1

1 Pyno mesuwat waku uimiwan ewawiat mehĩ Teowiru atipo­ꞌoro. Uito ti ewy Iruka. Haꞌa­wyte atipo­ꞌoro wẽtup uimiwan Iesui etiat ewawi mehĩ. Haꞌa­wyte uimiwan me ahenoi epe yne Iesui minug saꞌa­wy­ꞌiwuat hap koꞌi ete iꞌewyte imienoi saꞌa­wy­ꞌiwuat koꞌi hap ahenoi. Mekewat miwan ahetꞌok Iesui etiat Iruka mienoi are.

"

2 Saꞌa­wyꞌi Iesui tiꞌa­tu­ꞌairo temiitꞌin sese hawyi toꞌe iꞌatuepe — Uiwy­riaꞌin e woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro eipe uimo­herep wuatꞌi ywania piat hamo e."

3 Miꞌi hawyi Iesui ikuꞌuro raꞌyn aika­wiano maꞌato ti toku­ꞌuro pyi toĩneꞌen pakup i raꞌyn. Miꞌi hawyi tuwe­mo­herep i raꞌyn temiitꞌin kape. 40 eꞌat kapiat tuwe­mo­herep iꞌatue­wawiat tuwẽtem guꞌuro pywiat hawyi. Wẽtup ewaty hap ewy toiꞌa­tu­muꞌe itote hawyi taꞌa­tu­mohey sese raꞌyn heĩneꞌen pakup i hap. Toiꞌa­tu­muꞌe aikotã aru Tupana topy­huꞌat Miitꞌin Porekuat no hap ete."

4 Wẽtup ewaty toiꞌa­tu­muꞌe hawyi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug yne Iesui kape. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Uiwy­riaꞌin apuete meiũran ti aru Uiꞌywot tipo­ꞌoro Topãꞌãu ehowawi e."

5 Aikotã saꞌa­wyꞌi areꞌe ehepe hap ewy — Tupana ehetꞌok kahato irane Topãꞌãu wo uiwy­riaꞌin areꞌe saꞌa­wyꞌi. Saꞌa­wyꞌi sese Iuwãu ehetꞌok yꞌy wo maꞌato mesup Tupana toꞌe uhepe — Uhaꞌyru e wẽtup eꞌat pe aru yne esaipe­piaria atiꞌa­tu­setꞌok Uipãꞌãu Wakuat no e uhepe. Pyno miꞌi toꞌe hap ewy irane einug eipe Topãꞌãu Wakuat no uiwy­riaꞌin e. Miꞌi pote waku ewehe­katup o meiũpe tawa Ieru­sarẽi me Tupana Pãꞌãu Wakuat ut hap eꞌat e. Areto irane atipy kape hawyi Uiꞌywot tipo­ꞌoro meremo ehowawi Uipãꞌãu Wakuat aikotã areꞌe saꞌa­wyꞌi ehepe hap ewy e. Miꞌi hawyi waku kahato eweikup­teꞌen eipiit yne puo Tupana Pãꞌãu Wakuat topy­huꞌat hawyi e Iesui temiitꞌin me.

"

6 Wẽtup eꞌat tokosap hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Uruka­ꞌiwat iꞌatuꞌe koitywy apo etiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat irane raꞌyn aiꞌy­wania ahewa­nĩ­kaptia po pyi sio yt iꞌatuꞌe. Koitywy apo aiꞌy­wania pe etum i raꞌyn aheꞌyi sio yt iꞌatuꞌe."

7 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Uiwy­riaꞌin e Tupana yn ni ikuap kat eꞌat pe aru tutum aiꞌy­wania pe iꞌatueꞌyi Kanãꞌã i raꞌyn hap e. Tupana yn ni ikuap kat eꞌat pe tutum i aiꞌy­wania po pe hap i raꞌyn e. Miꞌi pote yt eipo pe kuap i e. Taꞌi Aiꞌywot yn ikuap karãpe ahewa­nĩ­kaptia po pywiat aiꞌy­wania eꞌyi hep hamuat e. Kat eꞌat pe kat ewaty pe hap Tupana yn ni ikuap e."

8 Maꞌato pywo tut irane Tupana Pãꞌãu ehowawi eimoe­saika hamo e. Totopag Topãꞌãu Wakuat ehepe hawyi ti aru Uimo­herep taꞌyn eipe wuatꞌi miitꞌin me e. Saꞌa­wyꞌi ti aru tawa Ieru­sarẽi miaria pe Uimo­herep ehehay wo e. Miꞌi hawyi ti aru yi Iuteu piaria pe uimo­herep hawyi yi Samaria piaria pe Uimo­herep e. Miꞌi hawyi yi wato hap ok tã wyti aru Uimo­herep eipe ehehay wo wuatꞌi ywania puo e Iesui topot­mu­ꞌeria pe ahepe.

"

9 Mio tã toꞌe rokirẽ Iesui taꞌam naꞌyn yityꞌok pyi. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­haꞌat turan teke raꞌyn ywyhig me. Miꞌi hawyi yt heremo i raꞌyn Iesui."

10 Miꞌi hawyi teꞌe­ra­haꞌat re turan typy ok atipy kaipywiat putꞌokꞌe iꞌatuete iꞌatue­sokpe ikytsig kahato rakaria."

11 Miꞌiria teꞌe­roꞌe Iesui saipe­piaria pe — Kat poteĩ ewehaꞌat atipy kape eipe yi Karireia piaria iꞌatuꞌe katu­pono toto raꞌyn Iesui atipy kape iꞌatuꞌe maꞌato aikotã toto hap ewy te ti aru taꞌaipok i iꞌatuꞌe ipotpo­ꞌo­roria pe ahepe.

"

12 Miꞌi hawyi Ipotpo­ꞌoria teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn Uriweira ypia pyi tawa wato Ieru­sarẽi kape yityꞌok apype kaipyi teꞌe­ra­ꞌaipok i. Yt pya pyi i teꞌe­ra­ꞌaipok aikotã Iuteu ywania iꞌatue­wyry yt pya i Tupana mõtypot eꞌat turan hap ewy."

13 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe i raꞌyn ipotpo­ꞌo­roria mekewat okipy ywaiti rakat pe. Miꞌi hawyi itote tukup­teꞌen i raꞌyn aikope saꞌa­wyꞌi Iesui wywo tukup­teꞌen hap tote. Itote tukup­teꞌen ipotpo­ꞌo­roria PETERU IUWÃU hawyi TIAKU hawyi ÃTERE WIRIPI TUME PATORUMEU MATEU TIAKU mekewat Auweu saꞌyru SIMÃU mekewat surara IUTA mekewat Tiaku ywyt. Miꞌiria ipotmu­ꞌeria sese tukup­teꞌen aikope saꞌa­wyꞌi Iesui tenuk okipy ywaiti tote hap tote teꞌe­ro­py­huꞌat 11 ok takaria."

14 Miꞌi hawyi iraniaꞌin Iesui mohey haria iꞌewyte hary­po­riaꞌin koꞌi Iesui ty Maria tukup­teꞌen itote. Miꞌi hawyi Iesui ywytꞌin ity mẽpytꞌin tukup­teꞌen itote torania. Miꞌi hawyi at kaꞌap iꞌatuehay Tupana kape miꞌiria. Toꞌo­ꞌe­wy­ꞌewy taꞌa­tu­hẽtup Tupana kape wẽtup wanẽtup hap ewy yn. Itote wẽtup ehay yn iꞌatu­wa­nẽtup hap Tupana kape.

"

15 Wẽtup eꞌat pe 120 ok takaria Iesui mohey haria tuwe­hytꞌok ywaiti pe. Miꞌi hap tote Peteru ipoĩꞌãm iꞌatu­py­ꞌa­setpe tehay iꞌatue­wawiat hamo."

16 Mio tã toꞌe iꞌatuepe — Uiwy­riaꞌin e saꞌa­wyꞌi sese ti Tupana Pãꞌãu henoi kahato Tosa­ꞌyru Iesui etiat ahaꞌa­seꞌi morekuat Tawi pe — Meiũran aru atipo­ꞌoro esaipepiat Wuatꞌi Porekuat nuat e. Iꞌewyte Uimi­po­ꞌoro maꞌat hanuat aru toĩneꞌen wẽtup ok hemiit sese e Tupana saꞌa­wyꞌi morekuat Tawi pe yiannote Aika­ꞌiwat Iesui maꞌat hanuat Iuta etiat tohenoi e Peteru. Miꞌi hap ewy Iuta timaꞌat saꞌag Aipo­rekuat Iesui aikotã Tupana toꞌe ahaꞌa­seꞌi Tawi pe hap ewy raꞌyn e."

17 Gaꞌatpo Iuta wywo watoĩ­neꞌen 12 ok te. Taꞌi ipotpap kahato miꞌi aiwywo e."

18 Haꞌa­wyte Aika­ꞌiwat maꞌat hap saꞌup wywo toikyiꞌat teꞌyi. Miꞌi hawyi Iuta yt iwepit hin i tominug saꞌag hap ete hawyi tuwe­ꞌauka raꞌyn tuwe­ꞌutꞌyp kytyt pe. Miꞌi hawyi ipiit ipuk kahato. Miꞌi hawyi iꞌoghytꞌat yi itote hap tote iꞌok pokꞌe hawyi imeꞌen wẽtem e."

19 Miꞌi hawyi ti Ieru­sarẽi miaria ikuap taꞌyn Iuta ikuꞌuro hap. Miꞌi hawyi ikuꞌuro hap tote taꞌa­tu­setꞌok — Suu saꞌup muat mikyiꞌat yi iꞌatuꞌe maꞌato iꞌatu­pusu puo Akeutama iꞌatuꞌe."

20 Taꞌi saꞌa­wy­ꞌiwuat mienoi morekuat Tawi pypyꞌe hap ewywuat — Eweiꞌatoiat ro iwat heꞌyi e iꞌewyte eweiꞌatoiat iꞌyat e. Waku yt uwe i toĩneꞌen itote e. Miꞌi hawyi mono waku wẽtup ok po pe raꞌyn iwat motpap topy­huꞌat e Tupana Tawi pe saꞌa­wyꞌi Iuta piat pe Saumu 109.8 pe e."

21 Pyno uiwy­riaꞌin waku Iuta potpap wẽtup ok po pe watopag aikotã saꞌa­wyꞌi Tupana toꞌe Tawi wẽ pywiat hap ewy e Peteru."

22 Waku ti watopag wẽtup miit wakuat po pe Iuta mipun motpap e Peteru. Waku wati­ꞌairo wẽtup ok miit haꞌa­wy­tewuat Iesui wywuat hewyry rakat e. Waku wati­ꞌairo wẽtup ok yne Iesui minug koꞌi kapiat akasa hat iꞌewyte Iuwãu miat Iesui hetꞌok hawyi taꞌam i raꞌyn Toꞌywot kape hap kapiat akasa hat e. Waku wati­ꞌairo wẽtup ok wakuat yne Iesui toku­ꞌuro hawywiat toĩneꞌen pakup i hap kapiat akasa hat e Peteru Iesui potmu­ꞌeria pe."

23 Miꞌi hawyi taꞌa­tukat hawyi taꞌa­tu­puẽti typy ok Iesui potmu­ꞌeria haꞌa­wyte wuaria ikuap kahato haria ipotmu­ꞌeria sese wẽtup ok Matia hawyi wẽtup ok Iuse. Typy ok taꞌa­tu­puẽti Iuta saipepiat waku rakat. Iuse set wẽtup Para­sapa iꞌewyte Iutu iꞌatuꞌe. — Pyno waku watikat uwe Tupana miky­ꞌesat eywuat 12 ok takat sio mehĩ Matia sio mehĩ Iuse iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­hẽtup — Tupana iꞌatuꞌe ehenoi uruepe aiũ emiky­ꞌesat ewywuat Iuta saipe­painuat iꞌatuꞌe. Katu­pono En yn miitꞌin pyꞌa wanẽtup hap kuap hat. Miꞌi pote En yn etikuap uwe waku rakat sio Matia sio Iuse iꞌatuꞌe."

25 Katu­pono yt uwe i Iuta potpap nug hat mesup iꞌatuꞌe. Toto raꞌyn Iuta teiam aria woꞌo­mo­so­ꞌopot hap kape iꞌatuꞌe. Pyno waku etiꞌairo wẽtup ok Iuta saipe­painuat sio Iuse sio Matia iꞌatuꞌe Tupana pe."

26 Miꞌi hawyi ti teꞌe­ru­we­ma­hara raꞌyn aikotã Tupana tiky­ꞌesat typy ok takaria kaipywiat kuap hamo. Miꞌi hawyi iꞌatu­we­ma­hara hap henoi raꞌyn Matia e. Miꞌi hawyi — Taꞌi Matia ti Tupana miꞌairo iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi taꞌa­tupag 11 ok takaria kape mehĩ Matia hawyi 12 ok i raꞌyn topy­huꞌat ipotmu­ꞌeria sese raꞌyn tukup­teꞌen itote. Waku i raꞌyn.

Aikotã hap ewy ahenoi mesuwe uimiwan me uito Iruka.

"

2

1 Miꞌi hawyi 50 eꞌat Iesui guꞌuro pyi hap ete Iuteuria enuk wato hap eꞌat putꞌokꞌe tawa Ieru­sarẽi me yahig wato sakpuat toko­kaꞌat hap eꞌat kapiat taꞌa­tu­wa­tetup hamo. Taꞌa­tueko wuatꞌi eanu piat hap ewy. Miꞌi hap tote Iuteu ywania teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato kat e hap yi kat e hap tama kaipyi. Iꞌewyte Iesui mohey haria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug wy itote Iuteu ywania miꞌiria pote."

2 Miꞌi hap tote putꞌokꞌe Iesui mohey haria ete muehay ewywuat. Taꞌa­tukuap muehay wasere wato puehay ewy. Miꞌi kaipyi iꞌatuehay wuatꞌi ywania kape. Teke iꞌatu­py­ꞌa­setpe muehay hap ewy."

3 Miꞌi hawyi iraniaꞌin teꞌe­ra­ꞌa­kasa Iesui mohey haria apypeke ariãty ewy. Miꞌi putꞌokꞌe Iesui mohey haria apypeke atipy kaipyi ariãty ewywuat."

4 Miꞌi ti Tupana Pãꞌãu tuwehik Iesui mohey haria ete. Miꞌi kaipyi kat pusu kat pusu puo iꞌatuehay kahato Tupana Pãꞌãu kaipyi. Iraniaꞌin pusu taꞌat­sepap taꞌyn iꞌatuehay kuap taꞌyn yt taꞌa­tuwat taꞌa­tu­pusu pytkai i kat pote Tupana Pãꞌãu kaipyi pote taꞌa­tukuap. Taꞌi Tupana Pãꞌãu ihay kahato iꞌatuwẽ pyi yt iꞌatu­mikuap wuat pytkai. Katu­pono Tupana ihay iꞌatue­wawi topusu puo."

5 Itote tawa Ieru­sarẽi me tukup­teꞌen kahato Iuteuria aikope pyi aikope pyi mesuwat yi wato hap ok tã teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Tupana mohey kahato haria."

6 Miꞌiria pyꞌa­setpe Iesui mohey haria iꞌatuehay. Miꞌi kape õꞌẽ haria wuatꞌi pusu puat ihay rakaria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato — Aikotã tupono som taꞌa­tukuap aimotag hap aheꞌyi pusu yt karãpe i teꞌe­re­muꞌe aiwywo pytkai iꞌatuꞌe. Miꞌi hap kape teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato miꞌi hap kuap hamo. — Toꞌiro watu­wa­nẽtup iꞌatuehay kape iꞌatuꞌe."

7 Miꞌi hawyi waꞌa­tunug haria teꞌe­ra­haꞌat kahato Iesui mohey haria kape. Miꞌi hawyi teꞌe­re­wa­nẽtup kahato — Aikotã aikotã tupono taꞌa­tukuap aipusu wẽtup tawa kaipy­wiaria pytkai iꞌatuꞌe. Aikotã aiwe­motag hap aheꞌyi pusu koꞌi taꞌa­tukuap iꞌatuꞌe. Uruikuap ti meimuẽ­wuaria yt karãpe i ikohye­wyry aheꞌyi puo iꞌatuꞌe. Yne meimuẽwat yi Karireia piaria wemotag haria koꞌi iꞌatuꞌe."

8 Aikotã tupono som taꞌa­tu­suꞌat kuap aipusu iꞌatuꞌe. Aikotã som taꞌa­tu­sepap kahato aimotag hap pusu aiꞌe­wy­wuaria iꞌatuꞌe. Aikotã hap kaipyi som Iesui mohey haria meiũpiaria tikuap kahato yne yne aipusu koꞌi iꞌatuꞌe toꞌope."

9 Aikotã hap kaipyi som pyno aimotag hap koꞌi yi Patui ywania pusu yi Metui ywania pusu yi Eramita ywania pusu yi Mesu­pu­tamia ywania pusu yi Iuteu ywania pusu yi Kapa­tusia ywania pusu yi Puntu ywania pusu yi Asia ywania pusu koꞌi taꞌa­tu­sepap iꞌatuꞌe."

10 Aikotã tupono som aimotag hap koꞌi yi Wirisia pusu yi Pãwiria pusu yi Esitu ywania pusu koꞌi yi Iripia pusu yi Sirene popy etiaria pusu taꞌa­tukuap iꞌatuꞌe. Aikotã hap kaipyi taꞌa­tukuap iꞌatuꞌe. Iꞌewyte aipusu Humanu pusu taꞌa­tu­sepap iꞌatuꞌe."

11 Taꞌi taꞌa­tukuap kahato yi Kereta ywania pusu iꞌewyte yi Arapia ywania pusu taꞌa­tu­sepap. Aikotã taꞌa­tukuap aiꞌy­wania Iuteu perania pusu. Aikotã tupono som miꞌi tã iꞌatuꞌe. Katu­pono aito ti watikuap iꞌatu­mi­sepap koꞌi aimo­herep hap pusu pote iꞌatuꞌe. Taꞌi Tupana mõtypot hap koꞌi ete iꞌatuehay kahato iꞌatuꞌe. Taꞌi Tupana minug wakuap koꞌi ete iꞌatuehay kahato iꞌatuꞌe."

12 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup poꞌog — Pyno aikotã taꞌa­tunug iꞌatuꞌe teꞌe­ru­we­wa­nẽtup hawe hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Aikotã som taꞌa­tukuap aipusu yt teꞌe­ru­we­muꞌe i aiwywo pytkai i iꞌatuꞌe toꞌope."

13 Maꞌato iraniaꞌin toꞌo­ky­ryꞌi kahato itote — Taꞌi mahy pyno wyti iꞌatu­we­pẽꞌã wyti. Miꞌi pote iꞌatuehay saꞌag iꞌatuꞌe saꞌag kahato Iesui mohey haria ete.

"

14 Miꞌi hawyi Peteru ipoĩꞌãm towy­riaeꞌin 11 ok takaria pyꞌa­setpe. Miꞌi hawyi toꞌe tehay pirik wo ihay rakaria kape — Aito Iuteu ywania sese miꞌi pote uhehay teran ehowawi tawa Ieru­sarẽi miaria torania eiperia e. Atiky­ꞌesat kahato ti eweikuap uiꞌe hap e. Pyno ewetum no ewuare kaꞌa uhowawi uiꞌe hap uhehay kuap hamo e."

15 Yt mahy pyno i wyti woro­ho­ꞌo­muꞌe eiperia eipesu puo uiꞌy­wania katu­pono yt uwe i ahetama piaria at tuwẽtem turan temahy u ahetama pe e. Pyno eiꞌe mahy pono wyti e hap yt hin i e. Pywo ti rat uruiꞌa­tu­muꞌe eipe Tupana ehay kaipyi e. Uruiꞌa­tu­muꞌe eiperia uruꞌy­wania wuatꞌi etama kaipy­wiaria e Peteru tawa Ieru­sarẽi miaria pe."

16 Kat e kat e saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay enoi hat Iueu mienoi 2.28-32 pe hap ewy koitywy topy­huꞌat mesuwe e."

17 Mio tã e Tupana tehay moherep hat Iueu pe — Yt pya i raꞌyn yi kahuro hamuat hap eꞌat kape ti aru Uito ahytmoi kahato wuatꞌi ywania pe Uipãꞌãu e wuatꞌi miitꞌin miat pe. Ehaꞌy­ruꞌin ehaki­ꞌytꞌin timo­herep kahato aru uhehay wuatꞌi ywania pe e. Mekewat eꞌat pe atum kahato aru Uipãꞌãu kurumꞌin me hawyi wyti aru teꞌe­ra­ꞌa­kasa taꞌa­tu­mu­ꞌetu wuat ewy Uipãꞌãu mienoi ewywuat e. Iꞌewyte ehaꞌa­se­ꞌiꞌin me atum kahato aru Uipãꞌãu hawyi ti aru uiꞌe hap taꞌa­tu­mu­ꞌetu wuat ewy taꞌa­tu­mo­herep wuatꞌi ywania pe e."

18 Iꞌewyte ti aru ihainiaꞌin hary­po­riaꞌin wuatꞌi uheropat haria pe atum kahato Uipãꞌãu Wakuat mekewat eꞌat pe. Miꞌi hawyi ti aru uhehay yianmiat hap ewy taꞌa­tu­mo­herep wuatꞌi ywania pe e Tupana saꞌa­wyꞌi tehay moherep hat Iueu miwan me e Peteru."

19 Mekewat eꞌat pe ti aru atipy pe atunug iwato kahato miitꞌin mowa­nẽtup hamuat miitꞌin miat uikuap hamuat wuatꞌi moꞌa­kasa hamuat e Tupana. Miꞌi hawyi ti aru suu at hap kape teꞌe­ra­haꞌat e. Miꞌi hawyi ti aru atimo­herep wuatꞌi ehamo aria ẽty iꞌewyte ywyhig miitꞌin akasa hamuat itote e."

20 Miꞌi hawyi ti aru yt heremo i raꞌyn at iꞌewyte yt heremo i waty e. Waty ti aru suu ewy raꞌyn ihup topy­huꞌat e. Miꞌi hap saipe pe ti aru Uimi­po­ꞌoro Wuatꞌi Porekuat nuat sese raꞌyn putꞌokꞌe teiam ikahu kahato rakat puo tut tomõ­typot hawe raꞌyn putꞌokꞌe. Heꞌat raꞌyn ikahu rakat e."

21 Miꞌi tupono uwe uwe hẽtup uhepe Tupana pe — Uheha­kye­raꞌat ro En e uhepe haria wyti aru atiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat kahato e Tupana saꞌa­wyꞌi ahaꞌa­seꞌi Iueu pe e Peteru Ieru­sarẽi miaria pe."

22 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe haty wo itotiaria pe — Uikuap to eipe uhytꞌiꞌin manaꞌin eweikuap to uhehay uiꞌy­wania e. Mesup taꞌyn Tupana tunug naꞌyn toꞌe hap ewy e. Pywo ti rat toipo­ꞌoro raꞌyn Temiit Iesui tawa Nasare piat Aipo­rekuat nuat e. Iesui ti Tupana Mipo­ꞌoro aheha­kye­raꞌat hamuat e. Pywo ti rat Tupana timo­herep taꞌyn ahepe tomi­ꞌairo sese mesup e. Tominug wakuap yt uwe minug ewywuat i Iesui timo­herep kahato ahepe. Iesui wakuat sese e Tupana wuatꞌi pe e. Miꞌi Miit timo­herep Tupana esaika hap ahepe e. Yne tutunug ahehamo wuatꞌi ehamo e. Miꞌi kape eweiꞌa­kasa raꞌyn katu­pono ehehamo hewyry mesuwe e."

23 Tupana Mipo­ꞌoro eweiꞌauka raꞌyn ariaꞌyp posak saꞌag ete yt kat i i saꞌag tutunug pytkai e. Yt naku i kahato ewetunug tope maꞌato Tupana tum naꞌyn Tosa­ꞌyru ehepe iꞌauka hamo katu­pono iꞌauka hap toikuap yianmete e. Taꞌi ariaꞌyp posak ete neꞌi eweiꞌauka Haꞌyru. Yt nakuaria i ehay upi eweiꞌauka Imipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat maꞌato ikuꞌuro hawyi Tupana tihep i raꞌyn guꞌuro pyi. Totiõtem i raꞌyn Iesui e Peteru Iuteuria pe."

24 Taꞌi uiꞌe hap ewy Tupana tihep taꞌyn guꞌuro po pyi Uruka­ꞌiwat. Toĩneꞌen i raꞌyn uiwy­riaꞌin e. Yt ipohepap i guꞌuro ete e. Yt guꞌuro tipyhyp kuap i Urupo­typot e. Iesui poꞌog hesaika guꞌuro kai pote meremo guꞌuro ipohep Iesui ete pyi e."

25 Haꞌa­wyte kahato morekuat Tawi toꞌe — Uipo­rekuat heremo kahato uipyꞌa pe e. Taꞌi Miꞌi toĩneꞌen uipo sese kai wuatꞌi eꞌat pe miꞌi pote ti yt karãmuo i arekenꞌẽ e."

26 Miꞌi tupono uiwepit yn uipyꞌa pe. Iꞌewyte uhehay wepit kahato rat katu­pono atomohey kahato Uipo­typot e. Yt karãmuo i ti aru Tupana tiꞌatoiat Uika­ꞌiwat guꞌuro hap eiam me e."

27 Iꞌewyte ti aru yt karãmuo i Uika­ꞌiwat piit nem nakano topy­huꞌat aru ikuꞌuro hawyi e. Yt karãmuo i aru Uika­ꞌiwat topy­huꞌat aria wato hoꞌopot hap tote e Tawi saꞌa­wyꞌi."

28 Uhewyry uheĩneꞌen ne turan Uika­ꞌiwat timo­herep kahato uhepe topuꞌap sese wuatꞌi eꞌat piat uheĩneꞌen hap kapiat muꞌap e. Miꞌi tupono ti uiwepit yn kat pote eꞌyatype aru areĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe Tupana e Morekuat Tawi haꞌa­wyte tomiwan me Saumu 16.8-11 pe e Peteru toꞌy­wania tawa Ieru­sarẽi miaria pe."

29 Uiwy­riaꞌin uhehay hãpyk teran eiwywo e. Ahaꞌa­seꞌi Morekuat Tawi wyti ikuꞌuro raꞌyn pãi e. Nimo raꞌyn ti taꞌa­tusyp taꞌyn meiũpe e. Mio ti toĩ naꞌyn iwat woꞌosyp hap meiũpe tawa Ieru­sarẽi me e. Taꞌi wata­ꞌa­kasa raꞌyn iwat woꞌosyp hap kape aito katu­pono toĩneꞌen mesup meiũpe. Ikag koꞌi tukup­teꞌen ne mesuwat woꞌosyp hap tawa pe are uhytꞌiꞌin manaꞌin e Peteru."

30 Aikotã aikotã Tupana mikuap ewy Tawi tiwan towepy hawuo — Tupana toꞌe uhepe saꞌa­wyꞌi — Tawi e meiũran emiariru kaipywiat wyti aru atimo­herep esaipepiat Uimi­po­ꞌoro Miitꞌin Potypot no sese e uhepe e Tawi yianmete Iesui piat pe."

31 — Taꞌi esaipepiat Uimi­po­ꞌoro ikuꞌuro hawyi yt karãpe i ipiit nem nakat topy­huꞌat e Tupana Tawi pe. Yt atoiat hin i aria pe Uimi­po­ꞌoro maꞌato tuwẽtem aru guꞌuro pyi Miꞌi Miit e. Ipiit yt topy­huꞌat i aru yi pe e. Ikuꞌuro hawyi toĩneꞌen pakup i i aru e Tupana ahaꞌa­seꞌi Tawi pe. Miꞌi pote toiwan miꞌi e hap ahepe Iesui ieĩneꞌen pakup i hap etiat e Peteru."

32 Manaꞌin Uhytꞌiꞌin gaꞌatpo Tupana tomoieĩ­neꞌen pakup i raꞌyn Tomi­po­ꞌoro Iesui e. Pywo ti rat ipiit wẽtem guꞌuro pyi hap kape uruta­ꞌa­kasa i raꞌyn urutoria yne e. Pywo ti uruehamo Iesui tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi e. Ipiit sese kape uruta­ꞌa­kasa uruto pãi."

33 Taꞌi Tupana timo­wato kahato ti Tomi­po­ꞌoro Iesui e. Miꞌi pe tutum Topãꞌãu Wakuat iꞌewyte mesup ti Iesui tum Ipãꞌãu uruepe aikotã eiꞌa­kasa hap ewy. Eimikuap hap ewy ti mio tutum Topãꞌãu Wakuat uruepe e."

34 Miꞌi hap ete Tawi toꞌe saꞌa­wyꞌi kahato tuwepy hawe — Uipo­typot toꞌe Uika­ꞌiwat pe — Taꞌi woro­mo­wato kahato poꞌog torania kai e. Miꞌi pote eraꞌapyk to uipo sese kai Mehĩ katu­pono atimo­herep teran wuatꞌi pe Uimi­mõ­typot poꞌog torania kai En hap e."

35 Koran ti atiꞌa­tu­mo­pe­rupꞌi kahato yne yne ahewa­nĩ­kaptia e. Miꞌi pote epy ywytꞌok­pype hap ewy atiꞌa­tu­ꞌakit yne ahewa­nĩ­kaptia e. Miꞌi turan waku eraꞌapyk to meiũpe uiꞌya­type Uimi­mõ­typot no uipo sese kawiano e Tupana Uika­ꞌiwat pe e Tawi tomiwan me e Peteru. Taꞌi yt tuwepiat i Tawi ihay tomiwan me Saumu 110.1 pe maꞌato Toka­ꞌiwat etiat ihay e."

36 Uhytꞌiꞌin Manaꞌin pywo pe ti aiꞌy­wania tiꞌauka raꞌyn Tupana Mipo­ꞌoro ariaꞌyp posak ete e. Maꞌato eimi­ꞌauka Tupana tipo­ꞌoro Aipo­rekuat no. Miꞌi hap toimo­herep ahepe mesup katu­pono toihep Miꞌi Miit hyp hawyi e. Miꞌi Miit ti Tupana Miꞌairo te Wuatꞌi Porekuat nuat e Peteru toꞌy­wania pe.

"

37 Mio tã e Peteru hawyi paaꞌi­ꞌa­tuꞌe kahato raꞌyn. Taꞌa­tu­ha­tyꞌu kahato raꞌyn. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe Pete­ruꞌin me — Yt naku i kahato urutunug Tupana Mipo­ꞌoro ete iꞌatuꞌe. Kat som pyno waku urutunug Tupana mowepit hamuat iꞌatuꞌe haty wo 12 ok takaria pe."

38 Miꞌi hawyi Peteru tiꞌa­tu­wesat — Eweipun no eiminug yt naku i hap koꞌi hawyi eiwe­morem no Tupana kape hawyi eiwe­setꞌok to Uruka­ꞌiwat set upi e. Miꞌi hawyi meremo Tupana tiporop yne eiminug saꞌag koꞌi e."

39 Miꞌi ewetunug mote ti aru Tupana tum naꞌyn Topãꞌãu Wakuat ehepe aikotã saꞌa­wyꞌi toꞌe hap ewy tutum naꞌyn tomi­ky­ꞌesat ewy ehepe e. Mio Tupana hytmoi teran Topãꞌãu Wakuat ehepe. Mio tã e hap wyti topy­huꞌat ahepe iꞌewyte ahemia­ri­ruꞌin me e. Taꞌi yne imohey haria pe tutum neran Topãꞌãu Wakuat wuatꞌi ywania pe aikope aikope tukup­teꞌen mesuwat mytyp tote hap ok tã tutum neran Topãꞌãu hãpyk takat. Uwe uwe hẽtup miꞌi hap koꞌi pote tutum neran tomi­ꞌai­roria pe e."

40 Miꞌi hawyi Peteru ihay kahato topyꞌa pyi itotiaria pe — Uruꞌy­wania woro­ho­ꞌo­nãpin neran haty wo e. Tupana tiꞌa­tu­ꞌa­piheg kahato aru Tomi­po­ꞌoro Aipo­rekuat nuat auka haria e. Miꞌiria ti aru hoꞌopot haria sese wo aru tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e Tupana. Miꞌi pote uiwy­riaꞌin eiweꞌeg wo o Tupana eiꞌa­piheg sese hap pupi e. Iraniaꞌin iꞌauka haria tuwat kahato aru taꞌa­tu­ꞌa­piheg Tupana piat hap kape e. Yt eweiwat reiꞌo miꞌiria upi e. Waku paaꞌe­weiꞌe Tupana kape hawyi eweiꞌaipok to Tupana kape eiminug saꞌag hap kaipyi e Peteru haty wo itotiaria pe."

41 Miꞌi hawyi Peteru pe teꞌe­roꞌe — Pywo kahato eꞌe hap mehĩ iꞌatuꞌe. Koitywy ti uruimohey raꞌyn Iesui Tupana miꞌairo urueha­kye­raꞌat hanuat hap uhyt iꞌatuꞌe. Mekewat eꞌat pe 3000 miit Iesui mohey haria ipakup takaria teꞌe­ro­py­huꞌat itote. Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria tiꞌa­tu­setꞌok kahato raꞌyn yꞌy wo imohey pakup i haria."

42 Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria tiꞌa­tu­nãpin at kaꞌap taꞌyn imohey pakup i haria yne Iesui e hap nug hamuat hap ete taꞌa­tu­ꞌa­tu­muꞌe kahato. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato toꞌoehay hamo. Miꞌi hawyi imohey haria tiꞌa­tu­mõꞌẽ kahato taꞌa­tu­miꞌu toꞌope iꞌewyte teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato Tupana wywo toꞌoehay hamo."

43 Miꞌi hawyi Iesui potpo­ꞌo­roria 12 ok takaria tunug kahato Tupana mimo­herep koꞌi yt miitꞌin minug kuap i koꞌi ewywuat taꞌa­tu­mo­herep miitꞌin ehamo imohey hamuat. Iwato kahato taꞌa­tu­mo­herep Tupana esaika hamo miitꞌin ehamo. Miꞌi hawyi iraniaꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato imohey haria mimo­herep wakuap koꞌi kape hawyi yt kat iꞌatuꞌe kuap i."

44 Miꞌi hawyi Iesui mohey haria wẽtup ehay yn naꞌyn teꞌe­ro­py­huꞌat itote. Wẽtup miit ewy taꞌa­tu­mohey. Miꞌi hawyi Iesui mohey haria tiꞌa­tu­mõꞌẽ toꞌope taꞌa­tuekat koꞌi."

45 Taꞌa­tueꞌyi taꞌa­tu­we­neru raꞌyn hawyi taꞌa­tu­mõꞌẽ yi saꞌup toꞌope aikotã waku hap ewy miitꞌin ehaky­ꞌeꞌi hap ok tã hap ewy. Kat koꞌi kat koꞌi taꞌa­tu­we­neru raꞌyn hawyi iꞌewyte taꞌa­tu­mõꞌẽ taꞌa­tuekat saꞌup toꞌope aikotã waku hap ewy miitꞌin ehaky­ꞌeꞌi hap ok tã."

46 Yne eꞌat pe raꞌyn Iesui mohey haria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato Tupana mõtypot yat koro Ieru­sarẽi miat rote e. Wẽtup miit ewy kahato tukup­teꞌen itote. Iꞌewyte yne eꞌat pe taꞌa­tunug kahato man pik pik hamuat tuwat tuereto toꞌoꞌyat kape. Iꞌewyte taꞌa­tu­miꞌu taꞌa­tu­mõꞌẽ toꞌope. Miꞌi hawyi iꞌatu­wepit kahato tukup­teꞌen toꞌope teꞌe­ru­wete toꞌo­wese kahato. Iꞌatu­pyꞌa wasu kahato itote."

47 Teꞌe­ru­wehum kahato haype Tupana kape at kaꞌap. Miꞌi pote iraniaꞌin Ieru­sarẽi miaria teꞌe­ru­wehum miꞌiria kape — Taꞌi Iesui mohey haria ti waku pe tukup­teꞌen iꞌatuꞌe. Taꞌi miꞌiria hegyiꞌat rakaria pãi iꞌatuꞌe. Miꞌi pote ti Aipo­typot Iesui tiꞌa­tu­wy­ꞌinug kahato yne eꞌat tomohey haria tomie­ha­kye­raꞌat pakup i koꞌi.

Uito Iruka aikotã Tupana Pãꞌãu putꞌokꞌe Iesui potmu­ꞌeria etiat hap atiwan mesuwe.

"

3

1 Wẽtup eꞌat pe wãtymꞌi turan Peteru Iuwãu tuwat Tupana mõtypot yat koro kape Tupana wywuat taꞌa­tuehay hamo."

2 Miꞌi hawyi itote taꞌa­tu­puẽti wẽtup ok miit toty kaipywiat wemo­herep hat yt hewyry kuap i rakat. Mekewat ipy kĩꞌã kahato rakat toĩneꞌen Tupana mõtypot yat koro eꞌoken­ꞌypy kai mekewat Okenꞌypy Kahu e hap het rakat tote toĩneꞌen yne eꞌat pe. Miꞌi tote sẽtup sẽtup e hat sese wo topy­huꞌat haꞌa­wy­tepyi. Mekewat miit ipy yt ikahu hin i rakat ti. Ityꞌin terut yne eꞌat pe Tupana yat eꞌoken­ꞌypy kape. Itote wuatꞌi miitꞌin õꞌẽ haria kaipyi toiky­ꞌesat yt kat saꞌup i taꞌatuium tepiat hap koꞌi."

3 Miꞌi hawyi Peteru Iuwãu tuwe­hytꞌok mekewat Tupana mõtypot yat pe turan mekewat ipy kĩꞌã rakat hẽtup taꞌyn Peteru Iuwãu me — Mehĩꞌin e ewehoꞌoium no uhepe eheti­neiru e."

4 Miꞌi hawyi teꞌe­ra­haꞌat kahato yt hewyry kuap i rakat kape hawyi teꞌe­roꞌe tope — Erahaꞌat ro uruewawi uhyt iꞌatuꞌe."

5 Miꞌi hawyi tehaꞌat iꞌatue­wawi iꞌatumiium tepiat hap ekatup haype katu­pono tohẽtup hawyi tuwa­nẽtup — Taꞌa­tu­hoꞌoium aru uhepe e."

6 Maꞌato Peteru toꞌe hẽtup hat pe — Pywo ti rat yt kat i sese uruekat uhyt e. Iꞌewyte yt kat i urueti­neiru Uru kawiat Parata kawiat mehĩ e. Yt hekat rakaria hin i ti uruto wen maꞌato kat som toĩneꞌen uruwanuat rakat atum yne epe mehĩ e. Miꞌi hawyi toꞌe ipy tyt i rakat pe — Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat Iesui tawa Nasare piat wemotag hat set no woro­moe­hãite teran mesup mehĩ e. Miꞌi tupono epoĩꞌãm no ewyry ro uhyt e ipy kĩꞌã sese rakat pe."

7 Miꞌi hawyi Peteru timo­poĩꞌãm naꞌyn ipo sese ete. Miꞌi hawyi meremo ipy waku raꞌyn topy­huꞌat hesaika kahato ipy."

8 Miꞌi hawyi peso pesoꞌe raꞌyn. Miꞌi hawyi teke raꞌyn Tupana mõtypot yat koro pe Peteru Iuwãu wywo — Waku poityꞌi Tupana waku poityꞌi Tupana e tuwehum haype."

9 Miꞌi hawyi itotiaria yne teꞌe­ra­ꞌa­kasa peso pesoꞌe hap waku Tupana e hap."

10 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Taꞌi watikuap uwe meke miit iꞌatuꞌe. Taꞌi miꞌi ti mekewat okenꞌypy ikahu rakat rotiat sẽtup sẽtup hat wyti iꞌatuꞌe toꞌope. Saꞌa­wyꞌi ahepiat ahekat ẽtup hat raꞌyn wyti meke toĩneꞌen iꞌatuꞌe toꞌope. Aikotã som pyno mio hewyry kuap kahato iꞌatuꞌe. Iwato kahato raꞌyn ni ipy mohãpyk hap iꞌatuꞌe toꞌope. Aikotã som pyno mio waku pe i raꞌyn hewyry iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato haype."

11 Miꞌi hawyi mekewat ipy pakup takat iporokꞌat Peteru Iuwãu py ete — Uiwepit kahato e uiwepit kahato e iꞌatuepe. Miꞌi hap kape wuatꞌi kaipyi raꞌyn teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato teꞌe­ra­haꞌat hamo. Miꞌi hawyi typyꞌi rakaria õꞌẽ haria tukup­teꞌen itote mekewat morekuat Sarumãu eꞌoken­ꞌy­pyke. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato mekewat Tupana mimoe­hãite kape."

12 Miꞌi hawyi Peteru ihaꞌat kahato tewawiat sehaꞌat haria kape wanẽtup kahato haria kape hawyi toꞌe iꞌatuepe — Kat poteĩ ewehe­haꞌat kahato uruewawi urumõ­typot kahato hap wywo e aikotã ten uruewaku hap kaipyi uruimoe­hãite mesuwat saꞌa­wy­ꞌiwuat ipy kĩꞌã rakat e. Yt naku i urumõ­typot miꞌi miit moehãite hap ete katu­pono yt uruwat uruewaku hap kaipyi i ti imoehãite hap toĩneꞌen mesup e Peteru. Yt uruwat uruesaika hamo i miꞌi miit topy­huꞌat ipy kahu rakano e. Taꞌi Ahetu­pana ti imoehãite meiẽwat miit e. Tomi­po­ꞌoro Iesui mohey hap upi wyti toimoe­hãite meiũwat saꞌa­wy­ꞌiwuat ipy kĩꞌã rakat are uhytꞌiꞌin manaꞌin e."

13 Ahaꞌa­se­ꞌiꞌin Aparãu Isaki Iako eTupana mimoe­hãite ti meiũwat miit e. Eweikuap apo kat pote Tupana timoe­hãite ipy kĩꞌã rakat ehehamo e. Pyno ahenoi ehepe. Toiky­ꞌesat kahato temiit sese Iesui mõtypot hap haype wyti e. Taꞌi Ahetu­pana tiky­ꞌesat kahato raꞌyn wyti eimi­kuasa te Iesui mõtypot hap e. Morekuat Piratu ti yt iꞌauka teran i wen maꞌato eipe ti eweiky­ꞌesat iꞌauka hap — Yt naku i Iesui eweiꞌe morekuat pe itote saꞌa­wyꞌi e. — Etiꞌauka ro pyno Iesui eweiꞌe kahato morekuat Piratu pe e."

14 — Wakuat sese Uito Tupana ewywuat e Iesui wen maꞌato miꞌi pytkai — Yt kan hamo i Iesui eweiꞌe. Miꞌi hawyi woꞌo­ꞌauka hat Parapa eweiky­ꞌesat poꞌog Iesui kai. — Yt etiꞌauka teiꞌo Parapa eweiꞌe itote maꞌato mekewat poꞌog poꞌog wakuat wuatꞌi kawiat rakat Iesui pe ti — Etiꞌauka ro etiꞌauka ro Miꞌi Miit eweiꞌe saꞌag Piratu pe e. — Yt naku i kahato wyti wati­ꞌauka raꞌyn Iesui e Piratu pytkai — Etiꞌauka ro etiꞌauka ro Miꞌi Miit eweiꞌe ti raꞌyn itote eipe. Yt naku i kahato eiminug saꞌag e Peteru."

15 Taꞌi miitꞌin moieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat hat auka haria sese eipe pãi maꞌato miꞌi pytkai eimi­ꞌauka Tupana tomoieĩ­neꞌen i raꞌyn e. Toihep i raꞌyn wyti Tomi­ꞌairo guꞌuro pyi pãi. Miꞌi hap ti uruikuap kahato raꞌyn katu­pono heĩneꞌen pakup i hap kape uruta­ꞌa­kasa motꞌi kahato uruto e Peteru."

16 Koitywy wyti Tupana timoe­hãite raꞌyn mesuwat saꞌa­wy­ꞌiwuat ipy kĩꞌã rakat katu­pono toiky­ꞌesat Tomi­po­ꞌoro Iesui set mõtypot hap mesuwe pote e. Iesui set kawiat mohag wo toimoe­hãite miꞌi miit ehehamo katu­pono toiky­ꞌesat kahato eipe yne Tosa­ꞌyru mohey haria wo hap e. Uruimohey Iesui hawyi waku raꞌyn topy­huꞌat mesuwat saꞌa­wy­ꞌiwuat ipy kĩꞌã rakat. Mesup Tupana mimo­hãpyk wo raꞌyn toĩneꞌen naꞌyn ehehamo manaꞌin uhytꞌiꞌin e. Iesui set esaika hap wywo Tupana timoe­hãite mesuwat miit e."

17 Taꞌi uiꞌy­wania atikuap kahato aikotã yt eiweꞌeg i hap wywo eweiꞌauka Iesui nagnia ehay upi hap e."

18 Haꞌa­wyte yianmete raꞌyn Tupana ehay enoi haria henoi kahato aikotã aru aikotã aru wata­ꞌa­kasa mesuwe hamuat hap e. Miꞌi hap ewy wyti saꞌa­wy­ꞌite yne Tupana ehay enoi haria henoi ti raꞌyn yianmete Iesui miꞌauka wuat hap etiat e. Miꞌiria piat henoi kahato raꞌyn Urupo­rekuat piat hoꞌopot hamuat e. Miꞌi henoi hap ewy ti ewetunug naꞌyn mesup Tupana e hap ewy e."

19 Aikotã Tupana henoi yianmete hap ewy ti topy­huꞌat mesup. Miꞌi pote waku mio tã eweiꞌe ro Tupana pe — Koitywy paaꞌu­ru­toꞌe ewawi Tupana katu­pono yt naku i kahato urutunug Esaꞌyru ete eweiꞌe pote meremo waure wo topy­huꞌat eiminug saꞌag ete e. Miꞌi hawyi waku pe i raꞌyn iwywo eweikup­teꞌen mehĩꞌin manaꞌin e. Miꞌi hawyi ti aru Tupana mimo­wepit koꞌi wo i raꞌyn wuatꞌi eꞌat pe eweikup­teꞌen katu­pono tutum ehepe Topãꞌãu Wakuat eimoe­saika hamuat hap hawyi e. Taꞌi eiwe­morem Tupana kape i raꞌyn pote waku pe iwywo eweikup­teꞌen e Peteru."

20 Miꞌi hawyi ti aru tuwe­kaipyi toipo­ꞌoro i raꞌyn ehowawi Iesui e. Saꞌa­wyꞌi sese raꞌyn Tupana tiꞌairo Miꞌi Miit Eika­ꞌiwat nuat e. Pyno eiwe­morem howawi hawyi ti aru toipo­ꞌoro i raꞌyn Tosa­ꞌyru Pãꞌãu ehowawi e."

21 Mio ti toĩneꞌen Iesui atipy pe e. Mio itote tohe­katup topo­ꞌoro i meiko wuat hap eꞌat e. Mio tã iꞌatuꞌe Tupana ehay moherep haria saꞌa­wy­ꞌi­wuaria — Tut wyti aru wẽtup eꞌat pe aikotã Tupana tunug mesuwat yi saꞌa­wy­ꞌiwuat hap ewy tutunug i irane e miwan me e. Miꞌi hap eꞌat wyti aru Tupana tunug mesuwat mytyp ikahu ipakup takat saꞌa­wy­ꞌiwuat ikahu hap ewy iꞌatuꞌe yianme Iesui toĩneꞌen Wuatꞌi Porekuat nuat hap kape iꞌatu­mu­ꞌetu e Peteru."

22 Aikotã ahaꞌa­seꞌi Musei henoi saꞌa­wyꞌi Iesui etiat hap ewy. Mio tã e — Wẽtup eꞌat pe wyti aru Tupana tipo­ꞌoro ehowawi wẽtup ok uiꞌe­wywuat kahato rakat e. Miꞌi Miit ti Tupana Miꞌairo sese Wuatꞌi Porekuat nuat e. Taꞌi Miꞌi Miit wyti aru toĩneꞌen eipy­ꞌa­setpe Tupana Ehay Moherep sese hano aikotã uiꞌewy maꞌato poꞌog uikai e Musei saꞌa­wyꞌi tomiwan me. Miꞌi Miit wyti aru eiꞌy­wania suu kawiat tuwe­mo­herep uiꞌewy e. Putꞌokꞌe eipy­ꞌa­setpe hawyi eweikuap yne o imienoi e. Kat e kat e wyti aru ihay ehepe. Ewetunug no yne yne iꞌe hap ok tã e Musei."

23 Maꞌato uwe uwe Tupana Ehay Moherep hat sese ehay pun haria ti aru tukup­teꞌen Tupana mimo­weityk koꞌi wo e. Ewetunug no yne imienoi ewywuat. Maꞌato yt ewetunug i pote yt Tupana ywania wo hin i eweikup­teꞌen aru e Musei saꞌa­wyꞌi ahowawi e Peteru."

24 Uiꞌy­wania yne ti saꞌa­wy­ꞌi­wuaria Tupana ehay enoi haria mio tã iꞌatuꞌe yianme Iesui etiat aikotã Musei toꞌe hap ewy e Peteru. Wẽtup ehay yn iꞌatuehay e saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep haria e. Taꞌi saꞌa­wy­ꞌiwuat ahaꞌa­seꞌi Samueu iꞌewyte ihay yianmete Iesui ete iꞌewyte yne yne Samueu saipe­piaria Tupana ehay moherep haria wẽtup ehay yn iꞌatuehay e. Mesuwiat Aika­ꞌiwat Iesui etiat yn iꞌatuehay yianme e."

25 Eiperia ti Tupana ehay moherep haria emiariru koꞌi pãi e. Kat iꞌatuꞌe kat iꞌatuꞌe saꞌa­wyꞌi Iesui etiat taꞌa­tu­mo­herep ehepe e. Saꞌa­wyꞌi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin me Tupana ihay kahato aikotã aru tutunug hap ete ihay e. Ahaꞌa­se­ꞌiꞌin tiwan kahato iꞌe hap aimuꞌe hamo. Koitywy aipo pe raꞌyn mesup Tupana e hap iꞌe hap ewy e. Aikotã saꞌa­wy­ꞌite Tupana toꞌe ahaꞌa­seꞌi pot Aparãu me hap ewy tutunug mesup ehehamo e. Saꞌa­wyꞌi mio tã e Aparãu me — Uiwy meiũran aru wẽtup ok emiariru epuꞌi kaipywiat tuwe­mo­herep yi tote e. Miꞌi Miit esaipepiat sese wo aru atiꞌa­tu­poi­tyro wuatꞌi ywania mesuwat yi wato hap ok tã e Tupana Aparãu me Iesui piat pe."

26 Pyno Tupana tunug naꞌyn mio tã toꞌe Aparãu miat hap are katu­pono mesup taꞌyn toipo­ꞌoro Temiit Iesui aiꞌy­wania kape aimo­wepit hamo aheha­kye­raꞌat hamo aiminug yt nakuap i kaipywiat aipo­re­ra­ꞌaipok hamo toipo­ꞌoro Iesui e Peteru Tupana mõtypot yat koro totiaria pe.

Miꞌi hawyi uito Iruka uimiwan atunug Peteru mienoi etiat.

"

4

1 Itote mio tã e Peteru turan miitꞌin tok pe tõꞌẽ tõꞌẽ ipyꞌahak takaria paꞌiria Tupana mõtypot yat piaria akag koꞌi wywo Peteru Iuwãu satyꞌi satyꞌi hamo. Taꞌa­tukuap Pete­ruꞌin Iesui wẽtem guꞌuro pywiat hap taꞌa­tu­henoi miitꞌin me hawyi — Wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe Peteru Iuwãu me. Yt naku i ewehenoi miitꞌin me Iesui tuwẽtem guꞌuro pyi hap iꞌatuꞌe katu­pono uruikuap taꞌyn aiku­ꞌuro hawyi ti yt karãpe i watoĩ­neꞌen pakup i hap iꞌatuꞌe saꞌag."

2 Yt naku i eweiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin aikotã Iesui tuwẽtem guꞌuro pyi hap ete iꞌatuꞌe. Wãi neiꞌo iꞌatuꞌe. Pyno yt naku i eweiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin iꞌatuꞌe."

3 Miꞌi hawyi paꞌiria tiꞌa­tu­pyhik Peteru Iuwãu woꞌo­pyhik hawe. — Yt naku i kahato eipe iꞌatuꞌe. Yt naku i eweipot­muꞌe iꞌatuꞌe. Wãtym naꞌyn mote yt naku i uruiꞌa­piheg eipe mesup maꞌato pywo ti rat mũki­ꞌite putꞌokꞌe hawyi uruiꞌa­piheg kahato eipe morekuat tikuap ehehay saꞌag koꞌi hap hawyi iꞌatuꞌe Peteru Iuwãu me."

4 Maꞌato Tupana mõtypot yat koro totiaria Peteru Iuwãu mimu­ꞌeria timohey kahato iꞌatu­mienoi Iesui etiat. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mo­rania karania Iesui mohey pakup i haria tukup­teꞌen itote hap e. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­puẽti itote porap 5000 ihainia imohey pakup i haria Peteru Iuwãu miekyi koꞌi.

