1

1 Uito Iuwãu ti ahenoi teran Aika­ꞌiwat saꞌa­wyꞌi ieĩneꞌen hap etiat. Saꞌa­wyꞌi sese turan mesuwat wuatꞌi nug hap eꞌyianmete ti Aika­ꞌiwat Iesui toĩneꞌen Tupana kai te. Saꞌa­wyꞌi sese wuatꞌi owakai te Aika­ꞌiwat set saꞌa­wyꞌi Tupana Ehay Moherep Hat toĩneꞌen are. Taꞌi yt tuwe­mo­herep i te miit no te turan Tupana Ehay Moherep Hat toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe Tupana wywo. Tupana kai toĩneꞌen saꞌa­wyꞌi iꞌewyte Tupana wo toĩneꞌen mekewat Tupana Ehay Moherep Hat are. Yi yt kat i te turan toĩneꞌen Mekewat Tupana Ehay Moherep Hat Sese."

2 Mesuwat wuatꞌi nug hap eꞌyianmete mekepe te toĩneꞌen Tupana kai te Aika­ꞌiwat."

3 Miꞌi hawyi Tupana toꞌe tope — Uhehay­tuwy e waku etunug yne yne uiminug koꞌi e. Waku etunug mytyp at waty waikiru koꞌi e Tupana saꞌa­wyꞌi sese tope. Miꞌi hawyi tutunug yne yne mesuwe iꞌewyte atipy pe. Yt kat kawiat i tutunug yne yne tehay wo yn at waikiru koꞌi waty yi yne yne tutunug iꞌewyte wuatꞌi yi piat koꞌi atipy piat koꞌi toiꞌa­tu­mo­herep yne yne tehay wo. — Eweikup­teꞌen no e hawyi tukup­teꞌen yne yne. Yne ieĩneꞌen hanuaria nug hat Tehay­tuwy toĩneꞌen. Miꞌi Hat yn ni Wuatꞌi nug Hat. Miꞌi hawyi yt uwe i wẽtup ok kat hap kat hap koꞌi nug hat toĩneꞌen katu­pono Aika­ꞌiwat tiꞌa­tu­mo­herep torania torania toꞌe hap ewy teꞌe­ru­we­mõ­py­huꞌat yne yne."

4 Tehay­tuwy toĩneꞌen Wuatꞌi Moieĩneꞌen Hat. Taꞌi Wuatꞌi Nug Hat ri Miꞌi.

Miꞌi hawyi heꞌat putꞌokꞌe hawyi tuwe­mo­herep Miit no. Aipy­ꞌa­setpe hirakat nuat topy­huꞌat. Toꞌy­wãꞌĩ raꞌyn mesuwe miit kawiat aipuꞌi raꞌyn Miit sese topy­huꞌat mesuwe Tupana Ehay Moherep hat Tupana Ehaytuwy. Aipy­ꞌa­setpiat Tupana moherep ahepe hanuat sese topy­huꞌat mesuwe. Heremo kahato ariãty ewy topy­huꞌat aipy­ꞌa­setpe. Tuwe­mo­herep hawyi aikotã ariãty ewywuat Tupana tomo­herep miitꞌin me hanuat topy­huꞌat Miꞌi Miit."

5 Putꞌokꞌe raꞌyn mesuwe hawyi toimo­herep miitꞌin me muꞌap Tupana kapiat aikotã ariãty wãtym muo muꞌap moherep muꞌap ahepe hap ewy toimo­herep ahepe muꞌap Tupana kapiat Mekewat Miit sese are. Miꞌi hawyi iꞌypyryp hap yt hasep kuap i hin i heꞌa­riãty hot hap putꞌokꞌe raꞌyn hawyi. Aikotã wãtym muo hẽtyhot hap ewy yt naku i nug haria yt tiꞌakit kuap i Aika­ꞌiwat Tupana ehay Moherep Hat. Miꞌi Miit iꞌypyryp hap moweityk hat topy­huꞌat maꞌato iꞌypyryp yt hasep kuap i heꞌa­riãty hot hap.

