1

1 Моьхтаьраьм Таьуьфил! Куьплаьр безненъ арабызда булып уьткаьн вакыйгалар турында язарга алындылар. Алар ул вакыйгаларны баштан ук уьз куьз­лаьре белаьн куьруьче Суьз хезмаьтчелаьре булган кешелаьр безгаь хаьбаьр иткаьнчаь яздылар.

2

3 Шулай итеп мин даь, хоьрмаьтле Таьуьфил, башыннан ук барысын да жъентеклаьп тикшергаьннаьн сонъ, Сез уьзегезгаь оьйраьтелгаьннаьрненъ доьреслеген белсен оьчен, Сезгаь ва­кыйгаларнынъ барышын эзлекле раьвештаь язарга дигаьн фикергаь килдем.  

4

5 Яхъуьдиядаь ХЪируд патша заманында Абия наьселеннаьн бул­ган руханилар тоьркеменнаьн Заькаьрия атлы бер рухани яшаьгаьн. Анынъ хатыны Элисабет таь руханилар наьселеннаьн булган.

6 Алар икесе даь, Раббынынъ аьмерлаьрен хъаьм Ул кушканнарны тоьгаьл уьтаьп, Аллахъы алдында таькъва булганнар.

7 Элисабет балага уза алмаганлыктан, аларнынъ балалары булмаган. Алар икесе даь ин­де олы яшьтаь булган.

8 УЬз тоьркемененъ Аллахъы Йортында хезмаьт итуь вакыты килеп жъиткаьч, Заькаьрия Аллахъы алдында рухани хезмаьтен башкарды.

9 Руханилар арасындагы гадаьт буенча жираьбаь салдылар, хъаьм Аллахъы Йортына кереп, хуш исле сумала белаьн тоьтаьслаьуь йола­сын уьтаьуь Заькаьриягаь туры килде.

10 Ул Аллахъы Йортында хуш исле сумала белаьн тоьтаьслаьгаьндаь тышкы яктагы бар халык дога кылып торды.

11 Шул вакыт Заькаь­рия алдында, хуш исле сумала яна торган урыннынъ унъ ягында, Раббынынъ фаьрештаьсе паьйда булды.

12 Фаьрештаьне куьреп, Заь­каьрия каушап калды хъаьм бик курыкты.

13 Фаьрештаь исаь анъа:
- Курыкма, Заькаьрия, синенъ доганъ ишетелде.
ХатынынъЭлисабет синъа ир бала тудырачак, син анъа Яхъя дигаьн исем ку­шарсынъ.

14 Ул синъа соьенеч хъаьм шатлык китерер, куьплаьр анынъ тууына куанырлар.

15 Чоьнки ул Раббы каршында боьек булыр, шаьраб хъаьм исерткеч эчемлеклаьр эчмаьс хъаьм анасынынъ кары­нында вакытта ук Изге Рух белаьн сугарылыр.

16 Ул Исраил ба­лаларынынъ куьбесен Раббыга, аларнынъ уьз Аллахъысына кире кайтарыр.

17 Ильясныкы кебек рухка хъаьм кодраьткаь ия булып, ул Раббы алдыннан барыр, аталарны хъаьм балаларны татулашты­рыр, Аллахъыга буйсынмаучыларны таькъва кешелаьрненъ фикер йоьртуь юлына борыр хъаьм шулай итеп халыкны Раббынынъ ки­луьенаь аьзерлаьр.

18 Заькаьрия фаьрештаьдаьн:
- Мин монынъ шулай буласын ничек белаь алам? — дип сора­ды. — Мин инде карт, хатыным да олы яшьтаь.

19 — Мин — ЖЪаьбраил, мин Аллахъыга хезмаьт итаьм. Мин синъа менаь шушы куанычлы хаьбаьрне белдеруь оьчен жъибаьрелдем.

20 Белеп тор, шушы суьзлаьр тормышка ашканчы телсез булыр­сынъ хъаьм соьйлаьшаь алмассынъ, чоьнки мин аьйткаьн суьзлаьргаь ышанмадынъ. АЬ бу суьзлаьр уьз вакытында тормышка ашачак, — диде анъа фаьрештаь.

21 Халык Заькаьрияне коьтеп торды хъаьм анынъ Аллахъы Йортында тоткарлануына аптырады.

22 Заькаьрия исаь, Аллахъы Йортыннан чыккач, соьйлаьшаь алмады хъаьм кешелаьр анынъ илахъи куьренеш куьргаьнлеген анъладылар. Ул алар белаьн ишараьлаьр ярдаьмендаь анълашты хъаьм хъаман соьйлаьшаь алмады.

23 Хезмаьт итуь коьннаьре таьмамлангач, ул оьенаь кайтты.

24 Куьп­медер вакыттан сонъ хатыны Элисабет балага узды хъаьм биш ай буена кеше арасына чыкмады.

25 — Минем оьчен моны Раббы эшлаьде, Ул минем хакта кай­гыртты хъаьм кешелаьр алдындагы хурлыгымны алып ташлады, — дип уйлады Элисабет.

26 Элисабет балага узып алтынчы ай киткаьч, Аллахъы ЖЪаьб­раил фаьрештаьне Гаьлилаья оьлкаьсендаьге Насара шаьхъаьренаь, Маьрьям исемле гыйффаьтле кыз янына жъибаьрде. Маьрьям Давыт наьселеннаьн булган Йосыф атлы кешегаь яраьшелгаьн иде.

27

28 Фаьрештаь, Маьрьям янына килеп:
- Саьлам синъа! Аллахъынынъ маьрхаьмаьтен кабул итуьче — син. Раббы синенъ белаьн! — диде.

29 Маьрьям исаь кыенсынып калды хъаьм бу суьзлаьрненъ маьгънаь­сен анъларга тырышты.

30 Фаьрештаь анъа аьйтте: 1
- Курыкма, Маьрьям! Аллахъы синъа маьрхаьмаьт куьрсаьтте.

31 Син буйга узарсынъ хъаьм Ир Бала табарсынъ, Анъа Гайсаь дигаьн исем кушарсынъ.

32 Ул боьек булачак, Аллахъы Таьгалаьненъ Улы дип аталачак. Раббы Аллахъы Анъа борынгы бабасы Давытнынъ таьхе­тен бираьчаьк,"

33 Ул Ягъкуб халкы оьстеннаьн маьнъгегаь патшалык итаьчаьк, Анынъ патшалыгынынъ ахыры булмаячак.

34 Маьрьям исаь фаьрештаьдаьн:
-
-Ничек шулай була ала, минем бит аьле ир-ат белаьн якын­лык кылганым юк? - дип сорады.

35 - Синъа Изге Рух инъаьчаьк, - дип жъавап бирде фаьрештаь, хъаьм синенъ оьстенъаь Аллахъы Таьгалаьненъ кодраьте тоьшаьчаьк, шунъа куьраь син тудырачак Бала изге булачак хъаьм Аллахъы Улы дип аталачак.

36 Менаь, кардаьшенъ Элисабет таь картайган коьнендаь ба­лага узды, ул ир бала коьтаь. Кешелаьр анынъ турында, авырга уза алмый, дип аьйтаьлаьр иде, аь ул инде алтынчы ай авырлы.

37 Чоьн­ки Аллахъы булдыра алмаслык бернаьрсаь даь юк.

38 Шуннан сонъ Маьрьям:
-
- Мин - Раббы колы, минем белаьн син аьйткаьнчаь булсын, - диде.
хъаьм фаьрештаь анынъ яныннан китте.  

39 Озак вакыт уьтмаьстаьн, Маьрьям ашыгыч раьвештаь Яхъуьдия тауларында урнашкан шаьхъаьргаь Элисабетлаьргаь китте.

40 Килеп жъиткаьч, Заькаьрияненъ оьенаь кереп, Элисабет белаьн исаьнлаьште.

41 Маьрьямненъ саьламлаьуь суьзлаьрен ишетуь белаьн, Элисабетненъ карынындагы баласы хаьраькаьтлаьнеп куйды, хъаьм Элисабет Изге Рух белаьн сугарылды.

42 Ул куьтаьренке тавыш белаьн:
-
- Хатын-кызлар арасында син инъ моьбараьк! Туачак Баланъ да фатихалы!

43 Раббымнынъ анасы минем яныма килгаьн! Ничек минъа шундый хоьрмаьт куьрсаьтелаь?

44 Мин синенъ саьламлаьвенъне ишетуь белаьн, карынымдагы балам шатлыгыннан хаьраькаьтлаьнеп куй­ды.

45 Раббы тарафыннан уьзенаь аьйтелгаьн суьзлаьрненъ тормышка ашачагына ышанган хатын баьхетле! - диде.

46 Маьрьям аьйтте:
- Куьнъелем минем Раббыны данлый,"

47 Рухым Аллахъы Коткаручымны уйлап шатлана,"

48 Чоьнки Ул УЬзененъ куьндаьм колына игътибар итте.
Шушы вакыттан башлап мине барлык буыннар баьхетле дип атарлар,"

49 Чоьнки Кодраьт Иясе минем оьчен боьек эшлаьр кылды -
Анынъ исеме моькатдаьс!

50 Ул УЬзен ихтирам итуьчелаьргаь буыннан-буынга шаьфкать куьрсаьтаь.

51 УЬз кулы белаьн куаьтле эшлаьр кылды:
Куьнъеллаьреннаьн таькаьббер уйлаган кешелаьрне таратты.

52 Туьраьлаьрне таьхетлаьреннаьн тоьшерде, аь туьбаьндаьгелаьрне куьтаьрде.

53 Ачларны яхшы наьрсаьлаьр белаьн туендырды, аь байларны буш кул белаьн жъибаьрде.

54 Аталарыбызга биргаьн ваьгъдаьсе буенча хезмаьтчесе Исраилгаь ярдаьм итте,"

55

56 Маьрьям оьч айга якын Элисабет янында булганнан сонъ уьз оьенаь кайтты.

57 Элисабетненъ бала табар вакыты жъитте хъаьм ул ир бала тап­ты.

58 Куьршелаьре хъаьм кардаьшлаьре, Раббынынъ Элисабеткаь зур шаьфкать куьрсаьткаьнен ишетеп, анынъ белаьн бергаь куандылар.

59 Сигезенче коьнне алар баланы соьннаьткаь утыртырга килделаьр хъаьм аны атасы исеме белаьн - Заькаьрия дип атарга телаьделаьр.

60 Лаькин баланынъ анасы каршы килде:
-
- Юк, анынъ исеме Яхъя булырга тиеш.

61 АЬ алар анъа:
-
- Синенъ кардаьшлаьренъ арасында бу исем белаьн аталган беркем даь юк бит, - диделаьр

62 хъаьм, ишараьлаьр белаьн, баланынъ атасын­нан нинди исем кушарга телаьвен сорадылар.

63 Заькаьрия язу оьчен такта сорап алды хъаьм: «Анынъ исеме Яхъя», - дип язды. Барысы да хаьйран калдылар.

64 Шул миз­гелдаь уьк анынъ теле ачылды, хъаьм ул Аллахъыны данлап соьйли башлады.

65 Заькаьрия белаьн Элисабетненъ куьрше-тираьсендаь яшаьуьчелаьр барысы да куркуга тоьштелаьр, боьтен таулы Яхъуьдия- даь шушы вакыйгалар турында соьйлилаьр иде.

66 Ишеткаьн хъаьр кеше:
-
- Бу бала кем булыр икаьн? - дип уйлады. Чоьнки доьрестаьн даь Раббынынъ кодраьте анынъ белаьн булды.

67 Баланынъ атасы Заькаьрия, Изге Рух белаьн сугарылып, Алла-хъыдан бирелгаьн суьзлаьрне игълан итте:

68 - Раббыны, Исраилненъ Аллахъысын, данлыйк,
- чоьнки Ул ярдаьмгаь килде хъаьм УЬз халкын азат итте,"

69 УЬзененъ колы Давыт наьселеннаьн
- куаьтле Коткаручыны куьтаьрде,"

70 Ул бу турыда куьп еллар элек
- УЬзененъ изге паьйгамбаьрлаьре аша аьйткаьн иде.

71 Бу Коткаручы безне дошманнарыбыздан хъаьм безгаь наьфраьт итуьчелаьрдаьн коткарырга дип килде.

72 Дошманнарыбыз кулыннан котылгач,
гомеребезненъ барлык коьннаьрендаь,
бернаьрсаьдаьн курыкмыйча,
Аллахъы алдында изге хъаьм таькъва булып,
без Аллахъыга хезмаьт итаь алсын оьчен,

73 Аллахъы шулай итеп безненъ ата-бабаларыбызга

74 шаьфкать куьрсаьтте, УЬзе
тоьзегаьн изге килешуьне -

75 атабыз Ибрахъимга биргаьн антын -
исендаь тотты.

76 ХЪаьм син, сабый,
Аллахъы Таьгалаьненъ паьйгамбаьре дип аталырсынъ, чоьнки, Раббыга юлны аьзерлаьп,
Анынъ алдыннан барырсынъ.

77 ХЪаьм Анынъ халкына гоьнахъларынынъ кичерелуье аша булган котылу хакында белдерерсенъ,"

78 Аллахъыбызнынъ шаьфкате ташып тора,
хъаьм шунъа куьраь безгаь
югарыдан танъ кояшы инъаьчаьк;

79 Каранъгыда хъаьм уьлем шаьуьлаьсендаь утырганнарга яктылык бируь оьчен,
Аякларыбызны тынычлык юлына юнаьлтуь оьчен килаьчаьк Ул.

80 АЬ бала уьсте хъаьм рухи яктан ныгыды. Исраил халкына куь­ренгаьнче, ул чуьлдаь яшаьде.

2

1 Ул коьннаьрдаь Август кайсар тарафыннан боьтен Рим им­периясендаьге бар кешелаьрне исемлеккаь теркаьргаь дигаьн боерык бирелде.

2 Бу теркаьуь беренче тапкыр уздырылды. Ул вакытта Сурия оьлкаьсе белаьн Куьрини идараь итаь иде.

3 Язылу оьчен хъаьркем уьз наьселе шаьхъаьренаь китте.

4 Йосыф та Гаьлилаьядаьге Насара шаьхъаьреннаьн Яхъуьдиягаь, Давыт шаьхъаьренаь, Баьйтлехемгаь китте, чоьнки Йосыф Давыт наьселеннаьн иде.

5 Йосыф исемлек­каь теркаьлергаь уьзенаь яраьшелгаьн Маьрьям белаьн бергаь барды. Маьрьям авырлы иде. «Алар Баьйтлехемдаь булганда Маьрьямненъ бала табар вакыты жъитте.

6

7 Маьрьям уьзененъ беренче Баласын -Ир Баланы тудырды. Ул Аны билаьде хъаьм утлыкка салды, чоьнки аларга кунак йортында урын булмады.  

8 Ул тираьлаьрдаь шул тоьнне берничаь коьтуьче кырда сарык коьтуье саклый иде.

9 Алар алдында Раббынынъ бер фаьрештаьсе паьйда булды, хъаьм алар булган урын Раббынынъ даныннан балкып кит­те. Коьтуьчелаьр бик нык куркып калдылар.

10 Фаьрештаь исаь аларга аьйтте:
- Курыкмагыз! Мин сезгаь куанычлы хаьбаьр - боьтен халык оьчен зур шатлык алып килдем:

11 буьген Давыт шаьхъаьрендаь сез­ненъ оьчен Коткаручы туды. Ул - Маьсих, Раббы!

12 Менаь сезгаь билге: сез Баланы табарсыз. Ул билаьуьгаь билаьнгаьн булыр хъаьм утлыкта ятар.

13 Кинаьт фаьрештаь янында куьп санлы куьк фаьрештаьлаьре гаскаь­ре куьренде, хъаьм алар:

14 - Куьклаьрдаьге Аллахъыга дан! Аллахъы илтифат куьрсаьткаьн кешелаьргаь жъирдаь иминлек! -дип Аллахъыны данладылар.

15 Фаьрештаьлаьр куьккаь куьтаьрелгаьннаьн сонъ, коьтуьчелаьр бер-берсенаь:
- АЬйдаьгез, Баьйтлехемгаь барыйк, Раббы аьйткаьн анда булган хаьлне барып куьрик, - диештелаьр.

16 Алар ашыгып Баьйтлехемгаь килделаьр хъаьм анда Маьрьям белаьн Йосыфны хъаьм утлыкта яткан Баланы таптылар.

17 Бала­ны куьргаьч, бу Бала хакында уьзлаьренаь хаьбаьр ителгаьнне аларга соьйлаьп бирделаьр.

18 Коьтуьчелаьр соьйлаьгаьнне ишеткаьн кешелаьр барысы да хаьйран калдылар.

19 Маьрьям исаь боларнынъ хъаьммаьсен куьнъеленаь салып куйды хъаьм шул хакта уйлап йоьрде.

20 Ишеткаьн хъаьм куьргаьн барлык наьрсаьлаьр оьчен Аллахъыны данлап хъаьм мактап, коьтуьчелаьр коьтуьлаьре янына кайттылар. Барысы да фаьрештаь аьйткаьнчаь булды.

21 Сигез коьннаьн сонъ, Баланы соьннаьткаь утырту вакыты жъиткаьч, Анъа Гайсаь дигаьн исем куштылар. Анасы Маьрьям балага узганчы ук фаьрештаь Анъа шушы исемне кушкан иде.

22 Муса кануны буенча пакьлаьнуь йоласын башкару вакыты жъиткаьч, Маьрьям белаьн Йосыф, Раббы алдына китеруь оьчен, Ба­ланы Иерусалимга алып бардылар.

23 Чоьнки Раббынынъ кану­нында: «Ана карыныннан беренче булып туган хъаьр ир бала Раббыга багышланырга тиеш», - дип язылган.

24 Шулай ук алар, Раббынынъ кануны буенча, корбан китеруь оьчен: «ике урман куь­гаьрченен яки ике куьгаьрчен баласын» бируь оьчен даь бардылар.

25 Ул вакытта Иерусалимда Шимун атлы таькъва хъаьм диндар бер кеше бар иде. Ул Исраилгаь юаныч килуьен коьтеп яши, анъар­да Изге Рух иде.

26 Изге Рух анъа: «Раббынынъ Маьсихен куьрмичаь уьлмаьячаьксенъ», - дип аьйткаьн булган.

27 Изге Рухнынъ кушуы буенча, Шимун Аллахъы Йортына килде. Балага карата Муса кануны кушканны башкару оьчен аьти-аьнисе нарасый Гайсаьне Аллахъы Йортына алып килгаьч,"

28 Шимун сабый Баланы кулла­рына алды хъаьм Аллахъыны данлап аьйтте:

29 - Хаьзер инде, Хоькемдар, уьтаьп ваьгъдаьнъне,
иминлектаь жъибаьраьсенъ колынъны.

30 Барлык халыклар куьреп торганда УЬзенъ аьзерлаьп куйган котылуны, Маьжъуьсилаьрне яктыртачак, Исраилне, Синенъ халкынъны данлыклы итаьчаьк яктылыкны куьрде куьзлаьрем.

31

32

33 Гайсаьненъ атасы хъаьм анасы Шимуннынъ Бала хакында аьйт­каьн суьзлаьрен гажъаьплаьнеп тынълап тордылар.

34 Шимун аларны фатихалады хъаьм Баланынъ анасы Маьрьямгаь аьйтте:
- Бу Бала Исраилдаь куьплаьрненъ егылуына хъаьм куьтаьрелуьенаь саьбаьп булсын оьчен хъаьм билге итеп сайланган. Бу билгене кире кагарлар.

35 Шунынъ аркылы куьплаьрненъ куьнъеллаьрендаьге уйлары ачылыр. хъаьм синенъ уьзенъненъ куьнъеленъаь кылыч белаьн кадаган кебек булыр.  

36 Анда Ашер ыруыннан Пенуил кызы Ханна да бар иде. Ханна - паьйгамбаьр хъаьм бик карт иде. Ул, кияуьгаь чыккач, ире белаьн жъиде ел яшаьп,"

37 тол калган, хъаьм анъа хаьзер сиксаьн дуьрт яшь иде. Ул, хъаьрвакыт ураза тотып хъаьм дога кылып, Аллахъы Йортында коьне-тоьне Аллахъыга хезмаьт итаь иде.

38 Ханна, наькъ шул вакытта, алар янына килеп, Аллахъыга шоькрана кылды хъаьм Иерусалимнынъ азат ителуьен коьтеп торучы кешелаьрненъ барысына да Бала хакында соьйлаьде.

39 Раббы кануны буенча башкарырга тиеш булганны уьтаьп бетергаьннаьн сонъ, Йосыф белаьн Маьрьям уьзлаьре яшаьгаьн шаьхъаьргаь, Гаьлилаьядаьге Насарага кайтып киттелаьр.

40 Бала исаь уьсаь, ныгый хъаьм зираьк акыл белаьн тула иде. Аллахъынынъ фатихасы Анынъ оьстендаь булды.  

41 ХЪаьр елны Гайсаьненъ аьти-аьнисе Иерусалимга Коткарылу баьйраьменаь баралар иде.

42 Гайсаь унике яшьлек вакытта, алар га­даьттаьгечаь Иерусалим шаьхъаьренаь баьйраьмгаь килделаьр.

43 Баьйраьм коьннаьре уьткаьч, Йосыф белаьн Маьрьям кайтыр юлга чыктылар. Яшуьсмер Гайсаь исаь Иерусалимда калды, аь аьти-аьнисе бу турыда белмаьделаьр.

44 Алар Аны, башка юлчылар белаьн бергаь бара, дип уйладылар. Бер коьнлек юл уьткаьннаьн сонъ, Аны кардаьшлаь­ре хъаьм таныш-белешлаьре арасыннан эзли башладылар.

45 ХЪаьм, таба алмагач, Гайсаьне эзлаьп, кире Иерусалимга килделаьр.

46 ОЬч коьннаьн сонъ Аны Аллахъы Йортында таптылар. Ул яхъуьд укытучылары арасында аларны тынълап хъаьм сораулар биреп утыра иде.

47 Гайсаьне ишеткаьннаьрненъ барысы да Анынъ тираьн акылына, Анынъ жъавапларына хаьйран калганнар.

48 Аны куьреп, аьтисе-аьнисе бик гажъаьплаьнде. АЬнисе:
- Улым, ни оьчен Син безненъ белаьн шулай эшлаьденъ? Без аьтиенъ белаьн Сине эзлаьдек, бик борчылдык, — диде.

49 Гайсаь аларга:
- Сез мине нигаь эзлаьдегез? Атам Йортында булырга тиешле­гемне белмаьдегезме аьллаь? — дип аьйтте.

50 Лаькин алар Ул аьйткаьн суьзлаьрне анъламадылар.

51 Гайсаь алар белаьн бергаь Насарага кайтты хъаьм аьти-аьнисенаь итагатьле булды. АЬнисе Маьрьям бу хаьллаьрненъ барысын да куьнъелендаь саклады.

52 Гайсаь исаь уьсте, акыл жъыйды, Аллахъыга да, кешелаьргаь даь бик ошый иде.  

3

1 Тибери кайсар хакимлегененъ унбишенче елында, Яхъуьдиядаь Понти Пилат идараь иткаьндаь, аь ХЪируд Гаьлилаья башлыгы, анынъ ир туганы Филип Итурая хъаьм Трахунитис оьлкаьсе башлыгы, аь Лусани Абилини башлыгы булганда,"

2 ХЪаннас хъаьм Каьяфаьс инъ баш руханилар булган вакытта чуьлдаь яшаьгаьн Заькаьрия улы Яхъяга Аллахъыдан суьз булды.

3 Шуннан сонъ Яхъя УЬрдуьн ел­гасы тираьсендаьге барлык жъирлаьрдаь: «Таьуьбаь итеп, суга чумды­рышыгыз, хъаьм Аллахъы сезненъ гоьнахъларыгызны кичерер», — дип оьндаьп йоьрде.

4 Ишагыйя паьйгамбаьрненъ китабында бу хакта болай дип язылган: — «Чуьлдаь кычкыручынынъ тавышы ишетелаь:
„Раббыга юл аьзерлаьгез
Анъа сукмакларны турайтыгыз.

5 ХЪаьрбер уьзаьн тутырылсын,
ХЪаьр тау хъаьм калкулык жъир белаьн тигезлаьнсен,
Бормалы-бормалы юллар турайтылсын,
Сикаьлтаьлелаьре тигезлаьнеп шомарсын.

6 ХЪаьм барлык кешелаьр
Аллахъынынъ коткаруын куьрерлаьр"».

7 Яхъя янына, суга чумдырылырга дип, куьп халык килаь иде. Ул кешелаьргаь:
- АЬй, сез, елан токымнары! Аллахъынынъ якынлашып килуьче ачуыннан кача алырсыз дип кем аьйтте сезгаь? — диде.

8 Агач­лар жъимеш биргаьн кебек, таьуьбаь иткаьнегезне эш белаьн куьрсаьте­гез! «Безненъ бит атабыз — Ибрахъим», — дип уйламагыз да. Мин сезгаь шуны аьйтаьм: Аллахъы менаь шушы ташлардан Ибрахъимга балалар булдыра ала.

9 Балта агачлар тоьбендаь ята, ул инде аьзер­лаьп куелган: яхшы жъимеш бирми торган хъаьр агачны кисеп утка ташлыйлар.

10 Халык аннан:
- Безгаь наьрсаь эшлаьргаь сонъ? — дип сорады.

11 Яхъя аларга:
- Ике куьлмаьге бар кеше берсен бер куьлмаьге даь булмаганга бирсен. Кемненъ ризыгы бар, ашарына булмаган кеше белаьн буьлешсен, — дип жъавап бирде.

12 Суга чумдырылырга дип, салым жъыючылар да килделаьр хъаьм Яхъядан:
- Остаз! АЬ безгаь наьрсаь эшлаьргаь? — дип сорадылар.

13 Ул аларга:
- Тиешеннаьн артыгын талаьп итмаьгез, — дип жъавап бирде.

14 Гаскаьрилаьр даь аннан:
- АЬ безгаь наьрсаь эшлаьргаь? — дип сорадылар.
- Беркемнаьн даь коьчлаьп, янап аьйбер алмагыз. Хезмаьт хакы- гыздан канаьгать булыгыз, — диде Яхъя.

15 Халык коьтаь иде, хъаьркем куьнъеленнаьн Яхъя турында: «Бу Маьсих туьгелме икаьн?» — дип уйлады.

16 Яхъя исаь аларнынъ бары­сына да болай дип жъавап бирде: — Мин сезне суга чумдырам. АЬмма миннаьн кодраьтлераьк бер Зат килаь, мин Анынъ аяк киемененъ каешын чишаьргаь даь лаеклы туьгелмен. Ул сезне Изге Рухка хъаьм утка чумдырыр.

17 Анынъ кулында жъилгаьргеч. Ул ындырда ашлыкны жъилгаьреп, бодаен аерып, ашлык бурасына салыр, аь кибаьген суьнмаьс утта яндырыр.

18 Яхъя Исраил халкына тагын башка тоьрле уьгет-наьсыйхаьтлаьр биреп, Яхшы хаьбаьрне ваьгазьлаьп йоьрде.

19 АЬмма идараьче ХЪируд, 3абыйсынынъ хатыны ХЪирудия белаьн булган моьнаьсаьбаьтлаьре хъаьм башка явызлыклары оьчен Яхъя анынъ гаебен куьрсаьткаьнгаь,"

20 шундый эшлаьре оьстенаь тагын берне оьстаьп, Яхъяны тоьрмаьгаь утыртты.  

21 Халык чумдырылганда Гайсаь даь чумдырылды. Ул дога кылган вакытта куьклаьр ачылды,"

22 хъаьм Анъа куьгаьрчен раьвешендаь Изге Рух инъде. Куьклаьрдаьн: — Син — Минем соьекле Улым. Син Минем куанычым! — дигаьн суьзлаьр ишетелде.