"

5 Miꞌi hawyi mũki­ꞌite ihotꞌok hawyi Peteru Iuwãu apiheg teran haria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato paꞌi koro Ieru­sarẽi miat yat pe. Miꞌi tote iꞌatuehay kahato paꞌiria wywo nagnia wywo Iuteu ywania wãiꞌe hap moherep kuap kahato haria wywo Peteru Iuwãu kuasa hap ete."

6 Miꞌi hawyi paꞌi koro Anai e hap putꞌokꞌe tosa­ꞌy­ruꞌin paꞌi Kaꞌiwa paꞌi Iuwãu paꞌi Aresã­tere wywo. Iꞌewyte yne tosa­ꞌy­ruꞌin wywo."

7 Miꞌi hawyi Peteru Iuwãu taꞌa­tue­nõtem woꞌo­pyhik hap pyi hawyi taꞌa­tu­hytmoi taꞌa­tu­py­ꞌa­setpe hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Peteru Iuwãu me — Uwe ehay pyi kahu ewetunug miꞌi tã gaꞌatpo Tupana mõtypot yat koro pe iꞌatuꞌe. Uwe eipo­ꞌoro miꞌi tã nug hamo iꞌatuꞌe Peteru Iuwãu me."

8 Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu putꞌokꞌe kahato Peteru piit pe hawyi Tupana wẽ wo ihay kahato itote — Urupo­re­kuaria woro­ho­ꞌo­wesat reran kahato e. Nagnia eweikuap to uhepiat eiwesat hap e. Eweikuap teran uwe ehay pyi mesuwat saꞌa­wy­ꞌiwuat ipy kĩꞌã rakat topy­huꞌat ipy waku raꞌyn hap e."

9 Pyno ahenoi ehepe uwe sese mesuwat saꞌa­wy­ꞌiwuat ipy kĩꞌã rakat moehãite hat."

10 Taꞌi Iesui tawa Nasare piat mimoe­hãite wyti ipy pakup takat e. Taꞌi Iesui ehay upi wyti uruimoe­hãite mekewat ipy kĩꞌã rakat gaꞌatpo e. Saꞌa­wyꞌi Tupana tipo­ꞌoro Temiit ahowawi Aipo­typot nuat wen maꞌato Imipo­ꞌoro Wakuat eweiꞌauka raꞌyn ariaꞌyp posak saꞌag ete. Yt naku i kahato ewetunug maꞌato ikuꞌuro hawyi Tupana tomoieĩ­neꞌen pakup i guꞌuro pyi e. Pywo ti rat toĩneꞌen i Iesui katu­pono mesup taꞌyn toimoe­hãite meiũwat miit e. Ewehaꞌat ro pyno imimoe­hãite kape katu­pono hewyry raꞌyn ehehamo e."

11 Iesui ti Nu Wakuat kahato ewy e. Miꞌi Nu wo Tupana tunug naꞌyn toꞌyat koro sese e. Pywo ti rat Nu iheg kahato rakat ewy kahato Iesui e. Miꞌi waku uiꞌyat koro nug hamuat e Tupana saꞌa­wyꞌi morekuat Tawi miwan me Saumu 118.22 pe e ehepe wen maꞌato mekewat Nu pun haria wo kahato eweikup­teꞌen mesup eiperia e. Yt naku i kahato e. Maꞌato Eimipun wo ti Tupana haꞌa­wynug naꞌyn toꞌyat sese e."

12 Wẽtup miit yn ni aheha­kye­raꞌat kuap hat e. Miꞌi Miit set ti Iesui e. Yt uwe i miꞌi rẽ mesu­wa­rotiat wuatꞌi Ehakye­raꞌat kuap hat e. Iesui mohey hap upi yn ni aheha­kye­raꞌat kuap Tupana e Peteru haty wo."

13 Miꞌi hawyi more­kuaria itotiaria teꞌe­roꞌe toꞌope — Kat pote som aipupi yt teꞌe­ro­kenꞌẽ hin i Peteru Iuwãu iꞌatuꞌe. Yt karãpe i ti miꞌiria teꞌe­ru­pot­muꞌe kahato woꞌo­muꞌe hap wato sese puo. Aiꞌewy wen maꞌato miꞌi pytkai iꞌatuehay kuap kahato rakaria ewy. Pira pytyk haria miꞌiria miitꞌin eropat haria yn miꞌiria maꞌato iꞌatuehay poꞌog ikahu woꞌo­muꞌe haria akag koꞌi kai iꞌatuꞌe toꞌope nagnia. Uwe pyno iꞌatu­muꞌe mio tã e hap nug hamo iꞌatuꞌe toꞌope. Teꞌe­ru­wa­nẽtup hawyi — Taꞌi Iesui tiꞌa­tu­muꞌe miꞌiria haꞌa­wy­tepyi tomikuap koꞌi ete. Miꞌi pote mesup Taꞌa­tu­ka­ꞌiwat Iesui ewy kahato taꞌa­tunug iꞌatuꞌe toꞌope."

14 Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­ra­haꞌat kahato ipy pakup takat yꞌam miat Iuwãu Peteru pyꞌa­setpiat kape hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato taꞌa­tu­pyꞌa pe hawyi yt kat iꞌatuꞌe kuap i — Wakuap yn taꞌa­tunug mote aikotã wati­ꞌa­tu­ꞌa­piheg miꞌiria iꞌatuꞌe taꞌa­tu­wa­nẽtup hawe."

15 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­po­ꞌoro porapꞌi Peteru Iuwãu taꞌa­tu­ꞌya­ty­pepyi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Aikotã aru watunug miꞌiria wywo iꞌatuꞌe. Yt naku i wati­ꞌa­tu­ꞌa­piheg miꞌiria katu­pono waku kahato taꞌa­tunug mekewat ipy kĩꞌã rakat pe iꞌatuꞌe."

16 Taꞌi heremo kahato raꞌyn iꞌatu­minug wakuap iꞌatuꞌe. Yne tawa Ieru­sarẽi miaria ikuap taꞌyn waku hap ipy kĩꞌã rakat moehãite hap miꞌi pote yt naku i Peteru yt naku i Iuwãu yt watoꞌe kuap i miitꞌin me katu­pono yt miitꞌin minug kuap i hap ewy taꞌa­tunug naꞌyn iꞌatuꞌe."

17 Pyno waku wãiwa­toꞌe iꞌatuepe — Yt ewehenoi teiꞌo miitꞌin me poꞌog mekewat Iesui etiat waku watoꞌe iꞌatuepe maꞌato ewehenoi wẽtup ok pe Iesui etiat pote ti aru uruiꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi eipe waku watoꞌe iꞌatuepe iꞌatuꞌe. Yt naku i ti Iesui eweimo­herep miitꞌin me waku watoꞌe ro Iuwãu Peteru pe iꞌatuꞌe toꞌope itotiaria miitꞌin akag koꞌi paꞌi kororia. Miꞌi pote ti aru yt iwato i miitꞌin ikuap mekewat Iesui etiat iꞌatuꞌe toꞌope."

18 Miꞌi hawyi Peteru Iuwãu taꞌa­tu­kaykay wãita­ꞌa­tuꞌe hamo — Waku raꞌyn toran naꞌyn wyti mio iꞌatuꞌe. Poꞌog o yt ewehenoi i raꞌyn Iesui etiat iraniaꞌin me iꞌatuꞌe. Iwat het wyti mio yt eweiꞌe teiꞌo wẽtup ok pe iꞌatuꞌe."

19 Miꞌi hawyi Peteru Iuwãu tiꞌa­tu­wesat — Kat som pyno poꞌog waku urutunug sio Tupana miky­ꞌesat sio eiwat eimi­ky­ꞌesat mehĩꞌin iꞌatuꞌe."

20 Maꞌato ti uruta­ꞌa­kasa ti raꞌyn howawi pãi iꞌatuꞌe. Taꞌi uruikuap ti raꞌyn urumuꞌe hat iꞌatuꞌe. Miꞌi tupono ti yt uruwẽ­pohep kuap i ti raꞌyn Urumuꞌe hat moherep hap ete pyi iꞌatuꞌe Peteru Iuwãu wãiꞌe haria pe."

21 Maꞌato iraniaꞌin — Tupana wyti imowaku ipy kĩꞌã rakat iꞌatuꞌe. Miꞌi pote ti nagnia yt tiꞌa­tu­ꞌa­piheg kuap i maꞌato teꞌe­roꞌe iꞌatuepe — Ewetunug ne pote ti aru uruiꞌa­tu­ꞌa­piheg naꞌyn eipe iꞌatuꞌe paꞌi kororia."

22 — Taꞌi Tupana ti waku kahato katu­pono 40 anu yt hewyry kuap i rakat mio waku raꞌyn tutunug. Iwato poityꞌi raꞌyn wakuap iminug iꞌatuꞌe iraniaꞌin.

"

23 Miꞌi hawyi iꞌatu­wẽ­pohep taꞌyn Peteru Iuwãu ete. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn taꞌa­tu­wy­riaꞌin Iesui mohey haria kape. Itote taꞌa­tu­henoi henoi raꞌyn kat iꞌatuꞌe kat iꞌatuꞌe paꞌi kororia ehay enoi haria nagnia ehay enoi haria taꞌa­tuepiat hap — Yt ewehenoi poꞌog i raꞌyn o miitꞌin me Iesui etiat iꞌatuꞌe uruepe iꞌatuꞌe — Maꞌato ewehenoi poꞌog ne mote ti aru uruiꞌa­piheg sese raꞌyn eipe iꞌatuꞌe uruepe Uhytꞌiꞌin manaꞌin iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi taꞌa­tukuap hawyi tuwat raꞌyn Tupana kape taꞌa­tuehay toꞌo­ꞌe­wy­ꞌewy hamo — Tupana Uruꞌywot Atipy piat iꞌatuꞌe. En ni wuatꞌi waikiru nug hat iꞌatuꞌe. Urupytyp nug hat sese En iꞌatuꞌe. Tupana En ni wuatꞌi puat yꞌy nug hat iꞌatuꞌe. Taꞌi wuatꞌi piat yi nug hat En iꞌatuꞌe."

25 Taꞌi saꞌa­wy­ꞌiwuat urueꞌa­seꞌi Tawi mienoi ewy ti mio taꞌa­tunug saꞌag naꞌyn uruete Tupana iꞌatuꞌe. Emienoi Epãꞌãu Wakuat kaipyi mio tã e Tawi epe saꞌa­wyꞌi tuwepy hawuo iꞌatuꞌe — Kan hamo som kan hamo som iꞌatu­py­ꞌahak kahato wuatꞌi ywania ete Tupana e. Kat pote som toꞌo­nãpin saꞌag neꞌi Emipo­ꞌoro Urupo­rekuat nuat ete e Tawi saꞌa­wyꞌi miwan me. Mesup ehay ewy kahato taꞌa­tunug saꞌag kahato more­kuaria Emiꞌairo Iesui ete meiũpe Tupana iꞌatuꞌe."

26 Mesup miitꞌin akag koꞌi paꞌi akag koꞌi yt tiky­ꞌesat hin i wyti Emipo­ꞌoro Iesui Taꞌa­tu­po­rekuat nuat hap iꞌatuꞌe. Taꞌi aiwy Tawi wepy ewawiat hap morekuat Tawi wepy 2.12 hawe ewywuat kahato taꞌa­tunug mesup Tupana iꞌatuꞌe."

27 Katu­pono mesup taꞌyn teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato meiũpe tawa Ieru­sarẽi me Emipo­ꞌoro Iesui etiat saꞌag taꞌa­tuehay hamo iꞌatuꞌe. Tupana iꞌatuꞌe mesup taꞌyn more­kuaria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug toꞌo­nãpin saꞌag neꞌi Emiꞌairo Urupo­rekuat nuat Iesui mohit hamo mesuwe iꞌatuꞌe. Uruꞌywot mesup taꞌyn mekewat morekuat Eroti iꞌewyte morekuat Pũsui Piratu teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Isareu ywania iraniaꞌin ywania wywo toꞌo­nãpin saꞌag neꞌi hamo iꞌatuꞌe. Koitywy tawa Ieru­sarẽi me taꞌa­tukat at kaꞌap aikotã aikotã waku eropat sese haria Iesui mohey haria yne moma hamo taꞌa­tukat toꞌo­nãpin saꞌag hap tote Tupana iꞌatuꞌe."

28 Tupana iꞌatuꞌe uruikuap wen maꞌato yt kat i saꞌag taꞌa­tunug kuap Esaꞌyru ete uruete wãiꞌere pote iꞌatuꞌe. Pywo ti rat yne pore­kuaria mesu­wa­ro­tiaria epo piaria tukup­teꞌen hap uruikuap iꞌatuꞌe. Uruikuap taꞌyn more­kuaria yne emiꞌairo tukup­teꞌen sio waku sio yt hap uruikuap iꞌatuꞌe. Tupana epo pe urutu­kup­teꞌen miꞌi pote yt kat i saꞌag taꞌa­tunug kuap uruete sio wãiꞌere iꞌatuepe pote iꞌatuꞌe. Tupana etunug o emiky­ꞌesat ewy more­kuaria po wo uruete emõtypot hamuat iꞌatuꞌe katu­pono uruikuap taꞌyn more­kuaria tunug ehay etiano aikotã yianme emienoi iꞌatuepiat hap ewy yn taꞌa­tunug kuap iꞌatuꞌe."

29 Koitywy mesuwe miitꞌin akag koꞌi aiꞌakit reran kahato iꞌatuꞌe. Miꞌi pote Tupana urumoe­saika kahato esaika hamo ehay Iesui etiat moherep torania miitꞌin miat hamo iꞌatuꞌe."

30 Miꞌi hawyi — Tupana iꞌatuꞌe urumoe­saika o Iesui po wo miitꞌin moehãite kahato hamo aikotã Esaꞌyru Iesui tunug saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy yt uwe miit misepap nug hap ewy i etunug o urupo wo miitꞌin mowa­nẽtup kahato hamo iꞌatuꞌe haty wo Peteru Iuwãu wywo Tupana kape."

31 Mio tã iꞌatuꞌe pote tyryꞌe kahato meiẽwat iꞌatu­wa­ꞌa­tunug hap getap. Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu Wakuat tiꞌa­tu­moe­saika kahato raꞌyn itotiaria iꞌatu­miẽtup ewy. Miꞌi kaipyi yt teꞌe­ro­kenꞌẽ hin i raꞌyn wanĩ­kaptia pupi. Miꞌi hawyi Tupana ehay yn naꞌyn iꞌatuehay wo."

32 Miꞌi hawyi Iesui mohey haria woꞌo­kyꞌe kahato haria tukup­teꞌen itote aikotã wẽtup miit ewy kahato iꞌatu­pyꞌa wasu hap. Taꞌi wẽtup miit ewy yn iꞌatu­wa­nẽtup hap. Miꞌi hawyi iꞌatue­gyiꞌat kahato rakaria wo tukup­teꞌen itote. Miꞌi hawyi yt uwe i itote — Uianuat yn uhekat e hat topy­huꞌat iꞌatu­py­ꞌa­setpe katu­pono taꞌa­tu­mõꞌẽ kahato toꞌope kat koꞌi kat koꞌi iꞌatuekat e. — Taꞌi aiwanuat topy­huꞌat yne uhekat yne uruekat mesup iꞌatuꞌe toꞌope katu­pono taꞌa­tu­kyꞌe kahato saꞌa­wyꞌi Iesui mohey haria itote."

33 Iesui ti tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi iꞌatuꞌe kahato Iesui potpo­ꞌo­roria 12 ok takaria wuatꞌi miitꞌin me. Hesaika kahato iꞌatuehay Iesui ete topy­huꞌat itote. Miꞌi hawyi miitꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato iꞌatuehay kape. Miꞌi hawyi tuwepyi Tupana tuwehum kahato iꞌatuete."

34 Miꞌi hawyi getap kaꞌi­waria yi kaꞌi­waria iweneru raꞌyn taꞌa­tuꞌyat taꞌa­tueꞌyi."

35 Miꞌi hawyi taꞌa­tueꞌyi saꞌup ti taꞌatuium 12 ok takaria pe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mõꞌẽ mekewat saꞌup ihaky­ꞌeꞌi rakaria pe. Miꞌi hawyi yt wẽtup ok i iꞌatu­py­ꞌa­setpe toĩneꞌen ihaky­ꞌeꞌi rakat."

36 Miꞌi hawyi wẽtup ok mehĩ Iuse yi Sipiri kaipywiat wyti teꞌyi saꞌup hum yne raꞌyn 12 ok takaria pe. Iuse ti ahaꞌa­seꞌi saꞌa­wy­ꞌiwuat Irewi ywania ti."

37 Miꞌi Iuse taꞌa­tuꞌe hawe ti teꞌe­ru­wẽ­powat — Aipo­wyro hat iꞌatuꞌe maꞌato Iuteu ywania — Mehĩ Panãpe iꞌatuꞌe taꞌa­tu­pusu puo.

Pyno aikotã hap ewy taꞌa­tunug. Miꞌi hawyi atiwan mesuwe uito Iruka.

"

5

1 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe Panãpe ewywuat Iesui mohey hat mehĩ Anania tiwe­neru raꞌyn teꞌyi teha­ryꞌi Sawira wat wywo te."

2 Miꞌi hawyi yi saꞌup taꞌa­tuewyi ipatꞌok katu­pono yt taꞌatuium yne teran i Tupana pe. Miꞌi hawyi maꞌato — Urueꞌyi saꞌup urutum yne Tupana pe waku watoꞌe 12 ok takaria pe iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi toto Anania 12 ok takaria kape hawyi — Heno uhyt e meiko raꞌyn urueꞌyi saꞌup toran naꞌyn atum neran Tupana pe e maꞌato yt pywo pe i."

3 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe Anania pe — Kat pote som Tupana Pãꞌãu Wakuat pe eso teran e. Taꞌi ahiag ehay pyi wyti eso teran e. Taꞌi ipatꞌok yn wyti etum uipo pe maꞌato — Atum yne Tupana pe ere uruepe pytkai e."

4 Saꞌa­wy­ꞌite ti toran epo pe mekewat yi toĩneꞌen e. Iꞌewyte koitywy etiwe­neru hawyi epo pe te mekewat yi saꞌup topy­huꞌat e. Kat poteĩ pyno — Atum yne raꞌyn wyti meiko Tupana pe ere uruepe. Taꞌi ipatꞌok te ti topy­huꞌat epo pe — Atum yne ere pytkai e. Yt naku i are e. Taꞌi yt uhepe i wyti eso hap uhyt e maꞌato Tupana pe wyti eso hap e Peteru Anania pe."

5 Mio tã e hawyi taꞌat raꞌyn yi tote heso rakat hawyi ipyhu tekꞌe raꞌyn. Miꞌi kapiat akasa haria teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato raꞌyn ipupi."

6 Miꞌi hawyi itotiaria kurum iwasuria terut raꞌyn sokpe kytꞌi huwy hamuat hawyi taꞌa­tu­suwy ipiit hawyi taꞌa­tusyp taꞌyn Anania."

7 Miꞌi rokirẽ Anania piit taꞌa­tusyp taꞌyn. Miꞌi turan myeꞌym ora hap ewy tokosap hawyi iharyꞌi putꞌokꞌe raꞌyn Peteru ete. Yt toikuap hin i te teꞌaito kuꞌuro hap."

8 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe tope — Mana Sawira e toran ni raꞌyn apo eheꞌyi saꞌup ewetum Tupana pe sio yt e. Pywo apo eꞌaito tum yne ti raꞌyn eheꞌyi saꞌup mana sio yt e. Miꞌi hawyi toiwesat — Pywo ti an mimi e tutum yne ti raꞌyn urueꞌyi saꞌup Tupana pe e mana Sawira Peteru pe."

9 Miꞌi hawyi — Yt naku i e Peteru katu­ponoĩ eiwo­ꞌo­ꞌewy eheso e. Kat poteĩ ewehãꞌãg neran Uruka­ꞌiwat Pãꞌãu Wakuat eheso hamo e. Pyno erahaꞌat ro oken kape mana Sawira e katu­pono tõꞌẽ raꞌyn eꞌaito syp kahu hawyi kurumꞌi wasuria koꞌi e. Mana e mio ti ewat epiit ikuꞌuro rakat iꞌewyte raꞌyn taꞌa­tue­reto irane hyp hamo eꞌaito ewy e Peteru."

10 Miꞌi hawyi meremo mana Sawira iꞌewyte ikuꞌuro itote hawyi taꞌat raꞌyn Peteru py yatype hawyi ipyhu tekꞌe raꞌyn. Miꞌi hawyi kurum iwasu koꞌi teꞌe­ra­haꞌat okenꞌy­pykiat turan — Ikuꞌuro raꞌyn wyti iharyꞌi iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­reto raꞌyn ipiit heꞌaito syp hap kape hyp hamo. Miꞌi hawyi taꞌa­tusyp heꞌaito ywyt puo."

11 Miꞌi hawyi waꞌa­tunug haria Iesui mohey haria teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato raꞌyn typy ok heso rakaria ikuꞌuro iꞌatue­hamo hawyi. Iꞌewyte iraniaꞌin ikuap hawyi teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato taꞌa­tu­ꞌauka Tupana piat hap pupi.

"

12 Miꞌi hawyi 12 ok takaria po pe iwato kahato topy­huꞌat Tupana esaika hap. Miꞌi hawyi taꞌa­tunug moityꞌi raꞌyn iwato kahato Tupana ewy yt miitꞌin minug kuap i koꞌi taꞌa­tu­mo­herep miitꞌin pyꞌa­setpe."

13 Yt iraniaꞌin minug kuap i koꞌi ewywuat raꞌyn taꞌa­tunug Tupana po wo. Miꞌi pote — Aikotã som miꞌiria inug miꞌi tã iꞌatuꞌe iraniaꞌin. Taꞌi waku kahato ti Iesui mohey haria tunug iꞌatuꞌe iraniaꞌin toꞌope wen maꞌato — Wato­kenꞌẽ kahato iꞌatu­pupi iꞌatuꞌe. Arewa­nẽtup yt naku i watuwat miꞌiria upi katu­pono sio watuwat iꞌatuupi hawyi mehĩ Anania eharyꞌi Sawira ewywuat wato­py­huꞌat iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi Iesui mohey haria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato yne eꞌat pe morekuat Sarumãu eꞌoken note Tupana mõtypot yat koro pe."

14 Iꞌewyte ikyꞌesat haria typyꞌi sese Iesui mohey hanuaria ipakup i ihainiaꞌin hary­po­riaꞌin toko­kaꞌat Aika­ꞌiwat Iesui kape. Mekewat eꞌat pe tuwe­hytꞌok kahato raꞌyn imohey haria pakuptia iꞌatu­ꞌya­type."

15 Miꞌi hawyi iꞌahu rakaria taꞌa­tue­ꞌyni iãti wẽtup sok yn toꞌo­tote tote tukup­teꞌen muꞌap ẽpe upi — Peteru pãꞌãu mono tokosap uruho­ꞌopot poityꞌi pote urupohag nug hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi mono uruehãite i raꞌyn iꞌatuꞌe iꞌahu rakaria toꞌope."

16 Iꞌewyte tawa Ieru­sarẽi popy etiaria tawa hit popy wuaria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Ieru­sarẽi kape. Miꞌi kape taꞌa­tuerut iꞌahu rakaria iꞌewyte miitꞌin ahiag ipiit piat rakaria taꞌa­tuerut. Miꞌiria yne Tupana tiꞌa­tu­moe­hãite 12 ok takaria po wo.

"

17 Miꞌi pote paꞌi koro tomie­rohik koꞌi wywo iꞌatue­ha­ꞌy­wywi kahato raꞌyn Iesui mohey haria ete. Miꞌi hawyi iꞌatu­saiwot kahato neꞌi raꞌyn — Waku wati­ꞌa­tu­moma yne Iesui mohey haria iꞌatuꞌe toꞌope."

18 Miꞌi pote taꞌa­tu­pyhik taꞌyn yne Iesui potpo­ꞌo­roria 12 ok takaria yt nakuaria i pyhik hawe."

19 Maꞌato wãtym hake turan putꞌokꞌe Tupana mipo­ꞌoro atipy kaipywiat iꞌatu­ꞌo­ken­hypꞌok hamuat. Miꞌi upi tuwat iheg myi."

20 Miꞌi hawyi itote toꞌe iꞌatuepe — Eweiwat ro Tupana mõtypot yat koro kape hawyi eweikup­teꞌen no wuatꞌi miitꞌin pyꞌa­setpe hawyi ewehenoi henoi kahato ro — Iesui ti tuwẽtem i raꞌyn guꞌuro pyi eweiꞌe ro itote e. Iesui mohey hap yn ni muꞌap Tupana kapiat eweiꞌe i ro iꞌatuepe e. Iesui yn wyti aimoieĩ­neꞌen wuatꞌi eꞌat piat kuap hat eweiꞌe ro itotiaria pe e atipy kaipywiat sut hat Iesui potpo­ꞌo­roria pe."

21 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn 12 ok takaria hawyi teꞌe­ru­we­hytꞌok hunete Tupana mõtypot yat koro pe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­muꞌe kahato i raꞌyn itotiaria.

Miꞌi turan paꞌi koro toto raꞌyn towy­riaꞌin wywo more­kuaria yat koro kape. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­kaykay raꞌyn tuwe­wawi woꞌo­nãpin haria temiitꞌin Isareu ywania etuꞌi­saria toiꞌa­tu­kaykay. Teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug yne raꞌyn hawyi taꞌa­tu­po­ꞌoro tesu­ra­raꞌin 12 ok takaria pore­raꞌat hamo woꞌo­pyhyp hap kape."

22 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn sura­raꞌin wen maꞌato yt uwe i taꞌa­tu­puẽti Iesui potmu­ꞌeria itote. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn henoi hamo."

23 — Taꞌi okenhyp koꞌi iheg me yne uruipuẽti iꞌatuꞌe iꞌewyte sura­raꞌin tukup­teꞌen yne okenꞌy­pyke iꞌatuꞌe. Taꞌi okenhyp koꞌi iheg me yne tukup­teꞌen iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi uruho­ꞌo­ꞌo­ken­hypꞌok 12 ok takaria wywuat okipy wen maꞌato itote yt uwe hin i raꞌyn uruipuẽti eimi­pyhik koꞌi pãi iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi hawyi Tupana mõtypot yat koro kaꞌi­waria surara akag koꞌi paꞌi koro koꞌi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato hawyi teꞌe­roꞌe — Aikowo som teꞌe­ro­popy Iesui potmu­ꞌeria taꞌa­tu­pyhik hap pyi iꞌatuꞌe toꞌope. Aikotã aru waku watunug miꞌiria ete iꞌatuꞌe toꞌope."

25 Miꞌi turan putꞌokꞌe wẽtup ok miit toꞌe hamo — Tuꞌi­saria e mio wyti eimi­pyhik koꞌi Iesui potmu­ꞌeria tukup­teꞌen Tupana mõtypot yat koro pe i raꞌyn e. Miꞌi tote taꞌa­tu­ꞌa­tu­muꞌe kahato miitꞌin Taꞌa­tu­ka­ꞌiwat ete e more­kuaria pe."

26 Mio tã e hap taꞌa­tukuap hawyi sura­raꞌin sem tuwat i raꞌyn iꞌatue­ro­poꞌok hamo. Miꞌi hawyi toꞌe sura­raꞌin akag muꞌap upi temiitꞌin me — Eimitum mo o e yt eweiꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi teiꞌo mekewat Pauru e hap het rakat mesuwe miitꞌin sem ipotmu­ꞌeria typyꞌi tok pe e kat pote meremo ti aru miitꞌin sem aiꞌa­tu­ꞌuka nu wo e. Eiweꞌeg wo o e. Miꞌi hawyi sura­raꞌin tiꞌa­tu­kaykay Iesui emiitꞌin."

27 Miꞌi hawyi taꞌa­tue­reto morekuat yat kape. Taꞌa­tuerut hawyi taꞌa­tupag woꞌo­muꞌe haria akag pyꞌa­setpe i raꞌyn."

28 Miꞌi hawyi paꞌi koro toꞌe — Kat pote som eweiꞌa­tu­muꞌe wuatꞌi miitꞌin Iesui ete yt urumi­ky­ꞌesat ewy i iꞌatuꞌe. Saꞌa­wyꞌi ti — Yt ewehenoi i ran o Iesui etiat iraniaꞌin me urutoꞌe raꞌyn ehepe wen maꞌato ti mio yne miitꞌin tawa Ieru­sarẽi miaria tikuap kahato mekewat Iesui etiat e. Taꞌi Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat auka haria ti paꞌi koꞌi eweiꞌe ti uruepe e paꞌi koro. Yt naku i kahato eipe e."

29 Miꞌi hawyi Peteru tiꞌa­tu­wesat — More­kuaria e waku kahato urutunug wuatꞌi eimi­ky­ꞌesat ewy wen maꞌato karãpe eipe urupo­ꞌoro yt Tupana miky­ꞌesat ewywuat nug hamo i miꞌi pote ti poꞌog waku urutunug Tupana miky­ꞌesat ok tã wãiꞌe­weiꞌe pytkai e Peteru."

30 Aiwat ahaꞌa­se­ꞌiꞌin Etupana timoe­hãite i raꞌyn eimi­ꞌauka ariaꞌyp posak etiat Iesui uhytꞌiꞌin e."

31 Miitꞌin Potypot no Tupana tiky­ꞌesat kahato Uruka­ꞌiwat Iesui e. Mio tã e Tupana saꞌa­wyꞌi — Miꞌi Miit ti Uipo sese kawiat ieĩneꞌen hat e. Miꞌi Miit ti wuatꞌi miitꞌin ehakye­raꞌat hanuat e Tupana saꞌa­wyꞌi miwan me e Peteru. Taꞌi Iesui ti henoi ahepe mekewat muꞌap aiminug yt naku i hap kaipywiat aihep hamuat e. Miꞌi Miit yn ni muꞌap Tupana kapiat hat e. Miꞌi Miit yn ni aiꞌy­wania Isareu ywania wanẽtup saꞌag hap mohãpyk kuap hat e. Toiky­ꞌesat yne aiꞌy­wania tomie­ha­kye­raꞌat koꞌi wuat hap e."

32 Yt uruto yn i ti mio tã urutoꞌe maꞌato Tupana Pãꞌãu Wakuat iꞌewyte mio tã e at kaꞌap uruꞌe hap ewy te e Peteru. Mio wyti Tupana tum neran Topãꞌãu Wakuat tomi­ky­ꞌesat nug haria pe pãi e. Miꞌi Miit etiat ri urumikuap uruimo­herep miitꞌin me ehepe uhytꞌiꞌin e. Miꞌi Miit yn aheha­kye­raꞌat kuap hat e Peteru woꞌo­nãpin haria akag koꞌi pe.

"

33 Mio tã e Peteru hawyi woꞌo­nãpin haria iꞌatu­py­ꞌahak kahato Iesui potpo­ꞌo­roria ete. Miꞌi hawyi — Waku watu­ꞌuka miꞌiria iꞌatuꞌe toꞌope."

34 Miꞌi hawyi itote toĩneꞌen paꞌi kororia pyꞌa­setpe wẽtup ok miit iꞌatu­nãpin hat akag koro. Miꞌi miit poꞌog iꞌatu­mi­mõ­typot. Miꞌi ti Musei wãiꞌe hap moherep hat. Miꞌi miit set Kamarieu e hap het rakat. Miꞌi hawyi ipoĩꞌãm naꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpe yne nãpin hamo — Uimi­mu­ꞌeria e atiky­ꞌesat eweiꞌa­tu­po­ꞌoro porapꞌi meimuẽ­waria 12 ok takaria sura­raꞌin upi wẽtup yat kape e."

35 Tuwat yne ipotmu­ꞌeria hawyi toꞌe woꞌo­muꞌe hat Kamarieu itotiaria pe — Uipot­mu­ꞌeria e eiweꞌeg wo o e. Eiwa­nẽtup o kat aru pyno watunug Iesui mohey haria ete e."

36 Haꞌa­wyte wẽtup surara Teuta tuwe­mo­wato meiũpe tawa Ieru­sarẽi me e. Miꞌi hawyi 400 sura­raꞌin tuwat hupi e. Miꞌi turan ni ikuꞌuro raꞌyn Teuta taꞌa­tu­ꞌauka raꞌyn e. Miꞌi hawyi yt kat i raꞌyn topy­huꞌat iwat hemiit. Tuwat yne raꞌyn iwat haipe­piaria e. Mesup yt uwe i mekewat Teuta emiit mesuwe e Kamarieu Isareu ywania pe."

37 Iꞌewyte gaꞌatpo tama Karireia piat uhyt Iuta e hap het rakat tuwe­mo­wato meiũpe e. Miꞌi hawyi tuwat kahato miitꞌin hupi typyꞌi kahato hesu­ra­raꞌin wo e. Miꞌi hawyi mekewat woꞌoset puruk hap eꞌat pe toiꞌa­tu­kaykay yne tesu­ra­raꞌin tuwe­wawi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka kahato mesuwe maꞌato miꞌi turan ikuꞌuro raꞌyn Iuta hawyi teꞌe­ru­we­sytpok taꞌyn Iuta saipe­piaria torania e Kamarieu."

38 Miꞌi pote areꞌe mio ehepe waku ti aipohep taꞌyn Iesui saipe­piaria ete e. Waku waure wo yn naꞌyn aito iꞌatukai e Kamarieu. Iꞌatuwat iꞌatueko miitꞌin wanuat neꞌi pote ti aru ikahuro raꞌyn topy­huꞌat e."

39 Maꞌato iꞌatuehay pywuat Tupana wanuat pote ti aru yt karãmuo i wati­moma kuap iꞌatuehay e. Pyno Tupana etiano watu­ꞌuka pote imiꞌakit koꞌi wo aru wato­py­huꞌat uhytꞌiꞌin e Kamarieu paꞌi koro emiitꞌin me."

40 — Pywo kahato tig urunãpin mehĩ Kamarieu iꞌatuꞌe itotiaria. Miꞌi tã ti aru epiat urunãpin hap ewy ti aru pyno urutunug uhyt iꞌatuꞌe paꞌi koro kapiat waꞌa­tunug haria. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­kaykay 12 ok takaria teꞌe­ru­we­wawi. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌahyk ahyk saity saꞌag wo Iesui potmu­ꞌeria. Taꞌa­tu­ꞌa­piheg kahato hawyi wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe — Yt ewehenoi poꞌog i raꞌyn o miitꞌin me Iesui etiat iꞌatuꞌe. Yt ewehenoi teiꞌo iraniaꞌin me Iesui etiat iꞌatuꞌe. Maꞌato poꞌog ewetunug mote poꞌog aru saꞌag uruiꞌa­tu­ꞌa­piheg eipe iꞌatuꞌe. Pyno waku eweiwat i raꞌyn eiꞌyat koꞌi kape iꞌatuꞌe 12 ok takaria pe."

41 Miꞌi hawyi tuwat i raꞌyn more­kuaria yat koro pyi. Tuwat hawyi iꞌatu­wẽ­papꞌi kahato itote — Tupana iꞌatuꞌe urutu­wehum kahato raꞌyn eete iꞌatuꞌe. Koitywy urumo­sa­tyꞌi satyꞌi saꞌag kahato itote Esaꞌyru mohey haria uruto pote iꞌatuꞌe. Maꞌato ti waku uruho­ꞌopot Esaꞌyru Iesui set poꞌypyi iꞌatuꞌe."

42 Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria tiꞌa­tu­muꞌe at kaꞌap yne iꞌatuꞌyat puaria. Iꞌewyte taꞌa­tu­ꞌa­tu­muꞌe Tupana mõtypot yat koro totiaria. Yt iꞌatu­wẽ­pohep hin i maꞌato — Iesui ti Tupana tipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo.

Iesui potmu­ꞌeria mienoi hap ewy atiwan mesuwe uito Iruka.

"

6

1 Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria timo­herep kahato miitꞌin me yne Iesui etiat. Mekewat eꞌat pe imohey pakup i haria teꞌe­ru­we­mo­ty­pyꞌi kahato itote. Imohey pakup i haria typy pusu kuap haria tukup­teꞌen. Miꞌiria yne Iuteuria maꞌato typy pusu kuap haria miꞌiria tukup­teꞌen. Wẽtup ywania Kereku pusu kuap haria maꞌato wẽtup ywania Epereu pusu kuap haria. Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe Kereku pusu kuap haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Kat pote Epereu pusu kuap haria poꞌog imõꞌẽ taꞌa­tue­hi­wuria pe aito wuaria kai iꞌatuꞌe."

2 Miꞌi hawyi 12 ok takaria tikuap mio tã iꞌatuꞌe hap hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­kaykay raꞌyn torania hawyi teꞌe­roꞌe Iesui mohey haria typyꞌi rakaria pe — Maꞌato ti yt naku i uruiꞌatoiat Tupana ehay hiwu koꞌi piat miꞌu mõꞌẽ hamo iꞌatuꞌe. Uruto ti yt urupot­put­ꞌokꞌe i typy motpap nug hamo iꞌatuꞌe. Yt urupot­put­ꞌokꞌe i Tupana ehay moherep at kaꞌap hamo iꞌewyte hiwu poi hamo at kaꞌap iꞌatuꞌe. Niatpo kahato typy motpap nug hamo at kaꞌap iꞌatuꞌe."

3 Miꞌi tupono waku eweiꞌairo 7 ihainia wakuat rakat hiwu sese koꞌi piat miꞌu mõꞌẽ hamo iꞌatuꞌe. Waku eweiꞌairo iweꞌeg kahato rakaria iꞌatuꞌe. Waku eweikat Iesui mohey sese haria inug hamo iꞌatuꞌe. Waku Tupana Pãꞌãu Wakuat miky­ꞌesat ewywuat nug kuap haria eweiꞌairo iꞌatuꞌe. Eweiꞌairo ro wakuaria miitꞌin mimõ­typot koꞌi iꞌatuꞌe. Miꞌiria ewywuat yn ni waku wati­po­ꞌoro urupotpap nug hamo miꞌu mõꞌẽ hiwu koꞌi piat hamo iꞌatuꞌe 12 ok takaria Iesui mohey haria pe."

4 Maꞌato uruto wyti Tupana ehay mõꞌẽ haria wo yn ni urutu­kup­teꞌen aru at kaꞌap uruto iꞌatuꞌe. Iꞌewyte Tupana wywo yn uruto uruehay teran at kaꞌap iꞌatuꞌe."

5 Miꞌi hawyi wuꞌuka haria teꞌe­roꞌe — Pyno waku watunug eiꞌe hap ewy iꞌatuꞌe taꞌa­tu­wesat 12 ok takaria pe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌairo 7 ihainia. Saꞌa­wyꞌi taꞌa­tu­ꞌairo mekewat Iesui mohey kahato hat mehĩ Etewãu katu­pono Tupana Pãꞌãu Wakuat eiam kahato topy­huꞌat miꞌi miit. Taꞌi Tupana miky­ꞌesat ewy yn tutunug. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌairo wẽtup ok mekewat mehĩ Wiripi. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌairo mehĩ Pokuru iꞌewyte mehĩ Nikanu. Miꞌi hawyi mehĩ Timãu iꞌewyte mehĩ Pamena taꞌa­tu­ꞌairo. Miꞌi hawyi mekewat mehĩ Nikurau yt Iuteu ywania i mekewat tawa Antiokia piat taꞌa­tu­ꞌairo. Miꞌi hawyi torania meimuẽwat 7 ok taꞌyn tukup­teꞌen itote."

6 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mi­ꞌai­roria 7 ok takaria taꞌa­tuerut 12 ok takaria kape. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­we­ponug naꞌyn hawyi — Tupana etiꞌa­tu­poi­tyro kahato miꞌiria iꞌatuꞌe. Etum o meiko­rania pe esaika hap epotpap nug hamo iꞌatuꞌe 12 ok takaria.

"

7 Miꞌi hawyi hãpyk kahato meimuẽwat 7 ok takaria timõꞌẽ miꞌu hiwu sese koꞌi pe. Miꞌi pote Iesui potmu­ꞌeria sese 12 ok takaria tiꞌa­tu­muꞌe at kaꞌap miitꞌin yne Iesui miky­ꞌesat nug hap ete. Miꞌi hawyi yne tawa Ieru­sarẽi miaria pe taꞌa­tu­mõꞌẽ kahato Tupana ehay. Miꞌi pote typyꞌi kahato raꞌyn imohey pakup i haria itote tukup­teꞌen. Iꞌewyte iꞌatu kahato Iesui miky­ꞌesat yn nug haria tukup­teꞌen itote. Miꞌi turan paꞌiria sem iꞌewyte teꞌe­ro­py­huꞌat Iesui mohey haria wo raꞌyn itote.

"

8 Miꞌi hawyi mekewat mehĩ Etewãu timo­herep kahato raꞌyn miitꞌin me Tupana esaika hap — Taꞌi Tupana mikyꞌe kahato ti miꞌi iꞌatuꞌe. Taꞌi Tupana ti tuwehum kahato Etewãu ete iꞌatuꞌe toꞌope itote. Tupana ti hum kahato tewaku hap hawyi toimo­herep kahato topo wo Tupana yn inug kuap hap koꞌi. Yt miit minug kuap i koꞌi tutunug Tupana esaika hamo."

9 Maꞌato meiũran iraniaꞌin Iuteu ywania paꞌi koꞌi Tupana yat kaipywiat õꞌẽ haria iꞌatu­py­ꞌahak kahato Etewãu ete Taꞌi taꞌa­tu­ꞌakit reran neꞌi taꞌa­tuehay wo maꞌato yt taꞌa­tu­ꞌakit kuap i katu­pono miꞌi Tupana Pãꞌãu kaipyi raꞌyn ihay. Miꞌi pote Etewãu ehay ete iꞌatu­py­ꞌahak sese raꞌyn woꞌo­muꞌe haria yi Sireniu pywiaria tawa Aresã­tere pywiaria yi Sirisia pywiaria yi Asia pywiaria iꞌatu­py­ꞌahak kahato Etewãu ete. — Taꞌi uruto urutu­we­po­ꞌoro iꞌatuꞌe. Yt uwe i urupo­ꞌoro kuap haria iꞌatuꞌe. Taꞌi miitꞌin mipoꞌi poꞌi saity porop haria koꞌi uruto iꞌatuꞌe Etewãu me."

10 Miꞌi hawyi taꞌa­tunug Tupana mõtypot yat tawa Ieru­sarẽi me. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­setꞌok taꞌa­tuꞌyat Miitꞌin pore­nõtem wanĩ­kaptia po pywiat hap yat iꞌatuꞌe. Miꞌiria Etewãu tiꞌa­tu­wesat hãpyk kahato katu­pono Tupana Pãꞌãu kaipyi raꞌyn ihay. Iweꞌeg kahato poꞌog poꞌog iꞌatu­weꞌeg hap kai. Miꞌi pote yt taꞌa­tu­wesat kuap i. Yt kat iꞌatuꞌe kuap i Etewãu me."

11 Yt taꞌa­tu­wesat kuap i pote teꞌe­roꞌe toꞌope — Waku wati­po­ꞌoro heso rakaria more­kuaria kape heso hap Etewãu etiat enoi hamo. Waku mio tã iꞌatuꞌe heso rakaria — Etewãu ni ihay saꞌag kahato Tupana ete e hamo iꞌatuꞌe. Tupana etiat weky­ryꞌi hat neꞌi iꞌewyte ahaꞌa­seꞌi Musei ete ihay saꞌag kahato e hamo iꞌatuꞌe ipyꞌahak takaria."

12 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Etewãu etiat taꞌa­tueso hamo. Miꞌi hawyi nagnia tikuap taꞌyn hawyi yt iꞌatu­wese hin i raꞌyn Etewãu ete. Miꞌi pote nagnia iꞌewyte miwan enoi haria tuwat raꞌyn sura­raꞌin wywo. Miꞌi hawyi haty wo taꞌa­tu­pytyk Etewãu. Miꞌi hawyi yi upi taꞌa­tuekyi more­kuaria yat kape ihay kuap hamo pywo apo sio yt hap kuap hamo."

13 Miꞌi hawyi henoi hanuaria iꞌatu­poĩꞌãm taꞌa­tueso hap teꞌe­roꞌe hamo — Meiũwat Etewãu ti aimo­weu­kaꞌi Tupana yat ete aiꞌy­wania nãpin hap ete iꞌatuꞌe."

14 Meiũwat Tupana yat wato ti Iesui tipuruk irane e wyti iꞌatuꞌe. Saꞌa­wy­ꞌiwuat aheko yne ainãpin Musei piat hap ti Iesui tawa Nasare piat timoma irane e ti Etewãu iꞌatuꞌe."

15 Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­ra­haꞌat Etewãu kape hawyi — Are pãi iꞌatuꞌe iwat howa ti hẽtyhot raꞌyn atipy piat owa hẽtyhot hap ewy raꞌyn iꞌatuꞌe toꞌope typyꞌi rakaria.

Miꞌi tã hap ewy taꞌa­tunug Etewãu ete wakuat pytkai. Miꞌi tã etiat atiwan mesuwe uito Iruka.

"

7

1 Miꞌi hawyi paꞌi koro apoꞌe Etewãu me — Pyno apo mio tã iꞌatuꞌe hap pywo sio yt e."

2 Miꞌi hawyi toiwesat — Eiwa­nẽtup to meikowo mehĩꞌin e uhaꞌa­se­ꞌiꞌin uiꞌy­wania e waku sakpo e ti Ahetu­pana. Nimo raꞌyn ti tuwe­mo­herep ahaꞌa­seꞌi Aparãu me yi Mesu­pu­tamia pe."

3 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat Tupana toꞌe — Aparãu e erẽtem no ewat eꞌyi pyi eꞌywotꞌin yaty­pepyi e. Atimo­herep teran wyti epe wẽtup yi e Aparãu me e."

4 Miꞌi hawyi totoiat raꞌyn tetawa Kauteu hawyi toto pya tetawa pyi mekewat tawa Arã kape toto wẽtup yi kape toto. Miꞌi hawyi toĩneꞌen tawa Arã me. Toꞌywot ikuꞌuro hawyi Aparãu toto i raꞌyn aikope aikope Tupana timo­herep muꞌap hap upi toto. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe mesuwe aikope mio watoĩ­neꞌen hap kape toto e Etewãu. Mesuwat aheꞌyi tote hewyry motꞌi hawyi Tupana toꞌe tope — Aparãu e mesuwat yi yne wyti aru atum epe uiwy e. Pywo ti mesuwat yi wato hap ok tã atum yne epe iꞌewyte ewat emiariru emiari­ruꞌin wuatꞌi eꞌat piaria pe atum mesuwat eꞌyi e."

5 Mio tã e ti saꞌa­wyꞌi Tupana ahaꞌa­seꞌi Aparãu me yt wẽtup i imẽpyt sese te turan. — Atimo­ty­pyꞌi kahato ti aru esaꞌy­ruꞌin e. Taꞌi mesuwat yi yne atum mesup epe e yt kat i hin te Aparãu eꞌyi meiũpiat te turan e. Yt ipyãtap ok tã i te heꞌyi turan e Etewãu."

6 Miꞌi hawyi Tupana toꞌe Aparãu kape — Emiari­ruꞌin wyti aru 400 eꞌat iꞌaman mot turan naꞌyn ikohye­wyry kahato wanĩ­kaptia eꞌyi tote e. Itote ti aru esaipe piaria hoꞌopot kahato. Motpap wyti aru taꞌa­tunug yt kat saꞌup i e. Taꞌi taꞌa­tu­ho­ꞌopot kahato wanĩ­kaptia pyꞌa­setpe e Tupana ahaꞌa­seꞌi Aparãu me e."

7 Maꞌato emiariru koꞌi atomoe­ha­ky­ꞌeꞌi haria ti aru atiꞌa­tu­ꞌa­piheg kahato e. Aikope aikope emiariru koꞌi tukup­teꞌen wanĩ­kaptia po pe turan areĩneꞌen iꞌatu­ka­wiano kahato hamo e. Yne yne esaipe­piaria ewanĩ­kaptia atiꞌa­tu­ꞌa­piheg kahato aru e Tupana. Miꞌi hawyi atiꞌa­tu­po­re­nõꞌẽ ti aru wanĩ­kaptia po pyi. 400 eꞌat iꞌaman mot hap ete atiꞌa­tu­kaykay aru miꞌiria meikowo mesuwat eꞌyi kape i raꞌyn e. Miꞌi hawyi ti aru tõꞌẽ tõꞌẽ kahato esaipe­piaria yne meikowo uimõ­typot hamo e Tupana saꞌa­wyꞌi ahaꞌa­seꞌi Aparãu me e Etewãu."

8 Miꞌi pote atiky­ꞌesat yt kat i emusin sokpe e. Atiky­ꞌesat yne esaipe­piaria esaꞌy­ruꞌin emiari­ruꞌin toꞌo­ꞌewy wẽtup ywania yn e. Miꞌi pote eremusin sokpe tekꞌe. Iꞌewyte etitek esaꞌyru Isaki emusin sokpe e. Miꞌi tã eipiit eweimo­herep pote uweꞌin esaipe­piaria hap tuwekuap yt kat i eimusin sokpe hap ete e. Miꞌi hawyi ti aru uwe eꞌywania sese kuap hap topy­huꞌat e Tupana Aparãu me saꞌa­wyꞌi sese e Etewãu. Miꞌi hawyi Aparãu haꞌyru raꞌyn Isaki tuwe­mo­herep e. Miꞌi hawyi 8 eꞌat toĩneꞌen tuwe­mo­herep hawyi Aparãu tosa­ꞌyru ahit pe toihep kyse hit wo aikotã Tupana mienoi ewy e. Miꞌi hawyi Isaki saꞌyru raꞌyn Iako aiꞌy­wania ywot pot tuwe­mo­herep 12 ok haꞌyru rakat raꞌyn topy­huꞌat e Etewãu. Iako saꞌy­ruꞌin 12 ok takaria saipe­piaria kaipyi ti mesup watoĩ­neꞌen 12 ok ywania aito hap watikuap taꞌyn e. Miꞌi hawyi wẽtup Iako saꞌyru ti Iuse e."

9 Saꞌa­wyꞌi Iuse ete iyke­ꞌetꞌin teꞌe­ru­we­moe­ha­ꞌy­wywi kahato miꞌi pote taꞌa­tu­we­neru raꞌyn tama Esitu piaria pe. Itote itotiaria toiꞌa­tue­ropat yt kat saꞌup i taꞌatuium pytkai. Miꞌi hawyi itote Iuse tuweran toĩneꞌen maꞌato Tupana yt iꞌatoiat hin i Esitu pe e."

10 Tupana tika­wiano kahato Iuse hoꞌopot hawiat heĩneꞌen hap ete e. Itote toimo­weꞌeg kahato poꞌog Esitu ywania kai. Miꞌi pote yi Esitu piat morekuat Warãu tikyꞌe kahato Iuse. Toiky­ꞌesat kahato toꞌyat piaria torania akag wo hap hawyi yi Esitu piat tuꞌisa koro wo raꞌyn totopag Iuse temiitꞌin poꞌog torania kai e. Tuwehum kahato morekuat Warãu Iuse ete e."

11 Mekewat eꞌat pe yt kat i hin i itote iꞌaman yi Esitu pe iꞌewyte yi Kanãꞌã pe yt kat i hin i miꞌi pote yꞌy yt kat i. Yt naku i kahato itote katu­pono topap taꞌyn yne mikoi iꞌewyte iꞌatu­hũria miꞌu. Miꞌi hawyi aiꞌy­wania ahaꞌa­se­ꞌiꞌin ete yt naku i topy­huꞌat. Meiũran uꞌi yne ikahuro raꞌyn ahaꞌa­seꞌi Iako saꞌy­ruꞌin yat rote."

12 Miꞌi hawyi ahaꞌa­seꞌi Iako tikuap taꞌyn uꞌi kahato yi Esitu pe e hap toikuap hawyi toiꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn tosa­ꞌy­ruꞌin Iuse eyke­ꞌetꞌin uꞌi kyiꞌat hamo e."

13 Miꞌi hawyi iꞌatu­mierut uꞌi yt kat i hawyi toiꞌa­tu­po­ꞌoro i raꞌyn poꞌog uꞌi kyiꞌat hamo. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe yi Esitu pe hawyi tuwe­hytꞌok morekuat wato emiit akag Iuse yat pe. Miꞌi hawyi Iuse tuwe­mo­herep taꞌyn toyke­ꞌetꞌin kape — Uito ti eheywyt sese Iuse toꞌe hamo e. Miꞌi hawyi Iuse tomo­herep toeyke­ꞌetꞌin yi Esitu piat morekuat koro Warãu kape ikuap hamo e."

14 Waku yne hawyi toikaykay toꞌywot Iako tuwe­wawi tama Esitu kape. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn itotiaria Iako wywo 75 miit tuwat raꞌyn ahaꞌa­se­ꞌiꞌin nimuaria mẽpytꞌin e Etewãu toꞌauka teran haria pe."

