде. Юлда арыган Гайсаь шул кое янына килеп утырды. Коьн урталары иде.

⁷ Шаькертлаьре ризык сатып алу оьчен шаьхъаьргаь киткаьч, су алырга дип, бер Самарея хатыны килде. Гайсаь анъа:
— Минъа эчаьргаь бирче, — диде.

⁸

⁹ Хатын исаь:
— Ничек итеп Син, яхъуьд була торып, миннаьн, Самарея хаты­ныннан, эчаьргаь сорыйсынъ? — диде. Ул бу суьзлаьрне яхъуьдлаьр самареялелаьр белаьн аралашмаганга куьраь аьйтте.

¹⁰ Гайсаь анъа болай жъавап бирде: Аллахъынынъ буьлаьген белсаьнъ хъаьм синнаьн: «Минъа эчаьргаь бирче», — дип сораучынынъ кем икаьнен белсаьнъ, син уьзенъ Аннан сорар иденъ, хъаьм Ул синъа тереклек суы бирер иде.

¹¹ Хатын Анъа аьйтте:
— АЬфаьндем! Синенъ чумырып алырга бернаьрсаьнъ даь юк, аь кое тираьн. Син ул тереклек суын кайдан алырсынъ икаьн?

¹² Бу коены безгаь Ягъкуб атабыз биргаьн: уьзе даь, балалары да, мал-ту­арлары да шушы коедан эчкаьннаьр. Син Ягъкуб атабыздан да боьеграькме аьллаь?

¹³ Гайсаь анъа жъавап биреп аьйтте:
— Бу суны эчкаьн хъаьркем янаь сусар,"

¹⁴ аь Мин бираьчаьк суны эчкаьн кеше хъичкайчан сусамас. Мин биргаьн су анъарда маьнъге­лек тормышка ага торган чишмаьгаь аьверелаьчаьк.

¹⁵ Хатын Анъа:
— АЬфаьндем! Минъа шул суны бирче, аннан мин сусамас идем хъаьм су алыр оьчен монда килеп йоьрмаьс идем, — диде.

¹⁶ — Бар, иренъне чакырып кил, — диде анъа Гайсаь.

¹⁷ Хатын исаь:
— Минем ирем юк, — дип жъавап бирде. Гайсаь анъа:
— Ирем юк, дип син доьресен аьйттенъ,"

¹⁸ чоьнки синенъ биш иренъ булган, аь инде хаьзергесе синъа ир туьгел. Син моны доьрес аьйттенъ, — диде.

¹⁹ - АЬфаьндем! Куьраьм, Син паьйгамбаьрсенъ.

²⁰ Безненъ ата-баба-ларыбыз Аллахъыга бу тауда табынганнар, аь сез яхъуьдлаьр, кешелаьр табына торган урын Иерусалимда булырга тиеш, дип аьйтаьсез, -диде Анъа хатын.

²¹ Гайсаь аьйтте:
— Ханым, ышан суьземаь, вакыт жъитаь: Атага табынуыгыз бу тауда да, Иерусалимда да булмаячак.

²² Сез кемгаь табынуыгызны белмисез, аь без кемгаь табынуыбызны белаьбез, чоьнки котылу яхъуьдлаьрдаьн килаь.

²³ АЬмма вакыт жъитаь, хъаьм килеп таь жъитте инде, ул вакытта чын куьнъелдаьн табынучылар Атага рух ваь ха­кыйкать белаьн табынырлар, чоьнки Ата шундый табынучы­ларны эзли.

²⁴ Аллахъы Ул - Рух, хъаьм Анъа табынучылар рух ваь хакыйкать белаьн табынырга тиешлаьр.

²⁵ Хатын Анъа:
— Маьсихненъ (Май соьртелгаьн Затнынъ) килаьчаьген белаьм. Ул, килгаьч, безгаь боьтенесен анълатып бирер, - диде.

²⁶ Гайсаь анъа:
— Синенъ белаьн соьйлаьшуьче Мин - ул УЬзе, - диде.

²⁷ Шул вакыт аьйлаьнеп кайткан шаькертлаьре, Анынъ хатын белаьн соьйлаьшеп торуын куьреп, гажъаьплаьнделаьр, аьмма берсе даь:
«Син анъардан наьрсаь сорыйсынъ?» - яки: «Бу хатын белаьн наьрсаь турында соьйлаьшаьсенъ?» - дип сорамады.

²⁸ Хатын, су чуьлмаьген калдырып, шаьхъаьргаь китте хъаьм андагыкешелаьргаь:

²⁹ - Барып карагыз аьле, кылган эшлаьремненъ боьтенесен аьйтеп биргаьн Кешене куьрерсез; Ул Маьсих туьгелме икаьн? - диде.

³⁰ хъаьм кешелаьр, шаьхъаьрдаьн чыгып, Гайсаь янына киттелаьр.

³¹ Ул арада шаькертлаьре Аны:
— Остаз! Ашап ал инде, - дип кыстарга керештелаьр.

³² Гайсаь аларга:
— Минем сез белми торган ризыгым бар, - диде.

³³ Шаькертлаьре уьзара:
— АЬллаь Анъа бераьрсе ашарга китерде микаьн? - диештелаьр.

³⁴ Гайсаь аларга аьйтте: Минем ризыгым - Мине ЖЪибаьруьчененъ ихтыярын уьтаьуь хъаьм Анынъ эшен тоьгаьллаьуь.

³⁵ Сез: «Тагын дуьрт айдан урак оьсте жъитаьчаьк», - дисез туьгелме? АЬ Мин сезгаь аьйтаьм: аьйбаьтлаьп кара­гыз, игеннаьр агарып уракка оьлгергаьн инде.

³⁶ Уракчы эш хакы ала хъаьм маьнъгелек тормыш оьчен унъыш жъыя. Шунъа куьраь, чаьчуьче белаьн уручы бергаь куана.

³⁷ Шулай итеп, бу очракка: «Берсе чаьчаь, аь икенчесе ура», - дигаьн аьйтем туры килаь.

³⁸ Мин сезне  уьзегез уьстермаьгаьнне урырга жъибаьрдем, анда башкалар эшлаьгаьн иде, аь сез аларнынъ хезмаьт унъышын жъыясыз.

³⁹ «Кылган эшлаьремненъ боьтенесен аьйтеп бирде», - дип шахъитлек иткаьн хатыннынъ суьзен ишеткаьч, аьлеге шаьхъаьрдаьге самареялелаьрненъ куьбесе Гайсаьгаь иман китерде.

⁴⁰ Шунлыктан, самареялелаьр Анынъ янына килеп, Анъардан уьзлаьре янында ка­луын уьтенеп сорадылар хъаьм Ул анда ике коьнгаь калды.

⁴¹ Анынъ суьзлаьрен ишетеп, тагын да куьбраьк кеше Анъа иман китерде,"

⁴² аь теге хатынга исаь:
— Без инде синенъ суьзлаьренънаьн туьгел, баьлки Анынъ суьзлаьрен уьзебез ишетеп хъаьм Анынъ чыннан да доьньяны Коткаручы Маь-сих икаьнен белеп, Анъа ышанабыз, - диделаьр.

⁴³ Ике коьн уьткаьч, Гайсаь бу шаьхъаьрдаьн Гаьлилаьягаь китте.

⁴⁴ «Паьйгамбаьрне уьз илендаь ихтирам итмилаьр», - дип, Гайсаь УЬзе уьк шахъитлек биргаьн иде.

⁴⁵ Ул Гаьлилаьягаь килгаьч, Иерусалимдагы баьйраьмдаь гаьлилаьялелаьр даь катнашканга, баьйраьм коьннаьрендаь Гайсаь эшлаьгаьн барлык эшлаьрне куьргаьнлектаьн, Аны бик телаьп кабул иттелаьр.

⁴⁶ Шуннан сонъ Гайсаь янъадан теге чакта суны шаьрабка аьйлаьн­дергаьн урынга - Гаьлилаьяненъ Каьна шаьхъаьренаь килде. Каьпаьр-наумда бер сарай аьхъеле хъаьм анынъ авыру улы бар иде.

⁴⁷ Сарай аьхъеле, Гайсаьненъ Яхъуьдиядаьн Гаьлилаьягаь килгаьнен ишетеп, Анынъ янына китте. Ул Гайсаьдаьн, уьзлаьре йортына барып, уьлем туьшаь­гендаь яткан улын савыктыруын ялварып сорады.

⁴⁸ - Илахъи билгелаьр хъаьм могжъизалар куьрмаьсаьгез, сез битышанмаячаксыз, - диде анъа Гайсаь.

⁴⁹ Сарай аьхъеле Анъа:
— АЬфаьндем! Балам уьлгаьнче килаь куьр инде, - диде.

⁵⁰ Гайсаь исаь:
— Бар, оьенъаь кайт, синенъ улынъ савыкты, - диде. Сарай аьхъеле, Гайсаьненъ суьзенаь ышанып, кайтып китте.

⁵¹ Кай­тышлый хезмаьтчелаьре очрап:
— Улынъ савыкты, - диделаьр.

⁵² - Анъа кайсы саьгатьтаь хаьл керде? - дигаьн соравына, алар анъа:
— Кичаь коьндезге саьгать берлаьрдаь бизгаьк аннан китте, - дип жъавап бирделаьр.

⁵³ Гайсаьненъ «Улынъ савыкты» дигаьн суьзлаьрененъ наькъ шулсаьгатьтаь аьйтелгаьнен анълагач, аьти кеше уьзе даь, анынъ йортын-дагыларнынъ барысы да Гайсаьгаь иман китерделаьр.

⁵⁴ Бу Гайсаьненъ Яхъуьдиядаьн Гаьлилаьягаь килгаьч куьрсаьткаьн икен-че могжъизалы галаьмаьте иде.

5

¹ Шуннан сонъ Гайсаь яхъуьдлаьрненъ Иерусалимда булган бер баьйраьменаь килде.

² Иерусалимда Сарык капкасы янында яхъуьдчаь Баьйтхазда дип аталган буа баганалардан торган, туьбаьле биш корылма белаьн уратып алынган иде.

³ Анда бик куьп авырулар: сукырлар, аксаклар хъаьм паралич суккан кешелаьр [су кузгалуын коьтеп] яталар иде.

⁴ [Чоьнки, вакыт-вакыт, Раббынынъ бер фаьрештаьсе, буага тоьшеп, суны болгата, хъаьм, су болгану белаьн, анъа беренче булып кергаьн кеше телаьсаь нинди авырудан да савыга икаьн.]

⁵ Шунда утыз сигез ел буе авырып ятучы бер кеше бар иде.

⁶ Гайсаь, ул кешене куьреп хъаьм анынъ озак вакыт урын оьстендаь ятуын белеп, аннан:
— Савыгырга телисенъме? - дип сорады.

⁷ Авыру Анъа:
— АЬйе, АЬфаьндем. Лаькин су болганган вакытта мине буага тоьшерер кеше юк, мин анда барып жъиткаьнче, башка бераьуь инде тоьшеп оьлгергаьн була, - дип жъавап бирде.

⁸ - Тор, ятагынъны ал да йоьр, - диде анъа Гайсаь.

⁹ Кеше шунда ук терелде хъаьм ятагын алып йоьреп китте. Бу хаьл шимбаь коьнне булганга куьраь,"

¹⁰ яхъуьдлаьр савыккан кешегаь:
— Буьген шимбаь коьн, безненъ канун буенча, син ятагынъны алып йоьрергаь тиеш туьгел, - диделаьр.

¹¹ Ул аларга:
— Мине савыктырган Кеше минъа: «Ятагынъны ал да йоьр», -дип аьйтте, - диде.

¹² Анъардан:
— Синъа: «Ятагынъны ал да йоьр», - дип аьйткаьн Кеше кем Ул? -дип сорадылар.

¹³ Гайсаь жъыелган халык арасына кереп югалганга, савыкканкеше Анынъ кем икаьнен белми иде.

¹⁴ Сонърак, Гайсаь аны Аллахъы Йортында очратып:
— Менаь син савыктынъ. Синъа тагын да начаррак булмасын оьчен, инде моннан сонъ гоьнахъ кылма, - диде.

¹⁵ Ул кеше, яхъуьдлаьр янына барып, уьзен савыктыручынынъГайсаь икаьнен аьйтте.

¹⁶ Шушы эшне шимбаь коьнне эшлаьгаьне оьчен, яхъуьдлаьр Гайсаь-не эзаьрлекли башладылар.

¹⁷ Гайсаь аларга:
— Минем Атам хъаьрвакыт эшли, Мин даь эшлим, - дип жъавап бирде.

¹⁸ Яхъуьдлаьр Аны шимбаь коьнен бозуы оьчен генаь туьгел, баьлки, биграьк таь Аллахъыны УЬземненъ Атам дип атап, УЬзен Аллахъыга тинълаьгаьне оьчен даь уьтерергаь телаьделаьр.

¹⁹ Гайсаь аларнынъ бу телаьклаьренаь: Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Атасынынъ наьрсаь эшлаьвен куьрмичаь, Улы УЬзе хъичнаьрсаь даь эшли алмас, - диде. - Атасы наьрсаь эш­лаьсаь, Улы да шуны эшлаьр.

²⁰ Ата УЬзененъ Улын ярата хъаьм УЬзе эшлаьгаьн хъаьр эшен Анъа куьрсаьтаь. Ул Анъа сезненъ исегез китаьрлек моннан да зуррак эшлаьр куьрсаьтер аьле.

²¹ Ата уьлгаьннаьрне терел­теп жъанландырган кебек, Улы да, кемне телаьсаь, шуны жъанлан­дыра.

²² Ата беркемне даь хоькем итми, аь УЬзен ихтирам иткаьн кебек, Улын да хъаьркем ихтирам итсен оьчен, Ул боьтен хоькемне Улына тапшырды. Кем Улын ихтирам итми, шул Аны жъибаьр­гаьн Атаны да ихтирам итми.

²³

²⁴ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Минем суьземне тынълаучы хъаьм Мине ЖЪибаьруьчегаь иман итуьче кеше маьнъгелек тормышка ия була. Ул кеше хоькемгаь дучар булмаячак, чоьнки инде уьлемнаьн тормышка куьчте.

²⁵ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Аллахъы Улынынъ тавышын ише­теп уьлгаьннаьр терелаьчаьк вакыт жъитаь хъаьм ул вакыт килеп жъитте даь инде.

²⁶ УЬзендаь тормыш булган кебек, Улында да булсын дип, Ата Улына тормыш бирде.

²⁷ Ата Улына хоькем итуь хокукын да бирде, чоьнки Ул - Адаьм Улы.

²⁸ Монъа гажъаьплаьнмаьгез, чоьнки кабердаьгелаьрненъ хъаьммаьсе Аллахъы Улынынъ тавышын ишетеп, яхшылык эшлаьгаьннаьр - яшаьуь оьчен, аь явызлык эшлаьгаьннаьр -хоькем ителуь оьчен каберлаьрдаьн чыгачак вакыт якынлашып килаь.

²⁹

³⁰ Мин УЬземнаьн УЬзем бернаьрсаь эшли алмыйм. Ничек ишетсаьм, шулай хоькем итаьм, хъаьм Минем хоькемем гадел, чоьнки Мин УЬз ихтыярымны туьгел, баьлки Мине ЖЪибаьруьчененъ ихтыя­рын эзлим.

³¹ - АЬгаьр даь Мин УЬзем УЬземненъ хакта шахъитлек бираьм икаьн, Минем шахъитлегем бернигаь даь тормас иде.

³² Минем хакта ша-хъитлек бируьче башка Бераьуь бар, хъаьм Мин белаьм: Анынъ Минем хакта биргаьн шахъитлеге хак.

³³ Сез Яхъя паьйгамбаьр янына ке­шелаьр жъибаьрдегез, хъаьм ул хакыйкать хакында шахъитлек бирде.

³⁴ Лаькин Мин кешелаьрненъ шахъитлегенаь мохтажъ туьгел, аь болар-ны сез котылсын оьчен соьйлим.

³⁵ Яхъя — янучы хъаьм нур бируьче яктырткыч иде, аь сез анынъ яктылыгы астында бераз вакыт кына куанырга телаьдегез.

³⁶ АЬмма Минем шахъитлегем Яхъяныкыннан зуррак: Мин Атанынъ тоь­гаьллаьргаь дип Минъа биргаьн эшлаьрен башкарам. Мин эшлаьгаьн шул эшлаьр Мине Атам жъибаьргаьн булуына шахъитлек бираьлаьр.

³⁷ Мине жъибаьргаьн Ата Минем хакта УЬзе шахъитлек бирде. Сезненъ беркайчан да Анынъ тавышын ишеткаьнегез, йоьзен куьргаьнегез юк.

³⁸ Анынъ суьзе сездаь тормый, чоьнки сез Ул жъибаьргаьн Затка ышанмыйсыз.

³⁹ Маьнъгелек тормышка ия булырга телаьп, сез Изге язмада язылганнарны тикшераьсез, аь алар наькъ Минем хакта шахъитлек бираьлаьр.

⁴⁰ АЬмма сез тормыш алу оьчен Минем яныма килергаь телаьмисез.

⁴¹ Кешелаьрненъ Мине данлауларына мохтажълыгым юк,"

⁴² аь Мин сезне белаьм: сездаь Аллахъыны ярату юк.

⁴³ Мин Атам исеменнаьн килдем — сез Мине кабул итмисез, аь уьз исеменнаьн килгаьнне кабул итаьсез.

⁴⁴ Сез бер-берегездаьн дан кабул итаьсез, аь бер­даьнбер Аллахъыдан булган данны эзлаьмисез. Шулай булгач, сез ничек итеп ышана алырсыз икаьн?

⁴⁵ Мин сезне Атам алдында гаеплаьрмен дип уйламагыз. Сезне гаеплаьуьче — сез оьмет баглаган Муса.

⁴⁶ Сез Мусага ышансагыз, Минъа да иман китерер идегез, чоьнки ул Минем хакта язды.

⁴⁷ Ул язганнарга ышанмый торып, Минем суьзлаьремаь ничек ышанырсыз?

6

¹ Шуннан сонъ Гайсаь Гаьлилаья динъгезененъ аръягына китте. Ул динъгез, шулай ук, Тибериас динъгезе дип таь атала иде.

