1

1 A Abraham yageng a David yageng a Zezi Kirist roog la a woto.

2 A Abraham n dog a Izak, t'a Izak dog a Zakob, t'a Zakob dog a Zuda ne a ba-biisi,

3 t'a Zuda ne pag a Tamaar dog a Farɛs ne a Zaara, t'a Farɛs dog a Hesrom, t'a Hesrom dog a Aram,

4 t'a Aram dog a Aminadab, t'a Aminadab dog a Naasõ, t'a Naasõ dog a Salmo,

5 t'a Salmo ne a pag a Rahaab dog a Booz, t'a Booz ne a pag a Rut dog a Obɛɛd,

6 t'a Obɛɛd dog a Izayi, t'a Izayi dog a David. Rĩm a David ne a Uri pagã doga a Salomo,

7 la a Salomo doga a Roboam, t'a Roboam dog a Abiya, t'a Abiya dog a Aza,

8 t'a Aza dog a Zozafat, t'a Zozafat dog a Zoram, t'a Zoram dog a Oziyas,

9 t'a Oziyas dog a Zoatam, t'a Zoatam dog a Akaaz, t'a Akaaz dog a Ezekiyas,

10 t'a Ezekiyas dog a Manase, t'a Manase dog a Amo, t'a Amo dog a Zozɩyas,

11 t'a Zozɩyas dog a Zekonyas ne a ba-biisi. Zemsa wakat ning b sẽn yõg Israyɛll nebã n kẽng Babilonnã.

12 La bãmb sẽn ta Babilon, a Zekonyas yaool n doga a Salatyɛl, t'a Salatyɛl dog a Zorobabɛlle,

13 t'a Zorobabɛll dog a Abiyuud, t'a Abiyuud dog a Eliyakim,

14 t'a Eliyakim dog a Azaoor, t'a Azaoor dog a Sadok, t'a Sadok dog a Akim,

15 t'a Akim dog a Eliyuud, t'a Eliyuud dog a Eleyazaar, t'a Eleyazaar dog a Mata, t'a Mata dog a Zakob,

16 t'a Zakob dog a Zozɛf sẽn ya a Maari sɩda, Maari ning sẽn dog a Zezi b sẽn boond tɩ Kiristã.

17 Woto, sẽn sɩng ne a Abraham tɩ ta a David, yaa zamaan piig la a naase. La sẽn sɩng ne a David tɩ ta b sẽn na n yõg Israyɛll nebã n kẽng Babilonnã, yaa zamaan piig la a naase. La sẽn sɩng ne b sẽn yõg bãmb n kẽng Babilonnã tɩ ta Kiristã, yaa zamaan piig la a naase.

18 Ad a Zezi Kirist dogem sẽn yɩ to-to: B rag n dɩka bãmb ma a Maari n kõ a Zozɛf, la sẽn deng b sẽn na n vɩɩmd ne taaba, b mikame t'a Maari tʋtame, la yaa Sɩɩg-sõng n kɩt t'a yɩ a woto.

19 La a sɩd a Zozɛf sẽn ya nin-tɩrga, n ka rat n ning-a yãnd neb nifẽ yĩnga, a tagsame n dat n soos n bas-a.

20 Wakat ning a Zozɛf sẽn tagsd a woto, Zu-soabã malɛk puka a meng ne yẽnda zãmsd pʋgẽ n yeele: Zozɛf, a David yagenga, da zoe dabeem tɩ peeg f pag a Maari ye, bala pʋgã a sẽn tarã yita Sɩɩg-sõng nengẽ.

21 Yẽ na n doga bi-ribla, la fo na n pʋda a yʋʋr t'a Zezi. Yaa bãmb n na n yols b nebã ne yel-wẽnã.

22 Bõn-kãens fãa maaname tɩ Zu-soabã sẽn dag n gom ne b no-rɛɛsã noorã paam pidsgu:

23 Ade, pa-kuil na n dɩka pʋga, n dog bi-ribla, la b na n pʋda a yʋʋr tɩ Emanuwɛlle, sẽn dat n togs tɩ Wẽnd be ne-do.

24 A Zozɛf sẽn neke, yẽ maana wa Zu-soabã malɛkã sẽn yeel yẽ wã, la a peega a pagã.

25 La yẽ ka bãng-a hal t'a rog bi-riblã, t'a pʋd a yʋʋr t'a Zezi.

2

1 A Zezi sẽn dog Zude Betlehɛm, rĩm a Herood zamaanẽ, gese, yam dãmb yii yaang n wa Zeruzalɛm n soke:

2 Zuif-rãmba rĩmã sẽn nan dogã bee yɛ? Bala tõnd yãa bãmb ãdg yaanga, la tõnd waame n na n waoog bãmba.

3 Rĩm a Herood sẽn wʋm dẽnda, yẽ ne Zeruzalɛm dãmbã fãa maana yɩɩre.

4 Herood tigma tẽngã maan-kʋʋdbã kãsem-dãmba fãa ne tõog karen-saam-dãmbã n sok-b Kirist sẽn da tog n dog tẽng ninga.

5 Bãmb yeela yẽnda tɩ yaa Zude Betlehɛm, bala Wẽnnaam no-rɛɛsã dag n gʋlsame n yeel a woto:

6 "Foo Betlehɛm, Zuda tẽnga, yaa vẽeneg tɩ fo ka poorẽ Zuda tẽn-kãsemsã sʋk ye. Tɩ bõe, naab n na n yi fo pʋgẽ n dɩlg Israyɛll sẽn ya mam nebã."

7 La Herood soosame n bool yam dãmbã n sok-b neere n bãng ãdgã sẽn puk wakat ninga.

8 Yẽ tʋma bãmb Betlehɛm n yeel-ba: Kẽng-y n tɩ bao-y n bãng-y biigã yell neere, la y sã n yãnd-a, bɩ y lebg n wa n togs-ma, tɩ mam me tõe n kẽng n tɩ waoog-a.

9 Bãmb sẽn kelg rĩmã goam n sɛ, b loogame. La haya, ãdg ning bãmb sẽn dag n yã yaangã kẽnga bãmb taoore, hal tɩ ta zĩig ning bi-bilfã sẽn be wã, la a yalsame.

10 Bãmb sẽn yã ãdgã, b paama sũ-no-kãsenga.

11 Bãmb kẽe roogẽ wã, la b yãa biigã ne a ma a Maari, la bãmb wõgemdame n waoog biigã. Dẽ poore, bãmb logsa b kordo, n yãgs kũun n kõ Bãmba: yaa sãnem la wisdu, la miir sẽn tar yũ-noogo.

12 La Wẽnnaam sẽn sagl bãmb zãmsd pʋgẽ tɩ b ra leb n tũ Herood nengẽ, bãmb dɩka sor a to n kuili.

13 Bãmb sẽn looge, Zu-soabã malɛk puka a meng ne a Zozɛf zãmsd pʋgẽ n yeel-a: Yik n dɩk biigã ne a ma n zoe n kẽng Ezipte. Zĩnd be hal tɩ mam leb n wa n gom ne foom. Tɩ bõe, Herood na n baoo biigã, sẽn na yɩl n kʋ-a.

14 A Zozɛf yikame n dɩk biigã ne a ma ne yʋngo n kẽng Ezipt.

15 La yẽ zĩnda be hal tɩ ta Herood kũum, tɩ bũmb ning Zu-soabã sẽn dag n gom ne b no-rɛɛsã noorã paam pidsgu. Bãmb yeelame: Mam boola m biigã t'a yi Ezipte.

16 La Herood sẽn mik tɩ yam dãmbã belga yẽnda, a sũurã puuga hal wʋsgo, t'a tʋm neb Betlehɛm ne a tẽn-kɩremsã tɩ b tɩ kʋ kom-dibli fãa sẽn zems yʋʋm a yiibu la sẽn ka ta woto me, sẽn zems yẽ sẽn dag n sok yam dãmbã n bãng ãdgã sẽn puk wakatã.

17 Woto, Wẽnnaam no-rɛɛs a Zeremi sẽn dag n togsã paama pidsgu. A yeelame:

18 Koɛɛg n zẽk Rama, yãbr la wiis-kãsemse. Yaa a Rasɛll n yãbd a kamba, la a ka sakd belsg ye, a kambã sẽn ka be wã yĩnga.

19 La Herood sẽn ki, Zu-soabã malɛk puka a meng ne a Zozɛf zãmsd pʋgẽ Ezipt tẽng n yeel-a:

20 Yik n dɩk biigã ne a ma n leb Israyɛll tẽnga, bala neb nins sẽn dag n baood biigã n na n kʋ wã kiime.

21 La a Zozɛf yik n dɩka biigã ne a ma n leb Israyɛll tẽnga.

22 La yẽ sẽn wʋm t'a Arkelawus reega a ba zĩig n dɩt naam Zude, yẽ zoee rabeem n ka kẽng be ye. La Wẽnnaam sẽn sagl yẽ zãmsd pʋgẽ yĩnga, a kẽnga Galile soolmẽ,

23 la a tɩ zĩnda tẽng sẽn boond tɩ Nazarɛt tɩ bũmb ning Wẽnnaam no-rɛɛsdbã sẽn dag n togsã paam pidsgu. B ra yeelame tɩ b na n boola a Zezi tɩ Nazarɛt neda.

3

1 Wakat kãnga, a Zãmbatiis waa n moonda koe-noog Zude we-rasempʋɩɩgẽ wã n yetẽ:

2 Tek-y yam n kos sugr tɩ arzãn soolem kolgame.

3 Yaa a Zã yell la Wẽnnaam no-rɛɛs a Ezayi dag n gom n yeele: Ned a yembr koɛɛg n kelemd we-rasempʋɩɩgẽ n yetẽ: Segl-y Zu-soabã sore. Rems-y bãmb so-bugs tɩ yɩ tɩrse.

4 A Zã futã ra wʋga ne yʋgemd kõbdo, la a dag n sẽbda a sɛɛg ne gãong sẽbdga. A rɩɩb dag n yaa sʋɩy la weoog sɩɩdo.

5 Zeruzalɛm dãmba ne Zude fãa nebã la tẽns fãa sẽn pẽ Zʋrdẽ wã neb kẽnga yẽ nengẽ.

6 La bãmb vẽnegame n togs b yel-wẽna, tɩ yẽ lis bãmb Zʋrdẽ koomã pʋgẽ.

7 La a Zã sẽn yã Fariisẽ-dãmbã ne Saduusẽ-dãmbã wʋsg sẽn wat lisgã, a yeel-b lame yaa: Wag-toos buudu, ãnna n wilg yãmb tɩ y zoe sũ-puugr sẽn watã?

8 Sã n yaa a woto, bɩ y wom biis sẽn zems neb sẽn tek yam n kos sugri,

9 la y ra tags t'a Abraham sẽn ya yãmb ba wã sekame ye. Tɩ bõe, mam yeta yãmb tɩ Wẽnnaam tõe n dɩka kug-kãensã n kɩt tɩ b lebg a Abraham kamba.

10 Lar zoe n bee tɩɩs yẽgẽ moasã. B na n kɛɛga tɩɩg ning fãa sẽn ka womd bi-sõamy n lob bugmẽ.

11 Mam yẽ lisda yãmb koomẽ yam tekr yĩnga, la sẽn pʋgend-a maam n watẽ wã yɩɩda maam, tɩ mam pʋs n pa zems tɩ logs bãmb neooda ye. Bãmb na n lisa yãmb Sɩɩg-sõng pʋgẽ la bugum pʋgẽ.

12 Bãmb zãada b kãorgo. Bãmb na n pɩɩsa b zɛɛga, n wʋk b ki n sui b baoorẽ, la b na n yõoga wudgã ne bugum sẽn ka kiida.

13 A Zezi yii Galile n wa a Zã nengẽ Zʋrdẽ t'a lis-ba.

14 La a Zã zãgsame n yeele: Yaa maam n tog n wa yãmb nengẽ tɩ yãmb lis maam, tɩ yãmb wat mam nengẽ?

15 A Zezi leoka yẽ yaa: Bas tɩ yɩ a woto, bala a zemsame tɩ tõnd pids bũmb nins fãa sẽn ya tɩrse. La a Zã ka kɩɩs bãmb yɛs ye.

16 A Zezi sẽn paam lisg n sa, b yii koomẽ wã. La gese, yĩngr pakame, la bãmb yãa Wẽnnaam Sɩɩg sẽn wẽnd wall t'a sigd bãmb zugu.

17 La koɛɛg zĩnda saasẽ n yeele: Ada yaa mam Bi-ribl-nongr sẽn ta mam yam zãnga.

4

1 Dẽ, Sɩɩg-sõng talla a Zezi n kẽng we-rasempʋɩɩgẽ tɩ rõatã na n mak bãmba.

2 La bãmb sẽn loe noor rasem pis-naase, wĩndg ne yʋngo, kom yaool n yõka bãmba.

3 La makdã kolgame n yeel bãmb yaa: Yãmb sã n yaa Wẽnnaam Bi-ribla, bɩ y kɩt tɩ kug-kãensã lebg buri.

4 A Zezi leokame t'a gʋlsame tɩ ninsaal ka na n vɩ ne rɩɩb bal ye, la yaa ne goam nins fãa sẽn yit Wẽnnaam noorẽ wã.

5 Rõatã talla bãmb n kẽng Zeruzalɛm, tẽn-sõngẽ wã, n zĩndg bãmb Wẽnd-doogã zug n yeel-b yaa:

6 Yãmb sã n yaa Wẽnnaam Bi-ribla, bɩ y yɩk n tiims tẽnga, tɩ bõe, a gʋlsame tɩ bãmb na n kɩtame tɩ b malegsã gũ yãmba, tɩ b na n zãa yãmb ne b nusi, tɩ y ra wa n lak y naoor ne kugr ye.

7 A Zezi yeela yẽnda t'a gʋlsame me tɩ f ra mak Zu-soaba fo Wẽnnaamã ye.

8 Rõatã leb n talla bãmb n kẽng tãn-luglug zugu, n wilg bãmb dũni soolem dãmba fãa la b ziirã n yeel bãmba:

9 Yãmb sã n wõgemd n waoog maam, mam na n kõo yãmb yõ wã fãa.

10 A Zezi yeela yẽnda: Kẽng n looge, Sʋtãana! Bala a gʋlsame tɩ f waoog Zu-soabã fo Wẽnnaamã la f sak bãmb b yen bal tãa.

11 Dẽ, rõatã basa a Zezi, la malegs waame n sõng bãmba.

12 A Zezi sẽn wʋm tɩ b kẽesa a Zã bi-bees roogo, b loogame n kẽng Galile.

13 Bãmb yii Nazarɛt n kẽng Kapɛrnawom sẽn be ko-kãsengã noore, Zabulon ne Neftali soolmẽ,

14 tɩ bũmb ninga Wẽnnaam no-rɛɛs a Ezayi sẽn dag n togsã pidsi:

15 Zabulon tẽnga, Neftali tẽnga, sor sẽn dabd ko-kãsengã sẽne n be Zʋrdẽ rʋʋnde, Galile, bu-zẽms sẽn vɩ a pʋgẽ,

16 neb sẽn zĩ lik pʋgẽ yãa vẽen-kãsenga, la vẽenem puka neb nins sẽn dag n zĩ kũum tẽngẽ la a maasmẽ wã yĩnga.

17 Wakat kãng tɛka, a Zezi sɩngame n moon n yeele: Tek-y yam n kos sugr tɩ arzãn soolem kolgame.

18 A Zezi sẽn kẽng Galile ko-kãsengã noore, b yãa raop a yiib sẽn ya ba-biisi, a Sɩmo b sẽn boond t'a Pɩyɛɛr ne a ba-biig a Ãndre, tɩ b lobd zĩm-gãmbr ko-kãsengã pʋgẽ. Bãmb dag n yaa zĩm-yõagdba.

19 A Zezi yeela bãmb yaa: Tũ-y maam la mam na n kɩtame tɩ yãmb yɩ mam nebã baoodba.

20 Tao-tao bala bãmb basa b zĩm-gãmbã n tũ a Zezi.

21 Bãmb sẽn kẽng taoor bilfu, b leb n yãa raop a yiib sẽn ya ba-biisi, a Zebde kom-dibli a Zak ne a ba-biig a Zã tɩ b be koom koglgẽ ne b ba a Zebde n tõgd b zĩm-gãmba. La a Zezi bool-b lame.

22 Tao-tao bala, bãmb basa b koom-koglgã ne b ba n tũ a Zezi.

23 A Zezi saaga Galile soolmã fãa n zãms nebã karen-dot pʋse, n moon Wẽnnaam soolem koe-noogã, n maag bãad-rãmba la koms-rãmb buud fãa sẽn be neba sʋka.

24 Bãmb yʋʋr saaga Siiri soolem fãa, la b talla bãad-rãmba ne neb nins fãa yĩns tood buud toay-toay sẽn namsda, zĩn sẽn tar b rãmba, la neb sẽn lʋɩt kisĩnkiiri, la ki-boaga n wa bãmb nengẽ, la a Zezi maaga bãmba.

25 Neb kʋʋng yii Galile ne Dekapol la Zeruzalɛm ne Zude la tẽns sẽn be Zʋrdẽ rʋʋndã n tũ bãmba.

5

1 A Zezi sẽn yã neb kʋʋngã, b rʋʋ tãng zug n zĩndi, la b karen-biisã kolga bãmba.

2 Dẽ a Zezi sɩngame n zãms bãmb n yeele:

3 Bark bee sik-m-mens rãmbã zutu, bala arzãn soolem yaa bãmb dẽnda.

4 Bark bee sũ-sãoong rãmbã zutu, bala b na n paama belsgo.

5 Bark bee sũ-maasem dãmbã zutu, bala b na n sooga dũniyã.

6 Bark bee tɩrlem kom la a ko-yũud sẽn tar b rãmbã zutu, bala b na n tɩgame.

7 Bark bee nimbãan-zoɛtbã zutu, bala Wẽnnaam na n zoee bãmb me nimbãanega.

8 Bark bee pʋ-peelem dãmbã zutu, bala bãmb na n yãa Wẽnnaam.

9 Bark bee zab-paasdbã zutu, bala b na n boola bãmb tɩ Wẽnnaam kamba.

10 Bark bee neb nins sẽn namsd tɩrlma yĩngã zutu, bala arzãn soolem yaa bãmb dẽnda.

11 Bark bee yãmb zutu, nebã sã n gom yãmb wẽnga la b nams yãmba la b sa n sãam yãmb yʋʋr mam yĩnga.

12 Maan-y sũ-noog n kɩdme, yãmb keoor sẽn na n yɩ kãseng arzãn pʋgẽ wã yĩnga. Tɩ bõe, b rag n namsa Wẽnnaam no-rɛɛsdbã sẽn deng yãmbã a woto.

13 Yãmb yaa dũni yamsem. La yamsem noosem sã n yi, ned na n yɩ a wãn t'a le lebg yamsem? A ka le tar yõod ye, a tɛk yaa b lob-a yɩng tɩ nebã tab-a ne nao.

14 Yãmb yaa dũniyã vẽenem. Tẽng sẽn be tãng zug ka tõe n solg ye.

15 Ned ka yõgend fɩtɩl n na n fõgen-a ne peoog ye. A na n dogl-a-la fɩtɩl doagendgã zug t'a kõt neba fãa sẽn be roogã pʋgẽ wã vẽenem.

16 Bɩ yãmb vẽenem yãg a woto me nebã sʋka, tɩ bãmb tõe n yã yãmb tʋʋm sõamyã la b waoog yãmb ba sẽn be arzãnã. Zuif-rãmbã kʋdem wẽndẽ fɩtla (5.15)

17 Da tags-y tɩ mam waame n na n sãam tõogã ne Wẽnnaam no-rɛɛsdbã noy ye. Mam ka wa n na n sãam-b ye, la yaa tɩ pids-ba.

18 Tɩ bõe, mam yeta yãmb sɩda, tɩ hal tɩ yĩngr la tẽng looge, i ba a ye la kargr ba a yen sẽn be tõogã pʋgẽ kõn loog hal tɩ fãa paam pidsg ye.

19 Dẽ yĩnga, tõ-kãensã sʋka, ned sã n kɩɩs tõog a yembr sẽn ya-a bilf n yɩɩda, la a zãms nebã tɩ b maan a woto, b na n boola yẽ tɩ yao-zʋʋg arzãn soolmẽ. La b na n boola ned ninga sẽn sakd-bã, la sẽn zãmsd nebã tɩ b sak-bã tɩ nin-kãseng arzãn soolmẽ.

20 Tɩ bõe, mam yeta yãmb tɩ yãmb tɩrlmã sã n ka yɩɩg tõog karen-saam-dãmbã ne Fariisẽ-dãmba tɩrlem, yãmb kõn kẽ arzãn soolmẽ ye.

21 Yãmb wʋmame tɩ b rag n yeela kʋdem-dãmbã tɩ b ra kʋ ye, la tɩ ned sã n kʋ a to, a zemsame tɩ bʋ-kaoodbã kao a bʋʋdo.

22 La mam yeta yãmb tɩ ned sũur sã n yik ne a ba-biiga, a zemsame tɩ bʋ-kaoodbã kao yẽ bʋʋdo. Ned sã n yeel a ba-biig t'a ka bark ye, a zemsame tɩ kaorengã yɛl bʋ-bʋʋdbã kao a bʋʋdo. La ned sã n yeel a ba-biig tɩ yalma, yẽ soab zemsa bug-tẽnga.

23 Woto yĩnga, fo sã n wa ne kũun tẽn-kugrã taoore, n zĩnd be n tẽeg tɩ f ba-biig n tar yell ne foom,

24 bɩ f bas f kũunã tẽn-kugrã taoore, n deng n kẽng n tɩ maneg f yellã ne f ba-biigã, n yaool n wa kõ f kũunã.

25 Maneg f yell ne f zabd-n-taag tao-tao, yãmb sẽn ket n be sor zug n dabda, tɩ yẽ ra ning foom bʋ-bʋʋdã nugẽ, tɩ bʋ-bʋʋdã ning foom gũud nugẽ t'a kẽes foom bi-bees roogẽ ye.

26 Mam yeta foo sɩda, tɩ fo kõn yi be hal tɩ f yao-a a yaoolem lagfo.

27 Yãmb wʋmame tɩ b ra yeelame tɩ b ra yo ye.

28 La mam yeta yãmb tɩ ned ning fãa sẽn get pag ne ratem wẽng zoe n maana yoob ne-a a sũurẽ.

29 Fo rɩtg nifã sã n wat ne fo lʋɩɩs bɩ f feoog-a n lob yɩɩga, tɩ bõe, fo yĩngã will a yembr sã n sãam n são b sẽn na n lob fo yĩngã tõr bug-tẽnga.

30 La fo nug rɩtg sã n wat ne fo lʋɩɩs bɩ f fiuug-a n lob yɩɩga, tɩ bõe, fo yĩngã will a yembr sã n sãam n são b sẽn na n lob fo yĩngã tõr bug-tẽnga.

31 B rag n yeelame tɩ ned sã n bas a pag bɩ a kõ-a baosg sebre.

32 La mam yeta yãmb tɩ ned sẽn basd a pag tɩ ka yoob yĩnga, a kɩtdame t'a kẽ yoobo. La ned ning fãa sẽn dɩkd pag b sẽn bas maanda yoobo.

33 Yãmb leb n wʋmame tɩ b rag n yeela kʋdem dãmbã a woto: "Da wẽen tɩ yaool n ka sɩd ye, la fo sẽn pʋlem Zu-soabã ne bũmb ninsã, pids-ba."

34 La mam yeta yãmb tɩ ra wẽen lae-lae ye. Da wẽen-y ne arzãn ye, bala a yaa Wẽnnaam geere.

35 Da wẽen-y ne tẽngã ye, bala a yaa bãmb nao roagendga. Da wẽen-y ne Zeruzalɛm ye, bala a yaa rĩm-kãseng tẽnga.

36 Da wẽen ne f zug me ye, bala fo ka tõe tɩ f zoobg ba a yen lebg pɛɛlg bɩ sableg ye.

37 Bɩ yãmb n-ye yɩ n-ye, tɩ y ayo yɩ ayo. Sã n yɩɩd a woto, sẽn paasã yita wẽng soabã nengẽ.

38 Yãmb wʋmame tɩ b rag n yeelame tɩ nif nif yĩnga, la yẽnd yẽnd yĩnga.

39 La mam yeta yãmb tɩ y ra rok y sũur ne ned sẽn maand yãmb wẽng ye. Ned sã n wẽ fo rɩtg yɛgdgã pɛk bɩ f wẽnemd a to wã me n kis-a.

40 Ned sã n dat n bool foom bʋʋd zĩigẽ n deeg f fu-bila, bɩ f kɩs-a fu-kãsengã me.

41 Ned sã n modg foom tɩ f yãag-a nao-yakem tusr bɩ f yãag-a nao-yakem tus a yiibu.

42 Ned sã n kos foom bũmb bɩ f kõ-a. La ned sã n dat n peng foom bũmb bɩ f ra mong-a ye.

43 Yãmb dag n wʋmame tɩ b yeelame tɩ f nong f to la f kisg f bɛya.

44 La mam yeta yãmb tɩ y nong y bɛɛba la y ning neb nins sẽn kãabd yãmb wẽngã zut barka, la y maan neb nins sẽn kis yãmbã neere la y pʋʋs neb nins sẽn maand yãmb wẽnga la sẽn namsd yãmbã yĩnga,

45 tɩ yãmb tõe n yɩ yãmb ba sẽn be arzãnã kamba. Bala bãmb kɩtdame tɩ bãmb wĩntoogã zẽk nin-wẽns la nin-sõamy yĩnga, la b kɩtdame tɩ saagã niid nin-tɩrs la sẽn ka-b tɩrsã yĩnga.