15 Pyno uhytꞌiꞌin ipotꞌapyk taꞌyn ahaꞌa­seꞌi saꞌa­wy­ꞌiwuat Iako tama Kanãꞌã pyi tama Esitu kape e. Taꞌi watikuap aikotã Iako toĩneꞌen motꞌi yi Esitu tote hawyi itote ikuꞌuro raꞌyn hap watikuap e. Iꞌewyte ahaꞌa­se­ꞌiꞌin nimuat Iako saꞌy­ruꞌin 12 ok takaria wyti yne topap yi Esitu tote e."

16 Maꞌato miꞌiria yt taꞌa­tusyp hin i Esitu pe maꞌato taꞌa­tusyp taꞌyn yi Kanãꞌã pe aikope saꞌa­wyꞌi Aparãu syp hawe mekewat tawa Sikẽi e hap tote. Taꞌa­tusyp yne aheꞌyian­miaria aikope saꞌa­wyꞌi Aparãu tikyiꞌat nu kaꞌa uhyt Emu saꞌy­ruꞌin kai saꞌup mo yi Kanãꞌã pe e."

17 Miꞌi hawyi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin emiariru koꞌi teꞌe­ru­we­ty­pyꞌi kahato aito wuaria nimuaria yi Esitu tote. Miꞌi hawyi ti teꞌe­ra­ꞌaipok teran i raꞌyn yi Kanãꞌã kape aikotã saꞌa­wyꞌi Tupana toꞌe Aparãu me hap ewy raꞌyn e."

18 Meiũran wẽtup ok morekuat i raꞌyn topy­huꞌat yi Esitu pe morekuat pakup. Miꞌi ti yt ikuap i raꞌyn ahaꞌa­seꞌi Iuse etiat e."

19 Taꞌi tuweu­kaꞌi kahato raꞌyn saꞌa­wy­ꞌiwuat aito wuaria ete — Yt naku i kahato typyꞌi eimẽ­pytꞌin meiũpe e aiꞌy­wania pe e. Miꞌi pote o eweipugha raꞌyn ehaꞌy­ruꞌin iꞌatu­ꞌy­wãꞌĩ turan iꞌatu­ku­ꞌuro hamo e morekuat pakup ahaꞌa­seꞌi Musei ywãꞌĩ hap eꞌat pe e."

20 Miꞌi hawyi Musei ywãꞌĩ hap eꞌat topy­huꞌat maꞌato teꞌe­ra­ꞌa­kasa ikahu kahato raꞌyn hap kape hawyi iꞌywot ity tomotag naꞌyn iheg me myeꞌym ewaty taꞌa­tuꞌyat pe e."

21 Wẽtup eꞌat pe taꞌa­tupag Musei hire urutu wato pe yꞌy hit owa tote. Taꞌa­tu­mõto iꞌanam me aikope yt uwe i ipuẽti kuap hap tote taꞌa­tupag e. Maꞌato morekuat koro sakiꞌyt tipuẽti Musei tuwei turan tuwak tuerut e. Miꞌi hawyi totat raꞌyn Musei hawyi — Uimẽpyt raꞌyn e. Miꞌi hawyi morekuat koro sakiꞌyt tomotag naꞌyn Musei tomẽpyt no raꞌyn e."

22 Meiũran morekuat timo­weꞌeg kahato Musei. Toimuꞌe kahato tosai­pe­piano. Toiꞌa­tu­muꞌe kahato aikotã Esitu ywania more­kuaria mikuap koꞌi yne toiꞌa­tu­muꞌe e. Miꞌi hawyi Musei itag hawyi — Taꞌi tohepap kahato morekuat ewy iꞌatuꞌe Esitu ywania Musei pe e."

23 Toikuap yne hãpyk hap hawyi 40 iꞌaman mot pe tokosap hawyi Musei toꞌe tuwepe — Are pãi uhewyry teran naꞌyn uiꞌy­wania kape uiwa­ꞌa­kasa hamo. Isareu ywania kape araꞌa­kasa teran e Musei e."

24 Miꞌi hawyi taꞌa­kasa tewyry hap upi Esitu ywania esurara kape wẽtup ok toꞌy­wania ahyk hat kape taꞌa­kasa. Miꞌi hawyi Musei ipyꞌahak taꞌyn hawyi Esitu ywania esurara toiꞌauka raꞌyn towyꞌok poꞌypyi e."

25 — Taꞌi uiꞌy­wania tikuap hawyi ti aru uikyꞌe raꞌyn e tuwepe. Taꞌi Tupana mipo­ꞌoro ti en wanĩ­kaptia po piat hat wyti en iꞌatuꞌe wyti aru uiꞌy­wa­niaꞌin e tuwa­nẽtup hawe tuwepe Musei. Maꞌato yt pywo pe hin i katu­pono miꞌi hawyi wẽtup eꞌat i raꞌyn toto hawyi toipuẽti toꞌy­wania typy ok wuꞌuka haria e."

26 Miꞌi hawyi tokosap iꞌatu­mo­perup i hamo — Uheywytꞌin e wãi eiwu­ꞌuka teiꞌo e katu­pono wẽtup ok yn ahaꞌa­seꞌi kaipywiat aito wẽtup ywania yn eipe pote yt naku i eiwu­ꞌuka eiwo­ꞌope e."

27 Miꞌi hawyi mekewat wuꞌuka hap nug hat toꞌe Musei pe — Motoro meiũpepyi e katu­pono yt urupo­rekuat hin i en e. Uwe pyno epoꞌoro meikowo urunãpin hamo e Musei pe."

28 Uiꞌauka teran en e aikotã gaꞌatpo etiꞌauka morekuat esurara hap ewy apoꞌe Musei pe."

29 Mio tã e pote Musei tokenꞌẽ raꞌyn morekuat pupi hawyi topopy raꞌyn pya yi Esitu pyi e Etewãu. Miꞌi hawyi mekewat yahig wato tote Musei hewyry raꞌyn 40 anu tohũria apykok hap upi hewyry."

30 Miꞌi tote toipuẽti teha­ryꞌi e. Miꞌi tote typy ok haꞌyru raꞌyn tuwe­mo­herep e. Wẽtup eꞌat pe Musei toto raꞌyn yityꞌok Sinai kape hawyi itote taꞌa­kasa hu yp wuk hap."

31 Miꞌi hawyi aria pyꞌa­setpe atipy piat miit ewywuat tuwe­mo­herep e. Miꞌi hawyi tokosap ikuap hamo."

32 Miꞌi hawyi toikuap Tupana ehay itote — Uito ti ewat eꞌase­ꞌiꞌin eTupana e. Uito ti eꞌaseꞌi Aparãu Isaki Iako eTupana e Musei pe. Miꞌi pote Musei iwuwu kahato hawyi yt taꞌa­kasa poꞌog neran i howawi — Arahaꞌat Tupana sese kape pote meremo uiku­ꞌuro e tuwepe."

33 Miꞌi hawyi Tupana toꞌe Musei pe — Etihep to epy sokpe uimõ­typot hamo katu­pono meiũpe uimõ­typot hap eꞌyi tote ewyry e."

34 Ariot atipy kaipyi aiꞌy­wania ehakye­raꞌat wanĩ­kaptia po pywiat hamo e. Yt naku i kahato taꞌa­tu­ho­ꞌopot yi Esitu pe e. Araꞌa­kasa raꞌyn yne yi Esitu piaria kape e. Iꞌatue­ha­ky­ꞌeꞌi kahato yi Esitu pe hap kape araꞌa­kasa e. Iꞌatu­mi­ky­ryꞌi kahato itote iꞌatuete uhehamo e. Taꞌi iꞌatu­wo­ꞌo­kakꞌi hap atikuap hawyi ti ariot atipy kaipyi iꞌatue­ha­kye­raꞌat hamo e Musei pe. Woro­po­ꞌoro mesup yi Esitu kape uhemiitꞌin pore­raꞌat wanĩ­kaptia po pywiat hamo e Ahetu­pana Musei pe e Etewãu."

35 Pyno tomi­ꞌairo Musei Tupana tipo­ꞌoro temiitꞌin ehakye­raꞌat hamo e. Taꞌi toipo­ꞌoro Musei yi Esitu kape tehay atipy kaipywiat enoi hamo e. Yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat hin i Musei taꞌa­tu­po­rekuat nuat pytkai Tupana tipo­ꞌoro miꞌi miit aiꞌy­wania saꞌa­wy­ꞌi­wuaria ehakye­raꞌat hamo e. Tupana ihay mekewat ariaꞌyp wuk hap kaipyiat turan toipo­ꞌoro Musei temiitꞌin powyro hamo. Putꞌokꞌe itote yi Esitu pe hawyi temiitꞌin sese teꞌe­roꞌe — Uwe kahu epoꞌoro urupo­rekuat no urunãpin hamo iꞌatuꞌe Musei pe. Meimuẽ­wuaria e haria kape Tupana tipo­ꞌoro Musei e Etewãu."

36 Taꞌi iwato kahato Tupana esaika hap Musei timo­herep yi Esitu pe e. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­po­re­nõtem naꞌyn aiꞌy­wania saꞌa­wy­ꞌi­wuaria wanĩ­kaptia po pyi e. Miꞌi hawyi Musei timo­herep Tupana esaika hap hyemuiꞌa koro yꞌy hup e hap tote e. Taꞌi tutunug muꞌap yꞌy pyꞌa­setpuo ihyemuiꞌa koro sakpo e. Miꞌi hawyi tuwat ihyemuiꞌa sakpo yi gag upi wanĩ­kaptia po pyi e. Miꞌi hawyi yahig wato tote 40 anu toimõ­typot Tupana iwat hesaika hamo e. Itote tutunug yt miitꞌin minug kuap i koꞌi wuatꞌi ehamo e."

37 Taꞌi aiꞌy­wania miꞌatoiat Musei saꞌa­wyꞌi topy­huꞌat Tupana miꞌairo miꞌi miit pytkai e Etewãu toꞌauka teran haria pe. Taꞌi nimuat Musei henoi yiannote Isareu ywania pe — Uiꞌy­wania e meiũran wyti aru Tupana tomo­wato kahato tomi­po­ꞌoro uiꞌe­wywuat eipo­rekuat koro wo e. Miꞌi Miit uhaipepiat sese tuwe­mo­herep aru wẽtup ahemia­riru e saꞌa­wyꞌi Musei e."

38 Saꞌa­wyꞌi toiꞌa­tu­nãpin kahato aiꞌy­wania Isareu ywania mekewat yityꞌok Sinai e hap tote aikotã atipy kaipywiat henoi tope hap ewy tohenoi ahepe saꞌa­wyꞌi sehay wuatꞌi eꞌat piat tohenoi aiꞌy­wania pe e."

39 Maꞌato ahaꞌa­se­ꞌiꞌin yt iꞌatupap teran hin i Tupana mimo­herep sehay wuatꞌi eꞌat pianuat upi e. Taꞌa­tupun neꞌi hawyi teꞌe­ru­we­morem neran yi Esitu kape i raꞌyn e."

40 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe Musei ywyt Arãu me — Etunug no Ahetu­pana epo wo mehĩ aipuꞌap moherep hanuat iꞌatuꞌe. Katu­pono aipuꞌap moherep hat eykeꞌet Musei ti toto raꞌyn yityꞌok kape iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi mio yt uruikuap i raꞌyn aikope toĩneꞌen Musei hap sio ikuꞌuro sio yt iꞌatuꞌe Arãu me e."

41 Miꞌi hawyi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin tunug wewato ahup hit iãꞌãkap taꞌa­tue­tu­pana wo e. Miꞌi ete teꞌe­ru­wehum kahato iꞌewyte aiꞌy­wotꞌin tomõ­typot taꞌa­tupo wuat taꞌa­tu­minug wewato ahup hit e. Miꞌi hawyi ti taꞌa­tu­ꞌauka raꞌyn taꞌa­tuhũ imõtypot hamo e. Miꞌi hawyi taꞌatuium hãꞌãkap we — Waku kahato en tupana taꞌa­tuꞌe hap wewato pe aiꞌy­wotꞌin nimuaria e. Ikahu kahato ahetu­pana iꞌatuꞌe toꞌope e."

42 Miꞌi hawyi Tupana toꞌe — Pyno waku eweipy­huꞌat ehetu­pana wẽtup kawiat wywo e Tupana. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mõ­typot tupana wo at waty waikiru koꞌi e. — Uruetu­pana kahato en at waty waikiru iꞌatuꞌe saꞌag ahaꞌa­se­ꞌiꞌin e."

43 Yt naku i taꞌa­tu­mõ­typot tupana wo Tupana minug koꞌi aikotã Tupana toꞌe miwan me hap ewy — Yt uimõ­typot hin i eipe — Uruimõ­typot En eweiꞌe uhepiat pytkai e Tupana. — Uruhũria uruiꞌauka emõtypot haype eweiꞌe uhepe wen maꞌato atikuap kahato eheso hap e. Yt uimohey haria hin i eipe e. Atikuap eiwa­nẽtup hap eipyꞌa piat at kaꞌap ehewyry uimi­po­ꞌoro Musei upiat turan mekewat yahig wato tote turan. Yt uhowawi hin i eipyꞌa koꞌi maꞌato mekewat ehetu­pana Moroki kape yn eipyꞌa e. — Waikiru Irenwã waku kahato ahetu­pana wo eweiꞌe eiwo­ꞌope itote e. Tupa­naria iãꞌãkap koꞌi wyti ewetunug kahato itote ehetu­pana ewywuat koꞌi e. Miꞌiria yn eweimõ­typot at kaꞌap itote. — Uruimõ­typot kahato Aparãu eTupana eweiꞌe kahato yt pywo pe pytkai i e Tupana sese. Pyno woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro eipe pya kahato eheꞌyi wakuat kai wẽtup ywania kape wẽtup tama kape. Ehewa­nĩ­kaptia esura­raꞌin po pe eweikup­teꞌen aru pya kahato eheꞌyi uimiium wakuat kaipyi hawyi e. Ehewa­nĩ­kaptia yt nakuaria i po pe wyti aru eweikup­teꞌen e. Mekewat yi Papi­runia e hap kape woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro aru e. Miꞌi tote ehewa­nĩ­kaptia yt nakuaria i eropat hamo woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro aru e Tupana saꞌa­wyꞌi miwan me aiꞌy­wania pe Amosi 5.25-27 pe e."

44 Pyno yahig koro puo nimuaria aiꞌy­wania ikohye­wyry kahato e. Miꞌiria pe Musei toꞌe — Waku watunug no Tupana yat koro meiũpe aikotã Tupana mimo­herep kat kupitu kat kupitu hap ewy e. — Waku ipe kawiat iꞌewyte sokpe kawiat ewetunug uimõ­typot yat e Tupana uhepe e Musei e. Saꞌa­wyꞌi Tupana ihay kahato aiꞌy­wania pe tomõ­typot yat sokpe kawiat puo."

45 Miꞌi hawyi karãpe tuwe­hytꞌok yi Kanãꞌã pe turan mekewat eꞌat pe Tupana mõtypot yat ipe kawiat taꞌa­tue­reto yi Kanãꞌã kape e. Maꞌato ahaꞌa­seꞌi Musei yt teke i yi Kanãꞌã pe katu­pono ikuꞌuro Iũtãu hy sakpo yityꞌok tote e. Miꞌi hawyi Tupana tiꞌasyp itote e. Miꞌi hawyi Musei saipepiat Iusue upi raꞌyn tuwe­hytꞌok kahato tawa Kanãꞌã pe nimuaria aheꞌyian­miaria e. Miꞌi hawyi yi Kanãꞌã pe taꞌa­tu­puẽti wẽtup ywania koꞌi raꞌyn ahewa­nĩ­kaptia sese yt nakuaria i maꞌato miꞌiria Tupana tiꞌa­tu­sopo yne raꞌyn hawyi tutum yi Kanãꞌã aiꞌy­wania pe e. Miꞌi hawyi toĩneꞌen naꞌyn Tupana mõtypot yat ipe kawiat yi Kanãꞌã tote e. Miꞌi hawyi aiꞌy­wania teꞌe­ru­we­mo­ty­pyꞌi kahato itote e. Miꞌi hawyi mehĩ Tawi topy­huꞌat morekuat koro wo itote e."

46 Morekuat Tawi ete Tupana tuwehum kahato raꞌyn e. Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe morekuat Tawi toꞌe — Uhaꞌa­seꞌi Iako eTupana e atunug neran meiũpe aheꞌyi Kanãꞌã tote emõtypot yat sese e."

47 Miꞌi hawyi — Waku esaꞌyru inug e. Miꞌi hawyi morekuat Tawi ikuꞌuro hawyi haꞌyru morekuat Sarumãu tunug naꞌyn Tupana yat koro itote e."

48 Maꞌato watikuap taꞌyn aikotã Ahetu­pana yt toĩneꞌen kuap i aipo wuat aiminug toꞌyat pe e Etewãu."

49 Kat pote nimo Tupana toꞌe — Atiky­ꞌesat pote waku yne waikiru koꞌi tote araꞌapyk hawyi mytyp yne tote waku uipy heiam topy­huꞌat e. Uiwato kahato. Yt areĩneꞌen neran i miitꞌin minug uiꞌyat koꞌi pe e. Uiꞌyat wato hap ok tã yt uwe i inug kuap are katu­pono areĩneꞌen atipy pe iꞌewyte areĩneꞌen yi tote e."

50 Uiwat uiminug yne yne waikiru sem hawyi at yi waty iꞌewyte yne ipuat koꞌi atiꞌa­tunug yne. Pyno aikotã aru pyno eipe ewetunug uheiam yi tote e Tupana miwan me Isaia 66.1-2 pe e Etewãu toꞌauka teran haria pe.

"

51 Uiꞌy­wania e saꞌa­wy­ꞌi­tepyi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin tuꞌuka kahato Tupana miky­ꞌesat nug hap ete e. Koitywy miꞌiria ewywuaria eweikup­teꞌen eiperia e. Taꞌi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin ewywuaria kahato eweikup­teꞌen e. Taꞌi eipyꞌa heg kahato aikotã aiꞌy­wania saꞌa­wy­ꞌi­wuaria ewy sese eweikup­teꞌen e. Tupana Pãꞌãu miky­ꞌesat koꞌi yt ewetunug hin i eiperia e. Ipyꞌahak sese rakaria wo eweikup­teꞌen Tupana piat eikyꞌe hap ete e. Taꞌi eweho­ꞌo­ꞌo­kenhyp kahato wyti ehewaure kaꞌa koꞌi Tupana ehay kape e. Aikotã aiꞌy­wania nimuaria ewy kahato ti ewetunug yt naku i saꞌag kahato Tupana mipo­ꞌoro koꞌi ete e. Taꞌi Tupana mipo­ꞌo­roria yne auka haria ti eipe eiꞌy­wotꞌin pot koꞌi ewy e."

52 Taꞌi Tupana ehay moherep haria saꞌa­wy­ꞌi­wuaria yne henoi henoi kahato Hemiit Wakuat ut hamuat hap maꞌato miꞌiria ete wyti ahaꞌa­se­ꞌiꞌin tiꞌa­tu­mi­ky­ryꞌi kahato hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka saꞌag neꞌi e. Taꞌi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin ewywuaria eweikup­teꞌen katu­pono gaꞌatpo Tupana tipo­ꞌoro Temiit Wakuat Aipo­rekuat nuat sese aikotã toꞌe hap ewy wen maꞌato Miꞌi Miit Wakuat eweimaꞌat saꞌag neꞌi hawyi ti eweiꞌauka saꞌag neꞌi ariaꞌyp posak tote e Etewãu toꞌauka teran haria pe."

53 Taꞌi iꞌewyte Tupana mipo­ꞌo­roria atipy kaipy­wiaria henoi hãpyk kahato Musei pe Tupana ehay Miꞌi Miit etiat einãpin hamuat wen maꞌato yt eweimohey hin i iꞌatu­mi­mo­herep koꞌi e. Atipy kaipy­wiaria ehay pun haria eipe e Etewãu toꞌauka teran haria pe."

54 Miꞌi hawyi mio tã e pote iꞌatu­py­ꞌahak kahato raꞌyn Etewãu ete kyryꞌet kyry­ꞌet­ꞌi­ꞌa­tuꞌe."

55 Maꞌato Tupana Pãꞌãu Wakuat no toĩneꞌen kahato Etewãu ete. Miꞌi hawyi tehaꞌat atipy kape Etewãu. Miꞌi tote Tupana mimõ­typot hap ẽtyhot hap itote taꞌa­kasa. Miꞌi turan — Aheykeꞌet Iesui itote e."

56 Ewehaꞌat ro Tupana po sese kawiat ipoĩꞌãm naꞌyn e. Are pãi ikahu kahato ikahu kahato e. Waku kahato itote. Ewehe­haꞌat ro e Etewãu iꞌatuepe."

57 Miꞌi hawyi — Wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe yt naku i e hat iꞌatuꞌe. Epoꞌinik to katu­pono yt uruikuap teran i poꞌog ehay iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo. Miꞌi haype meremo teꞌe­ru­we­waure kaꞌa hik taꞌa­tupo wo. Miꞌi hawyi torania itotiaria tuwat tuwat Etewãu ehay monik hamo."

58 Miꞌi pote taꞌa­tu­po­re­nõtem Etewãu tawa Ieru­sarẽi myi. Miꞌi hawyi iꞌauka haria teꞌe­re­ka­misa hep ium taꞌa­tu­ꞌakag kurum iwasu Sauru po pe. Miꞌi hawyi Sauru toꞌe tesu­ra­raꞌin me — Eweiꞌauka ro Etewãu nu wo e haty wo."

59 Miꞌi hawyi mak makꞌe iꞌatuꞌe nu wo Etewãu auka hamo. Miꞌi turan Etewãu ihay haty wo — Uika­ꞌiwat Iesui epo pe raꞌyn atum uipãꞌãu e."

60 Mio tã toꞌe hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk hawyi — Uika­ꞌiwat etiꞌa­tu­kyꞌe yn naꞌyn o yne uiꞌauka haria e. Waure wo ereĩneꞌen uiꞌauka hap kai e haty wo hawyi ipyhu tekꞌe hawyi ikuꞌuro raꞌyn toket sese.

Miꞌi tã hap ewy taꞌa­tu­ꞌauka aiwy Etewãu hawyi atiwan mesuwe uimiwan me. Uito ti mekewat mohag nug hat Iruka.

"

8

1 Mekewat eꞌat turan kurum iwasu Sauru timoma teran yne Iesui mohey haria tawa Ieru­sarẽi totiaria. Toiꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi kahato Aika­ꞌiwat emiitꞌin yne. Miꞌi hawyi iꞌatue­ha­ky­ꞌeꞌi kahato itote imohey haria. Miꞌi pote teꞌe­ro­popy kahato pya tawa Ieru­sarẽi kaipyi Sauru piat taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka hap pupi. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­we­sytpok kahato aikope aikope waku hap kape kat etawa hit kape kat etawa wato kape tuwat tuwat. Iraniaꞌin tuwat yi Samaria kape maꞌato iraniaꞌin tuwat yi Iuteu kape. Maꞌato Iesui saipe­piaria 12 ok takaria yt teꞌe­ro­popy hin i tawa Ieru­sarẽi kaipyi."

2 Miꞌi hawyi Iesui mohey haria koro koꞌi tuwat taꞌa­tuwy Etewãu piit syp hamo. Taꞌa­tu­ꞌasyp turan paaꞌi­ꞌa­tuꞌe kahato ikyꞌe haype. Taꞌa­tusyp hawyi teꞌe­ruwak kahato itote ikyꞌe kahato haria pote.

"

3 Miꞌi hap eꞌat pe iꞌatu­ꞌakag Sauru timoma kahato Iesui mohey haria tawa Ieru­sarẽi miaria. Miꞌi pote yne iꞌatuꞌyat puo teke teke toiꞌa­tu­moma teran haype. Ihainiaꞌin iꞌewyte hary­po­riaꞌin toiꞌa­tu­he­repꞌi herepꞌi yi upi hawyi toiꞌa­tu­pyhyp woꞌo­pyhik hawe. Miꞌi tet pupi iraniaꞌin Iesui mohey haria teꞌe­ru­we­sytpok kahato tawa Ieru­sarẽi kaipyi teꞌe­ru­we­nõꞌẽ.

"

4 Miꞌi hawyi maꞌato kat etawa pe kat etama pe aikope aikope teꞌe­ro­py­huꞌat hap tote taꞌa­tu­ꞌa­tu­sytpok kahato sehay wakuat yne Iesui etiat."

5 Miꞌi hawyi mekewat 7 ok takat Wiripi toto yi Samaria kape. Miꞌi hawyi itote topot­muꞌe tehay wo — Iesui ti Tupana Miꞌairo Aipo­rekuat nuat e."

6 Miꞌi hawyi Wiripi po puo Tupana timo­herep kahato itotiaria pe tesaika hap. Iwato kahato toimo­herep wakuap koꞌi yt miit minug kuap i hap ewy tutunug Wiripi po wo. Miꞌi pote yi Samaria piaria teꞌe­ra­haꞌat kahato iꞌewyte teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato hawyi — Uhyt mimi koitywy uruimohey raꞌyn Iesui ti rat Tupana Saꞌyru iꞌatuꞌe. Pywo ti rat emienoi Wiripi iꞌatuꞌe."

7 Miꞌi pote Iesui tiꞌa­tu­sopo kahato ahiagnia yi Samaria ywania piit pyi Wiripi po wo. Toiꞌa­tu­sopo turan kakꞌi­ꞌa­tuꞌe kakꞌi­ꞌa­tuꞌe ahiagnia. Ikag motꞌi rakaria toiꞌa­tu­moe­hãite kahato. Yt hewyry kuap i rakaria toiꞌa­tu­moe­wyry i raꞌyn. Ipiit heg nakaria toiꞌa­tupiit mope­rupꞌi i raꞌyn."

8 Miꞌi pote yi Samaria totiaria — Waku sakpo waku sakpo En Tupana iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay wepit kahato popuo.

"

9 Waku kahato yi Samaria tote wen maꞌato toĩneꞌen itote wẽtup ok paini Simãu e hap het rakat. Miꞌi ti tomikuap ewy inug topo wo yt pywo piat i. Toimo­herep kat koꞌi kat koꞌi miitꞌin atumo­pe­rupꞌi hap katu­pono toiky­ꞌesat topo pe yne miitꞌin haype itotiaria tomohey hap toiky­ꞌesat. Miꞌi pote toꞌe — Pywo ti rat Tupana mipo­ꞌoro ahepaini wuat e Simãu miitꞌin maꞌat hamo."

10 — Uito ti poꞌog poꞌog torania kai e Simãu itotiaria pe. Mio tã toꞌe pote iꞌatupap kahato paini koro upi — Pywo ti rat paini Simãu ni Tupana misepap nug kuap hat sese iꞌatuꞌe tuꞌi­saria itotiaria."

11 Meremo topo wuat tominug koꞌi wo paini tiꞌa­tu­mo­pe­rupꞌi yne tawa piaria yi Samaria piaria. Maꞌato topo wo meremo hap wywo toiꞌa­tu­maꞌat kahato miitꞌin tominug yt pywo piat i hamo."

12 Mekewat eꞌat pe putꞌokꞌe Wiripi itote yi Samaria tote Iesui moherep iꞌatuepiat hamo are. Miꞌi hawyi tohenoi henoi aikotã miitꞌin tunug Taꞌa­tu­po­rekuat no Tupana hap koꞌi tohenoi — Taꞌi Tupana tipo­ꞌoro raꞌyn wyti Aporekuat sese uiwy­riaꞌin e. Iesui ti Tupana Miꞌairo Aheha­kye­raꞌat hanuat e. Pyno — Woro­mohey En Iesui eweiꞌe ro hawyi atiky­ꞌesat En Iesui Uipo­typot no eweiꞌe ro mesup uhytꞌiꞌin manaꞌin e Wiripi yi Samaria totiaria pe. Mio tã e hawyi teꞌe­ru­wehik taꞌyn Wiripi mienoi Iesui etiat ete. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mohey raꞌyn Wiripi mienoi Iesui etiat. Waku miꞌi hawyi toiꞌa­tu­setꞌok taꞌyn miꞌiria itotiaria hary­po­riaꞌin ihainiaꞌin yꞌy wo Iesui set upi. — Woro­ho­ꞌo­setꞌok Iesui mohey haria yꞌy wo e Wiripi iꞌatuepe.

"

13 Miꞌi hawyi mekewat paini Simãu timohey ran hawyi tuwe­setꞌok taꞌyn miꞌi yꞌy wo. Miꞌi hawyi toto raꞌyn Wiripi upi katu­pono toiky­ꞌesat Wiripi esaika hap ewy — Atiky­ꞌesat Wiripi esaika hap ewy e. Wiripi ewywuat areĩneꞌen hawyi mono paini koro wo areĩneꞌen aru Wiripi ewy e Simãu tuwepe. Miꞌi hawyi ipap kahato Wiripi upi. Taꞌa­kasa teran iminug koꞌi yt miitꞌin minug ewywuat i hap koꞌi kape. — Aikotã som tutunug e tuwa­nẽtup hawe paini.

"

14 Miꞌi hawyi meiũran Iesui potmu­ꞌeria 12 ok takaria tikuap taꞌyn aikotã yi Samaria piaria Tupana ehay upi raꞌyn teꞌe­ro­py­huꞌat hap. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn uhyt Peteru uhyt Iuwãu ikuap hamo."

15 Peteru Iuwãu putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi taꞌa­tu­hẽtup Tupana kape Topãꞌãu Wakuat ium Samaria ywania piat hamuat taꞌa­tu­hẽtup."

16 Katu­pono saꞌa­wyꞌi Wiripi tiꞌa­tu­setꞌok yꞌy wo Iesui mohey haria itotiaria wen maꞌato Topãꞌãu Wakuat Tupana yt tum i te mekewat ywania pe."

17 Miꞌi pote Peteru Iuwãu teꞌe­ru­we­ponug Iesui mohey haria pakup i koꞌi ete hawyi — Tupana iꞌatuꞌe etum no Epãꞌãu Wakuat Esaꞌyru mohey pakup i haria pe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tusat raꞌyn hawyi iꞌatukai kahato raꞌyn Tupana Pãꞌãu Wakuat."

18 Miꞌi hawyi paini Simãu tikuap taꞌyn hawyi — Are pãi atiky­ꞌesat kahato Peteru Iuwãu esaika hap e. Pyno aru atikyiꞌat hawyi atum aru Ipãꞌãu uhemiitꞌin me e tuwepe tuwa­nẽtup hawe. Miꞌi hawyi toꞌe — Mehĩ Peteru e atiky­ꞌesat etum uhepe esaika hap Mãꞌãu ium kuap uhepiat hamuat e. Etum naꞌyn uhepe hawyi ti aru saꞌup atum iwato kahato epe e."

19 Waku kahato areĩneꞌen eꞌewy mehĩ katu­pono miꞌi hawyi atum kuap Ipãꞌãu uhepiat ikyꞌesat haria pe eꞌewy e paini. Iꞌewyte atiky­ꞌesat ewat esaika hap Tupana ewywuat. Miꞌi pote atum neran eꞌewy Mãꞌãu uimi­ky­ꞌesat ewywuat nug haria pe. Pyno etum no uhepe esaika hap hawyi uito wy atum kahato haꞌup epe e Peteru pe."

20 Maꞌato Peteru tiwesat — Uhyt e uiwa­nẽtup hawe ti aria koro wuatꞌi eꞌat piat hap kapiat en e. Esaꞌup uato hap yt kan hamo i Tupana miium kyiꞌat hamo e. Waku Tupana tipo­ꞌoro esaꞌup uato aria koro kape ewywo e. Yt naku i rat erewa­nẽtup paini e katu­pono yne Tupana miium koꞌi yt kat saꞌup i yt uwe i ikyiꞌat kuap e. Yt naku i — Atikyiꞌat teran Tupana miium e."

21 Ewanẽtup hap ti yt Tupana kape hin i e. Yt ehepap hin i uruwywo epotpap hap e."

22 Pyno ehẽtup to poꞌog yn naꞌyn Uruka­ꞌiwat pe — Atoiat yne teran uiminug saꞌag koꞌi hawyi koitywy woro­mohey En yn uheha­kye­raꞌat hamo ere ro Uruka­ꞌiwat Iesui pe katu­pono ti miꞌi yn ipotput­ꞌokꞌe emowa­nẽtup kahu hamo emoweꞌeg hap nug hamo paini e."

23 Miꞌi yn emohãpyk kuap e. Yt ikahu hin i wyti ewanẽtup hap e. Yt ehay se hin i wyti mio tã ere e. Ahiag po pe sese wyti ereĩneꞌen e iꞌewyte eminug yt naku i hap eko po pe wyti ereĩneꞌen ne en e Peteru paini Simãu me."

24 Miꞌi hawyi paini paaꞌe kahato hawyi toꞌe haty wo Peteru pe — Ehẽtup to Tupana pe uheha­kye­raꞌat hamo mehĩ e. Yt atiky­ꞌesat kahato i eꞌe hap ewy topy­huꞌat uhete Tupana kaipyi e paini Simãu Peteru pe.

"

25 Miꞌi hawyi Peteru Iuwãu tiꞌa­tu­muꞌe kahato itotiaria tawa Samaria totiaria yne Iesui mienoi nug hamuat hap ete. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok tawa Ieru­sarẽi kape maꞌato muꞌap upi taꞌa­tu­henoi henoi yne raꞌyn tawa Ieru­sarẽi kape muꞌap upiaria tawa hit upi taꞌa­tuenoi yi Samaria piaria pe taꞌa­tuenoi.

"

26 Mekewat eꞌat pe Tupana tipo­ꞌoro temiit atipy kaipywiat Wiripi kape tehay enoi hamo. — Ereto ro meiũpepyi Wiripi e Tupana. Ereto ro yi Samaria pyi at posak pe mekewat yahig muat muꞌap upi tawa Ieru­sarẽi pywiat tawa Kasa kapiat upi e Tupana mipo­ꞌoro Wiripi pe."

27 Miꞌi hawyi toto raꞌyn yahig koro kape Wiripi Tupana e hap ewy. Miꞌi hawyi itote tehaꞌat hawyi taꞌa­kasa mekewat muꞌap upi yi Etiopia potypot hary­poria kawiat mana Kantasi emiitꞌin akag potpo­ꞌoro kape. Miꞌi ti yi totiat yara piat kape taꞌa­kasa taꞌaipok taꞌyn tawa Ieru­sarẽi myi tetama Etiopia kape. Miꞌi tote saꞌa­wy­ꞌite Ieru­sarẽi kape toto hawyi toto­mõ­typot itote Tupana. Waku yne hawyi taꞌaipok tetama kape i raꞌyn. Miꞌi miit topy­huꞌat Etiopia piat hary­poria kawiat morekuat Kantasi ekareꞌen iꞌewyte teti­neiru yne ipo piat hat. Morekuat Kantasi ekat yne apykok hanuat topy­huꞌat."

28 Miꞌi hawyi mekewat yara puo tuwe­muꞌe at Tupana miwan ete. Isaia miwan ete tuwe­muꞌe toimo­wẽpap apyk pe pytkai ihũ Kawaru koꞌi heꞌyara heroto yi upi hetama Etiopia kape."

29 Miꞌi howawiat Wiripi ehaꞌat turan Tupana toꞌe — Ereto ro Wiripi. Ereput ro mekewat yara upi e."

30 Mio tã e hawyi punꞌe raꞌyn hupi Wiripi. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe mekewat miit morekuat powyro hat ete. Miꞌi turan mekewat miit tomo­wẽpap taꞌyn Tupana ehay moherep hat Isaia miwan. Wiripi tikuap hawyi tuwẽ­powat — Etikuap apo kat e kat e tohenoi iwan me mehĩ e."

31 Miꞌi pote toiwesat — Yt rat uhyt e. Yt uwe i rat uimuꞌe miꞌi pote rat yt atikuap kuap i rat e maꞌato uimuꞌe pote ti ren meremo atikuap e. Mio tã toꞌe hawyi — Pyno ereke ro uhyt eraꞌapyk to meiũpe uiꞌya­type e."

32 Saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana mienoi Isaia piat ete tuwe­muꞌe kahato. Mio tã e Isaia — Aikotã aihũ Uweuira toto toꞌauka hamo hawyi yt tuꞌuka hin i toꞌauka haria wywo e. Miꞌi hap ewy wyti aru Uimi­po­ꞌoro toto toꞌauka hamo e. Iꞌewyte aikotã aihũ mẽpyt yt ihay hin i wahapꞌok hap eꞌat pe hap ewy ti aru Uimi­po­ꞌoro yt wãiꞌe i toho­ꞌopot hap eꞌat pe e."

33 Iꞌywania yt timõ­typot hin i Uimi­po­ꞌoro hawyi yt kat hamo i taꞌa­tu­ꞌauka saꞌag e. Taꞌa­tuwat taꞌa­tu­minug yt ikahu i pote yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i henoi hap. Miꞌi pote saꞌag kahato taꞌa­tu­mohit e. Yt hãpyk hin i more­kuaria titek Uimi­po­ꞌoro e. Yt naku i kahato aru iꞌauka haria teꞌe­ro­py­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe e Tupana e Isaia pe Isaia 53.7-8 kaipyi toimo­wẽpap."

34 Miꞌi hawyi apoꞌe Wiripi pe — Pyno Isaia henoi tuwetiat apo sio wẽtup ok etiat tohenoi yianmete e."

35 Miꞌi hawyi Wiripi tiwesat topyꞌa pyi — Taꞌi yt tuwetiat i wyti tohenoi maꞌato Tupana Mipo­ꞌoro Aheha­kye­raꞌat hat Iesui etiat wyti Tupana ehay moherep hat Isaia henoi saꞌa­wyꞌi ahepe yianme miwan me e Wiripi. Miꞌi hawyi toimo­herep yne mekewat miwan me Iesui etiat mekewat morekuat emiit pe."

36 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe yꞌy ete. Miꞌi hawyi Morekuat powyro hat toꞌe — Meiko yꞌy uhyt waku apo uhetꞌok en meikowat yꞌy pe e Wiripi pe."

37 Mio tã e pote — Taꞌi mehĩ e pywo etomohey Iesui toĩneꞌen Ehakye­raꞌat hat epyꞌa pe pote ti waku woro­setꞌok e. Miꞌi hawyi toiwesat — Uhyt e pywo ti rat atomohey sakpoꞌe Iesui ti Aipo­rekuat nuat Tupana Mipo­ꞌoro e. Miꞌi Miit ti Tupana Saꞌyru sese atomohey kahato mehĩ e Wiripi pe. — Pyno waku e Wiripi."

38 Miꞌi hawyi morekuat emiit akag toꞌe temiitꞌin me — Ewemo­py­huꞌat ro meremo uheꞌyara mesuwe yẽpeke muꞌap tote e. Miꞌi hawyi yara yi totiat pyi tuwe­nõꞌẽ yꞌy kape. Miꞌi hawyi tuwe­hytꞌok yꞌy pe. Miꞌi hawyi Wiripi hetꞌok taꞌyn miꞌi."

39 Miꞌi hawyi tuwe­nõꞌẽ yꞌy pyi hawyi yt tuwekuap i raꞌyn Wiripi katu­pono Tupana Pãꞌãu tioto raꞌyn meremo itote pyi hawyi yt uwe i raꞌyn yahig note Wiripi. Miꞌi hawyi morekuat emiit toto raꞌyn tetama kape iwepit kahato raꞌyn tuwehum kahato raꞌyn Tupana ete."

40 Miꞌi turan Wiripi tuwe­mo­herep i raꞌyn tawa Asutu pe. Miꞌi hawyi tawa Asutu piaria toiꞌa­tu­muꞌe kahato Iesui ete. Miꞌi hap totepyi toto i raꞌyn Sesareia kape maꞌato toto turan yne tawa hit upi toiꞌa­tu­muꞌe yne muꞌap upi tokosap mo.

Miꞌi hap atikuap hawyi atiwan mesuwe uito Iruka.

"

9

1 Mekewat eꞌat pe mekewat Sauru e hap het rakat toĩneꞌen Ieru­sarẽi me. Miꞌi ti ipyꞌahak kahato poꞌog Iesui mohey haria ete — Atiꞌa­tu­ꞌuka yne Iesui emiitꞌin e Sauru topyꞌa pe. Atiꞌa­tu­moma torania eipe e haty wo ipotmu­ꞌeria pe. Eimoma hap yn atiky­ꞌesat e. Miꞌi haype toto raꞌyn paꞌi koro kape Ieru­sarẽi miat kape."

2 Miꞌi hawyi toꞌe paꞌi koro pe — Uipo­ꞌoro ro en tawa Tamaku kape katu­pono atiky­ꞌesat kahato atikat teran mekewat wẽtup muꞌap mohey haria itotiaria e. Taꞌi ihainiaꞌin iꞌewyte hary­po­riaꞌin imohey haria atiꞌa­tu­pytyk pytyk teran hawyi ti atero­poꞌok teran meikowo ewawi Ieru­sarẽi kape iꞌatu­ꞌa­piheg hamo e. Miꞌi tupono ti emiwan atiky­ꞌesat ekaipyi uipo­ꞌoro epiat hap miꞌi hap nug hamo mehĩ e Sauru paꞌi koro pe. Miꞌi hawyi tutum Sauru pe mekewat ipoꞌoro hap miwan etiat. Mio tã toꞌe — Tawa Tamaku piaria Iuteuria paꞌi koꞌi e ewetunug no yne Sauru miky­ꞌesat koꞌi ewy e miwan me."

3 Miꞌi hawyi Sauru toto tawa Tamaku kape yi upi. Miꞌi hawyi porap putꞌokꞌe tawa Tamaku tote turan meremo putꞌokꞌe Sauru ete ariãty hẽtyhot kahato rakat. Miꞌi hawyi hẽtyhot pyꞌa­setpe toĩneꞌen."

4 Miꞌi pote Sauru taꞌat yi tote hawyi toikuap sehay — Sauru Sauru e kat hamo ten uhatyꞌi hatyꞌi en e."

5 Miꞌi pote toiwesat — Uweĩ En Mehĩ e. Miꞌi hawyi — Uito rat Emisa­tyꞌi satyꞌi sese Iesui e toiwesat."

6 — Sauru e epoĩꞌãm no hawyi ereto ro tawa Tamaku kape. Itote ti aru etikuap taꞌyn aikotã waku etunug hamuat hap e Iesui."

7 Itote ti Sauru wyriaꞌin ikuap taꞌyn wy atipy kaipywiat sehay maꞌato ihay rakat yt teꞌe­ra­ꞌa­kasa i. Miꞌi pote yt kat iꞌatuꞌe kuap i raꞌyn. Miꞌi hawyi Sauru iꞌãpe­ꞌokꞌam yi totepyi hawyi mehitꞌe wen maꞌato yt taꞌa­kasa i raꞌyn yt kat i heremo."

8 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ky­ꞌesat eroto raꞌyn muꞌap upi tawa Tamaku kape yt ihapytig i pote."

9 Itote myeꞌym eꞌat yt kat i taꞌa­kasa. Yt kat i tutuꞌu teran yt teꞌyꞌu i wyti Sauru.

"

10 Miꞌi hawyi tawa Tamaku pe wẽtup ok Iesui emiit toĩneꞌen Anania e hap het rakat."

11 Miꞌi pe imuꞌetu Iesui toꞌe — Anania ereĩneꞌen apoꞌe. Miꞌi pote — Taꞌi areĩneꞌen Uika­ꞌiwat e. — Pyno epoĩꞌãm no katu­pono woro­po­ꞌoro teran Iuta yat kape mekewat muꞌap hãpyk takat rotiat yat kape e. Putꞌok­ꞌere Iuta yat piat hawyi ti aru etikat Sauru e hap het rakat tawa Tasu piat wemotag hat."

12 Katu­pono tohẽtup taꞌyn mesup uhowawi e. Mio Sauru taꞌa­kasa raꞌyn tomu­ꞌetu ewawi Anania e. Pyno ereke toꞌyat piat hamuat hap kape taꞌa­kasa raꞌyn tomu­ꞌetu e. Epo wuat tomoe­ha­pytig hamuat hap toikuap taꞌyn tomu­ꞌetu e Anania pe."

13 Miꞌi hawyi Anania tiwesat — Uika­ꞌiwat e uruikuap kahato ti mekewat miit e. Taꞌi yt naku i kahato ti mekewat Sauru e. Taꞌi iraniaꞌin henoi kahato uhepe mekewat miit etiat — Miꞌi miit wyti Iesui mohey haria tawa Ieru­sarẽi miaria mosa­tyꞌi satyꞌi hat sese wyti iꞌatuꞌe."

14 Mesup taꞌyn wyti tut urupoꞌi poꞌi hamo Uhyt e. Taꞌi paꞌi kororia mipo­ꞌoro ti Sauru urupyhik hanuat e Anania."

15 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Taꞌi atikuap taꞌyn wen maꞌato ereto ro Sauru kape katu­pono uipo piat raꞌyn wyti miꞌi. Uimi­ꞌairo sese raꞌyn miꞌi e. Taꞌi atipo­ꞌoro wyti aru Sauru wuatꞌi ywania kape uhenoi hamo e. More­kuaria piat uimo­herep hamo wyti aru atipo­ꞌoro Sauru e. Isareu ywania pe iꞌewyte iraniaꞌin ywania pe ti aru atipo­ꞌoro miꞌi miit e."

16 Maꞌato ti aru uimo­herep turan aikope aikope toto hap tote toho­ꞌopot kahato aru uhetiat uhehay enoi hap upi e. Yt tuwe­mõti hin i ti aru uhet moherep miitꞌin miat turan e. Miꞌi pote ti aru toho­ꞌopot kahato uimo­herep wuatꞌi ywania puo turan e. Hoꞌopot kahato hap wyti aru atomo­herep Sauru pe e Iesui Anania pe."

17 Miꞌi hawyi toto raꞌyn Anania Sauru kape Tupana piat topo­ꞌoro hap ewy. Putꞌok­toꞌe hawyi Anania tuwe­ponug hawyi toꞌe — Uiwyꞌok Sauru e Aika­ꞌiwat Koro Iesui uipo­ꞌoro mesup emoehãite hamo e. Gaꞌatpo tuwe­mo­herep epe muꞌap upi e. Miꞌi Miit uipo­ꞌoro mesup katu­pono toiky­ꞌesat kahato ehapytig sese hap iꞌewyte tutum neran epe Topãꞌãu Wakuat yn e Sauru pe Anania."

18 Mio tã e hawyi hewo raꞌyn pira pe ewywuat Sauru eha pyi hawyi ihapytig i raꞌyn hawyi iꞌãpe­ꞌokꞌam naꞌyn hawyi Anania hetꞌok taꞌyn yꞌy wo."

19 Miꞌi hawyi ti Sauru tenuk i raꞌyn. Waku hawyi hesaika i raꞌyn.

Miꞌi hawyi Sauru toĩneꞌen motꞌi Iesui mohey haria wywo tawa Tamaku pe."

20 Miꞌi hawyi itote tohenoi kahato haty wo — Iesui ti Tupana Saꞌyru sese e toꞌy­wania Iuteuria pe taꞌa­tu­wo­ꞌo­muꞌe hawe Tupana mõtypot yat pe."

21 Mio tã e pote teꞌe­roꞌe toꞌope — Iesui mohey haria atuꞌuka hat raꞌyn apo meiũ iꞌatuꞌe. Paꞌi kororia mipo­ꞌoro Iesui mohey haria poꞌi poꞌi hanuat apo meiũ miit iꞌatuꞌe iꞌywania toꞌope."

22 Maꞌato Sauru henoi poꞌog neꞌi wakuap. Toiꞌa­tu­mo­pe­rupꞌi tehay wo tawa Tamaku piaria — Pywo pe ti Iesui ti Tupana Mipo­ꞌoro Miitꞌin Porekuat nuat e."

23 Toiꞌa­tu­muꞌe kahato at kaꞌap pote — Wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe maꞌato toiꞌa­tu­muꞌe te hawyi — Toꞌiro wati­ꞌauka Sauru iꞌatuꞌe. Toꞌiro wati­mo­po­ꞌinik ihay saꞌag iꞌatuꞌe toꞌope Iuteuria."

24 Maꞌato Sauru tikuap taꞌyn iꞌatuꞌe hap tetiat toꞌauka irane hap. Miꞌi hawyi topopy teran tawa Tamaku pyi wen maꞌato sura­raꞌin tipyhyp taꞌyn mekewat okenꞌypy wato iꞌauka hamo."

25 Maꞌato wãtym naꞌyn hawyi Iesui mohey haria tipo­wyro raꞌyn iwẽtem hap ete yrysakag wato pe. Taꞌa­tu­mo­ꞌapyk taꞌyn yi kape haity pe tawa ekurara ywaiti rakat sakpo taꞌa­tue­nõtem naꞌyn Sauru yi kape.

"

26 Tawa sakpo hawyi topopy raꞌyn Sauru tawa Ieru­sarẽi kape. Putꞌokꞌe Sauru tawa Ieru­sarẽi note hawyi toto teran Iesui mohey haria wywo maꞌato yt teꞌe­ru­wehik teran hin i Sauru ete kat pote teꞌe­ro­kenꞌẽ ipupi katu­pono yt taꞌa­tu­mohey i te Iesui mohey hano toĩneꞌen hap pote."

27 Maꞌato mekewat mehĩ Panãpe tipo­wyro kahato Sauru. Miꞌi hawyi motpo­ꞌo­roria 12 ok takaria kape totioto Pauru imohey Iesui etiat hap enoi hamo. Miꞌi hawyi Panãpe toꞌe iꞌatuepe — Aika­ꞌiwat Iesui ti tuwe­mo­herep taꞌyn Sauru pe tawa Tamaku kapiat muꞌap tote e Panãpe. Miꞌi tote ti taꞌa­kasa raꞌyn Aipo­typot Iesui kape e. Miꞌi hawyi ti aiꞌewy raꞌyn toimohey Iesui e. Pywo ti rat Iesui mohey hat sese wo mio Sauru e. Taꞌi tohenoi kahato raꞌyn Iesui tawa Tamaku piaria pe e Panãpe."

28 Miꞌi hawyi motpo­ꞌo­roria 12 ok takaria — Waku kahato iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Sauru topy­huꞌat iꞌatu­wywo raꞌyn. Miꞌi hawyi hewyry kahato iꞌatu­wywo raꞌyn tawa Ieru­sarẽi me. Karãpeĩ tuwat Ieru­sarẽi myi hawyi Sauru toto iꞌatu­wywo iꞌatue­wyry hap upi Iesui ehay moherep hamo."

29 Miꞌi hawyi Sauru tomo­herep kahato raꞌyn tehay wakuat Iesui etiat yne miitꞌin me. Yt uwe pupi i raꞌyn tokenꞌẽ — Tupana Mipo­ꞌoro Aheha­kye­raꞌat hat ti Iesui e torania pe Sauru.

Miꞌi hawyi itote Sauru henoi kahato itotiaria Kereku pusu kuap haria pe. Iꞌewyte yne Iesui etiat tohenoi at kaꞌap kahato. Yt ipo hep hin i. Miꞌi hawyi apo apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Sauru pe iꞌatu­mikuap ok tã niatpo sese sehay wen maꞌato waku pe yne toiꞌa­tu­wesat. Miꞌi hawyi tuꞌuka kahato teran taꞌa­tuehay wo. — Pyno waku wati­ꞌauka mekewat Sauru iꞌatuꞌe toꞌope."

30 Miꞌi hawyi Iesui potmu­ꞌeria tikuap taꞌyn Sauru auka teran itotiaria piat hap. Miꞌi hawyi Sauru taꞌa­tue­reto raꞌyn wẽtup tawa kape mekewat tawa Sesareia kape i raꞌyn. Miꞌi hawyi tawa Sesareia pyi taꞌa­tu­po­ꞌoro mehĩ Sauru yꞌy wato sakpo raꞌyn tetawa Tasu e hap kape i raꞌyn yara puo."

31 Miꞌi hawyi Iesui mohey haria waku pe i raꞌyn tukup­teꞌen tawa Ieru­sarẽi me katu­pono iꞌatu­sa­tyꞌi satyꞌi haria iꞌatu­ꞌuka teran haria iꞌatu­pohep porapꞌi pote. Waku iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­we­moe­saika kahato raꞌyn Iesui mohey hawe. Iꞌatu­wepit raꞌyn. Miꞌi hawyi yt uwe pupi i teꞌe­ro­kenꞌẽ.

"

32 Mekewat eꞌat pe Peteru hewyry i raꞌyn yne tawa puo Iesui mohey haria pakup i rakaria Tupana mimo­wa­kuaria miitꞌin upi ikuap hamo. Meiũran putꞌok­toꞌe tawa Irita pe. Miꞌi tote toĩneꞌen Iesui mohey haria wywo."

33 Miꞌi hawyi itote Peteru tipuẽti Eneia e hap het rakat 8 iꞌaman mot pe toĩneꞌen yni pe at kaꞌap yt hewyry kuap i rakat pote."

34 Miꞌi hawyi toꞌe Peteru tope — Mehĩ Eneia e Aipo­rekuat Iesui ti emopoĩꞌãm naꞌyn mehĩ e. Pyno epoĩꞌãm no uhyt hawyi etiꞌok­poꞌi ro eꞌyni hawyi ewyry ro e Peteru tope. Mio tã e hawyi meremo ipoĩꞌãm."