² Авыруларны савыктырган могжъизалы галаьмаьтлаьрен куь­реп, Анынъ артыннан бик куьп халык иярде.

³ Гайсаь, тауга менеп, шаькертлаьре белаьн бергаь утырды.

⁴ Яхъуьдлаьрненъ Коткарылу баьй­раьме якынлашып килаь иде.

⁵ Гайсаь куьзлаьрен куьтаьрде хъаьм УЬзенаь таба куьп халыкнынъ килуь­ен куьреп, Филипкаь:
— Аларны ашату оьчен икмаькне кайдан сатып алырбыз икаьн? — диде.

⁶ Ул бу суьзлаьрне Филипне сынау оьчен генаь аьйтте, чоьнки наьр­саь эшлаьячаьген УЬзе белаь иде.

⁷ Филип: Аларнынъ хъаьрберсенаь аз-аз гына бируь оьчен даь ике йоьз динарлык икмаьк жъитмаьс, — дип жъавап бирде.
— Остаз! Син монда кайчан килденъ? — дип сорадылар.

⁸

⁹

¹⁰

¹¹

¹²

¹³

¹⁴

¹⁵

¹⁶

¹⁷

¹⁸

¹⁹

²⁰

²¹

²²

²³

²⁴

²⁵

²⁶ Гайсаь аларга: Сезгаь хак суьз аьйтаьм: сез Мине могжъизалы галаьмаьтлаьр куьр­гаьнгаь туьгел, баьлки туйганчы икмаьк ашаганга эзлисез.

²⁷ Фани ризык оьчен туьгел, баьлки маьнъгелек тормыш бираь торган ризык оьчен тырышыгыз. Аны сезгаь Адаьм Улы бираьчаьк, чоьнки Аллахъы Ата, Аны хуплап, УЬзененъ тамгасын салды, — диде.

²⁸ Аннан сонъ алар:
— Аллахъы эшлаьрен башкару оьчен безгаь наьрсаь эшлаьргаь ки­раьк? — дип сорадылар.

²⁹ — Ул Кемне жъибаьргаьн булса, сез Шунъа иман итегез, Алла-хъынынъ эше менаь шул, — дип жъавап бирде Гайсаь.

³⁰ Алар Анъа аьйттелаьр:
— Синъа иман китерерлек нинди галаьмаьт куьрсаьтерсенъ? Наьрсаь кылырсынъ?

³¹ Безненъ ата-бабаларыбыз чуьлдаь манна ашаганнар. Бу турыда Изге язмада: «Ул аларга ашар оьчен куьктаьн икмаьк бирде», — дип язылган.

³² Гайсаь аларга:
— Сезгаь хак суьз аьйтаьм: сезгаь куьктаьн икмаькне Муса туьгел, баьлки, хак икмаькне куьктаьн Минем Атам бираь.

³³ Аллахъы икмаьге Ул — куьктаьн инъеп, доьньяга тормыш Бируьче, — диде.

³⁴ Алар Гайсаьгаь: АЬфаьндем! Безне хъаьрвакыт шундый икмаьк белаьн таьэмин итеп торчы, — диделаьр.

³⁵ Гайсаь исаь аларга аьйтте: Мин — тормыш икмаьге: Минем янга килуьче хъичкайчан ачыкмас, Минъа иман китеруьче хъичкайчан сусамас.

³⁶ Лаькин Мин сезгаь: сез Мине куьрдегез, аьмма Минъа иман китермисез, — дидем.

³⁷ Атам Минъа юллаган хъаьркем Минъа килаьчаьк хъаьм Минъа килуьчене хъичкайчан куып жъибаьрмаьячаькмен,"

³⁸ чоьнки Мин УЬз ихтыярымны туьгел, баьлки Мине жъибаьргаьн Атам ихтыярын башкару оьчен куьктаьн инъдем.

³⁹ Мине жъибаьргаьн Атамнынъ ихты­яры исаь шул: Ул биргаьн беркемне югалтмыйча, сонъгы коьндаь уьледаьн терелтергаь тиешмен.

⁴⁰ Мине жъибаьргаьн Атамнынъ ихты­яры шул: Улын куьруьче хъаьм Улына иман китеруьче хъаьркемненъ маьнъгелек тормышы булсын, Мин аны сонъгы коьндаь терелтеп торгызачакмын.

⁴¹ Яхъуьдлаьр, Анынъ: «Мин — куьктаьн инъгаьн икмаьк», дигаьн суьзлаьренаь ризасызлык белдереп, уьзара:

⁴² — Бу Йосыф улы Гайсаь туьгелме сонъ? Без Анынъ атасын да, анасын да белаьбез бит. Ничек Ул: «Мин куьктаьн инъдем», — дип соьйли ала икаьн? — диештелаьр.

⁴³ Гайсаь аларга жъавап бирде:
— УЬзара сукранышмагыз:

⁴⁴ Мине жъибаьргаьн Ата алып килмаь- саь, Минем яныма беркем даь килаь алмый, Мин исаь шул кешене сонъгы коьндаь терелтеп торгызачакмын.

⁴⁵ Паьйгамбаьрлаьрненъ язма­ларында: «хъаьммаьсе даь Аллахъы тарафыннан оьйраьтелаьчаьк», — дип язылган. Атадан ишетеп оьйраьнуьче хъаьркем Минем янга килаь.

⁴⁶ Бу аьле кем даь булса Атаны куьргаьн дигаьн суьз туьгел; Аллахъыдан Килуьче генаь Атаны куьрде.

⁴⁷ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Минъа иман итуьчененъ маьнъгелек тормышы бар.

⁴⁸ Мин — тормыш икмаьге.

⁴⁹ Сезненъ аталарыгыз чуьлдаь манна ашадылар хъаьм уьлделаьр.

⁵⁰ Куьк­таьн инъуьче икмаьк исаь шундый ки, аны ашаучы уьлмаьс.

⁵¹ Мин — куьктаьн инъгаьн тере икмаьк, бу икмаькне ашаучы маьнъге яшаьр. Мин бираьчаьк икмаьк исаь — ул Минем таьнем. Мин аны доьнья яшаьсен оьчен бираьчаькмен.

⁵² Шуннан сонъ яхъуьдлаьр ачуланышып:
— Бу Кеше ничек УЬзененъ таьнен безгаь ашар оьчен бираь алыр икаьн? — дип уьзара бик каты баьхаьслаьштелаьр.

⁵³ Гайсаь исаь аларга аьйтте:
— Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Адаьм Улынынъ таьнен ашамасагыз хъаьм Анынъ канын эчмаьсаьгез, уьзегездаь тормыш булмаячак.

⁵⁴ Минем таьнемне ашап, Минем канымны эчуьчененъ маьнъгелек тормышы бар. Мин аны сонъгы коьндаь терелтеп торгызачакмын.

⁵⁵ Минем таьнем — чын ризык, Минем каным — чын эчемлек.

⁵⁶ Минем таьнемне ашап, Минем канымны эчуьче Миндаь кала, Мин анъар­да калам.

⁵⁷ Мине тере Атам жъибаьрде хъаьм Мин Атам аша яшим, шулай ук Мине ашаучы да Минем аша яшаьячаьк.

⁵⁸ Бу — куьктаьн инъгаьн икмаьк. Ул икмаьк сезненъ аталарыгыз ашаган манна кебек туьгел: алар уьлгаьннаьр. АЬ бу икмаькне ашаучы маьнъге яшаьячаьк.

⁵⁹ Ул боларны Каьпаьрнаумда оьйраьткаьн вакытта гыйбадаьтха-наьдаь соьйлаьде.

⁶⁰ Гайсаьненъ куьп шаькертлаьре, бу суьзлаьрне ишеткаьннаьн сонъ:
— Нинди авыр суьзлаьр! Боларны кем тынълый алсын? — диделаьр.

⁶¹ АЬмма Гайсаь куьнъеленнаьн шаькертлаьрененъ сукрануларын белеп:
— Сезне шушы раьнжъетаьме?

⁶² Адаьм Улынынъ элек булган уры­нына куьтаьрелуьен куьрсаьгез наьрсаь булыр?

⁶³ Рух Ул — тормыш бируьче, кешененъ коьче хъичнинди файда китерми; Мин сезгаь соьйлаьгаьн суьзлаьр — рух хъаьм тормыш.

⁶⁴ АЬмма арагызда иман ит­маьуьчелаьр даь бар, — дип аьйтте.
Чоьнки Гайсаь кемненъ иман итмаьвен хъаьм кемненъ УЬзенаь хыя­наьт итаьчаьген баштан ук белде.

⁶⁵ Ул суьзен даьвам итеп:
— Менаь шунынъ оьчен Мин сезгаь, Атам жъибаьрмаьсаь, Минем янга беркемненъ даь килаь алмаячагын аьйттем, — диде.

⁶⁶ Шул вакыттан башлап Гайсаьненъ куьп кенаь шаькертлаьре Аннанаерылып киттелаьр хъаьм башка Анынъ белаьн бергаь йоьрмаьделаьр.

⁶⁷ Шуннан сонъ Гайсаь унике шаькертеннаьн:
— Сез даь китаьргаь телаьмисезме? — дип сорады.

⁶⁸ Шимун Петер Анъа:
— Раббым! Без кем янына барыйк сонъ? Маьнъгелек тормыш суьзлаьре Синдаь бит.

⁶⁹ Без Синъа иман итаьбез, Сине Аллахъынынъ Изге Заты дип таныйбыз, — дип жъавап бирде.

⁷⁰ Гайсаь аларга:
— Мин сезне — уникене сайлап алдым туьгелме? АЬмма сезненъ арада берегез иблис, — диде.

⁷¹ Ул бу суьзлаьрне, УЬзенаь хыянаьт итаьчаьк, уникененъ берсе бул-ган Шимун улы Яхъуьд Искариот хакында аьйтте.

7

¹ Шуннан сонъ Гайсаь, яхъуьдлаьрненъ Аны уьтерергаь эзлаьгаьнлек-лаьре саьбаьпле, Яхъуьдиядаь йоьрергаь телаьмаьде. Шунъа куьраь Ул Гаьлилаьядаь йоьрергаь булды.

² Яхъуьдлаьрненъ Чатыр кору баьй­раьме якынлаша иде, хъаьм

³ энелаьре:
— Гаьлилаьядаьн Яхъуьдиягаь бар, Син эшлаьгаьн эшлаьрне шаькерт­лаьренъ даь куьрсен.

⁴ АЬгаьр кеше уьзен танытырга тели икаьн, эшен яшерен раьвештаь эшлаьми. Шундый эшлаьр эшлисенъ икаьн, УЬзенъ­не доьньяга куьрсаьт, — диделаьр.

⁵ Анъа хаьтта энелаьре даь иман итмаьделаьр.

⁶ Гайсаь аларга аьйтте: Минем вакыт аьле килеп жъитмаьде, аь сезненъ оьчен хъаьркайчан вакыт.

⁷ Доьнья сезгаь наьфраьт белаьн карамый, аь Минъа наьфраьтен куьрсаьтаь, чоьнки Мин эшлаьрененъ явыз булганлыгына хъаьрвакыт шахъитлек биреп торам.

⁸ Сез баьйраьмгаь барыгыз, аь Мин бар­мыйм, чоьнки Минем вакыт аьле жъитмаьде.

⁹ Ул аларга шулай диде хъаьм Гаьлилаьядаь калды,"

¹⁰ аьмма, энелаьре киткаьч, яшерен раьвештаь УЬзе даь баьйраьмгаь барды.

¹¹ Яхъуьдлаьр исаь: У
— л кайда икаьн? — дип, Аны баьйраьмдаь эзлаьп йоьрделаьр.

¹² Анынъ хакында халык арасында куьп суьзлаьр йоьрде. Кай-берлаьре:
— Ул яхшы Кеше, - диде, башкалары исаь:
— Юк, Ул халыкны аздыра, - дип соьйлаьде.

¹³ АЬмма, яхъуьдлаьрдаьн куркып, Анынъ хакында беркем даь ачыкитеп соьйлаьмаьде.

¹⁴ АЬ инде баьйраьм уртасында Гайсаь Аллахъы Йортына керепоьйраьтаь башлады.

¹⁵ Яхъуьдлаьр:
— Бу Кеше каян белаь икаьн, Ул бит укымаган? - дип гажъаьп­лаьнделаьр.

¹⁶ Гайсаь аларга аьйтте:
— Минем оьйраьтуьем УЬземнеке туьгел, баьлки Мине ЖЪибаьруьче­неке.

¹⁷ Анынъ ихтыярын башкарырга телаьгаьн кеше бу оьйраьтуь­ненъ Аллахъыданмы икаьнен яки УЬземнаьн генаь соьйлим микаьнен белер.

¹⁸ УЬз исеменнаьн соьйлаьуьче уьзенаь дан эзли, аь УЬзен ЖЪибаь­руьчененъ данын эзлаьуьче эчкерсез хъаьм Анъарда ялган юк.

¹⁹ Муса сезгаь канун бирде туьгелме? АЬ сезненъ берегез даь аны уьтаьми. Ни оьчен Мине уьтерергаь йоьрисез?

²⁰ Кешелаьр:
— Синъа жъен кагылдымы аьллаь? Кем Сине уьтерергаь йоьри? -диделаьр.

²¹ Гайсаь суьзен даьвам итте:
— Мин бер эш эшлаьдем хъаьм сез хъаьммаьгез шунъа гажъаьплаьнаьсез.

²² Муса сезгаь соьннаьт бирде, - гаьрчаь ул Мусадан туьгел, баьлки ата­лардан килаь, - шунъа куьраь шимбаь коьнне ир баланы соьннаьткаь утыртасыз.

²³ Муса кануны бозылмасын дип, шимбаь коьнне ир бала соьннаьткаь утыртыла икаьн шимбаь коьнне бер кешене боьтен­лаьй савыктырганым оьчен нигаь Минъа ачуыгыз килаь?

²⁴ Тышкы куьренешкаь генаь карап хоькем итмаьгез, баьлки доьрес хоькем итегез.

²⁵ Шунда кайбер иерусалимлылар бер-берсенаь:
— Бу аьллаь яхъуьдлаьрненъ башлыклары уьтерергаь телаьгаьн Кешеме?

²⁶ АЬнаь Ул ачыктан-ачык соьйли, аь алар Анъа бер суьз даь аьйтмилаьр: аьллаь Аны чыннан да Маьсих дип уйлыйлар микаьн?

²⁷ АЬмма, Маьсих килгаьндаь, Анынъ кайдан икаьнлеген беркем даь белмаьс. Без исаь бу Кешененъ кайдан икаьнен белаьбез, - диделаьр.

²⁸ Гайсаь, Аллахъы Йортында оьйраьткаьндаь, тавышын коьчаьйтеп, болай диде:
— Сез Мине белаьсез хъаьм кайдан икаьнемне даь белаьсез. Лаькин Мин УЬземнаьн УЬзем килмаьдем, хъаьм Мине ЖЪибаьруьче хак. Сез Аны белмисез,"

²⁹ аь Мин Аны белаьм, чоьнки Мин Аннан килдем, Мине Ул жъибаьрде.

³⁰ Алар Гайсаьне тотып алырга телаьделаьр, лаькин берсе даь Анъа кул тидермаьде, чоьнки Анынъ вакыты килеп жъитмаьгаьн иде аьле.

³¹ Халык арасында исаь, куьп кешелаьр Анъа иман китерде­лаьр хъаьм:
— Маьсих килгаьч, бу Зат куьрсаьткаьннаьн даь куьбраьк илахъи бил­гелаьр куьрсаьтер микаьн? - диештелаьр.

³² Фарисейлаьр халыкнынъ Гайсаь хакында шундый суьз йоьрт­каьннаьрен ишеттелаьр, хъаьм баш руханилар белаьн фарисейлаьр, Аны тотып алу оьчен, таьртип саклаучыларны жъибаьрделаьр.

³³ Гайсаь:
— Мин сезненъ арада озак булмам, тиздаьн УЬземне ЖЪибаьруьче янына кире кайтачакмын.

³⁴ Мине эзлаьрсез, аьмма тапмассыз. Мин булачак урынга сез килаь алмассыз, - дип аьйтте.

³⁵ Шунда яхъуьдлаьр уьзара:
— Без таба алмаслык нинди урынга китмаькче була икаьн? АЬл­лаь греклар арасына таралып яшаьуьче безнекелаьр янына китеп, грекларны оьйраьтергаь тели микаьн?

³⁶ Анынъ: «Мине эзлаьрсез, аьмма тапмассыз. Мин булачак урынга сез килаь алмассыз», - дигаьн суьзлаьре наьрсаьне анълата икаьн? - диештелаьр.

³⁷ Баьйраьмненъ сонъгы, боьек коьнендаь Гайсаь торып басты хъаьм коьчле тавыш белаьн аьйтте:
— Сусаган кеше Минем янга килсен хъаьм эчсен.

³⁸ Минъа иман итуьчененъ, Изге язмада аьйтелгаьнчаь: «куьнъел туьреннаьн елгалар булып тереклек суы агачак».

³⁹ Ул моны УЬзенаь иман китергаьннаьр алачак Рух хакында аьйтте; аьле Гайсаь данланмаганга, аларга Изге Рух бирелмаь­гаьн иде.

⁴⁰ Анынъ бу суьзлаьрен тынълап торган халык арасында кайбер-лаьре:
— Ул - чынлап та ваьгъдаь ителгаьн Паьйгамбаьр, - диделаьр.

⁴¹ Берлаьре:
— Бу - Маьсих. АЬ башкалары:
— Маьсих Гаьлилаьядаьн килер микаьн?

⁴² Изге язмада, Маьсих Давыт наьселеннаьн булачак хъаьм Давыт шаьхъаьреннаьн - Баьйтле-хемнаьн килаьчаьк, дип язылган туьгелме? - диделаьр.

⁴³ Шулай итеп, халык арасында Гайсаь хакында баьхаьс чыкты.

⁴⁴ Кайберлаьре Аны тотып алырга телаьделаьр, лаькин берсе даь Анъа кул тидермаьде.

⁴⁵ Таьртип саклаучылар баш руханилар белаьн фарисейлаьрянына кайткач, алардан:
— Ни оьчен Аны тотып китермаьдегез? - дип сорадылар. Тегелаьр:

⁴⁶ - Бераьуьненъ даь хъичкайчан ул Кеше соьйлаьгаьн кебек соьйлаьгаь-не юк, - дип жъавап бирделаьр.