46 Yãmb sã n nong neb nins sẽn nong yãmbã bala, bõe keoor la yãmb na n paame? Yaood-dɛɛgdbã me ka maand a woto sɩda?

47 La yãmb sã n pʋʋsd y ba-biisã bala, bõe la yãmb maand n yɩɩd y taabã? Neb nins sẽn ka pʋʋsd Wẽnnaamã me ka maand a woto sɩda?

48 Dẽ yĩnga, bɩ yãmb yɩ neb sẽn zems zãnga, a wa yãmb ba sẽn be arzãnã sẽn zems zãngã.

6

1 Gũus-y y mens n da tʋm tẽebã tʋʋm nebã nin gesg yĩng tɩ b tõe n yãnd yãmb ye. Sã n ka rẽ, yãmb kõn paam keoor yãmb ba sẽn be arzãnã nengẽ ye.

2 Woto yĩnga, fo sã n na n sõng naong rãmba, da kɩt tɩ b peeb baorg fo taoor wa zãmb dãmbã sẽn maand karen-dotẽ la soayã zut tɩ nebã tõe n waoog-bã ye. Mam yeta yãmb sɩd tɩ bãmb zoe n paamda b keoore.

3 La fo sã n kõt naong rãmba, da sak tɩ f nug-goabg bãng f nug-rɩtgã sẽn maand bũmb ningã ye.

4 Woto, fo kũunã na n yɩɩ soosgo, la fo ba sẽn yã tɩ fo soosame n kõ wã, bãmb na keo foom.

5 Yãmb sã n pʋʋsdẽ, bɩ y da maan wa zãmb dãmbã sẽn nong n yals yĩngri, karen-dotẽ la so-tiisẽ n pʋʋs tɩ nebã tõe n yãnd bãmbã ye. Mam yeta yãmb sɩd tɩ bãmb zoe n paamda b keoore.

6 La fo sã n na n pʋʋse, kẽ f roogẽ n pag kʋɩlenga, n pʋʋs f ba sẽn be zĩig sẽn solge. La fo ba sẽn yã tɩ fo soosame n pʋʋse, bãmb na n keoo foom.

7 Yãmb sã n pʋʋsdẽ, bɩ y da gom n leb n gom gom-vɩɩd wa buud a taabã sẽn maanda, n tẽed tɩ b goamã wʋsgã yĩnga Wẽnnaam na n leoka bãmb pʋʋsgã ye.

8 Da yɩ-y wa bãmb ye, bala sẽn deng yãmb sẽn na n kose, yãmb ba wã mii bũmb nins yãmb sẽn tog n paame.

9 Woto yĩnga, ad yãmb sẽn tog n pʋʋs to-to: Tõnd ba sẽn be arzãna, bɩ yãmb yʋʋrã paam waoogre,

10 tɩ yãmb soolmã wa, tɩ yãmb daab maan tẽng zug wa a sẽn maand arzãnã.

11 Kõ-y tõnd d daar o daar dɩɩbã dũnna.

12 Kõ-y tõnd sugr d beegr yĩnga, a wa tõnd me sẽn kõt d bɛɛgdbã sugrã.

13 Da bas-y tõnd tɩ d kẽ makr pʋgẽ ye. Fãag-y tõnd wẽng soabã nugẽ, tɩ yãmb n so soolem la pãnga la waoogr wakat sẽn kõn sa. Ãmina!

14 Yãmb sã n kõ nebã sugr b beegr yĩnga, yãmb ba sẽn be arzãnã na n kõo yãmb me sugri.

15 La yãmb sã n ka kõ nebã sugr b beegr yĩnga, yãmb ba kõn kõ yãmb me sugr y beegrã yĩng ye.

16 Yãmb sã n loe noore, bɩ y da gãnem y nens wa zãmb dãmbã sẽn gãnemd b nens tɩ wilg nebã tɩ bãmb loee noorã ye. Mam yeta yãmb sɩd tɩ bãmb zoe n paamda b keoore.

17 La foom, fo sã n loe noor bɩ f sõog f zug kaam la f widg f nenga,

18 tɩ fo no-loeerã ra yɩ nebã nin gesg yĩng ye, la a na yɩ f ba sẽn be zĩig sẽn solgã yĩnga. La f baaba sẽn yã tɩ fo soosame n loe noorã, bãmb na keo foom.

19 Da bĩng-y paoong tẽng zug ka tɩ mogd bɩ tẽngempiisim sãamd-b lame, la wagda kẽed n wʋkdame.

20 Bĩng-y yãmb paoongã arzãna, tɩ mogd bɩ tẽngempiisim ka sãamd-a be ye, la wagda ka kẽed be n wʋk-a ye.

21 Tɩ bõe, fo paoong sẽn be zĩig ningã, fo sũur me na n zĩnda beene.

22 Nif yaa yĩng fɩtla. Fo nif sã n ya sõama, fo yĩngã tõr na n pida ne vẽenem.

23 La fo nif sã n ka sõama, fo yĩngã tõr na n yɩɩ lika. Dẽ yĩnga, vẽenem ning sẽn be fo pʋgẽ wã sã n ya lika, lik-kãng na n yɩɩ bida.

24 Ned ba a yen ka tõe n sak zu-soben-dãmb a yiib ye. Bala a na n kisga a yen la a nong a to wã, wala a loe a meng ne a yen la a paoog a to wã. Yãmb ka tõe n sak Wẽnnaam la y sak arzegs me ye.

25 Dẽ n kɩt tɩ mam yet yãmb tɩ y ra maan yɩɩr ne y vɩɩmã yelle, yãmb sẽn na n dɩ bũmb ninga la y sẽn na n yũ bũmb ninga, wala y maan yɩɩr ne y yĩngã yelle, yãmb sẽn na n yeelg bũmb ningã ye. Vɩɩm ka yɩɩd dɩɩb la, bɩ yĩng ka yɩɩd futu?

26 Ges-y bõn-pɩgsã sẽn yɩgd yĩngrã. Bãmb ka bʋta, b ka tigsda, b ka suiid baoẽ ye. La yãmb ba sẽn be arzãnã rɩlgda bãmba. Yãmb ka yɩɩd bãmb wʋsg sɩda?

27 Yãmb ned a bõe n tõe n paas a vɩɩmã woglem kãntɩɩg a yen tãa a sẽn maand yɩɩr yĩnga?

28 La yaa bõe tɩ y na n maan yɩɩr ne fut yelle? Tags-y weoog rulg-lɛlem sẽn bɩt to-to wã yelle. Bãmb ka tʋmda, b ka wĩid lamdo.

29 Baoosgo, mam yeta yãmb t'a Salomo mengã sẽn dag n tar ziir wʋsgã, a ka tõog n yeelg a meng tɩ be neer n ta rulg lelemd a yembr ye.

30 Yãmb tẽeb bilf rãmba! Sã n yaa tɩ Wẽnnaam nagsa mood ning sẽn be weoogẽ dũnna n na n dɩ bugum beoogã a woto, bãmb kõn ges yãmb fut yell n yɩɩda?

31 Dẽ yĩnga, bɩ y da maan yɩɩr n sokd y mens y sẽn na n dɩ wall y yũ bũmb ninga, wall y sẽn na n yeelg bũmb ninga ye.

32 Bala yaa neb nins sẽn ka pʋʋsd Wẽnnaamã n baood bõn-kãense. La yãmb ba sẽn be arzãnã miime tɩ yãmb data bõn-kãense.

33 Deng n bao-y Wẽnnaam soolmã ne bãmb tɩrlmã, la b na n kõo yãmb bõn-kãens n paase.

34 Dẽ yĩnga, bɩ y da maan yɩɩr ne beoog yell ye, tɩ bõe, daar fãa yell sek-a lame.

7

1 Da bʋ-y neb a taab bʋʋdo, tɩ b da wa bʋ yãmb bʋʋd ye.

2 Tɩ bõe, yãmb sẽn bʋʋd nebã bʋʋd to-to wã, b na n bʋʋ yãmb bʋʋd a woto me. Yaa ne makdg ning yãmb sẽn tar n makdẽ wã la b na n mak n lebs yãmba.

3 Yaa bõe tɩ fo ne moogã sẽn be f ba-biigã nifẽ n yaool n ka ne sug-raoogã sẽn be fo mengã nifẽ wã?

4 Walla fo na n maana a wãn n yeel f ba-biig t'a bas tɩ f yãk moog sẽn be a nifẽ, tɩ sug-raoog yaool n be f rẽndẽ?

5 Zãmb soaba! Reng n yãk sug-raoogã sẽn be fo nifẽ wã n yaool n tõog n yã moogã sẽn be f ba-biigã nifẽ wã neer n yãk-a.

6 Da rɩk-y bõn-sõama n kõ baas ye, la y da rɩk y kĩndi n lob kurkuy taoor tɩ b tõe n tab-b-la ne b nao la b wẽnemd n pogl yãmba.

7 Kos-y tɩ b na n kõo-y lame. Bao-y tɩ y na n yãame. Kabs-y tɩ b na n paka kʋɩlengã tɩ y kẽ.

8 Tɩ bõe, ned ning sẽn kot na paame, ned ning sẽn baood na yã, la b na pak kʋɩleng tɩ ned ning sẽn kabsd kẽ.

9 Ãnna yãmb sʋkã biig n na n kos-a bur t'a kõ-a kugri?

10 Wall a kos-a zĩinf t'a kõ-a waafo?

11 Dẽ, yãmb sẽn ya nin-wẽnsã sã n mi tɩ kõ y kambã bõn-sõama, ka Wẽnnaam n mi n yɩɩd n na n kõ neb nins sẽn kot bãmbã bõn-sõama sɩda?

12 Bũmb nins fãa yãmb sẽn dat tɩ neb a taabã maan yãmba, bɩ yãmb me maan bãmb bõn-kãense. Yõwã yaa Wẽnnaam tõogo la b no-rɛɛsdbã noore.

13 Tũ-y zag-no-sẽkã n kẽ. Bala zag-noor ning sẽn kẽesd sãoong zĩigẽ, ne sor ning sẽn dɛbd-a be wã yaa yalemse, la neb wʋsg n tũud be.

14 La zag-noor ning sẽn kẽesd vɩɩm pʋgẽ wã yaa sẽka, tɩ sor ning sẽn dɛbd-a be wã yaa bãanega, la yaa neb bilf bal n yãt-a.

15 Gũus-y yãmb mens ne belgr no-rɛɛsdbã sẽn wat yãmb sʋk wa piis tɩ b pʋsẽ wã b ya digd-n-yĩid-toosã.

16 Biis nins bãmb sẽn womdã n na n kɩt tɩ yãmb bãng-ba. Dẽ yĩnga yãmb kaooda sib kɛglg zugu, walla y wobd kankam zaang zugu?

17 Tɩ-sõng fãa womda bi-sõama, la tɩ-wẽng fãa womda bi-yoodo.

18 Tɩ-sõng ka tõe n wom bi-yood ye, la tɩ-wẽng me ka tõe n wom bi-sõama ye.

19 B kɛɛda tɩɩg ning fãa sẽn ka womd bi-sõama wã n tugund bugum.

20 Dẽ, yaa ne biis nins bãmb sẽn womdã la yãmb na n bãng-ba.

21 Ka ned ning fãa sẽn boond maam tɩ Zu-soaba! Zu-soaba! N na n kẽ arzãn soolmẽ ye. Yaa ned ning bal sẽn maand-a mam ba sẽn be arzãnã raab n na n kẽ.

22 Baraare, neb wʋsg na n yeela maam yaa: Zu-soaba! Zu-soaba! Tõnd dag n ka togs bãngr goam ne yãmb yʋʋre, la d dig zĩn-dãmb ne yãmb yʋʋre, la d maan bõn-bãn wʋsg ne yãmb yʋʋr sɩda?

23 La mam na n yeel-b lame: "Mam zɩ n bãng yãmb lɛ-lɛ. Tʋʋm-wẽns maandbã, yi-y mam taoore."

24 Woto yĩnga, ned ning fãa sẽn wʋmd goam nins mam sẽn yetã n tũudẽ, yẽ na n yɩɩ wa yam soab sẽn me a roog kugr zugu.

25 Saag niime, koom zoee wʋsgo, sobg fugame n wẽ roogã la a ka lʋɩ ye, bala a yẽbga pĩig zugu.

26 La ned ning fãa sẽn wʋmd goam nins mam sẽn yetã n ka sakdẽ, yẽ na n yɩɩ wa yalem sẽn me a roog bĩisir zugu.

27 Saag niime, koom zoee wʋsgo, sobg fugame n wẽ roogã. A lʋɩɩme la a sãoongã yɩɩ kãsenga.

28 A Zezi sẽn gom koe-kãens n sa, bãmb zãmsgã yɛɛsa nebã.

29 Bala bãmb zãmsa nebã wala ned sẽn tar noor ne a sẽn maandã, la a ka wa bãmb tõog karen-saam-dãmbã ye.

8

1 A Zezi sẽn sig tãngã, kʋʋng-kãseng tũu bãmba.

2 La gese, yĩng-soab a yen n wa n wõgemd bãmb taoor n yeele: Zu-soaba, yãmb sã n data, yãmb tõe n kɩtame tɩ mam lebg yɩlemde.

3 A Zezi tẽega b nug n sɩɩs-a n yeele: Mam datame. Lebg yɩlemde. La tao-tao bala a yĩn-gãong-bãagã bas-a lame t'a lebg yɩlemde.

4 La a Zezi yeela yẽnda yaa: Gũus f meng la f ra sak tɩ ned wʋm ye. Kẽng maan-kʋʋdã nengẽ tɩ b ges foom, la f kõ bũmb nins a Moyiis sẽn wilgã, t'a tõe n yɩ kaset b yĩnga.

5 A Zezi sẽn kẽ Kapɛrnawom, sodaas koabg naab a yembr waa bãmb nengẽ n kos bãmb a woto:

6 Zu-soaba, mam tʋmtʋmd n ki bogr n gãe yiri, la a namsda wʋsgo.

7 A Zezi yeela yẽnda tɩ b na n kẽngame n tɩ maag-a.

8 Sodaas koabg naabã leoka bãmb yaa: Mam ka sek yãmb na wa mam yir ye. Yãmb ye n gom bala, la mam tʋmtʋmdã na n paama laafɩ.

9 Bõe yĩnga, mam yaa rao neb sẽn so, la mam me soo sodaase. Mam sã n yeel a yembr t'a kẽnge, a kẽngdame. La mam sã n yeel a to t'a wa, a watame. La mam sã n yeel m tʋmtʋmd t'a maan woto, a maandame.

10 La a Zezi sẽn wʋm woto, b ges-a lame n nand-a, la b yeela neb nins sẽn tũud bãmbã yaa: Mam yeta yãmb sɩd tɩ mam nan pa yã tẽ-kãseng a woto, baa Israyɛll sʋkã ye.

11 La mam yeta yãmb tɩ neb n na n yi yaang la taoore, n zĩnd n dɩ ne a Abraham arzãn soolmẽ.

12 La b na n loba soolmã kamb lik sẽn be kɛɛngã pʋgẽ, la yãbr ne yẽn wãbr na n zĩnda beene.

13 Dẽ, a Zezi yeela sodaas koabg naabã: Kuil tɩ na n yɩɩ wa fo sẽn tẽ wã bala. La wakat kãng bala tʋmtʋmdã paama maagre.

14 Dẽ poore, a Zezi kẽnga a Pɩyɛɛr yiri, la b mikame t'a reem-poakã gãee ne yĩn-wɩngre.

15 La a Zezi sɩɩsa a nugu, la a yĩn-wɩngrã sigame t'a yik n maan bãmb sãando.

16 Zaabr sẽn ta, b talla neb wʋsg zĩn-dãmb sẽn tar n wa a Zezi nengẽ. A Zezi riga zĩn-dãmbã ne b noor goama, la b maag neb nins fãa sẽn ka laafɩ wã.

17 Yɩɩ a woto tɩ Wẽnnaam no-rɛɛs a Ezayi sẽn togsã paam pidsgu. A yeelame: Bãmb deega tõnd yĩns toodo, la b zɩɩ tõnd bãase.

18 A Zezi sẽn yã neb kʋʋngã sẽn gũbg bãmbã, b yeela b karen-biisã tɩ b loog n kẽng ko-kãsengã rʋʋnde.

19 La tõog karen-saamb a yembr kolgame n yeel a Zezi yaa: Mam na n tũuda yãmb n kẽnd zĩig ning fãa yãmb sẽn na n kẽnge.

20 La a Zezi yeela yẽnda: Waas tara bogdo, tɩ liuuli sẽn yɩgd yĩngrã tar tʋgdo, la Ninsaal Bi-riblã ka tar zĩig n na n gãneg a zug ye.

21 Ned a to zĩnda bãmb karen-biisã sʋk n yeel bãmba: Zu-soaba, bas-y tɩ m deng n kẽng n tɩ mum m ba la m wa.

22 La a Zezi leoka yẽnda yaa: Tũ maam, la f bas kũ-rãmbã tɩ b mum b kũum. Waas sẽn be b bok noore (8.20)

23 Bãmb kẽe koom-koglgã, la bãmb karen-biisã tũu bãmba.

24 La tao-tao bala sob-kãseng yika ko-kãsengã zug hal tɩ ko-pɛm limd koom-koglgã. La a Zezi da gõeeme.

25 Bãmb karen-biisã wa n neka bãmb n yeele: Zu-soaba, fãag-y-do! Ad tõnd na n kiime!

26 A Zezi yeela bãmb yaa: Tẽeb bilf rãmba, yaa bõe tɩ yãmb zoet rabeem? La a Zezi yikame n tãs sobdã ne ko-kãsengã, la zĩiga fãa lebga sɩddd.

27 Daopã yɛɛsame n yeele: Nin-kãngã yaa bõe ned tɩ baa sobdã ne ko-kãsengã sakd bãmba?

28 Bãmb sẽn dʋʋg ko-kãsengã n ta Gadara neba tẽngẽ, gãeems a yiib yii yaadẽ n wa a Zezi nengẽ. B yaa gãeen-zabds hal wʋsgo, tɩ ned ka saagd n pɩʋʋg zĩig ning b sẽn be wã ye.

29 Bãmb kelmame n yeele: Wẽnnaam Bi-ribla, yãmb waame n na n maan tõnd bõe? Yãmb waame n na n nams tõnd tɩ wakatã nan ka ta laa?

30 Kurkuy wʋsg n dag n be hal yɩɩg n wãbdẽ.

31 La zĩn-dãmbã bõosa a Zezi n yeel tɩ b sã n dig bãmb tɩ b yi, bɩ b tʋm-b tɩ b tɩ kẽ kurkuyã.

32 A Zezi yeela zĩn-dãmbã tɩ b kẽnge. La b yiime n kẽ kurkuyã. Dẽ, kurkuyã wudgame n yi ko-kãsengã noor sigdgã n bilim n lʋɩ koomã pʋgẽ, la koomã rɩ-b lame.

33 Kurkuyã gũudbã zoeeme, la b kẽnga tẽngã pʋgẽ n tɩ togs bũmb nins fãa sẽn maanã, la bũmb ning sẽn maan neb nins zĩn-dãmbã sẽn dag n tarã.

34 La tẽngã rãmb fãa yiime n seg a Zezi. La b sẽn yã a Zezi, b kosa bãmb tɩ b loog la b bas-b b tẽnga.

9

1 A Zezi kẽe koom-koglg n leb n pɩʋʋg ko-kãsengã n kuil b tẽngẽ.

2 B talla rao a yembr sẽn ki bogre, n gãe a gãagẽ, n wa bãmb nengẽ. A Zezi sẽn yã bãmb tẽebo, b yeela sẽn ki-a bogrã yaa: M biiga, keng f sũuri! Fo paama f yel-wẽnã sugri.

3 Gom-kãng yĩnga, tõog karen-saam-dãmb kẽer tagsa b sũyẽ tɩ rao-kãnga paoogda Wẽnnaam.

4 La a Zezi sẽn mi bãmb tagsgã yeela bãmba: Yaa bõe tɩ yãmb tar tags wẽns y sũyã pʋse?

5 Bʋg yeelg n ya naana n yɩɩda: "Fo paama f yel-wẽna sugr bii, bɩ yik n kẽne?"

6 La yaa tɩ nebã na bãng tɩ Ninsaal Bi-riblã tara noor tẽng zug ka tɩ kõ yel-wẽnã sugri. A Zezi yeela sẽn ki-a bogrã: Yik n dɩk f gãag n kuili.

7 Yẽ yikame n kuil a yiri.

8 La kʋʋngã sẽn yã woto, b yɛɛsame la b waooga Wẽnnaam b sẽn kõ ninsaalb pãng a woto wã yĩnga.

9 A Zezi sẽn yi be n kẽng taoore, b yãa rao a yembr sẽn boond t'a Matye t'a zĩ yaood-deegr zĩigẽ. Bãmb yeela yẽnda t'a tũ bãmba. Daowã yikame n tũ bãmba.

10 A Zezi sẽn zĩ a Matye roogẽ n dɩtẽ, yaood-dɛɛgdb ne yel-wẽn maandb waa wʋsgo, n zĩnd ne bãmb ne b karen-biisã n dɩtẽ.

11 Fariisẽ-dãmba sẽn yã rẽnda, b soka a Zezi karen-biisã yaa: Yaa bõe tɩ yãmb karen-saambã rɩt ne yaood-dɛɛgdb la yel-wẽn maandba?

12 A Zezi sẽn wʋm b sokrã yeela bãmb yaa: Ka neb nins sẽn tar laafɩ wã n baood tɩp ye, yaa bãad-dãmba.

13 Dẽ, kẽng n zãms-y koe-kãngã võore: "Mam sẽn dat yaa nimbãan-zoeere la ka maand ye." Bala mam ka wa tɩ bool nin-tɩrs ye la yaa yel-wẽn maandbã.

14 Dẽ, a Zã karen-biis waa a Zezi nengẽ n sok bãmb a woto: Yaa bõe tɩ tõnd ne Fariisẽ-dãmbã loet noor tɩ yãmb karen-biisã yaool n ka loetẽ?

15 A Zezi leoka bãmb yaa: Dẽ yĩnga pʋg-paal sɩd tũud-n-taas tõe n maana sũ-sãoong wakat ninga a sẽn ket n be ne bãmba? Day n wat tɩ b na n yiis pʋg-paalã sɩdã n bas-ba. Dẽ bãmb na yaool n loe noore.

16 Ned ka be sẽn na n dɩk peen-paalg n lisg fu-kʋdg ye. Tɩ bõe, peen-paalgã na n yõbgame n kɩt tɩ fu-kʋdgã kẽeg n yɩɩg pĩnda.

17 Ned ka be sẽn na n sui rã-paalg ko-wao-kʋdẽ ye. Sã n ka rẽ, ko-waoosã na pusi, rãamã na raage, la ko-waoosã na sãam. Rã-paalg tog n suii ko-wao-paalsẽ. Woto b tõe n bĩng-a lame t'a ka sãam ye.

18 A Zezi sẽn ket n gomd ne bãmb a woto, naab a yembr waa n wõgemda bãmb taoor n yeele: Mam bi-pugl n ki moas-moasã. Wa-y n tik-y yẽnda ne y nugu la a na n vʋʋgame.

19 A Zezi yika ne b karen-biisã n tũ yẽnda.

20 La gese, pag a yembr bãag sẽn tar t'a zɩɩm daagd hal yʋʋm piig la a yiib waa a Zezi poorẽ n sɩɩs bãmb fuug noore.

21 Bala a yeela a sũurẽ t'a sã n tõog n sɩɩs bãmb fuugã bala, a na n paama laafɩ.

22 A Zezi sẽn wẽnemd n yã pagã, b yeel-a lame: M biiga, keng f sũuri! Fo tẽeb n maag foom. La pʋg-kãng paama maagr wakat kãng bala.

23 La a Zezi sẽn ta naabã yir n yã wɩ-pɛɛbdbã ne neb kʋʋng sẽn maand bʋrga, bãmb yeel-b lame:

24 Yi-y tɩ bi-puglã ka ki ye, a gõeeme. La nebã yaala a Zezi.

25 La b sẽn yiis nebã n sɛ, a Zezi kẽeme n gãd bi-puglã nugu, la a yikame.

26 La bõn-kãng kibar saaga tẽngã fãa.

27 A Zezi sẽn yit zĩ-kãnga, zoens a yiib pʋgla bãmb n kelemdẽ n yetẽ: David Bi-ribla, zoe-y tõnd nimbãanega!

28 A Zezi sẽn ta yiri, zoensã kolga bãmba, la a Zezi sok-b lame: Yãmb tẽedame tɩ mam tõe n maana bõn-kãnga? La b leokame tɩ n-ye Zu-soaba.

29 Dẽ a Zezi sɩɩsa zoensã ninã n yeele: Bɩ a yɩ ne yãmb a wa yãmb sẽn tẽedã.

30 La b ninã pukame. La a Zezi keooga bãmb neer n yeel-b tɩ b gũus tɩ ned da bãng yõwã ye.

31 La bãmb sẽn looge, b moona a Zezi yʋʋrã tẽn-kãng zĩiga fãa.

32 La bãmb sẽn yita, b talla muk zĩn sẽn tar n wa a Zezi nengẽ.

33 La a Zezi sẽn dig zĩnã, mukã gomame. La neb kʋʋngã yɛɛsame n yeel tɩ ned nan ka yã bũmb a woto Israyɛll pʋgẽ ye.

34 La Fariisẽ-dãmbã yeelame tɩ yaa ne zĩn-dãmbã naab pãng la a Zezi digd zĩn-dãmbã.

35 A Zezi saaga tẽn-bɛd la tẽn-bõoneg fãa n zãms nebã b karen-dotẽ, la b moon Wẽnnaam soolem koe-noogã, la b maag bãad-dãmba la koms-rãmb buud fãa.