35 Karãpeĩ tawa Irita piaria iꞌewyte Tawa Saruna piaria teꞌe­ra­ꞌa­kasa Iesui mimo­poĩꞌãm kape hawyi teꞌe­ru­we­morem kahato Aika­ꞌiwat kape. Teꞌe­ruwat raꞌyn taꞌa­tue­tu­pa­naria kaipyi.

"

36 Miꞌi hawyi tawa Iope pe wẽtup ok hary­poria Iesui miky­ꞌesat nug hat toĩneꞌen. Miꞌi ti mana Turaka e hap het rakat. Miꞌi hary­poria inug waku kahato at kaꞌap. Toiꞌa­tu­po­wyro kahato miitꞌin miwaure koꞌi. Toiꞌa­tupoi hesyꞌat rakaria. Iwese kahato hap toimo­herep yne ihaky­ꞌeꞌi rakaria pe. Toiꞌa­tu­po­wyro hatek takaria. Teka­reꞌen ahyt toimõꞌẽ yt hekat i rakaria pe. Wẽtup het Tapita iꞌatuꞌe Kereku pusu kuap haria."

37 Maꞌato mekewat eꞌat iꞌahu kahato raꞌyn hawyi mana Turaka ikuꞌuro raꞌyn. Miꞌi hawyi wẽtup ok tei iꞌokpuk hawyi okipy ywaiti tote taꞌa­tupag ikuꞌuro rakat."

38 Miꞌi hawyi Iesui potmu­ꞌeria tawa Iope totiaria tikuap taꞌyn Peteru ieĩneꞌen tawa Irita piat hap. Tawa Irita yt pya hin i tawa Iope kaipyi toĩneꞌen. Miꞌi pote ipotmu­ꞌeria tipo­ꞌoro ihainia typy ok Peteru kape kat hamo meremo. Taꞌa­tu­puẽti hawyi — Toꞌiro tawa Iope kape meremo Peteru iꞌatuꞌe. Miꞌi pote meremo toto raꞌyn iꞌatu­wywo."

39 Miꞌi hawyi putꞌokꞌe raꞌyn itote hawyi Peteru taꞌa­tue­raꞌam okipy ywaitiat kape. Itote hiwu koꞌi teꞌe­ruwak kahato taꞌa­tu­po­wyro hat mana Tapita ikuꞌuro hap haty kahato iꞌatuete pote. Miꞌi hawyi hiwu koꞌi timo­herep Peteru pe ikuꞌuro rakat minug sokpe koꞌi mana Tapita miium iꞌatuepiat saꞌa­wy­ꞌiwuat koꞌi — Mimi iꞌatuꞌe miꞌi tã mana Tapita tum tominug sokpe uruepe saꞌa­wyꞌi urueha­ky­ꞌeꞌi pote iꞌatuꞌe taꞌa­tuwak popuo."

40 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe iꞌatuepe — Manaꞌin pywo ti rat atikuap taꞌyn e. Pyno uhehay teran Tupana wywo e. Pyno uiꞌatoiat mesuwe porapꞌi e. Tuwat hiwu koꞌi itote pyi hawyi Peteru tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk hawyi toꞌe — Iesui e etimoieĩ­neꞌen i ro mana Tapita e. Miꞌi hawyi tuwe­morem iꞌokpuk takat kape hawyi toꞌe — Mana Tapita epoĩꞌãm no guꞌuro pyi e. Miꞌi hawyi mehitꞌe raꞌyn mana Tapita hawyi tehaꞌat raꞌyn Peteru kape. Miꞌi hawyi mana Tapita tuwe­ꞌã­pe­ꞌokꞌam naꞌyn teꞌyni pyi."

41 Miꞌi hawyi Peteru tat mana Tapita ipo ete hawyi toimo­poĩꞌãm naꞌyn heꞌyni pyi. Miꞌi hawyi taꞌam naꞌyn. Miꞌi hawyi Peteru tiꞌa­tu­kaykay imohey haria itotiaria iꞌewyte hiwu koꞌi. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi toimo­herep mana Tapita iꞌatuepe."

42 Meiũran mekewat sehay yne Iope piaria tikuap Iesui piat mana Tapita moieĩneꞌen pakup i raꞌyn hap hawyi ti taꞌa­tu­mohey kahato raꞌyn Aipo­typot Iesui."

43 Miꞌi hawyi Peteru topy­huꞌat potꞌi tawa Iope pe towyꞌok Simãu yat pe mekewat miat atukãꞌã hat yat pe toĩneꞌen.

Yne mesuwat atikuap hawyi atiwan mesuwe uito Iruka.

"

10

1 Mekewat eꞌat pe toĩneꞌen tawa Sesareia pe wẽtup ok sura­raꞌin akag Kuneriu e hap het rakat. Typyꞌi kahato iwat hesu­ra­raꞌin koꞌi. Mekewat Itaria ywania esura­raꞌin koꞌi akag wo toĩneꞌen tawa Sesareia pe."

2 Surara koro Kuneriu ti waku hap nug kahato hat toĩneꞌen iꞌewyte topyꞌa pywiat Tupana mohey hat sese toĩneꞌen. Yne iꞌyat piaria imẽpytꞌin iharyꞌi Tupana mohey haria tukup­teꞌen itote. Surara Kuneriu timõꞌẽ kahato tekat koꞌi Iuteu ywania ihaky­ꞌeꞌi rakaria pe. Ihay kahato at kaꞌap Tupana wywo topyꞌa pyi miꞌi miit."

3 Wẽtup eꞌat pe surara Kuneriu topotpap kahu raꞌyn hawyi wãtymꞌi kape taꞌa­kasa raꞌyn tomu­ꞌetu Tupana mipo­ꞌoro atipy kaipywiat hap kape. Miꞌi hawyi atipy kaipywiat sut hat toꞌe — Surara Kuneriu ereĩneꞌen apoꞌe."

4 Miꞌi pote Kuneriu gytꞌe hawyi tehaꞌat kahato raꞌyn Tupana mipo­ꞌoro atipy kaipywiat kape hawyi toiwesat — Areĩneꞌen meiũpe Uika­ꞌiwat e. Kat e hap som Tupana tiky­ꞌesat atunug hap e. Miꞌi pote mekewat atipy kaipywiat tiwesat — Mehĩ e pywo ti rat ehay tewawiat hap kape ti Tupana tuwehum kahato e. Iꞌewyte emimõꞌẽ ihaky­ꞌeꞌi rakaria powyro hap koꞌi Tupana mowepit kahato hap topy­huꞌat mehĩ e. Tuwehum kahato tomõ­typot hap eminug koꞌi ete mehĩ e."

5 Miꞌi tupono toiky­ꞌesat etipo­ꞌoro epotpo­ꞌo­roria tawa Iope kape hap e. Miꞌi totepyi toiky­ꞌesat etiꞌa­tu­kaykay temiitꞌin Simãu Peteru ewawi mehĩ e."

6 Hemiit Peteru ti toĩneꞌen wẽtup ok Simãu yat pe yꞌy Ukyt Koro hy ẽpekiat ieĩneꞌen hat yat pe e. Miat pe mokãꞌã nug hat yat pe toĩneꞌen mekewat yꞌy wato ẽpekiat tote e. Pyno etikaykay ro mekewat Peteru ewewawi mehĩ emuꞌe hamo katu­pono Tupana tiky­ꞌesat etunug hap e atipy piat surara akag Kuneriu pe."

7 Mio tã toꞌe hawyi taꞌaipok i raꞌyn atipy kape. Miꞌi hawyi surara akag Kuneriu tikaykay tuwe­wawi typy ok temiitꞌin sese iꞌewyte temiit sese surara kawiat Tupana mohey kahato hat toikaykay."

8 Toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi temiitꞌin sese myeꞌym ok hawyi toimo­herep tomu­ꞌetu wuat iꞌatuepe. Miꞌi hawyi — Pyno mũki­ꞌite woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro tawa Iope kape mekewat Peteru kat hamo e iꞌatuepe."

9 Ihotꞌok hawyi tuwat raꞌyn Peteru kat hamo. Atpo­sake porap turan putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn mekewat yꞌy wato ẽpekiat yt pya hin i mekewat Simãu yat ete. Miꞌi turan Peteru taꞌam naꞌyn getap okipy ywaiti rakat rote Tupana wywuat tehay hamo e."

10 Miꞌi tote hesyꞌat kahato Peteru tomiꞌu nug Simãu miat turan. Miꞌi hawyi tomu­ꞌetu wuat ewy taꞌa­kasa. Miꞌi turan tehaꞌat atipy kape."

11 Miꞌi hawyi taꞌa­kasa ikaꞌa atipy pe okenꞌypy ewywuat. Miꞌi puo mysop iwato rakat ikytsig nakat ewywuat taꞌa­kasa ikaꞌa pyi taꞌapyk yi kape hap taꞌa­kasa 4 haity iꞌapy etiat rakat taꞌa­kasa."

12 Miꞌi mysop kytsig muo Peteru taꞌa­kasa kat koꞌi kat koꞌi miꞌu puꞌi koꞌi yt naku i toꞌy­wania miꞌu wuat rakat kape taꞌa­kasa. Moi koꞌi Uruwu koꞌi gaꞌapy piat ipyt etiat hewyry rakat koꞌi yt naku i Iuteuria miꞌu wuat rakat koꞌi kape taꞌa­kasa tomu­ꞌetu."

13 Iꞌewyte toikuap sehay atipy kaipyi — Peteru e epoĩꞌãm no hawyi etiꞌa­tu­ꞌuka ro meimẽwat miꞌu emiꞌu wo mehĩ e. Ehuꞌu ro uimiium emiꞌu wuat miꞌu puꞌi e."

14 Maꞌato Peteru tiwesat — Yt naku i rat miꞌi ewywuat uimiꞌu puꞌi Uika­ꞌiwat e katu­pono meimẽwat ipuꞌi yt naku i aimiꞌu wo aito Iuteuria ywania pote Mehĩ e. Taꞌi uimotag hap upi mesup te yt karãpe i miꞌi tã meimẽwat miꞌu puꞌi ewywuat atuꞌu pãi Uhyt e. Yt naku i miꞌi aimiꞌu wo e."

15 Miꞌi hawyi toikuap pakup i sehay atipy kaipywiat — Wãi mio tã ere teiꞌo e katu­pono kat koꞌi kat koꞌi puꞌi Tupana tiꞌa­tu­mo­waku kahato miꞌi pote waku kahato yne aimiꞌu wo e."

16 Myeꞌym mo taꞌa­kasa tomu­ꞌetu wuat ewywuat hawyi taꞌaipok i raꞌyn mekewat sokpe kawiat miat eiam."

17 Miꞌi hawyi Peteru tuwa­nẽtup kahato — Kat e hap som Tupana toꞌe teran uimu­ꞌetu e. Kat koꞌi som toimo­herep teran uhepe e tuwepe tuwa­nẽtup kahato hawe. Miꞌi turan surara Kuneriu miꞌa­tu­po­ꞌo­roria wẽtup ywania putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn itote. Maꞌato miꞌi ywania wywo yt karãpe i Iuteuria iꞌatuehay."

18 Miꞌiria okenꞌy­pyke pyi teꞌe­ru­watka — Simãu Peteru toĩneꞌen apo meiũpe iꞌatuꞌe."

19 Miꞌi turan Peteru tuwa­nẽtup tumu­ꞌetu wuat kape hawyi Tupana Pãꞌãu toꞌe tope"

20 — Pyno ereto ro iꞌatue­wawi e. Yt erekenꞌẽ teiꞌo iꞌatu­pupi katu­pono uimi­po­ꞌo­roria yne meimuẽ­wuaria e Tupana Peteru pe."

21 Miꞌi hawyi Peteru taꞌapyk getap okipy ywaitiat kaipyi yi kape. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Uito ti meiũ eimikat e. Kat hamo uikat eipe e iꞌatuepe."

22 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — Taꞌi uruka­ꞌiwat Kuneriu urupo­ꞌoro ewawi uhyt iꞌatuꞌe. Uruka­ꞌiwat ti 100 ok surara akag wo ieĩneꞌen hat urupo­ꞌoro mehĩ iꞌatuꞌe. Iꞌewyte uruꞌakag ni Tupana mohey kahato hat toĩneꞌen iꞌatuꞌe. Toimõ­typot Etupana yn iꞌatuꞌe. Waku kahato urupo­ꞌoro hat. Hãpyk yn nug wuatꞌi eꞌat piat hat uhyt iꞌatuꞌe. Yne eꞌywania Iuteuria uruetawa totiaria ikuap uruka­ꞌiwat Kuneriu ewaku hap iꞌatuꞌe. Gaꞌatpo ti Tupana Pãꞌãu Wakuat ihay kahato uruka­ꞌiwat pe — Etikaykay ro uhemiit Peteru eꞌyat kape enãpin hamo e uruꞌakag Kuneriu pe iꞌatuꞌe. Miꞌi pote mesup ti urupo­ꞌoro ewawi toiky­ꞌesat ereto tewawiat hap mehĩ iꞌatuꞌe Peteru pe."

23 — Pyno meiũpe ro ehewãtym hawyi mũki­ꞌite waku watuwat eika­ꞌiwat yat kape e. Pyno eiwe­hytꞌok to uhytꞌiꞌin e Peteru meimuẽwat Itaria ywania pe. Ihotꞌok hawyi toto raꞌyn Peteru iꞌatuupi iꞌewyte Iesui potmu­ꞌeria tawa Iope piaria iraniaꞌin tuwat Peteru upi.

"

24 Wẽtup eꞌat pe tuwat hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn tawa Sesareia pe. Miꞌi tote mehĩ Kuneriu hekatup kahato raꞌyn Peteru ihay kuap hamo. Miꞌi pote toiꞌa­tunug yne kahato toꞌy­wotꞌin totyꞌin towy­riaꞌin toiꞌa­tu­kaykay Peteru ehay kuap hamo toꞌyat kape."

25 Miꞌi hawyi Peteru putꞌokꞌe Kuneriu yat eꞌoken­ꞌy­pyke hawyi meremo Kuneriu tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk howa kape tepiat Peteru mõtypot hamo maꞌato Peteru timo­poĩꞌãm neꞌi."

26 Miꞌi hawyi toꞌe — Wãi yt uimõ­typot teiꞌo Tupana ewy mehĩ kat pote uito miit kawiat eꞌewywuat e."

27 Miꞌi hawyi iꞌyat pe Peteru teke toꞌoehay toꞌoehay popuo. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn okipy koro tote hawyi Peteru tehaꞌat hawyi iꞌatu kahato miitꞌin tukup­teꞌen itote Itaria ywania."

28 Miꞌi hawyi Peteru tuwẽ­powat iꞌatue­wawi — Uhytꞌiꞌin manaꞌin e yt naku i wyti uruto Iuteu ywania iraniaꞌin ywania wywo toꞌoe­waku iꞌatuꞌe ti urueko enoi haria uruepe e. Haꞌa­wy­tepyi mio tã iꞌatuꞌe uruepe urumuꞌe haria are wen maꞌato gaꞌatpo Tupana tomo­herep uhepe tehay sese miꞌi hap ete. Mio tã toꞌe — Peteru e yt etimohit reiꞌo wẽtup ywania e. Yt naku i eiꞌy­wania yt ere teiꞌo iraniaꞌin ywania pe e uhepe e. Yt Tupana miꞌai­roria eiꞌy­wania yt ere teiꞌo wẽtup ywania pe e Tupana uhepe e."

29 Miꞌi tupono ti ariot meremo ehowawi mesup eimi­ky­ꞌesat ewy e. — Yt naku i areto eiꞌyat kape yt areꞌe hin i uikaykay haria pe e. Yt urueko ewy i pytkai ariot raꞌyn mehĩꞌin manaꞌin e. Maꞌato kat hamo uikaykay hap yt atikuap hin i te e. Pyno ewehenoi ro kan hamo uikaykay meikowo hap e Peteru surara Kuneriu ywania pe."

30 Miꞌi hawyi Kuneriu tiwesat — Mehĩ Peteru e gaꞌatpuo re gaꞌatpo wãtymꞌi uhehay Tupana wywo meiũpe uiꞌyat pe turan araꞌa­kasa wẽtup ok miit hesokpe mehit kahato rakat kape e."

31 Miꞌi miit toꞌe uhepe atipy kaipyi — Kuneriu e Tupana tikuap kahato raꞌyn ehay tewawiat hap e. Taꞌi Tupana tikuap taꞌyn ihaky­ꞌeꞌi rakaria piat ekareꞌen mõꞌẽ hap mehĩ e."

32 Miꞌi pote waku etipo­ꞌoro emiitꞌin tawa Iope kape Tupana emiit Simãu Peteru kat hamo e. Miꞌi miit toĩneꞌen wẽtup ok Simãu yꞌy wato hy ẽpekiat ieĩneꞌen hat miat pe mokãꞌã hap nug hat yat pe e ti uhepe atipy kaipywiat e."

33 Miꞌi hawyi meremo woro­kaykay uruewawi Tupana miky­ꞌesat ewy e. Pywo ti rat waku kahato eriot hap mehĩ e. Miꞌi pote ti urutu­wa­ꞌa­tunug kahato meiũpe mesup ehay kuap hamo mehĩ e. Iꞌewyte ti uruikuap taꞌyn Tupana toĩneꞌen meiũpe hap e. Miꞌi pote ehenoi ro uruepe aikotã som yne yne imiky­ꞌesat ewywuat hap e surara Kuneriu Peteru pe."

34 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe tehay wo — Mehĩꞌin manaꞌin e mesup ti atikuap sese raꞌyn Tupana wuatꞌi ywania kyꞌe hat koro toĩneꞌen hap e. Taꞌi toiꞌa­tu­kyꞌe wuatꞌi miitꞌin pãi e. Saꞌa­wyꞌi uruto Iuteu ywania Tupana mikyꞌe koꞌi tukup­teꞌen hap kape yn arewa­nẽtup e maꞌato koitywy atikuap taꞌyn aikotã toꞌo­ꞌe­wy­ꞌewy toiꞌa­tu­kyꞌe wuatꞌi pusu kuap haria topyꞌa pe urukyꞌe hap ok tã ne hap atikuap taꞌyn e Peteru surara Kuneriu Itaria ywania pe."

35 Taꞌi Tupana tuwehum kahato yne tama kaipy­wiaria tomohey haria ete. Wakuap nug haria ete tuwehum hap atikuap taꞌyn e."

36 Mesup taꞌyn Tupana tipo­ꞌoro raꞌyn uruꞌy­wania pe temiit Iesui wuatꞌi ywania ehakye­raꞌat hanuat e Peteru. Koitywy ti Tupana Mipo­ꞌoro topy­huꞌat aipuꞌap Tupana kapiat hat e. Mesup mio tã e Tupana wuatꞌi pe — Koitywy waku raꞌyn eweiõꞌẽ uhowawi katu­pono Uhaꞌyru Iesui tunug naꞌyn aiwo­ꞌopiat woꞌo­wese hap e. Taꞌi mesup ti aiwo­ꞌoe­waku hap tutunug naꞌyn e. Saꞌa­wy­ꞌite ti uruepe Isareu ywania pe yn mio tã e maꞌato mesup wuatꞌi ywania pe mio tã e — Uhemiit Iesui ti atunug naꞌyn Wuatꞌi Pore­kuaria Porekuat no e Tupana wuatꞌi pusu kuap haria pe e Peteru."

37 Taꞌi eweikuap taꞌyn ni yne Iesui tawa Nasare piat ieĩneꞌen hat etiat e katu­pono saꞌa­wyꞌi yne tawa Iuteu kaipy­wiaria henoi kahato raꞌyn heĩneꞌen i hap ehepe e. Saꞌa­wyꞌi ahetꞌok hat Iuwãu hetꞌok Iesui. Miꞌi hawyi Iesui haꞌa­wynug naꞌyn topotpap hap uruetama Karireia pe e. Miꞌi hap etiat yne eweikuap taꞌyn e."

38 Miꞌi tote saꞌa­wyꞌi Tupana tum naꞌyn yne tesaika hap. — En ni Uimi­ꞌairo miitꞌin yne Ehakye­raꞌat hanuat e. Miꞌi pote woro­moieĩ­neꞌen Uipãꞌãu Wakuat no e Tupana saꞌa­wyꞌi Iesui tawa Nasare piat pe e. Miꞌi hawyi hewyry kahato urumuꞌe hamo urumoe­hãite hamo uruwo­ꞌoe­waku hamo wakuap yn nug hamo ahiagnia yne atusiu hamo katu­pono Tupana Pãꞌãu Wakuat toĩneꞌen iwywo uhytꞌiꞌin manaꞌin e Peteru."

39 Iesui tawa Nasare kaipywiat kape ti uruta­ꞌa­kasa kahato raꞌyn manaꞌin uhytꞌiꞌin e. Pywo ti Miꞌi Miit ehay yne ti uruikuap taꞌyn yi Iuteu piaria etama pe tawa Ieru­sarẽi me hewyry hap upi e. Miꞌi tote ti taꞌa­tu­ꞌauka saꞌag naꞌyn ariaꞌyp posak ete Tupana emiit e. Yt naku i kahato ti taꞌa­tunug Uruwy pe e."

40 Maꞌato miitꞌin miꞌauka Tupana tomo­poĩꞌãm i raꞌyn guꞌuro pyi pãi e. Taꞌi myeꞌym eꞌat toĩneꞌen guꞌuro piat hawyi tuwẽtem i raꞌyn Haꞌyru e. Taꞌi heremo kahato pãi are katu­pono tuwẽtem guꞌuro pyi hawyi ti ipiit sese kape araꞌa­kasa yne uito e Peteru."

41 Miꞌi Miit Iesui tuwe­mo­herep uruepe e. Uruta­ꞌa­kasa raꞌyn urutoria yne imiꞌairo koꞌi sese. Ipiit saꞌa­wy­ꞌiwuat ihãite kahato i raꞌyn e. Maꞌato ti iraniaꞌin yt imohey i haria pe yt tuwe­mo­herep i e. Miꞌi pote yt yne i miitꞌin teꞌe­ra­ꞌa­kasa Iesui tuwẽtem hawyi maꞌato uruto ipotmu­ꞌeria sese uruta­ꞌa­kasa kahato Iesui piit sese kape e. Urutenuk taꞌyn iwywo pãi. Urutu­we­sa­poꞌu raꞌyn iwywo toĩneꞌen i raꞌyn hawyi pãi e Peteru."

42 Manaꞌin mehĩꞌin mio tã e Tupana ahepe mesup — Koitywy atimo­py­huꞌat Uhaꞌyru wuatꞌi miitꞌin eropoꞌok hanuat e. Uhaꞌyru ewaku hap yn putꞌokꞌe uwe waku uwe yt e hap enoi uhepiat hamo e. Uhaꞌyru yn waku wuatꞌi ywania patꞌok patꞌok hamo sio uhemiit sese sio yt e hamo e. Katu­pono meiũran map haria iꞌewyte ihãite rakaria teꞌe­ro­py­huꞌat Uhaꞌyru po puo irane uimohey haria sese sio yt hap enoi hamo e Tupana e Peteru. Koitywy Tupana urupo­ꞌoro ehowawi mehĩꞌin manaꞌin katu­pono toikuap teran eipe Tosa­ꞌyru mohey haria wo sio yt hap. Miꞌi haype Tupana urupo­ꞌoro Tosa­ꞌyru moherep uruehay wuat hamo ehowawi wẽtup ywania pe e Peteru."

43 Miꞌi pote yne tomohey haria minug saꞌag koꞌi toipuruk kuap taꞌyn aikotã saꞌa­wy­ꞌi­wuaria Tupana ehay enoi haria mienoi ewy — Atipo­ꞌoro aru Iesui Wuatꞌi Ywania Ehakye­raꞌat hanuat iꞌatuꞌe hap ewy e Kune­riuꞌin me."

44 Mio tã e Peteru turan Tupana Pãꞌãu Wakuat putꞌokꞌe raꞌyn ikuap haria pe.

"

45 Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria Peteru wywo hewyry rakaria Iuteu ywania teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato hawyi — Pywo ti rat Tupana tum naꞌyn Topãꞌãu Wakuat surara Kuneriu ywania pe yt uruꞌy­wania hin i miꞌiria pytkai iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe."

46 Tupana Pãꞌãu Wakuat teke hawyi iꞌatuehay wẽtup pusu puo. Wẽtup pusu puo raꞌyn Tupana Pãꞌãu Wakuat kaipyi iꞌatuehay itotiaria. Miꞌi hawyi itotiaria timõ­typot kahato raꞌyn Tupana."

47 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe toꞌy­wania Iuteuria pe — Eweiꞌa­kasa ro aikotã mesup Tupana tum naꞌyn Topãꞌãu Wakuat Itaria ywania piat hap e aikotã tutum ahepe saꞌa­wy­ꞌiwuat hap ewy mehĩꞌin manaꞌin e. Miꞌi tupono apo waku wati­ꞌa­tu­setꞌok miꞌiria yꞌy wo sio yt e Peteru toꞌy­wania pe. Miꞌi hawyi — Waku iꞌatuꞌe."

48 Miꞌi pote Peteru toꞌe surara Kune­riuꞌin me — Mesup taꞌyn waku woro­ho­ꞌo­setꞌok Iesui set no uhytꞌiꞌin manaꞌin e Peteru. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­setꞌok Iesui mohey haria. Miꞌi hawyi iꞌatuꞌe Peteru pe — Eropy­huꞌat ro meiũpe uruwywo mehĩ mimi iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Peteru toĩneꞌen porapꞌi itote wẽtup ywania wywo.

Miꞌi hap ewy Kune­riuꞌin teꞌe­ro­py­huꞌat Iesui mohey haria wo. Atiwan yne miꞌi tã etiat mesuwe uito Iruka.

"

11

1 Miꞌi hawyi iraniaꞌin 12 ok takaria tikuap taꞌyn aikotã wẽtup ywania timohey Tupana ehay Peteru wẽ pywiat hap. Miꞌi hawyi meremo yne yi Iuteu piaria Iesui mohey haria — Pywo ti rat mesup taꞌyn iraniaꞌin ywania — Uruimohey ehay Tupana iꞌatuꞌe aiꞌy­wania ewy iꞌatuꞌe toꞌope."

2 Miꞌi hawyi taꞌaipok Peteru tawa Ieru­sarẽi kape yi Sesareia kaipyi hawyi iraniaꞌin Iesui mohey haria Iuteu ywaniaria sese iꞌatu­py­ꞌahak Peteru ete katu­pono toiꞌa­tu­muꞌe raꞌyn iraniaꞌin ywania pote."

3 Putꞌokꞌe Peteru hawyi taꞌa­tuewãi kahato — Kat pote som ewyry iraniaꞌin ywania wywo uhyt iꞌatuꞌe. Iꞌewyte kat hamo erenuk wẽtup ywania wywo uhyt iꞌatuꞌe Peteru pe."

4 Miꞌi hawyi Peteru henoi kahato tewyry yne raꞌyn hap iꞌatuepe."

5 Mio tã e toiꞌa­tu­wesat — Uhytꞌiꞌin manaꞌin waku kahato Tupana katu­pono tawa Iope pe toimo­herep uhepe tehay. Gaꞌatpo areĩneꞌen tawa Iope piat turan areto uhehay Tupana wywuat hamo e. Miꞌi hawyi itote herewe kahato araꞌa­kasa uimu­ꞌetu atipy kaipywiat sokpe iwato rakat kawiat heiam 4 haity hẽpe etiat rakat. Miꞌi taꞌapyk uhowawi atipy kaipyi saity koꞌi upi. Miꞌi hap kape araꞌa­kasa uimu­ꞌetu."

6 Miꞌi hawyi arahaꞌat hawyi araꞌa­kasa mekewat mysop puo miat topyt wuat hewyry rakat koꞌi. Miꞌi koꞌi yt naku i yne aimiꞌu wo aito Iuteu ywania pote. Miꞌi hap koꞌi kape araꞌa­kasa. Arahaꞌat hawyi itote moi koꞌi iꞌewyte weita koꞌi hawyi uruwu koꞌi yt naku i aimiꞌu wuat rakat koꞌi kape araꞌa­kasa."

7 Miꞌi hawyi atikuap sehay — Peteru e epoĩꞌãm no hawyi etiꞌa­tu­ꞌuka ro emiꞌu wo uimiium koꞌi hawyi etuꞌu ro e."

8 Miꞌi hawyi atiwesat — Uika­ꞌiwat yt naku i atuꞌu miꞌi koꞌi are katu­pono yt naku i watuꞌu miꞌi aito Iuteu ywania pote e. Yt atiky­ꞌesat hin i miꞌu puꞌi meimuẽwat koꞌi Uika­ꞌiwat are itote uimu­ꞌetu. Taꞌi yt karãpe i miꞌu puꞌi yt naku i rakat miꞌi atopag uiwẽ pe are uimu­ꞌetu e Peteru."

9 Miꞌi hawyi toꞌe i uhepe ywaiti pyi sehay — Waku emiꞌu wo e Tupana epe pote waku etuꞌu mehĩ e uhepe e. Yt miꞌu i yt ere teiꞌo Tupana mimo­waku koꞌi kape e katu­pono toiꞌa­tu­mo­waku raꞌyn meimuẽwat koꞌi e."

10 Miꞌi ewywuat ti araꞌa­kasa myeꞌym mo herewe uimu­ꞌetu hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn miat saꞌag koꞌi yt aiꞌy­wania miꞌu ewy hin i koꞌi e."

11 Uimu­ꞌetu tokosap hawyi meremo araꞌa­kasa myeꞌym ok miit kape okenꞌypy tote putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Simãu yat pe yi Sesareia kaipy­wiaria surara akag Kuneriu miꞌa­tu­po­ꞌoro koꞌi uhowawi e."

12 Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu toꞌe uhepe uipyꞌa pe — Ereto ro iꞌatu­wywo Peteru e. Yt erekenꞌẽ teiꞌo iꞌatu­pupi e. Yt ereꞌe teiꞌo epyꞌa pe — Yt naku i areto wẽtup ywania wywo yt ere teiꞌo. Miꞌi hawyi areto mekewat wẽtup ywania wywo. Iꞌewyte Iesui mohey haria itotiaria tipo­ꞌoro 6 ok aiꞌy­wania uheywytꞌin uhupi. Miꞌi hawyi meiũran putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa Sesareia pe e Peteru."

13 Miꞌi hawyi Kuneriu henoi raꞌyn aikotã atipy kaipywiat henoi tepiat hap — Etikaykay ro tawa Iope piat Simãu Peteru e hap."

14 Miꞌi ti aru henoi ehepe Eheha­kye­raꞌat hat etiat iꞌewyte emẽpytꞌin me hawyi eꞌyat piaria pe tohenoi Eheha­kye­raꞌat hanuat etiat e Kuneriu uhepe atipy kapywiat henoi tepiat hap etiat."

15 Miꞌi hawyi itote atiꞌa­tu­muꞌe surara Kuneriu ywania turan Tupana Pãꞌãu putꞌokꞌe kahato iꞌatue­wawi hawyi teke iꞌatupiit puo iꞌatu­pyꞌa puo aikotã saꞌa­wyꞌi ahowawi putꞌokꞌe hap ewy aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat aito Iuteuria kapiat hap ewy putꞌokꞌe toꞌewy Tupana Pãꞌãu meimuẽwat wẽtup ywania puo e."

16 Miꞌi hawyi miꞌi hap kape araꞌa­kasa hawyi atikuap meremo Aika­ꞌiwat Iesui mienoi saꞌa­wy­ꞌiwuat aikotã hap e mio tã e — Iuwãu ni ehetꞌok yꞌy wo mesup e. Maꞌato meiũran wyti aru Tupana raꞌyn ehetꞌok Topãꞌãu Wakuat no raꞌyn e hap atikuap i raꞌyn e Peteru."

17 Aikotã aiꞌy­wania pe Topãꞌãu tutum hap ewy te ti miꞌiria ywania pe tutum naꞌyn Topãꞌãu Wakuat pãi e. Taꞌa­tu­mohey raꞌyn Aipo­rekuat Aika­ꞌiwat Iesui hawyi tutum naꞌyn Topãꞌãu iꞌatuepe e. Miꞌi tupono ti yt naku i aipyhyp neꞌi Tupana miium iꞌatuepiat e Peteru Iesui mohey haria Iuteu ywania pe.

"

18 Taꞌa­tukuap taꞌyn Peteru mienoi hawyi iꞌatu­po­ꞌinik taꞌyn. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe — Waku kahato En Tupana iꞌatuꞌe katu­pono etum naꞌyn eieĩneꞌen hap wuatꞌi eꞌat piat wẽtup ywania pe iꞌatuꞌe. Yt uruepe yn i katu­pono wẽtup ywania iꞌewyte etiꞌa­tu­morem naꞌyn yt naku i hap kaipyi iꞌatuꞌe Iuteu ywania Tupana pe.

"

19 Saꞌa­wyꞌi mekewat Etewãu auka hap eꞌat pe mekewat Iesui mohey haria hoꞌopot kahato hap eꞌat saꞌa­wyꞌi miitꞌin Iesui mohey haria teꞌe­ro­popy kahato taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka hap pupi. Tuwat tuwat kahato kat etawa kat etawa kape teꞌe­ru­we­sytpok kahato wuatꞌi tama kape. Iraniaꞌin tuwat yi ywypyiꞌa yꞌy wato pyꞌa­setpiat Sipiri kape. Iraniaꞌin tuwat tawa Antiokia kape. Iraniaꞌin tuwat tama Wenisia kape. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi taꞌa­tu­hytpok kahato sehay wakuat Iesui etiat aikope aikope tuwat tuwat hap upi wen maꞌato iraniaꞌin ywania itotiaria pe yt taꞌa­tu­henoi hin i. Taꞌa­tu­ꞌy­wania Iuteu ywania pe yn taꞌa­tu­henoi Iesui etiat — Yt naku i wati­ꞌa­tu­muꞌe iraniaꞌin ywania iꞌatuꞌe toꞌope saꞌa­wyꞌi pote e."

20 Maꞌato wẽtup eꞌat pe Iesui mohey haria tawa Sirene piaria iꞌewyte yi a Sipiri totiaria tuwat kahato tawa Antiokia kape. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi taꞌa­tu­henoi raꞌyn Kereku pusu kuap haria pe — Iesui ti Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat sese iꞌatuꞌe."

21 Miꞌi hawyi Aika­ꞌiwat Iesui tiꞌa­tu­po­wyro kahato tuwe­mo­herep hamuat hap ete. Miꞌi tupono ti Kereku ywania pusu kuap haria teꞌe­ru­we­morem kahato raꞌyn Aheha­kye­raꞌat hat Iesui kape. Miꞌi hawyi typyꞌi kahato raꞌyn imohey pakup i haria wẽtup ywania Kereku pusu kuap haria tukup­teꞌen tawa Antiokia pe."

22 Miꞌi hawyi Ieru­sarẽi miaria Iesui mohey haria tikuap taꞌyn aikotã Kereku ywania i raꞌyn Iesui mohey hap. Miꞌi hawyi mehĩ Panãpe taꞌa­tu­po­ꞌoro tawa Antiokia kape."

23 Putꞌok­toꞌe hawyi iwepit kahato topy­huꞌat — Taꞌi Tupana tiꞌa­tu­kyꞌe kahato mesuwat ywania aikotã toiꞌa­tu­kyꞌe uruꞌy­wania hap ewy kahato e Panãpe tuwepe — Taꞌi tutum neꞌen neꞌi Topãꞌãu mesuwat wẽtup ywania pe aikotã tutum uruꞌy­wania piat pe hap ewy te e toꞌy­wania Iuteu pe. Miꞌi hawyi toꞌe Tupana pe haty wo — Waku kahato ti rat En Tupana e. Pywo ti rat yt uwe i poꞌog hegyiꞌat rakat ekai Tupana e Panãpe. Miꞌi hawyi Panãpe topy­huꞌat potꞌi tawa Antiokia pe hawyi toiꞌa­tu­nãpin kahato Iesui mohey haria ipakup takaria — Mehĩꞌin manaꞌin e eweimohey ro eiku­ꞌuro hap kape Aipo­typot Iesui eipyꞌa pe e. Yt eiwe­mõti teiꞌo Aika­ꞌiwat ehay pupi e Kereku pusu kuap haria pe."

24 Miꞌi hawyi itotiaria iꞌatupap kahato Iesui upi. Katu­pono teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn aikotã Tupana Pãꞌãu toĩneꞌen kahato uhyt Panãpe ete hap e. Miꞌi pote — Waku kahato rakat ti aiwy Panãpe iꞌatuꞌe. Taꞌi toimohey kahato Iesui iꞌatuꞌe. Miꞌi pote teꞌe­ru­wehik kahato Panãpe mienoi ete Iesui etiat. Taꞌi tawa Antiokia piaria ahyt timohey Iesui itote."

25 Miꞌi pote mehĩ Panãpe toto meremo raꞌyn tawa Tasu kape towy Sauru kat hamo."

26 Toipuẽti hawyi totioto towy tawa Antiokia kape miitꞌin muꞌe hamo iwywo. Miꞌi hawyi itote wẽtup iꞌaman motpe tukup­teꞌen miitꞌin atumuꞌe Iesui etiat haype. Miꞌi hawyi Iesui mohey pakup i haria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato itote hawyi mehĩ Panãpe mehĩ Sauru tiꞌa­tu­nãpin kahato Iesui mienoi nug hamuat hap ete.

Miꞌi hawyi tawa Antiokia piaria Iesui mohey haria tiꞌa­tu­muꞌe kahato iraniaꞌin itotiaria — Iesui ti Tupana Mipo­ꞌoro sese Aipo­typot nuat iꞌatuꞌe. Miꞌi pote — Taꞌi Iesui mohey haria ti Taꞌa­tu­ka­ꞌiwat Iesui ewywuat kahato tukup­teꞌen iꞌatuꞌe tawa Antiokia piaria. Miꞌi hawyi — Pyno waku wẽtup set wywo uruiꞌa­tu­setꞌok eipe iꞌatuꞌe. Pyno ehet pakup ti Tupana Mipo­ꞌoro koꞌi iꞌatuꞌe Iesui mohey haria pe.

"

27 Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe tuwat tawa Antiokia kape tawa Ieru­sarẽi kaipyi Tupana ehay moherep haria."

28 Wẽtup ok Tupana ehay moherep hat ti mehĩ Akapu. Miꞌi tiꞌa­tu­muꞌe kahato itotiaria — Pywo ti rat meiũran irane ti yt kat i hin i hamuat iꞌaman yne mesuwat yi tote toĩneꞌen e. Miꞌi hawyi ti aru mikoi koꞌi topap kahato hawyi yt kat hin i eimiꞌu topy­huꞌat aru e Tupana uhepe e Akapu. Miꞌi hap ewy topy­huꞌat kahato aikotã toꞌe hap ewy mekewat morekuat Kautiu topy­huꞌat morekuat pakup mo hap eꞌat pe ikahuro raꞌyn iꞌaman yne yi wato hap ok tã."

29 Miꞌi pote Iesui potmu­ꞌeria tawa Antiokia piaria teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt naku i aiwy­riaꞌin Iesui mohey haria yi Iuteu totiaria topap yne yt kat i iꞌatu­miꞌu pote iꞌatuꞌe. Pyno waku wati­ꞌa­tunug kahato aheꞌuꞌi iꞌewyte aheka­reꞌen koꞌi hawyi waku wati­mõꞌẽ ahekat Iesui mohey haria tawa Iuteu ywania ihaky­ꞌeꞌi poityꞌi rakaria pe iꞌatuꞌe."

30 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tunug naꞌyn taꞌa­tuekat taꞌa­tue­ꞌuꞌi hawyi taꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn Ieru­sarẽi kape. — Mehĩ Panãpe mehĩ Sauru waku kahato eheroto mesuwat urumiium Iesui mohey haria Ieru­sarẽi miaria kape katu­pono eiperia ti uruꞌa­pykok haria sese iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn mekewat taꞌa­tumiium Iesui mohey haria akag koꞌi kape tawa Ieru­sarẽi kape yara puo mehĩ Panãpe mehĩ Sauru upi.

Miꞌi hawyi ahenoi mesuwe uimiwan me uito Iruka.

"

12

1 Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe morekuat Eroti tipo­ꞌoro temiitꞌin sura­raꞌin Iesui mohey haria akag koꞌi pog towo­ꞌo­pyhik hawe."

2 Miꞌi hawyi tesu­ra­raꞌin toiꞌa­tu­po­ꞌoro wẽtup ok Iesui potmuꞌe auka hamo Iuwãu eykeꞌet Tiaku auka hamo. Taꞌa­tu­puẽti hawyi taꞌa­tu­ꞌauka raꞌyn kyseꞌyp mo."

3 Miꞌi hawyi Iuteuria tikuap Tiaku auka hap hawyi teꞌe­ru­wehum morekuat ete taꞌa­tu­mi­ky­ꞌesat ewy kahato tutunug pote. Miꞌi hawyi morekuat tipyhik taꞌyn Peteru mekewat man teneg u hap eꞌat pe Iuteuria mowepit hamo. Totat hawyi toipun naꞌyn ipyhik hawe."

4 Miꞌi hawyi 16 sura­raꞌin toipo­rokpun iꞌapykok hamo. Yt toiky­ꞌesat i Peteru tuwẽtem hap haype. — Ienuk hap ikahuro raꞌyn hawyi ti aru aterut Peteru meiũpe miitꞌin tokpe miitꞌin miky­ryꞌi hamo e tuwa­nẽtup hawe morekuat."

5 Miꞌi tupono poꞌog toimoheg Peteru maꞌato Iesui mohey haria Peteru wyriaꞌin hẽtup haty wo Tupana pe ipowyro hamo."

6 — Pyno mũki­ꞌite waku Peteru tut uhowawi e morekuat Eroti tuwa­nẽtup hawe. Maꞌato iheg me Peteru toket neꞌi sura­raꞌin typy ok po pe kokai kokai haity ipo ete sura­raꞌin po pe. Iꞌewyte sura­raꞌin okenꞌypy hik haria tukup­teꞌen."

7 Miꞌi turan Tupana mipo­ꞌoro atipy kaipywiat putꞌokꞌe okenꞌy­pyke. Miꞌi hawyi hẽtyhot raꞌyn itote. Miꞌi hawyi Peteru toipetek hawe toihymut — Epoĩꞌãm merep to uhyt e. Miꞌi hawyi ipoĩꞌãm naꞌyn hawyi mekewat ipo etiat haity poropꞌe raꞌyn."

8 Miꞌi hawyi toꞌe i Peteru pe — Ewoꞌo­kytyt hap poꞌi ro erepy­sokpe pag no e. Miꞌi hawyi meremo tuwe­py­sokpe pag. — Etopag no ekamisa wato e. Miꞌi hawyi toꞌiro uhupi uhyt e."

9 Miꞌi hawyi toto atipy piat ewatꞌymo Peteru. Miꞌi hawyi — Taꞌi uimu­ꞌetu apo pãi e sio herewe e. Taꞌi uimuꞌe poityꞌi kahato apo pãi sio yt e."

10 Miꞌi hawyi typy ok surara sakpo tokosap hawyi okenꞌypy wato asu kawiat iheg nakat kape tuwat. Miꞌi ti tuwewi raꞌyn tuwe­ꞌo­ken­hypꞌok. Miꞌi hawyi tuwe­nõꞌẽ. Miꞌi hawyi tawa puat rote henõtem hat meremo yt tuwekuap i raꞌyn."

11 Miꞌi hawyi tawa puꞌap tote tuweran hawyi Peteru ete hotꞌokꞌe i raꞌyn. Miꞌi hawyi toꞌe tuwepe — Taꞌi yt uimu­ꞌetu hin i rasig pãi e. Koitywy wyti atikuap kahato raꞌyn morekuat Eroti po pywiat Uika­ꞌiwat piat uhenõtem hap pãi e. Taꞌi mekewat atipy piat mipo­ꞌoro wyti iheg nakat woꞌo­pyhyp hap pyi uipo­re­nõtem naꞌyn e. Katu­pono toĩ raꞌyn muꞌap Iuteu ywania piat uiꞌauka irane turan e Peteru tuwa­nẽtup hawe."

12 Hotꞌokꞌe kahato hawyi toto raꞌyn Iuwãu Maku ty yat kape raꞌyn. Miꞌi turan itotiaria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato taꞌa­tu­hẽtup kaꞌap Peteru powyro Tupana piat hamo."

13 Miꞌi turan Peteru kurara okenhyp toiꞌahyk ahyk. Miꞌi pote mio apo uwe iꞌatuꞌe hawyi toto iꞌatue­ropat hat mana Hote okenꞌypy kape ikuap hamo."

14 Miꞌi hawyi ihay ete toikuap. Miꞌi hawyi taꞌaipok meremo iraniaꞌin kape henoi hamo. Tuwehum moityꞌi haype yt toho­ꞌo­oken­hypꞌok rokirẽ i taꞌaipok."

15 Miꞌi hawyi tohenoi — Peteru raꞌyn iuẽ tut okenꞌy­pyke raꞌyn e. Maꞌato — Heso i aimo­weu­kaꞌi rat iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi mana Hote — Pywo rat yt uheso i rat e. — Yt Peteru i iꞌatuꞌe maꞌato iwat ipowyro hat atipy kaipywiat iꞌatuꞌe."

16 Maꞌato ipuehay i raꞌyn okenhyp ete. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌo­ken­hypꞌok. Miꞌi hawyi — Peteru ti sio iꞌatuꞌe raꞌyn. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato."

17 Iꞌatuehay pirik pote topo wo — Eipo­ꞌinik to e. Waku hawyi tohenoi iꞌatuepe aikotã me Toka­ꞌiwat piat tenõtem iheg mywiat hap — Pyno mesuwat ewehenoi uiwy Tiaku uheywytꞌin Iesui upiaria pe e. Miꞌi hawyi toto raꞌyn wẽtup tawa kape i raꞌyn."

18 Miꞌi pytkai heꞌi­hotꞌok hawyi tuꞌuka raꞌyn Peteru pyhik haria haipe kai toꞌope — Aikope som Peteru taꞌa­tuꞌe hawyi."

19 Miꞌi turan Eroti tikuap Peteru yt uwe i raꞌyn hap. Miꞌi hawyi temiitꞌin toiꞌa­tu­po­ꞌoro ikat hamo. Maꞌato yt toipuẽti i hawyi iꞌapykok haria toiꞌa­tu­kaykay. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­ꞌapo — Kat pote topopy hap kuap hamo. Miꞌi hawyi Eroti tiꞌa­tu­ꞌuka iꞌapykok haria sura­raꞌin yne. Miꞌi hawyi morekuat Eroti toto tama Iuteu pyi tawa Sesareia kape. Miꞌi tote raꞌyn topy­huꞌat."

20 Miꞌi hawyi Eroti haiwot kahato tawa Sitãu piaria ete. Iꞌewyte tawa Tiru piaria ete. Toipyhyp teran naꞌyn muꞌap kareꞌen erut iꞌatue­wawiat hap. Miꞌi pote tõꞌẽ tõꞌẽ Eroti kape imowepit hamo. Miꞌi hawyi morekuat emiit Paraitu e hap mekewat morekuat yat koro eropat hat kape tuwat saꞌa­wyꞌi imowepit hamo. Paraitu waku e hawyi tuwat morekuat Eroti kape imoperup i hamo — Waku ti etiꞌa­tu­kyꞌe Tiruꞌin Sitãuꞌin iꞌatuꞌe katu­pono iꞌatu­miꞌu koꞌi tut morekuat Eroti po pyi."

21 Miꞌi pote teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug yne raꞌyn tuꞌi­saria. Miꞌi hawyi Eroti taꞌa­tu­kaykay sehay wakuat nug hamo. Woꞌo­wese hap taꞌa­tu­ky­ꞌesat ikaipyi. Miꞌi hawyi tut raꞌyn morekuat esokpe ikahu rakat puo. Miꞌi hawyi taꞌapyk iꞌatu­py­ꞌa­setpe morekuat amyap tote."

22 Miꞌi hawyi tutumig toꞌoehay wo itote. Miꞌi waku hawyi — Ewat ehay wyti yt miitꞌin ehay ewy i raꞌyn. Tupana ehay ewy raꞌyn iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay wo. Miꞌi hap poꞌog imiky­ꞌesat ewy."

23 Wãi yt e hin i. Poꞌog tomohey hap yn toiky­ꞌesat Tupana kai. Miꞌi hawyi meremo atipy kaipywiat Tupana mipo­ꞌoro tiꞌahyk. Miꞌi hawyi ipyhu tekꞌe raꞌyn ut piat toꞌu pote."

24 Miꞌi hawyi Iesui mohey haria tiꞌa­tu­muꞌe kahato Tupana ehay wo. Miꞌi hawyi tukup­teꞌen naꞌyn itote imohey pakup i haria."

25 Miꞌi hawyi mehĩ Panãpe Sauru wywo taꞌa­tu­mõꞌẽ yne raꞌyn mekewat kareꞌen ihaky­ꞌeꞌi rakaria pe Ieru­sarẽi me. Miꞌi hawyi itote pyi taꞌa­tuerut kurum iwasu Iuwãu Maku tawa Antiokia kape.

Miꞌi tã hap ewy are uito Iruka.

"

13

1 Miꞌi hawyi tawa Antiokia pe tukup­teꞌen Iesui mohey haria. Iꞌewyte iꞌatu­muꞌe haria Tupana ehay wuat ihay rakaria tukup­teꞌen. Wẽtup ok mehĩ Panãpe hawyi wẽtup ok Simeãu iꞌatu­wẽ­powat Tapaiũꞌã iꞌatuꞌe hap. Wẽtup Irusiu tawa Sirene kaipywiat. Wẽtup ok Manaꞌẽ morekuat Eroti ty mẽpyt watꞌypꞌi hawyi wẽtup ok Pauru mekewat saꞌa­wyꞌi Iesui mohey haria auka hat miꞌi hawyi toran naꞌyn itotiaria atumuꞌe haria."

2 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe yt kat i miꞌu taꞌa­tu­ky­ꞌesat. Taꞌa­tuehay Tupana wywuat hap yn taꞌa­tu­ky­ꞌesat. Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe Tupana Pãꞌãu wakuat toꞌe iꞌatuepe — Ewetum no uhepe Panãpe Pauru e. Atiꞌa­tu­po­ꞌoro mono miitꞌin atumuꞌe hamo pya wuaria kape. Aikotã saꞌa­wyꞌi ahenoi iꞌatuepe hap ewy te ti atiky­ꞌesat mesup e Tupana Iesui mohey haria pe."

3 Miꞌi hawyi yt kat i taꞌa­tuꞌu hawyi teꞌe­re­ponug mehĩ Panãpe Pauru ete. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­hẽtup Tupana kape iꞌatuwat hamo."

4 Miꞌi hawyi Panãpe Pauru wywo tuwat raꞌyn tawa Sereusia kape Tupana Pãꞌãu miky­ꞌesat ewy. Miꞌi tote tuwe­hytꞌok yara wato pe raꞌyn tawa Sipiri kape yꞌy toꞌoran miat yi kape. Maꞌato Iuwãu Maku mekewat Tupana ehay wan nug hat taꞌa­tue­reto taꞌa­tu­po­wyro hamo. Miꞌi hawyi Sereusia tote tuwe­hytꞌok taꞌyn yara wato pe tawa Sipiri kapiat tuwat hamo yꞌy toꞌoran miat yi kape."

5 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Sara­mina pe. Miꞌi tote tuwat Tupana mõtypot yat kape Iuteuria wanuat Tupana ehay moherep hamo. Iꞌewyte Maku toĩneꞌen iꞌatu­po­wyro hamo."

6 Miꞌi hawyi ikohye­wyry raꞌyn yne tawa koꞌi upi yꞌy toꞌoran miat yi sakpo tuwat yi upi. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Pawu pe. Itote taꞌa­tu­puẽti wẽtup ok Iuteu Iesui ran e hap het rakat. Miꞌi ti paini kahato iꞌatuꞌe. — Uito ti Tupana ehay enoi hat e hat maꞌato heso rakat. Toimo­herep kahato topo wo maꞌato yt pywo piat i. Erima iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wẽ­powat. Paini sese iꞌatuꞌe."

7 Itotiat yi porekuat ti Sesiu Pauru e hap toĩneꞌen. Miꞌi e paini ti Iesui ran e hap morekuat pohag nug hat. Itotiaria aipo­rekuat wyti tuweꞌeg moityꞌi iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe itote hawyi morekuat tikaykay — Atiky­ꞌesat kahato ti atikuap Tupana ehay hap uhytꞌiꞌin e Panãpe Pauru pe. Maꞌato paini toꞌe morekuat pe."

8 — Yt reiꞌo yt etikuap teiꞌo mekewat sehay Iesui etiat katu­pono yt toiky­ꞌesat i morekuat tomohey Iesui hap e."

9 Miꞌi hawyi Pauru tehaꞌat howawi paini kape haty wo Tupana Pãꞌãu esaika hap wywo. Miꞌi hawyi toꞌe paini pe."

10 — En wyti miitꞌin atumaꞌat kahato hat e. Ahiag saꞌyru ti en e. Eso kahato ti en yne wakuaria ewanĩkap ti en e. Karãpeĩ putꞌokꞌe miitꞌin etiꞌa­tu­pyhyp kahato Tupana kapiat hamuat e."