⁴⁷ Фарисейлаьр аларга:
— АЬллаь сез даь алдандыгызмы?

⁴⁸ Башлыкларнынъ яки фари-сейлаьрненъ бераьрсе Анъа иман китердеме?

⁴⁹ АЬ канунны белмаьуьче бу халык лаьгънаьт ителгаьн.

⁵⁰ Шунда фарисейлаьрненъ берсе, Никаьдим атлысы, ул элеграькГайсаь янына килеп киткаьн иде:

⁵¹ — Башта кешене тынъламыйча хъаьм анынъ наьрсаь эшлаьгаьненбелмичаь безненъ канун аны хоькем итаьме? — диде.

⁵² — АЬллаь син даь Гаьлилаьядаьнме? Тикшереп кара хъаьм куьрер-сенъ: Гаьлилаьядаьн хъич таь паьйгамбаьр чыкмас, — дип жъавап бир-делаьр анъа.

⁵³ [Барысы да оьйлаьренаь таралгач]

8

¹ Гайсаь Заьйтуьн тавына китте.

² Иртаь белаьн Ул янъадан Аллахъы Йортына килде хъаьм Анынъ янына куьп халык жъыелды. Ул, утырып, аларны оьйраьтаь башлады.

³ Шулчак канунчылар хъаьм фарисейлаьр, уйнашлыкта тотылган бер хатынны алып килеп, уртага бастырып куйдылар

⁴ хъаьм Гайсаьгаь: Остаз! Бу хатын зина кылганда тотылды.

⁵ Канунда Муса мондыйларны ташлар атып уьтерергаь аьмер бираь, аь Син наьрсаь аьйтерсенъ? — диделаьр.

⁶ Алар моны, Гайсаьне сынау оьчен, Аны гаеплаьргаь бераьр сыл­тау табарбыз, дигаьн уй белаьн аьйттелаьр. АЬмма Гайсаь, чуьгаьлаьп, бармагы белаьн жъиргаь яза башлады.

⁷ Лаькин алар сорауларын кабат биргаьнгаь, Ул торып басты хъаьм аларга: Сезненъ кайсыгыз гоьнахъсыз, шул башлап анъа таш атсын, — диде.

⁸ ХЪаьм, тагын чуьгаьлаьп, жъиргаь язуын даьвам итте.

⁹ Алар исаь, моны ишеткаьч, оьлкаьннаьреннаьн башлап бер-бер артлы чыгып киттелаьр. Гайсаь уртада басып торган хатын белаьн генаь калды.

¹⁰ Гайсаь торып басып:
— Сенълем! Кайда алар? Сине беркем даь хоькем итмаьдеме? — дип сорады.

¹¹ Хатын исаь:
— Беркем даь, АЬфаьндем! — диде. Гайсаь анъа:
— Мин даь сине хоькем итмим: бар, башка гоьнахъ кылма, — диде.]

¹² Гайсаь тагын халыкка соьйлаьде. Ул: Мин — доьньяга яктылык. Минем артымнан баручы каранъ­гылыкта йоьрмаьячаьк, баьлки анынъ тормыш бируьче яктылыгы булачак, — дип аьйтте.

¹³ Шуннан сонъ фарисейлаьр Анъа: Син УЬзенъ хакында УЬзенъ шахъитлек бираьсенъ, Синенъ шахъит-легенъ хак туьгел, — диделаьр.

¹⁴ Гайсаь исаь аларга: Мин УЬзем хакында УЬзем шахъитлек бирсаьм даь, Минем ша- хъитлегем хак, чоьнки кайдан килеп кая баруымны белаьм, аь сез Минем кайдан килеп кая баруымны белмисез.

¹⁵ Сез кешелаьр уьлчаьме буенча хоькем итаьсез, аь Мин беркемне даь хоькем итмим.

¹⁶ Мин хоькем итсаьм даь, Минем хоькемем хак, чоьнки Мин УЬзем генаь туьгел, Мине жъибаьруьче Ата белаьн бергаь Мин.

¹⁷ Сезненъ ка­нуныгызда да: «Ике кешененъ шахъитлеге хак», — дип язылган.

¹⁸ Мин УЬзем хакында УЬзем шахъитлек бираьм хъаьм Минем хакта Мине жъибаьргаьн Ата шахъитлек бираь, — дип жъавап бирде.

¹⁹ Шуннан сонъ Гайсаьдаьн:
— Кайда Синенъ атанъ? — дип сорадылар. Гайсаь: Сез Мине даь, Атамны да белмисез. АЬгаьр Мине белсаьгез, Атамны да белер идегез, — диде.

²⁰ Гайсаь бу суьзлаьрне Аллахъы Йортында оьйраьткаьндаь саьдака сандыгы янында аьйтте. Берсе даь Анъа кул тидермаьде, чоьнки Анынъ вакыты аьле килеп жъитмаьгаьн иде.

²¹ Гайсаь аларга янаь:
— Мин китаьм. Сез Мине эзлаьрсез. Сез уьз гоьнахъыгыз белаьн уьлаьрсез. Мин китаьчаьк урынга сез килаь алмассыз, — дип аьйтте.

²² Яхъуьдлаьр:
— Ул УЬзен УЬзе уьтераьчаьк микаьнни? Чоьнки: «Мин китаьчаьк урынга сез килаь алмассыз», — ди бит, — диештелаьр.

²³ Ул аларга:
— Сез туьбаьннаьн, Мин югарыдан. Сез бу доьньяныкы, Мин бу доьньяныкы туьгел, — диде.

²⁴ — Сез Минем маьнъге бар икаьнемаь ышанмасагыз, уьз гоьнахъларыгыз белаьн уьлаьрсез. Шунъа куьраь Мин сезгаь: «Сез гоьнахъларыгыз белаьн уьлаьрсез», — дидем.

²⁵ Шуннан сонъ Гайсаьдаьн:
— Кем сонъ Син? - дип сорадылар.
— Мин сезгаь УЬземненъ кемлегемне инде куьптаьн аьйтаьм, - диде аларга Гайсаь. -

²⁶ Сезненъ хакта куьп соьйлаьп, сезне хоькем итаь алыр идем. АЬмма Мине ЖЪибаьруьче хак, хъаьм Аннан наьрсаь ишет­саьм, Мин доьньяга шуны соьйлим.

²⁷ Алар Гайсаьненъ Ата хакында соьйлаьвен анъламадылар.

²⁸ Гайсаь аларга аьйтте:
— Сез Адаьм Улын куьтаьргаьч, Минем маьнъге бар икаьнемне хъаьм УЬзлегемнаьн хъичнаьрсаь эшлаьмаьвемне, баьлки, Атам ничек оьйраьткаьн булса, шулай соьйлаьвемне белерсез.

²⁹ Мине ЖЪибаьруьче Минем белаьн. Атам Мине ялгыз калдырмады, чоьнки Мин хъаьр­вакыт Ул телаьгаьн эшлаьрне генаь эшлим.

³⁰ Ул шушы суьзлаьрне соьйлаьгаьн чакта куьплаьр Анъа иман ки-терделаьр.

³¹ Гайсаь УЬзенаь иман китергаьн яхъуьдлаьргаь:
— Минем суьзлаьремне тотсагыз, чыннан да Минем шаькерт­лаьрем булырсыз.

³² Хакыйкатьне белерсез хъаьм хакыйкать сезне ирекле итаьр, - дип аьйтте.

³³ - Без Ибрахъим наьселеннаьн, - диделаьр алар Анъа, беркайчан да хъичкемненъ даь колы булмадык. Ничек сонъ Син:«Ирекле булырсыз», - дисенъ?

³⁴ - Сезгаь хак суьз аьйтаьм: гоьнахъ кылучы хъаьркем - гоьнахъ колы.

³⁵ Кол оьйдаь маьнъге тормый, аь атанынъ улы анда маьнъге тора.

³⁶ Шулай итеп, Улы сезне ирекле итсаь, сез чын маьгънаьсендаьирекле булачаксыз.

³⁷ Мин сезненъ Ибрахъим наьселеннаьн булуы-гызны белаьм, аьмма, Минем суьзлаьремаь сездаь урын булмаганга куьраь, сез Мине уьтерергаь йоьрисез.

³⁸ Мин Атам янында куьргаьн­наьрем хакында соьйлим, аь сез уьз атагыз янында ишеткаьннаьрне эшлисез, - диде аларга Гайсаь.

³⁹ Алар, жъавап биреп:
— Безненъ атабыз - Ибрахъим, - диделаьр. Гайсаь аларга аьйтте: Сез Ибрахъим балалары булсагыз, Ибрахъим эшлаьрен эшлаьр идегез.

⁴⁰ АЬ хаьзер Мине, Аллахъыдан ишеткаьн хакыйкатьне соьй­лаьгаьн Баьндаьне, уьтерергаь йоьрисез. Ибрахъим алай эшлаьмаьде.

⁴¹ Сез уьз атагызнынъ эшлаьрен эшлисез.
Алар Анъа: 
— Без уйнаштан тумаган, безненъ Атабыз бер генаь: Ул - Алла­хъы, - диделаьр.

⁴² Гайсаь аларга аьйтте:
— Атагыз Аллахъы булса, сез Мине яратыр идегез, чоьнки Мин Аллахъыдан килдем. Мин УЬзлегемнаьн килмаьдем, Мине Ул жъи­баьрде.

⁴³ Ни оьчен сез Мин соьйлаьгаьннаьрне анъламыйсыз? Чоьнки сез Минем суьземне тынълый алмыйсыз.

⁴⁴ Сезненъ атагыз - иб­лис, хъаьм сез атагызнынъ телаьклаьрен уьтаьргаь телисез. Ул баштан ук кеше уьтеруьче булып, хакыйкатьне тотмады хъаьм хаьзер даь тот­мый, чоьнки анъарда хакыйкать юк. Ул, ялган соьйлаьгаьн вакытта, уьзенекен соьйли, чоьнки ул - ялганчы хъаьм ялганнынъ атасы.

⁴⁵ АЬ сез, Мин хакыйкатьне соьйлаьгаьнгаь куьраь, Минем суьзлаьремаь ышанмыйсыз.

⁴⁶ Минем гоьнахъта гаепле булуымны кайсыгыз ис­бат итаь алыр? АЬгаьр хакыйкатьне соьйлим икаьн, ни оьчен Минем суьзлаьремаь ышанмыйсыз?

⁴⁷ Кем Аллахъыдан булса, ул Аллахъы суьзлаьрен тынълар; аь сез, Аллахъыдан булмаганга куьраь, тынъла­мыйсыз.

⁴⁸ Монъа яхъуьдлаьр:
— Син самареяле, Синенъ эченъдаь жъен бар, - аьллаь бу доьрес туьгелме? - диделаьр.

⁴⁹ Гайсаь жъавап бирде:
— Миндаь жъен юк. Мин Атамны хоьрмаьт итаьм, аь сез Мине хур итаьсез.

⁵⁰ Хаьер, Мин УЬземаь дан эзлаьмим, аь эзлаьуьче башка Бе­раьуь бар хъаьм Ул хоькем итаь.

⁵¹ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: кем Минем суьземне тота, ул хъичкайчан уьлем куьрмаьячаьк.

⁵² Яхъуьдлаьр Анъа:
— Менаь хаьзер Синдаь жъен барлыгына хъич шигебез калмады: Ибрахъим да, паьйгамбаьрлаьр даь уьлгаьннаьр, аь Син: «Кем Минем суьземне тота, ул беркайчан да вафат булмас», - дисенъ.

⁵³ Син атабыз Ибрахъимнан да боьеграькме? Ул уьлгаьн, паьйгамбаьрлаьр даь уьлгаьннаьр. Син УЬзенъне кем дип саныйсынъ?

⁵⁴ Гайсаь жъавап бирде:
— УЬземне УЬзем данлыйм икаьн, Минем даным буш булыр. Сез «Аллахъыбыз» дип атаган Атам Мине данлый.

⁵⁵ Сез Аны бел­мисез, аь Мин Аны белаьм. Аны белмим дисаьм, сезненъ кебек ялганчы булыр идем; аьмма Мин Аны белаьм хъаьм Анынъ суьзен тотам.

⁵⁶ Сезненъ атагыз Ибрахъим Минем коьнемне куьраьчаьгенаь шатланды. Ул аны куьреп куанды.

⁵⁷ Яхъуьдлаьр Анынъ бу суьзлаьренаь:
— Синъа аьле илле яшь таь юк, аь Син Ибрахъимны куьрденъме? -диделаьр.

⁵⁸ Гайсаь аларга аьйтте:
— Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Ибрахъим булганга кадаьр Мин бар.

⁵⁹ Шул чакта алар, Анъа ыргыту оьчен, кулларына ташлар алды-лар, аьмма Гайсаь, яшеренеп, Аллахъы Йортыннан чыгып китте.

9

¹ УЬтеп барышлый, Гайсаь тумыштан ук сукыр бер кешене куьрде.

² Шаькертлаьре Аннан: — Остаз! Бу кешененъ сукыр булып тууы кемненъ гоьнахъын­нан: бу кеше уьзе гоьнахъ кылганмы, аьллаь ата-анасымы? — дип со­радылар.

³ Гайсаь жъавап бирде:
— Бу кеше уьзененъ гоьнахъы оьчен даь, ата-анасынынъ кылган гоь­нахъы оьчен даь сукыр туьгел. Ул, анынъ авыруы аша Аллахъы эшлаь­ре куьренсен оьчен, сукыр булып туды.

⁴ Коьн уьткаьнче без Мине ЖЪибаьруьчененъ эшлаьрен башкарырга тиешбез. Тоьн жъитаь, ул чакта хъичкем берни эшли алмас.

⁵ Мин доьньяда вакытта, Мин — доьньяга яктылык.

⁶ Шулай дип, Ул жъиргаь тоькерде, тоькереге белаьн лай ясады, шул лайны сукырнынъ куьзлаьренаь соьртте даь

⁷ анъа:
— Шилуах буасына барып юын, — диде. (Шилуах — «ЖЪибаь­релгаьн» дигаьн маьгънаьдаь.) Ул барып юынды хъаьм куьзлаьре куьраь торган булып кайтты.

⁸ Анынъ куьршелаьре хъаьм элек хаьер сорашып утыруын куьргаьн ке­шелаьр:
— Бу сонъ, теге, хаьер сорашып утырган кеше туьгелме? — диделаьр.

⁹ Кайберлаьре: «Бу — шул», аь кайберлаьре: «Шунъа охшаган», — диделаьр. Сукыр уьзе исаь:
— Мин шул кеше, — дип аьйтаь иде.

¹⁰ Аннан: Куьзлаьренъ ничек ачылды сонъ? — дип сорадылар.

¹¹ Ул жъавап биреп:
— Гайсаь атлы Кеше лай ясап куьзлаьремаь соьртте, аннан: «Ши-луах буасына барып юын», — диде. Мин барып юындым хъаьм куьзлаьрем ачылды, — диде ул.

¹² Аннан: «Ул Кеше кайда?» — дип сорагач:
— Мин белмим, — дип жъавап бирде.

¹³ Элек сукыр булган бу кешене фарисейлаьр янына алыпбардылар.

¹⁴ АЬ Гайсаь лай ясап сукырнынъ куьзлаьрен ачкан коьн —
шимбаь коьн иде.

¹⁵ Фарисейлаьр даь аннан ничек куьраь башлавы хакында сораштылар. Ул аларга: Ул минем куьзлаьремаь лай сылады, мин юындым да куьраь башладым, — диде.

¹⁶ Кайбер фарисейлаьр исаь:
— Бу Кеше шимбаь коьнне тотмый, шунъа куьраь Ул Аллахъыдан туьгел, — дип аьйттелаьр. АЬ башкалары:
— Гоьнахълы кеше мондый могжъизалы галаьмаьтлаьрне ничек эшли алсын? — диделаьр. хъаьм алар арасында баьхаьс чыкты.

¹⁷ АЬлеге сукырга: — Син Анынъ турында наьрсаь аьйтерсенъ, Ул бит синенъ куьзлаьренъне ачты, — диделаьр.
— Ул — Паьйгамбаьр, — дип жъавап бирде сукыр.

¹⁸ АЬмма яхъуьдлаьр, куьзлаьре ачылган кешененъ ата-анасын ча-кырганчы, анынъ сукыр булганына хъаьм куьраь башлавына ышан-мадылар.

¹⁹ — Тумыштан сукыр дигаьн улыгыз шушымы? АЬмма хаьзер ул ничек куьраь ала? — дип сорадылар алар.

²⁰ Ата-анасы аларга:
— Без анынъ улыбыз икаьнен хъаьм сукыр булып туганын белаь­без.

²¹ АЬ анынъ ничек куьраь башлавын да, куьзлаьрен кем ачканын да белмибез. Ул инде балигъ булган, уьзеннаьн сорагыз, уьзе ха­кында уьзе соьйлаьсен, — дип жъавап бирделаьр.

²² Сукырнынъ ата-анасы, яхъуьдлаьрдаьн курыкканга куьраь, шулай диде. Чоьнки яхъуьдлаьр, Гайсаьненъ Маьсих икаьнен икърар итуьче хъаьркемне гыйбадаьтханаьдаьн аерырга, дип суьз куешкан иделаьр.

²³ Шунлыктан анынъ ата-анасы: «Ул инде балигъ булган, уьзеннаьн сорагыз», — диделаьр.

²⁴ Шулай итеп, яхъуьдлаьр элек сукыр булган кешене икенчетапкыр чакырып, анъа:
— Аллахъыны ихтирам ит! Без ул Кешененъ гоьнахълы икаьнен белаьбез, — диделаьр.

²⁵ Ул аларга:
— Ул гоьнахълымы, туьгелме, анысын белмим. Шуны гына бе­лаьм: мин сукыр идем, аь хаьзер куьраьм, — дип жъавап бирде.

²⁶ Алар аннан:
— Ул наьрсаь эшлаьде? Синенъ куьзлаьренъне ничек ачты? — дип тагын сорадылар.