"

6 Nimo sakpo kahato turan Tupana toꞌe — Pywo ti rat atipo­ꞌoro Uhaꞌyru miitꞌin atueha­kye­raꞌat hamo e maꞌato waku saꞌa­wyꞌi atipo­ꞌoro wẽtup ok Uhaꞌyru eꞌyianmiat hut hamuat moherep hamo e saꞌa­wyꞌi miwan me. Miꞌi hawyi toipo­ꞌoro mekewat ahetꞌok hat Iuwãu miitꞌin atumuꞌe hamuat Aipo­rekuat Iesui ut hap etiat enoi hamo."

7 Miꞌi hawyi Iuwãu henoi kahato — Tupana Mipo­ꞌoro sese Aheha­kye­raꞌat hanuat tut irane e yn miitꞌin me mesu­wa­ro­tiaria pe. Taꞌi e Miꞌi Miit tut hawyi ti toimo­herep ahepe muꞌap sese Tupana sese kape ikuap sese hamo tohenoi. Aikotã Miꞌi Miit Ariãty Sese e hap het rakat timo­herep muꞌap ahepe iꞌypyryp sese pe hap tohenoi Iuwãu mekewat woꞌo­setꞌok hat Tupana Mipo­ꞌoro etiat e."

8 Iuwãu yt mekewat ariãty sese i are maꞌato mekewat Ariãty Sese e hap het rakat ut hap moherep hat mekewat Iuwãu woꞌo­setꞌok hat are."

9 Miꞌi Miit topy­huꞌat ariãty ewy. Miꞌi Miit set ti Iesui. Miꞌi Miit tiꞌa­tu­moẽ­tyhot kahato miitꞌin mesu­wa­ro­tiaria haꞌa­wy­tepyi mesup te mũki­ꞌite te toimo­herep Toꞌywot. Mekewat Ariãty Sese rakat tuwe­mo­herep Miit no hawyi toimo­herep kahato ahepe Tupana Sese. Koitywy watikuap kahato Tupana etiat Iesui ieĩneꞌen hap kaipyi Iesui ehay kaipyi. Ariãty ewywuat kahato Iesui. Aimoẽ­tyhot kahato Tupana etiat aiwa­nẽtup hawe aipyꞌa piat yne yne aito mesuwat mytyp totiaria are."

10 Tutunug miitꞌin pytyp rokirẽ topy­huꞌat iꞌatu­py­ꞌa­setpe yi tote maꞌato — En ni yt urunug hat i iꞌatuꞌe neꞌi."

11 Aika­ꞌiwat tuwe­mo­herep saꞌa­wyꞌi toꞌy­wania Iuteuria ywania ehakye­raꞌat hamo maꞌato yt taꞌa­tu­mohey i yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i Iesui Taꞌa­tue­ha­kye­raꞌat hat Taꞌa­tu­po­rekuat no."

12 Maꞌato iraniaꞌin aitoria uwe uwe toꞌe topyꞌa pe — Woro­mohey kahato En Iesui. Ereke ro uipyꞌa pe e hat pe Tupana toꞌe — Pywo ti rat koitywy woronug en mesup uhaꞌyru sese uhakiꞌyt sese e ahepe Iesui mohey haria pe."

13 Miꞌi tã watoꞌe pote aipyꞌa pe hawyi Tupana topy­huꞌat Aiꞌywot Atipy piat. Tupana yn aimo­herep kuap tosa­ꞌy­ruꞌin wo tosa­ki­ꞌytꞌin no. — Waku kahato eipe ti e ahepe. Eiperia ti uimẽ­pytꞌin sese e Tupana ahepe Iesui toĩneꞌen aipyꞌa pe hawyi. Aiꞌywot aity mesu­wa­ro­tiaria kaipyi yt watoĩ­neꞌen kuap i Tupana mẽpytꞌin no katu­pono Tupana yn aimo­herep kuap tomẽ­pytꞌin no. Yt puꞌi kaipywiat i raꞌyn Tupana mẽpytꞌin watoĩ­neꞌen. Yt aiwepyi i wato­py­huꞌat kuap Tupana mẽpytꞌin no. Yt watu­we­mo­herep kuap i aiwe­kaipyi Tupana mẽpytꞌin no katu­pono Tupana kaipywiat yn imẽpytꞌin koꞌi teꞌe­ru­we­mo­herep."