11 Miꞌi pote ti atipo­ꞌoro Tupana po eha pysasep hamo e. Mio wyti aru yt eraꞌa­kasa i at e Pauru paini pe. Miꞌi hawyi meremo ihapytig sasep hap putꞌokꞌe paini ete. Miꞌi hawyi toꞌe — Iypyryp taꞌyn uhete uiꞌy­kesat ro eipe e."

12 Miꞌi pote morekuat taꞌa­kasa hawyi tuwa­nẽtup kahato — Tupana mienoi rat hesaika kahato rat pãi e. Miꞌi hawyi toimohey raꞌyn Iesui."

13 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Pauru towy­riaꞌin nywo tawa Pawu pyi yi Pãwiria kape yara wato puo. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn tawa Peke pe. Miꞌi hawyi putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi Iuwãu Maku tohok­ꞌiwat raꞌyn Ieru­sarẽi kape."

14 Miꞌi hawyi Pauru iꞌewyte Panãpe tuwat i raꞌyn tawa Pisitia kape tawa Antiokia kape ikohye­wyry miitꞌin muꞌe Iesui etiat hamo. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi Sapatu eꞌat pe tuwe­hytꞌok mekewat Iuteu ywania woꞌo­muꞌe hawe. Miꞌi tote teꞌe­ra­ꞌapyk Tupana mõtypot hamo."

15 Miꞌi tote mekewat Tupana yat piat miitꞌin akag tomo­wẽpap Musei woꞌo­nãpin yianmiat Tupana mienoi toimo­wẽpap. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­kaykay Pauruꞌin — Uiwy­riaꞌin eweiꞌa­tu­po­ꞌoro ro wẽtup ok eipy­ꞌa­setpiat urumuꞌe Tupana ehay wuat hamo e Pauruꞌin me."

16 Miꞌi hawyi Pauru ipoĩꞌãm hawyi topoha hawyi toꞌe — Ihotꞌok uiꞌy­wania e. Pyno aito Isareu ywania Tupana mõtypot haria. Miꞌi pote eweikuap to uimienoi Tupana ehay uhytꞌiꞌin e. Aikotã Ahaꞌa­se­ꞌiꞌin tukup­teꞌen saꞌa­wy­ꞌi­wuaria hap ti ahenoi hamuat ehepe e."

17 Tupana sese tiꞌairo ahaꞌa­seꞌi Isareu. Toiꞌairo hawyi ti toimo­wato hemia­riru aitoria e. Taꞌi Tupana ti tuwehum kahato aiꞌy­wania ete e. Taꞌi saꞌa­wy­ꞌite ti Esituꞌin po pe watu­kup­teꞌen maꞌato ti Tupana ahera­ꞌaipok tesaika hamo wanĩ­kaptia po pyi uhytꞌiꞌin e."

18 Miꞌi hawyi 40 anu ti tukup­teꞌen aiꞌy­wania yahig wato tote tama Kanãꞌã kape iꞌatu­ko­hye­wyry e Pauru."

19 Miꞌi hawyi 7 ywania Tupana timoma hawyi tutum iꞌatueꞌyi Kanãꞌã ahepe e."

20 Miꞌi hawyi ti itote watu­kup­teꞌen motꞌi kahato 450 anu itote. Miꞌi hawyi Tupana tum ahepe temiitꞌin ainãpin hanuaria. Taꞌi Tupana ehay moherep hat Samueu kape tukup­teꞌen ainãpin hanuaria Tupana miium e Pauru."

21 Miꞌi hawyi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin hẽtup Tupana pe taꞌa­tu­po­rekuat nuat. Miꞌi hawyi Kisi saꞌyru Saꞌuru tutum iꞌatuepe aseꞌi Pesamĩ emiariru miꞌi. Miꞌi hawyi 40 anu toĩneꞌen itote morekuat no e."

22 Miꞌi hawyi Tupana tihep Saꞌuru hawyi Tawi i raꞌyn toimo­herep aiꞌy­wania porekuat no saꞌa­wyꞌi. Miꞌi hawyi Tupana toꞌe miitꞌin me Tawi etiat — Uimi­puẽti wakuat ti Iuse saꞌyru Tawi e. Miꞌi ti uimi­ky­ꞌesat ewywuat nug hat e miitꞌin me. Miꞌi ti uipyꞌa ewywuat e Tupana Tawi etiat."

23 Taꞌi morekuat Tawi emiariru emiariru ti Tupana tomo­herep Isareu ywania pe Aheha­kye­raꞌat hanuat e. Tawi kaipywiat wyti Iesui e Pauru. Aikotã yianme toꞌe Tupana miꞌi hap ewy mesup tutunug e."

24 Saꞌa­wy­ꞌite Iuwãu henoi ahepe — Taꞌi eweiꞌatoiat ro yt nakuap i eiminug hap koꞌi hawyi eweiꞌaipok to Tupana kape. Miꞌi waku hawyi ti aru woro­ho­ꞌo­setꞌok e ahepe."

25 Miꞌi hawyi ti Iuwãu mienoi upi teꞌe­ro­py­huꞌat porapꞌi. Miꞌi hawyi toꞌe — Uhytꞌiꞌin uito ti yt eimie­katup i te katu­pono ti wẽtup ok tut irane uhaipe pe poꞌog wuat uikawiat waku rakat e. Pywo ti rat uhewaku hap yt putꞌokꞌe hin i Miꞌi Miit py sokpe saity pok hamo e. Miꞌi ti eimie­katup e Iuwãu Woꞌo­setꞌok hat."

26 Mehĩꞌin taꞌi aito ti Aparãu emiari­ruꞌin e. Iꞌewyte aiꞌy­wania pe ran tukup­teꞌen meiũpe Tupana pupiat genꞌẽ haria. Taꞌi ahepe ti Tupana tipo­ꞌoro tehay aheha­kye­raꞌat hamo e Pauru Tupana mõtypot yat piaria pe."

27 Taꞌi tawa Ieru­sarẽi miaria akag koꞌi iꞌewyte yt ikuap i mekewat wakuat Miit. Taꞌi yne Sapatu eꞌat pe taꞌa­tu­mo­wẽpap yianmiat Iesui ieĩneꞌen hamuat hap etiat maꞌato yt taꞌa­tu­mohey i putꞌokꞌe hawyi. Yt taꞌa­tukuap i Miꞌi hawyi taꞌa­tu­he­katup aikotã miat iꞌaparap hap iꞌauka hamo maꞌato yt toiꞌa­parap hin i e."

28 Miꞌi hawyi morekuat Piratu po pe raꞌyn taꞌa­tupag iꞌauka hamo yt kat e hin i pytkai e."

29 Taꞌa­tunug yne aikotã yianmiat mienoi ewy. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mo­ꞌapyk taꞌyn ariaꞌyp posak ete pyi ipiit ikuꞌuro hawyi. Miꞌi hawyi taꞌa­tusyp nu kaꞌa pe e."

30 Miꞌi hawyi ti maꞌato Tupana tomo­herep pakupꞌi guꞌuro pyi iꞌatu­misyp e."

31 Miꞌi hawyi toĩneꞌen motꞌi i raꞌyn towy­riaꞌin Karireia piaria wywo Ieru­sarẽi me. Miꞌiria ti mesup tukup­teꞌen Iesui ieĩneꞌen i hap enoi haria e Pauru."

32 Uruto ti iꞌewyte henoi haria te e. Yt heso hin i ti Tupana saꞌa­wyꞌi aiꞌy­wania pe. Aikotã saꞌa­wy­ꞌite Tupana toꞌe miꞌi hap ewy ti mesup tutunug naꞌyn e."

33 Saꞌa­wy­ꞌite Tawi toꞌe tomiwan me tuwepy puo Tupana toꞌe — En ni Uhaꞌyru sese e. Pyno woro­moieĩ­neꞌen pakup i aru e Tupana Iesui etiat Tawi tuwepy hawe mekewat Saumu 2.7 pe. Pyno aikotã saꞌa­wyꞌi toꞌe hap ewy ti mesup toimo­herep taꞌyn Tosa­ꞌyru pãi e Pauru itotiaria pe."

34 Iꞌewyte ti mekewat Tawi wepy hawe aikotã morekuat Tawi pe Tupana toꞌe hap ewy te ti mesup ti totiõtem i raꞌyn guꞌuro pyi Aipo­typot Iesui e. Ipiit yt nem i tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi e. Pyno ti aikotã Tupana toꞌe saꞌa­wyꞌi Isaia 55.3 pe hap ewy ti raꞌyn mesup tutunug e."

35 Pyno ti Iesui piit yt iꞌokpuk hin i are aikotã Tupana toꞌe Tawi wepy hawe miwan miat hap ewy — Yt karãpe i aru Uhaꞌyru sese nem rakano neꞌi topy­huꞌat toꞌe hap ewy e Tawi wepy hawe Saumu 16.10 pe."

36 Yt morekuat Tawi etiat i mio tã e maꞌato Tupana ihay Tosa­ꞌyru sese etiat mekewat morekuat Tawi saipepiat sese wuat etiat ihay are katu­pono mekewat aipo­rekuat saꞌa­wy­ꞌiwuat Tawi ikuꞌuro raꞌyn hawyi taꞌa­tusyp iꞌywotꞌin syp hawe hawyi ikag koꞌi heremo te itote e. Tupana ihay wẽtup ok etiat Tosa­ꞌyru Iesui etiat ihay yianmete e."

37 Miꞌi Miit ti Tupana tihymut raꞌyn guꞌuro pyi e. Yt nem hin i ipiit e Pauru."

38 Uiwy­riaꞌin Musei wãiꞌe hap ti waku kahato wen maꞌato ti yt aimo­hãpyk kuap i Tupana wywo e."

39 Pywo pe ti rat areꞌe uiwy­riaꞌin mekewat Miit sese yt nem i rakat yn ni wyti aimo­hãpyk kuap Tupana wywo e. Imohey haria toiꞌa­tu­mo­hãpyk kuap tuwe­wawi e Pauru."

40 Saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay enoi hat toꞌe mio tã e — Eiweꞌeg wo yt uimohey i haria e. Eimitum mo o uhehay etiat weky­ryꞌi i haria e. Katu­pono yt uimohey i hap ti aru eiꞌa­tu­ꞌuka e."

41 Katu­pono ti aru mekewat eꞌat pe uito atunug eipy­ꞌa­setpe wakuap iwato kahato yt wẽtup ewywuat i iwato rakat atunug maꞌato eweiꞌa­kasa hawyi ti aru iꞌewyte eweikuap hawyi ti aru maꞌato yt eweimohey i e Tupana saꞌa­wyꞌi e. Taꞌi yianmete ti Tupana henoi ehetiat uiꞌywania Apakuki 1.5 pe tohenoi e Pauru Iuteuria pe."

42 Miꞌi hawyi Pauru tuwẽtem Tupana mõtypot hap yat pyi towy­riaꞌin wywo. Miꞌi hawyi iraniaꞌin itotiaria yt Iuteuria i teꞌe­roꞌe — Uhyt iꞌatuꞌe wẽtup semana hawyi o eraꞌaipok i raꞌyn o urumuꞌe hamo meiũpe iꞌatuꞌe."

43 Tuwat yne raꞌyn Tupana mõtypot yat pyi hawyi iraniaꞌin itotiaria Iuteuria iꞌewyte yt Iuteuria i koꞌi teꞌe­ru­wehik taꞌyn uhyt Panãpe uhyt Pauru ete. Miꞌi hawyi Pauru Panãpe tiꞌa­tu­nãpin miꞌiria muꞌap upi — Eweiwat ro haty wo eikyꞌe hat Tupana upi iꞌatuꞌe. Yt eweiꞌatoiat re Tupana piat eikyꞌe hap iꞌatuꞌe."

44 Miꞌi hawyi Sapatu eꞌat pe i raꞌyn hawyi kahupyt i raꞌyn tawa piaria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug i raꞌyn. Taꞌa­tukuap teran Tupana ehay iꞌatu­kaipyi haype."

45 Miꞌi hawyi Iuteuria potnagnia teꞌe­ra­ꞌa­kasa miitꞌin typyꞌi kahato Pauru upi. Miꞌi pote iꞌatue­ha­ꞌy­wywi tuete. Miꞌi hawyi — Taꞌi eheso kahato iꞌatuꞌe. Etiꞌa­tu­maꞌat neꞌi rat miitꞌin Tupana ete iꞌatuꞌe."

46 Maꞌato miꞌi hawyi Pauru Panãpe wywo iꞌatuehay hesaika poꞌog miitꞌin kape. Yt teꞌe­ru­we­mõti hin i. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe Iuteuria yt imohey i haria pe — Taꞌi Tupana tum neran ni ieĩneꞌen hap yt ikahuro rakat i maꞌato imiium ni eweipun neꞌi eipe iꞌatuꞌe. Pyno ti saꞌa­wyꞌi uruhenoi teran ehepe e maꞌato yt eweimohey i miꞌi pote ti wẽtup ywania pe raꞌyn uruhenoi."

47 Katu­pono saꞌa­wyꞌi Tupana toꞌe Tosa­ꞌyru pe — Woronug En aikotã iypyryp wiat ariãty ewy e. Yne ywania akasa hamuat e. Yne mesuwat yi totiaria ehakye­raꞌat hamo e Tupana Isaia 49.6 pe iꞌatuꞌe Pauruꞌin."

48 Miꞌi pote iraniaꞌin yt Iuteuria i raꞌyn iꞌatu­wepit kahato Tupana ehay ete. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wehum kahato — Waku poityꞌi ehay Tupana iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi tomi­ꞌai­roria pe tomohey haria pe yn naꞌyn Tupana tum toieĩneꞌen hap yt ikahuro rakat i."

49 Miꞌi hawyi miꞌiria raꞌyn imõꞌẽ Taꞌa­tu­ka­ꞌiwat pakupꞌi mienoi wuatꞌi tawa piaria pe."

50 Miꞌi hawyi Iuteuria potnagnia tiꞌa­tunug iwatoꞌin nakaria hary­po­riaꞌin ihainiaꞌin hawyi tuꞌi­saria taꞌa­tu­ꞌa­tu­kaykay. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe miꞌiria pe — Waku ti wati­ꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi raꞌyn Pauruꞌin iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Pauru Panãpe taꞌa­tu­po­re­nõꞌẽ raꞌyn taꞌa­tue­tawa pyi."

51 Tuwe­nõꞌẽ hawyi Pauru Panãpe teꞌe­ru­we­py­pit­pitꞌok kahato Tupana etiat yt iwese i rakaria piat ikuap hamo. Miꞌi hawyi tuwat i raꞌyn wẽtup tawa Ikuniu kape."

52 Maꞌato ipakuptia Iesui mohey haria teꞌe­ro­py­huꞌat itote yt iwese i rakaria pyꞌa­setpe tawa Antiokia pe. Miꞌiria iꞌatu­wepit kahato itote Tupana Pãꞌãu wywo.

Miꞌi hap etiat atiwan yne mesuwe uito Iruka.

"

14

1 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Ikuniu pe hawyi tuwe­hytꞌok Tupana mõtypot hawe. Miꞌi hawyi itote Pauruꞌin tiꞌa­tu­muꞌe kahato Tupana ehay wo. Miꞌi hawyi Iuteuria tomohey kahato Tupana ehay. Iꞌewyte iraniaꞌin ywania yt Iuteuria i imohey raꞌyn wy. Miꞌi hawyi miitꞌin sok topy­huꞌat Iesui mohey pakup i haria."

2 Maꞌato yt imohey haria i Iuteuria teꞌe­roꞌe — Toꞌiro wati­pugha Pauruꞌin iꞌatuꞌe. Yt naku i ti miꞌiria iꞌatuꞌe. Yt eweimohey teiꞌo meimuẽ­waria iꞌatuꞌe yt Iuteuria i pe."

3 Maꞌato Tupana tiꞌa­tu­moe­saika poꞌog naꞌyn. Miꞌi hawyi taꞌa­tunug taꞌa­tupo wo raꞌyn wakuap miitꞌin wanẽtup hamo. Miꞌi hawyi itote tukup­teꞌen motꞌi raꞌyn katu­pono taꞌa­tu­mohey kahato raꞌyn itote Tupana ehay. Miꞌi hawyi Pauru Panãpe tiꞌa­tu­muꞌe kahato Tupana woꞌo­kyꞌe teꞌen neꞌi tuwe­kai­pywiat hap ete."

4 Miꞌi hawyi tawa Ikuniu piaria yt toꞌoksat i hin i katu­pono yt toꞌo­wa­nẽtup hap ewy i kahato. Ipatꞌok Iesui mienoi upi ipatꞌok Iuteuria mienoi upi."

5 — Toꞌiro wati­ꞌa­tu­maꞌat sehay wo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi wati­ꞌa­tu­ꞌuka mak mak wo nu wo iꞌatuꞌe Iuteuria toꞌope taꞌa­tu­ꞌakag koꞌi wywo."

6 Miꞌi hawyi Pauru Panãpe tikuap taꞌyn taꞌa­tu­ꞌauka teran hap hawyi teꞌe­ro­popy raꞌyn. Miꞌi hawyi tuwat tawa Irikaunia kape. Miꞌi hawyi itote ikohye­wyry tawa hit koꞌi upi tawa Irita tawa Tepe upi iꞌatu­ko­hye­wyry."

7 Miꞌi tote taꞌa­tu­henoi kahato Tupana ehay."

8 Miꞌi hawyi tawa Irita tote taꞌa­tu­puẽti yt karãpe i hewyry rakat apyk pe. Toty kaipywiat wemo­herep hat ipy kĩꞌã rakat."

9 Miꞌi tote Pauru henoi Iesui etiat turan mekewat yt hewyry kuap i rakat tikuap ihay. Miꞌi hawyi Pauru ihaꞌat howawi hawyi toikuap taꞌyn tuwa­nẽtup hawe — Iesui mohey hap uimoe­hãite kuap e tuwa­nẽtup."

10 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe tehay wo — Epoĩꞌãm no uhyt e. Miꞌi hawyi mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat yt hewyry kuap i rakat pesoꞌe hawyi hewyry raꞌyn."

11 Miꞌi hawyi Ikuniu piaria teꞌe­ra­haꞌat kahato ipy kĩꞌã rakat moehãite Pauru piat hap kape. Miꞌi pote taꞌa­tuehay pirik wo teꞌe­roꞌe — Tupa­naria tupa­naria miitꞌin kawiat atipy kaipy­wiaria eipe iꞌatuꞌe Pauru Panãpe pe taꞌa­tu­pusu puo."

12 Miꞌi hawyi Panãpe tupana waikiru Iupite iꞌatuꞌe maꞌato Pauru tupana waikiru Mekuriu iꞌatuꞌe katu­pono — Aimuꞌe hat poꞌog Pauru miꞌi iꞌatuꞌe."

13 Miꞌi turan tawa okenꞌypy kawiano toĩneꞌen tupana waikiru Iupite yat. Miꞌi kaꞌiwat paꞌi terut wewato ahup koꞌi ipaꞌiat okenꞌypy kape. Miꞌi miitꞌin tiꞌauka teran tupana Pauru Panãpe mõtypot hamuat. Ipohyt kawiat hewahi rakat wewato ahup."

14 Miꞌi taꞌa­tukuap hawyi Pauruꞌin yt iꞌatu­wepit hin i raꞌyn. Yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i taꞌa­tu­mõ­typot hap. Miꞌi pote teꞌe­ru­we­sokpe hiot neꞌi raꞌyn miitꞌin tok pe."

15 — Wãi urumõ­typot re Tupana eipe. Kan hamo ten urumõ­typot Tupana wo eipe iꞌatuꞌe. Katu­pono yt naku i miitꞌin me Tupana en eweiꞌe e Tupana iꞌatuꞌe. Wãi ne iꞌatuꞌe. Yt naku i tupa­naria eipe eweiꞌe uruepe. Eweiꞌatoiat ro meimuẽwat ehetu­pana koꞌi hawyi eweiꞌaipok to Tupana sese kape mekewat wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hat kape uhytꞌiꞌin manaꞌin iꞌatuꞌe. Yt kan hamo i eweimohey ehetu­pa­naria katu­pono Tupana sese ti ainug hat yꞌy nug hat wuatꞌi yꞌy piaria nug hat e. Pyno Tupana sese kape eweiꞌaipok to hawyi eweipun no ehetu­pa­naria saꞌag koꞌi iꞌatuꞌe Panãpe Pauru."

16 Saꞌa­wyꞌi Tupana yt toꞌe i — Uito yn waku Ehetu­pana wo yt e i te ehepe wẽtup ywania eipe pote. Maꞌato mesup ti — Wãiꞌe raꞌyn. Yt atiky­ꞌesat i poꞌog ehetu­pana koꞌi e. Yt atiky­ꞌesat i poꞌog yt eiweꞌeg i hap uhetiat mesup e Tupana ehepe."

17 Saꞌa­wy­ꞌite ti yt watikuap i Tupana sese etiat maꞌato ti mesup wakuap tutum neꞌen neꞌi ahepe yt kat saꞌup i. Koitywy yne ywania pe yne miitꞌin me tuwe­mo­herep teran. Iꞌewyte iꞌaman tutum yne pe. Iꞌewyte miitꞌin yne pe hewo iminug kaipyi wakuap. Miꞌi tã ti Tupana yne tokuap ahepiat hamo e. Miꞌi tã ti tutunug aimo­wepit hamo e Pauruꞌin tawa Irita piaria pe."

18 Porap taꞌa­tu­ꞌauka wewato ahup turan naꞌyn Pauruꞌin wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe haty wo. Miꞌi pote yt taꞌa­tu­ꞌauka i raꞌyn wewato ahup koꞌi Pauruꞌin mõtypot Tupana ewywuat hamo."

19 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuteuria Pauru ewanĩ­kaptia tawa Antiokia pyi tawa Ikuniu pyi tõꞌẽ. Miꞌi hawyi ti itotiaria iraniaꞌin taꞌa­tu­mo­ꞌa­kagꞌaia raꞌyn — Eweiꞌauka ro nu wo Pauru iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi nu wo mak makꞌi­ꞌa­tuꞌe howawi iꞌauka hamo. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­herep haity pe yi upi tawa pyi. — Ikuꞌuro raꞌyn koitywy Pauru iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe."

20 Miꞌi hawyi ipotpo­ꞌo­roria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Pauru piit kape. Miꞌi hawyi maꞌato iꞌãpe­ꞌokꞌam i raꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpe. Miꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn toꞌauka hap tawa kape. Heꞌi­hotꞌok pe hawyi tuwat Panãpe wywo tawa Tepe kape."

21 Miꞌi hawyi itote sehay wakuat taꞌa­tu­henoi Iesui etiat. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­nãpin at iꞌatuepiat ikuap kahato hamo. Miꞌi hawyi itote pyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn tawa Irita kape tawa Ikuniu kape tawa Antiokia kape Iesui mohey haria pakup tiaria kape."

22 Miꞌi hawyi Pauruꞌin tiꞌa­tu­nãpin kahato itotiaria ipakup tiaria iꞌatu­moe­saika hamo iꞌatuepiat imohey kahato hamo. Mio tã iꞌatuꞌe — Eiweꞌeg wo o katu­pono meiũran ti eweho­ꞌopot kahato mesuwe Tupana etama kapiat muꞌap upi iꞌatuꞌe imohey pakup i haria pe."

23 Miꞌi hawyi itote Pauruꞌin tiꞌairo Iesui mohey haria nãpin hamuaria. Miꞌi hawyi Panãpe Pauru yt kat i iꞌu at katu­pono hẽtup kahato Tupana kape — Tupana iꞌatuꞌe epo pe raꞌyn ti meiũpiaria uruiky­ꞌesat emohey haria ipakup takaria katu­pono urutuwat irane meiũpepyi iꞌatuꞌe taꞌa­tu­hẽtup Tupana pe."

24 Miꞌi hawyi tuwat yi Pisitia sakpo yi Pãwiria sakpo."

25 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Peke pe hawyi taꞌa­tu­hytpok kahato raꞌyn Iesui ehay itote. Miꞌi hawyi tuwat hẽpype tawa Ataria kape."

26 Miꞌi hawyi yara wato puo raꞌyn tuwat tawa Antiokia kape taꞌa­tu­mi­po­ꞌo­roria kape. Teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn aikope saꞌa­wyꞌi tuwat Iesui ehay sytpok hamo hap kape. Miꞌi hap kape teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn. Taꞌa­tu­potpap kahu raꞌyn hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn. Aikope Panãpe Pauru powyro hamuat taꞌa­tu­hẽtup Tupana pe hap kape i raꞌyn teꞌe­ra­ꞌaipok."

27 Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe itotiat hawyi taꞌa­tu­kaykay yne Iesui mohey haria. Miꞌi hawyi aikotã Tupana tunug muꞌap upi iꞌatupo wo miꞌi hap ewy yne taꞌa­tu­mo­herep itotiaria pe — Koitywy ti Tupana tomo­herep taꞌyn Iesui yt aiꞌy­wania pe yn i raꞌyn iꞌatuꞌe Iuteuria pe. Taꞌi mio raꞌyn ti yt Iuteuria yn i raꞌyn imoherep iꞌatuꞌe."

28 Miꞌi hawyi itotiaria imohey haria wywo tukup­teꞌen motꞌi raꞌyn Panãpe Pauru.

Aikope aikope tuwat Pauruꞌin miitꞌin muꞌe hamuat hap etiat ahenoi mesuwe uimiwan me uito Iruka.

"

15

1 Miꞌi hawyi ti Iuteuria tõꞌẽ tõꞌẽ raꞌyn tawa Antiokia totiaria Iesui mohey haria muꞌe hamo raꞌyn — Ewetunug no Musei woꞌo­nãpin hap yne pote ti aru Tupana eheha­kye­raꞌat kuap maꞌato yt eiwe­murui ãpy sokpe tek hap pote ti aru yt eheha­kye­raꞌat i iꞌatuꞌe."

2 Miꞌi hawyi itote Pauru Panãpe tuꞌuka at kahato taꞌa­tuehay wo. Miꞌi hawyi yt toꞌo­wese hin i itotiaria toꞌope. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Pyno waku ti wati­ꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn Pauru Panãpe iraniaꞌin wywo Ieru­sarẽi kape saꞌa­wy­ꞌi­wuaria Iesuiꞌin 12 ok takaria kape itotiat piat iꞌatuehay kuap hamo iꞌatuꞌe. Aikotã Musei eko aikotã watunug hap kuap hamo iꞌatuꞌe."

3 Miꞌi hawyi Iesui mohey haria tawa Antiokia piaria tiꞌa­tu­po­ꞌoro Pauru Panãpe Ieru­sarẽi kape iraniaꞌin nywo. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn tawa Antiokia pyi. Miꞌi hawyi Iesui mohey haria pe yi Wenisia piaria pe yi Samaria piaria pe taꞌa­tu­henoi aikotã iraniaꞌin yt Iuteu ywania i timohey raꞌyn Iesui hap koꞌi. Miꞌi pote teꞌe­ru­wehum kahato Tupana ete itotiaria."

4 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn Ieru­sarẽi me. Miꞌi tote yiannote wuaria 12 ok takaria tukup­teꞌen. Iꞌewyte Iesui mohey haria akagnia tukup­teꞌen. Miꞌiria teꞌe­roꞌe — Pyno eiwe­hytꞌok to uhytꞌiꞌin iꞌatuꞌe Pauruꞌin me. Miꞌi hawyi Pauruꞌin tomo­herep iꞌatuepe aikotã Tupana tunug wuatꞌi tawa puaria piat hap koꞌi."

5 Miꞌi hawyi iraniaꞌin Iesui mohey haria woꞌo­nãpin haria teꞌe­roꞌe — Pyno waku eiwe­murui ãpy sokpe tek to watoꞌe iꞌatuepe. Waku yne Musei wãiꞌe hap ewetunug watoꞌe ro yt Iuteuria i pe iꞌatuꞌe."

6 Miꞌi hawyi yne taꞌa­tu­ꞌa­tunug 12 ok takaria Iesui mohey haria akagnia wywo teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug aikotã mekewat yt Iuteuria i nãpin hap kuap hamo."

7 Miꞌi hawyi yt toꞌoehay sat i at hawyi mehĩ Peteru ipoĩꞌãm iꞌatu­py­ꞌa­setpe iꞌatu­nãpin hamo — Uheywytꞌin Iesui mohey haria e eipe ti eweikuap taꞌyn aikotã saꞌa­wyꞌi Tupana uiꞌairo yt Iuteu ywania i nãpin hamuat hap e. Uito yn ni saꞌa­wyꞌi areto sehay wakuap enoi hamo yt aiꞌy­wania kape e. Uiwẽ pyi ti saꞌa­wyꞌi taꞌa­tu­mohey haꞌa­wyte wuaria e Peteru."

8 Taꞌi Tupana tikuap yne wyti miitꞌin wanẽtup taꞌa­tu­pyꞌa piat hap e. Yt aiwa­nẽtup hap yn i ti Tupana tikuap e. Taꞌi tutum naꞌyn ti iꞌatuepe Topãꞌãu Wakuat aikotã ahepe tutum hap ewy te ti e. Miꞌi tã toimo­herep taꞌyn ahepe tomohey iꞌatuepiat hap e Peteru."

9 Taꞌi toimo­hãpyk yne wyti iꞌatu­wa­nẽtup saꞌag hap koꞌi Tosa­ꞌyru mohey raꞌyn hawyi e."

10 Pyno kat hamoĩ mesup eweiky­ꞌesat Musei eko yrysakag ipotyi aiꞌakag etiat hap ewywuat iraniaꞌin akag ete e. Pyno toimo­herep taꞌyn ahepe iraniaꞌin ywania aiꞌewy raꞌyn toiꞌairo e Peteru. Ahaꞌa­se­ꞌiꞌin wyti yt hupit i mekewat seko e. Iꞌewyte aito yt wahupit i raꞌyn. Kat hamoĩ pyno eweiky­ꞌesat aheko Iesui mohey haria wẽtup ywania ipakuptia ok pe tote e. Yt naku i ti Tupana wahãꞌãg e."

11 Taꞌi Iesui yn nyti aheha­kye­raꞌat e. Iꞌewyte iraniaꞌin ywania Ehakye­raꞌat hat Iesui yn. Pyno aiwo­ꞌo­ꞌewy kahato e. Taꞌi Iesui mohey hap yn aheha­kye­raꞌat kuap hap. Yt aiminug koꞌi kaipyi i wyti aheha­kye­raꞌat hap toĩneꞌen e Peteru."

12 Miꞌi hawyi sehay wuat wuꞌuka haria atunik taꞌyn. Yt kat i iꞌatuꞌe hin i raꞌyn miitꞌin sok. Miꞌi hawyi Panãpe Pauru timo­herep aikotã yt Iuteuria i timohey raꞌyn Iesui hap koꞌi aikotã Tupana tum tesaika hap wakuap nug hamuat hap miꞌiria pe hap."

13 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato raꞌyn. Yt kat iꞌatuꞌe i raꞌyn. Miꞌi hawyi Tiaku ihay — Uhytꞌiꞌin eweikuap to uimienoi e."

14 Pywo ti rat Simãu henoi aikotã mio Tupana Pãꞌãu teke kuap wuatꞌi ywania Tosa­ꞌyru mohey haria pyꞌa pe e. Toiky­ꞌesat yne ywania kaipywiat tomi­ꞌairo tomohey haria e."

15 Miꞌi hap ewy raꞌyn wyti mesup topy­huꞌat. Saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana e hap ewy e"

16 — Mekewat eꞌat pe ti aru araꞌaipok hawyi atunug pakup i morekuat Tawi yat at hat."

17 Miꞌi kape ti aru tõꞌẽ tõꞌẽ miitꞌin yne ywania uikuap haria. Wuatꞌi ywania ti aru atiꞌa­tu­kaykay yne uhet kuap haria. Miꞌi tã ti aru atunug e ti Tupana yianmete iwan me e Tiaku."

18 — Katu­pono Tupana tikuap aikotã mesup topy­huꞌat hamuat hap yianmete e."

19 Yt naku i arewa­nẽtup turan wahenoi niatpo rakat seko aiꞌy­wania ewywuat iraniaꞌin ywania Iesui mohey haria pakuptia pe e Tiaku."

20 Pyno waku kahato wati­po­ꞌoro sehay iraniaꞌin ywania kape. Mio tã watoꞌe waku wati­ꞌa­tu­nãpin — Waure wo ro meimuẽwat ehetu­pana iãꞌãkap koꞌi ete pãi waku watoꞌe e. Iꞌewyte yt ewetuꞌu teiꞌo miꞌu miitꞌin miium taꞌa­tue­tu­pa­naria piat neꞌi watoꞌe iꞌatuepe. Iꞌewyte wẽtup ok wẽtup ok wywo teiꞌo ewary eꞌaito watoꞌe. Iꞌewyte yt naku i huu ehesapo wo. Yt naku i ewetuꞌu ipuꞌi huu wywo waku watoꞌe iꞌatuepe e Tiaku."

21 Saꞌa­wy­ꞌipyi te ti yne tawa puo tukup­teꞌen ne Musei eko enoi haria. Mesup te yne Sapatu eꞌat pe ti Musei mienoi taꞌa­tu­mo­wẽpap toran e Tiaku."

22 Miꞌi hawyi torania Iesui mohey haria teꞌe­roꞌe toꞌope 12 ok takaria wywo taꞌa­tu­ꞌa­kagnia wywo — Pyno waku aimi­ꞌai­roria wati­ꞌa­tu­po­ꞌoro uhyt Pauru uhyt Panãpe upi tawa Antiokia kape miꞌi aiꞌe hap enoi iraniaꞌin miat hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌairo uhyt Iuta Pasapa e hap het rakat hawyi uhyt Sira taꞌa­tu­ꞌairo miitꞌin wakauria taꞌa­tu­py­ꞌa­set­piaria."

23 Miꞌi hawyi taꞌa­tuwan popera pe iꞌatu­mie­reto wuat. Mio tã iꞌatuꞌe — Uruto ti Ieru­sarẽi miaria Iesui mohey haria torania 12 ok takaria miꞌiria wywo uruꞌa­kagnia wywo Iesui mohey haria uruipo­ꞌoro miwan me ehowawi kuekatu uruꞌe hap popera pe wẽtup ywania kape tawa Antiokia piaria kape yi Siria piaria kape yi Sirisia piaria kape uruipo­ꞌoro miwan eweimoe­hãite ro kuekatu uruꞌe hap iꞌatuꞌe."

24 Haꞌa­wyte wyti tuwat ehowawi yt uruwat urumi­po­ꞌo­roria i urutoꞌe. Miꞌiria ti eimo­ꞌa­kagꞌaia hanuaria urutoꞌe. Miꞌiria wyti uruikuap taꞌyn mesup. Urupy­ꞌa­setpyi ti wyti tuwat maꞌato ti yt uruwat urumi­po­ꞌo­roria i pãi iꞌatuꞌe popera pe."

25 Taꞌi waku kahato uruipo­ꞌoro ehowawi meiũpepyi urumikuap sehay enoi hanuaria urutoꞌe. Taꞌi aiwy­riaꞌin Panãpe Pauru upi waku kahato uruipo­ꞌoro ehowawi pãi iꞌatuꞌe."

26 Taꞌi uhyt Panãpe uhyt Pauru yt teꞌe­ro­kenꞌẽ hin i taꞌa­tu­ꞌauka hap pupi. Miꞌi tupono tuwat raꞌyn Aipo­rekuat Aika­ꞌiwat Iesui enoi miitꞌin miat hamo urutoꞌe pãi iꞌatuꞌe."

27 Pyno uruipo­ꞌoro ehowawi miꞌiria upi mehĩ Iuta hawyi Sira ehepiat henoi hamo."

28 Uruwy­riaꞌin Tupana Pãꞌãu wyti urumuꞌe kahato kat e hap kat e hap koꞌi enoi ehepiat hamuat hap ete iꞌatuꞌe. Yt toiky­ꞌesat i wyti urueko ipotyi rakat neꞌi uruhenoi ehepiat hap."

29 Mio tã e ti maꞌato toiky­ꞌesat — Yt ewetuꞌu teiꞌo miitꞌin miium tupa­naria iãꞌãkap koꞌi piat e. Miꞌi hap yt toiky­ꞌesat i iꞌatuꞌe. Iꞌewyte yt toiky­ꞌesat i wyti wẽtup ok wẽtup ok wywo seꞌaito hap iꞌewyte wary hap. Hutꞌyp nik piat miꞌat puꞌi o yt etuꞌu teiꞌo. Iꞌewyte huu o yt etuꞌu teiꞌo e ti wy iꞌatuꞌe. Pyno urumienoi ewy ewetunug mote ti aru waku raꞌyn uruwy­riaꞌin iꞌatuꞌe. Toran naꞌyn pyno uruꞌe hap mehĩꞌin iꞌatuꞌe popera pe. Miꞌi hawyi taꞌatuium mekewat miwan taꞌa­tu­mi­po­ꞌo­roria pe."

30 Miꞌi hawyi pyno waku eweiwat ro tawa Antiokia kape iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe itote hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tunug yne Iesui mohey haria. Miꞌi hawyi taꞌatuium mekewat mipo­ꞌoro popera itotiaria pe."

31 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mo­wẽpap hawyi iꞌatu­wepit kahato taꞌa­tu­nãpin hap ete."

32 Miꞌi hawyi yianmiat Tupana ehay enoi haria uhyt Iuta uhyt Sira tiꞌa­tu­nãpin kahato Iesui mohey haria tawa Antiokia piaria taꞌa­tu­ꞌa­tu­moe­saika imohey hap ete."

33 Miꞌi hawyi tukup­teꞌen motꞌi itote hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok teran i raꞌyn Ieru­sarẽi kape Iesui potpo­ꞌo­roria kape i raꞌyn. Miꞌi hawyi — Hẽto iꞌatuꞌe. Uruipo­ꞌoro teran ehupi uruekue­katu iꞌatuꞌe tawa Antiokia piaria."

34 Maꞌato Sira yt ipap i raꞌyn tawa Antiokia pyi. Miꞌi hawyi yt toto i."

35 Miꞌi hawyi Pauru Panã­peꞌin tukup­teꞌen motꞌi tawa Antiokia piaria muꞌe hamo. Taꞌa­tu­ka­ꞌiwat ehay enoi haype teꞌe­ro­py­huꞌat Iesui mohey haria ahyt tok pe."

36 Tukup­teꞌen motꞌi itote hawyi Pauru toꞌe Panãpe pe — Pyno waku apo uhyt wata­ꞌaipok i raꞌyn iraniaꞌin tawa koꞌi kape e. Katu­pono atiꞌa­tuepiok teran aikotã tukup­teꞌen Iesui mohey haria pakup i koꞌi aikope saꞌa­wyꞌi wati­ꞌa­tu­muꞌe hap kape mehĩ e Pauru Panãpe pe."

37 — Pyno waku watioto Iuwãu Maku e Panãpe Pauru pe."

38 Maꞌato — Yt naku i uhyt watioto Iuwãu Maku katu­pono saꞌa­wyꞌi miꞌi ti taꞌaipok neꞌi ahupi pyi Tupana potpap wyi yi Pãwiria pyi e Pauru Panãpe pe."

39 Maꞌato yt toꞌo­wa­nẽtup hap ewy hin i raꞌyn hawyi toꞌoehay tek hawyi toꞌo­ꞌatoiat raꞌyn. Miꞌi hawyi uhyt Panãpe uhyt Iuwãu Maku wywo yn naꞌyn tuwat yara puo taꞌa­tueꞌyi Sipiri kape."

40 Miꞌi hawyi uhyt Pauru tiky­ꞌesat uhyt Sira raꞌyn teka­tuwy wo. Miꞌi hawyi Iesui mohey haria hẽtup Tupana pe — Tupana iꞌatuꞌe etiꞌa­tu­po­wyro kahato aiwy Pauru aiwy Sira epotpap nug hamo iꞌatuꞌe. Etiꞌa­tu­kyꞌe ro yne muꞌap upi. Miꞌi hap uruhẽtup epe waku iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Pauru toto uhyt Sira wywo Iesui mohey haria moesaika hamo wuatꞌi ywania kape."

41 Miꞌi hawyi iꞌatue­wyry yi Siria puo hawyi yi Sirisia puo iꞌatue­wyry itotiaria Iesui mohey haria atumoe­saika Tupana ehay wuat hamo.

Yne uimikuap atiwan mesuwe uito Iruka.

"

16

1 Miꞌi hawyi Pauruꞌin putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe i tawa Tepe pe tawa Irita pe. Miꞌi hawyi itote Pauruꞌin tipuẽti uhyt Timoteu. Ity ti Iesui mohey hat Iuteu ywania maꞌato iꞌywot Kereku ywania."

2 Miꞌi hawyi tawa Irita piaria tawa Ikuniu piaria Iesui mohey haria — Taꞌi waku kahato ti rat Timoteu iꞌatuꞌe itotiaria."

3 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe Timoteu pe — Toꞌiro uhupi kurum iwasu e. Ereto teran uhupi pote Iuteuria ewy ro ereĩneꞌen aikotã ety ewy aiꞌy­wania Iuteuria muꞌe hamo are e. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­murui sokpe tek Iuteuria eko ewy hawyi Timoteu topy­huꞌat Iuteu wo toty ewy. Miꞌi tã ti Pauru tiky­ꞌesat Timoteu piit katu­pono toiky­ꞌesat Iuteuria mimõ­typot no topy­huꞌat Timoteu hap e. Katu­pono toikuap taꞌyn itotiaria tikuap wẽtup ywania neꞌi Timoteu ywot hap pote."

4 Miꞌi hawyi Pauru Sira Timoteu wywo hewyry saꞌa­wy­ꞌiwuat tewyry hap koꞌi upi. Miꞌi tote taꞌa­tu­henoi mekewat Ieru­sarẽi kaipywiat woꞌo­nãpin hap miwan Iesui yn aheha­kye­raꞌat kuap e hap miwan taꞌa­tu­henoi. Mekewat kat iꞌatuꞌe kat iꞌatuꞌe 12 ok takaria e hap Iesui mohey haria akagnia e hap taꞌa­tu­henoi itote."

5 Miꞌi hawyi taꞌa­tue­wyry hap upiaria Pauruꞌin tiꞌa­tu­moe­saika poꞌog naꞌyn Iesui mohey hap ete. Miꞌi pote poꞌog naꞌyn iꞌatu­ty­pyꞌi itote."

6 Miꞌi hawyi yi Karata yi Wirisia upi Pauruꞌin iꞌatue­wyry. Miꞌi hawyi yi Asia kape tuwat teran maꞌato Tupana Pãꞌãu Wakuat toꞌe — Yt ewehenoi teiꞌo uhehay itote mesup mehĩꞌin e."

7 Miꞌi pote tuwat tawa Misia kape. Itote pyi tuwat teran yi Pitinia kape i raꞌyn maꞌato Iesui Pãꞌãu wãiꞌe i raꞌyn."

8 Miꞌi hawyi tawa Misia sakpo toko­kaꞌat neꞌi. Miꞌi hawyi tuwat teran yi Turate kape maꞌato — Wãiꞌe i Iesui Pãꞌãu."

9 Miꞌi hawyi — Aikope waku pyno watuwat e yn tuwa­nẽtup hawe. Miꞌi hawyi Pauru taꞌa­kasa tomu­ꞌetu wãtym muo wẽtup ok yi Masẽ­tunia piat yꞌam miat kape. Miꞌi hawyi toikuap ihay — Eriot ro meikowo urueꞌyi Masẽ­tunia kape urupo­wyro hamo mehĩ e toikaykay."

10 Miꞌi hawyi tuwe­hymut raꞌyn Pauru hawyi mio tã toꞌe — Meremo urutuwat teran kahato yi Masẽ­tunia kape. Miꞌi haype ti uruikat kahato aikotã miat uruwat hamuat. Katu­pono Tupana urukaykay raꞌyn iꞌatuo­wawi tehay wakuat enoi hamo hap uruikuap taꞌyn e."

11 Miꞌi hawyi meiũpepyi uito Iruka areto raꞌyn Pauruꞌin wywo. Yara wato puo hãpyk pe urutuwat raꞌyn wasere upi yꞌy wato yi hit Samu­tasia kape. Miꞌi hawyi ihotꞌok hawyi wẽtup tawa Neapuri kape urutuwat yi Masẽ­tunia sese kape."

12 Miꞌi hawyi urutuwat tawa wato yi Masẽ­tunia wywuat tawa Wiripu kape. Miꞌi hawyi urutu­we­hytꞌok tawa Wiripu pe Humanu ywania muꞌe Iesui etiat hamo. Itote urutu­kup­teꞌen motꞌi."

13 Miꞌi hawyi Sapatu eꞌat pe urutuwat yꞌy hit i kape aikope Iuteu ywania iꞌatuehay Tupana kape hap kape. Miꞌi hap kape urutuwat tawa pyi. Miꞌi tote uruta­ꞌapyk hawyi meiũran tõꞌẽ tõꞌẽ hary­po­riaꞌin. Miꞌiria uruiꞌa­tu­muꞌe raꞌyn."

14 Wẽtup ok iꞌatu­py­ꞌa­setpe toĩneꞌen mana Iritia. Mana Iritia ti tawa Tiatira pywiat. Sokpe hup ikahu rakat weneru hat. Tupana mõtypot hat sese miꞌi. Miꞌi ipap kahato Pauru mienoi upi hawyi Tupana tomo­herep taꞌyn mekewat sehay mana pe."

15 Miꞌi hawyi mana Iritia timohey Iesui yne toꞌyat piaria wywo hawyi tuwe­setꞌok yꞌy pe toꞌyat piaria torania wywo. Miꞌi hawyi — Mimiꞌin e Pauruꞌin me koitywy ti atomohey kahato raꞌyn Aika­ꞌiwat atipy piat e. Miꞌi tupono uimohey ehepiat pote eweikup­teꞌen no meiũpe uiꞌyat piaria yatype mimiꞌin e mana Iritia Pauruꞌin me. Ihay awãi hawyi uruto­py­huꞌat iꞌyat pe.

"

16 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe urutuwat i raꞌyn aiũpe Tupana wywuat sehay hap kape mekewat yꞌy hit i kape. Miꞌi hawyi muꞌap upi uruipuẽti pĩꞌã ahiag pãꞌãu ipiit piat rakat e. Miꞌi pĩꞌã mimo­herep ahiag kaipywiat wyti aikotã aikotã e hap koꞌi ikaꞌi­waria haꞌup sat kahato."

17 Miꞌi hawyi mekewat pĩꞌã toto Pauruꞌin upi. Miꞌi hap tote muꞌap upi ihay haty wo iraniaꞌin me muꞌap upiaria pe — Miꞌiria miitꞌin ni Tupana sese ywaitiat eropat haria sese e ahiag pãꞌãu pĩꞌã wẽ pyi. Miꞌiria wyti Tupana kapiat muꞌap moherep haria e mekewat pĩꞌã."

18 Miꞌi e hap ewy ti yne eꞌat pe mio tã e ihay Pauruꞌin upi. Ihay poꞌog poꞌog moityꞌi pote Pauru yt tiky­ꞌesat i poꞌog. Miꞌi hawyi tuwe­morem howawi hawyi toꞌe — Uito ti morekuat Iesui mipo­ꞌoro. Miꞌi tupono areꞌe — Ereto ro meiũwat pĩꞌã piit pyi e ahiag pãꞌãu me. Mio tã e hawyi tuwẽtem naꞌyn meremo ipiit pyi."

19 Miꞌi pote pĩꞌã kaꞌi­waria teꞌe­roꞌe — Pyno ihãite raꞌyn pĩꞌã. Yt naku i yt kat i raꞌyn ahiag pãꞌãu pĩꞌã piit pe iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi taꞌa­tusat Pauru Sira. Miꞌi hawyi iherep mo taꞌa­tue­ro­poꞌok yi upi more­kuaria kape wuatꞌi weneru hap kape."

20 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe more­kuaria pe Pauruꞌin ete — Meimuẽ­wuaria Iuteuria yt naku i kahato iꞌatuꞌe. Pywo ti wuꞌuka hap nug haria sese miꞌiria iꞌatuꞌe saꞌag. Aimo­weu­kaꞌi ahetawa etiat haria miꞌiria iꞌatuꞌe."

21 Uruto wyti Huma­nuꞌin. Pyno ti yt naku i iꞌatuwat iꞌatueko watunug meiũpe uhytꞌiꞌin iꞌatuꞌe. Taꞌa­tu­henoi saꞌag neꞌi ahepe iꞌatuꞌe sura­raꞌin me."

22 Miꞌi hawyi itotiaria iꞌatuehay pirik Pauru Sira ete. Iꞌatu­py­ꞌahak kahato. Miꞌi hawyi more­kuaria tuwat Pauruꞌin esokpe hiot hiot pun hamo. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe — Pyno waku eweipoityk poityk to ariaꞌyp mo iꞌatuꞌe taꞌa­tue­su­ra­raꞌin me."

23 Miꞌi hawyi taꞌa­tupak pak kahato raꞌyn Pauruꞌin hawyi taꞌa­tupag iheg me raꞌyn woꞌo­pyhyp hawe. Miꞌi hawyi etiꞌa­tu­ꞌa­pykok to iꞌatuꞌe raꞌyn woꞌo­pyhik hap kaꞌiwat pe."

24 Miꞌi pote tohytmoi raꞌyn iheg muo sese raꞌyn okaꞌapy pe. Miꞌi hawyi woꞌo­pyhik hap ariaꞌyp kawiat pe toiꞌa­tu­pyhik."

25 Miꞌi hawyi wãtym hake turan Pauru Sira teꞌe­ru­wehum kahato hap wywo teꞌe­ru­wepy Tupana kape. Miꞌi pote iꞌatu­pyhik haria itotiaria ikuap yne iꞌatu­wepy hap."

26 Miꞌi hawyi meremo yi huruk hurukꞌe. Poꞌog naꞌyn hawyi mekewat woꞌo­pyhik hap yi hewo hewo raꞌyn. Miꞌi hawyi iꞌahotꞌe raꞌyn. Tuwe­ꞌo­ken­hypꞌok yne raꞌyn mekewat woꞌo­pyhik hap tuwewi. Miꞌi hawyi iꞌatu­poꞌi poꞌi hap hewo hewo yne raꞌyn itote."

27 Miꞌi turan tuwe­hymut raꞌyn woꞌo­pyhik hat surara akag hawyi toꞌe tuwepe — Teꞌe­ru­we­ꞌo­ken­hypꞌok taꞌyn sig pãi e. Yt naku i kahato katu­pono uimi­pyhik koꞌi tuwat tuwat yne raꞌyn som e. Miꞌi hawyi totat teky­seꞌyp tuwe­ꞌauka teran haype — Yt naku i aru uhete katu­pono morekuat ikuap hawyi uiꞌa­piheg motyꞌi uiꞌauka meremo hamo uimi­pyhik koꞌi teꞌe­ru­we­popy pote e."

28 Miꞌi pote — Yt eraꞌauka teiꞌo uhyt e Pauru tuwak popuo. Urutu­kup­teꞌen meiũpe torania uruto mehĩ e."

29 Miꞌi hawyi — Eweterut ariãty uhowawi e woꞌo­pyhik hap yat apykok hat temiit pe. Miꞌi hawyi meremo teke hawyi toto Pauru Sira kape hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk tyry­toꞌe popuo."

30 Miꞌi hawyi tote­ro­poꞌok taꞌyn iꞌatu­pyhik hap kaipyi toꞌyat kape. Miꞌi hawyi apoꞌe iꞌatuepe — Aikotã som waku atunug uheha­kye­raꞌat hamo e."

31 — Pyno etomohey ro Iesui yn naꞌyn hawyi etunug Ekaꞌiwat no Iesui miꞌi pote yn ehakye­raꞌat hap toĩneꞌen uhyt. Iꞌewyte eꞌyat piaria toiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat e woꞌo­pyhik hat pe Pauru."

32 Miꞌi hawyi Pauruꞌin henoi kahato Tupana ehay woꞌo­pyhik hat yat piaria pe."

33 Miꞌi hawyi woꞌo­pyhik hat tiꞌa­tusei raꞌyn iꞌatu­ꞌahyk ahyk hawywiat iꞌatusuu iꞌatupiit etiat. Miꞌi hawyi huhy­wirip hap koꞌi toikoho yne e. Miꞌi tã tutunug hawyi Pauruꞌin hetꞌok taꞌyn yne iꞌyat piaria wywo yꞌy wo."

34 Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok taꞌyn woꞌo­pyhik hat yat kape. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­moenuk taꞌyn Pauru Sira. Miꞌi hap tote teꞌe­ru­wehum kahato raꞌyn Tupana ete katu­pono toimohey kahato Tupana toꞌyat piaria wywo.

"

35 Ihotꞌok hawyi more­kuaria tiꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn woꞌo­pyhik hat kape taꞌa­tue­miitꞌin — Waku ti tuwe­nõꞌẽ raꞌyn gaꞌatpuat aimiahykahyk koꞌi aimi­pyhik koꞌi taꞌa­tuꞌe haype taꞌa­tu­ꞌa­tu­po­ꞌoro."