36 A Zezi sẽn yã neb kʋʋngã, b nimbãaneg yõka bãmba. Tɩ bõe, nin-kãens da yɛɛme tɩ b nensã yeege, n ya wa piis sẽn ka tar pe-kɩɩm ye.

37 Dẽ a Zezi yeela b karen-biisã yaa: Koodã sẽn dat tigsgã yaa wʋsgo, la tigsdbã sõor paoodame.

38 Dẽ yĩnga, kos-y tigsgã soab tɩ b tʋm tʋmtʋmdb b pʋʋgẽ wã.

10

1 La a Zezi boola b karen-biis piig la a yiibã n kõ-b pãn-tõog tɩ b rig zĩn-dẽgdo, la b maag bãad-dãmb buud fãa la koms-rãmb buud fãa.

2 Ad tẽn-tʋmdb piig la a yiibã yʋya: Dẽenem soab yaa a Sɩmo b sẽn boond t'a Pɩyɛɛr ne a ba-biig a Ãndre, la a Zebde bi-ribl a Zak ne a ba-biig a Zã,

3 a Filip ne a Bartelemi, a Toma ne a Matye sẽn ya yaood-dɛɛgda, a Zak sẽn ya a Alfe biigã ne a Tade,

4 a Sɩmo b sẽn boond tɩ Zelot ne a Zudas Iskaryo, soab ning sẽn zãmb a Zezi wã.

5 Yaa bãmb piig la a yiibã la a Zezi tʋmyã, n yeel-b a woto: Da kẽng-y bu-zẽmsã nengẽ ye, la y ra kẽ Samari nebã tẽnsẽ ye.

6 Bas-y be la y kẽng Israyɛll pe-menemdsã nengẽ.

7 Kẽnd-y la y moondẽ tɩ arzãn soolem kolgame.

8 Maag-y bãad-dãmba la y vʋʋg kũum, la y kɩt tɩ yĩn-gãong bãas sẽn tar b rãmbã lebg yɩlma, la y rig zĩn-dãmba. Yãmb deega zaalem, bɩ y kõ zaalem.

9 Da zã-y sãnem bɩ wanzuri bɩ lagf y sɛɛg sẽbdsẽ ye,

10 la y ra zɩ korg y so-toakã yĩng ye. Da rɩk-y fut a yiibu la neooda wall dasaar ye. Tɩ bõe, tʋmtʋmd togd n paama a rɩɩbo.

11 Yãmb sã n kẽ tẽngẽ, tɩ yaa tẽn-bedre, tɩ yaa tẽn-bila, bɩ y bao n bãng ned sã n bee be n zems tɩ sik yãmb a yiri, la y zĩnd be hal tɩ ta y loogre.

12 La yãmb sã n kẽed zakẽ wã, bɩ y yeel tɩ laafɩ zĩnd ne zakã rãmba.

13 La zag-kãng sã n zemsa ne laafɩ, bɩ yãmb laafɩ wã zĩnd ne a nebã. La a sã n ka zems ne laafɩ, bɩ yãmb laafɩ wã leb y nengẽ.

14 La b sã n ka reeg yãmba, la b ka kelg yãmb goamã, bɩ y foos y nus la y yi zag-kãnga walla tẽn-kãng n bas-ba.

15 Mam yeta yãmb sɩda tɩ bʋʋdã daare, Sodom ne Gomoor sɩbgrã toolem ka na n ta tẽn-kãng rẽndã ye.

16 Ade, mam tʋmda yãmb wa piis digd-n-yĩids sʋka. Dẽ yĩnga, yɩ-y yam dãmb wa wiisi, la y yɩ neb sẽn ka tar yell ye, n ya wa wala.

17 Gũus-y y mens ne nebã, bala b na n yõga yãmb n kẽng bʋʋd zĩisẽ, la b na n pãba yãmb ne kalwaas b karen-dotã pʋse.

18 B na n kẽnga ne yãmb Gʋvɛrneer dãmb ne rĩm-dãmb taoor mam yĩnga, tɩ tõe n yɩ kaset bãmb ne bu-zẽmsã yĩnga.

19 La b sã n tall yãmb n kẽnge, bɩ y da maan yɩɩr ne yãmb sẽn na n gom to-to wall y sẽn na n yet tɩ bũmb ning ye. Wakat kãng bala, b na n wilga yãmb bũmb ning y sẽn na n gomã.

20 Bala ka yãmb n na n gom ye, yaa yãmb ba sẽn be arzãnã Sɩɩgã sẽn be yãmb pʋsã n na n gome.

21 Ned na n kɩtame tɩ b yõk a ba-biig n kʋ, la ba-rãmb me na n maana b kamb a woto. Kamb na n yika ne b ba-rãmb la b ma-rãmb n kɩt tɩ b kʋ-ba.

22 Neba fãa na n kisga yãmb mam yʋʋrã yĩnga, la ned ning sẽn na n yals-a kãenkãe tɩ wakat ta na paam fãagre.

23 B sã n nams yãmb tẽn-kãnga, bɩ y zoe n kẽng tẽng a to. Mam yeta yãmb sɩda tɩ yãmb ka na n saag Israyɛll tẽnsã n sɛ tɩ Ninsaal Bi-riblã nan ka wa ye.

24 Karen-biig ka yɩɩd a karen-saamb ye, la tʋmtʋmd ka yɩɩd a zu-soab ye.

25 Karen-biig sã n yɩ wa a karen-saamba, tɩ tʋmtʋmd yɩ wa a zu-soaba, sekame. B sã n boola yirã soab tɩ Belzebul, b kõn bool a yirã rãmb a woto n yɩɩda?

26 Dẽ yĩnga, bɩ y ra zoe dabeem ye. Tɩ bõe, bũmb ka be sẽn lud n kõn puki, la sẽn solg neb sẽn kõn yã ye.

27 Togs-y bũmb nins mam sẽn yeel yãmb likẽ wã vẽenemẽ, la y rʋ rot zut n moon bũmb nins mam sẽn walem yãmb tʋbẽ wã.

28 Ra zoe-y neb nins sẽn kʋʋd yĩngã n yaool n ka tõe n kʋ sɩɩgã ye. Zoe-y soab ning sẽn tõe n kɩt tɩ yĩngã ne sɩɩgã sãam bug-tẽngã.

29 B ka koosd yirg su a yembr sɩda? La baoosgo, a yembr bãmb sʋk ka lʋɩt tẽng tɩ ka tũ ne yãmb ba wã raab ye.

30 La baa yãmb zugã zoobd fãa sõdame.

31 Dẽ yĩnga, da zoe-y rabeem ye. Yãmb bee yõod n yɩɩd yirs wʋsgo.

32 Ned sã n kɩs kaset nebã taoor t'a yaa mam neda, mam me na n kɩsa kaset m ba sẽn be arzãnã taoor tɩ mam yaa yẽ neda.

33 La ned sã n yeel nebã taoor t'a ka mi maam, mam me na n yeela m ba sẽn be arzãnã taoor tɩ mam ka mi-a ye.

34 Ra tags-y tɩ mam waame tɩ laafɩ na zĩnd tẽng zug ye. Mam ka wa ne laafɩ ye, la yaa ne zabr sʋʋga.

35 Bala mam waame n na n kɩt tɩ welgr zĩnd rao ne a baaba sʋka, bi-pugl ne a ma sʋka, bi-pag ne a sɩd ma sʋka,

36 la ned yir dãmb meng n na n yɩ a bɛɛba.

37 Ned ning sẽn nong a ba bɩ a ma n yɩɩd maam ka zems tɩ yɩ mam dẽnd ye. La sẽn nong-a a bi-ribl bɩ a bi-pugl n yɩɩd maam ka zems tɩ yɩ mam dẽnd ye.

38 Ned ning sẽn ka rɩkd a da-pɩk n pʋg maam ka zems tɩ yɩ mam dẽnd ye.

39 Ned ning sẽn na gɩbl a vɩɩm, na n kong-a lame. La ned ning sẽn na bas a vɩɩm mam yĩng na n leb n paam-a lame.

40 Ned sã n deeg yãmba, yaa maam la a reeg-yã. La ned sã n deeg maam, yaa sẽn tʋm-a maamã la a reeg-yã.

41 Ned ning sẽn deegd Wẽnnaam no-rɛɛsa, a sẽn ya bãmb no-rɛɛsã yĩnga, a na n deega Wẽnnaam no-rɛɛs keoore. La ned ning sẽn deegd nin-tɩrga, a sẽn ya nin-tɩrgã yĩnga, a na n deega nin-tɩrg keoore.

42 Ned sã n kõ kom-bõoneg kãensã ned a yembr ko-maasg t'a yũ, a sẽn ya mam karen-biig yĩnga, baa ya ne wũmbla, mam yeta yãmb sɩd t'a kõn kong a keoor ye.

11

1 A Zezi sẽn wilg bãmb karen-biisã piig la a yiibã b tʋʋmã n sɛ, b meng yii be n kẽng n tɩ zãms nebã la b moon koe-noogã b tẽnsã pʋse.

2 A Zã zĩnda bi-bees roogẽ n wʋm tɩ b gomd a Zezi tʋʋmã yelle. Dẽ, yẽ tʋma a karen-biis tɩ b tɩ sok a Zezi woto:

3 Yãmb la sẽn tog n wa-a wã bii, bɩ d tog n gũ a to?

4 A Zezi leok-b lame n yeele: Kẽng-y n tɩ togs-y-yã a Zã bũmb nins yãmb sẽn wʋmd la y yãtã:

5 zoens nin pugsdame, wobs kẽndame, yĩn-gãong bãas sẽn tar b rãmbã yĩns lebgda yɩlma, wʋms wʋmdame, kũum vʋʋgdame, la koe-noogã moonda naong rãmb sʋka.

6 Bark bee ned ning mam sẽn kõn yɩ kug-lakdg a yĩngã zugu.

7 La a Zã karen-biisã sẽn looge, a Zezi sɩngame n gom ne neb kʋʋngã a Zã yell n yeele: Bõe la yãmb kẽng n tɩ ges we-rasempʋɩɩgẽ wã? Tãnwĩig sobg sẽn miimda?

8 La yaa bõe la yãmb tɩ gese? Dao sẽn yeelg waoogr futu? Neb nins sẽn yer fu-bʋgs sẽn ya neebã bee rĩm-dãmb zagsẽ.

9 Dẽ, bõe la yãmb kẽng n tɩ gese? Wẽnnaam no-rɛɛsa? Mam yeta yãmb tɩ n-ye. La yaa ned sẽn yɩɩd Wẽnnaam no-rɛɛsa.

10 Bala, yaa rao-kãng kibar la b sẽn dag n gʋls n yeel a woto wã: "Ade, mam tʋmda m koe-toagsda, t'a reng fo taoore, n lʋɩ taoor n maneg f sorã."

11 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ pagb sẽn dog b rãmbã sʋka, ned ka zĩnd sẽn ya kãseng n yɩɩd a Zãmbatiis ye. Baoosgo, soab ning sẽn ya-a yao-zʋʋg arzãn soolmẽ wã yaa kãseng n yɩɩd yẽnda.

12 Hal a Zãmbatiis wakat tɩ ta moasã, yaa ne pãng la nebã kẽed arzãn soolmẽ. La yaa pãens rãmbã n tõogd n paamd-a.

13 Wẽnnaam no-rɛɛsdbã fãa ne tõogã togsa pĩnd-n-bãngr goam soolmã wɛɛngẽ hal tɩ ta a Zã wakate.

14 La yãmb sã n na n sak n deege, yẽ yaa Eli ning sẽn dag n tog n wa-a wã.

15 Sẽn tar-a tʋb bɩ a wʋme.

16 Mam na n mamsa zamaan-kãngã nebã ne ãnna rãmba? Bãmb wẽnda wa kamb sẽn zĩ raagẽ n boond taab n yetẽ:

17 "Tõnd peeba wɩɩs la yãmb ka sao ye. Tõnd yɩɩla kʋʋr yɩɩl la yãmb ka wiis ye."

18 Bala a Zã waame n ka rɩt la a ka yũud ye, tɩ b yet tɩ sɩ-wẽng n tar-a.

19 Ninsaal Bi-riblã sẽn wa, b rɩtame la b yũuda, tɩ nebã yetẽ tɩ b yaa yão-be-neda, la rã-yũuda, la yaood-dɛɛgdb ne yel-wẽn maandb zoa. Yam biis n wilgd t'a yaa tɩrga.

20 Dẽ poore, a Zezi sɩngame n leng tẽns nins bãmb sẽn maan bõn-bãn wʋsg b pʋsẽ wã, bãmb sẽn ka tek yam n kos sugrã yĩng n yeele:

21 Korazin, fo na paam toogo! Betsayida, fo na paam toogo! Bala bõn-bãn nins sẽn maan yãmb pʋsẽ wã sã n dag n maanẽ Tɩɩr ne Sɩdõ sẽn ya tẽn-wẽnsã pʋse, bãmb dag n na tekẽ yam hal daar zãr n pil bot n zĩnd tompeglmẽ n kos sugri.

22 Yaa woto yĩng la mam yet yãmb tɩ bʋʋdã daare, Tɩɩr ne Sɩdõ nebã sɩbgrã toolem kõn ta yãmb ye.

23 La foom, Kapɛrnawom, b na n zẽka foom hal tɩ f ta arzãna? Ayo, b na n sika foom hal tɩ ta kɩɩm-kulgu. Bala bõn-bãn nins sẽn maan fo pʋgẽ wã sã n dag n maanẽ Sodom pʋgẽ, a rag n na ketẽ tɩ ta rũnna.

24 Yaa woto yĩng la mam yet yãmb tɩ bʋʋdã daare, Sodom sɩbgrã toolem ka na n ta foom ye.

25 Wakat kãnga, a Zezi gomame n yeele: M ba sẽn ya arzãn la tẽng Zu-soabã, mam pẽgda yãmba, yãmb sẽn solg bõn-kãens ne yam-dãmba la yẽesem-dãmba, n yaool n vẽneg kom-bõonegã ne-bã yĩnga.

26 N-ye, m ba, yãmb sẽn dat tɩ ya a woto wã yĩnga.

27 M ba ninga bũmb fãa mam nugẽ, la ned ba a yen ka mi Bi-riblã, sã n ka ba wã bala. La ned ba a yen ka mi ba wã, sã n ka Bi-riblã bala, la a sẽn dat n vẽneg bãmb ne ned ningã.

28 Yãmb fãa, zɩɩb sẽn zɩsg tɩ y yɛ wã, wa-y mam nengẽ, la m na n kɩtame tɩ y vʋʋse.

29 Rɩk-y mam yubl-balgr n pidi, la y sak mam zãmsgo, bala mam yaa nin-bʋgsga la sũ-mar soaba, la yãmb na paam vʋʋsgo.

30 Bala yubl-balgr ning mam sẽn pit yãmbã yaa faoogo, la zɩɩb ning mam sẽn tʋkd yãmbã yaa faasga.

12

1 Wakat kãnga, a Zezi pɩʋʋga pʋt vʋʋsg daare. B karen-biisã sɩngame n yãgs koodã n wãbe, kom sẽn tar-b yĩnga.

2 Fariisẽ-dãmbã sẽn yã yõwã, b yeela a Zezi yaa: Ges-y-yã! Yãmb karen-biisã maanda bũmb sẽn ka zems tɩ maan vʋʋsg daar ye.

3 La a Zezi leok-b lame n yeele: Yãmb ka karem bũmb ning a David sẽn maan wakat ning kom sẽn yõk yẽ ne a tũud-n-taasã,

4 a sẽn yɩ to-to n kẽ Wẽnnaam doogẽ wã n dɩ bur ning sẽn ya Wẽnnaam dendã, yẽ wall a tũud-n-taasã sẽn ka zems tɩ rɩ, sã n ka maan-kʋʋdbã balã laa?

5 Bɩ yãmb ka karem tõogã pʋgẽ tɩ vʋʋsg daare, maan-kʋʋdbã sẽn be wẽnd-doogẽ wã kɩɩsda vʋʋsg daar tõog tɩ ka beegr b yĩng laa?

6 Mam yaool n yeta yãmb tɩ sẽn yɩɩd wẽnd-doogã n be ka.

7 Yãmb sã n dag n bãngẽ gomd ning sẽn yet-a tɩ "mam data nimbãan-zoeer la ka maoongã" võore, yãmb dag n ka na n sɩbg neb sẽn ka tar yell ye.

8 Bala Ninsaal Bi-riblã soo vʋʋsg daarã.

9 A Zezi yii be n kẽng b karen-doogẽ wã.

10 La dao a yen n da be be t'a nug ki. La b soka a Zezi noor sã n beeme tɩ maag bãad vʋʋsg daare. La sok-kãng yaa sẽn na yɩl n paam bũmb n dõd a Zezi.

11 A Zezi leoka bãmb yaa: Ãnna n be yãmb sʋkã sẽn na n tar pesg a yen tãa t'a lʋɩ bokẽ vʋʋsg daare, t'a ka tɩ tak-a n yiisi?

12 Ninsaal yõod sẽn yɩɩd pesg zĩig ka zãra? Dẽ, noor beeme tɩ maan neer vʋʋsg daare.

13 La a Zezi yeela raowã t'a tẽeg a nugã. La a tẽeg-a lame, la a vʋʋgame n lebg sõama wa nug a to wã.

14 Fariisẽ-dãmbã yii yɩng n yẽs ne taab n bao b sẽn na n maan to-to n kʋ a Zezi.

15 A Zezi sẽn wʋm rẽnda, b yii zĩ-kãnga. Neb wʋsg tũu bãmba, la b maaga b fãa.

16 La a Zezi keoog-b-la neer n yeel tɩ b ra sak tɩ ned bãng bãmb ye,

17 tɩ bũmb ning Wẽnnaam no-rɛɛs a Ezayi sẽn yeelã pidsi:

18 Ad mam tʋmtʋmd mam sẽn yãke, mam nin-nongr sẽn ta m yam. Mam na n ninga m Sɩɩgã yẽ zugu, la yẽ na n moona tɩrlem koɛɛg buudã fãa sʋka.

19 Yẽ kõn wẽ nokoeemde wall a zẽk a koɛɛg ye, la ned kõn wʋm yẽ koɛɛg soay zut ye.

20 Yẽ kõn kaoog tãnwĩ-kaoong n baas ye, la yẽ kõn kiis fɩtɩl peend sẽn ket n nusd ye, hal t'a kɩt tɩ tɩrlem paam tõogre.

21 La buud toay-toayã na n teega yẽ yʋʋrã.

22 Dẽ, b talla ned sẽn ya zoang la muka tɩ zĩn tar-a n wa a Zezi nengẽ, la bãmb maag-a lame, tɩ yẽ sẽn dag n ya mukã, a gomdame la a yãtẽ.

23 Neb kʋʋngã fãa yɛɛsame n yeele: Dao-kãngã ka na n yɩ a David biigã sɩda?

24 La Fariisẽ-dãmbã sẽn wʋm woto, b yeelame: Dao-kãngã ka rigd zĩn-dãmbã tɩ sã n ka ne zĩn-dãmbã naab a Belzebul pãng ye.

25 La a Zezi sẽn mi bãmb tagsgã yeel-b lame yaa: Soolem ning fãa neb sẽn welg n gõdg n zabd ne taaba, a na n wãame. La tẽng ning fãa bɩ yir ning fãa neb sẽn welg n gõdg n zabd ne taab kõn tõog n yals ye.

26 Sã n yaa t'a Sʋtãan digda a Sʋtãana, a welgame n gõdg n zabd ne a menga. Dẽ, yẽ soolem na n yɩɩ a wãn n yalse?

27 La mam sã n digda zĩn-dãmbã ne a Belzebul pãnga, yãmb kambã yẽ digd-b-la ne ãnna pãnga? Yaa woto yĩng n kɩt tɩ bãmb na n yɩ yãmb bʋ-kaoodba.

28 La sã n yaa ne Wẽnnaam Sɩɩgã pãng la mam digd zĩn-dãmbã, dẽ, Wẽnnaam soolem taa yãmb sʋka.

29 Bɩ ned na n yɩɩ a wãn n kẽ pãng soab roogẽ n wʋk a teedo, t'a ka reng n sẽb-a? A sã n sẽb-a, a na yaool n tõog n wʋk a roogã teedã.

30 Ned ning sẽn ka be mam poorẽ kisa maam, la ned ning sẽn ka naagd maam n tigsdẽ, a sãeegdame.

31 Yaa woto yĩng la mam yet yãmb tɩ ninsaalbã na n paama sugr b yel-wẽnã la b paoogrã buud fãa yĩnga. La ned ning sẽn paoog-a Sɩɩg-sõng kõn tol n paam sugr ye.

32 Ned ning sẽn gom-a Ninsaal Bi-riblã wẽng na n paama sugri. La ned ning sẽn na n gom Sɩɩg-sõng wẽng kõn paam sugr dũni-kãnga pʋga, la dũni ning sẽn watã pʋg me ye.

33 Yeel-y tɩ tɩɩgã n ya sõama la a biis ya sõama, wall y yeel tɩ tɩɩgã yaa yooko la a biisã yaa yoodo. Bala yaa tɩɩg biisẽ la b bãngd a yaa sõama wall yooko.

34 Yãmb wag-toos buudu, yãmb sẽn ya nin-wẽns a woto wã, yãmb na n yɩɩ a wãn n tõog n gom gom-sõama? Bala yaa bũmb nins sẽn pid sũurẽ wã n yit noorẽ wã.

35 Nin-sõng yiisda bõn-sõama a paoon-sõngã pʋgẽ. La nin-wẽng yiisda bõn-wẽns a paoon-wẽngã pʋgẽ.

36 Mam yeta yãmb tɩ bʋʋdã kaoob daare, ninsaalbã na n leoka gom-vɩɩd nins fãa bãmb sẽn dag n gomã yelle.

37 Bala yaa ne fo noorã goam la f na n paam bʋʋm, la yaa ne fo noorã goam la f na n kong bʋʋm.

38 Dẽ, tõog karen-saam-dãmbã ne Fariisẽ-dãmbã kẽer yeela a Zezi yaa: Karen-saamba, tõnd datame tɩ yãmb maan bãnd tɩ d yãnde.

39 A Zezi leok-b lame n yeele: Zamaan kãngã neb sẽn ya nin-wẽns la yoaadbã kota bãnde, la b kõn kõ bãmb bãnd a to tɩ sã n ka Wẽnnaam no-rɛɛs a Zonaas bãndã ye.

40 Bala, a wa a Zonaas sẽn zĩnd zĩm-bedrã pʋgẽ rasem a tãab la yʋnd a tãabã, woto me, Ninsaal Bi-riblã na n paa tãnd tẽngr dasem a tãab la yʋnd a tãabo.

41 Niniiv nebã na n yika bʋʋdã daar n kao zamaan kãngã nebã bʋʋd n yeel tɩ b ka bʋʋm ye. Bala Niniiv nebã teka yam n kos sugr a Zonaas koe-moonegã yĩnga. La ade, sẽn be-a ka wã yɩɩda a Zonaase.

42 Bʋʋdã wakate, rĩm-poakã sẽn yit wĩndg goabgã na n yika ne zamaan kãngã nebã n kao b bʋʋd n yeel tɩ b ka bʋʋm ye. Bala, yẽ yii dũni satmẽ n wa n kelg a Salomo yam goama. La ade, sẽn be-a ka wã yɩɩda a Salomo.

43 Zĩn-dẽgd sã n yi n bas neda, a saada zĩ-pɛɛlẽ n baood vʋʋsgo, la a ka yãt ye.

44 Dẽ, a yetame t'a na n leba a roog ning yẽ sẽn yi n basã. La a sã n ta, a mikdame tɩ roogã yaa vɩʋʋgo, n pɩɩs n maneg tɩ ya neere.

45 A kẽngdame n tɩ peeg zĩn-dãmb a yopoe sẽn ya wẽns n yɩɩd yẽ mengã tɩ b wa n kẽ n zĩnd be. La dao-kãng yaoolem toogã na n yɩɩ wẽng n yɩɩg pipi wã. A na n yɩɩ a woto zamaan kãngã nin-wẽnsã yĩnga.