²⁷ Ул аларга:
— Мин инде сезгаь соьйлаьдем, аь сез тынъламадыгыз. Ни оьчен тагын ишетергаь телисез? АЬллаь сез даь Анынъ шаькертлаьре булырга жъыенасызмы? — дип жъавап бирде.

²⁸ Алар анъа бик ачуланып:
— Син — Анынъ шаькерте, аь без — Муса шаькертлаьре.

²⁹ Без Аллахъынынъ Мусага соьйлаьгаьнен белаьбез, аьмма Монынъ кайдан икаьнен белмибез, — диделаьр.

³⁰ Куьраь башлаган кеше, аларга жъавап биреп, болай диде:
— Шунысы гажъаьп таь: сез Анынъ кайдан икаьнен белмисез, аь Ул минем куьзлаьремне ачты!

³¹ Без Аллахъынынъ гоьнахълыларны тынъ­ламавын белаьбез, аьмма Аллахъыга табынучыны хъаьм Анынъ ихты­ярын башкаручыны Ул тынълый.

³² Кемненъ даь булса тумыштан сукыр кешененъ куьзлаьрен ачуы турында гомердаь даь ишетелгаьне юк.

³³ Ул Кеше Аллахъыдан булмаса, хъичнаьрсаь булдыра алмас иде.

³⁴ — Башынънан аягынъа тикле гоьнахъта тугансынъ, нигаь безнеоьйраьтаьсенъ? — дип, аны куып чыгардылар.

³⁵ Гайсаь, аны куып чыгарганнарын ишеткаьч, аны табып:
— Син Адаьм Улына ышанасынъмы? — дип сорады.

³⁶ Ул исаь:
— АЬфаьндем, мин Анъа ышансын оьчен Анынъ кем икаьнен аьйт саьнаь, — дип жъавап бирде.

³⁷ Гайсаь аьйтте:
— Син Аны куьрденъ. Хаьзер синенъ белаьн Ул соьйлаьшаь.

³⁸ Ул исаь:
— Раббым, мин ышанам! — дип Анынъ алдына тезлаьнеп, Анъа табынды.

³⁹ Гайсаь:
— Мин бу доьньяга, куьрми торганнар — куьрсен, аь куьраь торган­нар — сукырайсын дип, хоькем итуь оьчен килдем, — дип аьйтте.

⁴⁰ Анынъ янында булган кайбер фарисейлаьр, моны ишеткаьч:
— АЬллаь без даь сукырмы? — диделаьр.

⁴¹ — Сез сукыр булсагыз, гоьнахъыгыз оьчен гаепле булмас иде-гез; аь сез, куьраьбез, дигаьнлектаьн гоьнахъыгыз уьзегездаь кала, — дипаьйтте Гайсаь.

10

¹ — Сезгаь хак суьз аьйтаьм: кем сарык утарына капкадан туьгел, баьлки башка юл белаьн кераь, ул — карак хъаьм юл­басар.

² АЬ капкадан керуьче сарыкларга коьтуьче була:

³ анъа сакчы капка ача, сарыклар анынъ тавышын ишетаьлаьр хъаьм ул са­рыкларын исемнаьре белаьн чакырып, аларны алып чыга.

⁴ УЬзе­ненъ бар сарыкларын алып чыкканнан сонъ, ул алар алдыннан бара; аь сарыклар анынъ артыннан баралар, чоьнки анынъ тавы­шын таныйлар.

⁵ Алар чит кеше артыннан бармыйлар, аь аннан качып китаьлаьр, чоьнки анынъ тавышын танымыйлар.
«Гайсаь аларга бу гыйбраьтле хикаьяне соьйлаьде, лаькин кешелаьр Анынъ наьрсаь хакында соьйлаьгаьнен анъламадылар.

⁶

⁷ Шулай итеп, Гайсаь аларга янаь:
- Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Мин - сарыкларга капка. «Миннаьн алда килгаьннаьрненъ барысы да карак хъаьм юлбасар иделаьр, лаь- кин сарыклар аларны тынъламадылар. "Мин — капка. Минем аша керуьче котылачак, кереп-чыгып йоьриячаьк хъаьм коьтуьлек табачак.

⁸

⁹

¹⁰ Карак ул урлау, уьтеруь хъаьм хъаьлак итуь оьчен генаь килаь. Мин исаь аларнынъ тормышы булсын, тормышы мул булсын дип килдем.

¹¹ Мин — яхшы Коьтуьче; яхшы коьтуьче сарыклары оьчен гоме­рен даь кызганмый.

¹² АЬ ялланган коьтуьче — чын коьтуьче туьгел ул. Сарыклар уьзенеке булмаганга, ул алар турында кайгыртмый: буьрененъ килгаьнен куьреп, сарыкларны ташлап, качып китаь, буь­ре, сарыкларга хъоьжъуьм итеп, аларны таратып бетераь.

¹³

¹⁴ Мин — яхшы Коьтуьче. Ата Мине, Мин Атаны таныган ке­бек, Мин уьземнекелаьрне таныйм, алар Мине таныйлар. Мин сарыкларым оьчен тормышымны да кызганмыйм.

¹⁵

¹⁶ Минем бу утардан булмаган башка сарыкларым да бар. Мин аларны да алып килергаь тиеш. Алар Минем тавышымны ишетаьчаьклаьр. Бер коьтуь хъаьм бер коьтуьче булачак.

¹⁷ Ата Мине шунынъ оьчен яра­та: Мин УЬз тормышымны аны янъадан кабул итуь оьчен бираьм.

¹⁸ Аны Миннаьн беркем даь алмый, Мин аны УЬз ихтыярым белаьн бираьм: аны бирергаь даь, кире алырга да хокукым бар. Болай эш­лаьргаь Минъа Атам боерык бирде.

¹⁹ Бу суьзлаьр наьтижъаьсендаь яхъуьдлаьр арасында янаь баьхаьс чыкты.

²⁰ Аларнынъ куьбесе:
— Анъарда жъен бар, Ул акылсыз. Сез ни оьчен Аны тынълый­сыз? - диделаьр.

²¹ Башкалары исаь:
— Бу жъенле кеше суьзлаьре туьгел, жъен сукырнынъ куьзлаьрен ача аламы сонъ? — диделаьр.

²² Кыш жъиткаьч, Иерусалимда Янъару баьйраьме вакытында,"

²³ Гайсаь Аллахъы Йортында Соьлаьйман аьйванында йоьргаьн чак-та,"

²⁴ яхъуьдлаьр, Анынъ тираьсенаь жъыелып: Син безне газаплы билгесезлектаь озак тотарсынъмы? Син Маьсих булсанъ, безгаь ачык итеп аьйт, - диделаьр.

²⁵ Гайсаь аларга болай дип жъавап бирде:
— Мин сезгаь аьйттем, аь сез ышанмыйсыз. Атам исеменнаьн кылган гамаьллаьрем Минем хакта шахъитлек бираьлаьр.

²⁶ АЬмма сез ышанмыйсыз, чоьнки сез Минем сарыкларымнан туьгел.

²⁷ Минем сарыкларым тавышымны ишетаьлаьр, Мин даь аларны таныйм, хъаьм алар Минем арттан баралар.

²⁸ Мин аларга маьнъге­лек тормыш бираьм. Алар хъичкайчан да хъаьлак булмаячаклар, хъаьм аларны беркем даь Минем кулдан тартып ала алмаячак.

²⁹ Аларны Минъа биргаьн Атам хъаьммаьсеннаьн даь боьек. Атамнынъкулыннан аларны тартып алырга беркемненъ даь коьче жъитмаьячаьк.

³⁰ Мин хъаьм Ата - бер.

³¹ Шуннан сонъ яхъуьдлаьр, Аны уьтерергаь телаьп, тагын куллары-на ташлар алдылар.

³² Гайсаь исаь аларга:
— Мин сезгаь Атам исеменнаьн куьп яхшы эшлаьр куьрсаьттем, шуларнынъ кайсысы оьчен Мине ташлар атып уьтерергаь телисез? -дип аьйтте.

³³ Яхъуьдлаьр Анъа:
— Без Сине яхшы эшлаьренъ оьчен туьгел, баьлки, Аллахъыны хоьр­маьт итмичаь, Анъа каршы коьфер суьз соьйлаьвенъ, УЬзенъ кеше була торып, УЬзенъне Аллахъы дип аьйтуьенъ оьчен уьтерергаь телибез, - дип жъавап бирделаьр.

³⁴ Гайсаь аларга: Аллахъынынъ: «„Сез - илахълар", - дидем Мин», - дип аьйт­каьн суьзлаьре сезненъ кануныгызда язылган туьгелме?

³⁵ Аллахъы УЬзененъ суьзе бирелгаьн кешелаьрне илахълар дип атады, аь Изге язма юкка чыгарыла алмый.

³⁶ Ничек сонъ сез Минъа, Ата изге эшкаь аерып доьньяга жъибаьргаьн Затка, Мин: «Мин - Аллахъы Улы», - дип аьйткаьндаь: «Коьфер соьйлисенъ», - дисез?

³⁷ Мин Атамнынъ эшлаьрен башкармыйм икаьн, Минъа ышанмагыз.

³⁸ АЬ инде башкарам икаьн, Минем УЬземаь ышанмасагыз да, Атамнынъ Миндаь, Минем Анъарда икаьнлекне белуь хъаьм анълау оьчен, эшлаь­ремаь ышаныгыз, - дип аьйтте.

³⁹ Шунда Аны тагын кулга алырга тырыштылар, аьмма Улалардан качып китте.

⁴⁰ Шуннан сонъ Гайсаь тагын УЬрдуьнненъ аръягына, элек Яхъячумдырган урынга китте хъаьм шунда калды.

⁴¹ Куьплаьр Анынъянына килделаьр хъаьм бер-берсенаь: Яхъя хъичбер могжъизалы галаьмаьт куьрсаьтмаьде, аьмма Яхъя­нынъ бу Кеше турында аьйткаьннаьре хъаьммаьсе даь доьрес булды, -диделаьр.

⁴² ХЪаьм анда куьплаьр Анъа иман китерде.

11

¹ Маьрьям хъаьм анынъ апасы Марта яшаьгаьн Баьйтаьния авы­лында Лазар исемле бер кеше авырый иде.

² Маьрьям -авырып ятучы Лазарнынъ сенълесе, Раббынынъ аякларын хуш исле май белаьн майлап, чаьче белаьн соьрткаьн кыз.

³ Кыз ту­ганнар Гайсаьгаь:
— Раббым! Якын дустынъ Лазар авырый, - дип хаьбаьр жъибаьр­делаьр.

⁴ Гайсаь бу турыда ишеткаьч:
— Бу авыру - уьлемгаь дигаьн чир туьгел, баьлки Аллахъынынъ данлануы оьчен, хъаьм бу авыру аша Аллахъы Улы данлансын оьчен, - диде.

⁵ Гайсаь Мартаны, анынъ сенълесен хъаьм Лазарны ярата иде,"

⁶ аьмма, Лазарнынъ авыру икаьнен ишеткаьч таь, булган урынында Ул тагын ике коьнгаь тоткарланды.

⁷ Шуннан сонъ шаькертлаьренаь:
— Янъадан Яхъуьдиягаь барыйк, - диде.

⁸ Шаькертлаьре Анъа:
— Остаз! АЬле куьптаьн туьгел генаь яхъуьдлаьр Сине ташлар атып уьте­рергаь йоьргаьннаьр иде, Син тагын шунда барасынъмы? - диделаьр.

⁹ Гайсаь жъавап бирде:
— Коьн яктылыгы унике саьгать туьгелме сонъ? Коьндез йоьруьче абынмый, чоьнки бу доьньянынъ яктысын куьраь.

¹⁰ АЬ тоьнлаь йоьруь­че абына, чоьнки анъарда яктылык юк.

¹¹ Шуннан сонъ Гайсаь суьзен даьвам итте:
— Дустыбыз Лазар йоклап киткаьн, Мин аны уятырга барам.

¹² Анынъ шаькертлаьре:
— Раббыбыз! Йоклап киткаьн булса, савыгыр, - диделаьр.

¹³ Гайсаь анынъ уьлгаьнлеге хакында аьйткаьн иде, алар исаь, гадаьт-таьге йокы турында соьйли, дип уйладылар.

¹⁴ Шунъа куьраь Гайсаьаларга ачык итеп:
— Лазар уьлде.

¹⁵ Сез ышансын дип, анда булмаганыма сезненъ оьчен шатланам. АЬйдаьгез, анынъ янына барыйк, - диде.

¹⁶ Игезаьк кушаматлы Томас шаькертлаьргаь:
— АЬйдаьгез, киттек, Анынъ белаьн бергаь без даь уьлик, - диде.

¹⁷ Баьйтаьниягаь килеп жъиткаьч, Гайсаь Лазарнынъ инде дуьрт коьнбуена кабердаь ятуын ишетте.

¹⁸ Баьйтаьния исаь Иерусалимга оьччакрым чамасы гына иде.

¹⁹ Абыйлары оьчен кайгыручы Мартабелаьн Маьрьямне юатырга байтак яхъуьдлаьр килгаьн иде.

²⁰ Марта, Гайсаьненъ килуье хакында ишеткаьч, Аны каршы алырга чыкты.Маьрьям исаь оьйдаь калды.

²¹ МартаГайсаьгаьаьйтте:
— Раббым! Син монда булсанъ, абыем уьлмаьгаьн булыр иде.

²² АЬмма хаьзер даь белаьм: Син Аллахъыдан наьрсаь генаь сорасанъ да, Ул Синъа бираьчаьк.

²³ Гайсаь анъа:
— Абыенъ уьледаьн терелаьчаьк, - диде.

²⁴ - Сонъгы коьндаь - уьледаьн терелуь вакытында - анынъ терелаь-чаьген белаьм, - диде Марта.

²⁵ Гайсаь исаь: Мин — терелуь хъаьм тормыш. Минъа иман итуьче, уьлсаь даь, яшаьячаьк.

²⁶ Яшаьуьче хъаьм Минъа иман китеруьче хъаьркем хъичкай­чан уьлмаьс. Син монъа ышанасынъмы? - диде.

²⁷ Марта Анъа:
— АЬйе, Раббым! Синенъ доьньяга килергаь тиеш булган Маьсих, Аллахъы Улы икаьненъаь ышанам, - диде.

²⁸ Моны аьйткаьч, Марта китеп барды, хъаьм, сиздермичаь генаьсенълесе Маьрьямне чакырып:
— Остаз монда, Ул сине чакыра, - диде.

²⁹ Маьрьям, моны ишеткаьч таь, тиз генаь урыныннан торып, Гайсаь янына китте.

³⁰ Ул вакытта Гайсаь аьле авылга кермичаь, Марта белаьн очрашкан урында тора иде.

³¹ Маьрьям белаьн бергаьбулган юатучы яхъуьдлаьр анынъ жъаьхъаьт кенаь торып чыгып китуьен куьрделаьр хъаьм, елау оьчен кабер янына китте, дип уйлап, анынъ артыннан киттелаьр.

³² Маьрьям исаь, Гайсаь торган урынга килеп жъиткаьч, Аны куьреп:
— Раббым! Син монда булсанъ, абыем уьлмаьгаьн булыр иде, - дип, Анынъ аякларына егылды.

³³ Маьрьямненъ хъаьм анынъ белаьн килгаьн яхъуьдлаьрненъ елауларын куьреп, Гайсаь УЬзе даь борчылды хъаьм коьенеп:

³⁴ - Сез аны кайда куьмдегез? - дип сорады. Алар Анъа:
— АЬйдаь, барыйк, Раббым! УЬзенъ куьрерсенъ, - диделаьр.

³⁵ Гайсаь елады.

³⁶ Моны куьреп яхъуьдлаьр:
— Карагыз аьле, Ул Лазарны ничек яраткан икаьн! - диештелаьр.

³⁷ АЬ кайберлаьре:
— Ул сукырнынъ куьзлаьрен ачкан икаьн, ник сонъ Лазарны да уьлемнаьн алып калу оьчен бераьр наьрсаь эшли алмаган? - диделаьр.

³⁸ Гайсаь тагын да ныграк коьенгаьн хаьлдаь кабер янына килде. Кабер маьгараь булып, анъа керуь юлы таш белаьн бастырып куел­ган иде.

³⁹ Гайсаь:
— Ташны читкаь алып куегыз, - диде.
Маьрхуьмненъ сенлесе Марта Анъа:
— Раббым! Ул инде ислаьнгаьн, чоьнки ул уьлгаьннаьн сонъ дуьрт коьн уьтте, — диде.

⁴⁰ Гайсаь анъа:
— «АЬгаьр иман итсаьнъ, Аллахъынынъ данын куьраьчаьксенъ*, — дип аьйтмаьдемме синъа" — диде.

⁴¹ Маьгараь авызыннан ташны алып куйдылар. Гайсаь исаь, югарыга карап:
— Атам! Мине ишеткаьненъ оьчен Синъа раьхмаьт белдераьм.

⁴² Мине хъаьрвакыт ишетуьенъне белаьм, лаькин бу суьзлаьремне монда басып торучы кешелаьр оьчен, Мине Син жъибаьргаьнгаь ышансыннар оьчен аьйтаьм, — диде.

⁴³ Шулай дигаьннаьн сонъ Ул коьчле тавыш белаьн:
— Лазар! Чык! — диде.

⁴⁴ Шул вакыт уьлгаьн кеше килеп чыкты. Анынъ куллары хъаьмаяклары каьфен белаьн уралган, йоьзе яулык белаьн капланган иде. Гайсаь:
— Чишегез аны, йоьрсен, — диде.

⁴⁵ Маьрьям янына килгаьн яхъуьдлаьрненъ куьбесе, Гайсаь кылганэшлаьрне куьреп, Анъа иман китерделаьр.

⁴⁶ АЬ кайберлаьре фари-сейлаьр янына барып, аларга Гайсаь кылган эшлаьр турындасоьйлаьделаьр.

⁴⁷ Шунда баш руханилар хъаьм фарисейлаьр кинъаьшмаь жъыйдылар.
— Безгаь наьрсаь эшлаьргаь? — диделаьр алар. — Бу Кеше куьп га­лаьмаьтлаьр куьрсаьтаь.

⁴⁸ Аны шул коье калдырсак, хъаьммаьсе Анъа иман китераьчаьк, хъаьм римлылар килеп, жъиребезне даь, халкы­бызны да басып алачак.