14 Tupana Ehay Moherep hat tuwe­ꞌamak taꞌyn hawyi Miit no raꞌyn topy­huꞌat aipiit ewywuat tuwe­mo­herep. Miitꞌin puꞌi wo topy­huꞌat aipy­ꞌa­setpe mesuwe. Waku Kahato Rakat Miit Sese wo toĩneꞌen yi tote. Miit Kahato Waku Sese Rakano toĩneꞌen. Miit Pywuat Sese Rakat iwese kahato hamo aiꞌa­tu­kyꞌe. Tuwe­kaipyi aiꞌa­tu­kyꞌe torania sio aito waku sio yt. Hegyiꞌat kahato sese aikyꞌe haype tuwe­mo­herep mesuwe hawyi. Yt kat i iꞌaparap hano topy­huꞌat ahehamo. Tupana Mõtypot hat Sese topy­huꞌat mesuwe — Uhaꞌyru wẽtup ok takat Miꞌi Miit e Tupana ahepe. Miꞌi Miit Ywot sese areĩneꞌen e Tupana Iesui piat pe."

15 Haꞌa­wyte te ti Iuwãu mekewat woꞌo­setꞌok hat henoi henoi kahato uruepe ahepe Mekewat Miit etiat. Mio tã e miitꞌin me — Meipe raꞌyn tut irane Uhewat­ꞌymo maꞌato Miꞌi Miit ti toĩneꞌen uheĩneꞌen hap eꞌyianmete e ahepe. Miꞌi pote Mekewat sut hat poꞌog poꞌog wakuat uikawiat."

16 Taꞌi Miꞌi Miit poꞌog kahato uikai katu­pono Wuatꞌi Eꞌat piat Ieĩneꞌen hat Miꞌi Miit toĩneꞌen mote. Meipepe ti rat tut irane Hegyiꞌat Kahato Rakat tuwe­kaipyi aikyꞌe hap e. Miꞌi Miit ti hum ahepe tewaku hap yt ahewaku hap upi i e. Toimõꞌẽ irane aheha­kye­raꞌat hap Tupana miium. Yt kat saꞌup ete i tutum ahepe aheha­kye­raꞌat hap Tupana miium yt ahewaku pytkai i e. Wuatꞌi Miitꞌin Kyꞌe hat uhewat­ꞌymo tut. Tuwe­kaipyi kahato aikyꞌe. Tuwe­kaipyi tewaku hap upi aikyꞌe yt kat saꞌup i pytkai aikyꞌe. Poꞌog poꞌog toꞌo­to­te­tote aikyꞌe haype are uito Iuwãu Iesui piat pe."

17 Nimuat ahaꞌa­seꞌi Musei henoi kahato wãiꞌe hap ahepuo maꞌato mesup koitywy ti Aipo­typot Tupana Mipo­ꞌoro Sese Iesui henoi kahato ahepuo aikyꞌe hap Tupana piat pywuat sese hap sehay tohenoi — Pywo ti rat Tupana tiꞌa­tu­kyꞌe kahato miitꞌin haype tutum teran teꞌen neꞌi tewa­nĩ­kaptia pe wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hap e mekewat poꞌog ahaꞌa­seꞌi Musei kawiat tutum ahepe."

18 Taꞌi yt karamuo i ti miitꞌin teꞌe­ra­ꞌa­kasa Tupana Sese kape. Maꞌato Tupana Saꞌyru Sese taꞌa­kasa kahato raꞌyn Tupana Sese kape. Miꞌi pote toikuap kahato Tupana moherep hap ahepuo katu­pono Toꞌywot yaty­pe­pywiat sut hat Miꞌi Miit pote. Miꞌi Miit Tupana Sese moherep kuap ahepe Haꞌyru sese Miꞌi Miit pote e Iuwãu mekewat woꞌo­setꞌok hat Iesui etiat saꞌa­wyꞌi."