23 УЬзененъ хезмаьтен башлаганда Гайсаьгаь утыз яшьлаьр чамасы иде. Кешелаьр Аны Йосыф улы дип уйладылар. АЬ Йосыф — Эли улы,"

24 Эли — Маттат улы, Маттат — Леви улы, Леви — Маьлки улы, Маьлки — Яннай улы, Яннай — Йосыф улы,"

25 Йосыф — Маттати улы, Маттати — Амос улы, Амос — Нахум улы, Нахум — ХЪесли улы, ХЪесли — Наьггаьй улы,"

26 Наьггаьй — Махат улы, Махат — Маттати улы, Маттати — Шими улы, Шими — Йосых улы, Йосых — Йода улы,"

27 Йода — Йоханан улы, Йоханан — Риса улы, Риса — Зеруббабел улы, Зеруббабел — Шехъалтиел улы, Шехъалтиел — Нири улы,"

28 Нири — Маьлки улы, Маьлки — Адди улы, Адди — Коьсам улы, Коьсам — Элмадам улы, Элмадам — Эр улы,"

29 Эр — Ешуа улы, Ешуа — Элигазаьр улы, Элигазаьр — Йорим улы, Йорим — Маттат улы, Маттат — Леви улы,"

30 Леви — Шимун улы, Шимун — Яхъуьд улы, Яхъуьд — Йосыф улы, Йосыф — Йонам улы, Йонам — Эльякыйм улы,"

31 Эльякыйм — Мелеа улы, Мелеа — Майнан улы, Майнан — Маттата улы, Маттата — Натан улы, Натан — Давыт улы,"

32 Давыт — Ишай улы, Ишай — Обид улы, Обид — Богаз улы, Богаз — Салмун улы, Салмун — Нахшун улы,"

33 Нахшун — Амминадаб улы, Амминадаб — Админ улы, Админ — Арни улы, Арни — Хесрун улы, Хесрун — Перес улы, Перес — Яхъуьд улы,"

34 Яхъуьд — Ягъкуб улы, Ягъкуб — Исхак улы, Исхак — Ибрахъим улы, Ибрахъим — Терах улы, Терах — Нахур улы,"

35 Нахур — Серуг улы, Серуг — Регу улы, Регу — Пелег улы, Пелег — Эбер улы, Эбер — Шела улы,"

36 Шела — Кыйнан улы, Кыйнан — АЬрпаькшаьд улы, АЬрпаькшаьд — Шем улы, Шем — Нух улы, Нух — Лаьмек улы,"

37 Лаьмек — Маьтушалах улы, Маьтушалах — Ханух улы, Ханух — Ярид улы, Ярид — Махъалалил улы, Махъалалил — Кыйнан улы,"

38 Кыйнан — Энош улы, Энош — Шет улы, Шет — Адаьм улы, Адаьм — Аллахъы улы.

4

1 Изге Рух белаьн сугарылган Гайсаь УЬрдуьн елгасы буеннан чуьлгаь китте, хъаьм Рух Аны чуьл буйлап йоьртте.

2 Гайсаь анда кырык коьн буена иблис ваьсваьсаьсе астында булды, бер­наьрсаь даь ашамады. Сонъгы коьннаьрендаь Ул ачыкты.

3 Иблис исаь Анъа аьйтте:
- АЬгаьр син Аллахъы Улы булсанъ: «Бу таш ипигаь аьйлаьнсен», — дип аьйт.

4 Гайсаь анъа болай дип жъавап бирде:
- Изге язмада: «Кеше икмаьк белаьн генаь яшаьми», — дип язылган.

5 Шуннан сонъ иблис Гайсаьне биеклеккаь алып менде хъаьм Анъа мизгел эчендаь галаьмдаьге барлык патшалыкларны куьрсаьтте.

6 — Шушы патшалыкларнынъ барысы оьстеннаьн хакимлекне даь, аларнынъ даннарын да синъа бирермен, — диде Анъа иблис, — чоьнки боларнынъ барысы да минъа бирелгаьн хъаьм мин аларны кемгаь телаьсаьм, шунъа бираь алам.

7 Шулай итеп, минъа табынсанъ, барысы да Синеке булыр.

8 Монъа каршы Гайсаь жъавап бирде:
- Изге язмада: «Раббы Аллахъынъа табын, Анъа гына хезмаьт ит», — дип язылган.

9 Шуннан сонъ иблис Гайсаьне Иерусалимга алып китте. Ул Аны Аллахъы Йортынынъ инъ биек урынына бастырды:
- АЬгаьр даь Син Аллахъы Улы булсанъ, шушы урыннан туьбаьнгаь ташлан.

10 Изге язмада:
«Ул УЬзененъ фаьрештаьлаьренаь
Синенъ хакта кайгыртырга аьмер бирер.

11 Алар Сине куьтаьреп алырлар,
аякларынъ ташка баьрелмаьс», —
дип язылган бит.

12 Гайсаь анъа:
- Изге язмада: «Раббы Аллахъынъны сынама», — дип языл­ган, — диде.

13 Иблис, ваьсваьсаьсен бетергаьч, икенче бер унъайлы вакытка кадаьр Анынъ яныннан китте.

14 Рухнынъ кодраьте белаьн сугарылган Гайсаь Гаьлилаьягаь кайтты. Анынъ хакындагы хаьбаьр боьтен тираь-якка таралды.

15 Ул аларнынъ гыйбадаьтханаьлаьрендаь оьйраьтте, хъаьм барысы да аны мактады.  

16 Гайсаь УЬзе уьскаьн шаьхъаьргаь — Насарага килде хъаьм, гадаьттаьге­чаь, шимбаь коьнне гыйбадаьтханаьгаь керде. Изге язманы укырга дип, урыныннан торгач,"

17 Анъа Ишагыйя паьйгамбаьрненъ язма­сын бирделаьр. Гайсаь, кулъязма тоьргаьген ачып, шундый суьзлаьр язылган урынны тапты:

18 «Раббынынъ Рухы Минем оьстемдаь,
Чоьнки Ул Мине майлап махсус эшкаь сайлады.
Ул Мине фаькыйрьлаьргаь Яхшы хаьбаьрне жъиткерергаь, АЬсирлаьргаь - азатлык, сукырларга - куьраь башлауны игълан итаьргаь,
ЖЪаьберлаьнгаьннаьрне иреккаь чыгарырга,
Раббынынъ шаьфкать куьрсаьтаь торган елын хаьбаьр итаьргаь жъибаьрде».

19

20 Гайсаь, тоьргаькне жъыеп, аны кире хезмаьтчегаь бирде даь урынына утырды. Гыйбадаьтханаьдаьге хъаьммаьсененъ куьзе Анъа текаьлде.

21 Ул аларга:
- Буьген, сез Язманы тынълаганда, бу суьзлаьр тормышка аш­ты, - диде.

22 Барысы да Гайсаьне мактадылар хъаьм, Анынъ маьрхаьмаьт тулы суьзлаьренаь танъ калып:
- Бу Йосыф улы туьгелме сонъ? - диештелаьр.

23 Гайсаь аларга аьйтте:
- АЬлбаьттаь, сез Минъа «Табиб! УЬзенъне-уьзенъ даьвала» дигаьн маькальне аьйтерсез. «Каьпаьрнаумда кылган эшлаьренъне ишеттек. Монда да, УЬз шаьхъаьренъдаь даь шуларны эшлаь», - диярсез.

24 Ул даьвам итеп аьйтте:
- Сезгаь хак суьз аьйтаьм: бер паьйгамбаьрне даь уьз илендаь телаьп кабул итмилаьр.

25 Бу чынлап та шулай: Ильяс паьйгамбаьр коьн­наьрендаь оьч ел ярым куьклаьр ябылып янъгыр яумады хъаьм боьтен Исраил илендаь зур ачлык булды. Исраилдаь тол хатыннар куьп иде,"

26 лаькин Ильяс аларнынъ берсе янына да туьгел, аь Сидун жъи­рендаьге Сарепта шаьхъаьрендаь яшаьуьче бер тол хатын янына гына жъибаьрелде.

27 Шулай ук, Элиша паьйгамбаьр вакытында Исраил-даь махау авырулылар куьп булды, аьмма сурияле Нагаманнан башка бер махаулы да чистарынмады.

28 Шушы суьзлаьрне ишетеп, гыйбадаьтханаьдаьге кешелаьрненъ барысы да бик нык ачуланып ярсыдылар.

29 Алар, урыннарын­нан торып, Гайсаьне шаьхъаьрдаьн коьчлаьп алып чыктылар хъаьм, кыядан тоьртеп тоьшерергаь уйлап, шаьхъаьрлаьре салынган таунынъ чыгып торган оьлешенаь алып менделаьр.

30 АЬмма Гайсаь, халык арасыннан уьтеп, алар яныннан китеп барды.  

31 Шуннан сонъ Гайсаь Гаьлилаьяненъ Каьпаьрнаум шаьхъаьренаь килде хъаьм шимбаь коьнне халыкны оьйраьтте.

32 Анынъ оьйраьтуьенаь хаьйран калдылар, чоьнки Ул хакимнаьрчаь соьйли иде.

33 Гыйбадаьтханаьдаь эчендаь шакшы рух булган бер кеше коьчле тавыш белаьн:

34 — И, насаралы Гайсаь, Синъа бездаьн наьрсаь кираьк? Син безне хъаьлак итаьргаь килденъме? Мин Синенъ кем икаьненъне белаьм. Син — Аллахъынынъ Изгесе, — дип кычкырды.

35 АЬ Гайсаь анъа каты итеп боерды:
- Эндаьшмаь, анынъ эченнаьн чык! ЖЪен, теге кешене бар халык алдында егып ташлап, анъа хъич­бер зыян китермичаь, анынъ эченнаьн чыкты.

36 Барысы да танъ калып:
- Нинди суьзлаьр бу? Ул шакшы рухларга хакимлек хъаьм код­раьт белаьн боерык бираь хъаьм алар чыгалар, — диделаьр.

37 Анынъ хакындагы хаьбаьр боьтен тираь-якка таралды.  

38 Гайсаь гыйбадаьтханаьдаьн Шимуннынъ оьенаь барды. Шимуннынъ каенанасы бик нык кызышып, авырып ята икаьн. Гайсаьдаьн анъа ярдаьм итуьен сорадылар.

39 Ул хатын янына килде, анъа таба иелеп, кызышуга чыгарга аьмер бирде хъаьм кызышу аны калдырды. Шимуннынъ каенанасы шундук торып басты хъаьм аларга табын аьзерли башлады.  

40 Кояш баеган вакытта тоьрле авырулардан газап чигуьче якыннары булган бар кешелаьр аларны Гайсаь янына алып кил­делаьр. Ул, авыру кешелаьрненъ хъаьрберсе оьстенаь кулларын куеп, аларны савыктырды.

41 Шулай ук куьплаьрдаьн: «Син Аллахъы Улы», — дип кычкыра-кычкыра жъеннаьр чыкты. АЬ Гайсаь алар-ны соьйлаьуьлаьреннаьн тыйды, чоьнки алар Анынъ Маьсих икаьнле­ген белаьлаьр иде.

42 Коьн тугач, Гайсаь, шаьхъаьрдаьн чыгып, аулак урынга китте. Халык тоьркемнаьре Аны эзлаьделаьр, эзлаьп тапкач, янына килеп, Аны уьзлаьре яныннан жъибаьрмаьс оьчен тотып калырга тырыштылар.

43 Лаькин Ул аларга:
- Мин башка шаьхъаьрлаьргаь даь Аллахъы Патшалыгы хакындагы Яхшы хаьбаьрне жъиткерергаь тиешмен, чоьнки Мин шунынъ оьчен жъибаьрелдем, — диде.

44 Ул яхъуьдлаьр жъирендаьге гыйбадаьтханаьлаьрдаь Яхшы хаьбаьрне соьйлаьп йоьруьен даьвам итте.  

5

1 Бервакыт Геннисарет куьле буенда, Аллахъы суьзен тынъларга телаьп, халык Аны бар яктан кысрыклаганда,"

2 Гайсаь яр буен­да ике коьймаь куьрде. Балыкчылар, коьймаьлаьреннаьн тоьшеп, ятьмаьлаьрен юалар иде.

3 Гайсаь коьймаьлаьрненъ берсенаь менеп, — ул коьймаь Шимунныкы иде — ярдан бераз эчкаьраьк керергаь сорады хъаьм, коьймаьдаь утырып, халыкны оьйраьтте.

4 Суьзен таьмамлагач:
- Шимун, тираьнгаьраьк кер даь ятьмаьлаьрегезне салыгыз, — диде.

5 Шимун Анъа:
- ОЬйраьтуьче! Без тоьн буе тырыштык, лаькин хъичнаьрсаь тота алмадык. Шулай да, Син кушасынъ икаьн, ятьмаьне салам, — дип жъавап бирде.

6 Шулай эшлаьделаьр хъаьм аларга бик куьп балык элаькте, ятьмаь­лаьре аздан гына ертылмый калды.

7 Балыкчылар, башка коьй­маьдаьге иптаьшлаьренаь кул болгап, аларны ярдаьмгаь чакырдылар. Тегелаьре килгаьч, бергаьлаьп, ике коьймаьне даь шыгрым тутырды­лар, хаьтта коьймаьлаьре аздан гына батмый калды.

8 Шимун Петер исаь, шушы хаьлне куьреп, Гайсаь алдында тезлаьренаь егылды:
- Раббым, кит минем янымнан, мин гоьнахълы кеше.

9 Ул да, анынъ белаьн булганнарнынъ барысы да, тотылган ба­лыкнынъ куьплегенаь гажъаьплаьнеп, куркып калдылар.

10 Шулай ук Шимуннынъ иптаьшлаьре Зебедаьй уллары Ягъкуб белаьн Яхъя да хаьйран калды. Гайсаь Шимунга:
- Курыкма, шушы вакыттан башлап кешелаьр тотучы бу­лырсынъ, — диде.

11 Коьймаьлаьрен ярга тартып чыгаргач, боьтен наьрсаьлаьрен шунда калдырып, алар Гайсаьгаь ияреп киттелаьр.  

12 Гайсаь бер шаьхъаьрдаь булган вакытта, Анынъ янына боьтен таьне махаулы бер кеше килде хъаьм, Гайсаьне куьргаьч, йоьзтуьбаьн капланып:
- АЬфаьнде! АЬгаьр телаьсаьнъ, мине тазарта алыр иденъ, — дип ялварды.

13 Гайсаь, кулын сузып, анъа кагылды хъаьм:
- АЬйе, телим. Тазарын! — диде. Анынъ махауы шундук бетте.

14 Гайсаь анъа бу турыда беркемгаь даь соьйлаьмаьскаь кушты. Бар, руханига куьрен хъаьм, кешелаьр оьчен терелуьенъ билгесе итеп, Муса канунында аьмер ителгаьнчаь, корбан буьлаьген китер, — диде Ул.

15 АЬмма Гайсаь хакында суьз таралганнан тарала барды. Куьп халык, Аны тынълау оьчен хъаьм чирлаьреннаьн савыктырышу оьчен, Анынъ янына агылды.

16 АЬ Гайсаь вакыт-вакыт аулак урыннарга китеп дога кыла иде.  

17 Бер коьнне, Гайсаь оьйраьткаьн вакытта, Гаьлилаьяненъ хъаьм Яхъуьдияненъ барлык авылларыннан, Иерусалимнан килгаьн фарисейлаьр хъаьм канун укытучылары да шунда утыра иделаьр. Раббынынъ кодраьте Анынъ белаьн иде, хъаьм Ул авыруларны савыктырды.

18 Берничаь ир-ат паралич суккан бер кешене ятагы белаьн куьтаьреп алып килделаьр хъаьм аны, Гайсаь алдына куяр оьчен, оьйгаь алып керергаь тырыштылар.

19 Лаькин, халык арасыннан уьтаь ал­маганга куьраь, оьй туьбаьсенаь менеп, туьбаьненъ чираьплаьрен суьтеп алдылар хъаьм авыруны ятагы белаьн бергаь Гайсаьненъ алдына тоь­шерделаьр.

20 Гайсаь, аларнынъ ышануларын куьреп, теге кешегаь: Дустым, синенъ гоьнахъларынъ кичерелде, - диде.

21 Канунчылар хъаьм фарисейлаьр: Коьфер суьз соьйлаьуьче бу Кеше - Кем ул? Гоьнахъларны Алла-хъыдан башка кем кичераь ала? - дип уйладылар.

22 Гайсаь, аларнынъ уйларын белеп, болай диде: Ни оьчен сез шулай уйлыйсыз?

23 Ничек дип аьйтергаь жъи­нъелраьк: «Синенъ гоьнахъларынъ кичерелде», - дипме, аьллаь: «Тор хъаьм йоьр», - дипме?

24 Адаьм Улынынъ жъирдаь гоьнахъларны киче­рергаь хакимлеге барлыгын белеп торыгыз. хъаьм Гайсаь паралич суккан кешегаь: Синъа аьйтаьм: тор, ятагынъны ал да оьенъаь кайт, - диде.

25 Ул кеше шундук барысынынъ куьз алдында торды хъаьм, ята­гын алып, Аллахъыны данлый-данлый, оьенаь кайтып китте.

26 Барысы да танъ калдылар, Аллахъыны данладылар. хъаьммаьсе, куркып калып: Без буьген искитаьрлек наьрсаьлаьр куьрдек, - диделаьр.  

27 Шуннан сонъ Гайсаь ул урыннан китте хъаьм салым жъыю йорты янында утыручы Леви атлы салым жъыючыны куьрде. Минем артымнан бар, - диде Ул анъа.

28 Леви торып басты хъаьм, боьтен наьрсаьсен калдырып, Гайсаь артыннан китте.

29 Леви уьзененъ оьендаь Гайсаь хоьрмаьтенаь зур маьжълес жъыйды. Кунаклар арасында салым жъыючылар хъаьм башка кешелаьр даь куьп иде.

30 Фарисейлаьр хъаьм аларнынъ тоьркеменнаьн булган ка­нунчылар, ачуланып, Гайсаьненъ шаькертлаьренаь:
- Ни оьчен сез салым жъыючылар белаьн, гоьнахълылар белаьн бергаь ашап-эчеп утырасыз? — диделаьр.

31 Гайсаь аларга:
- Табиб саьламаьт кешелаьргаь туьгел, аь авыруларга кираьк.

32 Мин таькъваларны туьгел, аь гоьнахълыларны таьуьбаьгаь чакырырга дип килдем, — дип жъавап бирде.  

33 Кайбер кешелаьр Гайсаьгаь:
- Яхъянынъ шаькертлаьре даь, фарисейлаьрнекелаьр даь еш ураза тоталар хъаьм дога кылалар, аь Синекелаьр ашыйлар, эчаьлаьр, — дип аьйттелаьр.

34 АЬ Ул аларга:
- Кияуь егете туйдагы кунаклар янында булган вакытта анынъ дусларын ураза тотарга маьжъбуьр итеп буламы?

35 АЬмма килер бер коьн: алар яныннан кияуь алыныр хъаьм шул коьннаьрдаь ураза то­тарлар, — диде.

36 Ул аларга киная белаьн соьйлаьде:
- Беркем даь янъа киемнаьн ямаулык ертып алып иске киемне ямамый, чоьнки янъасы да бозыла, иске киемгаь даь янъа тукыма­дан алынган ямаулык бармый.

37 Беркем даь янъа шаьрабны иске турсыкка салмый, чоьнки янъа шаьраб турсыкны тишаь хъаьм шаьраб та агып бетаь, турсык та аьраьм була.

38 Киресенчаь, янъа шаьраб янъа турсыкка салынырга тиеш.

39 Беркем даь иске шаьрабны эчкаьннаьн сонъ янъасын эчаьргаь телаьмаьс. «Искесе яхшырак шул», — дияр.

6

1 Бер шимбаь коьнне Гайсаь иген кырлары аша уьткаьндаь, шаькертлаьре, башаклар оьзеп, учларында уып, бодай боьр­теклаьрен ашап бардылар.

2 Кайбер фарисейлаьр исаь аларга:
- Ни оьчен сез шимбаь коьнне эшлаьргаь ярамаганны эшлисез? — диделаьр.

3 Гайсаь аларга:
- Давыт хъаьм анынъ белаьн булган кешелаьр ачыккач, Давыт­нынъ наьрсаь эшлаьгаьне хакында укымадыгызмы аьллаь?

4 Ул, Изге йортка кереп, руханилардан башка беркемгаь даь ашарга роьхсаьт ителмаьгаьн Аллахъыга багышланган икмаьклаьрне алып ашаган, уьзе белаьн булган кешелаьргаь даь биргаьн, — дип жъавап бирде.

5 ХЪаьм суьзен таьмамлап: — Адаьм Улы — шимбаь коьнененъ Хужъа­сы, — диде.  

6 Икенче бер шимбаьдаь Гайсаь гыйбадаьтханаьгаь килде хъаьм оьйраьт­те. Анда унъ кулы корышкан бер кеше бар иде.

7 Канунчылар хъаьм фарисейлаьр исаь, Гайсаьне гаеплаьргаь саьбаьп табу оьчен, шимбаь коьн­не авыруларны савыктырмасмы икаьн дип, Аны куьзаьтеп тордылар.

8 АЬ Гайсаь аларнынъ уйларын белаь иде. Ул кулы корыган кешегаь:
- Тор да уртага бас, — диде. Теге кеше уртага килеп басты.

9 — Мин сезгаь шундый сорау бираьм, — диде аларга Гайсаь, — шимбаь коьнне яхшылык эшлаьргаь роьхсаьт ителаьме, аьллаь начарлык эшлаьргаьме? Кешененъ тормышын коткарыргамы, аьллаь аны хъаьлак итаьргаьме?

10 Гайсаь барысына да аьйлаьнеп карады хъаьм теге кешегаь:
- Кулынъны суз! — диде. Ул кеше шулай эшлаьде, хъаьм анынъ кулы савыкты.

11 АЬ фари- сейлаьрненъ хъаьм канунчыларнынъ ачулары бик нык кабарды хъаьм алар, Гайсаьгаь каршы наьрсаь эшлаьргаь икаьн дип, бер-берсе белаьн соьйлаьшаь башладылар.  

12 Шул коьннаьрдаь Гайсаь дога кылу оьчен тауга менде хъаьм тоьн буе Аллахъыга дога кылды.

13 Иртаьгесен шаькертлаьрен УЬзе янына чакырды да алар арасыннан уникесен сайлап алды хъаьм аларны раьсуьллаьр дип атады.

14 Ул Петер дип атаган Шимунны хъаьм анынъ энесе АЬндрине, Ягъкубны хъаьм Яхъяны, Филипне хъаьм Бартулумайны,"

15 Маттайны хъаьм Томасны, ХЪалфай улы Ягъкуб-ны хъаьм Коьраьшуьче кушаматлы Шимунны,"

16 Ягъкуб улы Яхъуьд хъаьм хыянаьт итаьчаьк Яхъуьд Искариотны сайлап алды.  

17 Раьсуьллаьр белаьн бергаь Гайсаь таудан тоьште. Тау итаьгендаь, ти­гез жъирдаь, Анынъ куьп шаькертлаьре, боьтен Яхъуьдиядаьн, Иерусалим­нан хъаьм динъгез буендагы Тур хъаьм Сидун шаьхъаьрлаьреннаьн килгаьн бик куьп халык жъыелган иде.

18 Алар Гайсаьне тынъларга, авырула­рыннан савыгырга дип килгаьннаьр иде. Шакшы рухлардан газап чигуьчелаьр даь савыктылар.

19 ХЪаьммаьсе Гайсаьгаь кагылырга тырыш­ты, чоьнки Аннан чыккан кодраьт барысын да савыктыра иде.

20 Гайсаь шаькертлаьренаь карап соьйли башлады: — Фаькыйрьлаьр, сез баьхетле, чоьнки Аллахъы Патшалыгы сезнеке.

21 Хаьзер карыннары ачлар, сез баьхетле, чоьнки сез туеначаксыз. Хаьзер елаучылар, сез баьхетле, чоьнки коьлаьчаьксез.

22 Кешелаьр сезгаь Адаьм Улы оьчен наьфраьт иткаьндаь, сезне куып жъибаьргаьндаь, хурлаганда, сезне кабул итмаьгаьндаь сез баьхетле.

23 Шул коьнне куаныгыз хъаьм шатлыктан сикерегез, чоьнки куьктаь сезгаь аьжъер зур булачак. Ул кешелаьрненъ ата-бабалары паьйгамбаьрлаьр белаьн даь шулай ук эшлаьгаьннаьр.

24 Байлар, аь сезгаь кайгы!
Сез инде жъитаьрлек юандыгыз.

25 Хаьзер тук булганнар, сезгаь кайгы!
Чоьнки сез ачыгырсыз.
Хаьзер коьлуьчелаьр, сезгаь кайгы!
Чоьнки сез хаьсраьткаь тоьшаьрсез хъаьм еларсыз.

26 Сезне бар кешелаьр мактый икаьн,
сезгаь кайгы! Чоьнки аларнынъ аталары да
ялган паьйгамбаьрлаьрне шулай мактаганнар.

27 - АЬ сезгаь, мине тынълаучыларга, аьйтаьм: дошманнарыгызны яратыгыз, сезне наьфраьт итуьчелаьргаь яхшылык эшлаьгез,"

28 сезне каргаучыларны фатихалагыз хъаьм уьзегезне раьнжъетуьчелаьр оьчен дога кылыгыз.

29 Бер янъагынъа суккан кешегаь икенче янъагынъны да куй, оьс киеменъне тартып алучы кешегаь куьлмаьгенъне даь тар­тып алырга комачаулама.

30 УЬзенънаьн сораучы хъаьр кешегаь бир, хъаьм синекен алган кешедаьн кире сорама.

31 Кешелаьрненъ сезгаь наьрсаь эшлаьвен телаьсаьгез, кешелаьргаь шуны эшлаьгез.

32 УЬзегезне яратучыларны гына яратсагыз, наьрсаь оьчен сезгаь раьхмаьт аьйтер­гаь? УЬзлаьрен яратучыларны гоьнахълылар да яраталар.

33 УЬзегезгаь яхшылык кылучыларга гына яхшылык эшлаьсаьгез, наьрсаь оьчен сезгаь раьхмаьт аьйтергаь? Гоьнахълылар да шулай эшлилаьр.

34 Бу­рычка биргаьндаь, кире алырмын дип уйлап бирсаьгез, наьрсаь оьчен сезгаь раьхмаьт аьйтергаь? Гоьнахълылар да башка гоьнахълыларга бурычка биргаьндаь: «Шулкадаьр уьк кайтарып алырмын», - дип уйлап бираьлаьр.

35 АЬ сез, киресенчаь, дошманнарыгызны яраты­гыз, аларга яхшылык эшлаьгез, кире алырмын дип оьметлаьнми­чаь бурычка бирегез. Шулай эшлаьсаьгез, сезгаь аьжъер зур булыр хъаьм сез Аллахъы Таьгалаьненъ балалары булырсыз. Чоьнки Ул ях­шылыкнынъ кадерен белмаьуьчелаьргаь хъаьм явызларга да михъер­банлы.

36 Атагыз шаьфкатьле булган кебек, сез даь шаьфкатьле булыгыз.

37 Хоькем итмаьгез, уьзегезне даь хоькем итмаьслаьр. Гаеплаьмаьгез, уьзегезне даь гаеплаьмаьслаьр. Кичерегез хъаьм уьзегезне даь кичерерлаьр.

38 Бирегез хъаьм уьзегезгаь даь бирелер, итаьгегезгаь куьп итеп салып бирерлаьр, уьлчаьуь савытын селкетеп, баскалап тыгызларлар, кы­рыйларыннан туьгелаь башлаганчы тутырырлар. Нинди уьлчаьуь бе­лаьн уьлчаьп бирсаьгез, уьзегезгаь даь шундый уьлчаьуь белаьн уьлчаьрлаьр.

39 Гайсаь аларга гыйбраьтле суьзлаьр соьйлаьде: — Сукыр сукырны жъитаьклаьп бара аламы? Икесе даь чокырга егылып тоьшмаьслаьрме?

40 Шаькерт уьзененъ остазыннан оьстен булмый, аь оьйраьнеп жъиткаьннаьн сонъ хъаьркем остазы кебек була.

41 Ничек син туганынънынъ куьзендаьге чуьп боьртеген куьраьсенъ, аь уьз куьзенъдаьге буьраьнаьне сизмисенъ?

42 Ничек син, уьз куьзенъдаь буьраьнаь була торып, туганынъа: «Кая, туган, куьзенъдаьге чуьпне алыйм аьле», — дип аьйтаь аласынъ? Монафикъ! Элек уьз куьзенъдаьге буьраьнаьне чыгар, аннары инде куьзлаьренъ ачык куьрер хъаьм туганынънынъ куьзендаьге чуьпне ала алырсынъ.