⁴⁹ Аларнынъ берсе — ул елны инъ баш рухани булган Каьяфаьс аларга:
— Сез бернаьрсаь даь белмисез!

⁵⁰ Боьтен халык хъаьлак булуга караганда, халык оьчен бер кешененъ уьлуье — сезненъ оьчен хаьер­лераьк. Сез шуны анъламыйсызмы? — диде.

⁵¹ Ул моны уьзеннаьн соьйлаьмаьде, баьлки, ул елнынъ инъ баш рухание буларак, Гайсаьненъ яхъуьд халкы оьчен, бу халык оьчен генаь даь туьгел, баьлки, таралып яшаьгаьн Аллахъы балаларын бергаь жъыю оьчен даь уьлаьчаьген алдан аьйтеп бирде.

⁵²

⁵³ Шул коьннаьн сонъ алар Аны уьтерергаь ниятлаьделаьр.

⁵⁴ Шунъа куьраь Гайсаь инде яхъуьдлаьр арасында ачыктан-ачык йоьрмаьде. Ул аннан чуьл янындагы бер оьлкаьгаь, Эфраим дигаьн шаьхъаьргаь китте хъаьм УЬзененъ шаькертлаьре белаьн шунда калды.

⁵⁵ Яхъуьдлаьрненъ Коткарылу баьйраьме якынлашканда, баьйраьм алдыннан пакьлаьнергаь дип, Иерусалимга илненъ тоьрле поч­макларыннан куьп халык килде.

⁵⁶ Халык Гайсаьне эзлаьде. Алар Аллахъы Йортында бер-берсенаь:
— Сез ничек уйлыйсыз? Ул баьйраьмгаь килер микаьн? — диеш­телаьр.

⁵⁷ Баш руханилар хъаьм фарисейлаьр исаь, Гайсаьне тотып алу оьчен, Анынъ кайда булуын белгаьн кешелаьр безгаь килеп аьйтергаь тиеш, дигаьн аьмер бирделаьр.

12

¹ Коткарылу баьйраьменаь алты коьн кала, Гайсаь Баьйтаь-ния авылына килде. Ул авылда Гайсаь уьледаьн терелткаьн Лазар яши иде.

² Анда Гайсаь хоьрмаьтенаь аш маьжълесе жъыйдылар, Марта хезмаьт куьрсаьтеп йоьрде, аь Лазар Гайсаь бе­лаьн бергаь табын артында утыра иде.

³ Маьрьям, нард уьсемле­геннаьн ясалган бер кадак бик кыйммаьтле хуш исле саф май алып, Гайсаьненъ аякларын майлады да уьзененъ чаьче белаьн соьртте. ОЬй эче ислемайнынъ хуш исе белаьн тулды.

⁴ Шунда Гайсаьненъ шаькертлаьреннаьн берсе — Анъа хыянаьт итаьчаьк Яхъуьд Искариот:

⁵ — Ни оьчен бу хуш исле майны, оьч йоьз динарга сатып, фаь­кыйрьлаьргаь оьлаьшеп бирмаьскаь иде? — диде.

⁶ Ул моны хъич таь фаькыйрьлаьр хакында кайгыртып туьгел, баьл­ки карак булганы оьчен аьйтте. Уртак акча янчыгын йоьртуь анынъ вазифасы иде. Ул аннан уьзенаь акча ала торган иде.

⁷ Гайсаь монъа жъавап бирде: Калдыр Маьрьямне, ул бу эшне Мине куьмуь коьненаь сакла­ды,"

⁸ фаькыйрьлаьр хъаьрвакыт сезненъ белаьн бит, аь Мин сезненъ бе­лаьн хъаьрвакыт бергаь булмам.

⁹ Шул вакытта куьп яхъуьдлаьр, Гайсаьненъ Баьйтаьниядаь икаьнлеген белеп, шунда жъыелдылар. Алар Гайсаь оьчен генаь туьгел, Ул уьле­даьн терелткаьн Лазарны куьруь оьчен даь килделаьр.

¹⁰ Шунлыктан баш руханилар Лазарны да уьтерергаь карар чыгардылар,"

¹¹ чоьнки анынъ аркасында куьп яхъуьдлаьр Гайсаь янына килаь хъаьм Анъа иман китераь иде.

¹² Икенче коьнне баьйраьмгаь килгаьн халык арасында «Гайсаь Иерусалимга килаь икаьн» дигаьн хаьбаьр таралды.

¹³ Халык, хоьрмаь ботаклары тотып, Гайсаьне каршыларга чыкты хъаьм:
— ХЪошанна! Раббы исеме белаьн Килуьче ХЪаьм Исраил Патшасы моьбараьк! — дип кычкырдылар.

¹⁴ Гайсаь исаь, бер ишаьк табып, анъа атланды хъаьм хъаьммаьсе Изге язмада язылганча булды:

¹⁵ «Сион кызы, курыкма! Менаь, яшь ишаьккаь атланып, Синенъ Патшанъ килаь».

¹⁶ Анынъ шаькертлаьре ул вакытта моны анъламадылар, аь инде Гайсаь данланганнан сонъ, Анынъ хакында шулай язылган булуын хъаьм Анъа наькъ шулай эшлаьуьлаьрен хаьтерлаьренаь тоьшерделаьр.

¹⁷ Элек Гайсаь белаьн бергаь булган кешелаьр Анынъ Лазарныкабердаьн чакырып чыгарып, уьледаьн терелтуье турында соьйлаьпбирделаьр.

¹⁸ Анынъ шундый могжъизалы галаьмаьт кылганын ишет-каьнгаь, халык Аны каршыларга чыкты.

¹⁹ Фарисейлаьр исаь уьзара:
— Куьраьсезме, безгаь бернаьрсаь даь ярдаьм итми. Боьтен доьнья Анынъ артыннан бара, — диделаьр.

²⁰ Баьйраьмдаь Аллахъыга табыну оьчен килуьчелаьр арасында бер-ничаь грек та бар иде.

²¹ Алар Гаьлилаьядаьге Баьйтсайдадан булган Филип янына килеп, аннан:
— АЬфаьндем! Без Гайсаьне куьрергаь телибез, — дип уьтенделаьр.

²² Филип бу турыда АЬндригаь аьйтте, аннары алар икаьуьлаьп бу уьтенечне Гайсаьгаь соьйлаьделаьр.

²³ Гайсаь аларга жъавабында:
— Адаьм Улынынъ данлану вакыты жъитте, — диде.

²⁴ — Сезгаь хак суьз аьйтаьм: жъиргаь тоьшкаьн бодай боьртеге уьлмаьсаь, шул ки­леш калыр, аь уьлсаь, зур унъыш китерер.

²⁵ УЬзененъ тормышын яратучы аны хъаьлак итаьчаьк, аь бу доьньяда уьз тормышын наьф­раьт итуьче аны маьнъгелек тормыш оьчен саклаячак.

²⁶ Кем Минъа хезмаьт итаь, ул Минъа иярсен. Мин кайда булсам, Минем хез­маьтчем даь шунда булыр. Минъа хезмаьт итуьчегаь Атам ихтирам куьрсаьтер.

²⁷ Куьнъелем Минем хаьзер борчулы. Наьрсаь аьйтим? «Атам! Ми­не бу саьгатьтаьн коткар!» — дипме? Лаькин бу саьгатькаь Мин наькъ шунынъ оьчен килдем даь.

²⁸ Атам! Исеменъне данла. Шул вакыт куьктаьн:
— Мин данладым хъаьм данлаячакмын, - дигаьн тавыш ише­телде.

²⁹ Шунда торган хъаьм моны ишеткаьн халык:
— Куьк куькраьде, - диде. Кайберлаьре исаь: Анъа фаьрештаь соьйлаьде, - диделаьр.

³⁰ Монъа каршы Гайсаь:
— Бу тавыш Минем оьчен туьгел, баьлки сезненъ оьчен килде.

³¹ Бу доьнья хаьзер хоькем ителаь, хаьзер бу доьньянынъ мирзасы куып чыгарылачак.

³² Мин жъирдаьн куьтаьрелгаьннаьн сонъ барлык кешелаьрне УЬземаь тартачакмын, - диде.

³³ Ул моны УЬзененъ нинди уьлем белаьн уьлаьчаьген белдереп аьйтте.

³⁴ Халык Анъа жъавап бирде:
— Без кануннан Маьсихненъ маьнъге яшаьячаьген белдек, аь Син, Адаьм Улы куьтаьрелергаь тиеш, дип ничек аьйтаьсенъ? Кем Ул Адаьм Улы?

³⁵ Шунда Гайсаь аларга:
- Яктылык сезненъ белаьн бераз вакыт булыр аьле. УЬзегезне каранъгылык басмасын оьчен, яктылык бар чагында йоьреп калы­гыз, чоьнки каранъгыда йоьруьче кая барганын белми.

³⁶ Яктылык сезненъ белаьн булган чакта яктылыкка иман китерегез, шул чак­та сез яктылык балалары булачаксыз, - диде. Шушы суьзлаьрне аьйткаьннаьн сонъ Гайсаь, китеп, халык куьзен­наьн яшеренде.

³⁷ Гайсаь халык алдында шулкадаьр куьп могжъизалы галаьмаьт­лаьр куьрсаьтсаь даь, ул Анъа иман китермаьде.

³⁸ Ишагыйя паьйгам­баьрненъ:
«Йа Раббым! Без соьйлаьгаьн хаьбаьргаь кем ышанды? Раббынынъ кодраьте кемгаь ачылды?» -дигаьн суьзлаьре тормышка ашты.

³⁹ Алар иман китераь алмадылар, чоьнки Ишагыйя аьйткаьнчаь:

⁴⁰ «Ул аларнынъ куьзлаьрен куьрмаьс итте, йоьраьклаьрен таш кебек катырды; Югыйсаь алар куьзлаьре белаьн куьрерлаьр, йоьраьклаьре белаьн анъларлар, Минъа таба борылырлар хъаьм Мин аларны савыктырыр идем».

⁴¹ Ишагыйя бу суьзлаьрне Гайсаьненъ данын куьргаьнгаь аьйткаьн, улшулай дип Анынъ турында соьйлаьгаьн.

⁴² Хаьер, башлыкларнынъ да куьбесе Анъа иман китерде, лаькин алар, фарисейлаьр гыйбадаьтханаьдаьн аерыр дип куркып, икърар итмаьделаьр,"

⁴³ чоьнки Аллахъы данына караганда кешелаьр данын куьбраьк яраттылар.

⁴⁴ Гайсаь исаь коьчле тавыш белаьн:
— Минъа иман итуьче Минем УЬземаь туьгел, баьлки Мине ЖЪибаь­руьчегаь иман итаь, - диде.

⁴⁵ - Мине куьруьче Мине ЖЪибаьруьчене куьраь.

⁴⁶ Минъа иман итуьче каранъгылыкта калмасын дип, Мин доьньяга яктылык булып килдем.

⁴⁷ Кем даь булса Минем суьзлаь­ремне ишетеп таь уьтаьми икаьн, аны хоькем итмим, чоьнки Мин доьньяны хоькем итуь оьчен туьгел, баьлки коткару оьчен килдем.

⁴⁸ Мине кире кагып, суьзлаьремне кабул итмаьуьчененъ уьз хоькемитуьчесе бар: аны сонъгы коьндаь Мин аьйткаьн суьз хоькем итаьчаьк.

⁴⁹ Мин УЬземнаьн соьйлаьмаьдем, наьрсаь соьйлаьргаь, наьрсаь аьйтергаь ки-раьклеге хакында Мине жъибаьргаьн Ата Минъа аьмер бирде.

⁵⁰ МинАнынъ аьмерененъ маьнъгелек тормыш икаьнен белаьм. Шулай итеп, Мин наьрсаь соьйлим - хъаьр суьзне Атам кушканча соьйлим.

13

¹ Коткарылу баьйраьме алдыннан Гайсаь, УЬзененъ бу доьнья­дан Ата хозурына китуь саьгате жъиткаьнен белеп, доьньяда булган уьзенекелаьрен ничек яраткан булса, аларны сонъ­гы чиккаь кадаьр шулай яратуын эш белаьн куьрсаьтте.

² Иблис Шимун Искариот улы Яхъуьдненъ куьнъеленаь Гайсаьгаь хыянаьт итуь фикерен салганнан сонъ, шаькертлаьре белаьн кичке аш ашаган вакытта,"

³ Гайсаь Атанынъ хъаьрнаьрсаьне Анынъ кулына биргаьнен хъаьм УЬзененъ Аллахъыдан килеп Аллахъы янына китуьен белгаьнгаь,"

⁴ урыныннан торды да, оьс киемен салып, биленаь соьл­ге урады.

⁵ ХЪаьм лаьгаьнгаь су салып, шаькертлаьрененъ аякларын юа башлады, юган берсен билендаьге соьлге белаьн соьртаь барды.

⁶ Наьуьбаьт Шимун Петер янына жъиткаьч, Петер Анъа:
— Раббым! Синме минем аякларымны юасынъ? - диде.

⁷ - Син аьле хаьзер Минем наьрсаь эшлаьвемне анъламыйсынъ, -дип жъавап бирде Гайсаь, - аьмма сонъыннан анъларсынъ.

⁸ - Син минем аякларымны хъичкайчан юарга тиеш туьгел­сенъ, - диде Петер. Синенъ аякларынъны юмасам, Миндаь синенъ оьлешенъ бул­мас, - дип жъавап бирде Гайсаь.

⁹ - Раббым! - диде Шимун Петер. - Аякларымны гына туьгел, кулларымны да, башымны да юа куьр.

¹⁰ - Юынган кешененъ боьтен таьне чиста була. Шунъа куьраь аяк-ларыннан башка анынъ буьтаьн жъирен юу кираьк туьгел, - дидеГайсаь. - Сез чиста, аьмма барыгыз да туьгел.

¹¹ УЬзенаь кемненъ хыянаьт итаьчаьген белгаьнгаь, Ул: «Сезненъ ба-рыгыз да чиста туьгел», — диде.

¹² Шаькертлаьрененъ аякларын юып бетергаьч, киемен киеп, Улянъадан урынына барып утырды хъаьм аларга: Минем наьрсаь эшлаьгаьнемне анълыйсызмы?

¹³ Сез Мине Остаз хъаьм Раббы дип атыйсыз. Сез хаклы: Мин наькъ Шулмын.

¹⁴ Шулай итеп, Мин — сезненъ Раббыгыз хъаьм Остазыгыз, сезненъ аякларыгызны юганмын икаьн, сез даь бер-берегезненъ аякларын юарга тиеш.

¹⁵ Сез даь Мин сезгаь эшлаьгаьн кебек эшлаьсен дип, сезгаь уьрнаьк куьрсаьттем.

¹⁶ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: хезмаьтче уьзененъ хужъасыннан боьеграьк туьгел, жъибаьрелгаьн даь уьзен жъибаьруьчедаьн боьек туьгел.

¹⁷ Сез хаьзер моны белаьсез. Белгаьнегезне уьтисез икаьн, сез — баьхетле.

¹⁸ Мин барыгыз турында да аьйтмим. Кемнаьрне сайлап алга­нымны белаьм, лаькин Изге язмада: «Минем белаьн бергаь икмаьк ашаучы Минъа каршы уькчаьсен куьтаьрде», — дип язылган суьзлаьр тормышка ашырга тиеш.

¹⁹ Алар тормышка ашкан вакытта сез Минем маьнъге бар булуыма ышансын оьчен, Мин сезгаь бу суьз­лаьр тормышка ашканчы ук соьйлим.

²⁰ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Мин жъибаьргаьн кешене кабул итуьче Мине кабул итаь; Мине кабул итуьче исаь Мине ЖЪибаьруьчене кабул итаь.

²¹ Моны аьйткаьннаьн сонъ Гайсаь борчылды хъаьм шаькертлаьренаь шахъитлек биреп:
— Сезгаь хак суьз аьйтаьм: сезненъ берегез Минъа хыянаьт итаьчаьк, — диде.

²² Шаькертлаьре исаь, Анынъ кем хакында соьйлаьвен хъич анъла-мыйча, бер-берсенаь караштылар.

²³ Аларнынъ берсе — Гайсаь- ненъ яраткан шаькерте — Анынъ куькраьгенаь тераьлеп диярлек уты­ра иде.

²⁴ Гайсаьненъ кем хакында соьйлаьвен сорарга кушып, Шимун Петер шул шаькерткаь ишараь итте.

²⁵ Теге шаькерт, Гайсаьгаь тагын да якынрак килеп, Аннан:
— Раббым, ул кем? — дип сорады.

²⁶ Гайсаь, жъавап биреп:
— Мин бер сынык икмаькне кемгаь манып бирсаьм, ул — шул, — диде хъаьм, бер сынык икмаькне манып, Шимун Искариот улы Яхъуьдкаь бирде.

²⁷ Шул сыныкны кулына алуга ук анынъ эченаь шайтан керде. Шунда Гайсаь Яхъуьдкаь:
— Эшлисе эшенъне тизраьк эшлаь, — диде.

²⁸ АЬмма Гайсаьненъ анъа ни оьчен шулай дип аьйтуьен анда уты­ручыларнынъ берсе даь анъламады.

²⁹ Акча янчыгы Яхъуьдтаь бул­ганлыктан, кайбераьуьлаьр: Гайсаь анъа баьйраьм оьчен безгаь кираьк булган аьйберлаьрне сатып алырга, яки фаькыйрьлаьргаь наьрсаь даь булса бирергаь кушкандыр, дип уйладылар.

³⁰ Сыныкны алу бе­лаьн Яхъуьд чыгып китте. Тоьн иде.

³¹ Яхъуьд чыгып киткаьч, Гайсаь аьйтте:
— Хаьзер Адаьм Улы данланды хъаьм Анынъ аша Аллахъы дан-ланды.

³² [Аллахъы Анынъ аша данлана икаьн]* Ул да Адаьм Улын УЬзендаь данлаячак, хъаьм шунда ук данлаячак.

³³ Балаларым! Мин сезненъ белаьн инде озак булмам. СезМине эзлаьрсез. Яхъуьдлаьргаь аьйткаьн суьзлаьремне сезгаь даь аьйтаьм:Сез Мин китаьчаьк урынга килаь алмассыз.