36 Miꞌi hawyi woꞌo­pyhik hat henoi raꞌyn Pauruꞌin me — More­kuaria tipo­ꞌoro raꞌyn sehay uhytꞌiꞌin e. Pyno waku mesup eweiwat i raꞌyn uruetawa pyi e. Pyno waku raꞌyn eweiwat i ro uiwy­riaꞌin e woꞌo­pyhik hat."

37 Maꞌato Pauru toꞌe — Yt urupap i rat e. Uruto ti Humanu ywaniaꞌin eiperia ewywuaria e. Gaꞌatpo morekuat yt hẽtup hin i uruepe aikotã urueko ewy e. Kat poteĩ morekuat pyno uruꞌahyk ahyk kahato e. Yt naku i ereꞌe ro more­kuaria pe e. Kat poteĩ pyno urupyhik mesuwe gaꞌatpo yt apoꞌeiꞌe rokirẽ i e Pauru. Miꞌi hawyi mesup morekuat — Eweiwat ro uruetawa pyi yt uwe mikuap mo i e uruepe. Miꞌi pote waku ti more­kuaria tõꞌẽ meiũpe uruenõtem hamuat e. Pyno ewehenoi ro uruehay more­kuaria pe e Pauru."

38 Miꞌi hawyi toto raꞌyn more­kuaria kape. Miꞌi hawyi tohenoi raꞌyn iꞌatuepe Pauru e hap. Taꞌa­tukuap taꞌyn Pauruꞌin Humanu ywania hawyi iꞌatu­wuwu kahato raꞌyn more­kuaria katu­pono Humanu ywania yt naku i wati­ꞌa­piheg e morekuat koro Sesa."

39 Miꞌi hawyi more­kuaria tuwat Pauruꞌin kape iꞌatuhep woꞌo­pyhik hap pywiat hamo taꞌa­tu­wese kahato popuat Pauruꞌin puksit hamo — Uhytꞌiꞌin waku ti eweiwat raꞌyn ahetawa pyi iꞌatuꞌe more­kuaria Pauruꞌin me."

40 Miꞌi hawyi tuwat mana Iritia yat kape taꞌa­tu­pyhik hap kaipyi. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­kaykay yne Iesui mohey haria taꞌa­tue­wawi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­moe­saika Tupana ehay se wywo itotiaria. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn mekewat tawa Wiripu pyi.

Miꞌi tã hap ewy are uito Iruka.

"

17

1 Miꞌi hawyi Pauru Sira tuwat raꞌyn tawa Awipuri sakpo tawa Apurunia sakpo tuwat. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Tesa­ro­nika pe raꞌyn. Itote toĩneꞌen Tupana mõtypot yat Iuteuria wat."

2 Miꞌi pe Pauru teke towat teko ewy raꞌyn nug hamuat. Miꞌi tote miwan Tupana ehay kaipyi Pauru tiꞌa­tu­muꞌe. Miꞌi hawyi myeꞌym Sapatu eꞌat toꞌo­wesat wesat Pauru wywo."

3 Miꞌi hawyi Tupana etiat miwan motꞌi kaipyi toiꞌa­tu­muꞌe — Uiwy­riaꞌin e Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat piat hoꞌopot hamuat hap tohenoi mesuwe miwan me e. Iꞌewyte ti tuwẽtem irane guꞌuro pyi hamuat hap tohenoi meikowat miwan me. Eweikuap uwe miꞌi tã hamuat e. Taꞌi Iesui uimi­mo­herep ehepiat wyti mesuwe e. Tohenoi miꞌi ti Aipo­rekuat no e Pauru Iuteuria pe."

4 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup hawyi — Pywo iꞌatuꞌe iraniaꞌin. Miꞌi hawyi Pauruꞌin upiaria topy­huꞌat Kereku ywaniaꞌin Tupana mõtypot haria ahyt. Iꞌewyte hary­po­riaꞌin weꞌeg haria ahyt topy­huꞌat Iesui mohey haria wo raꞌyn itote."

5 Maꞌato iraniaꞌin Iuteuria yt imohey i Iesui. Miꞌi hawyi Pauruꞌin ete iꞌatue­ha­ꞌy­wywi kahato. Miꞌi hawyi taꞌa­tukat muꞌap upiaria yt ipotpap i rakaria yt nakuaria i wuꞌuka hap nug hamo. Miꞌi hawyi tuwat uhyt Iasũ yat kape. Miitꞌin typyꞌi kahato tuwat. Miꞌiria yne tõꞌẽ tõꞌẽ tawa piaria Pauruꞌin kupteꞌen hap kape Pauruꞌin etiat taꞌa­tu­hoiro hamo. Miꞌi hawyi tuwe­hytꞌok haty wo Iasũ yat pe maꞌato Pauruꞌin yt uwe i taꞌa­tu­puẽti."

6 Maꞌato Iasũ yn naꞌyn iraniaꞌin toywytꞌin nywo taꞌa­tu­ꞌa­tu­puẽti. Miꞌi hawyi Iasũꞌin taꞌa­tue­ro­poꞌok iherep mo morekuat kape yi upi. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­putꞌok hawyi taꞌa­tu­kuasa taꞌa­tuehay wo — Yt naku i yt naku i miꞌiria woꞌo­mo­ꞌa­kagꞌaia haria miꞌiria iꞌatuꞌe. Mio ti tõꞌẽ ahetawa kape iꞌatuꞌe uhyt Iasũ yat pe iꞌatuꞌe."

7 Yt naku i miꞌiria iꞌatuꞌe. Morekuat Sesa woꞌo­nãpin hap yt taꞌa­tunug i katu­pono wẽtup — Aipo­typot Iesui yn ni waku iꞌatuꞌe miꞌiria taꞌa­tuehay pirik wo Iasũꞌin piat pe."

8 Miꞌi hawyi more­kuaria itotiaria iꞌatu­py­ꞌahak kahato Pauruꞌin ete."

9 Miꞌi hawyi iheg me taꞌa­tupag. Miꞌi hawyi meiũran tuwat yne hawyi taꞌa­tu­kaykay Iasũꞌin. Miꞌi hawyi morekuat toꞌe — Pyno waku eweiwat ro iꞌatuꞌe Iasũꞌin me."

10 Miꞌi pote Iesui mohey haria tiꞌa­tu­po­wyro uhyt Pauru uhyt Sira iꞌatu­popy hamo tawa Tesa­ro­nika pyi. Miꞌi hawyi tuwat tawa Pereia kape wãtym upi. Miꞌi hawyi Pauruꞌin putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi teꞌe­ru­we­hytꞌok Iuteuria Etupana mõtypot yat pe."

11 Tawa Pereia totiaria taꞌa­tu­ꞌa­tu­puẽti poꞌog yt iꞌakag heg i rakaria tawa Tesa­ro­nika piaria kai. Miꞌiria ti Tupana ehay wakuat ikyꞌesat kahato. Miꞌiria ti teꞌe­ru­we­muꞌe kahato wuatꞌi eꞌat pe saꞌa­wy­ꞌiwuat mienoi ete. Tupana etiat taꞌa­tukuap teran koitypuo pywo pe koitypuo yt Pauruꞌin henoi hap taꞌa­tukuap teran."

12 Miꞌi tupono ti itotiaria typyꞌi kahato Iesui mohey haria ipakuptia teꞌe­ro­py­huꞌat Kereku ywania sok hary­po­riaꞌin wakuaria ihainiaꞌin wakuaria teꞌe­ro­py­huꞌat Iesui mohey haria itote."

13 Miꞌi hawyi ti tawa Tesa­ro­nika piaria Iuteuria tikuap taꞌyn aikowo Pauruꞌin wat hap. Iꞌewyte taꞌa­tukuap taꞌyn tawa Pereia pe aikotã toiꞌa­tu­muꞌe itotiaria Tupana ehay wuat hap taꞌa­tukuap. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn hupi Pauru etiat miitꞌin mõpy­ꞌahak hamo."

14 Miꞌi hawyi Iuteuria tiꞌa­tu­mo­ꞌa­kagꞌaia miitꞌin sok tawa Pereia pe. Miꞌi hawyi Pauru ywytꞌin Iesui mohey haria tipo­ꞌoro taꞌa­tuey­keꞌet Pauru meremo yꞌy wato kape. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Pauru wywo iwyriaꞌin iꞌapykok hamo maꞌato Timoteu Sira topy­huꞌat tawa Pereia pe."

15 Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Atena pe hawyi Pauru apykok haria teꞌe­ra­ꞌaipok teran i raꞌyn. Miꞌi hawyi Pauru toꞌe iꞌatuepe — Pyno ewehenoi o uhehay uhytꞌiꞌin Timoteu uhyt Sira pe e. Atiky­ꞌesat tõꞌẽ merep meikowo hap o ewehenoi iꞌatuepe e Pauru. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn tawa Pereia kape Pauru ehay enoi hamo."

16 Miꞌi hawyi itote tuweran naꞌyn Pauru toĩneꞌen towy­riaꞌin ekatup hamo. Miꞌi turan itote Pauru taꞌa­kasa tupa­naria iãꞌãkap yn muꞌap upi hawyi toto mohaty kahato miitꞌin miat imohey saꞌag hap koꞌi."

17 Miꞌi hawyi ti yne eꞌat pe Pauru tiꞌa­tu­muꞌe Iuteuria Kereku ywania wakuaria Tupana mõtypot yat pe. Iꞌewyte muꞌap upiaria pe tohenoi ikyꞌesat haria pe."

18 Miꞌi hawyi itotiaria woꞌo­nãpin hat potmu­ꞌeria toko­kaꞌat Pauru kape ihay kuap hamo. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope muꞌap upi — Toꞌiro ihay at kaꞌap takat ehay kuap hamo iꞌatuꞌe. Taꞌi miꞌi ti wẽtup ywania kawiat tupa­naria moherep hat iꞌatuꞌe toꞌope katu­pono Pauru henoi itote Iesui etiat aikotã guꞌuro pyi tuwẽtem i hap etiat."

19 Miꞌi hawyi Pauru taꞌa­tu­ꞌy­kesat eroto woꞌoehay woꞌoehay hap kape yityꞌok Areopaku e hap kape. Itote taꞌa­tue­reke Pauru taꞌa­tu­py­ꞌa­setpe hawyi teꞌe­roꞌe tope — Uhyt pyno ehenoi ro koitywy aikotã aikotã hap sehay pakup uruepe iꞌatuꞌe."

20 Yt karãpe i uruikuap ehay ewywuat ihay rakat. Miꞌi pote ti ehay ewy hap uruehay uruiky­ꞌesat iꞌatuꞌe."

21 Katu­pono Atena piaria tikuap teran kahato yne kaipywiat sehay kat e kat e hap enoi hap koꞌi iꞌatuꞌe. Iꞌewyte yne hewyry rakaria itotiaria tikat kahato sehay pakup itote."

22 Miꞌi hawyi iꞌatu­py­ꞌa­setpe ipoĩꞌãm naꞌyn Pauru miꞌi hawyi toꞌe — Uhytꞌiꞌin woro­ho­ꞌokuap taꞌyn aikotã eipe tupa­naria iãꞌãkap koꞌi neꞌi wyti eweimõ­typot e Pauru Atena piaria pe."

23 Taꞌi gaꞌatpo ti uhewyry ehetawa puo hap tote ti araꞌa­kasa kahato ehetu­pa­naria iãꞌãkap koꞌi e. Wẽtup heiam me ti yt kat i tupana iãꞌãkap itote atipuẽti maꞌato itote toĩneꞌen iwan yn — Yt uwe mikuap i Tupana eiam mesup e itote. — Yt aiꞌa­kasa hap i Tupana mõtypot hap eiam mesup e iwan me itote e Pauru. Yt eweikuap i ti miꞌi eipe maꞌato ti eweimõ­typot miꞌi e. Miꞌi wyti mesup atomo­herep ehepe."

24 Taꞌi miꞌi Tupana sese ti aipytyp nug hat. Taꞌi wuatꞌi mesu­wa­rote iminug koꞌi toĩneꞌen e. Miꞌi ti atipy piat yi totiat morekuat sese. Taꞌi Tupana sese yt toĩneꞌen kuap i aipo wuat aiminug teiam me e."

25 Miꞌi wyti wuatꞌi ereko hat. Ikai ti tukup yne sekat. Yt kat i wyti iwat iwete­weru hap ipo pe e. Ikaipyi ti watoĩ­neꞌen. Ikaipyi ahehãite hap. Torania ikaipywiat koꞌi e. Taꞌi yt miitꞌin minug kaipyi i wyti Tupana toĩneꞌen e."

26 Wẽtup ok miit kaipywiat yn ni yne ywania tohytpok mesuwat yi totiaria tukup­teꞌen e. Taꞌi saꞌa­wy­ꞌite ti Tupana sese yne ywania ahyt eiam mesuwat yi totiat nug hat. Aikope aikope wuatꞌi ywaꞌnia eꞌyi toĩneꞌen hap Tupana tunug saꞌawyꞌi tuwa­nẽtup hap kaipyi. Ikupteꞌen porap neꞌi mesuwat yi totiat hamuat hap tutunug tuwa­nẽtup hawe nimo te e Pauru."

27 Miꞌi tã tutunug tuwe­mo­herep teran miitꞌin kapiat haype. Toiky­ꞌesat kahato ti miitꞌin miat tuwe­wowiat hap e. Toiky­ꞌesat wuatꞌi ywania tikat muꞌap tuwe­wowiat hap e. Toiky­ꞌesat topuẽti hap e. Yt pya hin i ti Tupana toĩneꞌen miitꞌin kai."

28 Taꞌi Tupana sese kaipyi ti aheiam ahewyry hap aheĩneꞌen hap e. Aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat eimuꞌe haria pypyꞌe hap nug haria teꞌe­roꞌe hap ewy — Tupana mẽpytꞌin aito e hap ewy."

29 Kat poteĩ eiwa­nẽtup hawyi Uru kawiat Tupana toĩneꞌen eweiꞌe eiwa­nẽtup hap kaipyi neꞌi. Aito ti meimẽ Tupana mẽpytꞌin koꞌi e. Aito ti Tupana iãꞌãkap koꞌi e. Yt Parata kawiat i ti Tupana. Yt nu kawiat i ti Tupana e. Yt mo wuat minug i ti Tupana e."

30 Saꞌa­wy­ꞌite ti miitꞌin yt weꞌeg i sese tepiat haria pe Tupana sese yt kat e i te. Maꞌato mesup ti eweiꞌatoiat ro yt weꞌeg i hap ehetu­pa­naria e raꞌyn yne miitꞌin me Tupana."

31 Mio ti Tupana wat miitꞌin airo hat toĩneꞌen naꞌyn hãpyk kahato. Miꞌi ti aru meiũran miitꞌin airo Tupana wano sio yt e hat. Hãpyk kahato ti aru tohenoi Tupana pe e. Miꞌi tã hamuat wyti watikuap taꞌyn katu­pono guꞌuro pywiat Tupana mihep taꞌyn miꞌi e Pauru Atena piaria pe."

32 Mio tã e hawyi iraniaꞌin toꞌo­ky­ryꞌi kahato Pauru ete. Guꞌuro pywiat ieĩneꞌen i wat e hap ete. — Toran naꞌyn uhyt iꞌatuꞌe apuete. Taꞌi uruikuap ti aru wẽtup eꞌat pe mio eꞌe hap etiat iꞌatuꞌe iraniaꞌin Pauru pe."

33 Miꞌi hawyi Pauru toto raꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpyi maꞌato wẽtup ok wẽtup ok tuwe­muꞌe raꞌyn Pauru wywo."

34 Miꞌi hawyi wẽtup ok mehĩ Tiunisiu tawa Areopaku piat timohey raꞌyn Iesui. Iꞌewyte wẽtup ok mana Tamari timohey raꞌyn Iesui iraniaꞌin nywo.

Miꞌi tã hap etiat atiwan mesuwe uito Iruka.

"

18

1 Miꞌi hawyi Pauru tuwẽtem naꞌyn tawa Atena pyi. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe tawa Kurintiu pe raꞌyn."

2 Miꞌi hawyi itote toipuẽti wẽtup ok Iuteu uhyt Akira e hap het rakat tawa Puntu kaipywiat. Katu­pono miꞌi kaipyi saꞌa­wyꞌi yi Itaria kape toto Akira. Mekewat eꞌat pe maꞌato toĩneꞌen morekuat Kautiu itote. Miꞌi morekuat maꞌato yt iwese i Iuteuria ete. Miꞌi pote toiꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn tetawa Huma pyi. Miꞌi pote uhyt Akira teha­ryꞌi Pisira wywo tuwat raꞌyn tawa Kurintiu kape."

3 Miꞌi tote ipotpap sokpe kawiat getap nug hap ete. Miꞌi hawyi Pauru tiꞌa­tu­puẽti itote raꞌyn tomi­sepap nug hap ete. Miꞌi hawyi topy­huꞌat iꞌatuꞌyat pe raꞌyn iꞌatu­po­wyro hamo. Miꞌi turan iꞌatu­potpap kahato itote sokpe kawiat getap nug hap ete."

4 Maꞌato itote yne Sapatu eꞌat pe Pauru toto Tupana mõtypot yat kape toꞌy­wania atumuꞌe hamo. Toiꞌa­tu­po­re­ro­kosap teran tehay wo Kereku ywania Iuteu ywania Iesui kape."

5 Miꞌi hawyi uhyt Sira uhyt Timoteu putꞌokꞌe itote yi Masẽ­tunia kaipyi. Itote taꞌa­tu­puẽti hawyi Pauru ihay kahato topyꞌa pyi — Iesui ti Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat e."

6 Miꞌi pote Pauru ete iꞌatu­hoiro kahato. Wãi wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuteuria. Yt naku i urumuꞌe miꞌi tã iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Pauru teka­misa wato hep hawyi toipe­huruk pehuruk iꞌatue­wawi. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Eiwepyi kahato ti eiwe­moe­wasat eipe. Pyno yt uhehay pyi i raꞌyn wyti aria kape eweiwat e. Miꞌi hawyi ti aru iraniaꞌin ywania kape raꞌyn pyno areto iꞌatuepiat henoi hamo e Pauru Iuteuria pe."

7 Miꞌi hawyi toto Pauru iraniaꞌin ywania muꞌe hamo. Miꞌi hawyi toto teka­tuwy uhyt Titu wẽtup set Iutu yat kape imuꞌe hamo. Katu­pono miꞌi Tupana mohey hat toĩneꞌen. Iꞌewyte torania iꞌyat piaria tuwat kahato Tupana mõtypot yat mekewat Iuteu ywania wat kape."

8 Meiũran Tupana mõtypot yat kaꞌiwat uhyt Kiripu tomohey raꞌyn Iesui yne toꞌyat piaria wywo. Iꞌewyte ipoity raꞌyn tawa Kurintiu piaria imohey haria. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­we­setꞌok yne raꞌyn."

9 Miꞌi hawyi wãtym muo imuꞌetu Pauru pe toꞌe Aika­ꞌiwat — Yt erekenꞌẽ teiꞌo miitꞌin mupi. Yt epoꞌinik teiꞌo. Etiꞌa­tu­muꞌe o haty wo e."

10 Taꞌi Uito areĩneꞌen ewywo. Yt uwe kuap i esatyꞌi satyꞌi mehĩ e katu­pono ti ipoity meiũwat tawa pe uimohey hanuaria e Iesui Pauru pe imuꞌetu."

11 Miꞌi pote wẽtup anu hawyi 6 ewaty Pauru tiꞌa­tu­muꞌe kahato tawa Kurintiu piaria Tupana ehay wo."

12 Miꞌi hawyi itote toĩneꞌen wẽtup ok yi Akaia etuꞌisa Kariu e hap het rakat. Miꞌi hawyi Iuteuria Pauru ete iꞌatu­py­ꞌahak i raꞌyn. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­reto raꞌyn Kariu kape Pauru hãꞌãg hamo."

13 — Meiũwat miit wyti wãiꞌaiꞌe hap yt ewy i inug kahato iꞌatuꞌe. Aiwat aheko yt ewy hin i toiky­ꞌesat miitꞌin miat Tupana mõtypot hap iꞌatuꞌe Iuteuria Kariu pe Pauru piat pe."

14 Miꞌi hawyi Pauru ihay teran maꞌato Kariu apuete e. Miꞌi hawyi toꞌe Iuteuria pe Kariu — Miitꞌin yt nakuat i sese koꞌi pyhyp hat ti uito e. Yt atiky­ꞌesat hin i eweterut uhewowi — Miꞌi miit yt hãpyk i uruwa­nẽtup hawe katu­pono urueko yt tutunug i kahato eweiꞌe hap het rakat e."

15 Eiperia eiwu­ꞌuka kahato sehay poꞌypyi set poꞌypyi seko poꞌypyi. Yt atikuap teran hin i wãiꞌeiꞌe hap koꞌi e Iuteuria pe. Pyno koitywy eipo pe raꞌyn eiwu­ꞌuka sehay wuat hap e Kariu."

16 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­po­re­nõꞌẽ raꞌyn toꞌyat pyi."

17 Maꞌato tuwat turan itotiaria Kereku ywania topytyk Iuteu Tupana mõtypot yat kaꞌiwat uhyt Sotene. Miꞌi hawyi Kariu ehamo taꞌa­tu­ꞌahyk ahyk itote. Maꞌato Kariu yt wãiꞌe hin i iꞌatuepe."

18 Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe toĩneꞌen motꞌi Pauru toywytꞌin Iesui mohey haria yatype. Miꞌi hawyi Pauru tuwenoi iꞌatuepe hawyi toto raꞌyn yara puo yi Siria kape. Maꞌato totioto toywyt Akira iharyꞌi Pisira wywo. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Sekeia pe. Miꞌi hawyi itote Pauru toꞌe Tupana pe — Atunug wyti aru uiꞌe epiat hap Uika­ꞌiwat e. Miꞌi pote atiꞌa­teneg pywo ti aru atunug uiꞌe hap kuap epiat hamo e."

19 Miꞌi hawyi tuwat i raꞌyn tawa Ewesu kape. Miꞌi hawyi itote Pauru tiꞌa­tu­muꞌe Iuteuria Tupana mõtypot yat pe."

20 Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­roꞌe — Uruiky­ꞌesat en ereĩneꞌen motꞌi meiũpe urumuꞌe hamo iꞌatuꞌe. Maꞌato Pauru yt tiky­ꞌesat i."

21 Miꞌi hawyi toꞌe — Pyno areꞌe ehepe Tupana tiky­ꞌesat pote ti aru araꞌaipok te ehowawi uiwy­riaꞌin e Pauru. Miꞌi hawyi tuwenoi mehĩ Akira mana Pisira pe iraniaꞌin me hawyi teke yara wato pe hawyi toto raꞌyn tawa Ewesu pyi."

22 Miꞌi hawyi toto i raꞌyn tawa Sesareia kape i raꞌyn. Miꞌi hawyi putꞌok­toꞌe hawyi tuwẽ­powat Iesui mohey haria kape. Miꞌi hawyi toto i raꞌyn tawa Antiokia kape yi upi. Miꞌi hawyi itote toĩneꞌen motꞌi porapꞌi hawyi toto i raꞌyn."

23 Miꞌi hawyi yi Karata puo yi Wirisia puo hewyry i raꞌyn yne Iesui mohey haria atumoe­saika hamo."

24 Wẽtup eꞌat pe hawyi mehĩ Aporu putꞌokꞌe tawa Ewesu pe Aresã­tiria piat iꞌywãꞌĩ rakat saꞌa­wy­ꞌi­tewuat Tupana etiat miwan kuap hat putꞌokꞌe."

25 Miꞌi hawyi ihay se kahato ihay itote iwanẽtup hap hesaika kahato. Miꞌi ti Iuteu ywania. Topyꞌa pyi toiꞌa­tu­muꞌe itote haty wo Iesui ete. Toikuap yne Iuwãu woꞌo­setꞌok hat piat miitꞌin setꞌok hap koꞌi maꞌato miꞌi yn toikuap."

26 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe Tupana mõtypot hawe toiꞌa­tu­muꞌe haty wo. Itote mehĩ Akira mana Pisira tipuẽti. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­reto taꞌa­tu­wywo Tupana piat henoi poꞌog hãpyk hamo."

27 Miꞌi hawyi Aporu toto teran yi Akaia kape pote Iesui mohey haria tawa Ewesu piaria tunug popera Aporu miereto wo yi Akaia piaria Iesui mohey haria kape. Miꞌi tã wyti iꞌatuꞌe miwan me — Mehĩꞌin ereke ro uhyt eweiꞌe o Aporu pe iꞌatuꞌe. Kat pote Aporu ti aiꞌe­wywuat Iesui mohey hat. Miꞌi tupono waku eiꞌya­type toĩneꞌen urutoꞌe iꞌatuꞌe mekewat miwan me. Miꞌi hawyi Aporu toto Akaia kape tawa Kurintiu kape. Putꞌokꞌe itote hawyi toiꞌa­tu­po­wyro kahato Tupana wehum hap kaipywiat Iesui mohey haria."

28 Toimo­herep kahato Iuteuria pe Tupana ehay saꞌa­wy­ꞌi­tewuat kaipyi aikotã aikotã Tupana tipo­ꞌoro Iesui Miitꞌin Porekuat no hap etiat toimo­herep yne miitꞌin ehamo. Saꞌa­wyꞌi toꞌo­ꞌewy e maꞌato tohenoi yne hawyi yt kat iꞌatuꞌe kuap i raꞌyn. Miꞌi tã mehĩ Aporu tiꞌa­tu­muꞌe topyꞌa pyi.

Miꞌi hap ewy Aporu are mesuwe uimiwan me uito Iruka.

"

19

1 Uruwy Aporu tiꞌa­tu­muꞌe kahato tawa Kurintiu piaria pe turan Pauru hewyry kahato yityꞌok totiat muꞌap upi tawa Ewesu kape. Putꞌokꞌe itote turan toiꞌa­tu­puẽti itotiaria imohey haria."

2 Miꞌi hawyi apoꞌe iꞌatuepe — Eweimohey hawyi apo ewehe­waku raꞌyn Tupana Pãꞌãu Wakuat e ipotmu­ꞌeria pe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — Yt uruikuap i ti Tupana Pãꞌãu sio toĩneꞌen sio yt iꞌatuꞌe."

3 — Uwe set upi kahu pyno eipe eiwo­ꞌo­setꞌok e Pauru. — Taꞌi Iuwãu mienoi ewy ti urutoria uhyt iꞌatuꞌe."

4 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe — Are pãi Iuwãu ti henoi mio tã e — Uhaipepe ti aru wẽtup ok Tupana Mipo­ꞌoro Miitꞌin Porekuat nuat tut e Pauru. Miꞌi ro — Eweimohey e ti Iuwãu. Miꞌi tupono eweiꞌatoiat ro yt nakuap i koꞌi eiminug hawyi woro­ho­ꞌo­setꞌok e ti Iuwãu miitꞌin me e. Miꞌi ti Iesui raꞌyn uhytꞌiꞌin e Pauru."

5 Taꞌa­tukuap hawyi ti Aipo­rekuat Iesui set upi i raꞌyn toꞌo­setꞌok."

6 Miꞌi hawyi Pauru tuwe­ponug miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu wakuat putꞌokꞌe raꞌyn iꞌatuete. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mo­herep kahato Tupana ehay iraniaꞌin pusu puo."

7 Miꞌiria ti 12 ok ihainiaꞌin itote tukup­teꞌen."

8 Miꞌi hawyi Pauru henoi miitꞌin me itote aikotã Tupana toĩneꞌen miitꞌin me hap itote. Aikotã Tupana toĩneꞌen Miitꞌin Porekuat no hap. Myeꞌym ewaty ipypap i kahato mekewat Iuteuria wat Tupana yat kape. Toiꞌa­tu­muꞌe haty wo toiꞌa­tuekyi miitꞌin Tupana etama kape."

9 Maꞌato iraniaꞌin itotiaria Pauru mienoi yt taꞌa­tu­mõ­typot i. Toꞌo­ky­ryꞌi kahato miitꞌin Iesui enoi hap ete. Yt taꞌa­tu­mohey hin i. Miꞌi pote Pauru hokꞌiwat raꞌyn iraniaꞌin Iesui mohey haria wywo. Miꞌi hawyi mehĩ Tiranu woꞌo­muꞌe hawe yne eꞌat pe Pauru tiꞌa­tu­muꞌe."

10 Typy anu raꞌyn Pauru tiꞌa­tu­muꞌe Aipo­typot ehay ete. Miꞌi tupono yne itotiaria Iuteuria ywania tikuap taꞌyn iꞌewyte Kereku ywania ikuap taꞌyn wy e."

11 Miꞌi hawyi miitꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato katu­pono Pauru tunug yt kat kuap i topo wo wakuap maꞌato Tupana esaika hamo yn tutunug."

12 Miꞌi hawyi iꞌahu rakaria kape Pauru esokpe taꞌa­tue­reto hawyi taꞌa­tupag iꞌatupiit pe. Miꞌi hawyi meremo raꞌyn iꞌatu­ꞌahu kosap. Iꞌewyte ahiagnia pãꞌãu wywuat haria toiꞌa­tu­po­re­nõtem naꞌyn miitꞌin myi."

13 Miꞌi hawyi paini huꞌat teran Iesui set ahiag sytpok hamo. Miꞌiria Iuteuria uruto e haria maꞌato yt miꞌi sese i."

14 Sewa saꞌy­ruꞌin 7 ok takaria Iuteuria epaꞌi koro saꞌy­ruꞌin miꞌiria."

15 Miꞌi hawyi mãꞌãu saꞌag teꞌe­ru­wẽ­powat 7 ok takaria kape — Uruikuap ti emisuꞌat koꞌi sehay iꞌatuꞌe. Iesui set Pauru set uruikuap iꞌatuꞌe maꞌato eipe yt uruikuap i pãi uweĩ eipe Uweꞌin eipe pyno e ahiag miit piit pyi."

16 Mio tã taꞌa­tuꞌe hawyi mãꞌãu saꞌag ipiit piat rakat pesoꞌe mekewat paini wato saꞌy­ruꞌin kape. Miꞌi hawyi haꞌy­ruꞌin tuꞌuka mekewat miit wywo maꞌato poꞌog hesaika iꞌatukai. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wehep taꞌyn mekewat miit po pyi yt kat taꞌa­tue­sokpe wywo i iꞌatupak pak hap yn naꞌyn iꞌatupiit ete."

17 Miꞌi hawyi tawa Ewesu piaria Iuteuria Kere­kuria tikuap taꞌyn hawyi iꞌatu­wuwu raꞌyn Iesui set pupi. Yt toꞌo­ky­ryꞌi teran i poꞌog."

18 Miꞌi pote typyꞌi poityꞌi teꞌe­ro­py­huꞌat imohey haria itote tawa Ewesu pe. Miꞌi hawyi wuatꞌi mikuap mo teꞌe­roꞌe — Yt nakuat i nug kahato saꞌa­wy­ꞌiwuat hat uito aikotã aikotã saꞌag nug hap sepap hat sese ti uito iꞌatuꞌe. Maꞌato mesup ti atoiat raꞌyn mekewat muꞌap saꞌag wẽtup iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi tupono ti atiwuk taꞌyn ehehamo paini miium popera sok iꞌatuꞌe toꞌope."

19 Miꞌi hawyi taꞌa­tukat karania upi rakat paini miwan koꞌi iꞌatu­miwuk koꞌi. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­puẽti saꞌup iwato kahato 50 miu eꞌat iꞌatu­potpap miꞌi tã kyiꞌat hamo iꞌatuꞌe. Maꞌato taꞌa­tuwuk yne raꞌyn."

20 Tupana sese yn waku Ahetu­pana wo iꞌatuꞌe. Miꞌi ehay upi yn wato­py­huꞌat teran iꞌatuꞌe."

21 Wẽtup eꞌat pe Pauru toꞌe topyꞌa pe — Pywo ti Tupana Pãꞌãu tiky­ꞌesat areto tawa Ieru­sarẽi kapiat hap yi Masẽ­tunia puo yi Akaia puo e. Miꞌi rẽ Ieru­sarẽi kaipyi ti aru areto tawa Huma kape Tupana Pãꞌãu miky­ꞌesat ewy e tuwepe."

22 Miꞌi hawyi Pauru tipo­ꞌoro typy ok teka­tu­wyria yi Masẽ­tunia piaria kape. Wẽtup ok Timoteu wẽtup ok Eratu toipo­ꞌoro maꞌato Pauru topy­huꞌat porapꞌi tawa Ewesu pe."

23 Mekewat eꞌat pe tuꞌuka kahato tawa Ewesu piaria Iesui puꞌap upiaria ete."

24 Wẽtup ok itote tupa­naria iãꞌãkap nug hat toĩneꞌen Temetiu e hap het rakat. Miꞌi ti tupana mana Tiana yat nug hat. Miꞌi ti tupa­naria eiam Parata kawiat nug hat koro iꞌatuꞌe. Miꞌi nug hap kaipyi hemiitꞌin hekat rakaria wo teꞌe­ro­py­huꞌat."

25 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi topotpap tuwy­riaꞌin iraniaꞌin tupa­naria eiam nug haria. Iõꞌẽ hawyi toꞌe iꞌatuepe — Mehĩꞌin e watikuap taꞌyn koitywy aikotã wato­py­huꞌat aito mesup hekat rakaria wo raꞌyn hap e."

26 Taꞌi aipo wuat aiminug kaipyi wyti ahekat raꞌyn e. Miꞌi hawyi eweiꞌa­kasa raꞌyn Pauru potpap hap. Eweikuap taꞌyn ihay aikotã tohenoi tawa Ewesu piaria pe iꞌewyte wuatꞌi yi Asia wato hap ok tã hap. Mio tã e — Mo wuat minug tupa­naria wyti yt Tupana kahato i e hap eweikuap taꞌyn e. Miꞌi hawyi ti mesup taꞌyn miitꞌin toiat kahato ahetu­pa­naria. — Waure­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn e."

27 Miꞌi hap ewy ti meiũran aiwat aipotpap yt kat i aru topy­huꞌat pãi e. Yt naku i topy­huꞌat aru katu­pono meiũran tupana mana Tiana yat pe yt uwe i imõtypot hanuaria pãi e. Yt kat i imõtypot hap hawyi yt naku i ahepe. Yi Asia piaria etupana mana Tiana iꞌewyte yi wato ok tã miitꞌin timõ­typot kahato mana Tiana e Temetiu tupa­naria nug haria pe."

28 Miꞌi e hap taꞌa­tukuap hawyi iꞌatu­py­ꞌahak kahato Pauru ete Iesui mohey haria ete. Miꞌi hawyi iꞌatuehay pirik kahato itote — Wakuat wakuat ti ahetu­pana mana Tiana tawa Ewesu wat iꞌatuꞌe haty wo."

29 Miꞌi hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ kahato miitꞌin. Miꞌi hawyi topy­huꞌat tawa Ewesu pe sehay saꞌag yn naꞌyn. Miꞌi hawyi Pauru wyriaꞌin mehĩ Kaiu mehĩ Aritaku yi Masẽ­tunia kaipy­wiaria taꞌa­tu­pytyk. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­reto yi upi taꞌa­tu­wa­ꞌa­tunug hap kape. Miꞌi hawyi meremo tuwe­hytꞌok taꞌyn mekewat yat wato pe."

30 Miꞌi hawyi Pauru teke teran iꞌatu­we­ꞌa­tunug yat pe miitꞌin sok nãpin hamo towy­riaꞌin Kaiu Aritaku powyro hamo. Teke teran maꞌato iraniaꞌin Iesui mohey haria yt tiky­ꞌesat i."

31 Iꞌewyte tuꞌi­saria itotiaria Pauru kuap haria tipo­ꞌoro sehay Pauru pe — Mehĩ iꞌatuꞌe yt naku i ereke iꞌatu­wa­ꞌa­tunug hap yat wato pe iꞌatuꞌe. Yt uruiky­ꞌesat i uruto iꞌatuꞌe tuꞌi­saria."

32 Miꞌi hawyi itote iꞌatuehay pirik kahato. Ipatꞌok wẽtup sehay etiano. Yt taꞌa­tukuap i kahato itotiaria kat hamo kat hamo teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug hap e."

33 Miꞌi hawyi Iuteuria tiky­ꞌesat uhyt Aresã­tere ihay itotiaria kape hamo. Miꞌi hawyi ipoĩꞌãm iꞌatu­py­ꞌa­setpe tehay hamo. Topoĩꞌãm haype topo wo toiꞌa­tu­mo­po­ꞌinik teran ihay pirik takaria. Maꞌato yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i Aresã­tere ehay hap katu­pono Iuteu ywania neꞌi miꞌi."

34 Miꞌi hawyi poꞌog naꞌyn iꞌatuehay pirik typy ora kape itote. Wẽtup ehay yn iꞌatuehay itote — Wakuat wakuat ahetawa Ewesu etupana mana Tiana iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo."

35 Miꞌi hawyi wẽtup ok popera piat sehay moheg hat tawa Ewesu piat ihay teran iꞌatuepe. Taꞌa­tukuap taꞌyn hawyi iꞌatu­po­ꞌinik taꞌyn. Miꞌi hawyi ihay raꞌyn — Uiwy­riaꞌin e tawa Ewesu piaria ti aito pãi e. Taꞌi watikuap kahato wuatꞌi miitꞌin mesuwat yi totiaria aikotã Tupana wakuat hary­poria kawiat mana Tiana mõtypot haria aito hap."

36 Taꞌi taꞌa­tukuap kahato aikotã saꞌa­wyꞌi ahemana Tiana taꞌat waikiru kaipywiat hap e. Wuatꞌi miitꞌin miꞌi hap kuap haria teꞌe­ro­py­huꞌat mesuwe e. Kan hamo pyno mio tã ehehay pirik at mesuwe e. Eiweꞌeg wo o eweikup­teꞌen e. Yt ewetunug neiꞌo mõpy­ꞌahak hap sehay e."

37 Taꞌi meimuẽ­waria miitꞌin eimi­pyhyp koꞌi ti yt kat iꞌatuꞌe i ahetu­pana Tiana ete. Yt karãmuo i wyti taꞌa­tu­se­ꞌe­roꞌok ahetu­pa­naria yat koꞌi e."

38 Pyno mehĩ Temetiu woro­nãpin neran. Miꞌi hawyi karãpeĩ wẽtup ok eimõ­py­ꞌahak hat toĩneꞌen meikope pote waku eweterut woꞌo­nãpin hap getap kape miꞌi hat e aikotã hamuat kuap tuereto hap kape e. Miꞌi hawyi waku itote ewehenoi aikotã aikotã eiwa­nẽtup hap waku sio yt kuap hamo e."

39 Katu­pono woꞌo­nãpin hap eꞌat toĩneꞌen mesuwat tawa pe. Miꞌi pote mekewat eꞌat pe waku eweterut eiwe­wywo iꞌaparap hat e. Miꞌi hawyi itote waku wati­ꞌa­tu­nãpin miꞌi miitꞌin pyhik hat akag wywo e."

40 Yt naku i mesup ewetunug mesuwe miꞌiria ete. Eiweꞌeg wo o eipot­pyhik hap pupi mehĩꞌin e. Kat watoꞌe aru woꞌo­pyhik hat ete. Yt kat watoꞌe kuap i aru woꞌo­pyhik hat akag me mesuwat eꞌat piat hap ete e popera piat sehay moheg hat itotiaria pe."

41 Mio tã e iꞌatuepe hawyi — Waku eweiwat e. Miꞌi hawyi iꞌatu­perup i raꞌyn tuwat itote pyi.

Aikotã hap atiwan mesuwe uito Iruka.

"

20

1 Pyno iꞌatu­po­ꞌinik typyꞌi rakaria. Miꞌi hawyi Pauru tikaykay Iesui potmu­ꞌeria. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi toiꞌa­tu­ꞌa­hi­ꞌy­pysat. Waku yne raꞌyn hawyi toiꞌa­tu­nãpin naꞌyn iꞌatu­moe­saika hamo. Miꞌi hawyi toto yi Masẽ­tunia kape tawa Ewesu pyi."

2 Miꞌi hawyi tawa koꞌi sakpo toto wuatꞌi puat Tupana ehay enoi hamo. Miꞌi hawyi toto yi Kereku kape."

3 Miꞌi tote toĩneꞌen myeꞌym ewaty. Miꞌi hawyi taꞌaipok teran i raꞌyn yi Siria kape maꞌato teke irane yara wato piat turan Pauru tikuap Iuteuria ehay toꞌauka irane hap. Miꞌi hawyi taꞌaipok yi upi tawa Masẽ­tunia puo."

4 Tuwat Pauru wywo 7 ok miit yi Asia kape wẽtup set Sopa­turu uhyt Piru saꞌyru tawa Pereia pywiat. Miꞌi hawyi Aritaku miꞌi hawyi Sikũtu tawa Tesa­ro­nika kaipy­wiaria. Miꞌi hawyi Kaiu tawa Tepe piat. Miꞌi hawyi Timoteu miꞌi hawyi Tikiku iꞌewyte Towimu Asia piaria tuwat."

5 Miꞌiria uruekatup tawa Turate tote katu­pono tuwat urueꞌyianme."

6 Mekewat man teneg u hap eꞌat koꞌi tokosap hawyi urutuwat i raꞌyn tawa Wiripu pyi yꞌy upi. 5 eꞌat hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa Turate wã tote. Itote urutu­kup­teꞌen wẽtup semana."

7 Mytuꞌu eꞌat piat uruwe­ꞌa­tunug man pik pik hap eꞌat pe turan Pauru tiꞌa­tu­muꞌe kaꞌap kahato Iesui mohey haria. Toto teran mũkite wẽtup tawa kape haype yt iwẽpohep tã i te."

8 Miꞌi hawyi wãtym turan ariãty ipoity kahato meiẽwat okipy ywaiti rakat pe uruwa­ꞌa­tunug hap tote."

9 Miꞌi tote toĩneꞌen wẽtup ok kurum Eutiko e hap het rakat wanẽtup hat. Miꞌi hawyi Pauru ehay potꞌi pote kurum toket neꞌi raꞌyn. Miꞌi hawyi taꞌat ywaiti pyi apyk piat myeꞌym okipy hap totepyi yi kape. Miꞌi hawyi ikuꞌuro sese raꞌyn."

10 Pauru taꞌapyk hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk hawyi totat raꞌyn kurum at hat ikuꞌuro rakat topo pe hawyi toꞌe iraniaꞌin itotiaria pe — Wãi yt eweiwak teiꞌo. Yt ikuꞌuro i rat e. Mio tã toꞌe hawyi kurum at hat waku i raꞌyn."

11 Miꞌi hawyi taꞌam i hawyi toipik pik man hawyi taꞌa­tuꞌu. Miꞌi hawyi ihay ywop hawyi iwẽpohep ihotꞌok pote raꞌyn."

12 Miꞌi hawyi ikuꞌuro rakat toto wy iraniaꞌin wywo taꞌa­tuꞌyat kape. Ihãite i raꞌyn pote iꞌatu­wepit kahato itotiaria."

13 Miꞌi hawyi Pauru toto yi upi tomi­ky­ꞌesat ewy e maꞌato uruto urutuwat yara wato puo tawa Asu kape itotiat Pauru pag hamo."

14 Miꞌi hawyi tawa Asu pe uruto­ꞌo­puẽti i raꞌyn. Miꞌi hawyi Pauru teke yara wato pe hawyi urutuwat yi Miti­rene kape."

15 Itote pyi urutuwat i raꞌyn. Heꞌi­hotꞌok pe uruto­ko­kaꞌat ywypyiꞌa Kiu e hap rãpe. Miꞌi hawyi meiũran urutu­wehik tawa Samui pe. Miꞌi hawyi uruto­py­huꞌat tawa Tokiriu pe. Heꞌi­hotꞌok pe putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa Miretu tote."

16 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe uruepe — Wãi yt eiwehik teiꞌo tawa Ewesu tote e. Yt areĩneꞌen motꞌi teran i yi Asia tote e. Atiky­ꞌesat arokosap Ieru­sarẽi me ienuk man teneg u hap eꞌat pe e uruepe."

17 Miꞌi hawyi tawa Miretu pyi toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi Iesui mohey haria akag koꞌi. Tawa Ewesu piaria toiꞌa­tu­kaykay."

18 Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi Pauru toꞌe — Eweikuap te apo aikotã saꞌa­wyꞌi ariot eheꞌyi Asia turan wuat hap e. Taꞌi eipy­ꞌa­setpe wuatꞌi eꞌat pe areĩneꞌen meiũpe eiwywo e."

19 Eweikuap kahato ti miꞌi pote aikotã uipotpap kahato Aika­ꞌiwat miky­ꞌesat motpap wiat hap perupꞌi puo uiwak popuo woro­ho­ꞌo­muꞌe hap e. Miꞌi turan tut raꞌyn uhãꞌãg hap koꞌi katu­pono Iuteuria uiꞌauka teran itote e."

20 Miꞌi turan yt uiwẽ­pohep hin i henoi hap koꞌi ete maꞌato ahenoi yne eimoe­saika hamuat hap e. Ahenoi yne uimikuap wakuap etiat koꞌi. Wuatꞌi ehamo iꞌewyte wuatꞌi getap we woro­ho­ꞌo­muꞌe e."

21 Taꞌi eweikuap taꞌyn aikotã ahenoi henoi Iuteuria ywania pe Kereku ywania piat hap e. Mio tã are — Eweiꞌatoiat ro yt nakuap i koꞌi are. Eweimohey ro Iesui. Miꞌi ti Eika­ꞌiwat nuat are itote e Pauru."

22 Mesup ti uipo­ꞌoro raꞌyn Tupana Pãꞌãu tawa Ieru­sarẽi kape e Pauru. Miꞌi pote areto hamuat howawi maꞌato yt atikuap i aikotã aru arokosap itote hap."

23 Maꞌato miꞌi tã e hap atikuap Tupana Pãꞌãu Wakuat uimuꞌe — Ereto Ieru­sarẽi kape hap tote ti epyhik hamuat ehoꞌopot hamuat yn topy­huꞌat itote e uhepe wuatꞌi tawa puo e Pauru."

24 Maꞌato yt arekenꞌẽ hin i uiku­ꞌuro hap pupi katu­pono atunug yne teran kat kat som motpap Aika­ꞌiwat Iesui miium uhepiat uipo­ꞌoro hap koꞌi. Miꞌi ti tutum sehay wakuap aikyꞌe Tupana piat hap uimienoi wuat. Miꞌi pote ti atunug yne teran e Pauru."

25 Taꞌi uimi­mu­ꞌeria Tupana yn ni waku Aipo­rekuat no e hap ahenoi kahato ehepe."

26 Mio atikuap taꞌyn mesup areto raꞌyn hawyi aru maꞌato yt karãpe i raꞌyn eweiꞌa­kasa uhowawi e."

27 Pywo pe ti koityꞌi eꞌat pe yt kat i miitꞌin suu uipo ete katu­pono yt karãmuo i uiwẽ­pohep Tupana ehay enoi hap ete. Taꞌi ahenoi henoi yne kahato raꞌyn Tupana woꞌo­nãpin hap ehepuo e."

28 Pyno eiweꞌeg wo o. Eweiꞌa­pykok Tupana hũria Tupana Pãꞌãu miium eipo puat koꞌi. Eweiꞌa­tupoi o Tupana hũria Iesui mikyiꞌat tosuu wuat koꞌi ihay wo Tupana emiitꞌin e."

29 Katu­pono atikuap taꞌyn uhaipe kai ti aru tõꞌẽ tõꞌẽ awahuru koꞌi woꞌoꞌu haria ehowawi e Pauru. Miꞌiria ti aru yt ikyꞌe hin i Tupana hũria e."

30 Taꞌi eipy­ꞌa­setpyi wyti aru teꞌe­ru­we­mo­herep heso rakaria woꞌo­maꞌat hanuaria teꞌe­ru­we­wawiat ehekyi hamo e. Miꞌi hawyi ti aru tuwat iraniaꞌin eipy­ꞌa­setpyi iꞌatu­mi­maꞌat koꞌi e."

31 Miꞌi tupono eiwa­tetup o. Yt waure­ꞌe­weiꞌe teiꞌo uhepiat eimuꞌe hap ete. Katu­pono myeꞌym anu wãtym muo ihotꞌok at puo woro­ho­ꞌo­muꞌe woro­ho­ꞌo­nãpin uiwak popuo e Pauru tawa Ewesu kaipy­wiaria pe."

32 Uiwy­riaꞌin e koitywy areto raꞌyn eipy­ꞌa­setpyi. Maꞌato ti woro­ho­ꞌo­ꞌatoiat eipe Tupana po pe. Tupana ti eikyꞌe hap hum kahato ehepe. Tutum ahepe tehay wakuat aimoe­saika hamo aimo­hãpyk yt nakuap i kaipywiat hamo. Miꞌi pote watoĩ­neꞌen hemiitꞌin no iraniaꞌin imimoe­waku koꞌi saipe­piaria wo mesup e Pauru tawa Ewesu piaria pe."

33 Yt karãpe i kue atiky­ꞌesat eheti­neiru ehesokpe pãi e."

34 Pyno pywo eweikuap taꞌyn aikotã uipo wo uipotpap hap e. Miꞌi saꞌup mo kue atikyiꞌat yne uheka­reꞌen koꞌi uimiꞌu koꞌi iꞌewyte uheka­tu­wyria wano atum yne uipotpap kaipyi."

35 Atimo­herep kahato ehepe uipotpap hap aikotã waku watum yt kat i ereko haria pe aimie­reko koꞌi hap e. Taꞌi waku aiwa­tetup Aika­ꞌiwat Iesui ehay kape aikotã saꞌa­wyꞌi toꞌe hap kape — Aimiium wyti poꞌog aimo­wepit aimi­kyiꞌat koꞌi kai e Iesui e Pauru."

36 Mio tã toꞌe hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk Pauru iꞌatu­wywo. Miꞌi hawyi ihay Tupana kape."

37 Miꞌi hawyi teꞌe­ruwak yne kahato. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌa­hi­ꞌy­pysat hawyi taꞌa­tu­ꞌã­pytsin Pauru."

38 Taꞌa­tu­mo­haty ihay — Yt eweiꞌa­kasa i raꞌyn aru uhowawi e hap. Miꞌi hawyi ito pote tuwat hupi yara wato kape.

Miꞌi hap etiat atikuap yne katu­pono areĩneꞌen itote are uito Iruka.

"

21

1 Miꞌi hawyi urutu­wenoi yne raꞌyn hawyi urutuwat i raꞌyn yara wato puo. Miꞌi hawyi hãpyk urutuwat tawa Kui kape. Heꞌi­hotꞌok pe urutuwat tawa Hutei kape. Itote pyi urutuwat yi Patara kape."

2 Miꞌi hawyi uruipuẽti itote wẽtup yara wato yi Wenisia kapiat. Miꞌi pe urutu­we­hytꞌok hawyi urutuwat raꞌyn."

3 Miꞌi turan uruta­ꞌa­kasa ywypyiꞌa wato Sipiri e hap. Miꞌi hawyi urutuwat moran kai yi Siria kape. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa Tiru tote. Miꞌi tote taꞌa­tue­nõtem yne taꞌa­tue­ka­reꞌen."

4 Tawa Tiru tote uruipuẽti Iesui mohey haria hawyi urutu­kup­teꞌen itote 7 eꞌat. Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­roꞌe Pauru pe — Wãi yt ereto teiꞌo tawa Ieru­sarẽi kape mehĩ iꞌatuꞌe Tupana Pãꞌãu mienoi puo."

5 Tokosap mekewat eꞌat koꞌi hawyi urutuwat i raꞌyn. Yne Iesui mohey haria tuwat yne uruwywo ihainiaꞌin hary­po­riaꞌin hira­karia pya raꞌyn tawa kai. Miꞌi tote urutu­we­pỹ­ꞌã­tutuk yi kytꞌok tote. Miꞌi hawyi itote uruehay Tupana wywo."

6 Urutu­wenoi uruwo­ꞌope hawyi urutu­we­hytꞌok i raꞌyn yara wato pe. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn taꞌa­tuꞌyat kape."

7 Miꞌi pytkai urutuwat raꞌyn tawa Putu­re­maita kape tawa Tiru pyi. Miꞌi tote uruto­ꞌo­puẽti raꞌyn uruwy­riaꞌin Iesui mohey haria wywo. Itote urutu­kup­teꞌen wẽtup eꞌat iꞌatu­wywo."

8 Heꞌi­hotꞌok pe urutuwat i raꞌyn tawa Sesareia kape. Putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe itote hawyi urutuwat Tupana ehay sytpok hat Wiripi yat kape. Saꞌa­wy­ꞌiwuat 7 ok takaria Wiripi yat kape."

9 Miꞌi hawyi Wiripi saki­ꞌytꞌin itote tukup­teꞌen 4 ok hary­poria makup­tiaria Tupana ehay moherep haria."

10 Miꞌi tote urutu­kup­teꞌen turan putꞌokꞌe yi Iuteu kaipywiat wẽtup ok miit Tupana ehay moherep hat Akapu e hap het rakat."