43 Бер яхшы агач та начар жъимеш бирми, хъаьм, киресенчаь, бер начар агач та яхшы жъимеш китерми.

44 ХЪаьр агачны жъимешенаь карап таныйлар! Куьгаьн куагыннан — инжъир, аь чаьнечкеле агач­тан йоьзем жъыймыйлар.

45 Яхшы кеше уьз куьнъелендаьге яхшылык хаьзинаьсеннаьн яхшылык алып чыга, аь явыз кеше куьнъелендаьге явызлык хаьзинаьсеннаьн явызлык алып чыга. Чоьнки кешененъ куьнъеленнаьн наьрсаь ташый, анынъ телендаь даь шул була.

46 Ни оьчен сез Минъа: «Раббым! Раббым!» — дисез, аь уьзегез Мин аьйткаьннаьрне уьтаьмисез?

47 Минем яныма килеп, Мине ишетеп, суьзлаьремне уьтаьуьчене менаь нинди кешегаь тинълаьп була:

48 ул, йорт тоьзегаьндаь жъирне тираьн итеп казып, аны таш нигез оьстенаь салган кеше кебек. Ташкын вакытында ярларыннан чыккан сулар йортка килеп баьрелгаьн, лаькин аны селкетаь алма­ган, чоьнки ул нык итеп тоьзелгаьн булган.

49 АЬ инде ишетеп таь суьзлаьремне уьтаьмаьуьче кеше — нигез кормыйча гына жъир оьстенаь йорт салган кеше кебек. Ташкын сулары йортка килеп баьрел­гаьн, хъаьм ул шундук авып тоьшкаьн, бик нык жъимерелгаьн.  

7

1 Халыкка аьйтаьсе суьзлаьрен соьйлаьп бетергаьннаьн сонъ Гайсаь Каьпаьрнаумга килде.

2 Бер йоьзбашынынъ уьзе бик ихтирам иткаьн хезмаьтчесе авы­рып уьлем хаьлендаь ята иде.

3 Йоьзбашы, Гайсаь турында ишеткаьч, килеп хезмаьтчемне коткарсын иде, дигаьн уьтенеч белаьн яхъуьд- лаьрненъ аксакалларын Гайсаь янына жъибаьрде.

4 Алар, Гайсаь янына килеп жъиткаьч:
- Ул йоьзбашы Синенъ ярдаьменъаь лаек, чоьнки ул безненъ ха­лыкны ярата. Гыйбадаьтханаьне даь безгаь ул салдырды, — дип, чын куьнъеллаьреннаьн ялвардылар.

5

6 ХЪаьм Гайсаь алар белаьн китте. Йоьзбашынынъ оьенаь жъитаьргаь бераз калгач, йоьзбашы, Гайсаьгаь шушы суьзлаьрне аьйтергаь дип, дусларын жъибаьрде:
- Маьшаькатьлаьнмаь, АЬфаьндем! Сине уьз йортымда кабул итаьргаь мин лаеклы туьгел.

7 Шунъа куьраь Синенъ каршынъа барырга да уьземне лаеклы дип санамадым. Син аьйт кенаь, хъаьм минем хезмаьтчем савыгачак.

8 Мин уьзем даь башка бераьуьгаь буйсынам, хъаьм минем кул астымда гаскаьрилаьр бар. Аларнынъ берсенаь: «Кит», — дисаьм, китаь. Икенчесенаь: «Кил», — дисаьм, килаь. Хез­маьтчемаь: «Моны эшлаь», — дисаьм, эшли.

9 Бу суьзлаьрне ишетеп, Гайсаь хаьйран калды хъаьм, борылып, УЬзе артыннан ияреп баручы халыкка:
- Мин сезгаь шуны аьйтаьм: хаьтта Исраилдаь даь мондый ыша­нуны куьрмаьгаьн идем, — диде.

10 ЖЪибаьрелгаьн кешелаьр, аьйлаьнеп кайткач, авыру хезмаьтчененъ савыккан булуын куьрделаьр.

11 Озак вакыт уьтмаьстаьн Гайсаь Наин дип аталган шаьхъаьргаь китте. Шаькертлаьре хъаьм куьп халык Анъа ияреп барды.

12 Гайсаь шаьхъаьр капкасына якынлашып килгаьндаь, шаьхъаьрдаьн маьет куьтаь­реп чыгалар иде. Бер тол хатыннынъ бердаьнбер улы уьлгаьн икаьн. Шаьхъаьрдаьн хатын белаьн бергаь куьп кешелаьр чыгып килаь иде.

13 Раббы, хатынны куьргаьч, аны бик кызганды.
-Елама, — диде Ул хатынга.

14 Аннары Гайсаь, алар янына килеп, табутка кулын тидерде. Табутны куьтаьреп баручылар туктадылар, хъаьм Гайсаь:
-Егет, синъа аьйтаьм, тор! — диде.

15 УЬлгаьн егет торып утырды хъаьм соьйлаьшаь башлады. Шулай итеп Гайсаь аны анасына кайтарып бирде.

16 Барысы да куркып калдылар хъаьм Аллахъыны данладылар.
-Безненъ арадан боьек Паьйгамбаьр чыкты. Аллахъы УЬз халкына ярдаьмгаь килде, — диделаьр.

17 Гайсаь хакындагы мондый хаьбаьр боьтен яхъуьдлаьр иленаь хъаьм анынъ тираь-ягына таралды.  

18 Яхъя паьйгамбаьрненъ шаькертлаьре бу хаьллаьрненъ барысы ха­кында остазларына соьйлаьделаьр. Ул: «Килергаь тиеш булган Зат Синме, аьллаь буьтаьн бераьуьне коьтикме?» - дип сорарга Раббы янына ике шаькертен жъибаьрде.

19

20 Гайсаь янына килгаьч, алар: - Чумдыручы Яхъя Синнаьн: «Килергаь тиеш булган Зат Синме, аьллаь буьтаьн бераьуьне коьтикме», - дип сорарга жъибаьр­де, - диделаьр.

21 Ул вакытта Гайсаь куьплаьрне сырхаулардан, коьчле авырулардан, явыз рухлардан савыктырган хъаьм куьп сукырларны куьзле иткаьн иде.

22 Гайсаь Яхъядан килгаьннаьргаь болай дип жъавап бирде:
- Барыгыз, куьргаьннаьрегезне хъаьм ишеткаьннаьрегезне Яхъяга кайтып соьйлаьгез: сукырлар янаь куьраь, аксаклар йоьри, махаулылар тазарына, чукраклар ишетаь, уьлгаьннаьр терелтелаь, фаькыйрьлаьргаь Яхшы хаьбаьр игълан ителаь.

23 Кем Минем хакта шиклаьнми, шул баьхетле.

24 Яхъя жъибаьргаьн кешелаьр киткаьч, Гайсаь халыкка Яхъя хакында соьйли башлады:
- Сез чуьлгаь наьрсаь карарга бардыгыз? ЖЪилдаь тирбаьлаь торган камышны карарга дипме?

25 Наьрсаь карарга бардыгыз сонъ сез? Купшы киемнаьргаь киенгаьн кешенеме? АЬ бит кыйммаьтле кием­наьргаь киенуьчелаьр хъаьм зиннаьттаь яшаьуьчелаьр - патша сарайларын­да.

26 Ул чакта, наьрсаь карарга бардыгыз? Паьйгамбаьрнеме? АЬйе! Мин сезгаь аьйтаьм, ул паьйгамбаьрдаьн даь боьеграьк!

27 Изге язмада:
«Мин Синенъ алдынънан
хаьбаьрчемне жъибаьраьм,
ул Синенъ алдынънан Синъа юл аьзерлаьр», -
дип язылган суьзлаьр анынъ турында.

28 Мин сезгаь шуны аьйтаьм: хатын-кыздан туган кешелаьр арасында Яхъя паьйгамбаьрдаьн боьеграьк бераьуь даь юк. АЬ Аллахъы Патшалыгында инъ кечесе даь аннан боьеграьк, - дип аьйтте Гайсаь.

29 Бу суьзлаьрне ишеткаьн боьтен халык, хаьтта салым жъыючылар да, Аллахъынынъ хак икаьнен икърар иттелаьр, чоьнки алар Яхъя тарафыннан суга чумдырылган иделаьр.

30 АЬ Яхъя тарафыннан чумдырылмаган фарисейлаьр хъаьм канун укытучылары Аллахъы-нынъ уьзлаьренаь карата булган ихтыярын кире кактылар.

31 Гайсаь даьвам итеп: - Шулай итеп, бу буын кешелаьрен наьрсаьгаь тинълаьп була, алар наьрсаьгаь охшаган? - диде. -

32 Алар: «Без сезгаь куьнъелле коьйлаьр уйнадык, аь сез биемаьдегез. Без кайгылы жъырлар жъырладык, аь сез еламадыгыз», — дип, базар маьйданында бер-берсенаь кычкырып утыручы бала­ларга охшый.

33 Чумдыручы Яхъя килде, икмаьк таь ашамый, шаьраб та эчми. АЬ сез: «Ул — жъенле», — дисез.

34 Адаьм Улы кил­де. Ашый да, эчаь даь, хъаьм сез: «Куьрегез аьле, бираьн, эчкече, салым жъыючыларнынъ хъаьм гоьнахълыларнынъ дусты», — дисез.

35 АЬ Аллахъынынъ Зираьклеге барлык балалары тарафыннан хак дип исбат ителде.  

36 Фарисейлаьрненъ берсе Гайсаьне ашка чакырды. Гайсаь, фарисейненъ оьенаь кереп, табын янына утырды.

37 Шул шаьхъаьрдаь яшаьуьче гоьнахълы бер хатын, Гайсаьненъ фарисей оьендаь ашап уты­руын белеп, алебастр савытка салынган хуш исле май алып, шул йортка килде.

38 Ул Гайсаьненъ артында елап басып торды, куьз яшьлаьре Анынъ аякларын чылатты. Гайсаьненъ аякларына тамган куьз яшьлаьрен уьзененъ чаьчлаьре белаьн соьртеп, Анынъ аяк­ларын уьбаь-уьбаь, хуш исле май белаьн майлады.

39 Гайсаьне ашка чакырган фарисей моны куьреп: «АЬгаьр ул паьйгамбаьр булса, уьзенаь кагылучы хатыннынъ нинди икаьнлеген белер иде. Ул бит гоьнахълы хатын», — дип уйлады.

40 Гайсаь анъа:
- Шимун! Мин синъа бер наьрсаь аьйтергаь телим, — диде.
- АЬйт, Остаз, — диде фарисей.

41 Гайсаь аьйтте:
- Ике кешененъ аьжъаьткаь биреп торучы бераьуьгаь бурычлары бар икаьн: берсененъ бурычы биш йоьз динар, аь икенчесененъ — илле динар.

42 Лаькин, алар туьли алмаганлыктан, ул икесен даь баьхиллаьгаьн. Ничек уйлыйсынъ, аларнынъ кайсысы аны куьбраьк яратыр?

43 — Бурычы куьбраьк булганыдыр, дип фараз кылам, — диде Шимун. Гайсаь анъа:
- Син доьрес уйлыйсынъ, — диде.

44 хъаьм, хатынга таба боры­лып, Шимунга:
- Бу хатынны куьраьсенъме? Мин синенъ оьенъаь килдем, аь син аяк юарга су бирмаьденъ. АЬ бу хатын аякларымны куьз яшьлаьре белаьн чылатты, чаьчлаьре белаьн соьртте.

45 Син Мине уьпмаьденъ, аь ул, Мин монда килгаьннаьн бирле, аякларымны уьбуьдаьн туктамый.

46 Син Минем башыма май соьртмаьденъ, аь ул Минем аякларымны хуш исле май белаьн майлады.

47 Мин аьйтермен ни оьчен икаьн­леген: анынъ гоьнахълары куьп иде, хъаьм алар кичерелде, шунъа куьраь анынъ маьхаьббаьте зур. АЬ кемгаь аз кичерелаь, ул аз ярата.

48 ХЪаьм Гайсаь хатынга:
- Гоьнахъларынъ кичерелде, — диде.

49 Табын артында утыручылар бер-берсе белаьн:
- Кем Ул? Ул хаьтта гоьнахъларны да кичераь! — дип соьйлаьшаь башладылар.

50 Гайсаь исаь хатынга:
- Ышануынъ сине коткарды, имин йоьр, — диде.

8

1 Шуннан сонъ Гайсаь шаьхъаьрлаьр хъаьм авыллар буйлап Алла­хъы Патшалыгы хакындагы Яхшы хаьбаьрне соьйлаьп йоьрде. Унике шаькерте Анынъ белаьн булды.

2 Гайсаь явыз рухлардан хъаьм авырулардан савыктырган хатын-кызларнынъ берничаьсе: эченнаьн Гайсаь жъиде жъенне куып чыгарган Маьрьям, аны Маг-далалы дип йоьрткаьннаьр,"

3 ХЪируд йортында идараь итуьче Хузас хатыны Йохана, Сусанна хъаьм башка куьп хатыннар да Анынъ бе­лаьн иделаьр. Хатын-кызлар Гайсаьгаь хъаьм Анынъ шаькертлаьренаь уьзлаьре хисабына ярдаьм итаьлаьр иде.  

4 УЬзе янына тоьрле шаьхъаьрлаьрдаьн куьп халык жъыелганда Гайсаь гыйбраьтле хикаья соьйлаьде:

5 — Бер чаьчуьче уьзененъ орлыкларын чаьчаьргаь чыккан. Чаьчкаьн вакытта орлыкларнынъ кайберлаьре юл буена тоьшкаьн хъаьм тап­талган, аларны кошлар чуьплаьп бетергаьн.

6 Кайберлаьре ташлы туфракка тоьшкаьн хъаьм тишелеп чыксалар да, дым булмаган-лыктан кипкаьннаьр.

7 Кайбер орлыклар куьгаьнлеккаь тоьшкаьн. Куьгаьн куаклары, алар белаьн бергаь уьсеп, аларны басып киткаьн.

8 АЬ башка орлыклар яхшы жъиргаь тоьшкаьн хъаьм, уьсеп китеп, бер орлыктан йоьз боьртек унъыш китергаьн. Соьйлаьп бетергаьч, Гайсаь кычкырып:
- Ишетергаь колаклары булганнар — ишетсен! — диде.

9 Гайсаьненъ шаькертлаьре исаь Аннан:
- Бу кинаяле хикаьяненъ маьгънаьсе нидаь? — дип сорадылар.

10 Ул аларга:
Аллахъы Патшалыгынынъ серлаьрен белуь сезгаь бирелгаьн, аь башкаларга, караганда куьрмаьсеннаьр, тынълаганда тоьшенмаьсен­наьр оьчен, кинаяле хикаьялаьр белаьн соьйлим.

11 Кинаяле хикаьяненъ исаь маьгънаьсе менаь шундый: орлык — Аллахъы суьзе.

12 Орлыкларнынъ юл буена тоьшуье: кешелаьр суьзне ишетаьлаьр, аьмма иблис килаь хъаьм, суьзне ишеткаьн кешелаьр ыша­нып котылмасын оьчен, аларнынъ куьнъеллаьрендаьге суьзне алып китаь.

13 Орлыкларнынъ ташлы туфракка тоьшуье исаь: кешелаьр суьз­не ишетаьлаьр, аны шатланып кабул итаьлаьр, аьмма тамырлары булмаганлыктан, ышанулары кыска вакытлы була, хъаьм алар сынау вакытында чигенаьлаьр.

14 АЬ орлыкларнынъ куьгаьнлеккаь тоьшуье: кешелаьр суьзне ишетаь, лаькин тормыштагы тоьрле маьшаькатьлаьр, байлык хъаьм лаьззаьтлаьр аларны басып китаь хъаьм андый кешелаьрненъ жъимешлаьре оьлгерми.

15 АЬ орлыкларнынъ унъдырышлы жъиргаь тоьшуье исаь: суьзне ишетеп, ихластан хъаьм яхшы куьнъел белаьн ул суьзне тотучы кешелаьр. Андыйлар, туьземлелек куьрсаьтеп, жъимеш бираьлаьр.  

16 Шаьмне яндырып жъибаьргаьч, савыт белаьн капламыйлар, саьке астына да куймыйлар. Киресенчаь, керуьчелаьр яктылыкны куьрсен оьчен, шаьмдаьлгаь утырталар.

17 Чоьнки фаш ителмичаь ка­лачак бер яшерен наьрсаь даь, беленмичаь, ачылмыйча калачак бер сер даь юк.

18 Шулай итеп, ничек тынълавыгызга игътибар итегез. Чоьнки кемненъ бар, шунъа бирелер; аь кемненъ юк, анынъ, бар дип, уйлаганы да тартып алыныр.  

19 Анасы белаьн энелаьре Гайсаь янына килгаьч, халык куьп булганлыктан, Анынъ янына кераь алмаганнар.

20 — АЬниенъ белаьн энелаьренъ Сине куьрергаь телилаьр, алар тышта торалар, — дип аьйттелаьр Гайсаьгаь.

21 АЬ Ул аларга:
- Минем анам хъаьм туганнарым — Аллахъы суьзен тынълаучылар хъаьм аны уьтаьуьчелаьр, — дип жъавап бирде.  

22 Шулай бер коьнне Гайсаь шаькертлаьре белаьн коьймаьгаь утырды:
- Куьлненъ аръягына чыгыйк, — диде Ул хъаьм алар кузгалдылар.

23 Коьймаьдаь барганда Ул йоклап китте. Куьл оьстендаь коьчле давыл купты, коьймаьгаь су тула башлады: аларга куркыныч яный иде.

24 Янына килеп, шаькертлаьр Гайсаьне уяттылар.
- ОЬйраьтуьче! ОЬйраьтуьче! Батабыз! — дип кычкырдылар алар. АЬ Гайсаь исаь, торып, жъилне даь, котырынган дулкыннарны да тыйды. Бар да туктады хъаьм тынлык урнашты.

25 Ул аларга:
- Иманыгыз кайда? — диде. Алар исаь курыктылар хъаьм гажъаьплаьнеп бер-берсенаь:
- Кем сонъ Ул? ЖЪилгаь даь, суга да аьмер бираь, хъаьм алар Анъа буйсына, — диештелаьр.  

26 Коьймаьдаьгелаьр Гаьлилаья оьлкаьсенаь каршы куьлненъ икенче ягында урнашкан Гераьсаь жъиренаь килеп жъиттелаьр.

27 Гайсаь ярга тоьшкаьч, шундагы шаьхъаьрненъ бер кешесе, жъенле кеше, Анынъ каршына чыкты. Ул кеше инде куьптаьннаьн кием кими, йортта туьгел, аь каберлаьр арасында яши иде.

28 Гайсаьне куьргаьч, акырып, Анынъ алдына егылды хъаьм каты тавыш белаьн:
- Аллахъы Таьгалаьненъ Улы Гайсаь, Синъа миннаьн ни кираьк? УЬтенеп сорыйм, газаплама мине, — диде.

29 Чоьнки Гайсаь шакшы рухка ул кешедаьн чыгарга боерган иде. Шакшы рух аны инде куьптаьннаьн газаплаган. Чылбырлар хъаьм богаулар белаьн баьйлаьп саклаганда да ул кеше богауларны оьзгаьн, жъен аны чуьллаьргаь куып алып китаь торган булган.

30 Гайсаь аннан:
- Исеменъ ничек? — дип сорады. Ул:
- Гаскаьр, — диде. Чоьнки анынъ эченаь куьп жъеннаьр кергаьн иде.

31 ЖЪеннаьр Гайсаьдаьн уьзлаьрен тоьпсез упкынга жъибаьрмаьвен уьтенеп сорадылар.

32 Андагы тауда зур дунъгыз коьтуье утлап йоьри иде. ЖЪеннаьр, шул дунъгызлар эченаь керергаь роьхсаьт сорап, Гайсаьгаь ялварды­лар. Ул аларга роьхсаьт итте.

33 Теге кешененъ эченнаьн чыгып, жъеннаьр дунъгызлар эченаь керделаьр. Коьтуь, чабып китеп, текаь ярдан куьлгаь ташланды хъаьм батып уьлде.

34 Коьтуьчелаьр исаь, булган хаьлне куьреп, качып киттелаьр, шаьхъаьр­даь хъаьм шаьхъаьр тираьсендаьге авылларда барысын соьйлаьп йоьрде­лаьр.

35 Кешелаьр, наьрсаь булды икаьн, дип, шул урынга киттелаьр. Алар Гайсаь булган жъиргаь килеп жъиткаьндаь, эченнаьн жъеннаьре чыккан кешененъ Гайсаь янында киенгаьн хъаьм акылына килгаьн хаьлдаь утыруын куьреп, куркып калдылар.

36 Бу хаьлне куьргаьн ке­шелаьр аларга жъенле булган ирненъ савыктырышуы хакында соьй­лаьп бирделаьр.

37 Гераьсаь жъире тираьсендаь яшаьуьче боьтен кеше бик нык куркып калды, шунъа куьраь Гайсаьненъ ул жъирлаьрдаьн китуьен сорадылар. Ул, коьймаьгаь утырып, юлга кузгалганда,"

38 жъеннаьре куып чы­гарылган кеше:
- Синенъ белаьн китаьргаь роьхсаьт ит, - дип ялварды. АЬмма Гайсаь:
- ОЬенъаь кайт хъаьм, Аллахъы синенъ оьчен наьрсаь эшлаьде, шул турыда соьйлаь, - дип, аны кайтарып жъибаьрде. Ул кеше Гайсаьненъ анынъ оьчен наьрсаь эшлаьгаьне хакында боьтен шаьхъаьр буйлап соьйлаьп йоьрде.  

39

40 Гайсаьненъ аьйлаьнеп кайтуын барысы да коьтаьлаьр иде, шунъа куьраь жъыелган халык Аны шатланып каршы алды.

41 Шунда гый­бадаьтханаь башлыгы Яхъир Гайсаь янына килде. Ул, Гайсаьненъ аякларына егылып, ялварып, Аны уьзененъ оьенаь чакырды,"

42 чоьнки анынъ унике яшьлаьр тираьсендаьге бердаьнбер кызы уьлем хаьлендаь ята иде. Яхъирненъ оьенаь барганда Гайсаьне бар яктан халык тоьр­кеме кысрыклады.

43 Шунда унике ел буе кан китуьдаьн газап чиккаьн бер хатын-кыз бар иде. Ул боьтен байлыгын табибларга сарыф иткаьн, аны беркем даь савыктыра алмаган.

44 Хатын, арттан Гайсаь янына килеп, кие­мененъ чабуына кагылды, хъаьм анынъ кан китуье шундук туктады.

45 Гайсаь:
- Кем Минъа кагылды? - дип сорады. Барысы да инкяр иттелаьр. Петер:
- ОЬйраьтуьче! Сине урап алганнар. Бар яктан кысрыклый­лар! - диде.

46 Лаькин Гайсаь:
- Кемдер Минъа кагылды, Мин УЬземнаьн коьч чыкканын сиз­дем, - диде.

47 Теге хатын исаь, яшеренеп кала алмаячагын куьреп, калты- рана-калтырана Гайсаь янына килде. Анынъ алдына егылып, ни оьчен кагылганлыгын хъаьм ничек итеп шундук савыкканлыгын боьтен халык алдында соьйлаьп бирде.

48 Гайсаь анъа:
- Кызым! Ышануынъ сине савыктырды! Имин йоьр, - диде.

49 Гайсаь шул суьзлаьрне аьйткаьн арада, гыйбадаьтханаь башлыгы­нынъ оьеннаьн килгаьн бер кеше:
- Кызынъ вафат булды, Остазны буьтаьн борчыма, - диде.

50 АЬмма Гайсаь, анынъ шулай дигаьнен ишетеп, Яхъиргаь:
- Курыкма, ышан гына хъаьм кызынъ савыгачак, - диде.

51 Яхъирненъ оьенаь килеп жъиткаьч, Петердаьн, Яхъядан, Ягъкубтан хъаьм кызнынъ аьти-аьнисеннаьн башка бераьуьгаь даь керергаь роьхсаьт итмаьде.

52 Барысы да елый, кыз оьчен хаьсраьтлаьнаь иделаьр. АЬмма Гайсаь:
- Еламагыз, ул уьлмаьгаьн, йоклый гына, - диде.

53 АЬ андагы кешелаьр исаь Анъардан коьлделаьр, чоьнки кызнынъ уьле икаьнен белаьлаьр иде.

54 Гайсаь, кызнынъ кулыннан тотып:
- Балам, тор, - дип кычкырып аьйтте.

55 Кызга жъан керде хъаьм ул шундук урыныннан торды. Гайсаь аны ашатырга кушты.

56 Кызнынъ аьти-аьнисе хаьйран калдылар. АЬ Гайсаь аларга бу хаьл турында беркемгаь даь соьйлаьмаьскаь кушты.  

9

1 Гайсаь унике шаькертен чакырып китерде даь, боьтен жъеннаьр­не куып чыгарырга, авыруларны даьваларга куаьт, ваькалаьт биреп,"

2 аларны Аллахъы Патшалыгы хакында ваьгазь соьйлаьр­гаь хъаьм авыру кешелаьрне савыктырырга жъибаьрде.

3 Ул аларга:
- Юлга бернаьрсаь даь алмагыз. Юл таягы да, биштаьр даь, акча да, алмаш куьлмаьк таь алырга кираьк туьгел, - диде. -

4 Нинди йортка керсаьгез, ул шаьхъаьрдаьн киткаьнче, шул йортта калыгыз.

5 АЬгаьр сезне кабул итмаьсаьлаьр, ул шаьхъаьрдаьн киткаьндаь, аларга каршы шахъитлек билгесе итеп, аякларыгыздагы тузанны кагып тоьшерегез.

6 Шаькертлаьр юлга чыктылар хъаьм, боьтен жъирдаь Яхшы хаьбаьрне таратып, авыруларны савыктырып, авылдан-авылга йоьрделаьр.  

7 Идараьче ХЪируд боларнынъ барысы турында ишетеп апты­рашта кала. Чоьнки кайбераьуьлаьр: «Бу - уьледаьн терелеп торган Яхъя»,"

8 кайсылары: «Ильяс жъиргаь килгаьн», башкалары исаь: «Борынгы паьйгамбаьрлаьрненъ берсе терелгаьн», - дип аьйтаьлаьр иде.

9 АЬ ХЪируд:
- Яхъянынъ башын мин уьзем кистердем, аь Монысы кем сонъ: минъа Анынъ турында шундый наьрсаьлаьр ишеттераьлаьр? - диде. ХЪируд Аны куьрергаь телаьде.  

10 АЬйлаьнеп кайткач, башкарган эшлаьре турында раьсуьллаьр Гайсаьгаь соьйлаьп бирделаьр. УЬзе белаьн аларны гына алып, Ул Баьйтсайда дигаьн шаьхъаьргаь китте.

11 Лаькин, Гайсаьненъ кая кит­каьнен белеп, халык Анынъ артыннан барды. Гайсаь аларны телаьп кабул итте, аларга Аллахъы Патшалыгы турында соьйлаьде хъаьм савыгуга мохтажъларны савыктырды.

12 Коьн кичкаь авыша башла­ды. Унике шаькерт Гайсаь янына килеп:
- Зинхъар оьчен, халыкны тарат, якын-тираьдаьге авылларга, утарларга барып, уьзлаьренаь кунар урын эзлаьсеннаьр. Монда бит кеше йоьрми торган урын, — диделаьр.

13 АЬ Гайсаь:
- Сез аларны уьзегез ашатыгыз, — диде.
- Безненъ биш икмаьк белаьн ике балыктан башка хъичнаьрсаь­без юк. Мондагы кешелаьрненъ барысына ризыкны без сатып алыйкмы? — диделаьр шаькертлаьр.

14 АЬ анда биш менъ чамасы кеше бар иде. Гайсаь шаькертлаьренаь:
- Аларны тоьркемнаьргаь буьлеп, якынча иллешаьр кеше итеп утыртыгыз, — диде.

15 Шаькертлаьр шулай эшлаьделаьр, боьтен булган кешене утырттылар.

16 Шуннан сонъ Гайсаь биш икмаькне хъаьм ике балыкны кулларына алды да, куьккаь карап, шоькрана кылды хъаьм, ризык­ларны сындыргалап, халыкка оьлаьшер оьчен, шаькертлаьренаь бир­де.

17 Барысы да ашадылар хъаьм туйдылар, калган сыныкларны жъыеп, унике каьрзингаь тутырдылар.  ?