46 La a Zezi sẽn ket n gomd ne neb kʋʋngã, b ma wã ne b ma-biisã da yasa yɩng n baood n na n gom ne bãmba.

47 Ned a yembr yeela a Zezi yaa: Yãmb ma wã ne y ma-biisã yasa yɩng n baood n na n gom ne yãmba.

48 A Zezi leoka sẽn gom-a ne bãmbã a woto: Ãnna la mam ma, la ãnna rãmb la mam ma-biisi?

49 La a Zezi teesa b karen-biisã ne b nug n yeele: Ad mam ma ne mam ma-biisi.

50 Sɩda, ned ning fãa sẽn maand-a mam Ba sẽn be arzãnã raabo, yẽ soab la mam ma-bi-raoogo, mam ma-bi-poaka la m ma.

13

1 Badaare, a Zezi yii roogẽ wã n tɩ zĩnd ko-kãsengã noore.

2 Neb kʋʋng wʋsg tigma taab bãmb nengẽ tɩ yɩ tɩlɛ tɩ bãmb kẽ koom-koglgẽ n zĩndi. Neb kʋʋngã fãa ra yasa kʋɩl-koakẽ wã.

3 A Zezi goma ne bãmb bũmb wʋsg yell ne yel-bũn n yeele: Ka-koaad n yi n na n fẽrg bõn-buudu.

4 La yẽ sẽn fẽrgdã, bõn-buud kẽer lʋɩɩ sorã kɩrenga, la liuuli waa n dɩ-b lame.

5 La kẽer lʋɩɩ kug zĩigẽ, tom sẽn ka waoogẽ. La tao-tao bala b yiime, toma sẽn ka waoogã yĩnga.

6 La wĩndgã sẽn zẽke, a yõog-b lame tɩ b kʋɩ, b sẽn ka tar yẽgna yĩnga.

7 Kẽer lʋɩɩ gõos sʋka, la gõosã yikame n wulumd-b n dɩ-ba.

8 La kẽer lʋɩɩ zĩ-sõngẽ, la b woma biisi. Kẽer womame tɩ ta koabg-koabga, kẽer pis-yoobyoobe, la kẽer pis-tãtã.

9 Sẽn tar-a tʋb bɩ a wʋme.

10 Karen-biisã kolg n soka a Zezi tɩ yaa bõe tɩ bãmb gomd ne nebã ne yel-bũna?

11 A Zezi leok-b lame n yeele: B kõo yãmb arzãn soolem yel-soalmã bãngre, la ka bãmb ye.

12 Tɩ bõe, ned ning sẽn tara, b na n kõo yẽnda n paas t'a paam wʋsgo. La ned ning sẽn ka tara, b na n deega baa bũmb bilf ning yẽ sẽn tarã.

13 Ad bũmb ning sẽn kɩt tɩ mam gomd ne bãmb ne yel-bũnã: baa ne b sẽn ne wã, b ka ne ye, la b sẽn wʋmdã, b ka wʋmd ye la b ka wʋmd võor me ye.

14 La Wẽnnaam no-rɛɛs a Ezayi bãngr-goamã paama pidsg bãmb yĩnga. A yeelame: "Yãmb na n wʋma sõama la y kõn bãng a võor ye, yãmb na n gesa neere la y kõn yã ye.

15 Bala nin-kãensã sũyã riglimame. Bãmb yẽda b tʋba la b mum b nini, tɩ b nin da yã la b tʋb ra wʋme, tɩ bãmb yamã kõn wʋm a võore, tɩ b kõn lebg n wa tɩ mam maag-b ye."

16 La yãmba, bark bee yãmb zutu, y ninã sẽn yãtã la y tʋbã sẽn wʋmdã yĩnga.

17 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ Wẽnnaam no-rɛɛsdb la nin-tɩrs wʋsg dag n dat n yãnda bũmb nins yãmb sẽn yãtã la b ka yã ye. B dag n dat n wʋma bũmb nins yãmb sẽn wʋmdã la b ka wʋm ye.

18 Dẽ, kelg-y bõn-bu-fẽrgdã yel-bũndã võore.

19 Ned sã n kelg Wẽnnaam soolem koɛɛgã n ka wʋm a võore, wẽng soabã wat n yiisa bõn-buudã sẽn dag n fẽrg yẽ sũurẽ wã. Yẽ wẽnda bõn-buudã sẽn lʋɩ sorã kɩrengã.

20 Bõn-buudã sẽn lʋɩ kugã zĩigẽ wã yaa ned ning sẽn wʋmd Wẽnnaam koɛɛgã n deeg-a tao-tao ne sũ-noogo,

21 la a yaool n ka tar a meng yẽgen ye. Yẽ kaoosda wakat bilf bala, la toog bɩ namsg sã n yaool n paam-a Wẽnnaam koɛɛgã yĩnga, yẽ lʋɩtame.

22 Bõn-buudã sẽn lʋɩ gõosã sʋkã yaa ned ning sẽn wʋmd Wẽnnaam koɛɛgã, tɩ dũniyã yɩɩre la arzegs belgr wulumd koɛɛgã t'a ka womd biis ye.

23 Bõn-buudã sẽn lʋɩ zĩ-sõngẽ wã yaa ned ning sẽn wʋmd Wẽnnaam koɛɛgã n wʋmd a võore la a womd biisi. Kẽer womame tɩ ta koabg-koabga, kẽer pis-yoobyoobe, kẽer pis-tãtã.

24 A Zezi wẽe bãmb yel-bũnd a to n yeele: Arzãn soolem wẽnda wa rao sẽn bʋd bõn-bu-sõng a pʋʋgẽ.

25 La nebã sẽn gõe wakate, a bɛy waa n bʋda nadens koodã sʋk n bas n looge.

26 Koodã sẽn zẽk n wom biisi, nadensã me pukame.

27 Yirã soab tʋmtʋmdb waa n sok-a lame yaa: Zu-soaba, ka bõn-bu-sõng la yãmb bʋd y pʋʋgẽ wã wɛ? Nadensã yii yɛ n wa n be be?

28 Yẽ leoka bãmb tɩ yaa bɛy n maan bõn-kãnga. La tʋmtʋmdbã soka yẽnda a sã n datame tɩ b kẽng n tɩ võ nadensã.

29 Yẽ leoka bãmb yaa: Ayo! Bala, yãmb sã n võod nadensã, tõe tɩ y wa n yĩd n naag koodã n võ.

30 Bas-y b yiibã fãa tɩ b bɩ ne taab hal tɩ ta tigsg wakate. La tigsgã wakate, mam na n yeela tigsdbã tɩ b reng n võ nadensã n sẽb kil n wa n yõog bugum, la b tigs koodã n sui m baoorẽ wã.

31 A Zezi wẽe bãmb yel-bũnd a to n yeele: Arzãn soolem wẽnda wa siin-bil ned sẽn dɩk n bʋd a pʋʋgẽ.

32 Yẽnda n ya bilf n yɩɩd bõn-buud a taabã fãa. La a sã n wa n bɩ, a lebgda bedr n yɩɩd zẽed buud fãa, n lebg tɩɩg hal tɩ liuuli wat n zao a wila.

33 Bãmb leb n wẽe yel-bũn-kãngã me: Arzãn soolem wẽnda wa rã-bɩll pag sẽn dɩk n ning zom wam a tã hal t'a wuk zomã zãnga.

34 A Zezi goma bõn-kãens fãa ne neb kʋʋngã ne yel-bũna. B ka gomda tɩ ka ne yel-bũn ye,

35 tɩ bũmb nins Wẽnnaam no-rɛɛsã sẽn dag n yeelã pidsi. A yeelame yaa: Mam na n yaaga m noor n wẽ yel-bũna, mam na n wilga bũmb sẽn solg hal naaneg wẽndẽ tɩ ta moasã.

36 Dẽ, a Zezi basa neb kʋʋngã n leb yiri. Bãmb karen-biisã kolg n yeela bãmb yaa: Bilg-y tõnd nadensã sẽn be pʋʋgẽ wã yel-bũndã võore.

37 A Zezi leok-b lame n yeele: Ned ning sẽn bʋt bõn-bu-sõngã yaa Ninsaal Bi-riblã.

38 Pʋʋgã n ya dũni wã, bõn-bu-sõamy wã yaa soolmã kamba, nadensã yaa wẽng soabã kamba.

39 Bɛyã sẽn bʋd nadensã yaa rõatã. La tigsgã yaa dũniyã sɛɛbo. Tigsdbã yaa malegsã.

40 La wa b sẽn võod nadensã n yõogd bugmã, a na n yɩɩ a woto me dũni sɛɛb wakate.

41 Ninsaal Bi-riblã na n tʋma bãmb malegsã tɩ b yãgs kug-lakdsã fãa ne neb nins sẽn maand wẽngã n yiis-b bãmb soolmẽ wã.

42 La b na n loba bãmb wʋng bugmẽ, la be na n yɩɩ yãbr la yẽn wãbre.

43 Dẽ, nin-tɩrsã na n yãga wa wĩndgã bãmb ba soolem pʋgẽ. Bɩ ned ning sẽn tar tʋb wʋme.

44 Arzãn soolem leb n wẽnda wa paoong sẽn solg pʋʋg pʋgẽ tɩ rao a yen yã-a n maneg n solg-a n paase. La a sũurã yɩɩ noog t'a kẽng n tɩ koos a sẽn tarã fãa n da pʋʋgã.

45 Arzãn soolem leb n wẽnda wa toand sẽn baood kĩndi sẽn ya neeba.

46 Yẽ yãa kĩndf a yembr t'a ligdã ya wʋsgo, n kẽng n tɩ koos a sẽn dag n tarã fãa n da-a.

47 Arzãn soolem leb n wẽnda wa zĩm-gãmbr b sẽn lob ko-kãsengã pʋgẽ n wʋk zĩm buud fãa.

48 La a sẽn pidi, b vuugd-a lame n yi kʋɩl-koakã n zĩnd n tũus sẽn ya sõama wã n sag yaasẽ, la b lob sẽn ka-b sõama wã.

49 A na n yɩɩ a woto dũni sɛɛb wakate. Malegsã na n waa n baka nin-wẽnsã n yiis nin-tɩrsã sʋka,

50 n lob-b wʋng bugmẽ. Yãbr la yẽn wãbr na n zĩnda beene.

51 Yãmb wʋma bõn-kãens fãa võore? Bãmb leokame tɩ n-ye.

52 La a Zezi yeela bãmba: Yaa woto yĩng tɩ tõog karen-saamb ning fãa sẽn zãms arzãn soolem yɛl n bãnge, yẽ wẽnda wa yir soab sẽn yãkd bõn-paals ne bõn-kʋd a paoong pʋgẽ.

53 A Zezi sẽn wẽ yel-bũn-kãens n sa, b yii zĩ-kãnga n kẽng b meng tẽngẽ.

54 La b sẽn ta be, b sɩngame n zãms nebã b karen-doogẽ wã, hal tɩ nebã yɛɛs n yeele: Bãmb yamã ne b bõn-bãnã yita yɛ?

55 Ka bãmb la ra-wãadã biigã wɛ? Ka b ma wã yʋʋr la a Maari laa? La ka b ma-biis la a Zak ne a Zozɛf la a Sɩmo ne a Zuud laa?

56 B tãopã fãa ka be tõnd sʋk ka sɩda? Dẽ, bãmb paama bõn-kãensã fãa yɛɛne?

57 La tags-kãng kɩtame tɩ b ka nand a Zezi ye. La a Zezi yeel-b lame tɩ no-rɛɛs ka kongd waoogre, sã n ka a meng tẽngẽ la a roagdbã sʋk ye.

58 La bãmb ka maan bõn-bãn wʋsg zĩ-kãnga, nebã ka-tẽebã yĩnga.

14

1 Wakat kãnga, naab a Herood wʋma b sẽn gomd a Zezi yelle,

2 la a yeela a tʋmtʋmdbã tɩ yaa a Zãmbatiis n vʋʋge, la tɩ yaa woto yĩng n kɩt t'a tar pãn-tõog n maand bõn-bãnã.

3 Bala Herood dag n yõka a Zã n sẽb n kẽes bi-bees roogẽ, a ba-biig a Filip pag a Herodyaad poorẽ.

4 Tɩ bõe, a Zã rag n yeela yẽnda t'a ka tar noor tɩ peeg a Heroodyaad n maan a pag ye.

5 Herood dag n dat n kɩtame tɩ b kʋ a Zã, la a dag n zoeta neb kʋʋngã, tɩ bõe, b rag n geta a Zã wa Wẽnnaam no-rɛɛsa.

6 La Herood dogmã tẽegr daare, a Heroodyaad bi-puglã saoo neb nins sẽn be-b be wã taoore, la yɩɩ Herood noogo,

7 hal t'a wẽen t'a na n kõ-a-la bũmb ning a sẽn na n kose.

8 A ma wã saglg yĩnga, a yeelame yaa: Kõ-y maam a Zãmbatiis zug ne lengr ka.

9 Rĩmã sũur sãamame, la a wẽenegã yĩnga, la nebã sẽn be be n dɩtẽ wã yĩnga, a yeelame tɩ b kõ-a a sẽn datã.

10 La a tʋma neb tɩ b tɩ fiuug a Zã zugã bi-beesã roogẽ.

11 B talla a Zã zugã ne lengr n wa n kõ bi-puglã, la a tallame n tɩ kõ a ma.

12 A Zã karen-biisã waa n dɩka a Zã kũumã n tɩ mumi. La b kẽngame n tɩ togs a Zezi.

13 A Zezi sẽn wʋm bõn-kãnga, bãmb kẽe koom-koglg n kẽng zĩig neb sẽn ka be. La neb kʋʋngã sẽn bãnge, b yii tẽnsẽ wã n pʋg bãmb ne nao.

14 A Zezi sẽn yi koom-koglgẽ wã, b yãa neb kʋʋngã, tɩ b nimbãaneg yõk-ba, la bãmb maaga bãad-dãmbã.

15 Zaabr sẽn ta, karen-biisã kolga a Zezi n yeel-b tɩ zĩ-kãngã yaa weoogo, la wakatã zoe n yõsgame. Rẽ wã, bɩ b kuils nebã tɩ b kẽng tẽnsẽ wã n tɩ ra dɩɩbo.

16 A Zezi leokame tɩ ka tɩlɛ tɩ nebã loog ye, bɩ bãmb mensã kõ-b rɩɩb tɩ b rɩ.

17 Karen-biisã leokame tɩ yaa bur a nu bal ne zĩm a yiib la bãmb tar be.

18 T'a Zezi yeel-b tɩ b tall rẽnda n wa-ne.

19 A Zezi kɩtame tɩ nebã zĩnd moodã zugu, la b reega bur a nu wã ne zĩm a yiibã n nak n ges yĩngri, n ning-b barka, n yaool n kao burã n kõ b karen-biisã tɩ b reeg n pʋɩ neb kʋʋngã.

20 Nebã fãa rɩɩme n tɩge, la b wʋka bur-kɛlã pet piig la a yiibu.

21 Neb nins sẽn dɩ wã sõor kolga raop tus a nu, pagbã ne kambã toog sẽn ka naage.

22 Rẽ poore, a Zezi modga b karen-biisã tɩ b kẽ koom-koglgã n deng bãmb taoor ko-kãsengã rʋʋnde, tɩ bãmb na n yõdg n kuilsa neb kʋʋngã.

23 A Zezi sẽn kuils nebã n sɛ, b rʋʋ tãnga, zĩig ned sẽn ka be n na n pʋʋse. La yʋng sẽn ta, bãmb dag n bee be b yembre.

24 Koom-koglgã da zoe n zãaga ne kʋɩl-koakã, la ko-pɛm da wẽed-a lame hal t'a lengdẽ, bala, sebgã da segda bãmba.

25 Tõd-beoog sẽn ta, a Zezi kẽna koomã zug n babsd-ba.

26 Bãmb karen-biisã sẽn yã bãmb tɩ b kẽnd ko-kãsengã zugu, b yɛɛsame n yeel tɩ yaa kɩɩma. La rabeemã yĩnga b kelmame.

27 Tao-tao bala a Zezi yeela bãmb tɩ b keng b sũyã la b ra zoe rabeem tɩ yaa bãmba.

28 La a Pɩyɛɛr leokame yaa: Zu-soaba, sã n sɩd yaa yãmb bɩ y yeel-m tɩ m kẽn koomã zug n wa yãmb nengẽ.

29 Bãmb yeela yẽnda t'a wa. A Pɩyɛɛr yii koom-koglgẽ wã n kẽn koomã zug n dabd a Zezi nengẽ.

30 La a Pɩyɛɛr sẽn yã tɩ sebgã yaa wʋsgo, rabeem yõka yẽnda. La yẽ sẽn sɩng n na n lisi, a kelmame n yeel tɩ Zu-soaba, fãag-y-ma.

31 Tao-tao bala, a Zezi tẽega b nug n gãd yẽnda n yeel-a: Tẽeb bilf soaba, yaa bõe tɩ fo yam yoaada?

32 Bãmb kẽe koom-koglgã pʋgẽ la sebgã yõkame.

33 Neb nins sẽn dag n be koom-koglgã pʋgẽ wã wõgemda a Zezi taoor n yeele: Yãmb sɩd yaa Wẽnnaam Bi-ribla.

34 Bãmb dʋʋga ko-kãsengã n ta Genezarɛt tẽnga.

35 Zĩ-kãng nebã bãnga a Zezi, n tʋm neb tẽns nins sẽn pẽ wã fãa, la b talla bãad-dãmbã fãa n wa a Zezi nengẽ.

36 Bãad-dãmbã bõosa a Zezi tɩ b bas tɩ b sɩɩs bãmb fuugã noor bala. La neb nins fãa sẽn sɩɩsã paama laafɩ zãnga.

15

1 Dẽ, Fariisẽ-dãmb ne tõog karen-saam-dãmb yii Zeruzalɛm n wa a Zezi nengẽ n sok-b yaa:

2 Bõe yĩng tɩ yãmb karen-biisã kɩɩsd kãsem-dãmbã miningu? Bala, bãmb sã n na n dɩ b ka nudgd b nus ye.

3 A Zezi leok-b lame yaa: La yãmba, bõe yĩng tɩ yãmb kɩɩsd Wẽnnaam tõogã y mensã mining sakr yĩnga?

4 Tɩ bõe, Wẽnnaam yeelame tɩ: "Waoog f ba la f ma, la ned ning sẽn na n paoog a ba bɩ a ma, a sɩbgr na n yɩɩ kũum."

5 La yãmba, yãmb yetame tɩ ned ning sẽn na n yeel a ba bɩ a ma tɩ: "Kũun ninga mam sẽn da na n sõng yãmb ne-wã lebga Wẽnnaam dẽnda," ka tɩlɛ t'a waoog a ba wã bɩ a ma wã ye.

6 Woto, yãmb kɩtdame tɩ Wẽnnaam goamã lebg zaalem tɩ yãmb miningã reeg zĩiga.

7 Zãmb dãmba, a Ezayi sɩd togsa bãngr goam ne yãmb yell n yeele:

8 "Nin-kãensã waoogda maam ne nobɩmse, la b sũyã zãra ne maam.

9 Bãmb sẽn waoogd maamã yaa zaalem, bala, bãmb zãmsda nebã ninsaalb tõod bala."

10 La a Zezi boola neb kʋʋngã n yeel-b yaa: Kelg-y la y bãng tɩ

11 ka bũmb ning sẽn kẽed ninsaal noorẽ wã n maand-a t'a yɩ rẽgd ye. Bũmb ning sẽn yit ninsaal noorẽ wã, yaa rẽnda n maand-a t'a lebg rẽgdo.

12 Dẽ, bãmb karen-biisã kolgame n sok bãmb b sã n bãngame tɩ bãmb goamã zaba Fariisẽ-dãmbã.

13 A Zezi leokame n yeele: B na n võoga bõn-bɩtg ning fãa mam ba sẽn be arzãnã sẽn ka selã.

14 Bas-y-ba. Bãmb yaa zoens sẽn tat zoense. Zoang sã n tat zoanga, bãmb b yiibã fãa na n lʋɩɩ bokẽ.

15 A Pɩyɛɛr goma ne a Zezi n yeel-b tɩ b bilg bãmb yel-bũn-kãng võore.

16 La a Zezi yeela yẽnda yaa: Yãmb me yam ket n nan ka wek laa?

17 Yãmb ka mi tɩ bũmb nins fãa sẽn kẽed ninsaal noorẽ kẽeda pʋgẽ tɩ b yaool n tɩ bas-a we-kɛɛng laa?

18 La bũmb ning sẽn yit noorẽ yita sũurẽ, la yaa bõn-kãng n maand ned t'a yɩ rẽgdo.

19 Bala, tags-wẽnse, nin-kʋʋre, yoobo, yoob tʋʋmde, wagdem, zĩrĩ la kãnegr yita sũur pʋgẽ.

20 Ad yaa bõn-kãensã n maand ned t'a yɩ rẽgdo. La tɩ rɩ n ka nudg f nusi, yõwã ka maand ned t'a yɩ rẽgd ye.

21 A Zezi basa zĩ-kãng n loog n kẽng Tɩɩr ne Sɩdõ soolmẽ.

22 La gese, Kanaã pag sẽn yit tẽn-kãens zẽka a koɛɛg n yeel bãmb yaa: Zu-soaba! A David Bi-ribla! Zoe-y mam nimbãanega. Zĩn n namsd mam bi-pugl hal wʋsgo.

23 La bãmb ka leok yẽ tɩ bũmb ye. Bãmb karen-biisã kolgame n kos bãmb tɩ b rig-a t'a looge, bala a pʋgda bãmb n kelemdẽ.

24 A Zezi leokame tɩ b sẽn tʋm bãmbã, yaa Israyɛll pe-menemdsã nengẽ bala.

25 La pagã waame n wõgemd bãmb taoor n yeele: Zu-soaba, sõng-y-ma.

26 A Zezi leokame t'a ka sõama tɩ rɩk kamb rɩɩb n lob ba-bi ye.

27 La pagã leokame yaa: Zu-soaba, yaa sɩda, la baoosgo, ba-bi rɩta rɩ-zersã sẽn lʋɩt b zu-soben-dãmbã taabl tẽngrã.

28 Dẽ, a Zezi yeel-a lame: Paga, ad f tẽebã yaa kãsenga. Bɩ fo sẽn datã yɩ. La wakat kãng bala, a bi-puglã paama maagre.

29 A Zezi yii be n kẽng Galile ko-kãsengã noore. Bãmb dʋʋ tãngã n zĩnd be.

30 La neb wʋsg waa bãmb nengẽ ne wobse la zoense la mugsi la koms-rãmba la neb wʋsg bãas a taab sẽn tara, n zĩnig bãmb a Zezi taoore, la a Zezi maaga bãmba.

31 La neb kʋʋngã sẽn yã mugsã sẽn gomdã, la koms-rãmbã sẽn paam maagrã, la wobsã sẽn kẽnd sõama wã, la zoensã sẽn yãtã, b yɛɛsame n waoog Israyɛll Wẽnnaamã.

32 A Zezi boola b karen-biisã n yeele: Kʋʋn-kãngã nimbãaneg tara maam, bala, yaa rasem a tãab moasã b sẽn be ne maam, la b ka tar rɩɩb sẽn na rɩ ye. Mam ka rat n kuils-b ne kom tɩ b wa tek n tadg sorã zug ye.

33 Karen-biisã soka bãmb yaa: Tõnd na n maana a wãn n paam bur weoogẽ ka sẽn sekd tɩ nin-kãensã fãa rɩ n tɩge?

34 A Zezi sok-b lame tɩ b tara bur a wãna? Tɩ b leok t'a yopoe n paas zĩm-bõoneg bilfu.

35 Dẽ, a Zezi yeela nebã tɩ b zĩnd tẽnga.

36 La bãmb deega bur a yopoe wã ne zĩmã. La b sẽn ning-a barka, b kaoome n kɩs b karen-biisã tɩ b pʋɩ neb kʋʋngã.

37 Neba fãa rɩɩme n tɩge, la b wʋka gɩrsã sẽn kellã tɩ pid peoog a yopoe.

38 Neb nins sẽn dɩ wã sõor yaa tus a naase, pagbã ne kambã sõor sẽn ka naag ye.

39 Dẽ poore, a Zezi kuilsa neb kʋʋngã la b kẽ koom-koglg n kẽng Magdala tẽnsẽ.

16

1 Fariisẽ-dãmbã ne Saduusẽ-dãmbã kolga a Zezi n kos tɩ b maan bãnd sẽn yit yĩngr tɩ b yã, la yaa sẽn na yɩl n paam n mak bãmba.

2 A Zezi leok-b lame n yeele: Zaabre, yãmb yetame tɩ zĩigã na n yɩɩ vẽenega, bala yĩngr yaa miuugu.

3 La yibeoogo, yãmb yetame tɩ saag na n nii rũnna, bala yĩngr yaa miu-sablga. Yãmb mii yĩngr yɛl bilsgu, n yaool n ka tõe n bãng bãn sẽn wilgd wakatã yɛlã ye.

4 Zamaan neb sẽn ya wẽns la yoaadbã baooda bãnde. La b ka na n kõ bãmb bãnd a to tɩ ka a Zonaas bãndã ye. La a Zezi basa nebã n looge.

5 A Zezi karen-biisã sẽn wa n dabd ko-kãsengã rʋʋnd a to wã, b yĩmame n ka zɩ bur ye.

6 A Zezi yeela bãmb tɩ b gũus b mens neer ne Fariisẽ-dãmbã la Saduusẽ-dãmbã rã-bɩlle.

7 La b tagsame tɩ yaa bãmb sẽn ka zɩ burã yĩng la a Zezi gom woto.

8 La a Zezi bãnga b tagsgã n yeel-ba: Tẽeb bilf rãmba! Yaa bõe tɩ yãmb tagsd y sũyẽ tɩ yaa yãmb sẽn ka zɩ burã yĩnga?

9 Yãmb ket n nan ka wʋm laa? Yãmb ka tẽr bur a nu wã sẽn sek raop tus a nu wã, la a kɛlã yãmb sẽn wʋkã pet sõor laa?

10 Yãmb ka tẽr bur a yopoe wã sẽn sek raop tus a naase, la a kɛlã yãmb sẽn wʋkã pet sõore?

11 Bõe tɩ yãmb ka bãng tɩ ka bur yell la mam gomd ne yãmba? Gũus-y y mens ne Fariisẽ-dãmbã la Saduusẽ-dãmbã rã-bɩlle.

12 La karen-biisã bãngame tɩ b sẽn yeel bãmb tɩ b gũus ne bũmb ningã, ka rã-bɩll sẽn ningd burã ye, la yaa Fariisẽ-dãmbã ne Saduusẽ-dãmbã zãmsgã.