11 Tut uruewawi hawyi totat Pauru weꞌok kytyt hap. Miꞌi hawyi toikytyt topy koꞌi topo koꞌi Pauru weꞌok kytyt hamo. Miꞌi hawyi toꞌe Pauru pe — Meiko tã eĩ uhepe Tupana Pãꞌãu henoi e. Meiko tã aru Iuteuria Ieru­sarẽi miaria ekytyt aru ereto tawa Ieru­sarẽi kape hawyi e. Miꞌi hawyi ti aru taꞌatuium naꞌyn iraniaꞌin ywania sura­raꞌin me e Tupana ehay moherep hat Akapu Pauru pe."

12 Miꞌi hawyi — Wãi yt ereto teiꞌo Ieru­sarẽi kape mehĩ urutoꞌe Pauru pe. Iꞌewyte itotiaria wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe."

13 Maꞌato Pauru uruwesat — Wãi yt eweiwak teiꞌo katu­pono haty ti uipyꞌa pe e. Tupana tiky­ꞌesat uipyhik hap pote iꞌewyte uito atiky­ꞌesat e. Yt arekenꞌẽ i uiꞌauka hap pupi tawa Ieru­sarẽi note Uika­ꞌiwat Iesui set mõtypot hap ete."

14 Miꞌi pote urutoꞌe Pauru pe — Pyno yt eropy­huꞌat teran i uruehay upi miꞌi pote etunug no Aika­ꞌiwat miky­ꞌesat ewy mehĩ urutoꞌe."

15 Tokosap mekewat eꞌat koꞌi Wiripi yat piat hawyi urutunug waku yne hawyi urutuwat raꞌyn Ieru­sarẽi kape."

16 Miꞌi hawyi muꞌap upi iraniaꞌin Iesui mohey haria tawa Sesareia pywiaria tuwat uruwywo Ieru­sarẽi kape. Iꞌewyte wẽtup miit Manasũ e hap het rakat tawa Sipiri piat yianmiat Iesui mohey hat tut iꞌatu­wywo wy e. Miꞌi pote teꞌe­roꞌe — Miꞌi yat pe som waku wato­py­huꞌat iꞌatuꞌe."

17 Putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe Ieru­sarẽi note hawyi itotiaria Iesui mohey haria teꞌe­roꞌe — Eiwe­hytꞌok to iꞌatuꞌe taꞌa­tu­wepit popuo."

18 Heꞌi­hotꞌok pe Pauru toto uruwywo Tiaku owa kape. Miꞌi rokirẽ itote teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug yne Iesui mohey haria akagnia."

19 Miꞌi hawyi waku kahato sig woro­ho­ꞌo­puẽti mehĩꞌin e. Miꞌi hawyi Pauru henoi kahato aikotã Tupana tunug wakuap iraniaꞌin ywania yt Iuteuria i haky­ꞌe­raꞌat hap ete."

20 Pauru mienoi taꞌa­tukuap hawyi — Waku kahato iꞌatuꞌe Tupana pe Tiakuꞌin. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe Pauru pe — Uhyt iꞌatuꞌe mio wyti typyꞌi kahato Iesui mohey haria meiũpe Iuteuria aiꞌy­wania. Miꞌiria ti imohey kahato Iuteuria eko."

21 Maꞌato miꞌiria ti yt ikuap i kahato etiat kat ere etiꞌa­tu­muꞌe Iuteuria ywania iraniaꞌin pyꞌa­set­piaria hap. — Eweiꞌatoiat ro Musei einãpin hap koꞌi eꞌe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi wãi yt ewehe­murui ãpytek teiꞌo esaꞌy­ruꞌin eꞌe hap koꞌi iꞌatuꞌe. Wãi yt ereke teiꞌo Iuteuria eko pe eꞌe hap iꞌatuꞌe Pauru pe."

22 Aikotã aru pyno watunug katu­pono taꞌa­tukuap ti aru putꞌokꞌe e hap. Miꞌi hawyi ti aru tõꞌẽ kahato enãpin hamo iꞌatuꞌe Pauru pe."

23 Pyno poꞌog waku etunug no urueko ewy uhyt iꞌatuꞌe. Katu­pono uruto wuaria pyꞌa­setpe tukup­teꞌen 4 ok ihainiaꞌin. Miꞌiria ti aru inug taꞌa­tu­pyꞌa piat — Urutunug aru taꞌa­tuꞌe Tupana piat hap."

24 Pyno erepuk­pukꞌok kahato ro iꞌatu­wywo Iuteuria eko ewy. Miꞌi hawyi waku etum miꞌi hap saꞌup iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi ti aru waku eraꞌa­teneg iꞌatuꞌe. Miꞌi tã etunug mote ti aru meremo ekuap urueko nug hat en hap iꞌatuꞌe Pauru pe. Miꞌi pote ti aru aheko ewy raꞌyn Pauru tunug iꞌatuꞌe toꞌope taꞌa­tu­nãpin."

25 Taꞌi uruhenoi raꞌyn saꞌa­wyꞌi iraniaꞌin ywania pe Iesui mohey haria pe. Yt ewetuꞌu teiꞌo yne tupa­naria iãꞌãkap piat miium miꞌu puꞌi koꞌi urutoꞌe. Iꞌewyte huu sapo wo yt naku i aimiꞌu wo urutoꞌe. Iꞌewyte miꞌutꞌyp nik piat miꞌauka puꞌi yt naku i watuꞌu urutoꞌe. Iꞌewyte ihainia iwary wary hary­poria heꞌaito heꞌaito yt naku i urutoꞌe. Miꞌi hawyi iraniaꞌin Iuteuria eko waku eweiwaure urutoꞌe saꞌa­wyꞌi urumiwan me iraniaꞌin ywania pe uhyt iꞌatuꞌe Ieru­sarẽi miaria."

26 Miꞌi hawyi heꞌi­hotꞌok pe Pauru toto 4 ok ihainia wywo. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­we­pit­pitꞌok yne hawyi tuwe­hytꞌok taꞌyn Tupana mõtypot hawe. Taꞌa­tu­henoi teran kat eꞌat pe waku taꞌatuium Tupana pe taꞌa­tuhũ suu taꞌa­tu­we­pit­pitꞌok hap enoi hamo — 7 eꞌat aru urutunug uruꞌe hap ewy hap enoi hamo."

27 Putꞌokꞌe irane raꞌyn iꞌatu­pit­pitꞌok hap eꞌat. Miꞌi hawyi tõꞌẽ Iuteuria yi Asia kaipyi. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa Pauru Tupana mõtypot hawe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mo­ꞌa­kagꞌaia Ieru­sarẽi miaria Pauru etiat iꞌatu­py­ꞌahak hamo. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­pytyk taꞌyn Pauru."

28 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe taꞌa­tuehay pirik wo — Sura­raꞌin urupo­wyro ro eipe meiũwat miit pyhik hamo iꞌatuꞌe. Kat pote wuatꞌi puo yt naku i sehay enoi hat meiũ iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo. Taꞌi aiꞌy­wania ete aheko ete Tupana yat ete ihay saꞌag saꞌag hat wyti meiũ miit iꞌatuꞌe. Kereku ywania kawiat reiꞌo ti totopag Tupana mõtypot hawe. Miꞌi pote toimohun kahato meiũwat seiam wakuat iꞌatuꞌe Pauru piat pe."

29 Saꞌa­wyꞌi teꞌe­ra­ꞌa­kasa uhyt Towimu tawa Ewesu kaipywiat Pauru wywo Ieru­sarẽi me. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup yt pywo pe i — Taꞌi Pauru tioto raꞌyn ti mekewat wẽtup ywania Tupana yat kape iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup yt pywo pe i."

30 Miꞌi hawyi toꞌo­wenka wenka Ieru­sarẽi miaria yne hawyi taꞌa­tu­pytyk Pauru hawyi taꞌa­tu­herep yi upi hawyi taꞌa­tu­ꞌo­kenhyp taꞌyn Tupana mõtypot hap yat."

31 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌauka teran naꞌyn maꞌato putꞌokꞌe raꞌyn iꞌauka teran hat sura­raꞌin akag ete. Taꞌi tuꞌuka irane ti yne Ieru­sarẽi miaria iꞌatuꞌe sura­raꞌin me. Miꞌi hawyi surara akag koro tero­poꞌok tesu­ra­raꞌin iꞌatu­ꞌakag koꞌi wywo."

32 Miꞌi hawyi tuwe­hytꞌok meremo ipyꞌahak takaria pyꞌa­setpe. Sura­raꞌin akag koro teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi meremo iꞌatu­pohep taꞌyn Pauru pak pak haria."

33 Miꞌi hawyi putꞌokꞌe sura­raꞌin akag koro hawyi tokosap Pauru kape. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Ewetat ro mesuwat miit e. Eweipoꞌi poꞌi ro typy saity iheg nakat wo e. Miꞌi hawyi apo apoꞌe — Uwe keĩ e pyno meiũ e. Kat keĩ tutunug pyno e."

34 Miꞌi hawyi iraniaꞌin typyꞌi rakaria haty wo yt toꞌo­ꞌewy i taꞌa­tu­wesat. Miꞌi pote surara akag koro yt tikuap i aikotã hamuat hap. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Ewetioto ro meiũwat aiꞌyat iheg nakat kape e Pauru piat pe."

35 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe raꞌyn. Miꞌi hawyi sura­raꞌin hupit taꞌa­tu­ꞌokpe tote Pauru miitꞌin pyꞌahak typyꞌi poityꞌi pote."

36 Miꞌi hawyi miitꞌin typyꞌi rakaria tuwat hupi taꞌa­tuehay pirik wywo — Eweiꞌauka ro eweiꞌauka ro iꞌatuꞌe."

37 Miꞌi hawyi Pauru taꞌa­tue­reto irane raꞌyn sura­raꞌin yat kape turan toꞌe iꞌatu­ꞌakag koro pe — Uhehay teran ewywo uhyt e Pauru iꞌatu­pusu puo Kereku pusu puo. Miꞌi hawyi surara akag koro toꞌe"

38 — Etikuap apo pyno urupusu Kereku ehay e. En apo pyno yt Esitu piat i e. Nimuat miitꞌin mõpy­ꞌahak morekuat etiat hat i apo en. Yt 4000 woꞌo­pot­ꞌauka haria akag i apo en e Pauru pe ikoro."

39 Miꞌi hawyi Pauru tiwesat — Uito rat Iuteu e tawa Tasu piat yi Sirisia piat. Taꞌi tawa ypy wakuat piat uito e. Pyno uhehay teran kahato meimuẽ­waria miitꞌin typyꞌi rakaria kape e Pauru surara akag koro pe."

40 Miꞌi hawyi — Waku uhyt e Pauru pe. Miꞌi turan Pauru yꞌam me toĩneꞌen am hap tote.

Miꞌi hawyi Pauru henoi itotiaria pe. Aikotã miꞌi totiat hap etiat atiwan mesuwe are uito Iruka.

"

22

1 Miꞌi hawyi Pauru ihay haty wo toꞌy­wania Iuteuria pe topusu puo — Uiꞌy­wotꞌin uheywytꞌin e mesup ahenoi teran uhetiat sehay ehepe e. Miꞌi pote eweikuap to uhehay e toꞌauka teran haria pe."

2 Taꞌa­tukuap taꞌyn ihay taꞌa­tu­pusu puo Epereu pusu puat hawyi poꞌog iꞌatu­po­ꞌinik taꞌyn poꞌog iꞌatue­waure kaꞌa. Miꞌi hawyi toꞌe i Pauru miitꞌin sem me."

3 — Uito rat eiꞌewy Iuteu ywania kawiat e. Uiꞌy­wãꞌĩ wyti tawa Tasu pe yi Sirisia pe e. Maꞌato uitag meiũwat tawa Ieru­sarẽi me. Meiũpe woꞌo­muꞌe hat Kamarieu uimo­weꞌeg hat yatype areĩneꞌen. Miꞌi hawyi yne woꞌo­nãpin hap nimuat koꞌi aiꞌy­wania koꞌi wanuat wo uimuꞌe hãpyk kahato. Miꞌi koꞌi atunug naꞌyn haty wo Tupana ewawi aikotã ewetunug mesup hap ewy te atunug e."

4 Saꞌa­wyꞌi uipotpap kahato mesuwat mimohey pakup moma hamo. Miꞌi pote haty wo atiꞌa­tu­poꞌi poꞌi ihainiaꞌin hary­po­riaꞌin muꞌap pakup mohey haria. Miꞌiria atiꞌa­tu­mohan kahato. Areto raꞌyn iꞌatu­pyhik pyhik hamo iꞌatu­ꞌuka hamo e."

5 Uiminug koꞌi paꞌi koro tikuap yne. Iꞌewyte yne nagnia ikuap e. Iꞌatu­kaipyi ti saꞌa­wyꞌi atat popera hẽ to e hap aiꞌy­wania tawa Tamaku piaria kapiat nuat."

6 Miꞌi hawyi areto tawa Tamaku kape e. Yt pya i raꞌyn turan atpo­sake irane turan iũteꞌen atipy kaipyi hẽtyhot kahato uiꞌa­py­pueri wo e."

7 Miꞌi pote araꞌat yi tote. Itote atikuap ihay toꞌe uhepe — Sauru Sauru kat poteĩ uhatyꞌi hatyꞌi en e."

8 Miꞌi hawyi apoꞌare — Uweĩ en kat eĩ eset Uhyt are. Miꞌi hawyi uiwesat — Uito ti meiũ Iesui tawa Nasare piat emisa­tyꞌi satyꞌi e."

9 Uiwywuat wat haria teꞌe­ra­ꞌa­kasa hẽtyhot hap kape maꞌato yt taꞌa­tukuap i ihay uiwywuat hap. Miꞌi hawyi apoꞌare"

10 — Kat aru atunug pyno Uika­ꞌiwat are. Miꞌi hawyi uiwesat — Pyno erepoĩꞌãm no hawyi ereto ro tawa Tamaku kape e. Itote ti aru wẽtup ok henoi epe kat koꞌi kat koꞌi uimi­ky­ꞌesat koꞌi eminug wuat e uhepe e Pauru."

11 Miꞌi tote ti yt uheha­pytig i raꞌyn ariãty hot hap poityꞌi hawyi. Miꞌi hawyi ti uiꞌy­kesat eroto raꞌyn Tamaku kape uiwywuat wat haria e."

12 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌare e Pauru. Miꞌi hawyi itotiat wẽtup ok uhyt Anania Tupana woꞌo­nãpin hap nug hat toĩneꞌen itotiaria Iuteuria mimõ­typot kahato."

13 Wuatꞌi Iuteuria mimõ­typot miꞌi putꞌokꞌe uheĩneꞌen hap tote uhowakai hawyi toꞌe — Ehapytig i ro uheywyt Sauru e. Mio tã e hawyi meremo uheha­pytig i raꞌyn hawyi arahaꞌat raꞌyn howawi e."

14 Miꞌi hawyi toꞌe uhepe Anania — Ahaꞌa­se­ꞌiꞌin Etupana ti eꞌairo raꞌyn tomi­ky­ꞌesat kuap hamo. Toiky­ꞌesat wyti eraꞌa­kasa hãpyk takat miit kapiat hap e uhepe."

15 Toiky­ꞌesat etikuap iwẽ pyi ihay e. Meiũran aru etimo­herep akasa hap koꞌi emikuap koꞌi wuatꞌi miitꞌin me hap uhyt e."

16 Koitywy kat poteĩ ereĩneꞌen motꞌi mesuwe e. Epoĩꞌãm no hawyi eresetꞌok to e. Ehẽtup to Ekaꞌiwat pe — Uiminug saꞌag koꞌi etikoho yne ro mehĩ ere ro e Anania uhepe."

17 Meiũran araꞌaipok i raꞌyn Ieru­sarẽi kape tawa Tamaku pyi. Miꞌi hawyi Tupana mõtypot hap yat pe areĩneꞌen. Itote araꞌa­kasa uimu­ꞌetu."

18 Araꞌa­kasa ihay uiwywuat rakat — Erẽtem no merep tawa Ieru­sarẽi myi katu­pono ti aru yt taꞌa­tu­mohey i ehay uhetiat emienoi e uhepe."

19 Miꞌi hawyi atiwesat — Maꞌato mehĩ taꞌa­tukuap kahato uhetiat meiũpe aikotã saꞌa­wyꞌi atiꞌa­tu­pyhik atiꞌa­tupak pak emohey haria wuatꞌi woꞌo­muꞌe hawiaria hap taꞌa­tukuap taꞌyn."

20 Iꞌewyte taꞌa­tukuap taꞌyn aikotã saꞌa­wyꞌi ehay enoi hat Etewãu suu okpun turan uito itote hẽ to waku eweiꞌauka ro are hap taꞌa­tukuap. Taꞌi iꞌauka haria esokpe uipo pe toĩneꞌen itote taꞌa­tu­ꞌauka Etewãu turan. Miꞌi hap taꞌa­tukuap uhyt are Uika­ꞌiwat pe e Pauru."

21 Maꞌato uiwesat — Motoro e katu­pono woro­po­ꞌoro pya kahato yt Iuteuria i muꞌe hamo e uhepe e Pauru Iuteuria pe.

"

22 Mio tã e pote iꞌatuehay pirik kahato Pauru ete. Katu­pono sehay yt Iuteuria i muꞌe hamo e hap ete. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe — Yt naku i ti mio tã eꞌe hap iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo."

23 Miꞌi hawyi taꞌa­tue­ka­misa hep hawyi taꞌa­tu­po­rokpun. Miꞌi hawyi yi wo mak makꞌi­ꞌa­tuꞌe ywaipe. Taꞌa­tu­py­ꞌahak Pauru etiat haype."

24 Miꞌi pote sura­raꞌin akag koro tiꞌa­tu­po­ꞌoro temiitꞌin Pauru erut sura­raꞌin yat koro kapiat hamo. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­po­ꞌoro temiitꞌin Pauru pak pak hamo. Toiky­ꞌesat kat e Pauru topusu puo Iuteuria mõpy­ꞌahak hap toikuap hamo."

25 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­poꞌi poꞌi Pauru saity miꞌat pe kawiano. Miꞌi turan Pauru apoꞌe wẽtup ok surara akag me — Waku apo som uiꞌahyk ahyk yt morekuat sehay upi i katu­pono uito Humanu ywania pote yt naku i uipokpok Humanu ywania morekuat wywuat yt ahehay rokirẽ i te morekuat yt ehay pyi i te e Pauru surara akag me."

26 Tepiat ikuap hawyi toto henoi hamo sura­raꞌin akag koro kape. Miꞌi hawyi toꞌe — Mehĩ eweꞌeg wo o katu­pono meiẽ ihainia ti sio Humanu eꞌywania e."

27 Miꞌi hawyi tut raꞌyn ikoro apotoꞌe Pauru piat hamo — Pywo apo en Huma­nuꞌin e. Miꞌi hawyi toiwesat — Taꞌi miꞌi ti rat uito e."

28 Miꞌi hawyi ikoro toꞌe — Taꞌi uito ti iꞌewyte atikyiꞌat wyti Huma­nuꞌin set haꞌup woity kahato e Pauru pe. Miꞌi hawyi Pauru tiwesat — Uito ti Humanu ywania uiꞌywot kaipywiat e. Uito yt atikyiꞌat i e katu­pono uiꞌywot Humanu e.

"

29 Miꞌi hap sura­raꞌin tikuap hawyi teꞌe­ru­wepik meremo Pauru yaty­pepyi ipak pak teran haria. Miꞌi hawyi ikoro tokenꞌẽ kahato kat pote tehay pywiat Pauru poꞌi poꞌi pote. Yt naku i roso Huma­nuꞌin wati­poꞌi poꞌi iꞌatuꞌe."

30 Heꞌi­hotꞌok pe ikoro tikat kahato sehay kat pote Pauru Iuteuria tiꞌauka teran kahato hap. Miꞌi hawyi toipoꞌi poꞌi hawyi toiꞌa­tu­wenka paꞌi kororia woꞌo­nãpin haria. Miꞌi hawyi toterut kary Pauru. Miꞌi hawyi toimo­herep iꞌatuepe.

Miꞌi hap aikotã taꞌa­tunug Pauru ete atiwan mesuwe uito Iruka.

"

23

1 Miꞌi hawyi Pauru ihaꞌat kahato woꞌo­nãpin haria kape. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Uheywytꞌin e. Nimo pyi te meiũ te areĩneꞌen Tupana ehamo yt kat i atunug saꞌag uiwe­mõti hamo e."

2 Maꞌato paꞌi koro Anania toꞌe — Eweiwẽ­petek to e Pauru yaty­piaria pe."

3 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe paꞌi koro pe — Taꞌi Tupana ti aru eꞌahyk e. En wyti yi pype ikytsig nakat ewy. Meiẽpe ereĩneꞌen apyk pe uikuap hamo aikotã uito waku sio yt nakuat i hap kuap hamo e. Maꞌato iwan miat ainãpin hap kaipyi yn ni watikuap miitꞌin waku sio yt naku i hap koꞌi uhyt e. Mio eweiwẽ­petek to ere yt aiwo­ꞌo­nãpin hap ewy i raꞌyn e Pauru paꞌi koro Anania pe."

4 Miꞌi hawyi Pauru yaty­piaria teꞌe­roꞌe tope — Ehay saꞌag apo Tupana miꞌairo ahepaꞌi koro ete iꞌatuꞌe."

5 Miꞌi hawyi Pauru tiwesat — Yt atikuap i wyti paꞌi koro meiũ hap uiwy­riaꞌin katu­pono miwan me — Yt ehay koꞌi koꞌi teiꞌo eipo­rekuat ete e ti ainãpin hawe e Pauru."

6 Miꞌi hawyi Pauru tikuap taꞌyn typy sehay mohey haria tukup­teꞌen itote hap — Aiku­ꞌuro hawyi yt kat i aheĩneꞌen i hap e haria iꞌewyte woꞌo­nãpin haria — Taꞌi aiku­ꞌuro hawyi aheĩneꞌen hap sese wati­puẽti e haria tukup­teꞌen itote."

7 Miꞌi pote toꞌe haty wo — Uheyke­ꞌetꞌin uito ti woꞌo­nãpin hat iꞌewyte uiꞌywot miꞌi te e. Taꞌi atomohey kahato aiku­ꞌuro hawyi Tupana aimoieĩ­neꞌen i hap. Miꞌi atomohey pote yt naku i iꞌatuꞌe uhepe meiũpiaria e."

8 Mio tã e hawyi miitꞌin tuwe­patꞌok kahato itotiaria tuꞌuka sehay wuat hamo katu­pono ipatꞌok teꞌe­roꞌe — Yt kat i rat aiku­ꞌuro rokirẽ wuat aheĩneꞌen i hamuat hap e haria. Iꞌewyte yt uwe i Tupana mipo­ꞌo­roria atipy kaipy­wiaria e haria. Yt kat i rat ipãꞌãu toĩneꞌen e haria. Maꞌato ipatꞌok imohey kahato yne meimuẽwat mio wat koꞌi. Taꞌa­tu­henoi yne meimuẽwat koꞌi yn."

9 Miꞌi pote iꞌatuehay pirik kahato itotiaria. Miꞌi hawyi iꞌatu­poĩꞌãm iraniaꞌin wanꞌi wanꞌiꞌe haria teꞌe­roꞌe haty wo hamo. Mio tã iꞌatuꞌe — Yt kat e i ti meiũwat ihainia tiꞌa­parap uruwa­nẽtup turan iꞌatuꞌe. Pyno atipy kaipywiat sut hat apo ihay tope imienoi wuat iꞌatuꞌe sio ipãꞌãu henoi tope yt watikuap i wen maꞌato hãpyk kahato ihay wati­puẽti iꞌatuꞌe wanꞌi wanꞌiꞌe haria."

10 Miꞌi hawyi toꞌo­py­ꞌahak kahato raꞌyn toꞌope. Miꞌi pote surara akag koro tokenꞌẽ. Taꞌa­tuhep hep irane sio Pauru toꞌetu. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­po­ꞌoro tesu­ra­raꞌin Pauru eroꞌok ipyꞌahak takaria yatype pywiat hamo ipag sura­raꞌin eiam iheg nakat piat hamo."

11 Miꞌi hawyi mekewat ewãtym Aika­ꞌiwat toĩneꞌen Pauru ywytpe yꞌam me. Miꞌi hawyi toꞌe — Yt erekenꞌẽ teiꞌo Pauru katu­pono woro­po­ꞌoro hamuat tawa wato Huma piaria kape e. Aikotã Ieru­sarẽi miaria pe ehenoi uhetiat miꞌi hap ewy atiky­ꞌesat ehenoi tawa Huma piaria pe uhetiat e. Miꞌi tupono eremo­wepit yn no e Pauru pe Aika­ꞌiwat."

12 Ihotꞌok turan ipatꞌok Iuteuria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug i raꞌyn Pauru auka hamuat kuap hamo. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Pywo yt watenuk i iꞌewyte yt yꞌy i wyti watuꞌu iꞌatuꞌe. Wati­ꞌauka Pauru rokirẽ waku watenuk i raꞌyn iꞌatuꞌe toꞌope Pauru auka teran haria. Pywo wahenoi raꞌyn Tupana pe — Urutunug aru uruꞌe hap ewy iꞌatuꞌe toꞌope taꞌi uruiꞌauka irane Pauru iꞌatuꞌe. Yt uruiꞌauka pote waku uruꞌauka Tupana iꞌatuꞌe Pauru auka neran haria Tupana pe."

13 Pauru auka teran haria 40 sakpo teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug itote. — Pywo wati­ꞌauka raꞌyn aru e haria."

14 Miꞌi pote miꞌiria tuwat paꞌi kororia kape nagnia kape. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe — Urutunug aru uruꞌe hap sehay pywo sese urutoꞌe uruto­ꞌope. Yt kat i urutuꞌu hamuat Pauru auka reꞌym ne urutoꞌe urupyꞌa pe iꞌatuꞌe."

15 Miꞌi pote koitywy ewehenoi ro surara akag koro pe woꞌo­nãpin haria pe — Uruehay teran Pauru wywo eweiꞌe ro uruepiat ikuap kahato hamo eweiꞌe ro iꞌatuepe. Miꞌi pytkai ti aru uruto waku pe raꞌyn urutu­kup­teꞌen muꞌap upi Pauru auka hamo iꞌatuꞌe paꞌi kororia pe."

16 Maꞌato Pauru inyt mẽpyt tikuap yne Pauru auka hamuat hap iꞌatuehay koꞌi. Miꞌi hawyi toto sura­raꞌin yat wato kape Pauru piat henoi hamo."

17 Miꞌi toikuap hawyi Pauru tikaykay surara akag 100 hemiit rakat tuwe­wawi. Miꞌi hawyi toꞌe — Mehĩ etioto ro meiũwat kurum ekaꞌiwat koro kape katu­pono toĩ sehay imienoi wuat e Pauru surara akag me."

18 Miꞌi hawyi totioto kurum surara akag koro kape. Miꞌi hawyi toꞌe — Aimi­pyhik Pauru uikaykay hawyi uipo­ꞌoro meiũwat kurum erut ewawiat hamo katu­pono tohenoi teran epe tomikuap sehay e."

19 Miꞌi hawyi ikoro tiꞌy­kesat ipo ete taꞌa­tu­weran hap kape. Miꞌi hawyi apoꞌe — Kat e hap som ehenoi teran uhepe kurum e."

20 Miꞌi hawyi toiwesat — Mũki­ꞌite ti aru Iuteuria akag koꞌi teꞌe­roꞌe epe — Etomo­herep Pauru woꞌo­nãpin haria kape uruepiat ihay kuap kahato hamo iꞌatuꞌe ti aru e. Maꞌato ti yt pywo pe i katu­pono taꞌa­tu­ꞌauka teran haype neꞌi e."

21 Miꞌi pote o yt eropy­huꞌat teiꞌo iꞌatuehay upi e. Kat pote 40 miit Pauru auka teran haria tukup­teꞌen muꞌap tote. Pywo pe — Yt watenuk i yt wate­ꞌyꞌu i ti aru Pauru auka reꞌym ne e haria ti tukup­teꞌen itote e. Pyno ti mio ehay yn Pauru moherep hamuat hap taꞌa­tu­he­katup iꞌauka hamo e kurum ikoro pe."

22 Miꞌi hawyi ikoro tiwesat — Kurum waku ereto maꞌato wãi yt ehenoi teiꞌo. Yt uwe pe teiꞌo ehenoi — Taꞌi ahenoi raꞌyn surara akag me yt ere teiꞌo e ikoro Pauru mimoe­ha­pyꞌap we."

23 Miꞌi hawyi surara akag koro tikaykay typy ok tesu­ra­raꞌin akag. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Atiky­ꞌesat mesup wãtym hake turan waku pe eweikup­teꞌen 200 surara yi totiaria 70 surara aihũ kawaru totiaria irokirẽ 200 surara moryꞌa wato wywuaria. Miꞌi hawyi waku eweiwat tawa Sesareia kape wãtym muo hap atiky­ꞌesat e."

24 Miꞌi pote waku ewetunug kahu aihũ kawaru koꞌi Pauru ereto hamo. Atiky­ꞌesat ewetioto miꞌi miit morekuat Werisi kape tawa Sesareia kape e surara akag koro."

25 Miꞌi hawyi mekewat surara akag tipo­ꞌoro raꞌyn tehay miwan ete."

26 Mio tã e surara akag — Uito ti surara akag koro uhyt Kautiu Irisia e hap het rakat e. Uito atipo­ꞌoro miwan ewawi morekuat Werisi. Waku kahato en. Ehãite hap yn atiky­ꞌesat mehĩ e tomiwan ete."

27 Meiũwat ihainia atipo­ꞌoro ewawi mehĩ. Iuteuria tat hawyi taꞌa­tu­ꞌauka teran meremo pote e. Miꞌi turan maꞌato ariot uhesu­ra­raꞌin nywo katu­pono atikuap taꞌyn miꞌi aiꞌy­wania Humanu hawyi meremo iꞌatupo pyi atipo­wyro yt atiky­ꞌesat i iꞌauka hap pote uhyt e."

28 Miꞌi hawyi atikuap teran kat pote taꞌa­tu­ꞌauka teran miꞌi miit hap. Miꞌi pote atioto Iuteuria woꞌo­nãpin haria kape miꞌi hap kuap hãpyk hamo."

29 Kat pote atikuap taꞌyn kat pote taꞌa­tu­ꞌauka teran hap. Taꞌi Iuteuria eko ete yn toiꞌa­parap. Miꞌi atikuap hawyi yt atiky­ꞌesat i kat pote yt kat i saꞌag sese tutunug ikytyt hamo iꞌauka hamo e."

30 Miꞌi hawyi atipo­ꞌoro miꞌi miit ewawi iũteꞌen neꞌi e. Miꞌi hawyi ti atikaykay teran iꞌauka teran haria Iuteuria hawyi atiꞌa­tu­po­ꞌoro hamuat ewawi henoi hamo kat pote taꞌa­tu­ꞌauka teran hap enoi hamo e. Toran naꞌyn mehĩ e Kautiu Irisia e tomiwan me."

31 Wãtym muo sura­raꞌin tioto Pauru tawa Ãti­pa­tire kape taꞌa­tu­ꞌakag koro miky­ꞌesat ewy."

32 Heꞌi­hotꞌok pe teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn sura­raꞌin yi upi hewyry rakaria taꞌa­tuꞌyat kape maꞌato iraniaꞌin kawaru totiaria tuwat Pauru upi tawa Sesareia kape."

33 Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi taꞌatuium popera morekuat Werisi pe. Iꞌewyte taꞌa­tu­mo­herep Pauru."

34 Popera mowẽpap hawyi apoꞌe morekuat — Aiko piat meiũ miit e iꞌatuepe. Mio tã e pote — Yi Sirisia kaipywiat iꞌatuꞌe. Miꞌi toikuap hawyi toꞌe Pauru pe"

35 — Pyno aru arewa­nẽtup ehay kape eꞌauka teran haria putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe turan e Werisi. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Waku eweipyhik meiũwat miit morekuat Eroti woꞌo­nãpin hap yat pe e.

Miꞌi hap etiat atikuap kahato. Miꞌi hawyi atiwan mesuwe uito Iruka.

"

24

1 Miꞌi hawyi 5 eꞌat rokirẽ paꞌi koro Anania putꞌokꞌe nagnia wywo iꞌatuehay enoi hat Teturu wywo. Miꞌi hawyi Teturu henoi morekuat Werisi pe Pauru etiat."

2 Taꞌa­tu­kaykay Pauru hawyi Teturu ihay saꞌag kahato Pauru mohit hamo. Toimo­herep teran Pauru piat iꞌaparap hap itotiaria pe. Mio tã e — Morekuat Werisi e waku kahato en mehĩ e. Urupo­rekuat kahato en e miꞌi pote urutu­kup­teꞌen waku pe kahato yne uruꞌy­wania wywo e. Taꞌi epo pe urutu­kup­teꞌen mote poꞌog waku meiũpe torania tawa kai e."

3 Nimo pyi te uruikuap kahato yne tawa puo ewaku hap mehĩ e."

4 Taꞌi urutu­wehum kahato ete e. Maꞌato yt woro­mo­sero teran i uhehay wo pote meremo atimo­herep uhehay epe epiat ikuap hamo mehĩ e."

5 Miꞌi miit Pauru wyti uruikuap kahato yt naku i hap ete e. Taꞌi sakpo e yt nakuat i miꞌi miit Pauru e. Miꞌi miit wuatꞌi Iuteuria wuatꞌi etawa puo Iuteuria toiꞌa­tu­mo­ꞌa­kagꞌaia tehay wo e. Pywo ti rat aiwu­ꞌuka hap nug hat miꞌi miit Pauru haꞌa­wy­tepyi e. Mekewat tawa Nasare piat yn waku Aipo­typot e hat ehay enoi haria akag wyti miꞌi miit Pauru mehĩ e."

6 Gaꞌatpo uruipuẽti miꞌi miit Tupana mõtypot yat koro pe hawyi itote saꞌag kahato tutunug tuwe­kaipyi e. Miꞌi pote uruipytyk taꞌyn hawyi urutioto teran woꞌo­nãpin hap kape apoꞌu­ruꞌe hamo sio waku tutunug sio yt urueko koꞌi ewy i hap kuap hamo e."

7 Maꞌato urutuwat turan tut raꞌyn surara akag koro Irisia uruewawi e. Miꞌi hawyi tesu­ra­raꞌin sok esaika hamo toihep urupo pyi meiũwat miit Pauru e."

8 Miꞌi pote mesup urutõꞌẽ ewawi — Pauru ti yt naku i kahato uruꞌe hamo mehĩ e Teturu morekuat Werisi pe."

9 Miꞌi hawyi iraniaꞌin Iuteuria — Pywo ti rat toꞌe hap ewy teꞌe­roꞌe. Taꞌi yt naku hin i Pauru iꞌatuꞌe. Pywo kahato aiwy Teturu mienoi epiat mehĩ iꞌatuꞌe morekuat Werisi pe."

10 Miꞌi hawyi morekuat Werisi ipo meru raꞌyn Pauru kape waku ehay toꞌe hamo. Miꞌi hawyi Pauru ihay raꞌyn — Atikuap kahato etiat mehĩ katu­pono nimo pyi te urunãpin hano ereĩneꞌen. Miꞌi pote waku kahato ahenoi ehamo uiwetiat e."

11 Pyno atiky­ꞌesat etikuap aipok wo areto Ieru­sarẽi kape hap. Yt motꞌi hin i areĩneꞌen itote. Pywo pe ti 12 eꞌat yn areĩneꞌen Tupana mõtypot yat koro pe e."

12 Apoꞌere torania itotiaria pe pote meremo taꞌa­tu­henoi epe aikotã perupꞌi puo areĩneꞌen itote hap e. Taꞌi itote ti yt uwe i uipuẽti yt naku i nug hap ete e. Yt kat areꞌe hin i itote miitꞌin nywo uhehay e. Yt atiꞌa­tu­mo­ꞌa­kagꞌaia hin i miitꞌin itote e. Waku pe areĩneꞌen itote. Yt miitꞌin wuꞌuka hamo i areĩneꞌen itote. Iꞌewyte yt tawa wato pe i wyti yt woꞌo­muꞌe hawe i wyti atiꞌa­tu­mo­ꞌa­kagꞌaia pãi e."

13 Maꞌato uikuasa iꞌatuepiat hap yt taꞌa­tu­moheg kuap i e."

14 Pywo piat hap wẽtup yn taꞌa­tu­henoi uhetiat aikotã atimohey kahato mekewat tawa Nasare piat hap. Pywo kahato taꞌa­tu­henoi uhetiat aikotã mekewat uimi­mohey yn waku muꞌap uruꞌy­wotꞌin Etupana kapiat hap. Miꞌi ti atimohey kahato. Miꞌi ete yn pywo iꞌatuꞌe e. Taꞌi atomohey kahato yne urueꞌa­se­ꞌiꞌin mienoi Iuteu ywania wanuat miwan uruwo­ꞌo­nãpin hap Tupana ehay e. Atomohey kahato wuatꞌi nimuaria miwan e. Miꞌi tã aru e hap Tupana ehay miwan miat atipywo yne mehĩ e Pauru morekuat Werisi pe wuatꞌi ehamo."

15 Atomohey kahato Tupana — Atunug aru e hap e. Taꞌi atomohey kahato ahehãite te aiku­ꞌuro rokirẽ wuat hap iꞌewyte miitꞌin wakuaria yt nakuaria i iꞌewyte teꞌe­ru­we­hymut re aru e hap atomohey kahato uito e Pauru. Taꞌi iꞌewyte meimuẽ­waria Iuteuria mimohey atimohey kahato mehĩ e."

16 Nimo pyi te mesup te yt atiꞌa­parap teran i uhepiat imohey hap ete kat pote yt aremõti hin i uipyꞌa pe miitꞌin mupi e. Taꞌi Tupana tikuap pywo uiꞌe hap e."

17 Areĩneꞌen motꞌi iraniaꞌin nywo hawyi araꞌaipok tawa Ieru­sarẽi kape e. Myeꞌym anu areĩneꞌen iraniaꞌin tama pe hawyi aterut urumiium wuat uruꞌy­wania kape Tupana pianuat e."

18 Miꞌi turan iraniaꞌin Iuteuria yi Asia kaipy­wiaria uipuẽti Tupana mõtypot hamuat uiwe­pit­pitꞌok hap turan e. Waku pe uipuẽti itote yt kat i myꞌahak hap ete areĩneꞌen turan e."

19 Yt kat i saꞌag nug hap ete areĩneꞌen itote uipuẽti turan e. Maꞌato uipuẽti hawyi iꞌatu­py­ꞌahak kahato raꞌyn uhete yt kat i atunug pytkai e. Miꞌi pote koityꞌi miꞌiria yt tõꞌẽ hin i meikowo mekewat sehay uhetiat enoi epiat hamo mehĩ e. Erahaꞌat ro e yt tõꞌẽ hin i miꞌiria kat pote teꞌe­ru­we­mõti kahato mesup yt nakuaria i pote e."

20 Maꞌato yne meiũwat Iuteuria uhehay kuap haria haꞌa­wy­tepyi te pãi e. Wuatꞌi ehamo ahenoi uimi­mohey ete pote e. Miꞌi tupono waku teꞌe­roꞌe epe kat koꞌi kat koꞌi som uiminug yt naku i hap koꞌi taꞌa­tukuap pote e. Maꞌato yt taꞌa­tukuap i pote yt tõꞌẽ i ewawi mehĩ e. Miꞌiria saꞌa­wyꞌi tukup­teꞌen woꞌo­nãpin hap tote uikuasa turan e."

21 Itote saꞌa­wyꞌi areꞌe iꞌatuepe haty wo aiku­ꞌuro rokirẽ watu­we­hymut i aru are uipyꞌa pyi mio tã are hawyi meremo iꞌatu­py­ꞌahak uhete hawyi uiꞌauka teran e. Miꞌi uimi­mohey hap atomohey pote uherut mesup ewawi mehĩ katu­pono uiꞌauka teran atomohey kahato aiku­ꞌuro hawyi watoĩ­neꞌen i hap mehĩ e Pauru morekuat Werisi pe.

"

22 Miꞌi hawyi morekuat Werisi toꞌe — Porap atikuap yne eꞌe hap Pauru e. Miꞌi hawyi toꞌe iraniaꞌin me Pauru auka teran haria pe — Uiwy­riaꞌin putꞌokꞌe uhesu­ra­raꞌin akag Irisia hawyi iwywo atikuap kahato yne mesuwat etiat uhytꞌiꞌin e iꞌatuepe katu­pono Werisi tikuap kahato haꞌa­wy­tepyi Pauru mimohey etiat aikotã wẽtup yn muꞌap Tupana kapiat hap etiat. Miꞌi pote yt tutum i Pauru iꞌatuepe."

23 Miꞌi hawyi morekuat Werisi toꞌe woꞌo­pyhyp hat surara akag me — Etioto ro meiũwat Pauru ipyhik hamo uhyt e. Waku kahato etunug tuete. Waku iwyriaꞌin topiok hawyi taꞌa­tupoi itote e morekuat Werisi.

"

24 Heꞌi­hotꞌok heꞌi­hotꞌok tokosap rokirẽ morekuat Werisi tut teha­ryꞌi Tusira Iuteu ywania piat wywo Pauru ehay kuap hamo. Miꞌi hawyi toikaykay Pauru tuwe­wawi katu­pono toikuap teran poꞌog Aipo­typot Iesui mohey hap etiat."

25 Miꞌi hawyi itote Pauru henoi iꞌatuepe aikotã miꞌiria Tupana wywuat iꞌatu­py­huꞌat hãpyk hamuat hap iꞌewyte aikotã waku wãiwa­toꞌe aiwa­nẽtup saꞌag hawe hap katu­pono meiũran aru Tupana tomo­herep uwe uwe temiitꞌin sese hap koꞌi uwe uwe yt temiitꞌin i hap ete Pauru henoi kahato iꞌatuepe. Miꞌi hawyi morekuat Werisi tokenꞌẽ imienoi pupiat haype toꞌe — Apuete Pauru yt uipo­hepap i te rat eꞌe hap kuap hamo e. Miꞌi pote meiũran aru woro­kaykay i raꞌyn miꞌi eꞌe hap kuap sese hamo e tokenꞌẽ toꞌa­piheg aru Tupana piat hap pupi."

26 Maꞌato topyꞌa pe morekuat Werisi tohe­katup Pauru kaipyi haꞌup nug hap — Pauru tum uhepe haꞌup iwato hawyi atihep miꞌi woꞌo­pyhyp hap pyi e tuwepe haype. Miꞌi pote toikaykay merepꞌi merepꞌi toꞌoehay iwywo hamo yne eꞌat pe saꞌup iwato hap kyꞌewi.

"

27 Typy anu tokosap rokirẽ morekuat Posiu Wetu e hap het rakat topy­huꞌat morekuat Werisi saipe piano. Miꞌi hawyi morekuat Werisi toto raꞌyn maꞌato totoiat Pauru iheg me katu­pono toiky­ꞌesat tokyꞌe kahato Iuteuria piat hap poꞌog poꞌog tokyꞌe Tupana piat hap kai.

Miꞌi hap etiat atiwan mesuwe uito Iruka.

"

25

1 Myeꞌym eꞌat morekuat pakup Posiu Wetu toĩneꞌen morekuat no hawyi ipotꞌam tawa Ieru­sarẽi kape tawa Sesareia pyi."

2 Putꞌokꞌe hawyi paꞌi kororia Iuteuria akagnia henoi raꞌyn morekuat Posiu Wetu pe aikotã aikotã Pauru miꞌa­parap koꞌi."

3 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­hẽtup kahato morekuat Posiu Wetu pe — Mehĩ iꞌatuꞌe uruiky­ꞌesat kahato Pauru meiũpe uruetawa Ieru­sarẽi me i raꞌyn meremo iꞌatuꞌe morekuat pakup we katu­pono taꞌa­tu­ꞌauka teran Pauru muꞌap totiat haype."

4 Maꞌato morekuat Posiu Wetu tiꞌa­tu­wesat — Maꞌato Pauru iheg me kahato toĩneꞌen mesup uhetawa Sesareia pe e. Maꞌato meiũran wyti aru araꞌaipok i uhetawa kape."

5 Miꞌi hawyi waku eweiꞌa­tu­po­ꞌoro ehetu­ꞌi­saria uiwywo uhetawa Sesareia kape mekewat Pauru miꞌa­parap koꞌi moherep itotiat hamo mehĩꞌin e. Pauru yt naku i pote ti aru waku wati­ꞌa­piheg kahato itote uhetawa Sesareia pe e tawa Ieru­sarẽi miaria akag koꞌi pe.

"

6 Miꞌi hawyi morekuat Posiu Wetu toĩneꞌen tawa Ieru­sarẽi me 8 eꞌat sio 10 eꞌat saĩke hawyi toto i raꞌyn tawa Sesareia kape. Miꞌi hawyi heꞌi­hotꞌok pe taꞌapyk sehay hap tote morekuat eiam note aikope more­kuaria waku miꞌi miit iꞌatuꞌe sio yt naku i miꞌi miit iꞌatuꞌe hap tote taꞌapyk morekuat Posiu Weitu. Miꞌi hawyi toꞌe tesu­rara akag me — Pyno waku eterut uhowawi mekewat uimi­pyhyp Pauru e.

"

7 Putꞌokꞌe Pauru itote hawyi meimuẽwat Iuteuria akag koꞌi tawa Ieru­sarẽi kaipy­wiaria tiꞌa­py­pueri Pauru hawyi taꞌa­tunug sehay saꞌag tuete maꞌato yt taꞌa­tu­moheg kuap i Pauru kuasa hap."

8 Miꞌi hawyi Pauru taꞌam naꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpe hawyi ihay kahato tuwenoi iꞌatuepe — Yt kat hin i ti rat saꞌag atunug e. Yt pywo pe i uikuasa e. Yt kat i i atunug saꞌag eiꞌe hap ewy e. Yt karãpe i uhehay saꞌag atunug uiꞌy­wania Iuteuria woꞌo­nãpin hap ete Tupana ainãpin hap ete iꞌewyte yt karãpe i uhehay saꞌag atunug Tupana mõtypot yat koro ete iꞌewyte wyti yt karãpe i wẽtup sehay saꞌag atunug wuatꞌi porekuat koro mesuwat yi totiat Sesa ete e. Pywo ti rat yt kat ete i uhehay koꞌi koꞌi uhytꞌiꞌin eiꞌe hap ewy e Pauru haty wo tuwenoi."

9 Miꞌi hawyi morekuat Posiu Wetu topy­huꞌat teran Iuteuria upi. Toiky­ꞌesat kahato itotiaria towy­riaꞌin wo hap toiky­ꞌesat kahato tuwe­mo­wato hap iꞌatu­wa­nẽtup hawe. Miꞌi haype toꞌe Pauru pe — Uhyt Pauru e en apo epotꞌam neran Ieru­sarẽi kape. Itote wyti aru areꞌe epe sio en waku sio en yt naku i hap ete e morekuat Wetu Pauru pe."

10 Maꞌato Pauru tiwesat — Yt areto teran i raꞌyn Ieru­sarẽi kape mehĩ maꞌato wuatꞌi potypot koro Sesa po pe areĩneꞌen neran miꞌi piat uikuap hamo sio uito waku sio yt e hamo mehĩ e. Pywo ti rat etikuap taꞌyn yne uhetiat aikotã yt kat i uiminug saꞌag uiꞌy­wania Iuteuria ywania ete hap miꞌi pote yt areto teran i tawa Ieru­sarẽi kape miꞌiria upi maꞌato areto teran aipo­rekuat koro Sesa kape hawyi iwẽ pyi atiky­ꞌesat sehay pywuat sio uito waku sio yt e hap."

11 Uito yt nakuat i pote waku uiꞌa­piheg maꞌato pywo ti rat yt kat i atunug saꞌag e. Pywo ti rat mekewat wãiꞌe hap iwato rakat ete atiꞌa­tu­ꞌa­parap saꞌag mote pyno waku uiꞌauka uiminug saꞌag poꞌypyi. Maꞌato yt atunug i pote yt naku i uiꞌauka e Pauru. Maꞌato yt pywuat i uikuasa hap ete yt naku i uhum Ieru­sarẽi miaria pe e. Miꞌi pote koitywy uipopap kahato aipo­rekuat koro Sesa kape uikuap hamo waku sio yt e hamo e Pauru morekuat Wetu pe."

12 Miꞌi hawyi morekuat Wetu ihay raꞌyn tonãpin haria wywo temiit poꞌog ikuap takaria wywo hawyi toiwesat Pauru pe — Pyno ereto teran aipo­typot Sesa kape pote pyno waku woro­po­ꞌoro Sesa kape toꞌe hap kuap hamo en waku sio yt e hamo e morekuat Posiu Wetu Pauru pe.

"

13 Heꞌi­hotꞌok heꞌi­hotꞌok pe morekuat Eroti Akipa teha­ryꞌi Pere­nisi wywo putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Sesareia pe tawa Ieru­sarẽi myi toꞌoehay toꞌopiat Wetu wywuat hamo."

14 Tukup­teꞌen porapꞌi itotiat hawyi morekuat Wetu henoi raꞌyn iꞌatuepe yne Pauru etiat — Uheꞌyianmiat morekuat Werisi toto meiũpepyi turan totoiat uipo pe wẽtup ok miit tomi­pyhik e."

15 Miꞌi hawyi areto tawa Ieru­sarẽi kapiat turan paꞌi kororia nagnia wywo tõꞌẽ uhowawi Pauru kuasa hamo e."

16 Taꞌa­tu­ky­ꞌesat uiꞌe Pauru piat hap iꞌauka hamo hap e maꞌato atiꞌa­tu­wesat — Wãi ne yt miꞌi tã i urutoria Huma­nuꞌin inug. Kat pote urueko ti miꞌi tã hap ete urutunug saꞌa­wyꞌi uruterut miit miꞌa­piheg neran nakat ikuasa haria wywo morekuat kape iꞌatuehay kuap hamo pywo sio yt hap kuap hamo. Miꞌi tã ti urutunug uruto. Miꞌi hawyi waku iꞌatu­mi­kuasa henoi morekuat pe tewaku hap iꞌatue­hamo are Iuteuria pe tawa Ieru­sarẽi notiaria pe e."

17 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe toꞌo­wywo miꞌi hawyi meremo heꞌi­hotꞌok pe araꞌapyk morekuat ehay nug hap tote hawyi areꞌe — Eweterut ro mekewat ihainia Pauru e."

18 Irokirẽ iꞌatu­poĩꞌãm Pauru etiat ihay rakaria hawyi yt kat i taꞌa­tu­henoi iwato Pauru minug saꞌag uhepe maꞌato uimie­katup sehay yt teꞌe­roꞌe hin i e."

19 Maꞌato Iuteuria wemohey hit hap etiat sehay koꞌi iꞌatueko etiat sehay yn taꞌa­tu­henoi uhepe. Mekewat miit Iesui e hap het rakat kuꞌuro hap etiat yn taꞌa­tu­henoi itote maꞌato Pauru toꞌe — Ikuꞌuro wen maꞌato ikuꞌuro sese hawyi ihãite i raꞌyn Iesui katu­pono tuwẽtem i raꞌyn guꞌuro pyi e iꞌatuepe e morekuat Wetu morekuat Eroti Akipaꞌin me."

20 Miꞌi hawyi uhehay teran waku sio yt e hap enoi hamo pãi maꞌato yt kat are kuap i kat pote yt atikuap kahato i iꞌatueko hit koꞌi e. Miꞌi pote apoꞌare Pauru pe — Epap apo tawa Ieru­sarẽi kape itotiaria piat ikuap kahato hamo wakuat en koitypuo yt e hap kuap hamo e."

21 Maꞌato Pauru toꞌe uhepe — Yt uipap i tawa Ieru­sarẽi kape maꞌato areto teran aipo­rekuat koro Sesa kape katu­pono miꞌi yn ni waku ikuap uhetiat e miꞌi pote uipap kahato howawi e uhepe. Miꞌi hawyi — Pyno waku eꞌe hap ewy areꞌe itote hawyi mesup meiũpe Pauru atimoheg naꞌyn e. Meiũran wyti atipo­ꞌoro teran wuatꞌi porekuat koro kape uiꞌe Iuteuria piat hap ewy e morekuat Wetu."

22 Miꞌi hawyi morekuat Akipa tiwesat — Uito iꞌewyte arewa­nẽtup teran meiẽwat Pauru ehay kape meiũpe mehĩ e. Miꞌi hawyi Wetu tiwesat — Pyno waku mehĩ e waku mũki­ꞌite aru pyno eweikuap mehĩ yne uimi­pyhik Pauru ehay e.

"

23 Heꞌi­hotꞌok pe hawyi tut raꞌyn morekuat Akipa teha­ryꞌi Pere­nisi wywo morekuat Wetu yat wato kape mekewat miitꞌin woꞌo­nãpin hap yat kape taꞌa­tue­sokpe kahuria wywo tõꞌẽ. Teꞌe­ru­we­painug kahato more­kuaria ewy. Miꞌi hawyi tuwe­hytꞌok woꞌoehay hawe surara akagnia wywo. Wuatꞌi tawa Sesareia kaipy­wiaria tuꞌi­saria wywo tuwe­hytꞌok. Miꞌi hawyi Wetu toꞌe tesu­rara koro pe — Eterut ro uhowawi uimi­pyhyp Pauru meikowo e. Miꞌi hawyi toterut Pauru hawyi toipag wuatꞌi õꞌẽ haria pyꞌa­setpe."