18 Бервакыт Гайсаь УЬзе генаь дога кылганда, шаькертлаьре Анынъ янында иделаьр, хъаьм Ул аларга:
- Халык Мине кем дип белаь? — дигаьн сорау бирде.

19 Алар Анъа:
- Кемдер Чумдыручы Яхъя ди, башкалары исаь Ильяс, аь кай­берлаьре, борынгы паьйгамбаьрлаьрненъ берсе терелгаьн дип исаьпли­лаьр, — дип жъавап бирделаьр.

20 Гайсаь алардан сорады: — АЬ сез, сез Мине кем дип белаьсез? Петер Анъа:
- Син Аллахъынынъ Маьсихе, — дип жъавап бирде.

21 АЬ Гайсаь жъитди раьвештаь моны беркемгаь даь аьйтмаьскаь кушты.

22 Ул:
- Адаьм Улы куьп газаплар чигаьргаь, аксакаллар, баш рухани­лар хъаьм канунчылар тарафыннан кире кагылырга, уьтерелергаь аьмма оьченче коьнне терелтеп торгызылырга тиеш, — диде.

23 Гайсаь барысына да аьйтте:
- Кем Минем арттан барырга тели, уьз-уьзеннаьн баш тартсын, хъаьр коьн уьзененъ хачын алып Минъа иярсен.

24 Чоьнки кем уьзененъ тормышын саклап калырга тели, аны югалтыр, аь кем тормышын Минем хакка югалта, ул аны саклап калыр.

25 УЬзен югалта яки уьзен хъаьлак итаь икаьн, боьтен доьньяны уьзенеке итуьдаьн кешегаь ни файда?

26 Кем Миннаьн хъаьм Минем суьзлаьремнаьн гарьлаьнаь, Адаьм Улы да УЬзененъ балкып торган шоьхъраьте белаьн, Атанынъ хъаьм изге фаьрештаьлаьрненъ даны белаьн килгаьн вакытта ул кешедаьн гарьлаь­нер.

27 Сезгаь хак суьз аьйтаьм: монда басып торучыларнынъ кайбер­лаьре Аллахъы Патшалыгын куьргаьнче уьлемне татымаячаклар.  

28 Шушы суьзлаьрне соьйлаьгаьннаьн сонъ сигез коьн чамасы уьткаьч, Петерне, Яхъяны хъаьм Ягъкубны УЬзе белаьн алып, Гайсаь дога кылырга дип тауга менде.

29 Гыйбадаьт кылган вакытта Анынъ йоьзе уьзгаьрде, киеме ялтырап торган ак тоьскаь керде.

30 Шулвакыт ике кеше, балкып торган шоьхъраьттаь паьйда булып, Анынъ белаьн соьйлаьшаь башладылар. Алар, Муса белаьн Ильяс, Гайсаьненъ Иерусалимда гамаьлгаь ашырырга тиеш булган доьньядан китуье хакында аьйттелаьр.

31

32 Петер хъаьм анынъ белаьн бергаь булган шаькерт­лаьрне йокы баскан иде. Уянып китеп, Гайсаьненъ балкып торган шоьхъраьтен хъаьм Анынъ янында торган ике кешене куьрделаьр.

33 Ул кешелаьр Гайсаь яныннан киткаьн вакытта, Петер Гайсаьгаь: — ОЬйраьтуьче! Безненъ монда булуыбыз нинди яхшы! Без монда оьч чатыр корыйк, берсен Синъа, берсен Мусага, берсен Ильяс­ка, — диде. Ул наьрсаь аьйткаьнен даь белми иде.

34 Петер аьйтеп таь бетер­маьде, бер болыт паьйда булды хъаьм аларны каплап алды. Алар болыт эчендаь калгач, шаькертлаьр курыктылар.

35 Болыттан:
- Бу — Минем сайлап алынган Улым. Аны тынълагыз! — дигаьн суьзлаьр ишетелде.

36 Тавыш аьйтеп бетергаьч, шаькертлаьр Гайсаьненъ бер УЬзе генаь калганын куьрделаьр. Алар бу хаьлне сер итеп сакладылар, куьргаьн­наьре хакында ул коьннаьрдаь беркемгаь бернаьрсаь соьйлаьмаьделаьр.  

37 Икенче коьнне, алар таудан тоьшкаьч, Гайсаьне куьп халык каршы алды.

38 Шунда халык арасыннан бераьуь:
- Остаз! Ялварып сорыйм Синнаьн, минем улымны килеп ка­ра, зинхъар оьчен. Ул минем бердаьнбер балам, — дип кычкырды.

39 Явыз рух анъа хъоьжъуьм итаь хъаьм бала кинаьт кычкыра башлый, таьне тартыша, авызыннан куьбеклаьр чыга. Явыз рух аны бер даь калдырмый, ул аны харап итаь!

40 Шаькертлаьренънаьн аны куып чыгаруларын уьтенгаьн идем, чыгара алмадылар.

41 - АЬй, имансыз хъаьм бозык буын! Минъа сезненъ белаьн куьпме вакыт булырга, сезне куьпме туьзеп торырга? Улынъны алып кил, - диде анъа Гайсаь.

42 Малай Гайсаь янына килгаьн вакытта жъен аны жъиргаь екты хъаьм ул тартыша башлады. АЬмма Гайсаь шакшы рухны тыйды хъаьм баланы савыктырды, аннары уьсмерне атасы кулына тапшырды.

43 Аллахъынынъ боьеклеген куьреп барысы да танъ калдылар.   Халык Гайсаь кылган эшлаьргаь гажъаьплаьнеп торган арада, Ул шаькертлаьренаь:

44 — Бу суьзлаьрне хаьтерегезгаь салыгыз: Адаьм Улы кешелаьр кулына тотып бирелергаь тиеш, - диде.

45 Лаькин алар анъламадылар. Бу суьзлаьрненъ маьгънаьсе алардан яшерелгаьн иде, шунъа куьраь тоьшенмаьделаьр. АЬ Гайсаьдаьн сорарга курыктылар.

46 Шаькертлаьр уьзлаьре арасыннан кемненъ инъ боьек булуы турында баьхаьслаьшаь башладылар.

47 Гайсаь, аларнынъ уйларын белеп, бер баланы алды да УЬзе янына бастырды:

48 — Бу баланы Минем хакка кабул иткаьн кеше Мине кабул итаь, — диде Ул шаькертлаьренаь. — АЬ Мине кабул иткаьн кешеМине ЖЪибаьруьчене кабулитаь. Арагызда инъ кечкенаьгез чынмаьгънаьсендаь боьек кеше.

49 Шуннан сонъ Яхъя аьйтте:
- ОЬйраьтуьче! Бер кешененъ, Синенъ исеменъне кулланып, жъеннаьрне куып чыгаруын куьрдек, хъаьм ул безненъ белаьн Синенъ артынънан йоьрмаьгаьнгаь куьраь, без анъа туктарга куштык.

50 Гайсаь анъа:
- Туктатмагыз. Сезгаь каршы булмаган кеше сезненъ яклы, — диде.  

51 Куьклаьргаь алыныр вакыты якынлашкач, Гайсаь Иерусалимга барырга булды хъаьм юлга чыкты.

52 Ул УЬзе алдыннан хаьбаьрчелаьр жъибаьрде. Алар, Гайсаьненъ килуьенаь боьтен наьрсаьне аьзерлаьп куюоьчен, Самарея жъирендаьге бер авылга керделаьр.

53 АЬмма, Ул Иерусалимга юл тотканга куьраь, Гайсаьне анда кабул итмаьделаьр.

54 Гайсаьненъ шаькертлаьре Ягъкуб белаьн Яхъя исаь, моны куьреп:
- Раббыбыз! Куьктаьн ут тоьшсен хъаьм аларны юкка чыгарсын, дип боеруыбызны телисенъме? — диделаьр.

55 Лаькин Гайсаь, аларга таба борылып, аларны тыйды.

56 ХЪаьм алар икенче авылга киттелаьр.  

57 Юлда барганда кемдер Гайсаьгаь:
- Син кая гына барсанъ да, мин Синенъ артынънан барыр­мын, — дип аьйтте.

58 Гайсаь анъа:
- Тоьлкелаьрненъ оьннаьре, кошларнынъ оялары бар, аь Адаьм Улынынъ башын тераьр урыны да юк, — дип жъавап бирде.

59 Гайсаь икенче бераьуьгаь: — Минъа ияр! — диде. АЬ теге кеше:
- АЬфаьнде! ОЬемаь кайтып башта атамны куьмеп килергаь роьхсаьт ит, — диде.

60 Лаькин Гайсаь анъа аьйтте:
- УЬлелаьрне уьле кешелаьр уьзлаьре куьмсен. АЬ син бар хъаьм Алла-хъы Патшалыгы турындагы Хаьбаьрне тарат.

61 Тагын икенчесе:
- Мин Синенъ артынънан барырмын, АЬфаьнде! Лаькин башта оьемдаьгелаьр белаьн саубуллашып килергаь роьхсаьт ит, — диде.

62 АЬ Гайсаь:
- Сукалый башлагач, артына борылып караган кеше Аллахъы Патшалыгы оьчен ышанычлы туьгел, — диде.  

10

1 Раббы, тагын жъитмеш ике шаькертен сайлап, УЬзе барыр­га жъыенган хъаьр шаьхъаьргаь хъаьм авылга икешаьр-икешаьр итеп УЬзе алдыннан жъибаьрде.

2 ХЪаьм аларга аьйтте:
- Урасы ашлык куьп, аь уракчылар аз; шунъа куьраь ашлыкнынъ Хужъасына ялварыгыз, УЬзененъ ашлыгын урып алу оьчен, эшчелаьр жъибаьрсен.

3 Барыгыз! Мин сезне буьрелаьр арасына баьраьннаьрне жъибаьргаьн кебек жъибаьраьм.

4 УЬзегез белаьн янчык та, биштаьр даь, аяк киеме даь алмагыз хъаьм юлда саьлам бируь оьчен туктамагыз.

5 Нинди оьйгаь керсаьгез даь инъ элек: «Бу йортка иминлек бул­сын», — диегез.

6 Анда иминлеккаь лаеклы кеше яшаьсаь, сезненъ иминлегегез анынъ белаьн калыр; аьгаьр юк икаьн, уьзегезгаь кире кай­тыр.

7 Шул оьйдаь калыгыз, алар наьрсаь бирсаь, шуны ашагыз хъаьм эчегез; чоьнки эшче хезмаьт хакына лаеклы. ОЬйдаьн-оьйгаь куьчеп йоьрмаьгез.

8 Кайсы да булса шаьхъаьргаь килгаьч, анда сезне кабул итаьлаьр икаьн, алдыгызга наьрсаь куйсалар, шуларны ашагыз.

9 Ан­дагы авыруларны савыктырыгыз хъаьм бар кешелаьргаь: «Сезгаь Ал­лахъы Патшалыгы якынлашты», — диегез.

10 АЬмма нинди даь булса шаьхъаьргаь килеп, анда сезне кабул итмаьсаьлаьр, анынъ урамнарына чыгып, болай дип аьйтегез:

11 «Хаьтта шаьхъаьрегезненъ аякларыбызга кунган тузанын да уьзегезгаь кагып калдырабыз; шулай да беле­гез, Аллахъы Патшалыгы якынлашлы».

12 Сезгаь аьйтаьм: кыямаьт коь­нендаь ул шаьхъаьргаь караганда Саьдуьм шаьхъаьренаь жъинъелраьк булыр.  

13 — Кайгы синъа, Хоразин! Кайгы синъа, Баьйтсайда! Чоьнки сездаь эшлаьнгаьн могжъизалар Тур хъаьм Сидун шаьхъаьрлаьрендаь куьр­саьтелгаьн булса, алар куьптаьн инде тупас киемнаьр киеп хъаьм коьлгаь утырып, таьуьбаь итаьрлаьр иде.

14 АЬмма кыямаьт коьнендаь Тур белаьн Сидунга сезгаь караганда жъинъелраьк булыр.

15 АЬй, Каьпаьрнаум, аьллаь сине куьккаь кадаьр куьтаьрерлаьр дип уйлыйсынъмы? Юк, уьлем патшалыгына кадаьр тоьшерелерсенъ.

16 Сезне тынълаучы Мине тынълый, сезне кире кагучы Мине кире кага; Мине кире кагучы исаь Мине ЖЪибаьруьчене кире кага.  

17 ЖЪитмеш ике шаькерт, шатлана-шатлана Гайсаь янына аьйлаьнеп кайттылар хъаьм Анъа:
- Раббыбыз, без Синенъ исеменъне кулланганда, безгаь хаьтта жъеннаьр даь буйсына, — диделаьр.

18 Ул исаь аларга аьйтте:
- Мин шайтаннынъ куьктаьн яшен кебек егылып тоьшуьен куьр­дем.

19 Мин сезгаь еланнарнынъ, чаяннарнынъ оьстенаь басу хъаьм барлык дошманнарнынъ коьчлаьрен жъинъеп чыгу оьчен хакимлек бирдем, сезгаь хъичнаьрсаь зыян китераь алмас.

20 АЬмма рухларнынъ сезгаь буйсынуына туьгел, баьлки исемнаьрегезненъ куьклаьрдаь языл­ганлыгына шатланыгыз.

21 Шул вакыт Гайсаь, Изге Рух белаьн шатланып аьйтте: — АЬй, Атам, куьк хъаьм жъирненъ Хужъасы. Бу эшлаьрне зираьклаьр­даьн хъаьм акыл иялаьреннаьн яшереп, балаларга ачып бируьенъ оьчен Синъа шоькрана итаьм. АЬйе, Атам, шулай эшлаьуьне Син яхшы дип таптынъ!

22 Минъа хъаьммаьсе даь Атам тарафыннан бирелде; Улынынъ кем икаьнен Атасыннан башка беркем даь белми, хъаьм Атасынынъ кем икаьнен Улыннан хъаьм Улы белдераьсе килгаьн кешедаьн баш­ка беркем даь белми.

23 хъаьм шаькертлаьренаь таба борылып, аларга гына аьйтте: — Сез наьрсаь куьрсаьгез, шуларны куьруьче куьзлаьр баьхетле!

24 Сезгаь аьйтаьм: куьп паьйгамбаьрлаьр хъаьм патшалар сез куьраь торган наьрсаьлаьрне куьрергаь телаьделаьр, аьмма куьрмаьделаьр, хъаьм сез хаьзер ишеткаьн наьрсаьлаьрне ишетергаь телаьделаьр, аьмма ишетмаьделаьр.

25 Менаь бер канунчы урыныннан торды хъаьм, Гайсаьне сынап карарга телаьп: Остаз! Маьнъгелек тормыш алу оьчен минъа наьрсаь эшлаьргаь кираьк? — дип сорады.

26 Гайсаь анъа:
- Канунда наьрсаь язылган? Син аннан наьрсаь укыйсынъ? — диде.

27 Канунчы болай жъавап бирде:
- Раббы Аллахъынъны боьтен йоьраьгенъ, боьтен жъанынъ, боьтен коьченъ ваь акылынъ белаьн ярат хъаьм якынынъны уьзенъне яраткан кебек ярат.

28 Гайсаь анъа:
- Син доьрес жъавап бирденъ; шулай эшлаь хъаьм яшаьрсенъ, — диде.

29 АЬмма канунчы, уьзен акларга телаьп, Гайсаьдаьн:
- АЬ минем якыным кем сонъ? — дип сорады.

30 Гайсаь монъа болай дип жъавап кайтарды:
- Бер кеше Иерусалимнан АЬрихаьгаь барганда юлбасарлар ку­лына элаьккаьн. Алар анынъ киемнаьрен салдырып алганнар хъаьм, кыйнап, уьлем хаьлендаь калдырып киткаьннаьр.

31 Бер руханига да шул юлдан барырга туры килгаьн, аьмма ул шунда яткан ке­шене куьргаьч, юлнынъ икенче ягына чыгып, уьтеп киткаьн.

32 Шу­лай ук бер левиле даь узып барышлый, бу кешене куьргаьн хъаьм ул да, юлнынъ икенче ягына чыгып, анынъ яныннан китеп бар­ган.

33 Бер самареяле исаь, уьтеп барганда, бу кешегаь тап булган хъаьм аны куьреп бик кызганган.

34 Янына килеп, яраларын шаьраб белаьн юган хъаьм заьйтуьн мае соьртеп баьйлаьгаьн; аны уьзененъ ишаь­генаь утыртып, кунак йортына алып килгаьн хъаьм анынъ хакында кайгырткан.

35 АЬ икенче коьнне юлга чыгарга жъыенганда, ике динар чыгарып, кунак йорты хужъасына биргаьн хъаьм: «Анынъ хакында кайгыртчы, аьгаьр куьбраьк сарыф итсаьнъ, кире кайткач туьлаьрмен», — дигаьн.

36 Гайсаь, йомгаклап, шуны аьйтте:
- Шушы оьч кешененъ кайсысы, синенъчаь, юлбасарлар кулына элаьккаьн кешененъ якыны була?

37 — Анъа шаьфкать куьрсаьткаьне, — дип жъавап бирде канунчы. Шунда Гайсаь анъа:
- Бар, син даь шулай эшлаь, — диде.

38 Юлын даьвам итеп, Гайсаь шаькертлаьре белаьн бер авылга керде; анда Марта исемле бер хатын Аны уьз оьендаь кабул итте.

39 Анынъ Маьрьям атлы сенълесе бар икаьн; ул, Гайсаьненъ аяк очына утырып, Анынъ суьзлаьрен тынълый иде.

40 Марта исаь бик тырышып табын аьзерлаьп йоьри иде хъаьм Гайсаь янына килеп:
- Раббым! Сенълемненъ боьтен эшне минъа гына калдыруына бер даь пошынмыйсынъмы? АЬйт аьле анъа, минъа булышсын, — диде.

41 Гайсаь исаь анъа:
- Марта! Марта! Син куьп наьрсаь хакында кайгыртасынъ хъаьм ыгы-зыгы килеп йоьрисенъ,"

42 аь бары бер наьрсаь генаь кираьк. Маьрьям исаь яхшырак оьлешне сайлады, хъаьм ул аннан алынмас, — дип жъавап кайтарды.  

11

1 Бервакыт Гайсаь бер урында дога кылды. Ул дога кылып бетергаьннаьн сонъ, шаькертлаьрененъ берсе Анъа: — Раббым! Яхъя уьзененъ шаькертлаьрен оьйраьткаьн кебек, безне дога кылырга оьйраьтче, — диде.

2 Ул аларга: — Дога кылганда болай дип аьйтегез:
«Атабыз!
Исеменъ, изге дип, икърар ителсен;
Синенъ Патшалыгынъ килсен.

3 Коьндаьлек икмаьгебезне безгаь коьн саен бир.

4 Безненъ гоьнахъларыбызны кичер,
чоьнки без даь уьзебезгаь явызлык кылучы хъаьркемне кичераьбез; хъаьм безне сынауга дучар итмаь», — дип аьйтте.

5 Аннары Гайсаь шаькертлаьренаь аьйтте:
- АЬйтик, сезненъ берегез тоьн уртасында дусты янына барып, анъа: «АЬй дустым, бурычка оьч ипи биреп торчы,"

6 чоьнки узыпбарышлый минъа бер дустым килеп керде, аь минем анынъ алды­на табынга куярга бернаьрсаьм даь юк», — дип аьйтер.

7 АЬ ул оьйэченнаьн: «Борчып йоьрмаь аьле, инде ишеклаьр бикле, балаларым да минем белаьн ятакта; урыннан торып, син сораганны бираь алмыйм», — дияр.

8 Мин сезгаь шуны аьйтаьм: ул дуслык хакына гына торып, икмаькне бирмаьсаь даь, инде тегененъ уьз дигаьнендаь нык торуы саьбаьпле, анъа наьрсаь кираьк булса, шуларнынъ бары­сын да бирер.

9 Шулай булгач сезгаь аьйтаьм: сорагыз — сезгаь бирерлаьр; эзлаь­гез — табарсыз; шакыгыз, хъаьм сезгаь ачарлар.

10 Чоьнки хъаьр сорау­чы ала, эзлаьуьче таба, хъаьм шакучыга ачарлар.

11 Сезненъ арагызда кайсы да булса ата балык сораган улына елан бирерме?

12 Яки куькаьй сораса, чаян бирерме?

13 Шулай итеп, сез явыз кеше булып та, балаларыгызга яхшы наьрсаьлаьр бираь белаьсез икаьн, куьктаьге Ата УЬзеннаьн сораучыларга Изге Рухны биграьк таь бираьчаьк.

14 Гайсаь бер телсез кешененъ эченнаьн жъенне куып чыгарды. ЖЪен чыкканнан сонъ телсез кеше соьйлаьшаь башлады, халык монъа хаьйран калды.

15 Аларнынъ кайберлаьре исаь: — Ул жъеннаьрне жъеннаьр башлыгы Белзебул коьче белаьн куып чыгара, — диделаьр.

16 АЬ башкалары, Гайсаьне сынарга телаьп, Анынъ куьктаьн бераьр илахъи билге куьрсаьтуьен талаьп иттелаьр.

17 АЬмма Ул, аларнынъ уйларын белеп, халыкка аьйтте: — УЬз эчендаь буьлгаьлаьнгаьн хъаьр патшалык жъимерелер; хъаьм уьз эчендаь буьлгаьлаьнгаьн гаилаь даь таркалыр.

18 АЬ шайтан патшалыгы бер-берсенаь каршы оьлешлаьргаь таркалса, ул ничек тора алыр? Мин моны шунъа аьйтаьм, чоьнки сез Минъа: «ЖЪеннаьрне Белзебул коьче белаьн куып чыгарасынъ», — дисез.

19 Мин жъеннаьрне Белзе- бул коьче белаьн куып чыгарам икаьн, сезненъ иярченнаьрегез кем­ненъ коьче белаьн куып чыгара сонъ? Шунлыктан, сезненъ хаклы булмавыгызны алар уьзлаьре куьрсаьтерлаьр.

20 АЬ инде Мин жъен­наьрне Аллахъы коьче белаьн куып чыгарам икаьн, димаьк, Аллахъы Патшалыгы сезгаь инде килеп жъитте.

21 Коьчле кеше уьз йортын корал белаьн саклаган вакытта, анынъ милке иминлектаь булыр.

22 АЬ инде аннан коьчлераьк бераьуь, анъа хъоьжъуьм итеп, аны жъинъсаь, анынъ таянычы булган коралын тартып алыр, хъаьм анъардан талап алганнарны буьлаьр.

23 Кем Минем белаьн туьгел, ул Минъа каршы; кем Минем белаьн жъыймый, ул тарката.

24 — Шакшы рух, кеше эченнаьн чыкканнан сонъ, сусыз урын­нарда уьзенаь сыеныр урын эзлаьп йоьри; хъаьм таба алмагач: «Элекке йортыма аьйлаьнеп кайтыйм аьле», — ди.

25 Кире кайткач, ул аны себерелгаьн хъаьм жъыештырылган хаьлдаь таба.

26 Аннары ул уьзен­наьн даь явызрак жъиде рухны ияртеп кайта, хъаьм алар шунда яши башлыйлар. хъаьм ул кешегаь элеккегаь караганда да начар­рак була.

27 Гайсаь моны соьйлаьгаьн чакта, халык арасыннан бер хатын, тавышын куьтаьраь тоьшеп, Анъа:
- Сине куьтаьреп йоьргаьн карын хъаьм Сине имезгаьн имчаьклаьр баьхет-саьгадаьтле! — диде.

28 АЬ Ул аьйтте:
- АЬмма Аллахъы суьзен тынълаучылар хъаьм аны уьтаьуьчелаьр саьга­даьтлераьк!

29 Гайсаь тираьсенаь кешелаьр тагын да куьбраьк жъыелган вакытта, Ул соьйли башлады:
- Бу буын кешелаьре — явыз; алар илахъи билгелаьр талаьп итаь, аьмма аларга Юныс галаьмаьтеннаьн башка билге бирелмаьс.

30 Юныс Нинаьви кешелаьренаь галаьмаьт булган кебек, Адаьм Улы да бу буын оьчен галаьмаьт булыр.

31 Коьньякнынъ патшабикаьсе кы­ямаьт коьнендаь, бу буын кешелаьре белаьн бергаь торып, аларны гаеплаьячаьк, чоьнки ул Соьлаьйман патшанынъ зираьк суьзлаьрен тынълау оьчен жъир читеннаьн килгаьн; аь Мондагы — Соьлаьйманнан боьеграьк.

32 Нинаьвилелаьр кыямаьт коьнендаь бу буын кешелаьре белаьн бергаь торып, аны гаеплаьячаьклаьр, чоьнки алар Юныс паьйгамбаьрненъ ваьгазен ишетеп таьуьбаь иткаьннаьр; аь Мондагы — Юныстан боьеграьк.

33 Беркем даь, шаьм яндырып, аны яшерен урынга [яки чуьл­маьк астына]> куймый, баьлки, керуьчелаьр яктылыкны куьрсен оьчен, шаьмдаьлгаь утырта.

34 Таьненъненъ яктырткычы — куьзлаьренъ. Куьзлаьренъ яхшы булса, боьтен таьненъ даь якты була; аь инде куьз­лаьренъ начар булса, таьненъ даь каранъгы була.

35 Шунъа куьраь, си­ненъ эченъдаьге яктылык каранъгылык булмасын.

36 АЬ инде синенъ боьтен таьненъ якты хъаьм анда бер генаь даь каранъгы оьлеш юк икаьн, яктырткыч нурлары сине яктырткан кебек, таьненъ даь шулай якты булыр.

37 Гайсаь соьйлаьп бетергаьннаьн сонъ, бер фарисей Аны оьенаь ашка чакырды; Гайсаь, оьйгаь кереп, оьстаьл артына утырды.

38 Фарисей исаь, Анынъ ашар алдыннан юынмавын куьреп, га­жъаьпкаь калды.

39 АЬмма Раббы анъа аьйтте:
- АЬйе, сез, фарисейлаьр, савыт-сабагызнынъ тышкы ягын чис­тартасыз, аь уьзегезненъ эчегез комсызлык хъаьм явызлык белаьн ту­лы.

40 Ахмаклар! Тышкы якны тудырган Аллахъы эчке якны да тудырган туьгелме сонъ?

41 Савыт-сабаларыгызда булганны фаь­кыйрьлаьргаь оьлаьшегез; шул чакта сезненъ оьчен хъаьрнаьрсаь пакь булыр.

42 Кайгы сезгаь, фарисейлаьр, сез боьтнекненъ, рутанынъ хъаьм хъаьртоьрле яшелчаьненъ уннан бер оьлешен бираьсез, аь гаделлеккаь хъаьм Аллахъыны яратуга игътибар бирмисез; менаь боларны уьтаьр­гаь хъаьм кануннынъ калган оьлешлаьрен даь калдырмаска кираьк иде.

43 Кайгы сезгаь, фарисейлаьр, сез гыйбадаьтханаьлаьрдаь инъ яхшы урыннарда утыруны хъаьм жъыелыш маьйданнарында уьзегезне ихти­рам итеп саьламлаьуьне яратасыз.

44 Кайгы сезгаь, чоьнки сез — ке­шелаьр белмичаь таптап йоьри торган билгесез каберлаьр тоьсле.

45 Монъа карата канунчыларнынъ берсе:
- Остаз! Бу суьзлаьренъ белаьн Син безне даь мыскыл итаьсенъ, — диде.

46 АЬмма Гайсаь аьйтте:
- Сезгаь даь, канунчылар, кайгы, сез кешелаьр оьстенаь куьтаьреп йоьрергаь авыр булган йоьклаьр саласыз, аь уьзегез ул йоьклаьргаь хаьт­та бер бармагыгыз белаьн даь кагылмыйсыз.

47 Кайгы сезгаь, чоьн­ки сез паьйгамбаьрлаьргаь кабер хъаьйкаьллаьре куясыз. АЬ бит наькъ менаь ул паьйгамбаьрлаьрне сезненъ ата-бабаларыгыз уьтергаьн.

48 Монынъ белаьн сез ата-бабаларыгыз кылган эшлаьр белаьн киле­шуьегезне куьрсаьтаьсез; алар паьйгамбаьрлаьрне уьтергаьннаьр, аь сез аларга кабер хъаьйкаьллаьре куясыз.