³⁴ Сезгаь янъа аьмер бираьм: бер-берегезне яратыгыз. Мин сезнеяраткан кебек, сез даь бер-берегезне яратыгыз.

³⁵ Бер-берегезнеяратуыгыздан барысы да сезненъ Минем шаькертлаьрем булуы-гызны белерлаьр.

³⁶ Шимун Петер Гайсаьдаьн:
— Раббым! Син кая китаьсенъ? — дип сорады. Гайсаь анъа:
— Мин китаьчаьк урынга Син хаьзер ияреп бара алмыйсынъ, аьмма сонъыннан килаьчаьксенъ, — дип жъавап бирде.

³⁷ — Раббым! Ни оьчен Синенъ артынънан хаьзер бара алмыйм?Синенъ оьчен жъанымны да бирергаь аьзер, — диде Анъа Петер.

³⁸ Гайсаь анъа:
— Син Минем оьчен жъанынъны да бирергаь аьзерме? Синъа хак суьз аьйтаьм: аьтаьч кычкырганчы, син Миннаьн оьч тапкыр ваз кичаь­чаьксенъ, — диде.

14

¹ — Борчылмагыз! Аллахъыга ышаныгыз хъаьм Минъа ыша­ныгыз.

² Минем Атам йортында торыр урын куьп. АЬгаьр даь алай булмаса, Мин сезгаь аьйткаьн булыр идем. Мин сезгаь урын аьзерлаьргаь барам.

³ Барып урын аьзерлаьгаьч, сез даь Мин булган урында булсын оьчен, янаь килеп, сезне УЬз яныма алачакмын.

⁴ Мин бара торган урынга сез юлны белаьсез.

⁵ Томас Гайсаьгаь:
— Раббым! Кая баруынъны белмибез, шулай булгач, анда бару юлын каян белик инде? — диде.

⁶ Гайсаь анъа:
— Мин — юл, хакыйкать хъаьм тормыш. Минем аркылы уьтмичаь, Атам янына беркем даь килаь алмаячак.

⁷ Мине белаьсез икаьн, Минем Атамны да белерсез. Шушы вакыттан башлап, сез Аны белаьсез хъаьм Аны куьрдегез, — дип аьйтте.

⁸ — Раббым! Безгаь Атаны куьрсаьт хъаьм без канаьгать булырбыз, — диде Анъа Филип.

⁹ — Филип, Мин никадаьр вакыт сезненъ белаьн бергаь булып та син Мине белмисенъме? — диде Гайсаь. — Мине куьргаьн кеше Атаны да куьргаьн була. Ничек инде син: «Безгаь Атаны куьрсаьт», — дисенъ?

¹⁰ Минем Атада, Атанынъ Миндаь икаьнлегенаь ышанмый­сынъмы? Сезгаь соьйлаьгаьн суьзлаьрне Мин УЬземнаьн соьйлаьмим, аь Миндаьге Ата УЬзененъ эшлаьрен башкара.

¹¹ «Мин Атада хъаьм Ата Миндаь», — дигаьн суьзлаьремаь ышаныгыз. Мин аьйткаьн суьзлаьр­гаь ышанмыйсыз икаьн, эшлаьгаьн эшлаьрем хакына ышаныгыз.

¹² Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Минъа иман итуьче Мин башкарган эшлаьр­не хъаьм аларга караганда да боьеграьк эшлаьрне башкарыр, чоьнки Мин Атам янына барам.

¹³ Ата Улында данлансын оьчен, Минем исемем белаьн наьрсаь генаь сорасагыз да, эшлаьрмен.

¹⁴ Минем исе­мем белаьн Миннаьн наьрсаь сорасагыз да, Мин аны эшлаьрмен.

¹⁵ — Мине яратсагыз, Минем аьмерлаьремне уьтаьрсез.

¹⁶ Мин Атадан сораячакмын, хъаьм Ул сезгаь буьтаьн Яклаучы-Юатучы бираьчаьк, Ул Яклаучы маьнъге сезненъ белаьн булачак.

¹⁷ Ул Як­лаучы-Юатучы — хакыйкать Рухы. Доьнья Аны куьрмаьгаьнгаь хъаьм белмаьгаьнгаь кабул итаь алмый, аь сез Аны белаьсез, чоьнки Ул сез­ненъ белаьн калачак хъаьм сездаь булачак.

¹⁸ Сезне ятим калдырмаячакмын, Мин сезненъ янга килаьчаьк­мен.

¹⁹ Бераздан доьнья Мине куьрмаьячаьк, аь сез куьраьчаьксез. Мин яшаьгаьнгаь, сез даь яшаьячаьксез.

²⁰ Сез ул коьнне, Мин — Атамда, сез — Миндаь хъаьм Мин сездаь икаьнлекне белаьчаьксез.

²¹ Минем аьмерлаьремне кабул итеп, аларны уьтаьгаьн кеше Мине ярата. Мине яраткан кешене Атам да яратыр, Мин даь яратырмын хъаьм анъа УЬземне куьрсаьтермен.

²² Яхъуьд (Яхъуьд Искариот туьгел) Аннан: Раббым! Ни оьчен Син УЬзенъне доьньяга туьгел, аь безгаь куьрсаь­тергаь телисенъ? — дип сорады.

²³ Гайсаь анъа жъавабында: Мине яратучы Минем суьзлаьремне тотар. Атам аны яратыр хъаьм Без, анынъ янына килеп, анынъ белаьн бергаь яшаьрбез.

²⁴ Ми­не яратмаучы Минем суьзлаьремне тотмый, аь сез ишетаь торган суьз Миннаьн туьгел, баьлки Мине жъибаьргаьн Атадан, — дип аьйтте хъаьм, даьвам итеп:

²⁵ — Мин сезгаь боларны сезненъ белаьн бергаь булганда ук аьйт­тем.

²⁶ АЬ Минем исемемнаьн Ата жъибаьраьчаьк Яклаучы-Юатучы — Изге Рух — сезне хъаьрнаьрсаьгаь оьйраьтаьчаьк хъаьм Мин сезгаь соьйлаь­гаьннаьрненъ хъаьммаьсен даь хаьтерегезгаь тоьшераьчаьк, — диде.

²⁷ Сезгаь тынычлык калдырам, УЬземненъ тынычлыгымны сезгаь бираьм, аьмма сезгаь биргаьнем доьнья биргаьн кебек туьгел. Куьнъеле­гез борчылмасын хъаьм курыкмасын.

²⁸ «Сездаьн китаьм хъаьм сезгаь килаьчаькмен», — дигаьнемне ишеттегез. Мине яратсагыз, Атам янына баруыма куаныр идегез, чоьнки Атам Миннаьн боьеграьк.

²⁹ Мин сезгаь бу суьзлаьрне ул хаьл тормышка ашканда сез ышан­сын оьчен хаьзер соьйлаьдем.

³⁰ Сезненъ белаьн куьп соьйлаьшмаьм инде, чоьнки бу доьньянынъ мирзасы килаь. Анынъ Миндаь хъичнаьрсаьсе юк.

³¹ АЬмма доьнья белсен: Мин Атаны яратам хъаьм, Ата Минъа нинди аьмер биргаьн булса, Мин шуны башкарам.
— Торыгыз, моннан китик, — диде.

15

¹ — Мин — чын йоьзем агачы, аь Минем Атам — Йоьзем уьс­теруьче.

² Ул Миндаьге жъимеш бирми торган хъаьр ботакны кисеп ташлый хъаьм, куьбраьк жъимеш бирсен оьчен, жъимеш бираь торган хъаьр ботакны чистарта.

³ Сезгаь соьйлаьгаьн суьзем аша сез инде чистартылдыгыз.

⁴ Миндаь торыгыз, хъаьм Мин сездаь то­рырмын. Йоьзем агачында булмаган ботак уьзеннаьн уьзе жъимеш бираь алмаган кебек, Миндаь тормасагыз, сез даь жъимеш бираь ал­массыз.

⁵ Мин — йоьзем агачы, аь сез — ботаклар. Кем Миндаь торса хъаьм Мин анъарда торсам — ул куьп жъимеш бирер, чоьнки Миннаьн башка бернаьрсаь даь эшли алмассыз.

⁶ Кем Миндаь тормаса, аны, ботак кебек кисеп, читкаь ташларлар хъаьм ул корып бетаьр, аь ан­дый ботакларны жъыялар да утка ташлыйлар хъаьм яндыралар.

⁷ Сез Миндаь торсагыз хъаьм Минем суьзлаьрем сездаь торса, ул чак­та телаьгаьн наьрсаьгезне сорагыз, хъаьм ул сезгаь бирелер.

⁸ Куьп жъи­меш китереп, сез Минем шаькертлаьрем булырсыз, хъаьм монынъ белаьн Минем Атам данланыр.

⁹ Атам Мине яраткан кебек, Мин даь сезне яратам. Минем маьхаьббаьтемдаь торыгыз.

¹⁰ Мин, Атамнынъ аьмерлаьрен уьтаьп, Анынъ маьхаьббаьтендаь торам, хъаьм сез даь, Минем аьмерлаьремне уьтаьсаьгез, Минем маьхаьббаьтемдаь калырсыз.

¹¹ Куанычым сездаь булсын хъаьм сезненъ куанычыгыз тулы булсын дип, Мин болар-ны сезгаь соьйлаьдем.

¹² Минем аьмерем шушы: Мин сезне яраткан кебек, сез даь бер-берегезне яратыгыз.

¹³ Дуслары оьчен жъанын биргаьн ке­шененъ яратуыннан да боьек ярату юк.

¹⁴ АЬмерлаьремне уьтаьсаьгез, сез — Минем дусларым.

¹⁵ Инде сезне хезмаьтчелаьрем дип ата­мыйм, чоьнки хезмаьтче хужъасынынъ наьрсаь эшлаьвен белми, аь сезне дусларым дип атадым, чоьнки Атамнан ишеткаьннаьрненъ хъаьммаьсен сезгаь белдердем.

¹⁶ Мине сез сайламадыгыз, баьлки Мин сезне сайладым: сез барып жъимеш бирсен хъаьм жъимешегез даими булсын дип, сезне билгелаьп куйдым. Шулай итеп, Минем исемем белаьн Атадан наьрсаь генаь сорасагыз да, Ул аны сезгаь бираьчаьк.

¹⁷ Сезгаь аьмерем шул: бер-берегезне яратыгыз.

¹⁸ — Доьнья сезне наьфраьт итаь икаьн, исегездаь тотыгыз: сездаьн элек ул Мине наьфраьт итте.

¹⁹ Сез доьньяныкы булсагыз, доьнья сезне уьзенекелаьре итеп яратыр иде. Лаькин сез доьньядан туьгел, баьлки Мин сезне доьньядан сайлап алдым, доьнья сезне шунъа наьфраьт итаь.

²⁰ «Хезмаьтче уьзененъ хужъасыннан оьстен туьгел», — дигаьн суьзлаьремне хаьтерлаьгез. Мине эзаьрлеклаьгаьннаьр икаьн, сезне даь эзаьрлеклаьрлаьр. Минем суьземне тотканнар икаьн, сез­некен даь тотарлар.

²¹ Алар боларнынъ барысын да сез Минеке булганлыктан эшлаьрлаьр, чоьнки Мине ЖЪибаьруьчене белмилаьр.

²² Мин килеп аларга соьйлаьмаьгаьн булсам, аларнынъ гоьнахъта гаеп-лаьре булмас иде, аь хаьзер гоьнахъларын акларлык чаралары юк.

²³ Мине наьфраьт итуьче Атамны да наьфраьт итаь.

²⁴ Башка беркемдаь эшлаьмаьгаьн эшлаьрне алар арасында куьрсаьтмаьгаьн булсам, аларнынъ гоьнахъта гаеплаьре булмас иде; аь хаьзер куьрделаьр хъаьмМинъа да, Атама да наьфраьтлаьнделаьр.

²⁵ АЬмма аларнынъ канунын-да: «Алар Минъа бер саьбаьпсезгаь наьфраьтлаьнделаьр», — дип язылгансуьзлаьр тормышка ашсын оьчен бу шулай булды.

²⁶ Мин Атадан сезгаь Яклаучы-Юатучы жъибаьраьчаькмен. Ул — Атадан чыккан хакыйкать Рухы — килгаьч, Минем хакта шахъитлек бираьчаьк.

²⁷ Сез даь шахъитлек бирерсез, чоьнки сез баштан ук Минем белаьн булдыгыз.

16

¹ — Мин боларны сез ваьсваьсаьгаь бирелмаьсен оьчен соьй­лаьдем.

² Сезне гыйбадаьтханаьлаьрдаьн аерырлар. Хаьтта шундый вакыт килер: ул вакытта сезне уьтеруьче хъаьркем Аллахъыга шунынъ белаьн хезмаьт итаьм дип уйлар.

³ ХЪаьм шулай эшлаьрлаьр, чоьнки алар Атаны да, Мине даь якыннан белмаьде­лаьр.

⁴ Моны сезгаь шунынъ оьчен аьйттем: ул вакыт жъиткаьч, сез ул хакта соьйлаьгаьнемне исегезгаь тоьшерерсез. Мин боларны сезгаь башта ук соьйлаьмаьдем, чоьнки сезненъ белаьн бергаь булдым.

⁵ АЬ хаьзер Мин УЬземне ЖЪибаьруьче янына барам, хъаьм сезненъ берегез даь Миннаьн: «Кая барасынъ?» — дип сорамый.

⁶ Мин сезгаь боларны соьйлаьгаьнгаь куьраь, сезненъ куьнъелегез кайгы белаьн тулды.

⁷ АЬмма Мин хак суьз аьйтаьм: Минем китуьем сезненъ оьчен хаьерле­раьк. Чоьнки Мин китмаьсаьм, сезгаь Яклаучы-Юатучы килмаьячаьк, аь китсаьм, Мин Аны сезгаь жъибаьраьчаькмен.

⁸ Ул килгаьч, доьньяны гоьнахъка, хаклыкка хъаьм хоькемгаь карата фаш итаьчаьк: "гоьнахъка карата, чоьнки кешелаьр Минъа иман итмилаьр;

⁹

¹⁰ хаклыкка карата, чоьнки Мин Атам янына барам хъаьм сез инде Мине буьтаьн куьр­маьссез;

¹¹ хоькемкаь карата, чоьнки инде бу доьньянынъ мирзасы хоькем ителде.

¹² Сезгаь соьйлисе суьзлаьрем бик куьп, аьмма сез аларны хаьзер ка­бул итаь алмассыз.

¹³ Ул - хакыйкать Рухы - килгаьч, сезгаь тулы хакыйкатькаь юл куьрсаьтеп торачак. Ул сезгаь УЬзеннаьн туьгел, баьл­ки ишеткаьнен соьйлаьячаьк хъаьм булачак хаьллаьрне белдераьчаьк.

¹⁴ Ул, Миннаьн кабул иткаьн суьзлаьрне сезгаь соьйлаьп, Мине данла­ячак.

¹⁵ Атаныкы булган барлык наьрсаьлаьр - Минеке; Мин шунъа куьраь: «Миннаьн кабул иткаьн суьзлаьрне Изге Рух сезгаь бел­дераьчаьк», — дидем.

¹⁶ — Сез Мине бераздан инде куьрмаьячаьксез, хъаьм янаь бераздан Мине куьраьчаьксез.

¹⁷ Шуннан сонъ Анынъ кайбер шаькертлаьре бер-берсенаь:
— «Бераздан сез Мине куьрмаьячаьксез, хъаьм янаь бераздан Мине куьраьчаьксез», хъаьм: «Мин Атам янына барам», — дип аьйтуье наьр­саьне анълата икаьн?

¹⁸ «Бераздан» дигаьне наьрсаь икаьн? Анынъ наьрсаь соьйлаьгаьнен анъламыйбыз! - диештелаьр.

¹⁹ УЬзеннаьн наьрсаь турында сорарга телаьгаьннаьрен белеп, Гайсаь аларга:
— Сез Минем: «Мине бераздан куьрмаьячаьксез, хъаьм янаь бе­раздан Мине куьраьчаьксез», — дигаьн суьзлаьрем хакында бер-бе­регездаьн сорашасызмы?

²⁰ Сезгаь хак суьз аьйтаьм: сез еларсыз, уькереп еларсыз, аь доьнья шатланыр; сез кайгырырсыз, аьмма кайгыгыз шатлыкка аьйлаьнер.

²¹ Вакыты жъиткаьч, бала тудыру­чы хатын жъаьфа чигаь, аьмма сабыен тудыргач, баланынъ доьнья­га килуьенаь шатланып, газаплануын оныта.

²² Шунынъ кебек сез даь хаьзер кайгырасыз; аьмма Мин сезне тагын куьраьчаькмен, хъаьм сезненъ куьнъелегез куаначак, хъаьм куанычыгызны сездаьн беркем даь ала алмаячак.

²³ Ул коьнне сез Миннаьн бернаьрсаь турында да сорамаячаксыз. Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Минем исе­мем белаьн Атадан наьрсаь генаь сорасагыз да, Ул сезгаь бираь­чаьк.

²⁴ Монъарчы сез Минем исемем белаьн бернаьрсаь даь сора­мадыгыз. Сорагыз хъаьм алырсыз, хъаьм сезненъ куанычыгыз ту­лы булыр.

²⁵ Монъарчы Мин сезгаь кинаялаьр белаьн соьйлаьдем; лаькин вакыт жъитаьр, Мин сезгаь инде кинаялаьр белаьн соьйлаьмаьм, баьл­ки Ата хакында ачык итеп аьйтермен.

²⁶ Ул коьнне сез Минем исемем белаьн сорарсыз. «Сезненъ оьчен Атадан уьтенермен», — димим,"

²⁷ чоьнки сез Мине яратканга хъаьм Минем Аллахъыдан килгаьн булуыма ышанганга, Ата УЬзе сезне ярата.

²⁸ Мин доьнья­га Атадан килдем; хъаьм менаь янъадан, доьньяны калдырып, Ата янына китаьм.

²⁹ Шаькертлаьре Анъа:
— Менаь хаьзер Син кинаялаьр белаьн туьгел, аь ачык итеп соьйли­сенъ.