13 A Zezi sẽn ta Sezaare sẽn ya a Filip soolmã tẽngã, b soka b karen-biisã yaa: Nebã yetame tɩ maam a Ninsaal Bi-riblã yaa ãnna?

14 B leokame tɩ: Neb kẽer yetame tɩ yãmb yaa a Zãmbatiis, tɩ kẽer t'a Eli, tɩ kẽer t'a Zeremi wall Wẽnnaam no-rɛɛsdbã ned a yembre.

15 T'a Zezi leb n sok-ba: La yãmba, yãmb yetame tɩ mam yaa ãnna?

16 A Sɩmo Pɩyɛɛr leokame n yeele: Yãmb yaa Kirist, Wẽnnaam sẽn vɩ wã Bi-riblã

17 La Zezi goma ne-a n yeel-a: Sɩmo! A Zonaas biiga, bark bee fo zugu. Tɩ bõe, ka nemd walla zɩɩm n vẽneg foom ne bõn-kãngã ye. Yaa m ba sẽn be arzãnã.

18 La maam, mam yeta foom tɩ foo la a Pɩyɛɛre, la tɩ mam na n mee m roogã kug-kãngã zugu, la kɩɩm-kulg ka na n tõog-a ye.

19 Mam na n kõo foom arzãn soolem kʋɩlen-biisi: Bũmb nins fãa fo sẽn na n loe tẽng zug ka na n loee arzãna, la bũmb ning fãa fo sẽn na n lok tẽng zug ka na n loka arzãn me.

20 Dẽ, bãmb sagla b karen-biisã neere, n yeel-b tɩ b ra togs ned baa a yen tɩ bãmb yaa Kirist ye.

21 Sẽn sɩng wakat kãnga, a Zezi sɩngame n wilg b karen-biisã tɩ yaa tɩlɛ tɩ bãmb kẽng Zeruzalɛm tɩ kãsem-dãmbã ne maan-kʋʋdbã ne tõog karen-saam-dãmbã nams bãmb wʋsgo, la b kʋ bãmba. La ra-yɩt-n-daare, bãmb na n vʋʋgame.

22 A Pɩyɛɛr boola bãmb n yi kɛɛng n leng-b n yeele: Zu-soaba, Wẽnd na gũ-yã! Yel-kãngã ka na n paam yãmb ye.

23 La a Zezi wẽnemdame n yeel a Pɩyɛɛr yaa: Leb mam poorẽ, Sʋtãana! Fo yaa gɩdgr mam sor zugu. Bala fo tagsdã ka Wẽnnaam dẽnd ye, la yaa ninsaal dẽnda.

24 Dẽ, a Zezi yeela b karen-biisã yaa: Ned sã n dat n tũ maam, bɩ a kɩɩs a meng raabo, n tʋk a ra-pɩk n pʋg maam.

25 Bala ned ning sẽn baood tɩ kogl a vɩɩm, a vɩɩm na sãame, la ned ning sẽn na n bas a vɩɩm mam yĩnga, a na paam-a.

26 La ned sã n paam dũni gill fãa n bas n ki, a yõod bee yɛ? Walla bõe la ninsaal na n dɩk n tek ne a yõorã?

27 Bala, Ninsaal Bi-riblã na n waa ne b ba wã ziiri, ne malegse. La rẽ wẽnde, bãmb na n dola ned kam fãa wa sẽn zems a tʋʋmde.

28 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ sẽn be-b ka wã, neb kẽer n ka na n ki hal tɩ b yãnd Ninsaal Bi-riblã sẽn wat ne b naamã.

17

1 Rasem a yoob zugẽ, a Zezi peega a Pɩyɛɛr ne a Zak la a ba-biig a Zã n tall-b n yi kɛɛnga, n dʋ tãn-luglug zugu.

2 A Zezi tedga bãmb nifẽ. B nengã ra yãgda wa wĩntoogo, la b futã lebga peels wa vẽenem.

3 A Moyiis ne a Eli puka b mens ne bãmba n sõsd ne a Zezi.

4 A Pɩyɛɛr gomame n yeel a Zezi yaa: Zu-soaba! Yaa sõama tɩ tõnd pa ka. Yãmb sã n data, mam na n tilga fu-rot a tãab ka: a yembr yãmb yĩnga, a yembr a Moyiis yĩnga, la a yembr a Eli yĩnga.

5 La yẽ sẽn ket n gomda, sawadg sẽn pɩnd wa n gũbga bãmba. La ade, koɛɛg yii sawadgẽ wã n yeele: Ada yaa mam Bi-ribl-nongr sẽn ta mam yam zãnga. Kelg-y-yã-a.

6 La karen-biisã sẽn wʋm koe-kãngã, rabeem kãseng yõk-b lame tɩ b lʋɩ n fõgen b nens tẽnga.

7 La a Zezi kolgame n sɩɩs bãmb n yeel-b tɩ b yik la b ra zoe dabeem ye.

8 Bãmb zẽka b nens n ges la b ka yã ned a to tɩ sã n ka a Zezi b yen bala.

9 La bãmb sẽn wa n yi tãngã zug n sigda, a Zezi keooga bãmb a woto: Da gom-y ne ned ba a yembr yã-kãngã yell hal tɩ Ninsaal Bi-riblã wa vʋʋg n bas kũum ye.

10 La karen-biisã soka a Zezi tɩ yaa bõe yĩng tɩ tõog karen-saam-dãmbã yetẽ t'a Eli n tog n deng n wa?

11 A Zezi leok-b lame n yeele: Yaa sɩd t'a Eli na n deng n waa n lebs n manega bũmb fãa tɩ leb n yɩ wa pĩndã.

12 La mam yeta yãmb t'a Eli zoe n waame la neba ka bãng-a ye, la b maana yẽ wa b sẽn date. Woto me, bãmb na n namsa Ninsaal Bi-riblã.

13 Dẽ, bãmb karen-biisã bãngame tɩ yaa a Zãmbatiis yell la a Zezi sẽn gom ne bãmbã.

14 Bãmb sẽn kolg neb kʋʋngã, dao a yembr waa n yĩgimda a Zezi taoor n yeele:

15 Zu-soaba, zoe-y mam bi-riblã nimbãaneg tɩ kisĩnkĩir n tar-a t'a namsd wʋsgo. Naoor wʋsgo, a lʋɩta bugmẽ wall koomẽ.

16 Mam tall-a lame n wa yãmb karen-biisã nengẽ la b ka tõog n maag-a ye.

17 A Zezi leok-a lame n yeele: Zamaan neb sẽn ka tẽeb la sẽn ya nin-wẽnse! Mam na n bee ne yãmb hal tɩ ta wakat bʋgo? Mam na n maana sũ-mar ne yãmb tɩ ta wakat bʋgo? Tall-y biigã n wa-ne ka.

18 A Zezi lenga zĩna, la a yiime n bas biigã, la a paama laafɩ wakat kãng bala.

19 Dẽ, a Zezi karen-biisã kolga bãmb wakat neb sẽn ka be ne bãmba n sok-b yaa: Bõe tɩ tõnd ka tõog n dig zĩn-kãngã?

20 A Zezi yeela bãmba: Yaa yãmb tẽebã sẽn paoodã yĩnga. Mam yeta yãmb sɩd-sɩd tɩ yãmb sã n tar tẽeb sẽn zem siin-bila, yãmb na n yeela tãn-kãngã t'a serg ka n kẽng ka, la a na n kẽngame. La bũmb kõn zĩnd yãmb sẽn kõn tõog n maan ye.

21 La zĩn-kãngã buud ka yita, tɩ ka ne pʋʋsg la no-loeer ye.

22 La bãmb sẽn gõod Galile, a Zezi yeela b karen-biisã yaa: B na n zãmba Ninsaal Bi-riblã n yõk n kõ ninsaalbã.

23 B na n kʋʋ-b lame, la ra-yɩt-n-daare, b na n vʋʋgame. La karen-biisã sũyã sãama wʋsgo.

24 A Zezi ne b karen-biisã sẽn ta Kapɛrnawom, neb nins sẽn deegd wẽnd-doog yaood darkem a yiib-yiibã kolga a Pɩyɛɛr n sok-a bãmb karen-saambã sã n ka yaood wẽnd-doogã yaoodã.

25 La a Pɩyɛɛr leokame tɩ b yaoodame sẽ! La bãmb sẽn kẽ roogẽ, a Zezi renga a Pɩyɛɛr n gom n sok-a: Sɩmo! Fo tagsda a wãna? Dũni rĩm-dãmba deegda yaood la yõor yaood ãnna rãmb nengẽ? B kamba nengẽ bii, bɩ sãambã nengẽ?

26 La a leoka bãmb tɩ yaa sãambã nengẽ. La a Zezi leoka yẽnda yaa: Sã n ya a woto, rẽnd tẽngã kamb ka tog n yao ye.

27 La sẽn na yɩl tɩ tõnd da beeg-ba, kẽng ko-kãsengã noore, n lob zĩm-lɛoog n yõk zĩif ning sẽn na n yɩ-a pipi n gãd lɛoogã. Yaag a noorã tɩ f na n yãa ligd beene n yiis n wa n yao maam ne fo yĩnga.

18

1 Wakat kãnga, a Zezi karen-biisã kolga bãmb n sok tɩ ãnna n ya kãseng n yɩɩd arzãn soolem pʋgẽ?

2 La a Zezi boola bi-bilf n yals bãmb sʋk n yeele:

3 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ yãmb sã n ka tek yam n lebg wa kom-bõonego, yãmb kõn kẽ arzãn soolmẽ ye.

4 Yaa woto yĩng tɩ ned ning fãa sẽn na n sik a meng n yɩ wa bi-kãngã, yẽnda n na n yɩ kãseng n yɩɩd arzãn soolmẽ.

5 La ned ning fãa sẽn na n deeg bi-bilf a woto mam yʋʋr yĩnga, yaa mam mengã la a reegda.

6 La ned sã n maan kom-bõon-kãensã sẽn tẽed maamã ned a yembr t'a lʋɩ, b sã n loe a soabã kokor ne neer kugr n lob-a ko-kãsengã pʋgẽ n ket n são a yĩnga.

7 Bũmb nins sẽn wat ne lʋɩɩsã na n kɩtame tɩ toog paam dũni wã. Tɩ bõe, bũmb nins sẽn wat ne lʋɩɩsã ka tõe n ka wa ye. La ned ning sẽn na n waa-a ne-bã na paam toogo.

8 Fo nug bɩ f naoor sã n wat ne fo lʋɩɩse, fiuus-b n lob yɩɩga. Fo sã n ya nug-yend wall kar-yend n paam vɩɩmã n são fo sẽn na n tall f nao a yiibã bɩ f nus a yiibã tɩ b lob foom bugum sẽn ka kiidã pʋgẽ.

9 La fo nif sã n wat ne fo lʋɩɩse, bɩ f feoog-a n lob yɩɩga. Fo sã n yɩ nin-feoog n paam vɩɩm n são fo sẽn na n tall f nin a yiibã tɩ b lob foom bug-tẽngã bugum pʋgẽ.

10 Gũus-y n da paoog-y kom-kãensã ned ba a yembr ye. Tɩ bõe, mam yeta yãmb tɩ bãmb malegsã sẽn be arzãnã geta mam ba sẽn be arzãnã neng daar fãa.

11 Bala Ninsaal Bi-riblã waame tɩ fãag bũmb nins fãa sẽn menemã.

12 Yãmb tagsda a wãna? Ned sã n tar piis koabga, t'a yen bãmb sʋkã meneme, a ka na n bas pis-wɛ la a wɛ wã sẽn ketã kũnkubã zut n tɩ bao sẽn menemã wã sɩda?

13 La a sã n tõog n yãnd-a, sɩd-sɩda, mam yeta yãmb t'a maanda sũ-noog pe-kãng yĩng n yɩɩd pis-wɛ la a wɛ wã sẽn ka menemã.

14 Woto me, yãmb ba sẽn be arzãnã ka rat tɩ kom-kãensã ned ba a yembr menem ye.

15 Fo ba-biig sã n maan yel-wẽnde, kẽng n tɩ yã-a, foo ne yẽnda bala n wilg-a a kongrã. A sã n kelg foom, fo paama f ba-biiga.

16 La a sã n ka kelg foom, bɩ f peeg ned a yen bɩ neb a yiib n kẽnge, "tɩ yellã fãa tõe n paam manegr kaset dãmb a yiib bɩ a tãab taoore," wa Wẽnnaam gʋls-sõamyã sẽn yetã.

17 La a sã n tõdg n ka kelg-ba, togs yellã tẽedbã sʋka. La a sã n tõdg n ka kelg wẽnd-doogã, bɩ f ges a soabã wa ned sẽn ka pʋʋsd Wẽnnaam la a wa yaood-dɛɛgda.

18 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ bũmb ning fãa yãmb sẽn na n loe tẽng zug ka na n loee arzãna, la bũmb ning fãa yãmb sẽn na n lok tẽng zug ka na lok arzãna.

19 Mam leb n yeta yãmb tɩ yãmb neb a yiib sã n lagem taab noor a yembr tẽng zug n kos bũmbu, ba sẽn ya bũmb ninga, mam ba sẽn be arzãnã na kõ-a bãmba.

20 Tɩ bõe, zĩig ning neb a yiib bɩ a tãab sẽn tigim taab ne mam yʋʋre, mam bee bãmb sʋka.

21 Dẽ, a Pɩyɛɛr kolgame n sok a Zezi yaa: Zu-soaba! Naoor a wãn la m ba-biig na n beeg maam tɩ mam kõ-a sugri? Hal tɩ ta naoor a yopoe?

22 A Zezi yeela yẽnda yaa: Mam ka yet foom tɩ hal tɩ ta naoor a yopoe ye, la yaa hal tɩ ta naoor pis-yopoe naoor a yopoe.

23 Yaa woto yĩnga, arzãn soolem yaa wa rĩm a yen sẽn dat t'a tʋmtʋmdbã wilg-a b tʋʋmã yɛla.

24 La a sẽn sɩng n geendẽ, b waa ne tʋmtʋmd a yembr sẽn tar a zu-soabã samd talã tus-piiga.

25 Daowã sẽn ka tar n na n yao wã yĩnga, a soaalã yeelame tɩ b koos-a ne a pagã la a kambã, la bũmb nins fãa a sẽn tarã n wa n yao a sãmdã.

26 Tʋmtʋmdã wõgemda yẽ taoore, n wẽ kãntɩɩg n yeele: "Maan-y sũ-mar ne maam tɩ m na n yaoo y samdã zãnga."

27 Tʋmtʋmdã nimbãaneg yõka a zu-soabã t'a bas a samdã taale, n bas-a t'a looge. b

28 La tʋmtʋmd kãng sẽn yi, a sega a tʋmd-n-taag a yembr sẽn tar yẽ samd deniye koabga. Yẽ yõka yẽnda n sog a kokoɛy n yeel-a: "Yao maam m samdã."

29 La a tʋmd-n-taagã wõgemda yẽ taoor n bõos-a n yeel-a t'a maan sũ-mar ne-a t'a na n yao-a-la a sãmdã.

30 La a ka sak ye, n kẽng ne-a n tɩ sui bi-bees roogẽ hal t'a na yao a samdã n sa.

31 La a tũud-n-taasã sẽn yã bũmb ning a sẽn maanã, b sũyã sãama hal wʋsgo, la b kẽngame n tɩ togs b zu-soabã bũmb nins fãa sẽn maanã.

32 Dẽ, a zu-soabã kɩtame tɩ b bool yẽnda t'a yeel-a: Tʋmtʋmd-wẽnga! Mam da basa fo samdã fãa taale fo sẽn bõos maamã yĩnga.

33 Dẽ, fo da ka tog n zoe f tʋmd-n-taagã nimbãaneg wa mam sẽn zoe fo nimbãanegã sɩda?

34 A zu-soabã sũur yĩigame t'a ning-a bi-bees gũudbã nusẽ tɩ b nams-a hal t'a wa n yao a samdã zãnga.

35 Mam ba sẽn be arzãnã na n maana yãmb a woto me, yãmb ned kam fãa sã n ka kõ a ba-biig sugri ne a sũur fãa.

19

1 La a Zezi sẽn gom gom-kãens n sɛ, b yii Galile n kẽng Zude soolem sẽn be Zʋrdẽ rʋʋndã.

2 Neb kʋʋng wʋsg tũu bãmba, la a Zezi maag-b-la beene.

3 Fariisẽ-dãmbã kolg n soka a Zezi, sẽn na yɩlg n bẽd bãmb n yeele: Dẽ yĩnga, tõog kõta noor tɩ rao dig a paga a beegr buud fãa yĩnga?

4 La a Zezi leokame n yeele: Yãmb nan ka karem tɩ hal sɩngr wẽndẽ, Naandã "naan-b-la rao ne paga,"

5 la b yeel tɩ "yaa woto yĩng tɩ rao na n bas a ba ne a ma n zĩnd ne a paga, la bãmb b yiiba na n lebga yĩng a yembr laa?"

6 Woto, b ka leb n ya neb a yiib ye, b lebga yĩng a yembre. Dẽ yĩnga, bɩ ninsaal da welg bũmb nins Wẽnnaam sẽn lagem ne taabã ye.

7 Bãmb soka a Zezi tɩ la yaa bõe yĩng la a Moyiis yeel tɩ b kõ pagã baosg sebr la b rig-a?

8 A Zezi leoka bãmba: Yaa yãmb sũyã sẽn ya kegemsã yĩng n kɩt t'a Moyiis kõ yãmb noor tɩ y rig y pagbã. La hal sɩngr wẽndẽ, rag n ka a woto ye.

9 La mam yeta yãmb tɩ ned sã n dig a paga, tɩ sã n ka yoob yĩnga, n dɩk a to, a maanda yoobo.

10 Bãmb karen-biisã yeela bãmb yaa: Rao ne pag yellã sã n ya a woto, dall f sã n ka kẽ kãadem n são.

11 A Zezi leok-b lame yaa: Nebã fãa ka wʋmd gom-kãngã võor ye, sã n ka b sẽn kõ b rãmb pãn-tõog tɩ wʋmã bala.

12 Tɩ bõe, zu-soben-dãmb n be n ya a woto hal b rogem wakate, la kẽer yaa neb n maan-b tɩ b lebg a woto, la kẽer maana b mens zu-soben-dãmb arzãn soolmã yĩnga. Ned ning sẽn tõe n wʋm-a koe-kãngã bɩ a wʋme.

13 Dẽ, neb talla kom-bõoneg n wa a Zezi nengẽ tɩ b na tik-b ne b nus n pʋʋs b yĩnga. La karen-biisã lenga bãmba.

14 La a Zezi yeelame: Bas-y kom-bõonegã, ra gɩdg-b tɩ b ra wa mam nengẽ ye. Bala, arzãn soolem yaa neb nins sẽn wẽnd bãmbã yĩnga.

15 A Zezi tika kambã ne b nusi, n yaool n yi zĩ-kãnga.

16 Dẽ, dao a yen kolg n soka a Zezi yaa: Karen-saamba, bõe n ya sõama mam sẽn tog n maane, n tõog n paam vɩɩm sẽn kõn sa wã?

17 A Zezi leoka yẽnda n yeele: Yaa bõe tɩ fo sokd maam n dat n bãng sẽn ya sõama? Ned a yen bal n ya sõama. Fo sã n dat n kẽ vɩɩm sẽn kõn sa wã pʋgẽ, bɩ f sak tõodã.

18 A soka a Zezi tɩ tõ-bʋse? La a Zezi leoka yẽnda n yeele: "Da kʋ ye, da yo ye, da zu ye, da kɩs kaset-zĩrĩ ye,

19 waoog f ba la f ma, la f nong f to wa f menga."

20 Bi-bɩɩgã yeela a Zezi tɩ yẽ saka tõ-kãens fãa, la a sokame tɩ bõe n ket n paoog yẽnda?

21 A Zezi yeel-a lame yaa: Fo sã n dat n zems zãnga, kẽng n tɩ koos fo sẽn tarã, n dɩk ligdã n kõ naong rãmba, la fo na paam paoong arzãn pʋga. La f wa n tũ maam.

22 Bi-bɩɩgã sẽn wʋm gom-kãensã, a looga ne nen-gãnenga, bala, a ra tara arzegs wʋsgo.

23 Dẽ, a Zezi yeela b karen-biisã yaa: Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb t'a yaa toog tɩ arzɛk soab kẽ arzãn soolmẽ.

24 Mam leb n yeta yãmb tɩ yʋgemd sẽn na n tũ fu-pĩim yõorẽ n yi yaa naana n yɩɩd arzɛk soab sẽn na n kẽ Wẽnnaam soolmẽ.

25 Karen-biisã sẽn wʋm gom kãense, a linga bãmb wʋsgo, tɩ b sok tɩ rẽ wã, ãnna n tõe n paam fãagre?

26 A Zezi ges-b lame n yeel-ba: Ne ninsaala bõn-kãng ka tõe ye, la Wẽnnaam tõe bũmb fãa.

27 Dẽ, a Pɩyɛɛr goma ne a Zezi n yeele: Tõnd yell na n yɩɩ a wãn-wãna?

28 A Zezi leoka bãmb tɩ yaa: Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ bũmb fãa manegr wakat sã n ta, Ninsaal Bi-riblã na n zaoonda b naamã geer zugu, la yãmb me sẽn tũ maamã, y na n zĩnda gɛy piig la a yiib zut n kao Israyɛll buud piig la a yiibã bʋʋdo.

29 La ned ning fãa sẽn na n bas a yiya, a ba-bi-raopa, a ba-bi-pogse, a ba, a ma, a paga, a kamba wall a pʋʋg mam yʋʋrã yĩnga, a na n deega wʋsgo, n yɩɩd bũmb nins a sẽn basã la a na n paama vɩɩm sẽn kõn sɛ wã tɩ yɩ a dogem pʋɩɩre.

30 Taoor dãmb wʋsg n na n lebg poorẽ dãmba, tɩ poorẽ dãmb wʋsg lebg taoor dãmba.

20

1 Tɩ bõe, arzãn soolem wẽnda wa yir soab sẽn yi yibeoog pĩnd n na n rɩgs tʋmtʋmdb tɩ b tɩ tʋm a nasaar sib pʋʋgẽ.

2 B sara taab tɩ daar a yen tʋʋmd na n yɩɩ deniye a yembre, t'a kɩt tɩ b kẽng a nasaar sib pʋʋgẽ wã.

3 A yii sõ-bɩɩmd wakate, n yã neb sẽn be raagẽ wã n ka maand bũmb ye,

4 n yeel-b tɩ b kẽng n tɩ tʋm yẽ nasaar sib pʋʋgẽ wã, t'a na n kõ-b-la yaood sẽn zemse.

5 Nin-kãens kẽngame. A leb n yii wĩnto-sʋka, la wẽn-kaoore n leb n maan a woto bala.

6 Wĩndg sẽn dabd lʋɩɩse, a leb n yiime n yã neb sẽn yas be, n sok-b tɩ yaa bõe tɩ b be be daarã tõr n ka maand bũmbu?

7 B leokame tɩ yaa ned ba a yen sẽn ka rɩk bãmb tʋʋmdã. A yeel-b lame tɩ bãmb me kẽng yẽ nasaar sib pʋʋgẽ wã.

8 Zĩ-sobd sẽn ta, nasaar sib pʋʋgã soab yeela ned ning sẽn get-a yẽ tʋʋma yellã t'a bool tʋmtʋmdbã n yao ned kam fãa, n sɩng ne yaoolem dãmbã n tɩ baas ne dẽenem dãmbã.

9 Neb nins sẽn wa wĩndgã lʋɩɩs wakatã waame tɩ b kõ ned fãa deniye a yembre.

10 Dẽenem dãmbã n yaool waoongo, n tẽed tɩ bãmb na n deeg n yɩɩda neb a taabã. La b kõo bãmb ned fãa deniye a yembre.

11 B sẽn deeg deniye a yen-yen wã, b yẽgma ne yirã soab n yeele:

12 Sẽn wa-b yaoolmã tʋma lɛɛr a yen tãa, tɩ tõnd tʋm daarã tõr ne wĩndgã n ya, tɩ yãmb kõ bãmb bũmb a yen ne tõndo.

13 La a leoka bãmb ned a yembr a woto: "M zoa, mam ka maan foom sẽn ka tɩrg ye. Tõnd ka sar taab deniye a yembr tɩ fo sak sɩda?

14 Rẽ wã, deeg f ligd n looge. Maam n dat n kõ yaoolem soabã n zeng fo rẽndã.

15 Dẽ yĩnga, mam ka noor tɩ maan m sẽn dat ne m sẽn so laa? Bɩ fo getame tɩ mam maan-neerã ka sõama?

16 Woto, yaoolem dãmbã na n yɩɩ dẽenem dãmba, tɩ dẽenem dãmbã yɩ yaoolem dãmba.

17 La a Zezi sẽn dabd Zeruzalɛm, b peega b karen-biis piig la a yiibã toore, la b yeela bãmb sorã zug yaa:

18 Ges-y-yã! Tõnd dabda Zeruzalɛm, la b na n yõka Ninsaal Bi-riblã n kõ maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne tõog karen-saam-dãmbã, la b na n kaoo bãmb bʋʋd tɩ yɩ kũum.

19 La b na n ninga bãmb bu-zẽms nusẽ tɩ b yaal bãmba, la b pãb-b ne kalwaase, la b ka-b da-pɩk zugu. La rasem a tãab daare, b na n vʋʋgame.