49 Шунынъ оьчен Аллахъынынъ Зираьклеге аьйткаьн: «Мин аларга паьйгамбаьрлаьр ваь раьсуьллаьр жъи­баьраьм, аларнынъ кайберлаьрен уьтерерлаьр, аь кайберлаьрен эзаьр­леклаьрлаьр».

50 Шунъа куьраь доьнья яратылганнан бирле барлык паьйгамбаьрлаьрненъ туьгелгаьн каны оьчен бу буын кешелаьре хоькем ителаьчаьк,"

51 хъабил каныннан башлап, корбан китеруь урыны бе­лаьн Изге йорт арасында уьтерелгаьн Заькаьрияненъ канына кадаьр. АЬйе, сезгаь аьйтаьм, бу буын кешелаьре хоькем ителаьчаьк.

52 Кайгы сезгаь, канунчылар, чоьнки сез белем ачкычын уьзегезгаь алдыгыз: уьзегез даь кермаьдегез, керергаь телаьуьчелаьргаь даь комачауладыгыз.

53 Гайсаь фарисей оьеннаьн чыккач, канунчылар хъаьм фарисей-лаьр, таьнкыйтьлаьп, Анъа куьп санлы сораулар белаьн хъоьжъуьм итаь башладылар.

54 Алар, Гайсаьне тозакка элаьктерергаь телаьп, Ул аьйткаьн суьзлаьрдаьн гаеп эзлаьделаьр.

12

1 Шул ук вакытта менънаьрчаь кешелаьр жъыелды, хъаьм алар I у бер-берсен кысрыкладылар. Гайсаь инъ элек УЬзененъ шаь­кертлаьренаь соьйли башлады:
- Фарисейлаьр ачыткысыннан, ягъни, икейоьзлелектаьн сак­ланыгыз.

2 Ачылмый калачак бернинди капланган наьрсаь хъаьм беленми калачак бернинди яшерен наьрсаь юк.

3 Шунъа куьраь, ка­ранъгыда наьрсаь соьйлаьсаьгез, коьн яктысында ишетелер; хъаьм оьй эчендаь колакка пышылдап наьрсаь соьйлаьсаьгез, оьй туьбаьлаьреннаьн игълан ителер.

4 Сез дусларыма исаь аьйтаьм: таьнне уьтереп, шуннан сонъ буьтаьн хъичнаьрсаь эшли алмый торганнардан курыкмагыз.

5 АЬмма сезгаь Кемнаьн куркырга кираьк икаьнен аьйтаьм: гомерегезне алгач, сезне жъаьхъаьннаьмгаь ташларга хакимлеге булган Аллахъы-дан куркыгыз; аьйе, сезгаь аьйтаьм, менаь Аннан куркыгыз!

6 Биш чыпчык ике бакыр таьнъкаьгаь сатыла туьгелме сонъ? Алай да Аллахъы тарафыннан аларнынъ берсе даь онытылмаган.

7 Сезненъ хаьтта ба­шыгыздагы хъаьр чаьч боьртегегез даь санаулы. Курыкмагыз, сез куьп чыпчыкларга караганда кыйммаьтлераьк.

8 Мин сезгаь аьйтаьм: Ми­не кешелаьр алдында икърар иткаьн кешене Адаьм Улы да Аллахъы фаьрештаьлаьре алдында икърар итаьчаьк.

9 АЬ кем Миннаьн кешелаьр алдында ваз кичсаь, Аллахъы фаьрештаьлаьре алдында аннан да ваз кичаьрлаьр.

10 Адаьм Улына каршы суьз аьйтуьче хъаьркем кичерелер; аь инде Изге Рухка карата коьфер суьз аьйтуьче кичерелмаьс.

11 Сезне гыйбадаьтханаьлаьргаь, башлыклар хъаьм хакимият кешелаьре алды­на китергаьн вакытта, уьзебезне ничек итеп якларбыз яки наьрсаь соьйлаьрбез дип хафаланмагыз,"

12 чоьнки наьрсаь аьйтергаь кираьклеге турында Изге Рух сезгаь шул саьгатьтаь кинъаьш бирер.  

13 Халык арасыннан бераьуь Гайсаьгаь:
- Остаз! Абыема аьйтче, атабыз калдырган мирасны минем белаьн буьлешсен иде, — диде.

14 Ул исаь теге кешегаь аьйтте:
- Дустым, сезне хоькем итаьргаь яки малыгызны буьлаьргаь Мине кем билгелаьде?

15 Шуннан сонъ Ул, хъаьммаьсенаь моьраьжъаьгать итеп, болай диде:
- Карагыз, хъаьртоьрле комсызлыктан сакланыгыз, чоьнки кеше ничек кенаь бай булса да, анынъ тормышы мал-моьлкаьтенаь баьйле туьгел.

16 хъаьм Ул аларга шушы гыйбраьтле хикаьяне соьйлаьде:
- Бер байнынъ кырда ашлыгы бик унъган.

17 Бай эченнаьн генаь болай дип фикер йоьрткаьн: «Инде минъа наьрсаь эшлаьргаь? Ашлы­гымны салыр урыным юк».

18 хъаьм ул мондый карарга килгаьн: «Менаь наьрсаь эшлим: амбарларымны суьтим даь, зуррак амбарлар салыйм хъаьм боьтен ашлыгымны, боьтен малымны шунда жъыяр­мын.

19 Шуннан сонъ уьземаь: „ЖЪаным, синенъ куьп елларга жъитаьрлек малынъ бар; ял ит, аша, эч, тормышнынъ раьхаьтен куьр", — дияр­мен».

20 АЬмма Аллахъы анъа аьйткаьн: «АЬй, син, акылсыз! Шушы тоьндаь тормышынъны синнаьн кире алачаклар. УЬзенъ оьчен жъыйган­нарынъ кемгаь калыр сонъ?»

21 УЬзе оьчен хаьзинаь туплаган, аьмма Алла- хъы каршында бай булмаган хъаьркем белаьн менаь шулай була.

22 Гайсаь УЬзененъ шаькертлаьренаь аьйтте:
- Шунынъ оьчен сезгаь аьйтаьм: тормышыгыз оьчен ни белаьн тукланырга дип, таьнегез оьчен наьрсаь кияргаь дип борчылмагыз.

23 ЖЪан — ризыктан, таьн — киемнаьн моьхъимраьк бит.

24 Козгыннар­га карагыз: алар чаьчмилаьр даь, урмыйлар да; аларнынъ келаьтлаьре даь, амбарлары да юк; шулай да Аллахъы аларны туендыра. АЬ сез кошларга караганда никадаьр кыйммаьтлераьк бит.

25 Сезненъ кай­сыгыз, кайгырганга карап, уьз гомерен бер саьгатькаь булса да озайта ала?

26 Шулай булгач, кечкенаь наьрсаьлаьрне даь эшли ал­мыйсыз икаьн, нигаь башка наьрсаьлаьр оьчен кайгырырга?

27 Кыр чаьчаьклаьренаь карагыз, алар ничек уьсаьлаьр: эшлаьмилаьр даь, эрлаь­милаьр даь; лаькин, сезгаь аьйтаьм, Соьлаьйман патша уьзененъ маьхъа­баьтлелегендаь даь аларнынъ берсе кебек таь киенмаьгаьн.

28 Буьген кырда уьсеп утырган, аь иртаьгаь утка ташланачак уьлаьнне Аллахъы шулай киендераь икаьн, аьй сез, аз иманлылар, сезне биграьк таь киендерер.

29 Шулай итеп, ни ашарбыз, ни эчаьрбез дип кайгыр­магыз хъаьм хафаланмагыз.

30 Бу доьнья маьжъуьсилаьрененъ тоьп кайгы­лары шул; аь сезненъ Атагыз сезгаь бу наьрсаьлаьрненъ кираьк икаьнен белаь.

31 Сез, киресенчаь, Аллахъы Патшалыгын эзлаьгез, хъаьм бо­лар сезгаь бирелер.

32 АЬй, кечкенаь коьтуь, курыкма! Чоьнки сезгаь Патшалыкны бируьне Атагыз яхшы дип тапты.

33 Милкегезне са­тыгыз да ярлыларга саьдака оьлаьшегез. УЬзегезгаь тузмый торган янчыклар аьзерлаьгез, куьктаь хъич таь кимеми торган хаьзинаь тупла­гыз, анда карак та тия алмас, коья даь тоьшмаьс.

34 Чоьнки хаьзинаьгез кайда булса, куьнъелегез даь шунда булыр.  

35 Туйдан кайтасы хужъасын коьтеп, ул кайтып шаку белаьн уьк ишек ачарга аьзер торучы хезмаьтчелаьр кебек, хъаьрвакыт аьзер торыгыз, билегез пута белаьн баьйлаьнгаьн булсын, яктырткычла­рыгыз янып торсын.

36

37 Хужъа кайткач, аларны уяу хаьлдаь куьрсаь, менаь шул хезмаьтчелаьр саьгадаьтле. Сезгаь хак суьз аьйтаьм: хужъа билен баьйлаьр хъаьм аларны оьстаьл артына утыртыр да, аларга хез­маьт куьрсаьтеп йоьрер.

38 АЬгаьр ул тоьн уртасында яки тагын да сонъ­рак кайткан чагында да хезмаьтчелаьрен шулай уяу хаьлдаь куьрсаь, менаь шул хезмаьтчелаьр саьгадаьтле!

39 АЬмма шуны анълагыз: йорт хужъасы каракнынъ кайчан килаьсен белсаь, анъа уьз йортына керер­гаь ирек бирмаьгаьн булыр иде.

40 Сез даь аьзер булыгыз: Адаьм Улы сез уйламаган саьгатьтаь килаьчаьк.  

41 Шунда Петер Гайсаьгаь аьйтте:
- Раббым! Бу гыйбраьтле суьзлаьрне безненъ оьчен генаь соьйли­сенъме, аьллаь хъаьммаь кешелаьргаьме?

42 Раббы исаь аьйтте:
- Хезмаьтчелаьргаь тиешле ризыкны уьз вакытында оьлаьшуь оьчен, хужъа тарафыннан башка хезмаьтчелаьргаь башлык итеп куелган ышанычлы хъаьм акыллы хезмаьтче нинди була сонъ?

43 Хужъасы, аьйлаьнеп кайткач, анынъ шулай эшлаьвен куьрсаь, менаь шул хезмаьт­че саьгадаьтле.

44 Сезгаь хак суьз аьйтаьм: хужъасы аны боьтен милке оьстеннаьн башлык итеп куяр.

45 АЬ инде шул хезмаьтче: «Хужъам тиз кайтмас аьле», — дип уйлап, хезмаьтче ирлаьрне даь, хатыннар­ны да кыйный, уьзе ашап-эчеп исераь башласа,"

46 хужъасы ул коьт­маьгаьн коьнне, ул уйламаган саьгатьтаь кайтып керер даь аны жъаьзага тартыр хъаьм имансызлар белаьн бер язмышка дучар итаьр.

47 Хужъа­сынынъ ихтыярын белеп таь, аьзер булмаган хъаьм анынъ ихтыярынча эшлаьмаьгаьн хезмаьтче бик каты кыйналыр.

48 АЬ инде хужъасынынъ ихтыярын белмаьуьче, жъаьзалауга лаеклы эш эшлаьсаь даь, азрак кый­налыр. Кемгаь куьп бирелсаь, аннан куьп талаьп ителер; хъаьм кемгаь куьп ышанып тапшырылса, аннан тагын да куьбраьк соралыр.

49 Мин жъиргаь ут алып килдем хъаьм ул утнынъ инде янып китуьен телим!

50 Мин чумдырылу аркылы уьтаьргаь тиешмен; хъаьм моны башкарганга кадаьр Мин ничаклы интегаьм!

51 Сез Мине жъиргаь тынычлык китерергаь килде дип уйлыйсызмы аьллаь? Юк, Мин аерырга дип килдем.

52 Чоьнки моннан сонъ биш кешедаьн торган гаилаь кешелаьре бер-берсенаь каршы булыр, оьчесе икесенаь кар­шы, аь икесе оьчесенаь каршы булыр.

53 Ата улына, улы атасына каршы; ана кызына, кызы анасына каршы; каенана килененаь, килене каенанасына каршы булыр.

54 Гайсаь халыкка да аьйтте:
- Сез коьнбатышта болыт куьтаьрелгаьнен куьруьгаь уьк: «Янъгыр явар», — дисез; хъаьм шулай була да бит.

55 Коьньяктан жъил искаьнвакытта: «Бик эссе булыр», — дисез; хъаьм шулай була да бит.

56 Монафикълар! ЖЪир хъаьм куьк йоьзен куьзаьтеп, хъава торышын билгели аласыз, аьмма ничек сонъ бу заманны анълата алмый­сыз?

57 Сез ни оьчен наьрсаьненъ доьрес икаьнлеген уьзегез хаьл ит­мисез?

58 Даьгъвачынъ сине хаким янына алып барганда, анынъ белаьн юлда ук килешергаь тырыш, юкса ул сине хаким алды­на ирексезлаьп алып барыр, аь хаким сине жъаьзалаучыга тап­шырыр, жъаьзалаучы исаь тоьрмаьгаь ябар.

59 Синъа шуны аьйтаьм: бурычынънынъ актык тиененаь кадаьр биреп бетермичаь, аннан чыкмассынъ.  

13

1 Шул вакыт корбан китергаьн вакытта Пилатнынъ аьмере буенча уьтерелгаьн гаьлилаьяле кешелаьр турында Гайсаьгаь килеп соьйлаьделаьр.

2 Гайсаь монъа карата болай диде: Бу гаьлилаьялелаьр шулай газап чиккаьннаьр икаьн, алар калган бар гаьлилаьялелаьргаь караганда гоьнахълырак булганнар дип уйлый­сызмы аьллаь?

3 Сезгаь аьйтаьм: юк! АЬмма таьуьбаь итмаьсаьгез, барыгыз да алар кебек хъаьлак булырсыз.

4 Яки сез Шилуахтагы манара авып басып уьтергаьн шул унсигез кеше Иерусалимда яшаьуьчелаьр­ненъ барысыннан да гаеплераьк булган дип уйлыйсызмы аьллаь?

5 Сезгаь аьйтаьм: юк! АЬмма, таьуьбаь итмаьсаьгез, барыгыз да алар ке­бек хъаьлак булырсыз.

6 Ул мондый гыйбраьтле хикаья соьйлаьде: Бераьуьненъ йоьзем бакчасында инжъир агачы уьскаьн. Бервакыт ул бакчага килгаьн хъаьм агачтан жъимеш эзлаьргаь тотынган, лаькин таба алмаган.

7 ХЪаьм бакчачыга аьйткаьн: «Менаь оьч ел инде мин шушы инжъир агачынынъ жъимешен жъыярга дип килаьм, лаькин таба алмыйм. Кисеп ташла аны! Ни оьчен ул урын алып тора?»

8 Бакчачы исаь анъа болай дип жъавап биргаьн: «Хужъам, аны та­гын бер елга калдырып тор, мин анынъ аьйлаьнаь-тираьсен казып, тирес салырмын,"

9 баьлки килаьсе елда жъимеш бирер? АЬ юк икаьн, ул чакта кисеп ташларга кушарсынъ».  

10 Гайсаь шимбаь коьнне бер гыйбадаьтханаьдаь оьйраьтте.

11 Анда бер хатын-кыз бар иде. Анынъ эчендаь унсигез ел буена явыз рух торган. Бу рух аны гариплаьндергаьн, хатын боькраьеп беткаьн хъаьм боьтенлаьй турая алмаган.

12 Гайсаь, аны куьреп, УЬзе янына чакы­рып алды хъаьм анъа:
- Апа, син чиренънаьн азат ителденъ, — диде.

13 Гайсаь анынъ оьстенаь кулларын куеп алды; хатын шундук ту­раеп басты хъаьм Аллахъыны данлый башлады.

14 Бу хаьлдаьн сонъ, гыйбадаьтханаь башлыгы, Гайсаьненъ шимбаь коьнне савыктыруына ачуы килеп, халыкка аьйтте:
- Эшлаьуь оьчен атнада алты коьн бар; чирлаьрегездаьн савыгу оьчен шимбаь коьнне туьгел, баьлки шул коьннаьрненъ берсендаь ки­легез.

15 Раббы анъа жъавап итеп аьйтте:
- Монафикълар, сезненъ хъаьркайсыгыз шимбаь коьнне, уьгезен яки ишаьген утлыктан ычкындырып, су эчертергаь алып бар­мыймыни?

16 Унсигез ел буена шайтан баьйлаьп тоткан, Ибрахъим наьселеннаьн булган бу хатынны бу чирдаьн шимбаь коьнне азат итаьргаь ярамыймыни?

17 Ул бу суьзлаьрне аьйткаьч, Анъа каршы килуьчелаьр барысы да оялдылар; боьтен халык исаь Ул кылган данлы эшлаьрненъ хъаьммаь­сенаь шатланды.

18 Шуннан сонъ Гайсаь сорады: Аллахъы Патшалыгы наьрсаьгаь охшаш хъаьм аны наьрсаь белаьн чагыштырыйм?

19 Ул бер кешененъ уьз бакчасына утырткан гор­чица орлыгына охшаган: ул уьскаьн, агач булган, хъаьм кошлар анынъ ботакларына оя корганнар.

20 Ул тагын сорады: Аллахъы Патшалыгын наьрсаь белаьн чагыштырып була икаьн?

21 Ул чуьпраь кебек; менаь бер хатын чуьпраь белаьн бер капчык он­нан камыр басып куйган хъаьм берникадаьр вакыттан сонъ боьтен камыр кабарган.

22 Гайсаь, шаьхъаьрлаьр, авыллар аша уьтеп, оьйраьтаь-оьйраьтаь, Иеру­салимга таба юл тотты.

23 Кемдер Аннан сорады: АЬфаьндем! Котылучыларнынъ саны аз булырмы? Ул исаь андагы кешелаьргаь аьйтте:

24 — Бар коьчегезне куеп, тар ишек аша керергаь тырышыгыз; чоьнки сезгаь аьйтаьм: куьплаьр керергаь тырышырлар, аьмма кераь алмаслар.

25 Йорт Хужъасы, урыныннан торып, ишекне биклаь­гаьннаьн сонъ, сез тышкы якта калып, ишек кага башларсыз хъаьм: «АЬфаьндем! Безгаь ишекне ач аьле», — диярсез. АЬ Ул сезгаь: «Мин сезне белмим, кайдан килгаьнегезне даь белмим», — дип жъавап бирер.

26 Шунда сез: «Без Синенъ белаьн ашадык, эчтек, хъаьм Син урамнарыбызда безне оьйраьттенъ», — дип аьйтаь башлар­сыз.

27 АЬмма Ул аьйтер: «Сезненъ кайдан икаьнегезне белмим, барлык явызлык кылучылар, Минем янымнан китегез!»

28 Сез Ибрахъимнынъ, Исхакнынъ, Ягъкубнынъ хъаьм барлык паьйгамбаьр­лаьрненъ Аллахъы Патшалыгында икаьннаьрен, аь уьзегезненъ аннан куып чыгарылган булуыгызны куьреп, еларсыз хъаьм тешлаьрегезне 13, 14 шыкырдатырсыз.

29 Коьнчыгыштан хъаьм коьнбатыштан, тоьньяктан хъаьм коьньяктан килерлаьр хъаьм Аллахъы Патшалыгындагы маьжълес­таь утырырлар.

30 Хаьзер ахыргы булган кайбераьуьлаьр — беренче, беренче булган кайбераьуьлаьр ахыргы булырлар.

31 Шул вакытта берничаь фарисейлаьр килеп, Гайсаьгаь аьйттелаьр:
- Моннан кит, чоьнки ХЪируд Сине уьтерергаь тели.

32 Ул аларга болай дип жъавап бирде:
- Барыгыз, ул тоьлкегаь аьйтегез: «Буьген хъаьм иртаьгаь жъеннаьр­не куып чыгарам, авыруларны савыктырам хъаьм берсекоьнгаь эшемне таьмамлармын».

33 Алай гына да туьгел, Мин буьген даь, иртаьгаь даь хъаьм берсекоьнгаь даь УЬз юлымны даьвам итаьргаь тиеш­мен, чоьнки паьйгамбаьрненъ Иерусалимнан читтаь уьтерелуье моьм­кин туьгел.

34 Иерусалим! Паьйгамбаьрлаьрне уьтеруьче, уьзенъаь жъибаьрелгаьн­наьрне ташлар атып уьтеруьче Иерусалим! Кош уьзененъ балаларын канаты астына жъыйган кебек, Мин даь синенъ кешелаьренъне ничаь тапкыр шулай бергаь жъыярга телаьдем, аьмма сез телаьмаьдегез!

35 Инде тынълагыз: сезненъ Изге йортыгыз ташлап калдырылыр. Мин сезгаь аьйтаьм: «Раббы исеме белаьн Килуьче моьбараьк!» — дип сез аьйтер вакыт жъитми торып, Мине куьрмаьссез.  

14

1 Бер шимбаь коьнне Гайсаь фарисей башлыкларыннан берсененъ оьенаь ашка барды хъаьм барысы да Аны куьзаьтте­лаьр.

2 Менаь шунда Анынъ алдына сары су авыруыннан интегуьче бер кеше килеп басты.

3 Шунда Гайсаь канунчы хъаьм фарисейлаьргаь моьраьжъаьгать итеп:
- Канун шимбаь коьнне савыктырырга роьхсаьт итаьме? — дип сорады.

4 Алар эндаьшмаьделаьр. АЬ Ул, авыру кешененъ оьстенаь кулын куеп, аны савыктырды хъаьм оьенаь кайтарып жъибаьрде.

5 Гайсаь аларга аьйтте:
- Берегезненъ улы коега тоьшсаь, яки уьгезе, шимбаь коьн булса да, ул аны шундук коедан чыгармасмы?

6 Алар Анынъ бу соравына жъавап бираь алмадылар.  ,"

7 Чакырылган кунакларнынъ уьзлаьренаь туьрдаьн урын сайлаула­рын куьреп, Гайсаь аларга шушы гыйбраьтле хикаьяне соьйлаьде:

8 — Бераьуь сине никах маьжълесенаь чакырса, туьр башына утыр­ма, чоьнки синъа караганда хоьрмаьтлераьк бераьуьненъ чакырылган булуы моьмкин.

9 Сине хъаьм аны чакырган хужъа янынъа килеп: 14 «Бу кешегаь урын бирче», - дип аьйтер; хъаьм шул чакта син, оятка калып, ишек катына барып утырырга тиеш булырсынъ.

10 Киресенчаь, маьжълескаь чакырсалар, килгаьч ишек катына утыр, шунда хужъа янынъа килеп: «АЬй, дустым, туьргаьраьк утыр», - ди­яр; шул чакта синенъ белаьн бергаь маьжълестаь утыручылар ал­дында синъа ихтирам булыр.

11 Чоьнки уьзен башкаларга караганда оьстен куючы хъаьркем туьбаьнсетелер; аь уьзен-уьзе туьбаьнсетуьче куь­таьрелер.

12 Гайсаь УЬзен ашка чакырган кешегаь даь аьйтте:
- АЬгаьр син тоьшке яки кичке аш уьткаьраьсенъ икаьн, дусларынъ­ны да, туганнарынъны да, кан кардаьшлаьренъне даь хъаьм бай куьр­шелаьренъне даь чакырма, чоьнки чакыруынъа каршы кайчан да булса алар да сине ашка чакыра ала хъаьм шунынъ белаьн исап-хи- сап беткаьн булып чыга.

13 АЬ инде маьжълес уьткаьраьсенъ икаьн, фаькыйрьлаьрне, гариплаьрне, аксакларны, сукырларны чакыр,"

14 хъаьм син баьхетле булырсынъ, чоьнки алар синъа кайтарып туьли алмыйлар. АЬ синъа таькъваларнынъ уьледаьн терелаьчаьк коьнендаь туьлаьнер.  

15 Гайсаь белаьн бергаь утыручыларнынъ берсе, моны ишетеп, Анъа аьйтте:
- Аллахъы Патшалыгындагы маьжълестаь ашаячаклар баьхетле!

16 Ул исаь анъа болай диде:
- Бер кеше, зур аш маьжълесе уьткаьрергаь жъыенып, куьп кунак­лар чакырган.

17 Маьжълес башланыр вакыт жъиткаьч, чакырылган кешелаьргаь: «Килегез, инде боьтенесе аьзер», - дип аьйтергаь уьзе­ненъ хезмаьтчесен жъибаьргаьн.

18 Барысы да, суьз берлаьшкаьн кебек, гафу уьтенаь башлаганнар. Беренчесе анъа: «Мин жъир сатып ал­дым, минъа шуны барып карарга кираьк; зинхъар оьчен, мине гафу ит», - дигаьн.

19 Икенчесе исаь: «Мин биш пар уьгез сатып алдым, хаьзер шуларны сынап карарга барам; зинхъар оьчен, мине гафу ит», - дигаьн.

20 ОЬченчесе: «Мин хаьзер генаь оьйлаьндем, шунъа куьраь килаь алмыйм», - дигаьн.

21 Хезмаьтче кайтып, бу хакта хужъасына хаьбаьр иткаьн. Монъа хужъанынъ ачуы килгаьн хъаьм хезмаьтчесенаь: «Бар, бик тиз генаь шаьхъаьр маьйданнарыннан хъаьм тыкрыкларын­нан фаькыйрьлаьрне, гариплаьрне, сукырларны хъаьм аксакларны алып кил», - дигаьн.

22 Берникадаьр вакыт уьткаьч, хезмаьтче анъа: «Хужъам, синенъ аьмеренъ уьтаьлде, аьле тагын да буш урыннар бар», - дигаьн.

23 Хужъа хезмаьтчесенаь аьйткаьн: «Бар, юлларга, сукмакларга чык, кешелаьрне монда килергаь куьндер, оьем тулы булсын.

24 Сезгаь аьйтаьм: элек чакырылганнарнынъ берсе даь ми­нем ашымны татымас».  ?

25 Гайсаьгаь ияреп зур халык тоьркеме барды, хъаьм Ул аларга моьраьжъаьгать итте:

26 - Минем яныма килуьче кеше атасын, анасын, хатынын, балаларын, ир хъаьм кыз туганнарын хъаьм шулар оьстенаь уьз тормышын да Мине яратканнан артыграк яратса, ул Минем шаькертем була алмый;

27 хъаьм уьзененъ хачын куьтаьреп бармаган хъаьм Минъа ияреп йоьрмаьгаьн кеше Минем шаькертем була алмый.

28 АЬйтик, сезненъ арагызда кем даь булса манара тоьзергаь тели ди. Тоьзелешне башкарып чыгарга жъитаьрлек акчасы бармы икаьнен белуь оьчен, инъ башта утырып, анынъ куьпмегаь тоьшаьсен хисапламасмы аьллаь?

29 Юкса, нигезен салып та, аны тоьзеп бетераь алмаса, моны куьргаьннаьрненъ барысы да: «Бу кеше тоьзи башлады, аьмма таьмамлый алмады», - дип аннан коьлаь башларлар.

30

31 Я аьйтик, бер патша сугышка керергаь жъыена ди. Егерме менъ сугышчыдан торган гаскаьр белаьн килуьче башка патшага уьзененъ ун менъ гаскаьре белаьн каршы торырга коьче жъитуь-жъитмаьвен башта утырып кинъаьшмаьсме аьллаь?

32 АЬ коьче жъитмаьсаь, ул солых шартларын сорау оьчен, аьле еракта булган теге патшага илчелаьр жъибаьрер.

33 Шулай ук сезненъ хъаьркайсыгыз уьзененъ бар наьрсаьсен кал-дырмаса, Минем шаькертем була алмый.

34 Тоз - яхшы наьрсаь; аьмма тоз уьзененъ таьмен югалтса, аны янъадан ничек тозлы итаьр­сенъ?

35 Ул жъир оьчен даь, тирес оьеме оьчен даь яраксыз була; аны чыгарып ташлыйлар. Ишетергаь колаклары булган - ишетсен!

15

1 Бик куьп салым жъыючылар, гоьнахълылар Гайсаьне тынълау I оьчен Анынъ янына жъыелдылар.

2 Фарисейлаьр хъаьм канунчылар исаь: - Бу Кеше гоьнахълыларны кабул итаь хъаьм алар белаьн бергаь ашый, - дип сукрандылар.  

3 Гайсаь исаь аларга шушы гыйбраьтле хикаьяне соьйлаьде:

4 - АЬйтик, берегезненъ йоьз сарыгы булып, шуларнынъ берсен югалтты ди. Ул туксан тугызын болында калдырып, югалганын тапканчы эзлаьмаьсме аьллаь?