19 Wẽtup eꞌat pe hawyi mekewat Iuteu ywania akag koꞌi tawa wato Ieru­sarẽi miaria gupteꞌen haria tiꞌa­tu­po­ꞌoro paꞌiria aseꞌi Irewi emiari­ruꞌin koꞌi mekewat woꞌo­setꞌok hat Iuwãu kape apoꞌi­ꞌa­tuꞌe hamo — Uwe sese kahato en uhyt iꞌatuꞌe. En apo Tupana Mipo­ꞌoro Urupo­rekuat nuat sio yt iꞌatuꞌe."

20 Maꞌato toiꞌa­tu­wesat kahato heremo kahato — Uito ti yt Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Miitꞌin Kaꞌiwat nuat hin i e iꞌatuepe. — Yt uito i rat e."

21 Miꞌi pote — Uweĩ sese pyno en sio apo saꞌa­wy­ꞌiwuat ahaꞌa­seꞌi Tupana ehay moherep hat Eria putꞌokꞌe i raꞌyn atipy kaipyi apo pyno iꞌatuꞌe. — Yt miꞌi i ti rat uito e. — Pyno en mekewat Tupana ehay enoi eꞌyianmiat hat urumie­katup sio yt iꞌatuꞌe. — Yt rat. Yt miꞌi i ti rat uito e Iuwãu."

22 — Pyno ehenoi kahato ro uwe sese en hap katu­pono urupo­ꞌoro haria tikuap teran kahato etiat uwe sese en hap iꞌatuꞌe. Eremo­herep to uruhenoi hãpyk mono urupo­ꞌoro haria pe iꞌatuꞌe."

23 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Nimo te ti mio tã e ahaꞌa­seꞌi Isaia tomiwan me 40.3 pe — Tut wyti aru wẽtup ok miitꞌin atumuꞌe yahig notiat hanuat e. Yahig notiat tehay pirik wuat woꞌo­muꞌe hat e. Aipo­rekuat Tupana Mipo­ꞌoro ut hamuat moherep hanaut e hat e Isaia saꞌa­wyꞌi miwan me e Iuwãu. Saꞌa­wyꞌi Isaia ihay eꞌyianme uhetiat e mio tã e hap nug hat sese rat uito e Iuwãu paꞌiria pe."

24 Mio tã e pote meimuẽwat Iuteuria akag koꞌi mipo­ꞌo­roria paꞌi koꞌi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuwãu me"

25 — Mehĩ iꞌatuꞌe pyno en yt Tupana Mipo­ꞌoro wuatꞌi porekuat nuat pote kat pote pyno etiꞌa­tu­setꞌok aiꞌy­wania yꞌy wo iꞌatuꞌe. Uito ere yt Eria i uito ere yt Tupana ehay moherep hat aimie­katup neꞌi ti uito ere pyno kat tuponoĩ etiꞌa­tu­setꞌok setꞌok aiꞌy­wania yꞌy wo iꞌatuꞌe."

26 Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌa­tu­wesat — Uito ti woro­ho­ꞌo­setꞌok yꞌy wo katu­pono atimo­herep teran ehepe tut irane Tupana Mipo­ꞌoro aheha­kye­raꞌat hamo e. Miꞌi Miit toĩneꞌen mio eito­ꞌoran me e. Taꞌi Tupana Mipo­ꞌoro toĩneꞌen mesup eipy­ꞌa­setpe maꞌato uwe uwe Miꞌi Miit sese yt eweikuap hin i te e."

27 Miꞌi Miit ti uhewat­ꞌymuat tut irane maꞌato ti uheꞌyianmiat hat sese Miꞌi Miit toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. Miꞌi Miit waku sakpo e poꞌog waku kahato uikai e. Pywo ti rat uiwat poꞌog uhewaku hap yt putꞌokꞌe hin i mekewat Miit eropat hamo e. Ahetama pe toĩneꞌen aipysei hanuaria aheropat hanuaria poꞌog torania kai miitꞌin miky­ryꞌi torania kai. Poꞌog yi kape torania aheropat hanuaria kai aipysei hanuaria e. Miꞌiria ewywuat areĩneꞌen neran maꞌato Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat emiit hit no wen maꞌato uhewaku hap yt putꞌokꞌe i ipysei hamo ipy saity pok hamo e Iuwãu Iesui waku kahato hap moherep hamuat."