³⁰ Хаьзер без Синенъ хъаьрнаьрсаьне белуьенъне хъаьм, хаьтта, Синъа сорауны суьзлаьр белаьн аьйтергаь даь кираьк туьгеллеген куьраьбез. Менаь шунъа куьраь без Синенъ Аллахъыдан килгаьн булуынъа ышана­быз, — диделаьр.

³¹ Гайсаь аларга жъавап бирде:
— Сез хаьзер ышанасызмы?

³² Менаь вакыт жъитаь хъаьм жъитте даь инде: сез таралып, хъаьрберегез уьз оьйлаьренаь китаьчаьк. Сез Мине ялгыз калдырачаксыз. Лаькин Мин ялгыз туьгел, чоьнки Ата Минем белаьн.

³³ Мин моны тынычлыгыгыз Миндаь булсын дип соьйлаьдем. Доьньяда кайгыларыгыз булыр, лаькин кыю булыгыз: Мин доьнь­яны жъинъдем.

17

¹ Гайсаь бу суьзлаьрдаьн сонъ куьккаь куьтаьрелеп карап: — Атам! Вакыт жъитте, — диде. — Улынъ Сине данласын оьчен Улынъны данла.

² Син Анъа биргаьн кешелаьрненъ барысына да Ул маьнъгелек тормыш бирсен оьчен, Анъа боьтен ке­шелаьр оьстеннаьн хакимлек бирденъ.

³ Сине, бердаьнбер хак Алла-хъыны, хъаьм Син жъибаьргаьн Гайсаь Маьсихне танып белуь — шул маьнъгелек тормыштыр.

⁴ Син тапшырган эшлаьрне башкарып чыгып, Мин Сине жъирдаь данладым.

⁵ Хаьзер Син, Атам, доьнья яратылганга кадаьр Минем Синенъ белаьн булгандагы даным белаьн УЬз янынъда Мине данла.

⁶ Син доьньядан Минъа биргаьн кешелаьргаь Синенъ исеменъне ачып бирдем. Алар Синеке иде, Син исаь аларны Минъа бирденъ. Алар Синенъ суьзенъне тоттылар хъаьм

⁷ хаьзер Син Минъа биргаьн бар наьрсаьненъ Синнаьн икаьнлеген белаьлаьр.

⁸ Чоьнки Минъа аьйт­каьн суьзлаьренъне аларга жъиткердем, алар кабул иттелаьр. ХЪаьм Минем чынлап та Синнаьн килуьемне танып, Мине Син жъибаьр­гаьнгаь ышандылар.

⁹ Мин алар оьчен уьтенаьм. Боьтен доьнья оьчен туьгел, баьлки Син Минъа биргаьннаьр оьчен уьтенаьм, чоьнки алар — Синеке.

¹⁰ Минем боьтен наьрсаьм Синеке, аь Синекелаьр — Минеке. Мин алар аркы­лы данландым.

¹¹ Мин инде доьньяда туьгел, аь алар аьле доьньяда. Мин Синенъ янынъа барам. Изге Атам! Без бер булган кебек, алар да бер бул­сын оьчен, аларны УЬз исеменъ белаьн, Син Минъа биргаьн исеменъ белаьн саклап тор.

¹² Алар белаьн бергаь доьньяда булганда, Мин аларны Синенъ исеменъ белаьн — Син Минъа биргаьн исем белаьн — саклап тоттым. Мин аларны сакладым, хъаьм Изге язмада язылган суьзлаьр тормышка ашсын оьчен, хъаьлак булырга тиешлесеннаьн башка берсе даь югалмады.

¹³ Хаьзер исаь Мин Синенъ янынъа барам. Мин бу суьзлаьрне, аларда куанычым тулы булсын оьчен, доьньяда чакта соьйлим.

¹⁴ Мин аларга Синенъ суьзенъне жъиткердем. Доьнья аларга наьф­раьтлаьнде, чоьнки Мин доьньядан булмаган кебек, алар да доьньядан туьгел.

¹⁵ Аларны доьньядан алуынъны туьгел, баьлки явызлыктан саклавынъны уьтенаьм.

¹⁶ Мин доьньядан булмаган кебек, алар да доьньядан туьгел.

¹⁷ Аларны УЬз хакыйкатенъдаь изге ит. Синенъ суьзенъ — хакыйкать.

¹⁸ Син Мине доьньяга жъибаьргаьн кебек, Мин даь аларны доьньяга жъибаьрдем.

¹⁹ Алар да хакыйкатьтаь изге ителсеннаьр дип, УЬземне алар хакына изге итаьм.

²⁰ Мин алар оьчен генаь туьгел, баьлки аларнынъ суьзе аркылы Минъа иман китеруьчелаьр оьчен даь уьтенаьм:

²¹ боьтенесе бер бул­сын. Атам, Син Миндаь хъаьм Мин Синдаь булган кебек, Мине Син жъибаьргаьнгаь доьнья ышансын оьчен, алар да Бездаь булсын­нар.

²² Син Минъа биргаьн данны аларга жъиткердем: Без бер бул­ган кебек, алар да бер булсыннар.

²³ Мин — аларда, Син — Миндаь. Мине жъибаьргаьн булуынъны хъаьм Мине яраткан кебек аларны да яратуынъны доьнья танысын оьчен, алар боьтен килеш бер булсыннар.

²⁴ Атам! Син Минъа биргаьн кешелаьрненъ Мин булачак урын­да Минем белаьн бергаь булуларын телим. Син Мине доьнья яратылганга кадаьр уьк соьйгаьнгаь куьраь, алар Син Минъа биргаьн данны куьрсеннаьр иде.

²⁵ Гадел Атам! Доьнья Сине белми, аь Мин белаьм, хъаьм алар да Мине Син жъибаьргаьнне белаьлаьр.

²⁶ Минъа булган маьхаьббаьтенъ аларда да булсын хъаьм УЬзем даь алар-да булыйм дип, Синенъ исеменъне аларга белдердем хъаьм белде­раьчаькмен.

18

¹ суьзлаьрне аьйткаьннаьн сонъ, Гайсаь, шаькертлаьре белаьн Кыдрун инешененъ аръягына чыгып, шундагы бакчага керде.

² Гайсаь шаькертлаьре белаьн еш кына шунда жъыел­ганлыктан, ул урынны Анъа хыянаьт итаьчаьк Яхъуьд таь белаь иде.

³ Яхъуьд гаскаьри тоьркем хъаьм даь баш руханилар ваь фарисейлаьр жъибаьргаьн таьртип саклаучылар белаьн бергаь шунда килде. Алар уьз­лаьре белаьн факеллар, яктырткычлар хъаьм кораллар алганнар иде.

⁴ Гайсаь исаь, УЬзе белаьн булачак хъаьр наьрсаьне белеп, алгарак чыкты хъаьм алардан:
— Кемне эзлисез? — дип сорады.

⁵ Алар Анъа:
— Насаралы Гайсаьне, — дип жъавап бирделаьр. Гайсаь аларга:
— Ул — Мин, — диде. Хыянаьтче Яхъуьд таь алар белаьн шунда тора иде.

⁶ Гайсаь: «Ул — Мин», — дигаьч, алар артка чигенеп, жъиргаь егылдылар.

⁷ Ул янаь:
— Кемне эзлисез? — дип сорады. Алар:
— Насаралы Гайсаьне, — диделаьр.

⁸ Гайсаь жъавап бирде:
— Мин инде сезгаь: «Ул — Мин», — дип аьйттем бит. Сез Мине эзлисез икаьн, минем белаьн булган кешелаьрне чыгарып жъи­баьрегез.

⁹ Ул: «Син Минъа биргаьннаьрненъ берсен даь югалтмадым», — дигаьн суьзлаьр тормышка ашсын оьчен шулай дип аьйтте.

¹⁰ Шимун Петерненъ кылычы бар иде. Ул аны тартып чыгардыхъаьм инъ баш руханинынъ хезмаьтчесенаь селтаьнеп, анынъ унъ кола-гын чабып оьзде. Ул хезмаьтчененъ исеме Маьлик иде.

¹¹ АЬммаГайсаь Петергаь:
— Кылычынъны кынына тыгып куй. Атам биргаьн касаьне Мин эчмаьм дип уйлыйсынъмы аьллаь? — диде.

¹² Гаскаьрилаьр, аларнынъ башлыгы хъаьм яхъуьдлаьрненъ таьртип сак­лаучылары Гайсаьне тотып баьйлаьделаьр.

¹³ Башта Аны шул елнынъ инъ баш рухание булган Каьяфаьсненъ каенатасы ХЪаннас янына алып бардылар.

¹⁴ Яхъуьдлаьргаь: «Халык оьчен бер кешененъ уьлуье хаь­ерлераьк», — дип кинъаьш биргаьн кеше шул Каьяфаьс иде.

¹⁵ Шимун Петер хъаьм тагын бер шаькерт Гайсаь артыннан бар­дылар. Бу шаькерт исаь инъ баш рухани белаьн яхшы моьнаьсаьбаьттаь булганга куьраь, Гайсаь белаьн инъ баш руханинынъ ишегалдына ке­раь алды.

¹⁶ АЬ Петер тышкы якта ишек артында басып калды.
Аннары инъ баш рухани белаьн яхшы моьнаьсаьбаьттаь булган теге шаькерт чыкты да, ишек саклаучы хезмаьтче кызга аьйтеп, Петер-не эчкаь алып керде.

¹⁷ Шунда ишек саклаучы хезмаьтче кыз Петердаьн:
— Син даь бу Кешененъ шаькертеме аьллаь? - дип сорагач, ул:
— Юк, - дип жъавап бирде.

¹⁸ Салкын булганлыктан хезмаьтчелаьр хъаьм таьртип саклаучыларучак ягып жъылынып торалар иде. Петер даь алар белаьн бергаьжъылынып торды.

¹⁹ Инъ баш рухани исаь Гайсаьдаьн Анынъ шаькертлаьре хакындахъаьм наьрсаьлаьргаь оьйраьтуье турында сорашты.

²⁰ Гайсаь анъа:
— Мин доьньяга ачык соьйлаьдем. хъаьрвакыт яхъуьдлаьр жъыела торган гыйбадаьтханаьдаь хъаьм Аллахъы Йортында оьйраьттем хъаьм яшеренеп хъичнаьрсаь соьйлаьмаьдем.

²¹ Нигаь Миннаьн сорыйсынъ? Мин соьйлаьгаьннаьрне ишеткаьн кешелаьрдаьн сора. Мин наьрсаь соьйлаьгаьнне алар белаьлаьр, - дип жъавап бирде.

²² Гайсаь шулай дигаьч, Анынъ янында торган таьртип саклаучы-ларнынъ берсе, Анынъ янъагына сугып:
— Инъ баш руханига Син шулай жъавап бираьсенъме? - диде.

²³ Гайсаь анъа:
— Мин ялган соьйлаьгаьн булсам, ялган икаьнен исбат ит, аь доьре­сен соьйлаьгаьнмен икаьн, нигаь Минъа сугасынъ? - дип жъавап бирде.

²⁴ хъаннас Аны, баьйлаьнгаьн хаьлдаь, инъ баш рухани Каьяфаьс янына жъибаьрде.

²⁵ ЖЪылынып торганда Шимун Петердаьн:
— Син даь Анынъ шаькертлаьрененъ берсе туьгелме? - дип сора­дылар. Ул:
— Юк, - дип ваз кичте.

²⁶ Инъ баш рухани хезмаьтчелаьрененъ берсе, Петер колагын ча-бып оьзгаьн кешененъ туганы, анъа:
— Мин сине Анынъ белаьн бергаь бакчада куьрдем туьгелме сонъ? -диде.

²⁷ Петер тагын ваз кичте. Наькъ шул вакыт аьтаьч кычкырды.

²⁸ Гайсаьне Каьяфаьс яныннан идараьче Пилат сараена алып кил-делаьр. Бу хаьл иртаь белаьн булды. Коткарылу баьйраьмененъ ашын ашарга моьмкин булсын оьчен, пакьлаьнуьлаьре бозылмасын дип, яхъуьд башлыклары идараьче сараена кермаьделаьр.

²⁹ Идараьче Пилат, алар янына чыгып:
— Сез бу Кешене наьрсаьдаь гаеплисез? - дип сорады.

³⁰ Алар анъа:
— Ул жъинаятьче булмаса, Аны синъа тотып китермаьгаьн булыр идек, - дип жъавап бирделаьр.

³¹ Пилат аларга:
— Аны кануныгыз буенча уьзегез хоькем итегез, — диде. Яхъуьдлаьр анъа:
— Безгаь беркемне даь уьлемгаь дучар итуь хокукы бирелмаьгаьн, — диделаьр.

³² Бу Гайсаьненъ УЬзененъ нинди уьлем белаьн уьлаьчаьгенаь ишараьитеп аьйткаьн суьзе тормышка ашсын оьчен аьйтелде.

³³ Шунда Пилат янъадан сараена керде хъаьм, Гайсаьне чакыр-тып, Аннан:
— Син яхъуьдлаьр Патшасымы? — дип сорады.

³⁴ Гайсаь анъа: Син моны уьзенънаьн генаь аьйтаьсенъме, яки Минем хакта синъа башкалар соьйлаьдеме? — диде.

³⁵ Пилат аьйтте:
— АЬллаь мин яхъуьдме? Сине минъа Синенъ халкынъ хъаьм баш ру­ханилар тапшырды. Син наьрсаь эшлаьденъ?

³⁶ — Минем Патшалыгым бу доьньяныкы туьгел. АЬгаьр Пат-шалыгым бу доьньяныкы булса, хезмаьтчелаьрем яхъуьдлаьр кулынатапшырылмавым оьчен коьраьшкаьн булырлар иде, аьмма МинемПатшалыгым бу доьньяныкы туьгел, — дип жъавап бирде Гайсаь.

³⁷ Пилат Анъа:
— Димаьк, Син — Патша? — диде. Гайсаь жъавап биреп:
— Син Мине Патша дип аьйтаьсенъ. Мин хакыйкать хакында шахъитлек бируь оьчен тудым, Мин шунынъ оьчен доьньяга килдем даь. Хакыйкатьтаьн булган хъаьркем Мине тынълый, — диде.

³⁸ Пилат Аннан:
— Наьрсаь ул — хакыйкать? — дип сорады. Шуннан сонъ ул янъадан яхъуьдлаьр янына чыгып:
— Мин Аны гаеплаьрлек бер саьбаьп таь куьрмим, — диде. —

³⁹ Сезненъ гореф-гадаьтегез буенча, Коткарылу баьйраьмендаь мин сезгаь бер тоткынны азат итаьргаь тиешмен. Яхъуьдлаьр Патшасын азат итуьемне телисезме?

⁴⁰ Шунда барысы да:
— Аны туьгел, Барабны чыгар! — дип кычкырдылар. Бараб исаь юлбасар иде.

19

¹ Шуннан сонъ Пилат Гайсаьне камчы белаьн суктырырга кушты.

² Гаскаьрилаьр Анынъ башына куьгаьн агачы чы­быкларыннан тажъ уьреп куйдылар, оьстенаь куе кызыл тоьстаьге япанча кидерделаьр,"

³ хъаьм берсе артыннан берсе Анынъ янына килеп: 19
— Яшаьсен яхъуьдлаьр Патшасы! - дип янъакларына суктылар.

⁴ Пилат, янаь чыгып, халыкка аьйтте:
— Карагыз, Анъарда бернинди гаеп тапмавымны белдеруь оьчен Аны сезненъ янга чыгарам.

⁵ Башына чаьнечкеле тажъ, оьстенаь япанча кигаьн Гайсаь чыкты. Пилат аларга:
— Менаь - Кеше! - диде.

⁶ Баш руханилар хъаьм таьртип саклаучылар Аны куьргаьч:
— Хачка кадакла, кадакла Аны! - дип кычкырдылар. Пилат аларга:
— Аны уьзегез кадаклагыз, чоьнки мин Анъарда бернинди гаеп тапмыйм, - диде.

⁷ Яхъуьдлаьр анъа:
— Безненъ кануныбыз бар, канун буенча Ул уьлаьргаь тиеш, чоьнки Ул УЬзен Аллахъы Улы дип атый, - дип жъавап бирделаьр.

⁸ Бу суьзлаьрне ишеткаьннаьн сонъ Пилат биграьк таь куркуга тоьште,"

⁹ хъаьм, янаь сарайга кереп, Гайсаьдаьн:
— Син кайдан? - дип сорады. АЬмма Гайсаь анъа жъавап бирмаьде.

¹⁰ Пилат Анъа: Минъа жъавап бираьсенъ килмиме? Сине хачка кадаклатырга да, азат итаьргаь даь хокукым барлыгын белмисенъме аьллаь? - диде.

¹¹ Гайсаь жъавап биреп:
— Синъа югарыдан бирелмаьгаьн булса, Минем оьстаьн хъичбер хакимлегенъ булмас иде, шунъа куьраь Мине синъа тапшырган ке­шененъ гоьнахъы синекеннаьн зуррак, - диде.

¹² Шуннан сонъ Пилат Аны азат итаьргаь телаьде. Яхъуьдлаьр исаь:
— Аны жъибаьрсаьнъ, ул чакта син кайсарнынъ дусты туьгелсенъ; уьзен-уьзе патша итуьче хъаьркем - кайсарнынъ дошманы, дип кычкырдылар.

¹³ Бу суьзлаьрне ишеткаьч, Пилат, Гайсаьне чыгарып, «Таш басма» (яхъуьдчаь Габбата) дип аталган жъирдаьге хоькем итуь уры­нына барып утырды.

¹⁴ Бу коьн Коткарылу баьйраьменаь аьзерлаьнаь торган жъомга коьн, коьндезге саьгать уникелаьр тираьсе иде. Пилат яхъуьдлаьргаь:
— Менаь сезненъ Патшагыз! - диде.

¹⁵ АЬ алар: 
— Алып кит Аны, олаксын! Хачка кадакла! - дип кычкыр­дылар.
— Патшагызны кадаклыйммыни? - диде Пилат. Баш руханилар: Безненъ кайсардан башка патшабыз юк, - дип жъавап бир­делаьр.

¹⁶ Нихъаять, кадакларга дип, Пилат Аны аларга тапшырды. Алар Гайсаьне алып киттелаьр.