5 АЬ инде тапкач, шатланып, аны жъилкаьсенаь салып алып кайтыр;

6 хъаьм оьенаь кайткач, дусларын хъаьм куьршелаьрен чакырып: «Минем белаьн бергаь шатланыгыз, чоьнки мин югалган сарыгымны таптым», - дияр.

7 Сезгаь шуны аьйтаьм: шул раьвешчаь, таьуьбаь итаьргаь мохтажъ булмаган туксан тугыз таькъва кеше оьчен шатлануга караганда, гоьнахълы бер кешененъ таьуьбаь итуьенаь куьктаь куьбраьк шатланырлар.  

8 — Яки ун коьмеш таьнъкаьсе булган бер хатын, берсен югалтса, шаьм яндырып, идаьннаьрен себереп, аны тапканчы жъентеклаьп эзлаьмаьсме аьллаь?

9 АЬ тапкач, уьзененъ дусларын хъаьм куьршелаьрен чакырып, аларга: «Минем белаьн бергаь шатланыгыз, чоьнки мин югалткан акчамны таптым», — дияр.

10 Сезгаь шуны аьйтаьм: Аллахъы фаьрештаьлаьре даь таьуьбаь иткаьн бер гоьнахълы оьчен шулай ук шатланырлар.  

11 Ул соьйлаьвен даьвам итте: — Бер кешененъ ике улы булган.

12 Аларнынъ кечесе атасына: «АЬти, милекненъ минъа тиешле оьлешен буьлеп бир аьле», — дигаьн. Атасы милкен улларына буьлеп биргаьн.

13 Берничаь коьн уьткаьч, кече улы уьз оьлешен сатып, булган акчаны уьзе белаьн алып, ерак илгаь чыгып киткаьн хъаьм анда азгынлыкка бирелеп, байлыгын туздырып бетергаьн.

14 Боьтен байлыгын туздырып бетергаьч, бу илдаь бик каты ачлык башланган хъаьм ул мохтажълыкта калган.

15 Шунда ул аьлеге илненъ бер кешесенаь ялланган, аь ул аны уьзе­ненъ басуына дунъгызлар коьтаьргаь жъибаьргаьн.

16 Ул шулкадаьр ач булган, хаьтта дунъгызлар ашый торган азыкны ашаса да шат бу­ласы икаьн, лаькин анъа беркем даь бернаьрсаь бирмаьгаьн.

17 Аннары ул, акылына килеп: «Минем атамнынъ ялчылары куьп хъаьм алар- нынъ барысынынъ да туйганчы ашарга ризыгы бар, аь мин ачтан уьлаьм!

18 Хаьзер уьк атам янына кайтыйм да: „АЬти, мин Куьктаьге Аллахъы каршында хъаьм синенъ алдынъда гоьнахъ кылдым,"

19 инде мин синенъ улынъ дип аталырга лаек туьгел; минъа ялчыларынънынъ берсе булырга роьхсаьт ит", — дип аьйтим».

20 хъаьм ул атасы янына кайтып киткаьн. Ул аьле еракта вакытта ук, атасы аны куьреп ал­ган хъаьм бик кызганган, каршына йоьгереп барып, аны кочаклап уьпкаьн.

21 Улы исаь анъа аьйткаьн: «АЬти, мин Куьктаьге Аллахъы кар­шында хъаьм синенъ алдынъда гоьнахъ кылдым, инде синенъ улынъ дип аталырга лаек туьгелмен».

22 АЬ атасы уьзененъ хезмаьтчелаьренаь аьйткаьн: «Инъ яхшы кием алып килеп, аны киендерегез, барма­гына йоьзек бирегез, аякларына башмаклар кидерегез.

23 Аннары симертелгаьн бозауны алып чыгып чалыгыз. Ашыйк хъаьм куьнъел ачыйк!

24 Чоьнки минем бу улым уьлгаьн иде, аь хаьзер терелде, югалган иде — табылды». хъаьм алар баьйраьм итаь башлаганнар.

25 Анынъ оьлкаьн улы исаь бу вакытта кырда булган. Ул оьенаь кайтып жъитаьраьк, жъыр хъаьм бию тавышлары ишеткаьн.

26 Хезмаьт­челаьрненъ берсен чакырып: «Бу ни хаьл?» — дип сораган.

27 Хез­маьтче анъа: «Синенъ эненъ кайтты, анынъ сау-саьламаьт аьйлаьнеп кайтуына куанып, атанъ симертелгаьн бозауны чалдырды», — ди­гаьн.

28 АЬ олы угылнынъ монъа ачуы килгаьн хъаьм ул оьйгаь керергаь телаьмаьгаьн. Атасы исаь чыгып анъардан оьйгаь керуьен уьтенгаьн.

29 АЬмма ул атасына жъавап итеп аьйткаьн: «Менаь, мин синъа инде куьпме еллар хезмаьт итаьм хъаьм кушканнарынъны хъич таь уьтаьмичаь калганым юк, шунъа да карамастан дусларым белаьн бергаь куьнъел ачу оьчен синенъ минъа беркайчан каьжъаь баьтие даь биргаьненъ булма­ды.

30 АЬ инде милкенъне фахишаьлаьр белаьн туздырып бетергаьн бу улынъ кайткач, анынъ оьчен симертелгаьн бозауны чалдыргансынъ!»

31 Атасы исаь анъа аьйткаьн: «Улым, син хъаьрвакыт минем белаьн, боьтен наьрсаьм синеке;

32 аьмма синенъ эненъ уьлгаьн иде, аь хаьзер терелде, югалган иде — табылды, менаь шунъа куьраь шатланып куьнъел ачарга кираьк».

16

1 Гайсаь УЬзененъ шаькертлаьренаь аьйтте: — Бер байнынъ хужъалыгы белаьн идараь итуьчесе булган. Анынъ хакында байга: «Милкенъне туздырып бетераь», — дип килеп аьйткаьннаьр.

2 Бай аны чакырып: «Мин синенъ хакта наьрсаь ишетаьм? УЬзенъненъ идараьнъ хакында хисап бир, чоьнки моннан ары син минем хужъалыгым белаьн идараь итаь алмый­сынъ», — дигаьн.

3 Шунда идараь итуьче: «Инде наьрсаь эшлаьргаь? Хужъам мине идараь эшеннаьн азат итаь. ЖЪир казырга коьчем юк, хаьер сорашырга оялам.

4 Хужъалык белаьн идараь итуь эшеннаьн чыгарылгач, кешелаьр мине уьз йортларына кабул итсеннаьр оьчен, хаьзер наьрсаь эшлаьргаь кираьген белаьм», — дип уйлаган.

5 Шуннан ул, хужъасына бурычлары булган кешелаьрне бер-бер артлы чакырып, беренчесеннаьн: «Минем хужъама синенъ куьпме бурычынъ бар?» — дип сораган.

6 Теге анъа: «Йоьз уьлчаьуь май ти­ешмен», — дигаьн. Идараь итуьче анъа: «Бурыч каьгазенъне ал да, тиз генаь утырып, илле уьлчаьуь, дип яз», — дигаьн.

7 Аннары икенче­сеннаьн: «АЬ синенъ куьпме бурычынъ бар?» — дип сораган. Ул анъа: «Менъ уьлчаьуь бодай», — дигаьн. Идараь итуьче: «Бурыч каьгазенъне ал да, сигез йоьз уьлчаьуь, дип яз», — дигаьн.

8 АЬ хужъа намуссыз идараь­чене тапкырлыгы оьчен мактаган. Чоьнки бу доьнья кешелаьре уьзе кебеклаьр белаьн эш кылганда, яктылык кешелаьренаь караганда тапкыррак.

9 Сезгаь аьйтаьм: жъирдаьге байлык белаьн уьзегезгаь дус­лар булдырыгыз. Шулай эшлаьсаьгез, байлык беткаьч, маьнъгелек яшаьуь урынына кабул ителерсез.

10 Кечкенаь наьрсаьдаь ышанычлы булган зур наьрсаьдаь даь ышанычлы булыр, аь кечкенаь генаь наьр­саьдаь ышанычсыз булган зур наьрсаьдаь даь ышанычсыз булыр.

11 Шулай итеп, сез жъирдаьге байлык белаьн ышанычлы эш йоьрт­мисез икаьн, чын байлыкны сезгаь кем аьманаьт итаьр?

12 АЬгаьр даь сез башкалар милке белаьн ышанычлы эш итмисез икаьн, уьзегез­некен сезгаь кем бирер?

13 Бераьуь даь ике хужъага хезмаьт итаь алмас: берсен яратмас, аь икенчесен яратыр; берсенаь тугры булыр, аь икенчесен санга сукмас. Аллахъыга да, байлыкка да берьюлы хезмаьт итаь алмассыз.

14 Фарисейлаьр боларнынъ барысын да ишеттелаьр хъаьм уьзлаьре акча яратканлыктан, Гайсаьдаьн мыскыл итеп коьлештелаьр.

15 Ул аларга аьйтте: — Сез кешелаьр алдында уьзегезне яхшы итеп куьрсаьтаьсез, аьмма Аллахъы сезненъ куьнъелегезне белаь; кешелаьр югары баья биргаьн наьрсаь — Аллахъы каршында жъираьнгеч.

16 Муса канунынынъ хъаьм паьйгамбаьрлаьрненъ заманы Яхъя паьйгамбаьр килгаьнгаь кадаьр булды; шуннан бирле Аллахъы Патшалыгы хакында Яхшы хаь­баьр таратыла, хъаьм хъаьркем анда бик зур тырышлык куеп кераь.

17 АЬмма куьк хъаьм жъир бетсаь даь, кануннынъ бер генаь сызыгы да юкка чыкмаячак.

18 УЬз хатынын аерып, башка хатынга оьйлаьнуьче хъаьркем зина кыла; хъаьм иреннаьн аерылган хатынга оьйлаьнуьче даь зина кыла.  

19 — Кайчандыр бер бай булган. Ул бик кыйммаьтле киемнаьр генаь кигаьн хъаьм хъаьр коьнне зиннаьтле маьжълеслаьр уьткаьргаьн.

20 АЬ анынъ капка тоьбендаь боьтен таьне жъаьраьхаьтлаьр белаьн капланган Лазар исемле бер фаькыйрь ята икаьн.

21 Ул бай табыныннан тоьшкаьн сынык-саныклар белаьн тукланырга телаьгаьн. Хаьтта янына этлаьр килеп, анынъ жъаьраьхаьтлаьрен ялыйлар икаьн.

22 Коьн­наьрдаьн беркоьнне фаькыйрь вафат булган хъаьм фаьрештаьлаьр аны Ибрахъим янына илткаьннаьр; бай да уьлгаьн, аны куьмгаьннаьр.

23 Бай таьмугта газап чиккаьн вакытта, башын куьтаьреп караган хъаьм еракта Ибрахъимны, анынъ янында Лазарны куьргаьн.

24 Шунда кычкырып: «Ибрахъим атам, минъа шаьфкать куьрсаьтче, Лазарны яныма жъибаьрче, ул бармак башын суга чылатып, минем телемне суытсын иде, чоьнки мин бу ялкында бик каты газап чигаьм», — дигаьн.

25 АЬмма Ибрахъим анъа аьйткаьн: «Углым! Исенъаь тоьшер, син тормышынъда бар раьхаьтне татыдынъ инде, аь Лазар михнаьт чикте; хаьзер исаь ул монда юаныч куьраь, аь син газап чигаьсенъ.

26 Моннан тыш, безненъ белаьн сезненъ арада зур упкын бар, шунлыктан моннан сезненъ якка чыгарга телаьуьче чыга алмас, сезненъ яктан да бу якка беркем даь чыга алмас».

27 Бай исаь аьйткаьн: «Атам, алайса, зинхъар оьчен, Лазарны атам йортына жъибаьрче,"

28 чоьнки минем биш туганым бар: ул аларны кисаьтсен, алар да бу га­заплану урынына элаькмаьсеннаьр иде».

29 Ибрахъим анъа аьйткаьн: «Аларда Муса хъаьм паьйгамбаьрлаьр бар; шуларны тынъласыннар».

30 Бай исаь аьйткаьн: «Юк, Ибрахъим атам. АЬ менаь уьлгаьннаьрдаьн бе­раьуь терелеп, алар янына барса, таьуьбаь итаьрлаьр иде».

31 АЬ Ибрахъим анъа аьйткаьн: «Алар Мусаны хъаьм паьйгамбаьрлаьрне тынъламыйлар икаьн, хаьтта, бераьуь уьледаьн терелсаь даь ышанмаслар». ,"

17

1 Гайсаь УЬзененъ шаькертлаьренаь шуны аьйтте:
— Кешелаьрне гоьнахъка этаьруьче ваьсваьсаьлаьр килуье ко­тылгысыз; аьмма алар кем аркылы килсаь, шунъа кайгы:

2 шушы кечкенаьлаьрненъ берсен юлдан яздыручыны, муенына тегермаьн ташы асып, динъгезгаь ташласалар, анынъ оьчен яхшырак булыр иде.

3 Наьрсаь кылуыгызга игътибарлы булыгыз. Туганынъ синъа карата гоьнахъ кылса, аны дусларча шелтаьлаь, аь инде таьуьбаь кылса, аны кичер;

4 синъа карата коьнгаь жъиде тапкыр гоьнахъ кы­лып, гоьнахъ кылган саен янынъа килеп: «Мин гаепле», — дисаь, аны кичер.

5 Раьсуьллаьр Раббыга:
- Безненъ иманыбызны арттырчы, — диделаьр.

6 Ул аьйтте:
- Сезненъ горчица орлыгы кадаьр генаь иманыгыз булса хъаьм менаь бу тут агачына: «Тамырынъ белаьн кубып, уьзенъне динъгезгаь куьчереп утырт», — дисаьгез, ул сезне тынълар иде.

7 Сезненъ кайсы­гыз жъир сукалап яки коьтуь коьтеп кырдан кайткан хезмаьтчесенаь: «АЬйдаь тизраьк ашарга утыр», — дип аьйтер икаьн?

8 Киресенчаь: «Минъа кичке аш аьзерлаь даь, биленъне буып, мин ашап-эчкаьн ва­кытта минъа хезмаьт куьрсаьт; шуннан сонъ уьзенъ даь ашап-эчаьр-сенъ», — дип аьйтмаьссезме?

9 Кушканнарны эшлаьгаьн хезмаьтчегезгаь раьхмаьт аьйтеп тормассыз бит.

10 Шулай итеп, сез даь кушылган­нынъ барысын да башкарганнан сонъ: «Без бары хезмаьтчелаьр генаь, наьрсаь эшлаьргаь тиеш булсак, шуларны гына башкар­дык», — диегез.  

11 Иерусалимга барышлый, Ул Самарея белаьн Гаьлилаья оьлкаь­лаьрен чикли торган жъир буйлап уьтте.

12 ХЪаьм бер авылга килеп кергаьндаь, Аны махау авырулы ун кеше очратты. Алар еракта туктап калып,"

13 коьчле тавыш белаьн:
- Гайсаь, ОЬйраьтуьче, безгаь шаьфкать куьрсаьтче! — дип кыч­кырдылар.

14 Ул аларны куьргаьч:
- Барыгыз, уьзегезне руханиларга куьрсаьтегез, — диде. Алар барган чакта ук савыктылар.

15 Аларнынъ берсе исаь, уьзе­ненъ савыкканын куьреп, кире кайтты хъаьм кычкырып Аллахъыны данлады,"

16 хъаьм Гайсаьненъ аяклары алдына егылып, Анъа раьхмаьт аьйтте. Бу кеше самареяле иде.

17 Шунда Гайсаь аьйтте:
- Савыктырылганнар унау иде туьгелме? Тугызы кайда сонъ?

18 Ят оьлкаьдаьн булган бу кешедаьн башкалары, Аллахъыга раьхмаьт белдеруь оьчен, кире кайтмадылармыни?

19 Гайсаь анъа:
- Тор, юлынъда бул; ышануынъ сине савыктырды, — диде.  ?

20 Фарисейлаьр Гайсаьдаьн:
- Аллахъы Патшалыгы кайчан килер? — дип сорадылар. Ул аларга болай дип жъавап кайтарды:
- Аллахъы Патшалыгы куьзгаь куьренеп килмаьс.

21 «Менаь ул монда», яки: «АЬнаь тегендаь», — дип беркем даь аьйтмаьс. Чоьнки Аллахъы Патшалыгы сезненъ арада.

22 Гайсаь шаькертлаьренаь моьраьжъаьгать итте:
- Адаьм Улы коьннаьрененъ берсен генаь булса да куьраьсегез кил­гаьн вакыт килер, аьмма куьрмаьссез.

23 Кешелаьр сезгаь: «Кара, Ул анда», яки: «Кара, Ул монда», — диярлаьр; беркая да бармагыз, алар артыннан чапмагыз.

24 Чоьнки яшен яшьнаьп, куькненъ бер читеннаьн икенче читенаь чаклы ялтырап киткаьн кебек, Адаьм Улы УЬз коьнендаь шулай булачак.

25 АЬмма башта Ул куьп газаплар чигаьргаь хъаьм бу буын тарафыннан кире кагылырга тиеш.

26 Нух коьннаьрендаь ничек булган булса, Адаьм Улы коьннаьрендаь даь шулай булачак:

27 Нух коьймаьгаь кергаьн коьнгаь кадаьр кешелаьр ашаганнар, эчкаьннаьр, оьйлаьнгаьннаьр, кияуьгаь чыкканнар. Ул коьймаьгаь кергаьннаьн сонъ, туфан килеп барысын да хъаьлак иткаьн.

28 Лут коьннаьрендаь ничек булган булса, шулай булачак: ашаганнар, эчкаьннаьр, алыш-биреш иткаьннаьр, чаьчкаьннаьр, тоьзегаьннаьр.

29 АЬмма Лут Саьдуьм шаьхъаьреннаьн чыккан коьнне, куьктаьн ут белаьн куькерт янъгыры яуган хъаьм аларнынъ барысын хъаьлак иткаьн.

30 Адаьм Улы куьренгаьн коьнне даь шулай булачак.

31 Ул коьнне кем оьй туь­баьсендаь булып, аь аьйберлаьре оьй эчендаь калган булса, аларны алыр оьчен туьбаьнгаь тоьшмаьсен; шулай ук кем кырда булса, оьенаь кайтмасын.

32 Лутнынъ хатынын исегездаь тотыгыз.

33 Тормышын саклап калырга тырышучы аны югалтыр; аь инде тормышынюгалткан кеше аны саклап калыр.

34 Сезгаь аьйтаьм: ул тоьнне ике кеше бер ятакта булыр: берсе алыныр, аь икенчесе калдырылыр.

35 Ике хатын бергаь ашлык тартыр: берсе алыныр, аь икенчесе калдырылыр.

36

37 Анынъ бу суьзлаьренаь шаькертлаьре:
— Раббыбыз, бу кайда булыр? — дип сорадылар. Ул исаь аларга:
- УЬлаьксаь кайда булса, уьлаьксаь кошлары шунда жъыелыр, — дип жъавап бирде.

18

1 Гайсаь УЬз шаькертлаьренаь, хъаьрвакыт куьнъелне тоьшермичаь дога кылырга кираьклеген куьрсаьтуь оьчен, гыйбраьтле хи­каья соьйлаьде:

2 — Бер шаьхъаьрдаь Аллахъыдан курыкмаучы хъаьм кешелаьрне ихтирам итмаьуьче бер хаким булган.

3 Шул ук шаьхъаьрдаь бер тол хатын яшаьгаьн хъаьм ул, хаким янына йоьреп: «Мине дошманым­нан яклачы», — дип аьйтаь торган булган.

4 АЬмма хаким озак вакыт тол хатыннынъ даьгъваьсен хаьл итаьргаь телаьмаьгаьн. АЬ ан­нары болай дип уйлаган: «Мин Аллахъыдан курыкмасам да, ке­шелаьрне ихтирам итмаьсаьм даь,"

5 бу тол хатын минъа тынгылык бирмаьгаьнгаь куьраь, анынъ даьгъвасын хаьл итим, мине башка ялык­тырып йоьрмаьсен».

6 ХЪаьм Раббы аьйтте: Гадел булмаган хакимненъ наьрсаь аьйткаьнен ишетаьсезме?

7 Коьне-тоьне УЬзен ярдаьмгаь чакыручы УЬзе сайлаганнарны Аллахъы якламасмыни? Ул туьзеп тора алырмы?

8 Сезгаь аьйтаьм: Ул тот­карланмас, яклар. АЬмма Адаьм Улы килгаьч, жъирдаь иман табар микаьн?  

9 Гайсаь уьзлаьрен таькъва дип хисаплаучы хъаьм башкаларны туь­баьнсетуьче кайбераьуьлаьргаь бу гыйбраьтле хикаьяне соьйлаьде:

10 — Ике кеше дога кылу оьчен Аллахъы Йортына кергаьн: берсе фарисей, аь икенчесе салым жъыючы булган.

11 Фарисей, торып, болай дип дога кылган: «Йа Аллахъы! Мин монынъ оьчен Синъа раьхмаьт белдераьм: мин башкалар кебек талаучы да, алдакчы да, зина кылучы да, яки менаь бу салым жъыючы кебек таь туьгел.

12 Атнага ике тапкыр ураза тотам, табышымнынъ унынчы оьлешен Синъа бираьм».

13 Салым жъыючы исаь читтаьраьк басып торган хъаьм куьзлаьрен куьтаьреп куьккаь карарга да батырчылык итмаьгаьн; аьмма куькраьгенаь суга-суга: «Йа Аллахъы! Мин гоьнахълыга маьрхаьмаьтле бул!» — ди­гаьн.

14 Сезгаь аьйтаьм: тегесе туьгел, баьлки монысы Аллахъы алдында акланган хаьлдаь уьз оьенаь кайтып киткаьн; чоьнки, уьзен-уьзе куьтаьруьче хъаьркем туьбаьнсетелер; аь уьзен-уьзе туьбаьнсетуьче куьтаьрелер.  

15 Кайбер кешелаьр, фатихалау оьчен Гайсаь кулларын куйсын дип, Анынъ янына яшь балаларны да алып килделаьр. Шаькертлаьре исаь, моны куьреп, аларны шелтаьлаьделаьр.

16 АЬ Гайсаь балаларны УЬзе янына чакырып аьйтте:
- Балаларга Минем янга килергаь ирек бирегез, аларга кома­чауламагыз, чоьнки Аллахъы Патшалыгы менаь шундыйларныкы.

17 Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Аллахъы Патшалыгын балалар кебек ка­бул итмаьгаьн кеше анда кермаьячаьк.  

18 Башлыкларнынъ берсе Гайсаьдаьн:
- Игелекле Остаз! Маьнъгелек тормышны мирас итеп алу оьчен минъа наьрсаь эшлаьргаь кираьк? — дип сорады.

19 Гайсаь анъа аьйтте:
- Нигаь син Мине игелекле дип атыйсынъ? Бер Аллахъыдан башка хъичкем даь игелекле туьгел.

20 Анынъ аьмерлаьрен белаьсенъ: зина кылма, кеше уьтермаь, урлама, ялган шахъитлек бирмаь, атанъны хъаьм ананъны хоьрмаьт ит.

21 АЬ башлык аьйтте:
- Мин боларнынъ барысын да яшьтаьн уьк уьтаьп килдем.

22 Моны ишеткаьч, Гайсаь анъа аьйтте:
- Синъа аьле бер наьрсаь жъитми: наьрсаьнъ бар, барысын да сат хъаьм фаькыйрьлаьргаь оьлаьш, шулай эшлаьсаьнъ, куьктаьге хаьзинаьгаь ия булырсынъ. Аннары яныма кил даь Минъа ияр.

23 Ул исаь, моны ишеткаьч, кайгы-хаьсраьткаь тоьште, чоьнки бик бай иде.

24 Гайсаь, моны куьреп, аьйтте:
- Байлыгы булганнарга Аллахъы Патшалыгына керуь ничек кыен!

25 Бай кешегаь Аллахъы Патшалыгына керуьгаь караганда, доьягаь энаь куьзе аша уьтуь жъинъелраьк.

26 Моны ишетуьчелаьр:
- Алай булгач, кем генаь котыла алыр сонъ? — дип сорадылар.

27 Ул аьйтте:
- Кешелаьргаь моьмкин булмаган Аллахъыга моьмкин.

28 Петер исаь аьйтте:
- Менаь без, булган наьрсаьлаьребезненъ боьтенесен калдырып, Синъа иярдек. ?

29 Ул аларга болай диде:
- Сезгаь хак суьз аьйтаьм: Аллахъы Патшалыгы хакына йортын яки хатынын, агай-энелаьрен, ата-анасын яки балаларын калдыр­ган хъаьркем,"

30 хаьзерге вакытта куьп тапкырга артыграк, килаьчаьк доьньяда исаь маьнъгелек тормыш алачак.  

31 Гайсаь, унике шаькертен янына чакырып алып, аларга аьйтте:
- Без Иерусалимга менеп барабыз, хъаьм паьйгамбаьрлаьр тара­фыннан Адаьм Улы хакында язылганнарнынъ барысы да тормыш­ка ашачак.

32 Аны маьжъуьсилаьр кулына тапшырачаклар, алар Аны мыскыллаячаклар, хурлаячаклар хъаьм Анъа тоькераьчаьклаьр;

33 Аны камчылаячаклар хъаьм уьтераьчаьклаьр. АЬ оьченче коьндаь Ул уьледаьн терелеп торачак.

34 АЬмма шаькертлаьр бу суьзлаьрдаьн бернаьрсаь даь анъламадылар; алар оьчен бу суьзлаьрненъ маьгънаьсе яшерен иде, хъаьм алар аьйтелгаьннаьргаь тоьшенмаьделаьр.  

35 Гайсаь АЬрихаьгаь якынлашып килгаьндаь, бер сукыр юл буенда хаьер сорашып утыра иде.

36 Ул, яныннан куьп кешелаьр уьтеп баруын ишетеп:
- Бу ни бу? — дип сорады.

37 Алар анъа:
- Насаралы Гайсаь уьтеп бара, — диделаьр.

38 Шунда ул:
- Давыт Улы Гайсаь! Кызган мине! — дип кычкырып жъи­баьрде.

39 Алдан баручылар анъа даьшмаьскаь куштылар; аьмма ул тагын да катырак итеп:
- Давыт Улы! Кызган мине! — дип кычкырды.

40 Гайсаь, туктап, аны УЬз янына китерергаь кушты. Сукыр Анынъ янына килгаьч, Ул аннан:

41 — Син Миннаьн наьрсаь телисенъ? — дип сорады. Ул Анъа:
- АЬфаьнде! Куьзлаьрем куьрсен иде, — диде.

42 Гайсаь анъа:
- Куьзлаьренъ куьрсен! Сине ышануынъ савыктырды, — диде.

43 Ул шундук куьраь башлады хъаьм, Аллахъыны данлап, Гайсаьгаь ияреп китте. Андагы кешелаьр, моны куьреп, Аллахъыны данладылар.

19

1 Гайсаь, АЬрихаьгаь кереп, анынъ аша уьтеп бара иде.

2 Анда салым жъыючыларнынъ башлыгы булган Заькаьй атлы бер бай кеше яши иде.

3 Ул Гайсаьненъ нинди кеше булуын куьрергаь тырышып йоьрде, лаькин кыска буйлы булганлыктан, халык арасыннан Аны куьраь алмады,"

4 хъаьм, Гайсаьне куьруь оьчен, алга йоьгереп чыкты да кыргый инжъир агачына менеп утырды, чоьнки Гайсаь шул урыннан уьтаьргаь тиеш иде.

5 Гайсаь, шул урын­га жъиткаьч, югарыга таба карады хъаьм Заькаьйгаь:
- Заькаьй, тизраьк тоьш аьле, чоьнки Мин буьген синенъ оьенъдаь кунакта булырга тиеш, — диде.

6 Ул тиз генаь тоьште даь Аны шатланып кабул итте.

7 Бу хаьлне куьргаьннаьрненъ барысы да:
- Ул, гоьнахълы кешененъ оьенаь кереп, анынъ кунагы булды! — дип зарлана башладылар.

8 Заькаьй исаь, торып, Раббыга аьйтте:
- АЬфаьнде! Милкемненъ яртысын фаькыйрьлаьргаь бирермен, инде кемне даь булса алдаганмын икаьн, анъа дуьрт тапкыр куьбраьк кайтарып бирермен.