28 Mekewat eꞌat pe Iuwãu timo­herep kahato miitꞌin me tehay Aika­ꞌiwat etiat yt pya hin i tawa Petania pyi Iũtãu hy sakpo aikope miitꞌin toiꞌa­tu­setꞌok hap tote.

"

29 Eꞌihotꞌok pe Iuwãu taꞌa­kasa Iesui ut tewawiat hap. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Meipe raꞌyn Tupana tum naꞌyn ahepe Tohũ e. Meiũran ti aru Meiẽwat Miit imoma yne miitꞌin minug saꞌag yt nakuap i hap koꞌi e aikotã wati­ꞌauka aihũria aiminug saꞌag moweityk hamuat miꞌi ewywuat ti aru Tupana Hũ ikuꞌuro aika­wiano e. Eweiwe­haꞌat ro meipewat Miit kape katu­pono Miꞌi Miit Tupana Hũ sese aheha­kye­raꞌat hamo e Iuwãu Iesui ut tewawiat hap turan."

30 Pywo ti rat meipe Miit wyti uimienoi saꞌa­wy­ꞌiwuat ewywuat aikotã areꞌe — Uhewat­ꞌymo hamuat ti uheꞌyianmiat tut uiꞌe hap ewywuat meipe Miit katu­pono uiwat uiꞌy­wãꞌĩ hap eꞌyianme ti Miꞌi Miit toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe maꞌato uiat uiꞌy­wãꞌĩ hap watꞌymo tuwe­mo­herep mesuwe iꞌywãꞌĩ hap e. Meipewat Miit poꞌog wakuat uikawiat are saꞌa­wyꞌi e hap ewywuat koran tut raꞌyn ahowawi e."

31 Maꞌato Uwe kahato hap Miꞌi Miit saꞌa­wyꞌi yt atikuap hin i e. Saꞌa­wyꞌi miꞌi yn maꞌato atikuap — Meiũran epotsetꞌok turan aru tuwe­mo­herep eꞌywania ewawi Uimi­po­ꞌoro Eipo­typot Tupana e hap yn maꞌato atikuap saꞌa­wyꞌi. Miꞌi pote woro­ho­ꞌo­setꞌok yꞌy wo e Iuwãu miitꞌin me Miꞌi Miit moherep hamo tut uhowawi hap etiat e."

32 Wẽtup eꞌat pe Iuwãu taꞌa­kasa Iesui kape hawyi toꞌe — Haꞌa­wyte neke araꞌa­kasa raꞌyn uito Tupana Pãꞌãu putꞌokꞌe raꞌyn meiẽwat Miit etiat atipy kaipywiat pykasu ewywuat tut e Iuwãu miitꞌin me."

33 Saꞌa­wyꞌi yt atikuap i Miꞌi Miit maꞌato uipo­ꞌoro miitꞌin setꞌok yꞌy wuat hat Tupana mio tã e uhepe — Meiũran tut aru ewawi miitꞌin setꞌok Uipãꞌãu wakuat nuat sese wuat hanuat e. Miꞌi hawyi Uipãꞌãu topy­huꞌat aru ipiit ete hawyi etikuap Miꞌi Miit Uimi­po­ꞌoro raꞌyn wuatꞌi miitꞌin ehakye­raꞌat hamuat e Tupana haꞌa­wyte uhepe e Iuwãu."

34 — Miꞌi kape ti araꞌa­kasa raꞌyn miꞌi tupono ahenoi hamuat ehepuo — Miꞌi Miit ti Tupana Saꞌyru sese raꞌyn are e woꞌo­setꞌok hat Iuwãu ahepe.

"

35 Wẽtup eꞌat tokosap hawyi Iuwãu woꞌo­setꞌok hat toĩneꞌen i raꞌyn Iutãu hy ẽpeke typy ok topot­mu­ꞌeria wywo."

36 Miꞌi hawyi taꞌa­kasa i raꞌyn Iesui ikosap turan hawyi toꞌe topot­mu­ꞌeria typy ok pe — Meke i raꞌyn tokosap Tupana Hũ e."