20 Dẽ, a Zebde kom-dibli wã ma waa a Zezi nengẽ ne a kom-dibli wã n yĩgimd bãmb taoor n na n bõos bãmba.

21 Bãmb soka yẽ t'a rata bõe? La a yeela bãmb yaa: Kõ-y noor tɩ mam kom-dibl kãens a yiibã zĩnd ne yãmb y soolmã pʋgẽ, a yembr y dɩtgo, a to wã y goabga.

22 A Zezi leokame n yeele: Yãmb ka mi yãmb sẽn kot maam bũmb ningã ye. Dẽ yĩnga, yãmb tõe n yũu bõn-yũudl ning mam sẽn na n yũ wã? La b leokame tɩ b tõeeme.

23 La a Zezi leok-b lame n yeele: Yaa sɩd tɩ yãmb na n yũu bõn-yũudl ning mam sẽn na n yũ wã. La a ka be ne maam tɩ kõ noor tɩ ned zĩnd mam dɩtgo wall mam goabg ye. M sã n na n kõ me, yaa neb nins mam ba sẽn segl zĩ-kãens b yĩngã.

24 Karen-biis piigã sẽn wʋm woto, b sũyã sãama ne ba-biis a yiibã.

25 A Zezi boola bãmb n yeele: Yãmb miime tɩ soolem nanams maanda b nebã pãnga, la tɩ nin-kãsemsã yabenda nebã ne pãnga.

26 La a kõn yɩ a woto yãmb sʋk ye. La ned ning fãa sẽn dat n yɩ yãmb sʋkã nin-kãsenga, bɩ a yɩ yãmb sõangda.

27 La ned ning fãa sẽn dat n yɩ yãmb taoor soaba, bɩ a yɩ yãmb yamba.

28 Yaa woto yĩng la Ninsaal Bi-riblã wayã. Ka tɩ nebã na sõng bãmb ye, la yaa tɩ sõng nebã, la tɩ kõ b vɩɩm, n yao n fãag neb wʋsgo.

29 La bãmb sẽn yi Zeriko, neb kʋʋng wʋsg tũu a Zezi.

30 La zoens a yiib sẽn zĩ sorã noor wʋmame t'a Zezi n loogda, la b zẽka b koees n yeele: Zu-soaba! A David Bi-ribla! Zoe-y tõnd nimbãanega.

31 Neb kʋʋngã lenga bãmb n yeel-b tɩ b sĩndi. La b zẽka b koɛɛg n yɩɩd pĩnd n yeele: Zu-soaba! David Bi-ribla! Zoe-y tõnd nimbãanega.

32 A Zezi yalsame n bool-ba, n sok-b b sẽn dat tɩ bãmb maan bũmb ning n kõ-ba.

33 La b yeelame: Zu-soaba, d data d ninã pukri.

34 La a Zezi zoee bãmb nimbãanega, n sɩɩs b ninã. La tao-tao bala b ninã pukame, la bãmb tũu a Zezi.

21

1 Bãmb sẽn kolg Zeruzalɛm n ta Bɛtfaaze sẽn be oliiv tɩɩs tãngã sẽne, a Zezi tʋma b karen-biis a yiib

2 n yeel-b yaa: Kẽng-y tẽng ning sẽn be yãmb taoorã. Yãmb sã n kẽ be bala, y na n yãnda bõn-yãang sẽn loe tɩ bõn-bil be ne-a. Lok-y-b n wa n kõ maam.

3 Ned sã n yeel tɩ bũmb bɩ y leok tɩ yaa Zu-soabã n dat-ba, la wakat kãnga, a na n bas-b lame tɩ b looge.

4 Mik bõn-kãng maaname tɩ Wẽnnaam no-rɛɛsã sẽn gomã paam pidsgu:

5 Yeel-y Siyõ nebã yaa: Ges-y-yã! Yãmb Rĩmã zaoo bõn-yãanga, bõn-bila, rũng b sẽn zombd biiga, n wat yãmb nengẽ ne sũ-bʋgsem wʋsgo.

6 Karen-biisã kẽngame n tɩ maan wa a Zezi sẽn yeel bãmbã.

7 Bãmb talla bõn-yãangã ne bõn-bilã n wa, n paal b fut bõensã poɛy t'a Zezi zombe.

8 Sẽn kolg neb kʋʋngã fãa yɛɛda b fut sorã zugu, tɩ kẽer kɛ tɩɩs vãad n gãneg sorã zugu.

9 Neb nins sẽn da be a Zezi taoorã ne neb nins sẽn pʋgd-b bãmbã dag n kelemdame n yetẽ yaa: Hozaana a David Bi-ribla! Bark bee ned ning sẽn wat ne Zu-soabã yʋʋrã zugu! Hozaana hal saasẽ.

10 A Zezi sẽn kẽ Zeruzalɛm, tẽngã fãa rãmbame tɩ b sokdẽ tɩ yaa yɛ ned la woto?

11 Kʋʋngã rag n leokdame tɩ yaa a Zezi, Wẽnnaam no-rɛɛs sẽn yit Galile Nazarɛt.

12 A Zezi kẽe wẽnd-doogã zakẽ n dig neb nins fãa sẽn dag n koosd la b raad wẽnd-doogã zakẽ wã. Bãmb leeba ligd tekdbã taabl dãmba la wall-koaasdbã goeelse.

13 La a Zezi yeel-b lame yaa: A gʋlsame tɩ "b na n boola mam roogã tɩ pʋʋsg roogo." La yãmba, yãmb maan-a lame t'a lebg wagda geongo.

14 Zoens la wobs kolga a Zezi wẽnd-doogẽ wã, la a Zezi maag-b lame.

15 Maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne tõog karen-saam-dãmbã sẽn yã bõn-yɛɛsds nins a Zezi sẽn maanã, la kambã sẽn kaasd Wẽnnaam doogẽ wã n yetẽ tɩ "hozaana a David Bi-riblã," b sũyã sãamame.

16 La bãmb soka a Zezi b sã n wʋmda kambã sẽn yetã. A Zezi leoka bãmb tɩ n-ye, n sok-b b sã n nan ka karem gom-kãensã sẽn yet tɩ yãmb paama pẽgr sẽn yit kom-bõoneg la kamb sẽn ket n yẽsemd noyẽ laa?

17 A Zezi basa bãmb be n yi tẽngã n kẽng Betani n tɩ pa be yʋʋn-kãnga.

18 La yibeoogo, a Zezi sẽn leb n lebd Zeruzalɛm, kom da tara bãmba.

19 La bãmb yãa kankang sẽn yas sorã noore. Bãmb kẽngame n tɩ mik t'a ka tar biis ye, yaa vãad bala. La b yeel-a lame yaa: Fo kõn leb n wom biis ye, abada. La wakat kãng bala kankangã kʋɩɩme.

20 La karen-biisã sẽn yã woto, a linga bãmba, tɩ b sok tɩ kankangã yɩɩ wãn n kʋɩ zĩig pʋgẽ a woto?

21 A Zezi leoka bãmb n yeele: Mam yeta yãmb sɩda, tɩ yãmb sã n tar tẽeb n ka sãmbdẽ, yãmb na n maana bũmb ning sẽn maan kankangã, la ka rẽ bal ye. Yãmb sã n yeel tãn-kãngã t'a yik a sẽn beẽ wã n kẽ ko-kãsengã pʋgẽ, a na n yɩɩ a woto bala.

22 Yãmb na n paama bũmb ning fãa y sẽn na n pʋʋs n kos ne tẽebo.

23 A Zezi kẽe wẽnd-doogẽ wã, la b sẽn zãmsd nebã wakate, maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne tẽngã nin-kẽemb waa n soka bãmb tɩ yaa ne no-bʋg la bãmb maand bõn-kãngã, la ãnna n kõ bãmb no-kãnga?

24 A Zezi leoka bãmb yaa: Mam me na n soka yãmb sokr a yembre. Yãmb sã n leok maam, mam na togs yãmb mam sẽn paam noorã zĩig ning n maand bõn-kãnga.

25 A Zã lisgã yii yɛ? Arzãn bii, bɩ ninsaalb nengẽ? La b yẽsa ne taab n yeele: Tõnd sã n leok t'a yii arzãna, b na n yeelame tɩ la yaa bõe tɩ tõnd ka tẽ bãmba?

26 La tõnd sã n leok t'a yii ninsaalb nengẽ, d tog n zoee neb kʋʋngã: Bala b fãa tẽedame t'a Zã yaa Wẽnnaam no-rɛɛsa.

27 Dẽ, b leoka a Zezi tɩ b ka mi ye. T'a Zezi lebs n leok-b tɩ bãmb me ka na n togs-b bãmb sẽn paam noorã zĩig ning n maand bõn-kãnga wã ye.

28 Yãmb tagsg yaa a wãna? Dao a yen n dag n tar a kom-dibli a yiibu. Yẽ goma ne pipi soabã n yeel-a: "M biiga, kẽng n tɩ tʋm m nasaar sib pʋʋgẽ wã rũnna."

29 La a leokame t'a ka na n kẽng ye. La yẽ teka yam n kẽnge.

30 Ba wã goma ne yiib-n-soabã n yeel yẽnda me a woto bala. La bi-kãng leokame n yeele: "M baaba, mam na n kẽngame." La a yaool n ka kẽng ye.

31 Bãmb b yiibã sʋka, bʋg n maan a ba wã raabo? La bãmb leokame tɩ yaa pipi soabã. La a Zezi yeela bãmb yaa: Mam yeta yãmb sɩd-sɩd tɩ yaood-dɛɛgdbã ne pʋg-yoaadbã na n denga yãmb Wẽnnaam soolmã pʋgẽ.

32 Bala, a Zã waa yãmb nengẽ n wilg yãmb tɩrlem sore, la yãmb ka tẽ yẽnda ye. La yaood-dɛɛgdbã ne pʋg-yoaadbã tẽe yẽnda. La baa ne yãmb sẽn yã bõn-kãngã, yãmb yam ka tek tɩ y tẽ-a ye.

33 Kelg-y yel-bũnd a to. Yir soab a yembr n dag n sel nasaar sib pʋʋgo, n wẽ yãgr n gũbg-a, la a tuk vẽ wẽkr bok a pʋgẽ, la me gãosgo, n dɩk-a n peng nasaar sib koaadba, la a yi n tog sore.

34 Nasaar sibã yãgsg wakat sẽn kolge, yẽ tʋma a tʋmtʋmdb nasaar sib koaadbã nengẽ tɩ b tɩ reeg nasaar sibã.

35 La nasaar sib koaadbã yõga tʋmtʋmdbã n pãb a yembre, n kʋ a yembre la b lob a tãab soabã ne kuga.

36 Yẽ leb n tʋma tʋmtʋmdb a taaba, sõor sẽn yɩɩd pĩnd dãmbã, la b maana bãmb me a woto.

37 A yaool n tʋma a bi-ribl bãmb nengẽ n tẽed tɩ b na n waoog-a lame.

38 La nasaar sib koaadbã sẽn yãnd biigã, b yẽsa ne taab a woto: Yaa yõwã n na n soog a ba wã paoongã fãa. Wa-y tɩ d kʋ-a tɩ paoongã lebg tõnd tẽnda.

39 La bãmb yõka biigã n yiis nasaar sib pʋʋgẽ wã n kʋ.

40 Moasã, nasaar sib pʋʋgã soab sã n wa, a na n maana koaadb kãens bõe?

41 Bãmb leoka a Zezi yaa: A na n kɩtame tɩ nin-wẽns kãens ki nimbãan-kũum, la a rɩk pʋʋgã n peng koaadb a taab sẽn na kõ yẽ nasaar sibã a bɩʋʋng wakate.

42 A Zezi yeela bãmb yaa: Yãmb nan ka karem gʋls-sõamyã sẽn yetã laa? "Kugr ning tãn-metbã sẽn zãgsã, a lebga roogã pãng kugri, a soakã zĩig kugri. Yaa Zu-soabã n kɩt t'a lebg a woto, la a yaa bõn-kãseng tõnd nifẽ."

43 Yaa woto yĩnga mam yeta yãmb tɩ b na n deega Wẽnnaam soolmã yãmb nugẽ n kõ buud a to sẽn na wom soolmã biisi.

44 Ned ning sẽn na n lʋɩ kug-kãngã zug na n tõtmame. La kug-kãngã sẽn na n lʋɩ ned ning zugu, a na n beds-a lame.

45 Maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne Fariisẽ-dãmbã sẽn wʋm yel-bũndã, b bãngame tɩ yaa bãmb yell la a Zezi da gomda.

46 Bãmb baoome n dat n yõk a Zezi la b rag n zoeta nebã, tɩ bõe, nebã tẽedame t'a Zezi yaa Wẽnnaam no-rɛɛsa.

22

1 A Zezi leb n wẽe bãmb yel-bũnd n yeele:

2 Arzãn soolem yaa wa rĩm sẽn maan pʋg-peegr kibs a bi-ribl yĩnga.

3 Yẽ tʋma a tʋmtʋmdb tɩ b tɩ yeel neb nins yẽ sẽn dag n boolã tɩ b wa, la b da ka rat n wa ye.

4 Yẽ leb n tʋma tʋmtʋmdb a taab n yeel-b tɩ b tɩ yeel neb nins yẽ sẽn dag n boolã tɩ yaa: "Mam segla kibsã rɩɩb n sa, mam kʋʋ m niigi la m rũm-nobdse, bũmba fãa seglame n sa. Wa-y pʋg-peegr kibsã."

5 La b sẽn ka nand boollã yĩnga, b loogame. A yen kẽnga a pʋʋgẽ, t'a to wã kẽng a koosmẽ.

6 La neb a taabã yõga tʋmtʋmdbã n maan-b wẽnga, n kʋ-ba.

7 Rĩmã sũur yikame t'a tʋm a tãb-biisã tɩ b tɩ sãam nin-kʋʋdb kãense, la b yõog b tẽngã bugum.

8 Dẽ, a yeela a tʋmtʋmdbã yaa: "Pʋg-peegrã kibs seglame n sa. La neb nins mam sẽn boolã dag n ka zems tɩ rɩ-a ye.

9 Woto wã, kẽng-y so-tiisẽ wã n bool neb nins fãa yãmb sẽn na yã tɩ b wa."

10 Tʋmtʋmdbã saa soayã n tigs neb nins fãa b sẽn yã, nin-wẽns la nin-sõamy, hal tɩ kibsã roog pid ne neba.

11 Rĩmã kẽeme n na n ges nebã sẽn paam boolgã, la a yãa rao a yembr be sẽn ka yer pʋg-peegrã kibs fuug ye.

12 A yeel-a lame: "M zoa, fo maana a wãn n wa n kẽ ka n ka yeelg pʋg-peegrã kibs fuugu?" La raowã ka tõog n leok tɩ bũmb ye.

13 Dẽ, rĩmã yeela tʋmtʋmdbã yaa: "Sẽb-y-yã a naowã ne a nusã, n lob-a lik bida sẽn be yɩngã pʋgẽ. Yãbr la yẽn wãbr na n zĩnda be."

14 Bala, b sẽn bool b rãmbã yaa kʋʋng wʋsgo, la neb nins b sẽn tũusã sõor paoodame.

15 Dẽ, Fariisẽ-dãmbã kẽng n tɩ yẽsa ne taaba n na n bao sor ning b sẽn na n maan n bẽd a Zezi ne b mengã noor goam n yõke.

16 Bãmb tʋma b karen-biis kẽer ne Herood poorẽ dãmb a Zezi nengẽ. Bãmb yeela a Zezi yaa: Karen-saamba, tõnd miime tɩ yãmb yaa sɩd soaba, la yãmb zãmsda nebã Wẽnnaam soayã ne sɩd n ka zoet ned ye. Bala yãmb ka get ninsaalbã sẽn ya to-to wã ye.

17 Togs-y-do. Ne yãmb tagsgo, noor beeme tɩ yao Sezaar yõor yaoodo?

18 La a Zezi sẽn mi bãmb sɩlmã, b yeel-b lame yaa: Zãmb dãmba, bõe tɩ y bẽt maam?

19 Wilg-y maam ligd ning yãmb sẽn tar n yaood yõor yaoodã. La b wilga bãmb deniye a yembre.

20 La a Zezi soka bãmb tɩ maasmã ne gʋlsmã sẽn be lagfã zugã yaa ãnna dẽnda?

21 La b leokame tɩ yaa Sezaar dẽnda. Dẽ a Zezi yeela bãmb woto: Sã n ya woto, bɩ y lebs Sezaar bũmb ning sẽn ya Sezaar dẽnda, la y lebs Wẽnnaam bũmb ning sẽn ya Wẽnnaam dẽnda.

22 Gom-kãens yɛɛsa bãmba, la b basa a Zezi n looge.

23 Badaar bala, Saduusẽ-dãmbã, sẽn yet-b tɩ kũum vʋʋgr ka be wã kolga a Zezi n sok-b sok-kãnga:

24 Karen-saamba, a Moyiis yeelame "tɩ ned sã n ki n ka bas biiga, a ba-biig na n deega pʋgkõorã n dog kamb a ba-biigã yĩnga."

25 La ba-biis a yopoe n dag n be tõnd sʋka. Kãsmã peega paga, la a kiime. La a sẽn ka paam biig yĩnga, a basa a pagã ne a yaowã.

26 Yiib soabã me yɩɩ a woto, tɩ ta tãab soabã, hal tɩ ta b yopoe wã fãa.

27 Bãmb fãa sẽn ki n sa, pagã me kiime.

28 Kũum vʋʋgrã wakate, bʋg ba-biisã a yopoe wã sʋk n na n soog pagã? Bãmb fãa la sẽn tall-a wã la!

29 A Zezi leoka bãmba: Yãmb bee tudgr pʋgẽ, bala yãmb ka wʋmd gʋls-sõamyã wall Wẽnnaam pãngã võor ye.

30 Tɩ bõe, kũum vʋʋgrã wakate, raop ka na n peeg pagba, pagb ka na n kuil sɩdba, la b na n yɩɩ wa Wẽnnaam malegsã sẽn be arzãnã.

31 La ne kũum vʋʋgrã yelle, yãmb nan ka karem Wẽnnaam sẽn yeel yãmb tɩ:

32 "Mam yaa a Abraham Wẽnnaam, a Izak Wẽnnaam, la a Zakob Wẽnnaamã" laa? Wẽnnaam ka kũum Wẽnnaam ye, bãmb yaa nin-vɩɩs Wẽnnaam.

33 La a Zezi zãmsgã linga neb kʋʋngã sẽn dag n kelgd bãmbã.

34 Fariisẽ-dãmbã sẽn wʋm t'a Zezi muma Saduusẽ-dãmbã noeyã, b tigsa taaba.

35 La bãmb ned a yen sẽn ya tõog karen-saamb soka a Zezi sokr n na n mak bãmba:

36 Karen-saamba, tõodã sʋka, bʋg n ya kãseng n yɩɩda?

37 A Zezi leoka yẽnda n yeele: "Nong Zu-soaba fo Wẽnnaam ne f sũur fãa, la ne f sɩɩgã fãa, la ne f tagsgã fãa."

38 Yẽnda n ya pipi tõogo, n leb n yɩɩd b fãa.

39 La ad sẽn pʋgd-a yẽnda, la a wẽnda yẽnda: "Nong f to wa f menga."

40 Tõodã fãa ne Wẽnnaam no-rɛɛsdbã koees fãa yẽbga tõ-kãens b yiibã zutu.

41 Fariisẽ-dãmbã sẽn tigma, a Zezi sok-b-la woto:

42 Yãmb tagsda bõe ne Kiristã yelle? B yaa ãnna biiga? B leokame tɩ yaa a David.

43 La a Zezi yeel-b lame: La yɩta a wãn tɩ Sɩɩg-sõng sẽn ning goam a noorẽ wã, a David bool bãmb tɩ Zu-soab n yeele:

44 "Zu-soabã yeela mam Zu-soaba yaa: Zĩnd mam dɩtgo, hal tɩ m kɩt tɩ f tab f bɛɛbã n zĩẽ?"

45 A David sã n boonda bãmb tɩ Zu-soaba, bãmb le yɩta wãn n ya yẽnda biiga?

46 Ned baa a yen ka tõog n yã gomd n leok bãmb ye. La sẽn sɩng ne badaare, ned baa a yen ka leb n saag n sok bãmb bũmb ye.

23

1 Dẽ, a Zezi goma ne neb kʋʋngã la ne b karen-biisã n yeele:

2 Tõog karen-saam-dãmbã ne Fariisẽ-dãmbã bee a Moyiis zĩigẽ.

3 Dẽ wã, maan-y bũmb nins b sẽn na n yeel yãmbã, la y tũ bũmb nins b sẽn na n zãms yãmbã, la y da maan wa bãmb sẽn maandã ye. Bala, bãmb yetame la b yaool n ka maandẽ ye.

4 Bãmb sẽbda zɩɩb sẽn ya zɩsdo n tʋgend nebã, n yaool n ka rat n sɩɩs-b ne b nug-bil ye.

5 Bãmb maanda b tʋʋmã fãa nebã nin gesg yĩnga. Woto, bãmb maanda b pʋʋsg gãnã tɩ yɩ yalemse, la b kɩtd tɩ b futã zerd yɩ wogd n yɩɩd b taaba. Pʋʋsg gãn la fut zerdo (23.5)

6 Bãmb nonga naam zĩndg zĩis rɩɩb zĩisẽ la karen-dotẽ.

7 Bãmb nonga nebã pʋʋsem raasẽ, la b nongẽ tɩ nebã boond bãmb tɩ karen-saamba.

8 La yãmba, ra kɩt-y tɩ nebã boond yãmb tɩ karen-saamb ye. Bala, yãmb karen-saamb yaa a yen tãa, la yãmb fãa yaa ba-biisi.

9 Da bool-y ned baa a yen tãa dũni ka tɩ ba ye. Bala, ned a yen tãa n ya yãmb ba, soab ning sẽn be-a saasẽ wã.

10 Da kɩt-y tɩ nebã bool yãmb tɩ taoor dãmb ye, bala, ned a yen tãa n ya taoor soaba, yaa Kirist.

11 Sẽn ya-a kãseng n yɩɩd yãmb sʋkã, bɩ a yɩ yãmb tʋmtʋmda.

12 Ned sã n zẽk a menga, b na n sik-a lame, la ned sã n sik a menga, b na n zẽk-a lame.

13 Yãmba, tõog karen-saam-dãmbã, la Fariisẽ-dãmb sẽn ya zãmb dãmbã, yãmb na paam toogo! Tɩ bõe, yãmb pagda arzãn soolmã tɩ nebã ka tõe n kẽ ye. Yãmb mensã ka kẽede, la yãmb ka basd neb nins sẽn dat n kẽ wã me tɩ b kẽ ye.

14 Yãmba, tõog karen-saam-dãmbã, la Fariisẽ-dãmb sẽn ya zãmb dãmba, yãmb na paam toogo! Tɩ bõe, yãmb sɛɛsda pʋgkõap paoongo, n pʋʋsd pʋʋs-wogd n belgd neba. Bõn-kãng yĩnga, yãmb sɩbgr na n yɩɩ toog n yɩɩda.

15 Yãmba, tõog karen-saam-dãmba, la Fariisẽ-dãmb sẽn ya zãmb dãmba, yãmb na paam toogo! Tɩ bõe, yãmb saagda ko-kãsengã ne tẽngã fãa n baood ned sẽn na sak yãmb kaorengã. La yãmb sã n paam neda, yãmb kɩtdame t'a lebg bug-tẽng ned sẽn ya wẽng n yɩɩd yãmb naoor a yiibu.

16 Yãmb sẽn ya tɛtb sẽn ya zoensã, yãmb na paam toogo! Yãmb yetame tɩ ned sã n pʋlem wẽnd-doogã, rẽ ka be yell ye, la t'a sã n pʋlem sãnemã sẽn be wẽnd-doogẽ wã, yaa tɩlɛ t'a pidsi.

17 Ka-yam dãmb la zoense, bʋg n ya kãseng n yɩɩda, sãnemã bii, bɩ wẽnd-doogã sẽn kɩtd tɩ sãnemã lebg bõn-sõngã?

18 Yãmb leb n yetame tɩ ned sã n wẽen ne tẽn-kugrã, rẽ ka be ye, la tɩ ned sã n wẽen ne kũunã sẽn be tẽn-kugrã zugã, yaa tɩlɛ t'a pidsi.

19 Zoensã, bʋg n ya kãseng n yɩɩda, kũunã bii, bɩ tẽn-kugrã sẽn kɩtd tɩ kũunã lebg bõn-sõngã?

20 Ned ning sẽn pʋlemd tẽn-kugrã pʋlemda tẽn-kugrã la ne bũmb ning sẽn be a zugã.

21 Ned ning sẽn wẽend ne wẽnd-doogã wẽenda ne roogã la ne ned ning sẽn so-a roogã.

22 La ned ning sẽn wẽend ne arzãn wẽenda ne Wẽnnaam geerã la ne a soab sẽn zao a zugã.

23 Yãmba, tõog karen-saam-dãmba, la Fariisẽ-dãmb sẽn ya zãmb dãmbã, yãmb na paam toogo! Tɩ bõe, yãmb yãkda zẽ-vãad wa mant la anet la kume piig-pʋɩɩre, la yãmb basda bũmb ning sẽn ya kãseng n yɩɩd fãa tõogã pʋgẽ: yaa nimbãan-zoeere la sɩd maanego. Yaa bõn-kãensã la yãmb tog n maane, la y da bas sẽn ketã me ye.