9 Гайсаь исаь монъа карата:
- Буьген бу гаилаьгаь котылу килде, ул да Ибрахъим наьселеннаьн бит, — диде.

10 — Чоьнки Адаьм Улы югалганны эзлаьп табарга хъаьм коткарырга килде.  

11 Кешелаьр моны тынълаганда, Гайсаь суьзен даьвам итеп, бер гыйбраьтле хикаья соьйлаьде, чоьнки Ул озакламый Иерусалимга килеп жъитаьчаьк иде, хъаьм алар, тиздаьн Аллахъы Патшалыгы куьре­нергаь тиеш, дип уйладылар.

12 Шунынъ оьчен Ул аьйтте:
- Затлы наьселдаьн булган бер кеше, патшалыкны кабул итуь оьчен, ерак илгаь киткаьн. Ул аннан аьйлаьнеп кайтырга тиеш бул­ган.

13 Ул, юлга чыкканчы, уьзененъ ун хезмаьтчесен чакырып, аларнынъ хъаьрберенаь бераьр алтын таьнъкаь биргаьн хъаьм: «Мин кайт­канчы боларны кулланып, табыш казаныгыз», — дигаьн.

14 АЬмма анынъ ватандашлары наьфраьтлаьнеп: «Без анынъ оьстебездаьн пат­шалык итуьен телаьмибез», — дип белдеруь оьчен, анынъ артыннан илчелаьр жъибаьргаьннаьр.

15 Патшалыкны кабул итеп кайту белаьн уьк, ул акча бирелгаьн хезмаьтчелаьрененъ куьпме табыш алуларын белуь оьчен, аларны уьз янына чакырырга кушкан.

16 Беренчесе килеп: «Хужъам, синенъ бер алтын таьнъкаьнъ ун таьнъкаь китерде», — дигаьн.

17 Хужъасы анъа: «Бик аьйбаьт, син минем яхшы хезмаьтчем. Кечкенаь генаь наьрсаьдаь ышанычлы булганынъ оьчен, ун шаьхъаьр синенъ кул астында булсын», — дигаьн.

18 Икенчесе килеп: «Ху­жъам, синенъ бер алтын таьнъкаьнъ биш алтын таьнъкаь китерде», — ди­гаьн.

19 Хужъасы анъа да: «Мин сине биш шаьхъаьр оьстеннаьн башлык итаьрмен», — дигаьн.

20 АЬ оьченчесе килеп болай дигаьн: «Хужъам, менаь син биргаьн алтын таьнъкаь, мин аны кулъяулыкка тоьреп, саклап тоттым;

21 чоьнки мин синнаьн курыктым, син кырыс ке­ше бит; салмаганынъны аласынъ, чаьчмаьгаьненъне урасынъ».

22 Хужъа­сы анъа аьйткаьн: «АЬй, яраксыз хезмаьтче! Мин сине уьз суьзлаьренъ белаьн хоькем итаьм. Син минем кырыс булуымны, уьзем салма­ганны алуымны, уьзем чаьчмаьгаьнне уруымны белгаьч,"

23 ни оьчен сонъ мин биргаьн акчаны аьйлаьнешкаь кертмаьденъ? Шулай эшлаь­гаьн булсанъ, кайткач мин аны табышы белаьн алган булыр идем».

24 Шуннан сонъ ул янында торганнарга: «Аннан акчаны алыгыз да ун алтын таьнъкаьсе булганга бирегез», — дигаьн.

25 Алар анъа: «Ху­жъам! Анынъ ун таьнъкаьсе бар бит инде», — дип аьйткаьннаьр.

26 АЬ ул аларга болай дип аьйткаьн: «Сезгаь аьйтаьм: кемненъ бар, анъа тагын бирелер, аь кемненъ юк, анынъ булган наьрсаьсе даь тартып алыныр.

27 АЬ инде уьзлаьре оьстеннаьн патшалык итуьемне телаьмаьгаьн дош­маннарымны монда китерегез хъаьм куьз алдымда уьтерегез».  

28 Шул суьзлаьрне аьйткаьннаьн сонъ, Гайсаь, башкалар алдыннан барып, Иерусалимга таба юлын даьвам итте.

29 Заьйтуьн тавы дип аталган тау янындагы Баьйтфаьги хъаьм Баьйтаьниягаь якын­лашкач, Ул:
- Алда куьренгаьн авылга барыгыз; анда кергаьч, монъа кадаьр оьстенаь беркем даь атланмаган, баьйлаьп куелган яшь ишаькне куьрерсез; аны баьйдаьн ычкындырып, монда алып килегез, — дип, шаькертлаьрененъ икесен УЬзеннаьн алдан жъибаьрде.

30

31 — АЬгаьр бераьрсе сездаьн: «Нигаь аны баьйдаьн ычкындырасыз?» — дип сораса, анъа: «Ул Хужъага кираьк», — дип аьйтегез.

32 Ике шаькерт китте, хъаьм хъаьр наьрсаьне Гайсаь аьйткаьнчаь тапты­лар.

33 Алар яшь ишаькне баьйдаьн ычкындырган вакытта анынъ хужъалары:
- Ни оьчен ишаькне баьйдаьн ычкындырасыз? — дип сорадылар.

34 Алар исаь:
- Ул Хужъага кираьк, — дип жъавап бирделаьр.

35 Ишаькне Гайсаь янына алып килделаьр; оьс киемнаьрен ишаьк оьстенаь салып, анынъ оьстенаь Гайсаьне атландырдылар.

36 Ул атланып барган вакытта, кешелаьр оьс киемнаьрен юл оьстенаь жъаьйделаьр.

37 АЬ Ул Заьйтуьн тавыннан тоьшаь торган юлга якын­лашкач, куьп санлы шаькертлаьре шатланышып, коьчле тавыш бе­лаьн, уьзлаьре куьргаьн барлык кодраьтле могжъизалар оьчен: — Патша, Раббы исеме белаьн Килуьче моьбараьк! Куьктаь — тынычлык, югарыда — данлау! — дип, Аллахъыны данлый башладылар.

38

39 Шунда халык арасыннан кайбер фарисейлаьр Гайсаьгаь:
- Остаз! Шаькертлаьренъне тый! — диделаьр.

40 АЬмма Ул аларга жъавап биреп:
- Сезгаь шуны аьйтаьм: алар тынып калсалар, ташлар кычкыра башлаячак, — диде.  

41 Иерусалимга якынлашкач, Гайсаь шаьхъаьрне куьреп, анынъ язмышы оьчен елый башлады

42 хъаьм аьйтте:
- АЬгаьр син, ичмасам, шушы коьндаь генаь булса да, синенъ тынычлыгынъ оьчен наьрсаь кираьген белсаьнъ иде! АЬмма бу хаьзер синенъ куьзлаьренънаьн яшерелгаьн.

43 Синъа шундый коьннаьр килер, дошманнарынъ, аьйлаьнаь-тираьнъдаь чокырлар казып хъаьм туфрак­лар оьеп, сине чолгап алырлар хъаьм хъаьр тарафтан кысарлар.

44 Сине боьтенлаьй жъимереп бетерерлаьр, синдаь яшаьуьче кешелаьр­не кырырлар хъаьм синдаьге бер ташны да уьз урынында калдыр­маслар, чоьнки син Аллахъы янынъа килеп шаьфкать куьрсаьткаьн вакытны белмаьденъ.  

45 Гайсаь, Аллахъы Йортына кереп, андагы сатучыларны куып чыгара башлады.

46 Ул аларга аьйтте:
- Изге язмада: «Минем Йортым — дога кылу йорты була­чак», — дип язылган; аь сез аны юлбасарлар оясына аьйлаьндер­дегез.

47 Ул хъаьр коьн Аллахъы Йортында оьйраьтте. Баш руханилар, ка­нунчылар хъаьм халык аксакаллары исаь Аны хъаьлак итуь аьмаьлен эзлаьделаьр.

48 АЬмма Анъа каршы нинди даь булса аьмаьл таба алма­дылар, чоьнки боьтен халык хъаьрвакыт Анынъ суьзлаьрен тынълады.

20

1 Коьннаьрненъ берендаь Гайсаь, Аллахъы Йортында ха­лыкны оьйраьтеп, Яхшы хаьбаьр соьйлаьгаьндаь, Анынъ яны­на аксакаллар белаьн баш руханилар хъаьм канунчылар килде.

2 Алар Аннан:
- Безгаь аьйт аьле, Син боларны нинди ваькалаьт белаьн эшли­сенъ, андый хокукны Синъа кем бирде? — дип сорадылар.

3 Ул аларга болай жъавап бирде:
- Мин даь сезгаь бер сорау бираьм, Минъа аьйтегез аьле:

4 Яхъя­нынъ суга чумдыруы куьктаьн идеме яки кешелаьрдаьнме?

5 Алар исаь уьзара фикер алышып:
- «Куьктаьн», — дисаьк, дияр.
Ул:
- «АЬ ни оьчен Яхъяга ышанмады- гыз?»

6 АЬ инде: «Кешелаьрдаьн», — дисаьк, боьтен халык безне ташлар атып уьтерер, чоьнки халык Яхъянынъ паьйгамбаьр булуына ышана, — диделаьр.

7 Шунъа куьраь:
- Без кайдан икаьнен белмибез, — дип жъавап бирделаьр.

8 Гайсаь аларга:
- Алай булгач, Мин даь сезгаь боларны нинди ваькалаьт белаьн эшлаьвемне аьйтмим, — диде.  

9 Шуннан сонъ Ул халыкка менаь шушы гыйбраьтле хикаьяне соьйлаьде: Бер кеше йоьзем бакчасы утырткан хъаьм, аны йоьзем уьсте­руьчелаьргаь куллану оьчен биреп, уьзе озак вакытка чит якларга китеп барган.

10 Унъыш жъыяр вакыт жъиткаьч, бакчасыннан анынъ оьлешен биреп жъибаьрсеннаьр дип, хезмаьтчесен йоьзем уьстеруьче­лаьр янына жъибаьргаьн; лаькин йоьзем уьстеруьчелаьр, аны кыйнап, буш кул белаьн кайтарып жъибаьргаьннаьр.

11 Аннары ул икенче хезмаьтчесен жъибаьргаьн; лаькин алар аны да кыйнап хъаьм суьгеп, бернаьрсаьсез кире жъибаьргаьннаьр.

12 Ул тагын оьченче хезмаьтчесен жъибаьргаьн; лаькин аны да яралап, куып чыгарганнар.

13 Шуннан сонъ йоьзем бакчасынынъ хужъасы болай дип уйлаган: «Инде наьрсаь эшлаьргаь? Соьекле улымны жъибаьрим аьле, баьлки аны хоьр­маьт итаьрлаьр».

14 АЬмма йоьзем уьстеруьчелаьр, аны куьргаьч, уьзара: «Бу — варис. АЬйдаьгез, аны уьтерик хъаьм анъа каласы мал безнеке булыр», — дип кинъаьшлаьшкаьннаьр.

15 хъаьм аны бакчадан алып чыгып уьтергаьннаьр. Инде йоьзем бакчасынынъ хужъасы алар белаьн ни эшлаьр?

16 Ул, аьйлаьнеп кайткач, йоьзем уьстеруьчелаьрне уьтерер хъаьм йоьзем бакча­сын башкаларга бирер. Моны тынълаучылар исаь:
- Алай була куьрмаьсен! — диештелаьр.

17 АЬмма Ул аларга туры карап аьйтте: — «Тоьзуьчелаьр яраксыз дип кире каккан таш инъ моьхъим почмак ташы булды», — дип Изге язмада язылганнар наьрсаьне анълата сонъ?

18 Бу таш оьс­тенаь егылган хъаьркем челпаьраьмаь килаьчаьк; аь ул таш кемненъ даь булса оьстенаь тоьшсаь, аны сытачак.

19 Шундук баш руханилар хъаьм канунчылар, Ул соьйлаьгаьн гыйбраьтле хикаьяненъ уьзлаьре турында икаьнен анълап, Аны кулга алырга телаьделаьр, аьмма халыктан курыктылар.  

20 Алар Гайсаь артыннан дикъкать белаьн куьзаьтаь башладылар хъаьм янына шымчылар жъибаьрделаьр, аь алар, уьзлаьрен ихлас куь­нъелле итеп куьрсаьткаьн булып, идараьче кулына, анынъ хоькеменаь тотып бируь оьчен, Аннан баьйлаьнерлек бераьр суьз аьйттерергаь тырыштылар.

21 Алар: — Остаз! Без Синенъ доьреслекне соьйлаьвенъне хъаьм оьйраьтуьенъне, кешене кешедаьн аермавынъны, Аллахъы юлына хакыйкать буен­ча оьйраьтуьенъне белаьбез, — диделаьр.

22 хъаьм Аннан: Кайсарга салым туьлаьргаь канун безгаь роьхсаьт итаьме, аьллаь юкмы? — дип сорадылар.

23 Гайсаь исаь, аларнынъ маькерле ниятлаьрен анълап, аьйтте:

24 — Минъа бер динарны куьрсаьтегез аьле. Монда кемненъ сураьте хъаьм кемненъ исеме? Алар:
- Кайсарныкы, — дип жъавап бирделаьр.

25 Ул аларга:
- Шулай булгач, кайсарныкын кайсарга, Аллахъыныкын Аллахъыга бирегез, — диде.

26 Алар Анынъ халык алдында соьйлаьгаьн суьзлаьренаь баьйлаьнерлек бер наьрсаь даь таба алмадылар хъаьм, Анынъ жъавабына хаьйран калып, тынып калдылар.  

27 Аннары Гайсаь янына уьлелаьрненъ терелуьен инкяр итуьче садду- кейлар арасыннан кайбераьуьлаьр килде хъаьм Анъа болай диделаьр:

28 — Остаз! Муса безгаь канунда: «Бераьуьненъ бертуганы, хатыны булып та, балалары булмыйча уьлеп китсаь, ул тол калган хатын­га оьйлаьнеп, бертуганынынъ буынын даьвам иттерсен», — дип язып калдырган.

29 ЖЪиде бертуган булган: шуларнынъ беренчесе, хатын алып, балалары булмыйча уьлеп киткаьн.

30 Ул хатынны икенчесе даь,"

31 аннан оьченчесе даь, хъаьм калган башкалары да, шулай ук жъиденчесе даь алган, аьмма барысы да бала калдыр­мыйча уьлгаьннаьр.

32 Ахырда хатын да уьлгаьн.

33 Шулай булгач, уьлелаьр терелгаьн вакытта ул хатын кайсысынынъ хатыны була­чак? ЖЪидесе даь анынъ ире булган бит!

34 Гайсаь аларга болай дип жъавап бирде:
- Бу доьнья кешелаьре оьйлаьнаьлаьр даь, кияуьгаь даь чыгалар.

35 АЬ инде килаьчаьк доьньяда булырга хъаьм уьледаьн терелергаь лаеклы булганнар, анда оьйлаьнмаьслаьр даь, кияуьгаь даь чыкмаслар.

36 Алар инде уьлаь даь алмыйлар, чоьнки алар фаьрештаьлаьрдаьй булачаклар хъаьм, уьледаьн терелеп торганга куьраь, алар Аллахъы балалары бу­лалар.

37 АЬ инде янып торган куьгаьн агачы турында соьйлаьгаьндаь Муса да, Раббыны Ибрахъим Аллахъысы дип таь, Исхак Алла-хъысы дип таь, хъаьм Ягъкуб Аллахъысы дип таь атап, уьлелаьрненъ те­релуьен куьрсаьткаьн.

38 Аллахъы — уьлелаьр Аллахъысы туьгел, баьлки терелаьр Аллахъысы, чоьнки Анынъ оьчен барысы да тере.

39 Кайбер канунчылар монъа:
- Остаз! Син яхшы аьйттенъ, — диделаьр.

40 Шуннан сонъ алар Аннан бернаьрсаь турында да сорарга батырчылык итмаьделаьр. — ?

41 Ул исаь аларга аьйтте:
- Ничек кешелаьр Маьсихне Давыт Улы дип аьйтаь алалар?

42 Давыт уьзе Заьбур китабында аьйтаь бит:
«Раббы Аллахъы минем Раббыма аьйтте:
Мин дошманнарынъны аяк астынъа
баскыч итеп салганчы, Утыр Минем унъ ягымда».

43

44 — Шулай итеп, Давыт Аны Раббы дип атый. Шулай булгач, ничек инде Ул анынъ Улы була ала?  

45 Боьтен кешелаьр тынълап торганда, Ул шаькертлаьренаь аьйтте:

46 — Канунчылардан сак булыгыз! Алар озын киемнаьр киеп йоьруьне, жъыелыш маьйданнарында уьзлаьрен ихтирам итеп саьламлаьуьне, гыйбадаьтханаьлаьрдаь инъ яхшы урыннарда, аш маьжълеслаьрендаь инъ туьрдаь утыруны яраталар.

47 Алар, хаьйлаьлаьп, тол хатыннарнынъ йортларын уьзлаьренаь алалар, кешелаьр куьрсен дип, озак итеп дога кылалар; мондыйлар тагын да катырак хоькем ителаьчаьклаьр.

21

1 Гайсаь як-ягына карады хъаьм байларнынъ саьдака сан­дыгына саьдака салуын куьрде.

2 Шулай ук фаькыйрь тол хатыннынъ да ике вак акча салуын куьрде

3 хъаьм аьйтте:
- Сезгаь хак суьз аьйтаьм: бу фаькыйрь тол хатын башкаларга ка­раганда куьбраьк салды.

4 Чоьнки тегелаьрненъ барысы да уьзлаьрен­наьн артканын Аллахъыга буьлаьк иттелаьр, аь бу хатын, фаькыйрь була торып, яшаьуь оьчен кираьк булган бар булганын салды.  

5 Кайбераьуьлаьр Аллахъы Йортынынъ затлы ташлар хъаьм Аллахъыга багышланган буьлаьклаьр белаьн бизаьлгаьн булуы хакында соьйлаь­гаьндаь, Гайсаь аьйтте:

6 — Килер коьннаьр, сез монда куьргаьннаьрненъ берсеннаьн даь таш оьстендаь таш та калмаячак, барысы да жъимерелаьчаьк.  

7 Шунда Аннан сорадылар:
- Остаз! Бу кайчан булачак сонъ? хъаьм аларнынъ тиздаьн була­чагын нинди билге аша белаьчаькбез?

8 Гайсаь аьйтте:
- Сак булыгыз, сезне алдамасыннар; чоьнки куьплаьр Минем исемем белаьн килерлаьр хъаьм: «Мин — Ул», «Ул вакыт инде якын», — диярлаьр. Андыйларга иярмаьгез.

9 Сугышлар хъаьм чуа­лышлар хакында ишеткаьндаь, куркуга тоьшмаьгез. Бу вакыйгалар алдан булырга тиеш, лаькин аьле бу ахыры туьгел.

10 хъаьм Ул даьвам итеп аьйтте:
- Халык халыкка каршы, патшалык патшалыкка каршы чы­гар.

11 Урыны-урыны белаьн коьчле жъир тетраьуьлаьр, ачлык булыр, уьлаьтлаьр чыгар, куьктаь куркыныч куьренешлаьр хъаьм боьек галаьмаьт­лаьр куьренер.

12 АЬмма боларнынъ барыннан да элек Минем хакка сезне кулга алырлар хъаьм эзаьрлеклаьрлаьр, сезне хоькем итуь оьчен гыйбадаьтханаьлаьргаь алып барырлар хъаьм тоьрмаьлаьргаь утыртыр­лар. Сезне патшалар хъаьм идараьчелаьр алдына алып барырлар.

13 Ул чакта сез Минем турыда шахъитлек бираь алырсыз.

14 Шулай итеп, куьнъелегезгаь салып куегыз: «УЬзебезне ничек итеп яклар­быз», — дип, алдан уйламагыз.

15 Чоьнки Мин сезгаь тиешле суьз­лаьр хъаьм зираьклек бирермен, сезненъ дошманнарыгызнынъ берсе генаь даь аларга каршы чыга хъаьм каршы тора алмаслар.

16 Хаьтта ата-аналарыгыз да, агай-энелаьрегез даь, кардаьшлаьрегез даь, дус­ларыгыз да сезгаь хыянаьт итаьрлаьр, хъаьм кайберлаьрегез уьтертелер даь.

17 Барысы да Минем оьчен сезне наьфраьт итаьр.

18 Шулай да, башыгыздагы чаьчегезненъ бер генаь боьртеге даь югалмас.

19 Чы­дамлыгыгыз белаьн тормышыгызны коткарырсыз.  

20 Иерусалимнынъ гаскаьрлаьр тарафыннан чолгап алынуын куьр­гаьн вакытта, белеп торыгыз: анынъ жъимерелуь вакыты якын инде.

21 Шул чакта Яхъуьдиядаь булганнар тауларга качсын; шаьхъаьрдаьге- лаьр аннан чыксын; авыл тираьсендаьгелаьр анда кермаьсен.

22 Чоьн­ки ул коьннаьр — уьч алу коьннаьре хъаьм ул коьннаьрдаь Изге язмада язылганнарнынъ барысы да тормышка ашар.

23 Ул коьннаьрдаь йоькле хъаьм бала имезуьче хатыннарга кайгы! Чоьнки бу илгаь зур афаьт хъаьм бу халыкка наьфраьт килаьчаьк:

24 бераьуьлаьр кылыч белаьн уьтерелаьчаьк, кайбераьуьлаьрне аьсир итеп барлык иллаьргаь алып китаьчаьклаьр; хъаьм, маьжъуьсилаьрненъ вакыты уьткаьнче, алар Иеруса­лимны таптаячак.  

25 Кояшта да, айда да, йолдызларда да галаьмаьтлаьр булачак, жъирдаьге халыклар оьметсезлеккаь бирелаьчаьк хъаьм динъгезненъ коьчле шаулавына хъаьм котыруына аптырап калачак.

26 Галаьмгаь килаьчаьк афаьтлаьрне коьтеп, кешелаьр куркудан анънарын югалтыр, чоьнки куьк кодраьтлаьре селкетелер.

27 Шул вакыт кодраьт хъаьм балкып тор­ган боьек дан белаьн болытта килуьче Адаьм Улын куьрерлаьр.

28 Болар гамаьлгаь аша башлагач, курыкмыйча, тураеп басыгыз, башлары­гызны куьтаьрегез, чоьнки сезненъ котылуыгыз инде якын.  

29 Гайсаь аларга бер гыйбраьтле суьз соьйлаьде: — Инжъир агачына хъаьм барлык агачларга карагыз:

30 аларнынъ яфрак яра башлавын куьреп, сез тиздаьн жъаьйненъ инде жъитаьчаьген белаьсез.

31 Шунынъ кебек уьк, бу хаьллаьрненъ гамаьлгаь ашуын куьр­гаьндаь, сез Аллахъы Патшалыгынынъ якын икаьнен белерсез.

32 Сезгаь хак суьз аьйтаьм: боларнынъ барысы да тормышка ашмый­ча, бу буын кешелаьре уьлмаьячаьк.

33 Куьк хъаьм жъир юкка чыгачак, аьмма Минем суьзлаьрем хъичкайчан юкка чыкмаячак.

34 Сак булыгыз, артык ашап-эчуь, эчеп-исеруь хъаьм тормыш маь­шаькатьлаьре сезненъ белаьн идараь итмаьсен, ул коьн сезгаь, тозак кебек, коьтмаьгаьндаь килмаьсен.

35 Чоьнки ул коьн жъир йоьзендаьге кешелаьрненъ барысын да куып жъитаьр.

36 Шулай итеп, хъаьрвакыт уяу булыгыз хъаьм, булырга тиешле барлык наьрсаьлаьрдаьн качып котылырга хъаьм Адаьм Улы каршына килеп басарга коьчегез бул­сын оьчен, дога кылыгыз.

37 Коьндезлаьрен Гайсаь Аллахъы Йортында оьйраьтаь, аь кич жъит­каьч, аннан китеп, тоьннаьрен Заьйтуьн тавы дип аталган тауда уьт­каьраь иде.

38 Боьтен халык иртаьн иртуьк Аны тынълау оьчен Аллахъы Йортына килаь иде.

22

1 Коткарылу баьйраьме дип аталган Тоьче куьмаьч баьйраьме якынлаша иде.

2 Баш руханилар хъаьм канунчылар халык­тан курыкканга, алардан яшерен раьвештаь, Гайсаьдаьн котылу аьмаьлен эзлаьделаьр.

3 Бу вакытта унике шаькертненъ берсе Искариот кушаматлы Яхъуьдненъ эченаь шайтан керде.

4 хъаьм ул, баш руханилар хъаьм Аллахъы Йорты каравылы башлыклары янына барып, Гайсаьне алар кулына тапшыру хакында соьйлаьште.

5 Алар шатландылар хъаьм анъа акча бирергаь риза булдылар.

6 Яхъуьд алар белаьн риза­лашты хъаьм, халык белмаьгаьндаь Гайсаьне алар кулына тапшыру оьчен, унъай вакыт эзли башлады.  

7 Коткарылу баьраьне чалынырга тиеш булган, Тоьче куьмаьч баьйраьме коьне килеп жъитте.

8 Гайсаь, Петер белаьн Яхъяны жъи­баьреп, аларга: Барыгыз, безгаь Коткарылу баьйраьме ашын аьзерлаьгез, — диде.

9 Алар Анъа: Аны кайда аьзерлаьвебезне телисенъ? — диделаьр.

10 Ул аларга аьйтте: Шаьхъаьргаь кергаьндаь сезгаь су чуьлмаьге куьтаьреп кайтучы бер кеше очрар. Анынъ артыннан барыгыз хъаьм ул кергаьн оьйгаь кере­гез

11 хъаьм йорт хужъасына: «Остаз синнаьн: „Шаькертлаьрем белаьн Коткарылу баьйраьме ашын кайсы буьлмаьдаь ашыйк?" — дип со­рый», — диегез.

12 Ул сезгаь оьске каттагы жъихъазланган зур буьл­маьне куьрсаьтер, шунда аьзерлаьгез.

13 Шаькертлаьр китте хъаьм, хъаьрнаьрсаьне Гайсаь аьйткаьнчаь табып, Коткарылу баьйраьме ашын аьзерлаьделаьр.

14 Аш вакыты жъиткаьч, Гайсаь раьсуьллаьр белаьн бергаь табын артына утырды

15 хъаьм алар- га аьйтте: — Мин газап чиккаьнгаь кадаьр шушы Коткарылу баьйраьме ашын сезненъ белаьн бергаь ашарга бик телаьгаьн идем.

16 Сезгаь аьйтаьм: Аллахъы Патшалыгында уьзененъ тулы маьгънаьсен алганга кадаьр Мин аны инде ашамаячакмын.

17 Ул касаьне алды хъаьм, шоькрана иткаьннаьн сонъ, болай диде: Моны алыгыз да уьзара буьлешеп эчегез.

18 Сезгаь аьйтаьм: Аллахъы Патшалыгы килгаьнгаь кадаьр Мин йоьзем шаьрабын эчмаь­ячаькмен.

19 Аннары Гайсаь икмаьк алды хъаьм, шоькрана иткаьннаьн сонъ, аны сындырды хъаьм шаькертлаьренаь бирде.
- Бу — Минем сезненъ оьчен бирелаь торган таьнем. Мине искаь алу оьчен шулай эшлаьгез, — диде Ул.

20 Аштан сонъ Гайсаь шулай ук итеп касаьне шаькертлаьренаь бирде хъаьм аьйтте:
- Менаь бу касаь — Минем сезненъ оьчен туьгелаь торган каным белаьн расланган янъа килешуь.

21 АЬмма Минъа хыянаьт итуьче Ми­нем белаьн бер оьстаьл артында утыра.

22 Хаьер, Адаьм Улы, ничек 22 алдан билгелаьнгаьн булса, шул юл белаьн бара; лаькин Анъа хыя­наьт итуьчегаь кайгы!

23 Шаькертлаьр:
- Безненъ арадан моны кайсыбыз эшлаьр икаьн? — дип, бер-берсеннаьн сораша башладылар.  ?

24 Алар арасында, безненъ кайсыбыз инъ боьеге булып исаьплаьнелергаь тиеш, дигаьн маьсьаьлаь турында баьхаьс таь чыкты.