24 Miꞌi hawyi Wetu toꞌe wuatꞌi ehamo — Morekuat Akipa uhehay teran ewywo iꞌewyte meiũpiat gupteꞌen haria wywo e. Eweiꞌa­kasa ro meiũwat ihainia Pauru kape e. Gaꞌatpo Iuteuria — Waku etiꞌauka miꞌi miit iꞌatuꞌe uhepe meiũpiaria Ieru­sarẽi kaipy­wiaria e."

25 — Maꞌato yt naku i are katu­pono yt kat i tutunug saꞌag sese iꞌauka hamo are. Miꞌi areꞌe hawyi Pauru toꞌe uhepe iꞌatue­hamo — Uipap kahato aipo­rekuat koro Sesa kape uito waku uito sio yt naku i e hap kuap hamo e uhepe e."

26 Miꞌi pote atipo­ꞌoro aru areꞌe itote e Wetu. Pyno atipo­ꞌoro aru e maꞌato mesup te ti meiũwat miit etiat yt kat e hap kuap i te atiwan Sesa kape e. Pyno uipo­wyro ro kat som waku atiwan miwan me e. Pyno apo ereꞌe ro Pauru pe e Wetu Akipa pe katu­pono yt kat i tutunug saꞌag morekuat Sesa wãiꞌe hap ete e."

27 Pyno waku watiwan aiwa­nẽtup hap morekuat Sesa kape kat som kat som wati­puẽti saꞌag Pauru minug hap ok tã e. Miꞌi watunug hawyi waku pe areĩneꞌen Sesa wanẽtup hawe ahet yne wywo atipo­ꞌoro miwan hawyi e. Maꞌato atipo­ꞌoro uimi­pyhyp Pauru morekuat Sesa kape yt kan hamo i hawyi yt iweꞌeg hin i rakano aru areĩneꞌen uiꞌakag wanẽtup hawe e morekuat Wetu morekuat Akipaꞌin me.

Pauru minug saꞌag sio yt hap kat hap etiat atiwan mesuwe uito Iruka.

"

26

1 Miꞌi hawyi morekuat Akipa toꞌe — Pauru e mesup taꞌyn waku ehay ewetiat uruepe e. Waku en pote etimo­herep to ewaku hap uruepe e morekuat Akipa. Miꞌi hawyi Pauru tuwe­mo­poĩꞌãm tehay hamo toꞌy­wania Iuteuria eko ewywuat. Miꞌi pote itotiaria iꞌatu­po­ꞌinik kahato."

2 Miꞌi hawyi Pauru ihay raꞌyn — Morekuat Akipa e waku kahato uruipuẽti en mehĩ katu­pono Iuteu ywania eko kuap kahato hat en. Haꞌa­wy­tepyi uruikuap uruwa­nẽtup hap kuap kahato hat en hap e. Miꞌi pote uhehay kuap kahato hano aru ereĩneꞌen e. Miꞌi pote yt arekenꞌẽ hin i uhehay moherep epiat hamo uruꞌy­wania kyꞌe hat en mote e. Uiꞌy­wania Iuteu ywania iꞌatuehay koꞌi koꞌi kahato mesup uhete mehĩ maꞌato yt pywo pe i hap e."

3 Uimo­wepit ro en katu­pono etikuap poꞌog iraniaꞌin kai Iuteuria eko koꞌi toꞌoehay awãi awãi hap koꞌi e. Miꞌi pote ehekatup kahato pyno uhehay mehĩ e katu­pono areĩneꞌen epo pe uheko kuap hamo sio uito waku rakat areĩneꞌen sio yt hap kuap hamo mehĩ e. Pyno ewetum no ehewaure kaꞌa koꞌi uhepe mehĩꞌin manaꞌin e."

4 Taꞌi Ieru­sarẽi miaria Iuteu ywania uikuap kahato saꞌa­wy­ꞌipyi uiꞌy­wãꞌĩ pyi te uitag hap uheĩneꞌen hap taꞌa­tukuap kahato torania tawa Ieru­sarẽi miaria e."

5 Saꞌa­wy­ꞌipyi te mesup te uikuap kahato uiꞌy­wania Iuteuria e. Miꞌi hap taꞌa­tu­henoi teran mote taꞌi taꞌa­tu­henoi kuap kahato katu­pono uimotag haria miꞌiria e. Haꞌa­wy­tepyi areĩneꞌen poꞌog iꞌatueko kuap kahato hano torania kai areĩneꞌen e. Taꞌi miꞌi pote uinug saꞌa­wyꞌi iꞌatueko yne moherep hat akag wo e. Taꞌi uhetꞌok itote saꞌa­wyꞌi uiꞌy­wania woꞌo­nãpin hat koro iꞌatuꞌe saꞌa­wyꞌi e. Uiꞌy­wania tikuap kahato aikotã haꞌa­wy­tepyi wuatꞌi eꞌat pe iꞌatueko yne yne atunug at kaꞌap hap."

6 Morekuat Akipa etikuap apo aikotã uruꞌy­wania iraniaꞌin woꞌo­nãpin haria timohey kahato aiku­ꞌuro hawyi aipiit tuwẽtem i guꞌuro pyi hap e. Maꞌato iraniaꞌin uruꞌy­wania aiku­ꞌuro hawyi aika­huro sese raꞌyn wuatꞌi eꞌat pe e hap taꞌa­tu­mohey hap etikuap e. Pyno miꞌiria yt iꞌatu­wese hin i uhete mehĩ katu­pono atimohey kahato aiku­ꞌuro hawyi Tupana aimoieĩ­neꞌen i aipiit wywo hap e. Taꞌi atimohey yne uipyꞌa puo katu­pono saꞌa­wyꞌi Tupana toꞌe uruꞌy­wania urueꞌa­se­ꞌiꞌin me — Atimoieĩ­neꞌen aru eipiit eiku­ꞌuro hawyi e mesup te ahepe yne e."

7 Taꞌi uruꞌy­wania Iuteuria 12 ywania urutu­kup­teꞌen are miꞌiria timohey kahato Tupana e hap — Woro­ho­ꞌo­moieĩ­neꞌen aru e hap iꞌewyte uito atimohey kahato Tupana piat — Atimo­pakup i aru eipiit e hap uruꞌy­wania ewy e. Miꞌi pote ti rat iraniaꞌin — Urutoria yt imohey i haria — Wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe uhepe at kaꞌap e. Maꞌato atiꞌa­tu­muꞌe te pote iraniaꞌin Iuteuria uipun neran uiꞌauka teran ehay pyi e. Morekuat Akipa e mesup taꞌyn koitywy ti putꞌokꞌe raꞌyn Tupana piat — Atunug aru e hap. Gaꞌatpo toihep taꞌyn guꞌuro pyi Tosa­ꞌyru sese ipiit wywo e. Miꞌi uiꞌe hap monik hamo uiꞌauka teran mesup eipo wo uiwy­riaꞌin e Pauru."

8 Kat poteĩ yt eweimohey i mekewat ikuꞌuro rakaria yne aru Tupana tiꞌa­tu­hymut guꞌuro pyi e hap. Kat pote yt imohey haria wo i eweikup­teꞌen eipe e. Kat poteĩ yt eweimohey i watoĩ­neꞌen ne aiku­ꞌuro hawyi e hap e katu­pono ainug hat Tupana aimoieĩ­neꞌen kuap katu­pono toha­ꞌa­wynug naꞌyn toihymut raꞌyn Tosa­ꞌyru toꞌe hap ewy e. Miꞌi tupono eweimohey ro e."

9 Saꞌa­wy­ꞌite maꞌato eiꞌewy yt atimohey hin i e. Mekewat eꞌat pe ti yt uiwese hin i areĩneꞌen yne imohey haria ete e. Pywo ti rat saꞌa­wyꞌi mekewat Iesui tawa Nasare kaipywiat ewanĩkap koro wo areĩneꞌen e. Mekewat eꞌat pe atiꞌa­tu­moma teran Iesui set mesuwat yi totepyi e. Miꞌi haype atiꞌa­tu­mo­weityk teran yne yne imohey haria e. Yt naku i yn atunug Iesui ete saꞌa­wyꞌi e."

10 Saꞌa­wyꞌi tawa Ieru­sarẽi me atiꞌa­tu­ꞌuka Iesui emiit yt naku i hap ewy atunug miꞌiria ete e. Iraniaꞌin atiꞌa­tu­pyhyp woꞌo­pyhyp hawe imohey haria wakuaria Tupana ewywuaria pytkai e. Mekewat eꞌat pe paꞌi kororia — Waku wati­ꞌa­tu­ꞌuka miꞌiria sio yt iꞌatuꞌe uhepe. Miꞌi pote — Toꞌiro wati­ꞌa­tu­ꞌuka areꞌe yn. Miꞌi hawyi paꞌi kororia miꞌairo wo areĩneꞌen Iesui mohey haria moweityk tawa Ieru­sarẽi piat hamo e Pauru."

11 Karania wo wewuaꞌi atiꞌa­tupak pak imohey haria wuatꞌi Iuteuria wat yat Tupana mõtypot yat pe e. Atiky­ꞌesat kahato waure­ꞌi­ꞌa­tuꞌe mekewat iꞌatuepiat Iesui mohey hap ete hap e. Marakꞌa wo sese areĩneꞌen iꞌatuete. Iꞌatuehay saꞌag Tupana etiat hap atiky­ꞌesat kahato e. Saꞌa­wyꞌi tawa iraniaꞌin atiꞌa­tu­pugha atiꞌa­tu­ꞌa­piheg imohey haria e."

12 Miꞌi hawyi areto tawa Tamaku kape imohey haria itotiaria atusa­tyꞌi satyꞌi hamo e. Uipo pe atioto miwan paꞌi kororia kaipywiat uipo­ꞌoro hap imohey haria yne apiheg hamuat hap e Pauru."

13 Miꞌi hawyi maꞌato atpo­sake turan uito muꞌap upi turan araꞌa­kasa ariãty hapyke kahato rakat kape poꞌog poꞌog at hapyke hap kai hap kape arahaꞌat mehĩ e. Yt uheso hin i morekuat Akipa e katu­pono iraniaꞌin sura­raꞌin uhupiaria tikuap yne mesuwat uiꞌe hap pywuat e hap katu­pono miꞌiria iꞌewyte teꞌe­ra­ꞌa­kasa yne mekewat muꞌap upiat ariãty hapyke uhetiat hap kape e."

14 Miꞌi ariãty putꞌokꞌe kahato uhete hawyi araꞌat kahato raꞌyn yi kape hawyi atikuap sehay uity pusu puo mekewat uruꞌy­wania Epaiku pusu puo — Sauru Sauru e kat e hap upi kat e hap upi uimo­sa­tyꞌi satyꞌi kahato en mehĩ e. Karãpe wati­ꞌa­tu­moe­wyry aihũria kawaru koꞌi moryꞌa koro iãi wo hawyi tuwat meremo maꞌato aihũ yt toto teran i hawyi tuꞌuka toꞌopy wywo mekewat moryꞌa ete. Miꞌi hawyi poꞌog poꞌog haty hap toipuẽti e. Miꞌi e hap ewy ereĩneꞌen. Miꞌi pote poꞌog haty raꞌyn eete mehĩ e uhepe mekewat ariãty toĩneꞌen kahato uhete turan e."

15 Miꞌi hawyi apoꞌare — Uweĩ En Uika­ꞌiwat are."

16 Miꞌi hawyi uiwesat — Uito ti Iesui emiꞌa­piheg apiheg e hawyi erepoĩꞌãm no Sauru e katu­pono woronug neran en uheropat hano e. Mesup woro­ꞌairo en uhemiit no uhehay moherep hamo uimo­herep wuatꞌi ywania kapiat hamo woro­ꞌairo mesup Sauru e uhepe. Atiky­ꞌesat etimo­herep miitꞌin me ewaꞌa­kasa mesuwiat hap iꞌewyte atiky­ꞌesat etimo­herep miitꞌin me yne uhepiat emoꞌa­kasa mesuwiat hap mehĩ e uhepe e."

17 Waku eꞌywania kape iꞌewyte iraniaꞌin ywania kape woro­po­ꞌoro maꞌato areĩneꞌen aru ewywo ewanĩ­kaptia po piat ereĩneꞌen turan. Epowyro hat areĩneꞌen aikope aikope ereto hap upi e uhepe."

18 Woro­po­ꞌoro en wuatꞌi miitꞌin kape e. Miꞌiria tukup­teꞌen aikotã yt ihapytig i rakaria ewy katu­pono yt karãpe i teꞌe­ra­ꞌa­kasa te Tupana taꞌa­tu­pyꞌa pe yt taꞌa­tu­mohey i pote. Miꞌi pote woro­po­ꞌoro en iꞌatu­moe­ha­pytig hamo mekewat iꞌypy­rywiat hap kaipyi uheꞌa­riãty hot kapiat iꞌatu­mo­ꞌa­kasa hamo e. Mesu­wa­ro­tiaria yt uimohey i te haria yne ahiag po pywiaria tukup­teꞌen e. Miꞌi pote woro­po­ꞌoro en ahiag pohari hamo e. Miꞌi hawyi ti aru uipo piaria wo raꞌyn miꞌiria tukup­teꞌen uhyt e uhepe itote e. Miꞌi hawyi ti aru wakuaria uimẽ­pytꞌin no raꞌyn teꞌe­ro­py­huꞌat e. Uimohey haria ti aru uhaꞌy­ruꞌin uhaki­ꞌytꞌin sem koꞌi myꞌa­setpe ahytmoi wuatꞌi eꞌat pe etiꞌa­tu­muꞌe uhetiano hawyi e uhepe. Miꞌi tã ti aru atunug uhyt e uhepe mekewat muꞌap upi tawa Tamaku kapiat uhewyry turan e Pauru."

19 Morekuat Akipa e miꞌi hawyi uimiẽtup atipy kaipywiat sehay yt atiwaure hin i mehĩ e. Taꞌi toꞌe uhepe e hap ewy atunug at kaꞌap haꞌa­wy­tepyi mesup te miꞌi yn atunug mehĩ e. Taꞌi atunug naꞌyn Tupana mimo­herep imiky­ꞌesat ok tã e."

20 Miꞌi hawyi areto raꞌyn tawa Tamaku kape hawyi itote atiꞌa­tu­muꞌe kahato itotiaria — Eweiꞌatoiat ro yne eiminug saꞌag koꞌi hawyi eweiꞌaipok to Tupana kape hawyi ewetunug no eipyꞌa pyi wakuat miitꞌin me eimi­mohey moherep wuatꞌi piat hamo are yn tawa Ieru­sarẽi miaria pe. Iꞌewyte yi Iuteu totiaria iꞌewyte aikope aikope iraniaꞌin ywania tukup­teꞌen hap totiaria atiꞌa­tu­muꞌe Uruka­ꞌiwat ete e."

21 Miꞌi hap upi gaꞌatpo iraniaꞌin uiꞌy­wania Iuteuria tawa Ieru­sarẽi miaria iꞌatu­py­ꞌahak kahato uhete hawyi taꞌa­tu­po­ꞌoro sura­raꞌin uiꞌauka hamo e."

22 Maꞌato Tupana uheha­kye­raꞌat raꞌyn porap uiꞌauka hap turan iꞌatupo pyi e. Taꞌi uihep esura­raꞌin iꞌatupo pyi e. Waku kahato rasig Tupana katu­pono mesup areĩneꞌen mesuwe ihay moherep hamo toꞌe hap ewy e. Wẽtup ehay yn ahenoi kahato ihaky­ꞌeꞌi rakaria pe hekat rakaria pe. Wẽtup ehay yn ahenoi henoi mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat sehay Tupana mimo­herep yianmiaria ehay nimuaria ehay ewywuat Musei ehay ewywuat yn ahenoi henoi wuatꞌi pe iꞌewyte ehepe e Pauru."

23 Aikotã yianme taꞌa­tuenoi — Aipo­typot Tupana Mipo­ꞌoro tut aru hoꞌopot hamo guꞌuro pywiat wẽtem saꞌa­wy­ꞌiwuat hanuat iꞌatuꞌe hap ewy areꞌe yn e. Aikotã saꞌa­wyꞌi Tupana ehay moherep haria taꞌa­tu­henoi hap ewy aikotã Tupana Mipo­ꞌoro topy­huꞌat aru hẽtyhot rakat ewy Iuteu ywania pe iꞌewyte iraniaꞌin ywania pe iꞌypyryp hap hep hamo hap taꞌa­tu­henoi yianme hap ewy yn uhehay e."

24 Saꞌa­wy­ꞌi­wuaria mienoi ewywuat yn ahenoi kahato te mesup morekuat Akipa e Pauru turan morekuat Wetu ihay tek taꞌyn tehay pirik wo — Pauru esoꞌok kahato raꞌyn uhyt e. Taꞌi eremoe­soꞌok taꞌyn eremuꞌe poityꞌi pote e Wetu."

25 Maꞌato Pauru tiwesat — Yt uhesoꞌok hin i pytkai i morekuat wakuat Wetu e. Maꞌato ti ahenoi ehepe pywuat sese sehay. Yt hesoꞌok takat ehay ewy i uhehay e."

26 Taꞌi morekuat Akipa tikuap kahato pywuat uiꞌe hap yne katu­pono miꞌi pote yt aremõti hin i uhehay pupi katu­pono yt migꞌi wo hin i Iesui tuwẽtem guꞌuro pyi e. Iꞌatu kahato Iesui kapiat akasa haria Ieru­sarẽi me e. Iꞌewyte morekuat Akipa tiꞌa­tukuap kahato yne Miꞌi Miit etiat are e Pauru morekuat Wetu pe."

27 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe — Morekuat Akipa etipywo apo Tupana ehay moherep haria saꞌa­wy­ꞌi­wuaria mienoi koꞌi Miꞌi Miit etiat e. Taꞌi atikuap kahato uipyꞌa pe imohey hat ereĩneꞌen hap e Pauru."

28 Miꞌi hawyi morekuat Akipa tiwesat — Pãi porap uinug Iesui mohey hano en e Pauru pe."

29 Miꞌi hawyi Pauru tiwesat — Miꞌi hap yn ahẽtup Tupana pe e. Atiky­ꞌesat kahato yne eipe urupo­typot Iesui mohey haria uiꞌewy hap yn ahẽtup at kaꞌap Tupana pe. Waku pe kahato Tupana Mipo­ꞌoro mohey sese haria eweikup­teꞌen uiꞌewy hap pãi. Atiky­ꞌesat uipyꞌa pe yne eipe uiꞌewy hap e. Maꞌato yt atiky­ꞌesat i eipe woꞌo­pyhyp hawe uito ewy hap e. Toran naꞌyn uiꞌe hap mehĩꞌin manaꞌin e Pauru.

"

30 Miꞌi hawyi morekuat Wetu ipoĩꞌãm morekuat Akipa eharyꞌi Pere­nisi wywo hawyi yne itotiaria iꞌatu­poĩꞌãm hawyi tuwat yne raꞌyn Pauru pyi."

31 More­kuaria tuweran hawyi — Pywo ti rat yt kat e i toiꞌa­parap iꞌatuꞌe toꞌope. Yt naku i miꞌi miit ewywuat woꞌo­pyhik hawe iꞌatuꞌe toꞌope. Yt kan hamo i wati­ꞌauka miꞌi miit Iuteu ywania miky­ꞌesat ewy katu­pono yt toiꞌa­parap hin i iꞌatuꞌe more­kuaria toꞌope Pauru piat pe."

32 Miꞌi hawyi morekuat Akipa toꞌe morekuat Wetu pe — Meiẽwat emipyhyp Pauru waku pe toĩneꞌen uiwa­nẽtup hawe e. Pyno waku etihep mekewat woꞌo­pyhyp hap wyi. Etiky­ꞌesat pote waku raꞌyn mipoꞌi pok wen maꞌato toto teran morekuat koro Sesa kape pote waku wati­po­ꞌoro miꞌi miit imiky­ꞌesat ewy e morekuat Akipa morekuat Wetu pe.

Miꞌi hap etiat atiwan yne mesuwe uito Iruka.

"

27

1 Miꞌi hawyi morekuat Wetu toꞌe tesu­rara koro Iuriu pe — Mehĩ e atipo­ꞌoro teran uimi­pyhik Pauru iꞌewyte iraniaꞌin uimi­pyhik koꞌi aipo­typot koro Sesa kape ahetama Itaria kape e. Pyno etikaykay ro ahesu­ra­raꞌin sem hawyi etum no Pauru iꞌewyte iraniaꞌin iꞌatuepe hawyi eweipo­ꞌoro ro miꞌiria yne aheꞌyara koro pe aipo­typot Sesa kape ahetama Itaria kape e."

2 Miꞌi hawyi urutu­we­hytꞌok taꞌyn yara wato tawa Ãta­mi­tinu kaipywiat pe. Miꞌi hawyi urutuwat yi Asia hypopy upi. Miꞌi hawyi urutu­we­ꞌapun ihy pya kape. Uruwywo toto Aritaku yi Masẽ­tunia tawa Tesa­ro­nika kaipywiat."

3 Heꞌi­hotꞌok pe putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa Sitãu me. Miꞌi hawyi surara koro Iuriu iwese kahato tomi­pyhik Pauru ete — Waku ereto ewyriaꞌin yat kape e. Waku erenuk itote e Pauru pe."

4 Miꞌi hawyi urutuwat i raꞌyn yara koro puo tawa Sitãu myi maꞌato wasere yt urupo­wyro i kahato. Uruowa kape pote urutuwat yi hit yꞌy pyꞌa­setpiat Sipiri kape wasere reꞌym me yityꞌok og muo urutuwat."

5 Yi hit Sipiri totepyi urutuwat yꞌy wato sakpo pya wuat yi Sirisia kape yi Pãwiria upi. Itote pyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa Mira yi Irisia tote."

6 Tawa Mira tote surara akag tipuẽti wẽtup yara wato tawa Aresã­tira kaipywiat yi Itaria kapiat. Toipuẽti hawyi urupag yara wato pe."

7 Miꞌi hawyi urutuwat hepamo karania eꞌat neꞌi urutuwat wasere owa kape yi hit yꞌy pyꞌsetpiat yi ywypyiꞌa Kereta kape. Miꞌi hawyi porap putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe yi a tawa Nitu ete maꞌato wasere wato poityꞌi pote urutuwat yꞌy sakpo wasere ywyt puo yi a yꞌy pyꞌa­setpiat Kereta kape urutuwat ywypyiꞌa Saumuna sakpo. Yityꞌok og muo urutuwat teran maꞌato niatpo kahato urutuwat."

8 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe wẽtup wã note misetꞌok wã wakuat e hap tote yt pya i tawa Iraseia pyi."

9 Miꞌi hawyi wasere poityꞌi yꞌy ete pote aipo­hari kahato itote. Iꞌaman mot hap eꞌat yt pya i pote wasere kahato toĩneꞌen yꞌy wato ete. Miꞌi hawyi yt uruewyry kuap i at kaꞌap."

10 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe yara wato piaria pe — Uhytꞌiꞌin e atikuap taꞌyn uipyꞌa pe yt naku i tut ahewyry hap ete. Waho­ꞌopot kahato irane ti. Taꞌi aipo­hari irane hap ti atikuap taꞌyn. Taꞌi yt naku i hamuat wyti aheka­reꞌen koꞌi ete aheꞌyara koro ete iꞌewyte aheĩneꞌen hap ete tut hamuat e Pauru yara piaria pe."

11 Maꞌato surara akag timohey poꞌog yara wato ãpokiat irokirẽ yara kaꞌiwat ehay poꞌog Pauru ehay kai. Maꞌato Pauru ehay yt toto­mohey hin i Tupana e hap pytkai."

12 Miꞌi pote — Mekewat wã tote yt naku i iꞌaman mot pe watu­kup­teꞌen mesuwe iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay wo. Toꞌiro watuwat meiũpepyi iꞌatuꞌe porap yne. Miꞌi pote waku wahãꞌãg sio putꞌok­wa­toꞌe yi Wenise tote sio yt iꞌatuꞌe. Itote waku kahato wato­kosap iꞌaman mot yi Kereta wã note iꞌatuꞌe. Kat pote mekewat wã kaipyi wata­ꞌa­kasa at apyk hap kape aikope wasere yt tut i hap kape iꞌatuꞌe toꞌope. Waikiru kawiat ariaꞌyp posak iãꞌãkap kape heremo pote itote waku aheꞌyara wato eiam mo iꞌatuꞌe. Miꞌi pote waku kahato katu­pono wasere yt iꞌauka kuap i aheꞌyara itote iꞌatuꞌe torania yara koro akag koꞌi toꞌope. — Yt naku i rat watuwat mesu­wepyi mehĩꞌin e Pauru pytkai — Toꞌiro iꞌatuꞌe yn."

13 Miꞌi hawyi wasere ran putꞌokꞌe at posak kaipyi urueꞌyara koro ete hawyi — Toꞌiro toꞌiro mesup taꞌyn waku watuwat iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tuhep yꞌy pyi yara wato asaity nug hap. Miꞌi hawyi urutuwat i raꞌyn ihypopy upi yt pya i poꞌog yi ywypyiꞌa Kereta kai."

14 Miꞌi rokirẽ saĩke urutuwat hawyi wasere kahato i raꞌyn putꞌokꞌe uruowa ete ihyemyiꞌa koro kaipywiat tut urumogyt hap. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt naku i kahato meiẽ wasere iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi poꞌog naꞌyn putꞌokꞌe haty wo hawyi ywytu uato raꞌyn ikohyeput kahato uruewa ete mekewat at sakpo hap kaipyi waikiru wato ieĩneꞌen hap kaipyi tut."

15 Miꞌi hawyi mekewat ywytu uato teꞌe­ropun haty wo urueꞌyara koro. Miꞌi hawyi yt urutuwat kuap i wasere owa kape. Miꞌi pote urupohep yara wato mohãpyk hap ete hawyi uruereto wasere yn naꞌyn."

16 Miꞌi hawyi wẽtup yi ywypyiꞌa hit Karauta e hap het rakat og muo uruto­ko­kaꞌat. Niatpo kahato urutuwat wasere upi hawyi urutopag urueꞌyara hit urumiekyi saity upi urueꞌyara wato pe yꞌy pyi."

17 Miꞌi hawyi uruimoheg urueꞌyara hit iheg me hawyi uruipoꞌi poꞌi yne urueꞌyara koro saity wato wo ipikpik hap pupi yne ariaꞌyp moheg hamo. Miꞌi hawyi uruihep wasere eiam uruekyi hap wasere upiat yara wato moewyry hap esokpe wato katu­pono uruto­kenꞌẽ mekewat ywytu uato hesaika kahato rakat pupi. Koran ti itu yt putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe i teran yi og me miitꞌin u hap yi perup yꞌy kawiat hap pupi. Miꞌi hawyi meremo urutuwat wasere upi aikowo aikowo wasere miky­ꞌesat ewy."

18 Miꞌi hawyi at kaꞌap wasere wato tiꞌauka auka yꞌy pe urueꞌyara koro. Miꞌi hawyi heꞌi­hotꞌok pe hawyi ipotyi kahato hawyi — Uruku­ꞌuro hap yt pya hin i urutoꞌe uruto­ꞌope. — Pyno toꞌiro wati­pugha aheka­reꞌen yne yꞌy pe yara koro peho­roꞌi hamo."

19 Myeꞌym eꞌat hawyi uruipugha raꞌyn yꞌy pe yara wato asaity koꞌi uruipugha yne urupo wo ywytu uato ipoityꞌi pote."

20 Miꞌi hawyi karania eꞌat neꞌi raꞌyn urutu­kup­teꞌen itote iꞌypyryp we yt uruikuap hin i. Yt tuwekuap i at waikiru koꞌi hun moityꞌi pote. Itote ywytu uato pote wasere uato kahato at kaꞌap. Miꞌi hawyi — Taꞌi watopap watopap irane wyti iꞌatuꞌe toꞌope itote. Yt uwe i meiũ aipo­wyro kuap hat iꞌatuꞌe yara wato apykok haria."

21 Karania eꞌat neꞌi raꞌyn itote yt kat i iꞌatu­miꞌu yt teꞌe­renuk i e. Miꞌi hawyi Pauru ipoĩꞌãm iꞌatu­py­ꞌa­setpe hawyi toꞌe — Uhytꞌiꞌin pywo pe ti areꞌe saꞌa­wyꞌi ehepe — Yt eweiwat reiꞌo mesuwat wã pyi yꞌy koro kape areꞌe saꞌa­wyꞌi einãpin hap are. Maꞌato uhehay upiat eweipy­huꞌat saꞌa­wyꞌi pote yt watuwat i saꞌa­wyꞌi yi ywypyiꞌa Kereta pyi mesuwat ahepiat hoꞌopot hamuat kape ahekat koꞌi pugha hamuat kape yt watuwat i e."

22 Maꞌato meiũ woro­ho­ꞌo­nãpin i raꞌyn. Pyno eiwepit ro katu­pono yt uwe i wyti eipe wuaria ikuꞌuro irane e Tupana e. Pywo ti rat aheꞌyara koro yn aru ikuꞌuro e Pauru yianme."

23 Kat pote mũki meke atipy piat Tupana emiit putꞌokꞌe tehay uhepiat hamo e. Pywo ti Tupana sese tipo­ꞌoro uhowawi temiit sese atipy kaipyi katu­pono uito hemiit sese e."

24 Mũki Tupana mipo­ꞌoro toꞌe uhepe — Yt erekenꞌẽ teiꞌo Pauru katu­pono yt ekuꞌuro hin i ti aru mesup katu­pono woro­po­ꞌoro en morekuat koro Sesa muꞌe hamo mehĩ e uhepe. Miꞌi pote ti aru Tupana tieha­kye­raꞌat yne ewywuaria mesuwat yara koro piaria e uhepe mũki Tupana mipo­ꞌoro e."

25 Uiwy­riaꞌin uito atomohey kahato Tupana mienoi uhepiat aikotã Tupana toꞌe uhepe hap ewy wyti aru tutunug yne toꞌe hap ewy topy­huꞌat aru e. Miꞌi pote eiwe­mo­wepit ro katu­pono Tupana aheha­kye­raꞌat yne ywytu uato po pyi mesup toꞌe hap ewy."

26 Pywo wyti aru putꞌok­wa­toꞌe yne wẽtup yi emyiꞌa ete e. Miꞌi tote wyti aru aheꞌyara koro ikuꞌuro sese maꞌato aito yt aiku­ꞌuro hin i e hap yn atikuap taꞌyn Tupana e hap ewy re e Pauru yianmete.

"

27 Miꞌi hawyi 14 eꞌat turan wãtym muo ywytu uato popuo uruko­hye­wyry kahato mekewat yara koro puo mekewat hyemyiꞌa koro Atiatiku e hap het rakat puo maꞌato yt minwa­toꞌe hin i. Miꞌi hawyi mekewat yara koro kaꞌi­waria tikuap taꞌyn yt pya i yi kawiat watoĩ­neꞌen hap."

28 Miꞌi hawyi taꞌa­tupun yꞌy hy pya hap iãꞌãg hap yꞌy pe. mekewat nu saity etiat hap ihy pya sio yt kuap hamo. Miꞌi hawyi hãꞌãg hãꞌãg turan toĩneꞌen ihy pya hap 20 iãꞌãg hap yi kape. Tuwat poꞌog naꞌyn yianme hawyi taꞌa­tuiãꞌãg i maꞌato miꞌi hawyi 15 iãꞌãg hap yn naꞌyn ihy pya hap taꞌa­tu­puẽti."

29 Miꞌi hawyi teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato hawyi — Taꞌi putꞌok­wa­toꞌe aru meremo yẽpe enu wato ete iꞌatuꞌe haty wo. Tuwe­ꞌauka ti aru urueꞌyara taꞌa­tu­ꞌetu. Miꞌi pote taꞌa­tupun taꞌa­tue­ꞌyara etuꞌa pyi iꞌasaity ipotyi rakat imopy­huꞌat hap koꞌi. Miꞌi hawyi urueꞌyara topy­huꞌat iheg me tosaity koꞌi ete. Miꞌi hawyi merep taꞌyn taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato ihotꞌok hap."

30 Miꞌi hawyi yara koro kaꞌi­waria teꞌe­ro­popy teran yara koro pyi taꞌa­tue­ꞌyara hit puo yt uwe ehamo i. Miꞌi pote taꞌa­tu­mo­ꞌapyk mekewat yara hit yꞌy pe. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe — Pywo pe ti iãpo uruimoheg neran ipotyi rakat iꞌasaity nug hap ete yara koro iꞌatuꞌe. Maꞌato iꞌatueso neꞌi teꞌe­ro­popy teran haype."

31 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe sura­raꞌin akag me — Wãi neiꞌo yara kaꞌi­waria e. Maꞌato eweiwat mekewat yara hit pe pote ti aru eweipap yne yne raꞌyn e Tupana uhepe e."

32 Miꞌi pote sura­raꞌin titek taꞌyn yara hit asaity koꞌi. Miꞌi hawyi yara hit taꞌat raꞌyn yara koro pyi hawyi toto raꞌyn yꞌy upi yt uwe wywo i."

33 Miꞌi hawyi yt pya i raꞌyn ihotꞌok turan Pauru toꞌe iꞌatuepe — Mehĩꞌin e toꞌiro watenuk e katu­pono koityꞌi 14 eꞌat raꞌyn yt kat i raꞌyn miꞌu ewetuꞌu kat pote muꞌap upi ipoityꞌi pono yt ewehenuk teran i e."

34 Miꞌi pote woro­ho­ꞌo­nãpin ewehenuk to uheywytꞌin are katu­pono miꞌi ewetunug mote ehesaika i raꞌyn e. Pywo ti rat — Yt uwe i eipe ikuꞌuro meiũpe iꞌewyte yt kat i ti aru haty ehete e Tupana uhepe gaꞌatpo e Pauru yara piaria pe."

35 Miꞌi hawyi Pauru tat man topo pe hawyi toꞌe Tupana pe — Waku emiium Uruꞌywot e hawyi toipatꞌok patꞌok wuatꞌi ehamo hawyi tutuꞌu saꞌa­wyꞌi wuatꞌi ehamo."

36 Miꞌi hawyi iꞌatu­wepit kahato itotiaria hawyi iꞌewyte teꞌe­renuk taꞌyn Pauru wywo."

37 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mo­rania yne miitꞌin yara koro piaria hawyi taꞌa­tu­puẽti itote 276 miit ipuo."

38 Miꞌi hawyi iꞌatuꞌok hawyi taꞌa­tu­pugha yne yara pytꞌat koꞌi miꞌu yꞌy pe aheꞌyara wato ipotyꞌi kahato pote e.

"

39 Ihotꞌok hawyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa yi kape yara wato pyi maꞌato yt taꞌa­tukuap i uwe etama toĩneꞌen itote hap. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa wẽtup ihy ypy hit. Miꞌi tote toĩneꞌen yi kyt. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Toꞌiro yi kyt kape aheꞌyara koro ehakye­raꞌat hamo iꞌatuꞌe. Waku apo itote wati­herep aheꞌyara iꞌatuꞌe toꞌope."

40 Miꞌi hawyi taꞌa­tutek taꞌa­tue­ꞌyara saity pytyk hap yꞌy piat hawyi taꞌa­tu­maꞌam sokpe wato ariaꞌyp ete. Miꞌi hawyi — Toꞌiro wasere upi yi kyt kape iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi wasere tomoe­saika tuetiat hawyi urutuwat yi kyt kape wasere wato upi."

41 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe yara koro puo ihy esaika hap tote aikope yꞌy woꞌo­puẽti hap tote. Itote hikꞌe kahato iheg me raꞌyn nu wato koꞌi tote topy­huꞌat iãpo yt hyryꞌe i raꞌyn. Iꞌywyt­ꞌok­pype ihy esaika tipikpik taꞌyn yara koro hetuꞌa ete."

42 Miꞌi hawyi sura­raꞌin teꞌe­roꞌe taꞌa­tu­ka­ꞌiwat pe — Toꞌiro wati­ꞌa­tu­ꞌuka yne yne aimi­pyhik koꞌi koran ti itu teꞌe­ro­popy teꞌe­ru­we­ꞌyha wo taꞌa­tu­ꞌetu toꞌope."

43 Maꞌato surara akag yt tiky­ꞌesat i tomi­pyhik Pauru auka hap pote yt eweiꞌa­tu­ꞌuka teiꞌo aimi­pyhik koꞌi pãi e tesu­ra­raꞌin me. Miꞌi hawyi toꞌe uruepe — Weꞌyha kuap haria peso­ꞌe­weiꞌe ro yꞌy pe. Putꞌok­ꞌe­weiꞌe mono yẽpe ete e."

44 Maꞌato iraniaꞌin yt weꞌyha kuap i haria waku eweiwat ro ariaꞌyp pemuꞌe hat tote e surara akag uruepe yara piaria pe. Miꞌi hawyi urutuwat raꞌyn yara wato pyi yẽpe kape ariaꞌyp koꞌi tote. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe torania yẽpe ete yt wẽtup ok i ikuꞌuro yꞌy pe. Tupana tiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat yne yne uruto toꞌe hap ewy.

Pywo putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe yẽpe ete are uito Iruka. Miꞌi hap etiat atiwan mesuwe.

"

28

1 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe mekewat yẽpe ete yi kyt rote. — Waku kahato urutoꞌe yt wẽtup i aito ikuꞌuro yꞌy wato pe waku kahato urutoꞌe. Miꞌi hawyi tõꞌẽ miitꞌin uruewawi mekewat yi a etawa kaipy­wiaria hawyi — Kat eĩ eiwat eheꞌyi a set urutoꞌe iꞌatuepe hawyi — Yi a Mauta urueꞌyi a set mesuwe iꞌatuꞌe."

2 Miꞌi hawyi waku kahato uruipuẽti meimuẽ­wuaria yi ywypyiꞌa Mauta totiaria. Iꞌatu­wese kahato itote urupo­wyro kahato. Meremo taꞌa­tu­ꞌuhu aria wato mekewat yi kyt yẽpeke hawyi — Eiwe­mõpe ro meikowo mehĩꞌin iꞌatuꞌe uruepe katu­pono uruenaꞌak kahato yꞌy wato pyi urutu­wẽtem e. Iꞌewyte iꞌaman hewo kahato itote pote iraꞌak kahato topy­huꞌat. Miꞌi pote itotiaria meremo aria wato taꞌa­tunug uruwe­mõpe hamo. Iꞌatu­wese kahato yi ywypyiꞌa Mauta wẽtup ywania uruto pytkai waku kahato uruipuẽti."

3 Miꞌi hawyi Pauru toto aria kat hamo. Toterut wẽtup apeman aria hawyi toipo­rokpun yne aria wato pe turan wẽtup moi miit auka rakat tuwẽtem aria apeman kaꞌa pyi hawyi iporokꞌat Pauru po ete haty wo. Miꞌi hawyi ipo ete iheg me kahato topy­huꞌat."

4 Miꞌi hawyi ywypyiꞌa totiaria mekewat Mauta piaria teꞌe­ra­ꞌa­kasa moi Pauru po etiat hãi heg hap kape hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Pywo ti ewy rat meiẽwat miit woꞌo­pot­ꞌauka hat toĩneꞌen iꞌatuꞌe. Yt ikuꞌuro hin i yꞌy koro pe maꞌato mesup iminug saꞌag saꞌa­wy­ꞌiwuat tut howawi iꞌauka hamo iꞌatuꞌe."

5 Miꞌi hawyi meremo Pauru tipun topo ete pyi mekewat moi aria wato pe hawyi yt haty i tuete ipo ete."

6 Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­ra­haꞌat kahato Pauru kape katu­pono taꞌa­tue­katup ipuk aru hawyi aru ikuꞌuro meremo hap mekewat moi yt naku i kahato rakat taꞌa­tukuap pote maꞌato taꞌa­tue­katup potꞌi pytkai yt kat i haty Pauru ete. Miꞌi pote wẽtup upi teꞌe­ru­wa­nẽtup — Pauru ti Tupana iꞌatuꞌe.

"

7 Mekewat eꞌat pe yt pya i yẽpe kai tukup­teꞌen itote go wato koꞌi yi ywypyiꞌa akag Pupiriu e hap het rakat wat. — Waku kahato uruka­ꞌiwat urupo­rekuat Pupiriu iꞌatuꞌe itotiaria ywypyiꞌa piaria. Ihotꞌok hawyi urutuwat raꞌyn morekuat Pupiriu yat wato kape. Putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe itote hawyi meremo — Eiwe­hytꞌok to e uruepe. Miꞌi hawyi Pupiriu wywo uruto­kosap myeꞌym eꞌat. Urutu­kup­teꞌen waku kahato itote."

8 Miꞌi hawyi uruipuẽti itote morekuat ywot iꞌahu kahato itote iꞌokpy su kahato rakat ipiit sakup hap wywo. Miꞌi hawyi Pauru toto taꞌa­kasa hamo hawyi — Tupana e etimoe­hãite Pupiriu ywot hap ahẽtup epe e hawyi tuwe­po­po­rokpun iꞌahu kahato rakat rote hawyi meremo ihãite i raꞌyn."

9 Morekuat Pupiriu ywot moehãite hap iraniaꞌin tikuap hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ Pauru kape iꞌahu rakaria ywypyiꞌa piaria. Miꞌi hawyi iꞌewyte Tupana tiꞌa­tu­moe­hãite yne itotiaria Pauru po wo."

10 Miꞌi hawyi itotiaria imõtypot kahato Pauru. Miꞌi pote urutuwat hap eꞌat pe taꞌa­tu­hytmoi kahato urueꞌyara pe urumie­reto muꞌap upiat urumiꞌu wuat kat koꞌi kat koꞌi urumi­ky­ꞌesat ok tã."

11 Myeꞌym ewaty urutu­kup­teꞌen ywypyiꞌa Mauta tote hawyi urutuwat i raꞌyn wẽtup yara koro puo mekewat yara wato tawa wato Aresã­tira kaipywiat eꞌyara puo heiꞌaman mot ywypyiꞌa Mauta e hap totiat rakat puo. Miꞌi yara wato set ti Tupana mẽpyt paat e hap het rakat. Miꞌi puo urutuwat yi Mauta pyi."

12 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa wato Sira­kusa tote. Miꞌi tote uruto­py­huꞌat myeꞌym eꞌat."

13 Miꞌi hawyi urutuwat i yi ẽpeke pyi wẽtup tawa kape hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe at upi mekewat tawa Iresiu tote. Heꞌi­hotꞌok pe wasere at posak pyi waikiru Kurusa iãꞌãkap kaipyi tut raꞌyn miꞌi pote urutuwat i raꞌyn wasere upi. Typy eꞌat hawyi meremo putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe raꞌyn tawa Puteuri tote.

"

14 Miꞌi hawyi Tawa Puteuri totiaria Iesui mohey haria uruiꞌa­tukat. Miꞌi hawyi iꞌatu­wese kahato uruete — Eweipy­huꞌat ro uruwywo uruywytꞌin iꞌatuꞌe. Miꞌi pote urutu­kup­teꞌen 7 eꞌat iꞌatuꞌyat rote. Miꞌi hawyi urutuwat i raꞌyn tawa Puteuri totepyi tawa koro Huma kape mekewat muꞌap yi upi."

15 Miꞌi hawyi Iesui mohey haria tikuap taꞌyn putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe tawa Huma piat hap. Miꞌi hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ kahato uruewawi urukat hamo. Miꞌi hawyi mekewat tawa hit Apiu eꞌoken note uruto­ꞌo­puẽti mekewat myeꞌym ok weneru i weneru i e hap het rakat rote. Miꞌi hawyi Pauru taꞌa­kasa Iesui mohey haria sem ewawiat hawyi — Waku e Tupana pe tuwehum kahato iwepit i raꞌyn.

"

16 Tawa Huma piat putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe hawyi surara akag toꞌe Pauru pe — Woro­ꞌatoiat en uhesu­rara wywo Pauru e. Uimi­pyhik sese ereĩneꞌen ne maꞌato waku uhesu­rara wywo ereĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe aikope aikope emiky­ꞌesat ewy e Pauru pe surara koro.

"

17 Miꞌi hawyi Pauru toĩneꞌen Tawa koro Huma tote myeꞌym eꞌat rokirẽ toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi toꞌy­wania meimuẽwat Iuteuria akagnia toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi tuwenoi hamo. Teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug yne hawyi Pauru toꞌe iꞌatuepe — Uiꞌy­wania e yt kat no i ti atomaꞌat aiꞌy­wa­niaria tawa Ieru­sarẽi miaria pytkai uipyhik taꞌyn itote uiꞌauka teran haype e. Iꞌewyte aiꞌy­wotꞌin eko ewy atunug torania uimotag hap koꞌi mesup te e. Miꞌi pytkai uipyhik pe ariot ehowawi tawa Ieru­sarẽi myi. Huma­nuꞌin esurara po pe areĩneꞌen ne e Pauru Iuteuria pe."

18 Iuteuria akagnia tawa Ieru­sarẽi miaria yt naku i iꞌatuꞌe uhepe — Eweiꞌauka ro Pauru iꞌatuꞌe Iuteuria akagnia Humanu ywania more­kuaria pe. Miꞌi hawyi Humanu ywania pore­kuaria apo apoꞌi­ꞌa­tuꞌe uhepe. Taꞌa­tukat uiminug saꞌag koꞌi itote wen maꞌato yt kat i saꞌag uhetiat taꞌa­tu­puẽti taꞌa­tu­ꞌa­tukat kahato pytkai e Pauru."

19 Miꞌi hawyi iꞌatu­pohep teran maꞌato wãi yt eipohep teiꞌo iꞌatuꞌe aiꞌy­wania Iuteuria Humanu pore­kuaria pe uiꞌauka teran haype. Miꞌi pote — Areto teran pyno morekuat koro Sesa kape waku apo uito sio yt kuap hamo are yn itote. Miꞌi hawyi more­kuaria uipo­ꞌoro meikowo taꞌa­tu­ꞌakag Sesa kape uiꞌe hap ewy. Miꞌi pote uhehay irane ikoro wywo e. Maꞌato uiwetiat yn ahenoi morekuat Sesa pe e. Yt kat areꞌe i aru saꞌag ehetiat uiꞌy­wania iꞌewyte yt kat areꞌe i aiꞌy­wania tawa Ieru­sarẽi piaria etiat ikoro pe e Pauru."

20 Miꞌi tupono moro­ho­ꞌo­kaykay eipe meikowo mesup uiꞌy­wania eiꞌa­kasa hamo uhehay kuap hamo katu­pono uiꞌy­wania eipe pote e. Uiwy­riaꞌin aiꞌy­wania timohey kahato Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat Aheha­kye­raꞌat kuap hat e. Miꞌi pote mesup aito wato­mohey kahato. Iꞌewyte Miꞌi Miit yn uimie­katup katu­pono atimohey kahato Miꞌi e. Miꞌi aimi­mohey etiano mesup uipyhik hawe areĩneꞌen ehehamo e Pauru toꞌy­wania Iuteuria pe tawa koro Huma totiaria pe."

21 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat Pauru — Yt kat i miwan saꞌag taꞌa­tu­po­ꞌoro uruewawi yi Iuteu kaipyi uhyt iꞌatuꞌe. Yt uwe i tut iꞌewyte meikowo etiat enoi saꞌag hamo iꞌatuꞌe."

22 Pyno uruiky­ꞌesat ehenoi uruepe emikuap pakup i koꞌi Miꞌi Miit etiat katu­pono teke aru wuatꞌi ywania pe miitꞌin muo mekewat emimohey e. Miꞌi pote iraniaꞌin — Yt naku i wato­mohey Miꞌi Miit iꞌatuꞌe torania mekewat piat pe iꞌatuꞌe Pauru pe."

23 Miꞌi hawyi Pauru tiꞌa­tu­wesat — Waku kahato woro­ho­ꞌo­muꞌe uimi­mohey ok tã e. Waku eweiꞌa­tu­kaykay aiꞌy­wania hawyi woro­ho­ꞌo­muꞌe Aimie­katup ete e. Miꞌi hawyi — Pyno waku iꞌatuꞌe toꞌope hawyi tuwat.

Miꞌi hawyi mekewat eꞌat putꞌokꞌe hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ kahato Pauru ywania sem iꞌyat sese kape. Miꞌi hawyi hune pyi te wãtymꞌi kape Pauru yn ihay at toꞌy­wania pe. Toiꞌa­tu­muꞌe kahato aikotã topy­huꞌat Tupana Aipo­rekuat no hap ete. Toiky­ꞌesat itotiaria — Pywo ti rat uruimohey Iesui Tupana Mipo­ꞌoro sese aheha­kye­raꞌat hanuat iꞌatuꞌe hap. Miꞌi pote Musei miwan myi iꞌewyte Tupana ehay moherep haria yianmiaria ehay pyi tohenoi yne Aipo­typot Iesui etiat."

24 Miꞌi hawyi ipatꞌok itotiaria timohey raꞌyn Pauru ehay Iesui etiat maꞌato iraniaꞌin — Yt rat iꞌatuꞌe."

25 Miꞌi hawyi itote sehay wo tuꞌuka hap topy­huꞌat itote. Iraniaꞌin — Pywo ti rat Iesui ti Tupana Mipo­ꞌoro Aimie­katup iꞌatuꞌe maꞌato iraniaꞌin — Yt pywo pe i rat aimuꞌe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi yt imohey i haria teꞌe­ru­wenoi Pauru pe — Urutuwat raꞌyn mio iꞌatuꞌe haty wo."

26 Miꞌi hawyi Pauru toꞌe — Pywo ti saꞌa­wy­ꞌite Tupana Pãꞌãu henoi kahato aiꞌy­wotꞌin me ehetiat e. Mio tã e Isaia pe — Woro­po­ꞌoro en eꞌywania Iuteuria muꞌe hamo e. Miꞌi hawyi ehenoi ro iꞌatuepe uhehay — Ehewaure kaꞌa tukup­teꞌen maꞌato uhehay yt teke kuap i ehewaure kaꞌa pe ereꞌe ro eꞌywania pe e. Taꞌi eweikuap uhehay wen maꞌato yt eweikuap kahato i katu­pono yt teke i eipyꞌa pe eiwa­nẽtup hawe pote ereꞌe ro eꞌywania pe e. Iꞌewyte eheha pe toĩ yne yne heremo kahato wen maꞌato yt eweiꞌa­kasa i te katu­pono yt teke i te eipyꞌa pe eiwa­nẽtup hawe eiwa­ꞌa­kasa hap koꞌi. Kat pote yt uimohey sese i te pote ereꞌe ro eꞌywania pe e."

27 — Eipyꞌa heg kahato ti ereꞌe ro iꞌatuepe. Ehewaure kaꞌa puo ewehẽtup at kaꞌap wen maꞌato yt eweikuap hin i te katu­pono eipyꞌa pe yt eweiꞌa­kasa teran i pote e. Taꞌi yt ewehẽtup teran hin i ehewaure kaꞌa puo uhehay. Miꞌi pote yt ewetunug neran i eipyꞌa pe e. Miꞌi pote ti yt kat i eimo­pakup i hap e. Miꞌi pote ti yt woro­ho­ꞌoe­ha­kye­raꞌat kuap i e ti Tupana saꞌa­wyꞌi aiꞌy­wotꞌin me ehetiat pe tehay moherep hat Isaia miwan me e Pauru Iesui pun haria pe."

28 Miꞌi hawyi tuwat yt imohey i haria turan Pauru toꞌe — Eiwa­nẽtup to uiꞌe hap kape e. Tupana henoi raꞌyn ehepe mesuwat sehay wakuat eheha­kye­raꞌat hanuat etiat maꞌato yt ewetat i miꞌi pote mio iraniaꞌin ywania yt Iuteu ywania i pe raꞌyn Tupana henoi teran tehay wakuat eimipun e. Miꞌiria ti aru haat raꞌyn e. Pywo ti rat miꞌiria wyti aru imohey haria sese wo raꞌyn tukup­teꞌen e Pauru toꞌy­wania tehay pun haria pe."

29 Mio tã e hawyi tuwat tuwat raꞌyn iꞌywania Iuteuria Pauru yat pyi maꞌato tuwat turan tuꞌuka toꞌope sehay wo.

"

30 Miꞌi hawyi typy iꞌaman mot pe Pauru tokosap itote tawa koro Huma pe towat toꞌyat pe tomi­puru saꞌup ete rakat pe toĩneꞌen surara piat topyhyp hawe. Itote toiꞌa­tu­muꞌe kahato miitꞌin. — Waku eweihytꞌok Pauru kape e sura­raꞌin wuatꞌi miitꞌin me. Miꞌi hawyi itote toiꞌa­tu­kyꞌe yne topuẽti haria — Eiwe­hytꞌok to e yn torania tehay kuap teran haria pe towy­riaꞌin me."

31 Miꞌi tote tohenoi kahato aikotã Tupana topy­huꞌat Aipo­typot no wuatꞌi pe yt tokenꞌẽ wywo hin i tohenoi. Yt uwe kuap i wãiꞌe Pauru pe. Itote toiꞌa­tu­muꞌe muꞌe at Aika­ꞌiwat Iesui ete Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat ete. Uito ti Iruka uimiwan waku raꞌyn Toran are.

"