24 Tɛtb sẽn ya zoense, yãmb yoogda koom n kokd dũmpigla, n yaool n vend yʋgemde.

25 Yãmba, tõog karen-saam-dãmba, la Fariisẽ-dãmb sẽn ya zãmb rãmbã, yãmb na paam toogo! Tɩ bõe, yãmb nedgda ko-yũud wamd ne laag poore, tɩ b pʋsã yaool n pid ne fãab la yĩng ratem sakre.

26 Fariisẽ sẽn ya zoanga, deng n nedg ko-yũud wamdã ne laagã pʋg tɩ yɩ yɩlemde, tɩ b poeyã me na yɩ yoalma.

27 Yãmba, tõog karen-saam-dãmba la Fariisẽ-dãmb sẽn ya zãmb rãmbã, yãmb na paam toogo! Tɩ bõe, yãmb wẽnda wa yaad sẽn puus goor tɩ ya pɛɛlga, tɩ b yɩngã ya neere, tɩ b pʋsa pid ne kũum kõab, la rẽgd buud fãa.

28 Yãmb me, nebã sã n get yãmb yɩngã, yãmb yaa wa nin-tɩrse. La pʋgẽ wã, yãmb pida ne zãmbo la tʋʋm-wẽnse.

29 Yãmba, tõog karen-saam-dãmba, la Fariisẽ-dãmb sẽn ya zãmb dãmba, yãmb na paam toogo! Tɩ bõe, yãmb meta Wẽnnaam no-rɛɛsdbã yaado, la y nagsd nin-tɩrsã yaado,

30 la y yetẽ tɩ yãmb sã n dag n vɩɩmdẽ y ba-rãmbã zamaanẽ, yãmb dag n kõn naag ne bãmb n daag Wẽnnaam no-rɛɛsdbã zɩɩm ye.

31 Ne gom-kãense, yãmb kaooda y mens bʋʋdo, n wilgdẽ tɩ yãmb yaa neb nins sẽn kʋ-b Wẽnnaam no-rɛɛsdbã kamba.

32 Beneere, bɩ y kell n maan y yaab-rãmbã tʋʋmd n baase.

33 Wiisã! Wag-toos buudu! Yãmb na n yɩɩ a wãn n põs bug-tẽng sɩbgrã?

34 Yaa woto yĩng la mam tʋmd yãmb Wẽnnaam no-rɛɛsdba, la yam dãmba, la tõog karen-saam-dãmba. Yãmb na n kʋʋ kẽere, n ka kẽer da-pɩgs zutu. Yãmb na n pãba b taabã karen-dotã pʋse, la y na n namsa bãmb tẽng-tẽnga.

35 Woto, nin-tɩrsã zɩɩm sẽn daage, sẽn sɩng ne a Abɛl tɩ ta a Berikɩya biig a Zakari yãmb sẽn kʋ wẽnd-doogã ne tẽn-kugrã sʋkã zɩɩm na n zĩnda yãmb zutu.

36 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ bõn-kãens fãa na n waa zamaan kãngã nebã zutu.

37 Zeruzalɛm! Zeruzalɛm! Tẽnga, a neb sẽn kʋʋd Wẽnnaam no-rɛɛsdba, la a lobd neb nins b sẽn tʋm foomã kuga! Naoor wʋsg la mam da tʋlg n tigs f kambã wa no-yãang sẽn põgended a no-bi a pɩgsẽ, la yãmb ka ralg ye.

38 Gese, b na n basa y roogã vɩʋʋg ne-yã.

39 Bala, mam yeta yãmb tɩ yãmb ka na n leb n yã maam yɛs hal tɩ ta wakat ning yãmb sẽn na n yeel tɩ "bark bee soab ning sẽn wat ne Zu-soabã yʋʋrã zugu."

24

1 A Zezi sẽn yi wẽnd-doogẽ wã n loogdẽ, b karen-biisã kolgame n wilg bãmb tɩ b ges a meebã sẽn yɩ to-to

2 A Zezi leoka bãmb n yeele: Yãmb yãa bõn-kãensã fãa? Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ kugr baa a yen kõn pa a to zug ye. B na n leeb-b-la zãng n lubi.

3 Bãmb zĩnda oliiv tɩɩs tãngã zugu, la bãmb karen-biisã waa bãmb nengẽ neb sẽn ka be be wakat n yeel-b yaa: Togs-y tõnd wakat ning bõn-kãens fãa sẽn na n zĩndã, la bãnd ning sẽn na n wilg tɩ yãmb watame la tɩ dũni na n saame wã.

4 A Zezi leok-b lame n yeele: Gũus-y y mens tɩ ned da belg yãmb ye.

5 Tɩ bõe, neb wʋsg n na n dɩk mam yʋʋr n wa n yeel tɩ yaa bãmb la Kiristã. La b na n tudga neb wʋsgo.

6 Yãmb na n wʋmame tɩ b gomd zab yelle, la y wʋm zab rãamde. Yõk-y y mens n da yɛɛs ye, bala, bõn-kãens fãa tog n waame. La ket n nan ka wakat saab ye.

7 Soolem na n yika zabr ne soolem a to, tɩ rĩung yik ne rĩung a to, la kom ne tẽn-digimdg na n zĩnda zĩig-zĩiga.

8 Yõwã fãa na n yɩɩ wa rogem toog sɩngr bala.

9 Dẽ, b na n namsa yãmba, n kʋ yãmba, la soolem fãa nebã na n kisga yãmb mam yʋʋrã yĩnga.

10 Bõn-kãng na n waa ne neb wʋsg lʋɩɩse. B na n zãmba taaba, n kisg taaba.

11 Belgr no-rɛɛsdb wʋsg na n pukame la b na n belga neb wʋsg n tõoge.

12 Wẽngã maaneg sẽn na n paamd paoosgã yĩnga, neb wʋsg nonglem na n boogame.

13 La ned ning fãa sẽn na n mao-a tɩ wakat ta, a na paam fãagre.

14 Wẽnnaam soolmã koe-no-kãngã na n moona dũni gill fãa, tɩ yɩ kaset soolem fãa nebã yĩnga. Dẽ, wakat saab na yaool n ta.

15 Yaa woto yĩng tɩ yãmb sã n yãnd sũ-sãoong bõn-wẽngã Wẽnnaam no-rɛɛs a Daniyɛl sẽn dag n gom a yellã sẽn be zĩ-sõngẽ wã, bɩ sẽn karemd-a wã gũusi,

16 bɩ neb nins sẽn be Zude wã zoe n dʋ tãmsã,

17 bɩ ned ning sẽn be beoong zug da sig n kẽ a roogẽ n na n dɩk bũmb be ye,

18 la bɩ ned ning sẽn be a pʋʋgẽ ra leb a poorẽ n na n tɩ rɩk a fuug ye.

19 Pagb nins sẽn tʋte la sẽn yẽsemd kamb wakat kãngã na paam toogo.

20 Bõos-y Wẽnnaam tɩ y zoeesã ra yɩ waood wẽnd wall vʋʋsg daar ye.

21 Bala, wakat kãnga, to-kãseng n na n zĩndi, la a buud ka zĩnd hal dũni sɩngr wakat tɩ ta masã ye, la a buud kõn zĩnd yɛs ye, abada.

22 La da-kãens sõorã sã n dag n ka boogẽ, ned baa a yen dag n kõn põsẽ ye. La b booga da-kãens sõor nin-tũusdsã yĩnga.

23 Dẽ, ned sã n yeel yãmb tɩ Kiristã bee ka wall ka sẽne, bɩ y da tẽ a soab ye.

24 Tɩ bõe, belgr kirist-rãmb la belgr no-rɛɛsdb n na n puki. B na n maana bõn-kãsemse, la bõn-yɛɛsdse, hal tɩ b sã n tõe menga, b na n tudga nin-tũusdsã mense.

25 Gese, mam pĩnd n togsa yãmb bõn-kãnga.

26 Dẽ, b sã n yeel yãmb tɩ "ad Kiristã bee we-rasempʋɩɩgẽ wã," bɩ y ra kẽng ye, wall "ad b bee roogẽ wã," bɩ y ra tẽ ye.

27 Sɩda, a wa sa-yãgb sẽn yit yaang n yãg n tãag nin-taoorã, Ninsaal Bi-riblã waoong me na n yɩɩ a woto.

28 Dɩgr sẽn be zĩig ning fãa, yɩbrend na tigs taab be.

29 Tao-tao bala, ra-kãens toogã zugẽ, wĩndgã na n sobgame, kiuugã peelem kõn leb n zĩnd ye, ãdsã na n yii yĩngr n sʋʋge, la saasẽ pãens na rigimdi.

30 Wakat kãng masã, Ninsaal Bi-riblã bãnd na n puka saasẽ. Buud fãa sẽn be dũni na n wiisame, la b na n yãa Ninsaal Bi-riblã sẽn zao sawat n wat ne pãn-kãsenga la ne ziiri.

31 Bãmb na n tʋma b malegs ne baorg koe-kãsenga, tɩ b tigs bãmb nin-tũusdsã sẽn be kɩrems a naasã, hal saasẽ kɩreng a yen tɩ ta a to.

32 Reeg-y kankangã yel-bũndã tɩ yɩ zãmsg y yĩnga. Kankang sã n wa n tãood wil-poala, n sɩng n tobdẽ, yãmb miime tɩ sig-noy kolgame.

33 Woto me, yãmb me sã n wa n yã bõn-kãensã fãa, bɩ y bãng tɩ Ninsaal Bi-riblã kolgame la b bee dignoorẽ.

34 Sɩd sɩda, mam yeta yãmb tɩ zamaan kãngã kõn sa tɩ bõn-kãensã fãa ka maan ye.

35 Saasẽ la tẽng na looge, la mam goamã kõn loog ye.

36 Sã n yaa ne a daarã la a wakatã, ned baa a yen ka mi ye: malegsã sẽn be arzãnã ka mi, Bi-riblã ka mi. Yaa d ba wã bal n mi.

37 Bũmb ning sẽn zĩnd a Nowe wakatã n na n zĩnd Ninsaal Bi-riblã waoong wakat me.

38 Bala, rasem nins sẽn deng sãoong sa-kãsengã, nebã dag n dɩtame la b yũuda, n kẽed kãadem la b yiisd b kamb kãadem, hal tɩ ta daar ning a Nowe sẽn kẽ koom koglgã pʋgẽ wã.

39 Bãmb da ka tẽed yell hal tɩ sãoong sa-kãsengã wa n kãag bãmb fãa. Na n yɩɩ a woto me Ninsaal Bi-riblã waoong wakate.

40 Dẽ, daop a yiib n na n tʋmd pʋʋg pʋgẽ: b na n dɩka a yen la b bas a to wã.

41 Pagb a yiib n na n werd neerẽ: b na n dɩka a yembr la b bas a to wã.

42 Rẽ yĩnga, neend-y, yãmb sẽn ka mi daar ning yãmb Zu-soabã sẽn na n wa wã yĩnga.

43 Bãng-y tɩ yir soab sã n da bãngẽ wagdr sẽn na n wa yʋngã wakat ninga, a dag n na n gũume la a ka na n bas-a t'a poog a roogã ye.

44 Woto yĩnga, yãmb me segl n sɛ, bala, Ninsaal Bi-riblã na n waa wakat ning yãmb sẽn ka tagsd tɩ b na wa wã ye.

45 Dẽ wã, tʋmtʋmd bʋg n maand sɩda, la a ya gũus-m-meng soaba, t'a soaalã lʋɩɩs-a a nebã taoore, t'a tõe n kõ-b rɩɩb wakat fãa sẽn segde?

46 Tʋmtʋmd kãng soaalã sã n lebg n wa n mik t'a maanda a woto, tʋmtʋmdã sũur na n yɩɩ noogo.

47 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb t'a soaalã na n kɩtame t'a soog bũmb nins fãa yẽ sẽn tarã.

48 La a sã n ya tʋmtʋmd yoog sẽn yet t'a soaalã kaoosda waoongo,

49 a sã n sɩng n pãb a zĩnd-n-taasã, a sã n naag rã-yũudbã n dɩtẽ la a yũuda,

50 a soaalã na n waa daar ning a sẽn ka tẽeda, la wakat ning a sẽn ka mi ye.

51 La a na n sɩbg-a-la sõama, tɩ bũmb ning sẽn paamd zãmb dãmbã paam-a, zĩig ning yãbr la yẽn wãbr sẽn na n zĩndã.

25

1 Dẽ, arzãn soolem na n yɩɩ wa pa-kuil-n-dãmb piig sẽn dɩgs b fɩtɩl dãmb n yi n na n tɩ seg pʋg-paal sɩda.

2 Nu bãmb sʋkã yaa ka-yam dãmba, tɩ nu wã ya yam dãmba.

3 Ka-yamã rãmb rɩgsa b fɩtɩl dãmbã, la b ka zɩ kaam ye.

4 La yamã rãmb rɩgsa b fɩtɩl dãmbã, la b zɩ kaam ne tʋgdo.

5 La pʋg-paalã sɩd sẽn kaoos waoong yĩnga, gõeem yõka b fãa tɩ b gũsi.

6 Kɛleng n zẽk yʋn-sʋkã n yeele: Pʋg-paalã sɩd watame! Yi-y n seg-y-yã-a.

7 Dẽ, pa-kuil-n-dãmb kãens fãa yikame n maneg b fɩtɩl dãmba.

8 Ka-yamã rãmb kosa yamã rãmb tɩ b yãk b kaamã bilf n kõ-b tɩ bãmb fɩtɩl dãmbã sɩnga kũum.

9 Yam dãmbã leok-b lame n yeele: Ayo! Ka na n sek tõnd ne yãmb me ye. Kẽng-y ka-koaasdbã nengẽ n tɩ ra y mens yĩng tɩ rẽnda n são.

10 Bãmb sẽn wa n kẽnd n na n tɩ ra wã, pʋg-paalã sɩd taame. Pʋg-sadb nins sẽn dag n segl n sɛ wã tũu yẽnda n kẽ kãadmã kibsã, la b paga kʋɩlengã.

11 Pa-kuil-n-dãmb a taabã yaool n wa waame n yeele: M kẽema! M kẽema! Pak-y tɩ d kẽ!

12 La a leoka bãmb tɩ sɩd-sɩdã, a ka mi-b ye.

13 Woto yĩnga, bɩ y neende, tɩ bõe, yãmb ka mi daarã, wall wakatã ye.

14 Arzãn soolmã leb n na n yɩɩ wa rao a yembr sẽn dat n tog sore, n bool a tʋmtʋmdbã, n dɩk a paoongã n pʋɩ-ba.

15 A kõo ned a yen talã a nu, n kõ a yiib soabã talã a yiibu, la a kõ tãab soabã talã a yen, n zems ned fãa sẽn tõe n tall n tʋme, la a bas n toge. Ligd sẽn boond tɩ talã (25.15)

16 A sẽn loog yee, la sẽn deeg-a talã a nu wã loog-yã, n tall-b n leebe, n paam yõod talã a nu n paase.

17 Sẽn deeg-a talã a yiibã me maana a woto, n paam yõod talã a yiib n paase.

18 La sẽn deeg-a talã a yen tãa wã tɩ tuka bok tẽnga, n bus a zu-soabã ligdi.

19 Kaoosg pʋgẽ, tʋmtʋmd-kãens zu-soabã waame n zĩnd ne-b n na n geele.

20 Sẽn dag n deeg-a talã a nu wã kolgame, la a talla talã a nu wã a sẽn paamã n wa-ne n yeele: Zu-soaba, yãmb da kõo maam talã a nu. La ad talã a nu a taab mam sẽn tʋm n paame.

21 A zu-soabã yeel-a lame: Yaa sõama, tʋmtʋmd sõng sẽn maand sɩda! Fo maana sɩd ne bũmb bilfu, la mam na n kɩtame tɩ fo ges bũmb wʋsg yelle. Wa n paam pʋɩɩr ne f zu-soabã sũ-noogã.

22 Sẽn dag n deeg-a talã a yiibã me kolgame n yeele: Zu-soaba, yãmb dag n kɩsa maam talã a yiibu, la ad talã a yiib a taab mam sẽn tʋm n paame.

23 A zu-soabã yeel-a lame: Yaa sõama, tʋmtʋmd sõng sẽn maand sɩda! Fo maana sɩd ne bũmb bilfu, la mam na n kɩtame tɩ fo ges bũmb wʋsg yelle. Wa n paam pʋɩɩr ne f zu-soabã sũ-noogã.

24 Sẽn dag n deeg-a talã a yen tãa wã yaool n kolgame n yeele: Zu-soaba, mam dag n miime tɩ yãmb yaa nen-kɛgeng soaba, n tigsd y sẽn ka bʋdẽ, la y koond y sẽn ka yɛdgẽ ye.

25 Dabeem yõka maam tɩ mam kẽng n tuk bok tẽng n solg y talã wã. Ad-y y talã! Deeg-y-yã.

26 A zu-soabã yeel-a lame: tʋmtʋmd-wẽng sẽn ya kʋɩɩma, fo rag n miime tɩ mam tigsda m sẽn ka bʋdẽ ye, la m koond m sẽn ka yɛdgẽ ye.

27 Fo rag n tog n tɩ ningẽ la mam ligdã bãnkẽ, tɩ m sã n wa lebg bɩ m reeg m ligd-ma ne a yõodo.

28 Deeg-y-yã a talã wã n kõ ned ning sẽn tar-a talã piigã.

29 Tɩ bõe, b na n kõo ned ning sẽn tar-a wã t'a paam hal wʋsgo, la sẽn ka tar-a wã, b na n deega baa bũmb bilf ning a sẽn tarã n bas-a.

30 La tʋmtʋmd ning sẽn ka-a yõodã, lob-y-yã-a lik bida sẽn be-a yɩngã pʋgẽ, zĩig ning yãbr la yẽn wãbr sẽn na n zĩndã.

31 Ninsaal Bi-riblã sã n wa ne b ziirã, la ne b malegsã fãa, b na n zaoonda b ziir geerã.

32 Soolem fãa nebã na n tigma bãmb taoore. Bãmb na n welga nebã ne taab wa rũm-kɩɩm sẽn welgd piis ne bʋʋsã.

33 Bãmb na n yalsa piisã b rɩtgo, la bʋʋsã b goabga.

34 Dẽ, Rĩmã na n yeela neb nins sẽn be bãmb dɩtgã yaa: Yãmb dãmb sẽn tar m ba wã barkã, wa-y-yã! Reeg-y soolmã sẽn dag n segl yãmb yĩng hal dũni naaneg wakatã tɩ yɩ y rogem pʋɩɩre.

35 Tɩ bõe, kom dag n talla maam, la yãmb kõo maam rɩɩbo. Ko-yũud yõka maam, la yãmb kõo maam koom tɩ m yũ. Mam dag n yaa sãana, la yãmb sika maam y yiri.

36 Mam dag n yaa beelle, la yãmb yeelga maam fuugu. Mam dag n yaa bãada, la yãmb waa n gesa maam. Mam dag n bee bi-bees roogẽ, la yãmb waa mam nengẽ.

37 La nin-tɩrsã na n leokame yaa: Zu-soaba, dabʋr la tõnd yã yãmb tɩ kom tar yãmb tɩ tõnd kõ yãmb tɩ y rɩ, wall tɩ ko-yũud tar yãmb tɩ tõnd kõ yãmb tɩ y yũ?

38 Dabʋr la tõnd yã yãmb tɩ y ya sãan tɩ tõnd sik yãmb d yiri, wall tɩ y ya beel tɩ tõnd yeelg yãmb fuugu?

39 Dabʋr la tõnd yã yãmb tɩ y ya bãada, wall y be bi-bees roogẽ tɩ tõnd wa yãmb nengẽ?

40 Dẽ, Rĩma na n leoka a woto: Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ wakat ning fãa yãmb sẽn maan bõn-kãens kom-kãensã sẽn ya bõoneg n yɩɩda, la b ya mam ba-biisã, yaa maam la yãmb maan-yã.

41 Dẽ poore, b na n yeela neb nins sẽn be-b bãmb goabgã yaa: Yãmb dãmb kãab-wẽng sẽn be y zutã, yi-y mam taoore! Kẽng-y bugum sẽn paad wakat sẽn kõn sa wã pʋgẽ, bugum ning sẽn segl rõatã ne a malegsã yĩngã.

42 Tɩ bõe, kom talla maam, la yãmb ka kõ maam tɩ m dɩ ye. Ko-yũud talla maam, la yãmb ka kõ maam tɩ m yũ ye.

43 Mam dag n yaa sãana, la yãmb ka sik maam y yir ye. Mam dag n yaa beelle, la yãmb ka yeelg maam fuug ye. Mam dag n yaa bãada, la mam zĩnda bi-bees roogẽ tɩ yãmb ka wa n ges maam ye.

44 La bãmb me na n leokame yaa: Zu-soaba, dabʋr la tõnd yã yãmb tɩ kom wall ko-yũud tar yãmba, wall y ya sãan bɩ beelle, bɩ bãada, wall y be bi-bees roogẽ la keta tõnd n ka sõng yãmba?

45 La b na n leoka bãmb yaa: Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ wakat ning fãa yãmb sẽn tõdg n ka maan kom-kãens sẽn ya bõoneg n yɩɩd fãa wã ned a yembr bõn-kãense, yaa maam la yãmb ka maane.

46 La nin-kãens na n kẽe sɩbgr sẽn kõn sa pʋgẽ, la nin-tɩrsã na n kẽe vɩɩm sẽn kõn sa wã pʋgẽ.

26

1 La a Zezi sẽn gom gom-kãens n sɛ, b yeela b karen-biisã yaa:

2 Yãmb miime tɩ zʋʋg-n-basã yaa ra-yɩta, la tɩ b na n yõka Ninsaal Bi-riblã n kɩs tɩ b ka ra-pɩk zugu.

3 Dẽ, maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne tẽngã nin-kẽemb tigsa taab maan-kʋʋd kãsmã b sẽn boond t'a Kayifã zakẽ,

4 la b seda ne taab n na n maan sɩlem n yõk a Zezi n kʋ-ba.

5 Baoosgo, b yetame tɩ ka tog n yɩ kibsã pʋgẽ, tɩ rãmbg ra wa n yik nebã sʋk ye.

6 A Zezi sẽn be Betani n zĩ yĩng soab a Sɩmo roogẽ,

7 pag a yen kolga bãmba. A dag n zãada albatr tʋk sẽn pid ne tɩdare, a raab sẽn ya toogo. A kiiga tɩdarã a Zezi zug bãmb sẽn dɩt wakate.

8 Karen-biisã sẽn yã rẽnda, b sũyã sãamame tɩ b yeel tɩ yaa bõe tɩ pagã sãam tɩdarã?

9 Bala, b da tõe n koos-a lame n paam ligd wʋsg n kõ naong rãmba.

10 A Zezi bãngame n yeel-ba: Bõe tɩ yãmb maan tɩ pagã sũur sãame? A maana maam yel-sõmde.

11 Bala, naong rãmbã bee ne yãmb daar fãa, la maam, yãmb ka na n paam tɩ mam be ne yãmb daar fãa ye.

12 Pagã sẽn walg mam yĩngã tɩdar kaamã, yaa mam mumb yĩnga.

13 Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ dũni tɛk fãa, zĩig ning fãa b sẽn na n moon koe-no-kãngã fãa, b na n goma bũmb ning pagã sẽn maanã yelle, a tẽegr yĩnga.

14 Dẽ, karen-biisã piig la a yiibã ned a yembr sẽn boond t'a Zudas Iskaryo kẽnga maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã nengẽ

15 n tɩ sok-b tɩ b na n kõo yẽnda bõe t'a yõk a Zezi n kõ-ba? La b yao-a-la wanzuri ligd pis-tã.

16 Sẽn sɩng ne wakat kãnga, a baoo we-sõng a sẽn na n paam n yõk a Zezi n kõ.

17 Bur sẽn ka rã-bɩllã wakat pipi daare, karen-biisã waa n soka a Zezi b sẽn dat tɩ bãmb segl zʋʋg-n-basã rɩɩb zĩig ning n kõ-ba.

18 A Zezi leok-b lame n yeele: Kẽng-y tẽngã pʋgẽ, a zagl yiri, n tɩ yeel-a tɩ yãmb karen-saambã n yet a woto: "Mam wakat kolgame. Yaa fo yirã la mam dat n maan zʋʋg-n-basã kibs ne m karen-biisã."

19 Karen-biisã maana bũmb ning a Zezi sẽn yeelã, la b segla zʋʋg-n-basã kibsa.

20 Zĩ-sobd sẽn ta, a Zezi zĩnda ne b karen-biisã n na n dɩ.

21 La b rɩɩbã wakate, a Zezi yeelame: Sɩd-sɩda, mam yeta yãmb tɩ yãmb ned a yembr n na n yõk maam n kõ.

22 Karen-biisã sũy sãama wʋsgo, tɩ ned fãa sok a Zezi yaa: Zu-soaba, yaa maam?

23 B leoka bãmb n yeele: Ned ning sẽn tʋm-a laagẽ wã ne maamã, yaa soab kãng n na n zãmb maamã.

24 Ninsaal Bi-riblã na n looga wa b sẽn dag n gʋls b yellã to-to wã. La ned ning sẽn na n yõk-a Ninsaal Bi-riblã n kõ wã na paam toogo. Dao kãng sã n dag n ka dogẽ n são.

25 A Zudas, soab ning sẽn na n zãmb-a bãmbã gomame n soke: Karen-saamba, yaa maam? A Zezi leok-a lame n yeele: Foom n yeele.