25 Гайсаь исаь аларга аьйтте:
- Патшалар халыклар оьстеннаьн хакимлек итаьлаьр, хъаьм алар белаьн идараь итуьчелаьр «яхшылык кылучылар» дип аталалар.

26 Сездаь алай булмасын: сезненъ арагызда инъ олыгыз кече кебек, башлык булучыгыз хезмаьтче кебек булсын.

27 Чоьнки, кем олы­рак: оьстаьл артында утыручымы, аьллаь анъа хезмаьт итуьчеме? ОЬс­таьл артында утыручы туьгелме сонъ? АЬ Мин сезненъ арада хезмаьт итуьче кебек.

28 Минем бар сынауларымда сез хъаман Минем белаьн кала бир­дегез.

29 хъаьм, Атам Минъа биргаьн кебек, Мин даь сезгаь патшалык итуь хокукын бираьм.

30 Шулай итеп, сез Минем Патшалыгымдагы табында ашаячаксыз, эчаьчаьксез хъаьм, Исраилненъ унике кабилаь­се оьстеннаьн хакимлек итеп, таьхетлаьрдаь утырачаксыз.  

31 Раббы Петергаь аьйтте:
- Шимун, Шимун! Менаь шайтан сезне бодай илаьгаьн кебек илаьргаь роьхсаьт алды.

32 АЬмма син иманынъны югалтмасын дип, Мин синенъ оьчен дога кылдым; син Минъа кире килгаьч, иман- дашларынъны ныгыт.

33 Петер Анъа болай диде:
- Раббым! Мин Синенъ белаьн тоьрмаьгаь даь, уьлемгаь даь барырга аьзермен.

34 АЬ Гайсаь аьйтте:
- Петер, синъа аьйтаьм, буьген аьтаьч кычкырганчы, Мине белуь­енънаьн оьч тапкыр ваз кичаьчаьксенъ.

35 хъаьм шаькертлаьренаь аьйтте:
- Мин сезне янчыксыз, биштаьрсез, башмаксыз жъибаьргаьн чакта, сезненъ бераьр наьрсаьгаь ихтыяжъыгыз булдымы?
Алар:
- хъичнаьрсаьгаь даь булмады, — дип жъавап бирделаьр.

36 Шунда Ул аларга аьйтте:
- АЬмма хаьзер янчыгы булганы аны уьзе белаьн алсын, биштаь­рен даь алсын; аь янчыгы булмаганы оьс киемен сатсын да кылыч сатып алсын.

37 Чоьнки сезгаь аьйтаьм, Изге язманынъ: «Ул жъинаять­челаьр белаьн тинъ саналды», - дип язылган урыны Минъа карата тормышка ашырылырга тиеш. Минем хакта язылганнар тор­мышка ашырылу алдында.

38 Шаькертлаьр Анъа:
- Раббыбыз! Менаь монда ике кылыч бар, - диделаьр.
Ул аларга:
- Бу турыда жъитте! - диде.  

39 Гайсаь, гадаьтенчаь, шаьхъаьрдаьн Заьйтуьн тавына китте; Анынъ белаьн бергаь шаькертлаьре даь барды.

40 Анда барып жъиткаьч, Ул аларга:
- Ваьсваьсаьгаь дучар булмас оьчен дога кылыгыз, - диде.

41 хъаьм УЬзе, алардан таш атымы кадаьр читкаьраьк китеп, тезлаь­неп дога кылды

42 хъаьм аьйтте:
- Йа, Ата! АЬгаьр телаьсаьнъ, бу газаплар касаьсен Миннаьн кире алчы. Хаьер, Минем ихтыярым туьгел, Синенъ ихтыярынъ булсын.

43 [ Шул вакыт, Анынъ янына куьктаьн бер фаьрештаь килеп, Аны ныгытты.

44 Куьнъеле газапланганлыктан, Ул аеруча тырышып дога кылды; Анынъ тире жъиргаь тамган кан тамчылары кебек булды.]

45 Дога кылган урыннан торып, Ул шаькертлаьре янына килде хъаьм аларны кайгыдан талчыгып йоклап яткан хаьлдаь куьр­де

46 хъаьм аларга аьйтте:
- Нигаь йоклап ятасыз? Торыгыз хъаьм, ваьсваьсаьгаь дучар бул­мас оьчен, дога кылыгыз.  

47 Ул аьле аьйтеп таь бетермаьде, бу урынга халык тоьркеме килеп жъитте, аь инъ алдан унике шаькертненъ берсе - Яхъуьд атлысы бара иде. Ул, уьбаьргаь дип, Гайсаь янына килде.

48 Гайсаь исаь анъа:
- Яхъуьд! Син Адаьм Улына уьбуь белаьн хыянаьт итаьсенъмени? -диде.

49 Гайсаь янындагы шаькертлаьр, хаьзер наьрсаь булачагын анълап, Анъа аьйттелаьр:
- Раббыбыз! Баьлки безгаь кылычларыбызны эшкаь жъигаьргаьдер?

50 Аларнынъ берсе, инъ баш руханинынъ хезмаьтчесенаь селтаьнеп, анынъ унъ колагын чабып оьзде.

51 Шунда Гайсаь:
- Туктагыз! ЖЪитаьр! - диде. хъаьм, хезмаьтчененъ колагына кулын тидереп, аны савыктыр­ды.

52 Гайсаь УЬзен кулга алырга килгаьн баш руханиларга, Аллахъы Йорты каравылы башлыкларына хъаьм аксакалларга аьйтте: Юлбасар тотарга чыккан кебек, сез Мине тотарга кы­лычлар хъаьм чукмарлар куьтаьреп килгаьнсез!

53 Мин хъаьр коьнне сезненъ белаьн бергаь Аллахъы Йортында булдым хъаьм сез Минъа кул куьтаьрмаьдегез; аь хаьзер - сезненъ вакыт, каранъгылык ха­кимлек итаь.  

54 Шуннан сонъ алар, Гайсаьне тотып, инъ баш рухани оьенаь алып керделаьр. Петер исаь ерактарак калып алар артыннан барды.

55 Ишегалды уртасына учак ягылган иде. Петер учак тираьсендаь утыручылар арасына барып утырды.

56 АЬ бер хезмаьтче хатын, анынъ учак янында утырганын куьреп, анъа текаьлеп карады:
- Менаь бу да Анынъ белаьн иде, - диде.

57 АЬмма ул хатынга:
- Мин Аны белмим, - дип, Аннан ваз кичте.

58 Бераздан икенче бераьуь аны куьреп:
- Син даь аларнынъ берсе, - диде. Лаькин Петер ул кешегаь:
- Юк! - диде.

59 Бер саьгатьлаьп вакыт уьткаьч, тагын аларнынъ берсе:
- Чынлап та, бу да Анынъ белаьн бергаь иде, ул да Гаьлилаья кешесе бит, - дип, катгый раьвештаь раслады.

60 АЬмма Петер ул кешегаь:
- Мин синенъ наьрсаь соьйлаьвенъне белмим, - диде. Ул наькъ менаь шушы суьзлаьрне аьйткаьн вакытта аьтаьч кычкыр­ды.

61 Бу вакытта Раббы борылып Петергаь карады; хъаьм Раббы­нынъ анъа: «Буьген аьтаьч кычкырганчы син Миннаьн оьч тапкыр ваз кичаьчаьксенъ», - дигаьн суьзлаьре исенаь тоьште.

62 Ул, урам якка чыгып, бик каты елады.

63 Гайсаьне саклап торучылар Аны мыскыл иттелаьр хъаьм кый­надылар.

64 Гайсаьненъ куьзлаьрен каплап, Аннан:
- Паьйгамбаьрлек итеп аьйт: Синъа кем сукты? - дип сорадылар.

65 Алар болардан башка да Аны хурлый торган куьп суьзлаьр аьйт­телаьр.

66 Танъ белаьн яхъуьд аксакаллары, баш руханилар хъаьм канун­чылар Югары кинъаьшмаь жъыелышына жъыелдылар хъаьм Гайсаьне жъыелыш алдына китереп бастырдылар

67 хъаьм аьйттелаьр:
- Безгаь аьйт, Син Маьсихме?
Ул аларга аьйтте:
- АЬгаьр сезгаь аьйтсаьм, сез ышанмассыз.

68 АЬ инде сездаьн сора­сам, Минъа жъавап бирмаьссез.

69 Бу вакыттан башлап Адаьм Улы Кодраьт Иясененъ унъ ягында утырыр.

70 Шунда барысы:
- Алайса Син Аллахъы Улы буласынъ инде? - диделаьр.
Ул аларга:
- Сез уьзегез Мине Ул дип аьйтаьсез, - дип жъавап бирде.

71 Алар:
- Безгаь тагын нинди шахъитлек кираьк? Без инде моны Анынъ УЬз авызыннан ишеттек, - диделаьр.

23

1 Кинъаьшмаьдаьгелаьрненъ барысы да, торып, Гайсаьне Пилат янына алып килделаьр.

2 - Без бу Кешене халкыбызны аздыручы дип таптык. Ул УЬзен Маьсих, Патша дип атый хъаьм кайсарга салым туьлаьуьне тыя, - дип гаепли башладылар.

3 Пилат Аннан:
- Син яхъуьдлаьр Патшасымы? - дип сорады.
Ул анъа:
- Моны син уьзенъ аьйтаьсенъ, - диде.

4 Пилат исаь баш руханиларга хъаьм халык тоьркеменаь:
- Мин бу Кешене гаеплаьрлек бер саьбаьп таь куьрмим, - диде.

5 АЬмма алар:
- Ул Гаьлилаьядаьн башлады, хаьзер монда да килде. Боьтен Яхъуьдиядаь оьйраьтеп, Ул халыкны котырта, - дип, уьз суьзлаьрендаь нык тордылар.  

6 Пилат исаь Гаьлилаья дигаьннаьрен ишетеп:
- Ул гаьлилаьялеме? - дип сорады.

7 Гайсаьненъ ХЪируд патша идараь иткаьн оьлкаьдаьн икаьнен белгаьч, ул Аны ХЪируд янына жъибаьрде. Ул коьннаьрдаь ХЪируд уьзе даь Иерусалимда иде.

8 ХЪируд исаь, Гайсаьне куьреп, бик шатланды, чоьнки ул Анынъ хакында ишеткаьнлектаьн, куьптаьннаьн Аны куьраьсе килеп йоьргаьн хъаьм Анъардан нинди даь булса могжъиза куьрермен дип оьметлаьнгаьн иде.

9 ХЪируд Анъа куьп сораулар бирде; лаькин Гайсаь анъа бер генаь жъавап та кайтармады.

10 Шунда булган баш руханилар хъаьм канунчылар исаь Аны бик каты гаеплаьделаьр.

11 АЬмма ХЪируд уьзененъ гаскаьрилаьре белаьн Гайсаьне маьсхаьраьлаьп хъаьм Анъардан коьлеп, Аны купшы киемнаьргаь киендереп, кире Пилат янына жъибаьрде.

12 Шул коьнне Пилат белаьн ХЪируд дусла­шып киттелаьр. Монъа хаьтле алар бер-берсенаь дошман иделаьр.  

13 Пилат баш руханиларны, башлыкларны хъаьм халыкны жъыеп,"

14 аларга аьйтте:
- Сез минъа бу Кешене халыкны котырта дип алып килдегез; менаь мин сезненъ алда аннан сорау алдым, лаькин бу Кешене сез аьйткаьн гаеплаьрненъ берсендаь даь гаепле дип тапмадым.

15 хъируд та гаепле дип тапмады; чоьнки ул Аны кире безгаь жъи­баьрде. Менаь шулай, Ул уьлем жъаьзасы бирерлек хъичнаьрсаь даь эшлаьмаьгаьн.

16 Шулай булгач, мин Аны, жъаьзалап, иреккаь жъи­баьраьм.

17

18 АЬмма барысы бер тавыштан:
- Анъа уьлем! АЬ безгаь Барабны азат ит! - дип кычкыра башла­дылар.

19 Бараб шаьхъаьрдаь чуалыш китереп чыгаруы хъаьм кеше уьтеруье оьчен тоьрмаьгаь утыртылган кеше иде.

20 Пилат, Гайсаьне иреккаь жъибаьрергаь телаьп, тагын аларга моьраьжъаьгать итте.

21 АЬмма алар:
- Аны хачка кадакла, кадакла! - дип кычкыра бирделаьр.

22 Ул оьченче маьртаьбаь аларга аьйтте:
- Ул нинди явызлык эшлаьгаьн сонъ? Мин Анъарда уьлем жъаьза­сы бирерлек хъичнинди гаеп тапмадым; шулай итеп, мин Аны, жъаьзалап, иреккаь жъибаьраьм.

23 Лаькин халык тоьркеме тагын да катырак тавыш белаьн Анынъ хачка кадаклануын талаьп иттелаьр; хъаьм ахыр чиктаь уьз дигаьннаь­ренаь ирештелаьр.

24 Пилат, алар телаьгаьнчаь булсын, дигаьн карар кылды.

25 Чуалыш китереп чыгарган хъаьм кеше уьтергаьн оьчен тоьрмаьгаь утыртылганны, алар сораганча, азат итте; аь инде Гайсаьне аларнынъ ихтыярына тапшырды.  

26 Гаскаьрилаьр Аны алып барганда, кырдан кайтып килуьче куь-риниле Шимун атлы бер кешене туктаттылар да, хачны анынъ жъилкаьсенаь салып, Гайсаь артыннан алып барырга куштылар.

27 Артыннан куьп санлы халык тоьркеме, шулай ук, Аны кызга­нып, уькереп елый-елый, хатын-кызлар да барды.

28 Гайсаь исаь борылып аларга аьйтте: - АЬй, Иерусалим хатын-кызлары! Минем оьчен еламагыз, баьлки уьзегез хъаьм балаларыгыз оьчен елагыз.

29 Чоьнки килер коьн­наьр хъаьм: «Кысыр хатыннар, аьле бала тудырмаган карыннар хъаьм бала имезмаьгаьн имчаьклаьр баьхетле!» - дип аьйтерлаьр.

30 Шул коьннаьрдаь кешелаьр тауларга: «Безненъ оьскаь авыгыз!», калкулык­ларга: «Безне каплагыз!» - дип аьйтерлаьр.

31 Чоьнки яшеллаьнеп уьсеп утырган агач белаьн моны эшлилаьр икаьн, корыган агач бе­лаьн наьрсаь булыр сонъ?

32 Гайсаь белаьн бергаь ике жъинаятьчене даь жъаьзалап уьтерергаь алып бардылар.

33 Баш соьяге дип аталган урынга жъиткаьч, Аны ХЪаьм шул жъинаятьчелаьрне даь - берсен Анынъ унъ ягына, аь икен­чесен сул ягына - хачка кадакладылар.

34 [ Гайсаь исаь аьйтте: Йа, Ата! Аларны кичер, чоьнки алар наьрсаь эшлаьуьлаьрен белмилаьр.] Гаскаьрилаьр исаь, жираьбаь салышып, Анынъ киемнаьрен буьлеш­телаьр.

35 Халык моны карап торды. Башлыклар да Гайсаьдаьн мыскыллап коьлделаьр ХЪаьм:
- Ул башкаларны коткарды! АЬгаьр Ул Аллахъы тарафыннан сайланган Маьсих булса, УЬзен-уьзе коткарсын! - диделаьр.

36 Гаскаьрилаьр даь, Анъа якын килеп хъаьм шаьраб серкаьсе таькъдим итеп, Аны мыскыл иттелаьр

37 хъаьм:
- Син яхъуьдлаьр Патшасы булсанъ, УЬзенъне-уьзенъ коткар! - ди­делаьр.

38 Анынъ баш оьстенаь хачка: «Бу - яхъуьдлаьр Патшасы», - дип язылган язу беркетелгаьн иде.

39 Хачка асып куелган жъинаятьчелаьрненъ берсе, Аны хурлап:
- Син Маьсих туьгелме сонъ? Шулай булса, УЬзенъне даь, безне даь коткар! - диде.

40 Икенчесе исаь:
- Син уьзенъ Анынъ кебек уьк хоькем ителгаьн, аьллаь син Аллахъы- дан да курыкмыйсынъмы? - дип, тегене тыйды.

41 - Безне гадел хоькем иттелаьр, чоьнки кылган эшлаьребезгаь карата тиешлесен алдык; аь Ул хъичбер начарлык эшлаьмаьде, - диде.

42 хъаьм Гайсаьгаь: - Гайсаь, УЬзенъненъ Патшалыгынъа кергаьч, мине искаь ал, - диде.

43 Гайсаь анъа:
- Хак суьз аьйтаьм: буьген уьк син Минем белаьн бергаь жъаьннаьттаь булачаксынъ.

44 Инде коьн урталары иде. Шул вакыт кояш яктыртмый башлады, боьтен жъир оьстен каранъгылык каплап алды, хъаьм коьн­дезге оьчкаь кадаьр шулай булды. АЬ Аллахъы Йортындагы паьрдаь урталай ертылды.

45

46 Гайсаь каты тавыш белаьн:
- Ата! Мин рухымны Синенъ кулынъа тапшырам, - дип кыч­кырды хъаьм шуны аьйткаьннаьн сонъ жъан бирде.

47 Бу вакыйганы куьреп торган йоьзбашы Аллахъыны данлап:
- Чыннан да бу Кеше таькъва булган икаьн, - диде.

48 Моны карарга жъыелган боьтен кеше, булган вакыйганы куьргаьннаьн сонъ, куькраьклаьренаь суга-суга, кайгырып оьйлаьренаь кайтып киттелаьр.

49 АЬ Гайсаьненъ бар дуслары, шулай ук Анъа ияреп Гаьли-лаьядаьн килгаьн хатыннар да бу хаьлне ерактан карап тордылар.  

50 Югары кинъаьшмаьдаь Яхъуьдия жъирендаьге Ариматай шаьхъаь­реннаьн Йосыф исемле бер кеше бар иде. Ул, Кинъаьшмаь аьгъзасы булса да, анда чыгарылган карарны хъаьм бу эшне хупламады. Ул игелекле хъаьм таькъва булып, Аллахъы Патшалыгы килуьен коьтаь иде.

51

52 Йосыф, Пилат янына барып, Гайсаьненъ гаьуьдаьсен бируьен сорады.

53 Ул, гаьуьдаьне хачтан алды хъаьм, жъитен тукымага тоьреп, таш тауны тишеп ясалган бер кабергаь салды. Монъа кадаьр анда аьле хъичкем даь салынмаган була.

54 Бу - баьйраьмгаь аьзерлаьнаь тор­ган жъомга коьн иде, инде тиздаьн шимбаь коьн башланасы иде.

55 Гайсаь белаьн Гаьлилаьядаьн килгаьн хатыннар Йосыф артыннан бардылар, каберне хъаьм Гайсаьненъ гаьуьдаьсен ничек итеп кабергаь куйганнарын карап тордылар.

56 Шуннан сонъ алар, оьйлаьренаь кайтып, Гайсаьненъ гаьуьдаьсенаь соьртуь оьчен баьлзаьм хъаьм хуш исле майлар аьзерлаьделаьр; хъаьм Муса канунында кушылганча, шимбаь коьнне ял иттелаьр.

24

1 Атнанынъ беренче коьнендаь хатын-кызлар, алдан аьзер­лаьнгаьн хуш исле майларны алып, иртаьн-иртуьк кабер янына киттелаьр

2 хъаьм, кабер янына килгаьч, ташнынъ кабер алдыннан читкаь аударылганын куьрделаьр.

3 АЬ эчкаь кергаьч, Раббы Гайсаьненъ гаьуьдаьсен тапмадылар.

4 Алар бу хаьлгаь аптыра­шып торган вакытта, кинаьт алар алдына ялтырап торган киемдаь ике ир кеше паьйда булды.

5 Хатыннар куркып туьбаьн карадылар, аьлеге кешелаьр аларга аьйттелаьр: - Нигаь сез Терене уьлелаьр арасыннан эзлисез?

6 Ул монда юк: Ул терелтеп торгызылды. Гаьлилаьядаь чагында Анынъ сезгаь аьйт­каьн суьзлаьрен исегезгаь тоьшерегез:

7 «Адаьм Улы гоьнахълылар ку­лына тотып бирелергаь, хачка кадакланырга хъаьм оьченче коьндаь терелеп торырга тиеш», - дигаьн иде Ул сезгаь.

8 Шунда Гайсаь аьйткаьн суьзлаьр аларнынъ ислаьренаь тоьште.

9 хъаьм кабер яныннан китеп, бу хаьл хакында алар унбер шаь­керткаь хъаьм калганнарга да хаьбаьр иттелаьр.

10 Раьсуьллаьргаь бу хакта Магдалалы Маьрьям, Йохана, Ягъкубнынъ анасы Маьрь­ям, хъаьм шулай ук алар белаьн булган башка хатыннар да соьй­лаьде.

11 АЬмма хатын-кызларнынъ бу суьзлаьре раьсуьллаьргаь буш суьзлаьр булып тоелды хъаьм алар ышанмадылар.

12 Лаькин Петер, торып, кабер янына йоьгерде хъаьм иелеп кабер ишеге аша ка­рагач, анда яткан каьфенлекне генаь куьрде хъаьм, бу хаьлгаь танъ калып, оьенаь кайтты.

13 Шул ук коьнне Гайсаьненъ ике шаькерте Иерусалимнан унбер чакрым чамасы ераклыктагы Эммаус дип аталган авылга ба­рырга чыкты.

14 Алар булып узганнарнынъ барысы хакында да соьйлаьшеп бардылар.

15 Алар соьйлаьшеп, фикер алышып барган чакта, Гайсаь УЬзе алар янына килеп, алар белаьн бергаь бара баш­лады.

16 АЬмма шаькертлаьрненъ куьзлаьре каплап торылган кебек булганга куьраь, алар Аны танымадылар.

17 Ул исаь алардан болай дип сорады:
- Сез наьрсаь хакында фикер йоьртеп барасыз?
Алар кайгыдан туктап калдылар.

18 Шаькертлаьрненъ берсе, Клеопас атлысы Анъа:
- Иерусалимга килгаьннаьр арасында бу коьннаьрдаь анда булган хаьллаьр турында Син генаь белмисенъме аьллаь? - диде.

19 Ул алардан:
- Нинди хаьллаьр турында? - дип сорады.
Шаькертлаьр Анъа аьйттелаьр:
- Насаралы Гайсаь турында; Ул Аллахъы алдында да, боьтен ха­лык алдында да, эштаь даь, суьздаь даь кодраьтле Паьйгамбаьр иде.

20 Безненъ баш руханилар хъаьм башлыклар Аны уьлемгаь хоькем итуь оьчен тотып бирделаьр хъаьм хачка кадакладылар.

21 АЬ без Исраил- не азат итаьргаь тиеш Кеше - Ул булыр дип оьметлаьнгаьн идек, аьмма аьле болар гына туьгел. Ул вакыйгадан сонъ инде ике коьн уьтте.

22 Шунынъ оьстенаь арабыздагы кайбер хатыннар да безне танъ калдырды; алар иртуьк кабер янына барганнар,"

23 аьмма Анынъ гаьуьдаьсен тапмаганнар. Шулай ук фаьрештаьлаьр паьйда булып, аларга: «Ул тере», - дип аьйткаьннаьрен алар кайтып соьйлаьделаьр.

24 Аннары арабызда булган кайбер кешелаьр кабер янына барды­лар хъаьм бар наьрсаьненъ хатыннар соьйлаьгаьнчаь булуын куьрделаьр; лаькин Гайсаьненъ УЬзен куьрмаьделаьр.

25 Шунда Гайсаь аларга аьйтте:
- АЬй сез, анъсызлар, паьйгамбаьрлаьрненъ аьйткаьн барлык суьзлаь­ренаь акрын инанучылар!

26 Маьсих УЬзененъ шоьхъраьтенаь ирешер алдыннан шулай газап чигаьргаь тиеш туьгел идемени?

27 Ул Муса язмаларыннан башлап, барлык паьйгамбаьрлаьрненъ язмаларына кадаьр боьтен Изге язмадагы УЬзе хакында аьйтелгаьн урыннарны анълатып бирде.

28 Алар уьзлаьре барасы авылга якын­лаштылар; аь Гайсаь УЬз юлын тагын да даьвам итаьргаь телаьгаьн кебек итте.

29 АЬмма алар:
- Инде кич якынлашып килаь, безненъ белаьн кал, - дип Аны куьндерделаьр, хъаьм Ул алар белаьн оьйгаь кереп калды.

30 Ул, алар бе­лаьн бергаь оьстаьл артына ашарга утыргач, икмаьк алып шоькрана кылганнан сонъ, аны сындыргалап шаькертлаьргаь бирде.

31 Шул­чак аларнынъ куьзлаьре ачылып китте хъаьм шаькертлаьр Гайсаьне танып алдылар; аьмма Ул аларга куьренмаьс булды.

32 Алар бер-берсенаь:
- Ул безгаь юлда соьйлаьгаьндаь хъаьм Изге язманынъ маьгънаьсен анълатканда, безненъ куьнъеллаьребез куьтаьрелеп китте туьгелме сонъ? -диделаьр.

33 хъаьм шунда ук торып, Иерусалимга кире кайттылар, анда унбер шаькертне хъаьм алар белаьн бергаь булган башкаларны жъые­лышып торган хаьлдаь куьрделаьр.

34 Аларнынъ барысы да:
- Раббы чыннан да уьледаьн терелеп торды хъаьм Шимунга куь­ренде, - дип соьйлаьделаьр.

35 Бу кешелаьр даь юлда булган вакыйганы хъаьм икмаьк сындырган чакта Гайсаьне ничек танып алулары хакында соьйлаьп бирделаьр.  

36 Алар бу хакта соьйлаьгаьндаь Гайсаь УЬзе кинаьт аларнынъ уртасында паьйда булып:
- Иминлек сезгаь, - диде.

37 Алар куркудан катып калдылар, бу оьраьк булса кираьк дип уйладылар.

38 Лаькин Ул аларга аьйтте:
- Нигаь каушап калдыгыз? Нигаь куьнъелегезгаь шундый шик тоьшаь?

39 Минем кулларыма хъаьм аякларыма карагыз, бу - Мин УЬзем. Кулларыгызны Минъа тидерегез хъаьм карагыз; оьраькненъ таь­не хъаьм соьяге булмый, аь куьргаьнегезчаь, Миндаь бар.

40 Моны аьйткаьннаьн сонъ, Ул аларга кулларын хъаьм аякларын куьрсаьтте.

41 Алар шатлыкларыннан хъаьм танъ калудан хъаман да ышанмый торганда, Ул алардан:
- Сезненъ монда ашарга бераьр наьрсаьгез бармы? дип сорады.

42 Алар Анъа бер кисаьк пешкаьн балык бирделаьр.

43 Ул аны алып, алар алдында ашады.

44 Аннан сонъ Гайсаь аларга аьйтте:
- Мин сезненъ белаьн бергаь чакта, наькъ менаь боларны соьйлаь­дем: Муса канунында, паьйгамбаьрлаьрненъ китапларында хъаьм Заь- бурда Минем хакта язылганнарнынъ барысы да тормышка ашы­рылырга тиеш.

45 Аннары Ул аларга Изге язманы анъларга ярдаьм итте.

46 хъаьм аларга:
- Изге язмада болай дип язылган: Маьсих газап чигаьргаь, оьченче коьндаь уьледаьн терелеп торырга,"

47 хъаьм гоьнахълары киче­релсен оьчен таьуьбаь итуь, Иерусалимнан башлап, бар халыкларга Анынъ исеме нигезендаь игълан ителергаь тиеш, - диде. -

48 Сез монъа шахъитлаьр.

49 Мин Атам ваьгъдаь иткаьнне сезгаь жъибаьрермен; сез исаь куьклаьрдаьн уьзегезгаь кодраьт бирелгаьнгаь кадаьр Иерусалим шаьхъаьрендаь калыгыз.  

50 Шуннан сонъ Гайсаь, шаькертлаьрен шаьхъаьрдаьн алып чыгып, Баьйтаьниягаь чаклы алар белаьн барды хъаьм, кулларын куьтаьреп, анда аларга фатихасын бирде.

51 Ул аларга фатиха биргаьндаь, алардан аерыла барып, куьккаь алынды.

52 Шаькертлаьр саьжъдаь кылып, Анъа табындылар хъаьм зур шатлык белаьн Иерусалимга кайттылар.

53 Алар Аллахъыны данлап, хъаьрвакыт Аллахъы Йор­тында булдылар.