¹⁷ УЬзененъ хачын куьтаьреп, Гайсаь, «Баш соьяге», ягъни яхъуьдчаь Гоьлгетаь дип аталган урынга килеп жъитте.

¹⁸ Аны хъаьм Анынъ бе­лаьн бергаь тагын ике кешене, берсен Гайсаьненъ бер ягына, икен­чесен икенче ягына, хачка кадакладылар.

¹⁹ Пилат кушканча язу язып, хач оьстенаь кактылар. Ул язуда: «Насаралы Гайсаь - яхъуьд­лаьр Патшасы», дип язылган иде.

²⁰ Ул язуны куьп яхъуьдлаьр укыды, чоьнки Гайсаь хачка кадакланган урын шаьхъаьргаь якын иде, хъаьм ул язу яхъуьдчаь, грекча хъаьм латинча язылган иде.

²¹ Яхъуьдлаьрненъ баш руханилары Пилатка аьйттелаьр:
— «Яхъуьдлаьр Патшасы», - дип туьгел, баьлки, «Ул УЬзен: „Мин -яхъуьдлаьр Патшасы", - диде», - дип яз.

²² Пилат:
— Мин наьрсаь яздым, шул язылды инде, - дип жъавап бирде.

²³ Гаскаьрилаьр исаь, Гайсаьне хачка кадаклагач, Анынъ киемнаь-рен алып хъаьр гаскаьригаь бер оьлеш итеп дуьрткаь буьлделаьр хъаьм ча-панын да алдылар; чапан исаь тегелмаьгаьн, аь бербоьтен тукыма-дан иде.

²⁴ Шулай итеп, алар бер-берсенаь:
— Моны ертмыйк, аь жираьбаь салыйк, кемгаь чыгар, - диделаьр. Бу Изге язмадагы: «Алар киемнаьремне буьлештелаьр, куьлмаьгем оьчен жираьбаь салыштылар», - дип язылган суьзлаьр тормышка ашсын оьчен булды. Гаскаьрилаьр наькъ шулай эшлаьделаьр.

²⁵ Гайсаь кадакланган хач янында Анынъ анасы, анасынынъ сенъ-лесе, Клопас хатыны Маьрьям хъаьм Магдалалы Маьрьям басып торалар иде.

²⁶ Гайсаь, анасын хъаьм шунда торган соьекле шаькер­тен куьреп, анасына:
— Ханым! Менаь бу - синенъ улынъ, - диде.

²⁷ Аннары шаькерткаь:
— Менаь бу - синенъ ананъ! - дип аьйтте. Шаькерт шуннан сонъ аны уьз оьенаь алды.

²⁸ Шуннан сонъ Гайсаь, хъаьрнаьрсаьненъ хъаьм Изге язмада язылганнар тормышка ашсын дип:
— Сусадым, - диде.

²⁹ Шунда шаьраб серкаьсе салынган савыт тора иде. Гаскаьри-лаьр, губка кисаьген серкаьгаь манчып, аны хъуьссоьп ботагынаэлеп, Анынъ авызына китерделаьр.

³⁰ Гайсаь серкаьне татыгач:
— Чынга ашты! - диде хъаьм, башын иеп, жъан бирде.

³¹ Бу коьн баьйраьм алдындагы жъомга коьн булганлыктан, яхъуьдлаьргаьуьдаьлаьрне шимбаь коьнгаь хачта калдырмас оьчен, - чоьнки улшимбаь боьек коьн иде, - аларнынъ аякларын сындырып, аларныхачтан тоьшерергаь Пилаттан роьхсаьт сорадылар.

³² Шуннан гаскаьрилаьр килеп, Гайсаь белаьн бергаь кадакланган-нарнынъ башта берсененъ, аннан икенчесененъ аякларын сындыр-дылар.

³³ АЬмма Гайсаь янына килгаьч, Анынъ инде уьлгаьн булуынкуьрделаьр хъаьм шунъа куьраь аякларын сындырмадылар,"

³⁴ аь бергаскаьри Анынъ кабыргасына соьнъге белаьн чаьнчеде. Аннан канбелаьн су агып чыкты.

³⁵ Бу хаьллаьрне куьргаьн кеше, сез иман итсен дип, шул хакта шахъитлек бирде. Анынъ шахъитлеге хак хъаьм ул хакыйкатьне соьй­лаьвен белаь.

³⁶ Чоьнки бу хаьл Изге язмада: «Анынъ хъичбер соьяге сынмас», - дип язылган суьзлаьр тормышка ашсын оьчен булды.

³⁷ Изге язманынъ башка бер урынында: «Алар уьзлаьре чаьнчегаьн Затка карарлар», - дип таь язылган.

³⁸ Шуннан сонъ, яхъуьдлаьрдаьн курыкканга куьраь, Гайсаьненъ шаь­керте булуын яшереп йоьргаьн ариматайлы Йосыф Пилаттан Гайсаьненъ гаьуьдаьсен алырга роьхсаьт сорады; Пилат роьхсаьт бирде. Йосыф Гайсаьненъ гаьуьдаьсен хачтан барып алды.

³⁹ Элеграьк тоьнлаь Гайсаь янында булган Никаьдим даь килде хъаьм уьзе белаьн йоьз ка­дакка якын мирра белаьн алоэ кушып ясалган хушбуй китерде.

⁴⁰ Шулай итеп, алар, Гайсаьненъ гаьуьдаьсен алып, яхъуьдлаьрненъ куьмуьйоласы буенча, Аны хушбуй соьртелгаьн каьфенгаь урадылар.

⁴¹ Гайсаь хачка кадакланган жъирдаь бер бакча, аь бакчада аьле хъич-кем салынмаган янъа кабер бар иде.

⁴² Яхъуьдлаьрненъ баьйраьмгаьаьзерлаьнаь торган жъомга коьне булганлыктан, Гайсаьне шунда сал-дылар, чоьнки кабер якын иде.

20

¹ Атнанынъ беренче коьнендаь иртаьн иртуьк, аьле каранъгы вакытта ук, Магдалалы Маьрьям кабер куышы янына килде хъаьм кабер алдыннан ташнынъ читкаь алып таш­ланганын куьрде.

² Ул шунда ук Шимун Петер хъаьм Гайсаьненъ теге соьекле шаькерте янына йоьгереп барып, аларга:
— Раббыны кабердаьн алып киткаьннаьр. Кая куйганнарын бел­мибез, - диде.

³ Петер белаьн аьлеге шаькерт шундук кабер янына киттелаьр.

⁴ Алар икесе даь йоьгерделаьр, аьмма теге шаькерт, Петергаь кара­ганда жъаьхъаьтраьк йоьгергаьнгаь, кабер янына алданрак барып жъит­те.

⁵ Иелеп карагач, анда яткан каьфенне куьрде, лаькин кабер эченаь кермаьде.

⁶ Анынъ артыннан ук Шимун Петер килеп жъитте. Ул, кабер эченаь кереп, анда яткан каьфенне

⁷ хъаьм Анынъ башына чорналган яулыкны куьрде, аьмма яулык каьфен белаьн бергаь туь­гел, баьлки, чорнап куелганча, уьз урынында ята иде.

⁸ Шуннан сонъ, кабер янына алданрак килеп жъиткаьн аьлеге шаькерт таь эчкаь керде, хъаьм, куьреп, ышанды.

⁹ Алар Изге язмада Гайсаьненъ уьле­даьн терелеп торачагы турында язылганны аьле анъламыйлар иде.

¹⁰ Шуннан сонъ шаькертлаьр тагын оьйлаьренаь кайтып киттелаьр.

¹¹ Маьрьям исаь кабер янында елап басып калды. Елый-елый иелеп кабер эченаь карады хъаьм

¹² анда актан киенгаьн ике фаь­рештаьне куьрде. Аларнынъ берсе Гайсаь гаьуьдаьсе яткан урыннынъ баш очында, икенчесе аяк очында утыра иде.

¹³ Алар Маьрь­ямнаьн: Хатын! Нигаь елыйсынъ? - дип сорадылар. Минем Раббымны алып киткаьннаьр. Аны кая куйганнарын белмим, - диде ул.

¹⁴ Шулай дигаьннаьн сонъ артына борылып карады хъаьм анда басып торган Гайсаьне куьрде, аьмма Анынъ Гайсаь икаьнен таны­мады.

¹⁵ Гайсаь анъа:
- Сенълем! Нигаь елыйсынъ? Кемне эзлисенъ? - дип аьйтте. Маьрьям, Аны бакчачы дип уйлап:
— АЬфаьндем! Син Аны чыгарып куйган булсанъ, кая куйга­нынъны аьйт, мин Аны алып китаьрмен, - диде.

¹⁶ Гайсаь анъа:
— Маьрьям! - диде. АЬ ул аьйлаьнеп карап, яхъуьдчаь:
— Раббуни! - дип аьйтте. (Раббуни - Остаз дигаьнне анълата.)

¹⁷ Гайсаь анъа:
— Минъа кагылма, чоьнки Мин аьле Атам янына куьтаьрелмаьдем. Туганнарым янына кайтып аьйт: «Мин УЬземненъ Атам хъаьм сезненъ Атагыз янына, УЬземненъ Аллахъым хъаьм сезненъ Аллахъыгыз янына куьтаьрелаьм», - диде.

¹⁸ Магдалалы Маьрьям шаькертлаьр янына килеп:
— Мин Раббыны куьрдем, - диде хъаьм аларга Гайсаь аьйткаьн суьзлаьрне соьйлаьп бирде.

¹⁹ Шаькертлаьре шул ук коьнне кич белаьн, яхъуьдлаьрдаьн куркып, йорт ишеклаьрен биклаьп жъыелып утырганда, Гайсаь килеп кердехъаьм, уртага басып, аларга:
— Сезгаь иминлек булсын! - диде.

²⁰ Шулай дигаьннаьн сонъ, Ул аларга кулларын хъаьм кабыргала-рын куьрсаьтте. Шаькертлаьр Раббыны куьргаьнгаь бик куандылар.

²¹ Гайсаь аларга тагын:
— Сезгаь иминлек булсын! Атам Мине жъибаьргаьн кебек, Мин даь сезне жъибаьраьм, - дип аьйтте.

²² Моны аьйткаьч, Ул сулышын аларга оьреп:
— Изге Рухны кабул итегез.

²³ Кемненъ гоьнахъларын кичерсаьгез, шуныкы кичерелер; кемнекен кичермаьсаьгез, аныкы кичерел­маьс, - диде.

²⁴ Гайсаь килгаьндаь уникененъ берсе, Игезаьк кушаматлы Томас, алар белаьн туьгел иде.

²⁵ Башка шаькертлаьр анъа:
— Без Раббыны куьрдек! - диделаьр.
АЬ ул аларга:
— Анынъ кулларындагы кадак яраларын куьрмичаь, кадак яра­ларына бармагымны, кабыргаларына кулымны тидереп кара­мыйча, ышанмам, - дип аьйтте.

²⁶ Бер атнадан сонъ Анынъ шаькертлаьре бер йортта тагын жъые-лып утырганда, Томас та алар белаьн бергаь иде. Гайсаь ишеклаьрбикле килеш килеп керде хъаьм аларнынъ уртасына басып:
— Сезгаь иминлек булсын! - диде.

²⁷ Аннары Томаска: Бармагынъны монда куй хъаьм кулларыма кара; кулынъны суз да кабыргаларыма тидер; шиклаьнеп торма, ышан, - дип аьйтте.

²⁸ Шунда Томас Анъа жъавап биреп:
— Минем Раббым хъаьм Аллахъым! - диде.

²⁹ Гайсаь:
— Син Мине куьргаьнгаь ышандынъ. Куьрмичаь ышанучылар баь­хетле! - дип аьйтте.

³⁰ Гайсаь УЬзененъ шаькертлаьре алдында бу китапта язылмаганбашка бик куьп могжъизалы галаьмаьтлаьр даь куьрсаьтте.

³¹ Болар исаьсез Гайсаьненъ Аллахъы Улы, Маьсих булуына иман итсен оьченхъаьм, иман итеп, Анынъ исеме аркылы сезгаь тормыш булсыноьчен язылды.

21

¹ Шушы хаьллаьрдаьн сонъ Тибериас динъгезе буенда Гайсаь шаькертлаьренаь янаь куьренде. Анынъ куьренуье болай булды:

² Шимун Петер, Игезаьк кушаматлы Томас, Гаьлилаьядаьге Каьна шаьхъаьреннаьн Натанаил, Зебедаьй уллары хъаьм Гайсаьненъ тагын ике шаькерте бергаь иделаьр.

³ Шимун Петер:
— Балык тотарга барам, - дигаьч, калган шаькертлаьр анъа:
— Без даь синенъ белаьн барабыз, - диделаьр. Алар коьймаьгаь утырып, йоьзеп киттелаьр, аьмма ул тоьнне хъич­наьрсаь тота алмадылар.

⁴ Танъ атканда яр буенда Гайсаь басып тора иде, аьмма шаькерт­лаьре Анынъ Гайсаь икаьнен танымадылар.

⁵ Гайсаь аларга:
— Егетлаьр! Сезненъ ашарга бераьр наьрсаьгез бармы? - диде. Алар Анъа:
— Юк, - дип жъавап бирделаьр.

⁶ Ул аларга: Ятьмаьне коьймаьненъ унъ ягына салыгыз, тотарсыз, - диде. Алар шулай иттелаьр хъаьм элаьккаьн балыкнынъ куьплегеннаьн ятьмаьне тартып чыгара алмадылар.

⁷ Шунда Гайсаьненъ яраткан шаькерте Петергаь:
— Бу - Раббы, - диде.
«Бу - Раббы», - дигаьнне ишеткаьч, Шимун Петер, оьс киемен киеп (ул чишенгаьн иде), суга сикерде.

⁸ Ярдан йоьз кырык ар­шын чамасы гына ераклыкта булган башка шаькертлаьр, коьймаь белаьн килеп, балык белаьн тулган ятьмаьне соьйраьп ярга алып чыктылар.

⁹ Ярга чыккач, алар икмаькне хъаьм учакта яткан ба­лыкны куьрделаьр.

¹⁰ Гайсаь аларга:
— Тоткан балыкларыгызнынъ беразын монда алып килегез, -диде.

¹¹ Шимун Петер зур балыклар белаьн тулган ятьмаьне оьстераьпжъиргаь чыгарды. Анда йоьз илле оьч балык бар иде. Балыкнынъшундый куьп булуына да карамастан ятьмаь ертылмады.

¹² Гайсаь аларга: Ашарга килегез, - диде. Шаькертлаьрненъ берсе даь: «Син кем?» - дип сорарга батырчы­лык итмаьде, чоьнки алар Анынъ Раббы икаьнен белделаьр.

¹³ Гайсаь якынрак килеп икмаькне алды хъаьм аларга оьлаьште, шулай ук ба­лыкны да алып аларга бирде.

¹⁴ Бу инде Гайсаьненъ, уьледаьн терелтелгаьннаьн сонъ, шаькертлаь-ренаь оьченче тапкыр куьренуье иде.

¹⁵ Ашаганнан сонъ Гайсаь Шимун Петердаьн: Яхъя улы Шимун! Син Мине башка шаькертлаьремаь кара­ганда куьбраьк яратасынъмы? - дип сорады. Петер Анъа:
— АЬйе, Раббым! Син минем яратуымны белаьсенъ, - дип жъа­вап бирде. Гайсаь анъа:
— Минем баьраьннаьремне коьт, - диде.

¹⁶ Гайсаь икенче маьртаьбаь:
— Яхъя улы Шимун! Син Мине яратасынъмы? - дип сорады. Петер Анъа:
— АЬйе, Раббым! Син минем яратуымны белаьсенъ, - дип жъа­вап бирде.
— Минем сарыкларыма коьтуьче бул, - диде.

¹⁷ ОЬченче маьртаьбаь Ул аннан:
- Яхъя улы Шимун! Син Мине яратасынъмы? - дип сорады. Петер, Анынъ: «Син Мине яратасынъмы?» - дип, оьченче маьр­таьбаь соравына коьенеп, Анъа:
— Раббым! Син боьтенесен белаьсенъ. Син яратуымны да белаь­сенъ, - дип жъавап бирде. Гайсаь анъа:
— Минем сарыкларымны коьт, - диде. -

¹⁸ Синъа хак суьз аьй­таьм: син яшь чакта уьзенъне-уьзенъ билбаулап, телаьгаьн жъиренъаь бара иденъ. АЬ картайгач, кулларынъны сузарсынъ, хъаьм башка бераьуь, сине билбаулап, телаьмаьгаьн жъиренъаь алып барыр.

¹⁹ Ул бу суьзлаьрне Петерненъ нинди уьлем белаьн Аллахъыны дан-лаячагын белдереп аьйтте. Шуннан сонъ Гайсаь анъа:
— Минем артымнан бар, - диде.

²⁰ Шул вакыт Петер, артына аьйлаьнеп карагач, артларыннан Гайсаьненъ яраткан шаькерте килуьен куьрде. Бу - кичке аш вакы­тында Гайсаьненъ куькраьгенаь тераьлеп диярлек утырган, «Раббым! Синъа кем хыянаьт итаьчаьк?» - дип сораган шаькерт иде.

²¹ Петер, аны куьргаьч, Гайсаьдаьн:
— Раббым! Анынъ белаьн наьрсаь булачак? - дип сорады.

²² Гайсаь анъа:
— Мин килгаьнгаь кадаьр анынъ яшаьвен телаьсаьм даь, анда синенъ ни эшенъ бар? Син Минем артымнан бар, - диде.

²³ Шунъа куьраь кардаьшлаьр арасында: «Ул шаькерт уьлмаьячаьк», -дигаьн суьз таралды. АЬмма Гайсаь: «УЬлмаьячаьк», - димаьде, аь:
«Мин килгаьнгаь кадаьр анынъ яшаьвен телаьсаьм даь, анда синенъ ни эшенъ бар?» - диде.

²⁴ Бу вакыйгаларга шахъитлек биреп, бу суьзлаьрне язган шаькерт - шул шаькерт була. Без анынъ шахъитлегененъ хак икаьнен белаьбез.

²⁵ Гайсаь болардан башка да куьп эшлаьр башкарды. Аларнынъ хъаьммаьсе турында да язылса, язылган китаплар доьньяга сыймас иде дип уйлыйм.