26 Bãmb sẽn dɩta, a Zezi dɩka buri. La b sẽn ning-a barka, b kaoo-a lame n kõ b karen-biisã n yeele: Reeg n dɩ-y-yã. Yõwã yaa mam yĩngã.

27 Rẽ zugẽ, b rɩka bõn-yũudla. La b sẽn ning-a barka, b kõo b karen-biisã n yeele: Bɩ yãmb fãa yũ-a,

28 bala, yõwã yaa mam zɩɩm, kãab-paalgã zɩɩm sẽn daag neb wʋsg yĩnga, yel-wẽna sugr yĩnga.

29 Mam yeta yãmb tɩ mam ka na n leb n yũ nasaar sib ko-kãngã hal tɩ ta daar ning m sẽn na n yũ a paalg ne yãmb m ba soolmã pʋgẽ ye.

30 La bãmb sẽn yɩɩl yɩɩn-sõamyã, bãmb kẽnga oliiv tɩɩs tãngã zugu.

31 Dẽ, a Zezi yeela bãmba: Yʋn-kãngã bala, yãmb fãa na n zoee n basa maam. Bala, b gʋlsa a woto: "Mam na n wẽe rũm-kɩɩmã, la piisã sẽn dag n ya sullã na n sãeegame."

32 La m vʋʋgrã zugẽ, m na n deng-y la Galile.

33 A Pɩyɛɛr gomame n yeele: Baa neba fãa sã n na n bas yãmba, mam yẽ kõn bas yãmb ye.

34 La a Zezi yeel-a lame: Sɩd-sɩda, mam yeta foom tɩ yʋn-kãngã bala, sẽn deng no-raoog kɛlenga, fo na n yeela naoor a tãab tɩ fo ka mi maam ye.

35 A Pɩyɛɛr yeela bãmba: Baa sã n na n yɩ tɩlae tɩ mam ki ne yãmba, mam ka na n yeel tɩ m ka mi yãmb ye. La karen-biis a taabã me yeela a woto.

36 Rẽ poore, a Zezi kẽnga zĩig ning sẽn boond tɩ Getsemaane wã ne b karen-biisã, la b yeel-b lame yaa: Zĩnd-y ka tɩ m kẽng taoor bilf n tɩ pʋʋse.

37 A Zezi peega a Pɩyɛɛr ne a Zebde kom-dibli a yiibã, la sũ-sãoong kãseng ne pelen-yɩk yõka a Zezi.

38 Dẽ, bãmb yeelame: Sũ-sãoong n tar maam hal n dat n kʋ maam. Pa-y ka n neend ne maam.

39 La bãmb kẽnga taoor bilfu, n wõgemd n fõgen b nenga, n pʋʋs a woto: M ba, sã n tõeeme, bɩ y kɩt tɩ bõn-yũudl kãngã loog n bas maam. Baoosgo, bɩ a ra yɩ mam sẽn dat ye, a yɩ wa yãmb sẽn data.

40 Bãmb lebg n waa b karen-biisã nengẽ n mik tɩ b gõeeme, la b yeela a Pɩyɛɛr yaa: Yãmb ka tõog n neend ne maam lɛɛr a yen tãa ye.

41 Neend-y la y pʋʋse, tɩ y ra wa n kẽ makr pʋgẽ ye. Sɩɩgã ratame, la yĩngã pãng paoodame.

42 Bãmb leb n vẽsga naoor a yiib soab n pʋʋs a woto: M ba, sã n yaa tɩ ka tõe tɩ bõn-yũudl kãngã loog kal mam yũ-a, bɩ y tʋlsem maane.

43 Bãmb waame n mik tɩ b leb n gõeeme, gõeem sẽn tar-bã yĩnga.

44 Bãmb basa b karen-biisã n leb n zãag naoor a tãab soaba, n leb n pʋʋs wa pĩndã.

45 Dẽ poore, b leb n waa b karen-biisã nengẽ n yeel-ba: Yãmb gõee moasã n vʋʋsdẽ. Ad wakat kolgame tɩ b na n yõk Ninsaal Bi-riblã n kõ yel-wẽn maandba.

46 Yik-y tɩ d kẽnge. Sẽn zãmb-a maamã kolgdame.

47 Bãmb sẽn na n ket n gomda, piig la a yiibã ned a yembre, a Zudas waa ne neb kʋʋngo, maan-kʋʋdba kãsem-dãmba ne tẽnga nin-kẽembã sẽn tʋme, la b ra zãada zabr sʋʋs ne roɛya.

48 Ned ning sẽn zãmbd a Zezi wã dag n kõo nebã bãnd n yeel tɩ ned ning yẽ sẽn na n mokã, yaa yẽ la a Zezi, la b yõk-a.

49 A kolga a Zezi tao-tao bal n yeele: Karen-saamba, ne y yʋngo! La a moka bãmba.

50 A Zezi yeela yẽnda: M zoa, fo sẽn wa n na n maan bũmb ningã, maane. Woto, nin-kãens kolgame n gãd a Zezi, n yõk-ba.

51 Neb nins sẽn dag n be ne a Zezi wã, ned a yembr gãda a sʋʋg n wõog n kɛ maan-kʋʋd kãsmã tʋmtʋmd n fiuug a tʋbre.

52 La a Zezi yeel-a lame: Lebs f sʋʋgã n sui a wʋʋgẽ. Bala neb nins fãa sẽn na n zab ne zabr sʋʋse, zabr sʋʋs n na n sãam-ba.

53 Fo tẽedame tɩ mam ka tõe n bool m ba tɩ b tʋm maam malegs sẽn yɩɩd tus-tus sul piig la a yiib laa?

54 Sã n yɩ a woto, gʋls-sõamyã sẽn yet t'a tog n yɩɩ a woto wã na n yɩɩ a wãn n paam pidsgu.

55 Wakat kãnga, a Zezi yeela neb kʋʋngã: Yãmb waa ne zabr sʋʋse la ne roɛy n na n yõk maam wa m yaa fãada. Mam dag n zĩi ne yãmb wẽnd-doogẽ wã daar fãa, n zãmsd nebã, la yãmb ka yõk maam ye.

56 La bõn-kãens fãa maaname tɩ bũmb nins Wẽnnaam no-rɛɛsdbã sẽn gʋlsã paam pidsgu. Dẽ, karen-biisã fãa basa a Zezi n zoe.

57 Neb nins sẽn yõk a Zezi wã talla bãmb n kẽng maan-kʋʋd kãsem a Kayif zakẽ, zĩig ning tõog karen-saam-dãmbã ne kãsem-dãmba sẽn tigs taabã.

58 A Pɩyɛɛr pʋgla a Zezi yɩɩg-yɩɩg hal tɩ ta maan-kʋʋd kãsmã zakẽ, n kẽ n naag ne gũudbã n zĩẽ n dat n ges yellã sẽn na n baas to-to

59 Maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne kaorengã yɛl-bʋʋdbã fãa da baooda kaset zĩrĩ n na n paam n rõd a Zezi n kɩt tɩ b kʋ-ba,

60 la b ka paam ye, baa ne zĩrĩ kaset rãmb wʋsg sẽn wa wã. Neb a yiib n yaool n wa n yeele:

61 Rao-kãngã yeelame tɩ yẽ tõe n sãama wẽnd-doogã n lebs n me-a dasem a tãab pʋgẽ.

62 Maan-kʋʋd kãsmã yikame n sok a Zezi yaa: Yãmb ka leokd tɩ bũmb laa? Yaa ne bõe la b rõt yãmbã?

63 A Zezi kell n sĩndame. La maan-kʋʋd kãsmã yeela bãmba: Mam kota yãmb ne Wẽnnaam sẽn vɩ wã yʋʋr tɩ y togs tõnd yãmb sã n yaa Kirist, Wẽnnaam Bi-ribla.

64 A Zezi leok-a lame n yeele: Yaa yãmb sẽn yeelã. Sẽn paase, mam yeta yãmb tɩ sẽn sɩng ne moasã, yãmb na n yãa "Ninsaal Bi-riblã, tɩ b zĩ Sẽn-Tõe-a-fãa wã rɩtgo, la b zao yĩngr sawat n watẽ."

65 Dẽ, maan-kʋʋd kãsmã kẽesa a fut n yeele: Bãmb paooga Wẽnnaam. Tõnd leb n baooda kaset dãmb n na n maan bõe? Yãmb la sẽn wʋm bãmb sẽn paoog Wẽnnaamã la! Yãmb tagsg yaa bõe?

66 B leokame n yeele: Bãmb togda kʋʋbo.

67 Dẽ, b tʋbsa a Zezi nengã kolkoodo, la b pãb bãmb ne nug-gila. Neb kẽer laala bãmb pegs n yeele:

68 Kirist, togs-y bãngr gomd n wilg tõnd ned ning sẽn pãb-a yãmbã.

69 Wakat kãnga, a Pɩyɛɛr dag n zĩi yɩnga, zaka pʋga. Tʋmtʋmd-poak a yembr kolga yẽnda n yeele: Fo me rag n bee ne Galile ned a Zezi wã.

70 La a kɩɩsa neba fãa taoor n yeel tɩ yẽ ka mi bũmb ning pagã sẽn dat n yeelã ye.

71 La yẽ sẽn yik n kẽnd zakã noor sẽne, tʋmtʋmd-poak a to n yãnd yẽnda n yeel neb a taabã tɩ rao-kãngã dag n bee ne Nazarɛt dao a Zezi.

72 A leb n kɩɩsame, n wẽen n yeele: Mam ka mi rao-kãngã ye.

73 Sẽn yɩ bilfu, neb nins sẽn dag n be be wã kolgame n yeel a Pɩyɛɛr yaa: Sɩda yẽ, fo yaa bãmb ned a yembre, bala fo goamã bal wilgda fo sẽn ya a soaba.

74 Dẽ, a sɩngame n kãab la a wẽen n yeele: Mam ka mi rao-kãngã ye. Tao-tao bala, no-raoog kelmame.

75 La a Pɩyɛɛr tẽega a Zezi sẽn dag n yeel tɩ: Sẽn deng no-raoog sẽn na n kelme, fo na n kɩɩsa naoor a tãabo, tɩ fo ka mi maam ye. La a yii yɩng n yãb ne sũ-sãoong-kãsenga.

27

1 Beoog sẽn vẽege, maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne tẽngã nin-kẽemb yẽsa ne taab a Zezi yellã poorẽ n dat n kʋ-ba.

2 La b sẽba bãmb n tall n tɩ kɩs Gʋvɛrneer a Pilat.

3 A Zudase, soab ning sẽn yõk a Zezi n kõ wã sẽn yã tɩ b kaoo a Zezi bʋʋd tɩ na n yɩ kũumã, a sũurã sãamame, la a talla wanzuri ligd pis-tã wã n wa n na n lebs maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne tẽngã nin-kẽembã la a yeel-ba:

4 Mam beegame, mam sẽn zãmb rao-kãng sẽn ka tar yellã tɩ b yõk-a wã yĩnga. La b leoka yẽnda n yeele: Tõnd toogo? Paka foom.

5 A Zudas loba ligdã wẽnd-doogẽ wã la a yi n kẽng n tɩ sãrg a menga.

6 Maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã wʋka ligdã, la b yeel tɩ bãmb ka tar noor tɩ lebs-a wẽnd-doogã ligdẽ ye, bala, a yaa zɩɩm ligdi.

7 La b sẽn yẽs ne taaba, b rɩka ligdã n da yagbã pʋʋg n maan sãamb yaad zĩiga.

8 Yaa rẽnda n kɩt tɩ b boond pʋ-kãng tɩ zɩɩm pʋʋg hal tɩ ta rũnna.

9 Woto, gomd ning Wẽnnaam no-rɛɛs a Zeremi sẽn goma pidsame. A yeelame tɩ: B rɩka wanzuri ligd pis-tã, ligd ning Israyɛll nebã sẽn tall n da bãmbã,

10 n kɩs n deeg yagbã pʋʋgo, wa Zu-soabã sẽn dag yeel yẽ t'a maanã.

11 A Zezi yalsa Gʋvɛrneerã taoore. Gʋvɛrneerã soka bãmb woto: Yãmb yaa Zuif-rãmb rĩma? T'a Zezi leok-a tɩ yaa wa yẽ sẽn yeelã:

12 La maan-kʋʋdbã kãsem-dãmb ne nin-kẽembã sẽn dõt bãmbã, bãmb ka leok yẽ gomd baa a yen.

13 Dẽ, a Pilat soka bãmb tɩ b ka wʋmd bũmb nins fãa b sẽn gomd n rõt bãmbã laa?

14 La a Zezi ka leok yẽ gomd baa a yembr ye, la rẽ yɛɛsa Gʋvɛrneerã wʋsgo.

15 Kibs fãa, Gʋvɛrneerã minim n yiisda bi-bɛɛg a yembre, neb kʋʋngã sẽn kot a soabã n base.

16 Bãmb dag n tara bi-bɛɛg a yembr nebã sẽn mi a yell sõama, n boond t'a Barabas.

17 Dẽ, nebã sẽn tigmã, a Pilat sok-b lame yaa: Bʋg la yãmb dat tɩ mam yiis n bas n kõ-yã? A Barabas bii, bɩ a Zezi b sẽn boond tɩ Kiristã?

18 Bala, a dag n miime tɩ yaa sũ-kiir yĩng la b yõk a Zezi n wa kõ yẽ wã.

19 La yẽ sẽn be bʋʋda zĩigẽ wã, a pagã tʋma ned t'a yeel-a yaa: Da kẽes f toog nin-tɩr-kãngã yellẽ wã ye, Bala rũnna, mam namsa wʋsg zãmsd pʋgẽ daowã poorẽ.

20 Maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã sagla nebã n tõog tɩ b kos a Barabas la b kɩt tɩ b kʋ a Zezi.

21 Gʋvɛrneerã goma ne-b n yeele: Bãmb b yiibã sʋka, bʋg la yãmb dat tɩ mam yiis n base? La b leokame t'a Barabas.

22 A Pilat leb n sok-b lame: La woto wã, mam na n maana a Zezi b sẽn boond tɩ Kiristã bõe? La b fãa leokame tɩ b ka-b ra-pɩk zugu.

23 Gʋvɛrneerã sokame tɩ yaa bõe yel-wẽnd la b maan-yã? La nebã leb n kelma ne pãng n yɩɩd pĩnda, tɩ b ka-b da-pɩk zugu.

24 A Pilat sẽn yã tɩ yẽ ka tõogd baa bilfu, la tɩ bʋrgã paasdame wã, a reega koom n nudg a nus neb kʋʋngã taoor n yeele: Nin-tɩr-kãngã zɩɩm ka be mam zug ye. Rẽ bee ne yãmba.

25 La nebã fãa leokame n yeel tɩ bɩ b zɩɩmã zĩnd bãmb ne b kambã zutu.

26 Dẽ, a Pilat yiisa a Barabas n bas n kõ-ba. La yẽ sẽn kɩt tɩ b pãb a Zezi ne kalwaase, yẽ rɩka bãmb n kõ nebã tɩ b tɩ ka-b da-pɩk zugu.

27 Gʋvɛrneerã sodaas talla a Zezi n kẽng sodaas naabã zakẽ, n tigs sodaasã fãa tɩ b gũbg bãmba.

28 B yeesa a Zezi futã, n lebs fu-miuug n yeelg bãmba.

29 B wʋga maanf ne gõos n fõgen a Zezi zugu, la b bao tã-wĩig n ning b nug-rɩtgã, n yaool n wõgemd bãmb taoor n paoogd bãmb n yetẽ tɩ: Zuif-rãmbã rĩma, Wẽnd na kaoos-yã!

30 B tʋbsa a Zezi kolkoodo, la b reegd tã-wĩigã bãmb nugẽ n wẽed b zugã.

31 B sẽn yaal a Zezi woto n sɛ, b yeega fuugã n lebs b futã n yeelg-ba, la b tall-b n na n tɩ ka ra-pɩk zugu.

32 Bãmb sẽn yita, b yãa Sirɛn dao a yen sẽn boond t'a Sɩmo, la b modga yẽnda t'a tʋk a Zezi ra-pɩkã.

33 Bãmb sẽn ta zĩig sẽn boond tɩ Golgota, sẽn dat n togs tɩ zu-wang zĩiga,

34 b kõo a Zezi divẽ sẽn kalem ne tɩɩm sẽn ya toog wa yam tɩ b yũ. La a Zezi sẽn lembe, b tõdgame n ka yũ ye.

35 Sodaasã sẽn ka a Zezi da-pɩk zug n sa, b pʋɩɩ bãmb futã ne taaba, n maan bãnd n na n bãng ned fãa sẽn na n paame, tɩ Wẽnnaam no-rɛɛsã gomd pidsi. A yeelame yaa: B pʋɩɩ mam futã ne taaba, la b maana bãnd n na n bãng ned ning sẽn na n soog-a mam fuug sẽn ka tar sẽnesmã.

36 Dẽ, sodaasã zĩndame n gũ a Zezi.

37 B ninga gʋlsem bãmb zugẽ n wilgd bãmb kʋʋbã võore: Rao-kãngã yaa a Zezi, Zuif-rãmbã rĩma.

38 Dẽ, b kaa fãadb a yiib ne bãmba: a yembr bãmb dɩtgo, a to wã bãmb goabga.

39 So-loaagdbã da paoogda bãmba, n gõmsd b zut

40 n yetẽ: Fo soab sẽn tõe n sãam wẽnd-doogã n lebs-a n me rasem a tãab pʋgẽ wã, bɩ f fãag f meng wɛ! Fo sã n yaa Wẽnnaam Bi-ribla, bɩ f sig da-pɩkã zugu.

41 Maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne tõog karen-saam-dãmbã, la nin-kẽembã me yaala bãmb n yetẽ:

42 Yẽ fãaga neb a taaba, la a yaool n ka tõe n fãag a meng ye. Yẽ ka Zuif-rãmb rĩm la! A wa sig ra-pɩkã zug la tõnd na tẽ-a.

43 Yẽ teega Wẽnnaam: bɩ Wẽnnaam fãag-a moasã, sã n yaa tɩ b nong-a lame. Tɩ bõe, a yetame tɩ yẽ yaa Wẽnnaam Bi-ribla.

44 Fãadbã me b sẽn ka ne bãmbã me da tʋʋda bãmb a woto bala.

45 Sẽn sɩng ne wĩnto-sʋk hal tɩ ta wẽn-kaoore, zĩigã fãa lebga lika.

46 La wẽn-kaoorã wakate, a Zezi zẽka b koɛɛg n gom ne pãng n yeele: Eli! Eli! Lama sabaktani? Sẽn dat n yeel tɩ: "Mam Wẽnnaam! Mam Wẽnnaam! Yaa bõe tɩ yãmb bas maam?"

47 Neb nins sẽn dag n be-b be wã, kẽer wʋma bãmb goamã n yeel tɩ b boonda a Eli.

48 Tao-tao bala, bãmb ned a yembr wudgame n dɩk neoodg n los divẽ miisgẽ, n sel tãnwĩig n tees bãmb tɩ b fõose.

49 La neb a taabã yeelame tɩ b bas n gese, a Eli sã n na wa n fãag-a.

50 A Zezi leb n zẽka b koɛɛg n kelem ne pãnga, la b bas b sɩɩga.

51 La gese, wẽnd-doogã fu-lillidgã sɩnga yĩngr n kẽeg n tãag tẽnga, n pasg a yiibu. Tẽngã rigimdame, pĩisã pusame,

52 yaad pagsame, la nin-sõamy wʋsg sẽn dag n ki wã vʋʋgame.

53 B yii yaadẽ wã n kẽ tẽn-sõngã pʋgẽ, a Zezi vʋʋgrã zugẽ, la b puka b mens ne neb wʋsgo.

54 Sodaas koabg naabã ne neb nins sẽn dag be ne yẽnda n gũud a Zezi wã sẽn yã tẽn-digimdgã ne bũmb ning sẽn maanã, rabeem kãseng yõka bãmb tɩ b yeele: Hakɩɩka, dao-kãngã yaa Wẽnnaam Bi-ribla.

55 Pagb wʋsg n dag n yas yɩɩg n getẽ. Yaa pagb nins sẽn yi hal Galile n yãag a Zezi n na n ges b yellã:

56 A Maari sẽn yit Magdala, la a Zak ne a Zozɛf ma a Maari, la a Zebde kom-dibli wã ma ra bee pʋg-kãens sʋka.

57 Zaabr sẽn ta, Arimate dao a yen sẽn ya arzɛk soab t'a yʋʋr boondẽ t'a Zozɛf waame. Yẽ me dag n yaa a Zezi karen-biiga.

58 Yẽ kẽnga a Pilat nengẽ n tɩ kos a Zezi kũumã. Dẽ, a Pilat yeelame tɩ b kõ-a.

59 A Zozɛf dɩka kũumã, n vil-a ne lẽ peend sẽn ya sõama,

60 n gãneg-a yao-paalg pʋgẽ. Yẽ dag n kɩtame tɩ b tuk yao-kãng pĩig pʋgẽ a meng yĩnga. La a bilma kug-bedr n yẽd yaoogã noor la a looge.

61 A Maari sẽn yit Magdala ne Maari a to wã dag n zĩi be tɩ b nens tees yaoogã.

62 Vẽkembeoogo, seglg daarã yɩ tɩ zaamẽ, maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã ne Fariisẽ-dãmbã tũu taab n tɩ yã a Pilat

63 n yeel-a: N na! Tõnd tẽrame tɩ bɛlgd-kãngã dag n yeela a sẽn ket n vɩ wakat t'a na n vʋʋga dasem a tãab daarã.

64 Dẽ wã, bɩ y kɩt tɩ b gũ yaoogã hal tɩ ta dasem a tãab daarã, t'a karen-biisã da wa n zuk a kũumã la b yeel nebã tɩ b vʋʋg n basa kũum ye. Yaoolem belg-kãng na n yɩɩ wẽng n yɩɩg pipi soabã.

65 A Pilat yeel-b lame yaa: Yãmb tara gũudba. Bɩ y kẽng n tɩ gũ-a wa yãmb sẽn datã.

66 La b kẽngame n tɩ sog yaoogã noor kugrã, la b ning gũudb tɩ b gũ yaoogã.

28

1 Zuif-rãmbã vʋʋsg daar loogr zugẽ, semennã pipi daar tõd-beoogo, a Maari sẽn yit Magdala, ne Maari a to wã kẽngame n na n tɩ ges yaoogã.

2 La gese, tẽn-digimdg kãseng zĩndame. Tɩ bõe, Zu-soabã malɛk yii arzãn n sigi, n wa bilg kugrã n zĩnd a zugu.

3 Malɛkã dag n wẽnda wa sa-yãgbo, la a fuugã yaa pɛɛlg fas wa lampalga.

4 Gũudba rigda ne rabeem n lebg wa kũum.

5 La malɛkã goma ne pagbã n yeel-ba: Sã n yaa ne yãmba, bɩ y ra yɛɛs ye. Mam miime tɩ yãmb baooda a Zezi b sẽn ka da-pɩk zugã.

6 Bãmb ka be ka ye, bala, b vʋʋga wa b sẽn dag n yeelã. Wa n ges-y zĩig ning b sẽn dag n gãe wã,

7 la y kẽng tao-tao n tɩ togs b karen-biisã tɩ b vʋʋgame n bas kũum. La ade, b renga yãmb taoor Galile. Yaa be la yãmb na n yã bãmba. Ade, mam togsa yãmba.

8 B yii yaoogã zĩigẽ tao-tao ne rabeem, la ne sũ-no-kãsenga, la b zoeeme n tɩ togs karen-biisã koɛɛgã.

9 La gese, a Zezi wa n sega pagbã n yeel-b yaa: Mam pʋʋsda yãmba. Bãmb kolgame n gãd a Zezi naowã n waoog-ba.

10 Dẽ, a Zezi yeel-b lame yaa: Da maan-y rabeem ye. Kẽng n tɩ yeel-y m ba-biisã tɩ b kẽng Galile. Yaa be la b na n yã maam.

11 Pagbã sẽn nan ket n be sorẽ, gũudbã neb kẽer kẽnga tẽngã pʋgẽ n tɩ togs maan-kʋʋdbã kãsem-dãmbã bũmb nins fãa sẽn maanã.

12 Bãmb ne nin-kẽembã tigsa taab n yã taaba, la b kõo sodaasã ligd wʋsg

13 n yeel-b tɩ b yeel tɩ bãmb gũsame t'a Zezi karen-biisã wa zuk kũumã,

14 la Gʋvɛrneerã sã n wʋme, bãmb mensã na n goma ne-a n tõog t'a ka maan bãmb bũmb ye.

15 Sodaasã deega ligdã, la b maana wa b sẽn yeel bãmbã. La gom-kãng kell n saaga Zuif-rãmbã sʋk hal tɩ ta rũnna.

16 Karen-biis piig la a yembrã kẽnga Galile, tãng ning a Zezi sẽn dag n bilg bãmbã zugu.

17 La b sẽn yãnd a Zezi, b waooga bãmba. La neb kẽer maana sãmbse.

18 A Zezi kolgame n gom ne bãmb a woto: Wẽnnaam kõo maam pãng fãa sẽn be arzãn la tẽng zugu.

19 Bɩ y kẽng n maan neba buud fãa tɩ yɩ mam karen-biisi, n lis bãmb ne Ba, la Bi-ribla, la Sɩɩg-sõng yʋʋre,

20 la y zãms bãmb tɩ b sak bũmb nins fãa mam sẽn yeel yãmb tɩ y maanã. La gese, mam bee ne yãmb wakat fãa, hal tɩ ta wakat sɛɛbo.