37 Hemiitꞌin tikuap taꞌyn hawyi tuwat raꞌyn Iesui upi."

38 Miꞌi turan Iesui tehaꞌat tosai­pepe toupiat õꞌẽ haria kape. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Kan eweikat uhytꞌiꞌin e. — Woꞌo­muꞌe hat aikopeĩ ereĩneꞌen iꞌatuꞌe. Maꞌato taꞌa­tu­pusu puo Irapi aikopeĩ ereĩneꞌen iꞌatuꞌe."

39 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Eweiwat uhupi hawyi atimo­herep mono aikope uheĩneꞌen hap ehepuo e Iesui. Mio tã e hawyi tuwat raꞌyn Iesui upi aikope heĩneꞌen hap kape. Miꞌi hawyi itote putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe wãtymꞌi turan. Miꞌi hawyi itote tukup­teꞌen iꞌatue­wãtym naꞌyn Iuwãu potmu­ꞌeria typy ok takaria."

40 Miꞌi hawyi wẽtup ok Iuwãu potmuꞌe hat Ãtere ehap het rakat toĩneꞌen porapꞌi Iesui wywo hawyi toto raꞌyn toykeꞌet Simãu Peteru kat hamo."

41 Toipuẽti hawyi toꞌe — Simãu e atipuẽti raꞌyn wyti Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat e maꞌato topusu puo — Atipuẽti raꞌyn wyti Ahemesia e Simãu me."

42 Miꞌi hawyi Ãtere tioto toykeꞌet Iesui kape hawyi Iesui toꞌe iykeꞌet pe — En ni Simãu Iuwãu saꞌyru e maꞌato eset pakup atum epe mehĩ e. Koitywy ti aru Nu e raꞌyn eset e Iesui. Maꞌato topusu puo Iuteuria ywania pusu puo Sewa eset e maꞌato Kereku pusu puo Peteru eset e.

"

43 Wẽtup eꞌat hawyi Iesui toto teran i raꞌyn teꞌyi Karireia kape. Miꞌi hawyi toto raꞌyn."

44 Putꞌok­toꞌe itotiat hawyi toipuẽti Wiripi tawa Pesaita kaipywiat mekewat Ãtere Peteru etawa kaipywiat. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tope — Toꞌiro uhupi e Wiripi pe hawyi toto raꞌyn hupi."

45 Meiũran Wiripi toto towy ok Nata­naꞌeu kat hamo. Toipuẽti hawyi toꞌe — Are pãi koitywy atipuẽti raꞌyn Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat sese mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat Musei miwan miat mienoi ewy mekewat Tupana ehay nimuat eꞌyianmiat miwan miat mienoi ewy e. Miꞌi Miit ti Iesui e hap het rakat mekewat mehĩ Iuse saꞌyru e. Miꞌi ti mekewat tawa Nasare kaipywiat sut hat e Wiripi towy ok Nata­naꞌeu pe."

46 Mio tã e hawyi Nata­naꞌeu toꞌe — U e eeso mehĩ e uiwa­nẽtup hawe yt uwe i rasom tawa Nasare piat waku rakat e Wiripi pe. Miꞌi hawyi — Toꞌiro pyno waku etikuap mono Iesui wakuat sio yt nakuat i hap kuap hamo e."

47 Maꞌato putꞌokꞌe irane turan Iesui ti taꞌa­kasa raꞌyn Nata­naꞌeu kape hawyi toꞌe — Meiẽ meipe ti raꞌyn aiꞌy­wania Isareu ywania sese hãpyk kahato rakat tut e."

48 Miꞌi hawyi Nata­naꞌeu toꞌe Iesui pe — Aikotã tuponoĩ uikuap En Uhyt e. Miꞌi pote Iesui tiwesat — Haꞌa­wyte neke ewy Wiripi piat ekaykay hap eꞌyianmete mekewat Wiku yp ywytꞌok­pype ereĩneꞌen turan eweran turan tig araꞌa­kasa ewawi Nata­naꞌeu e."

49 Miꞌi pote Nata­naꞌeu toꞌe Iesui pe — Woꞌo­muꞌe hat En ni Tupana Saꞌyru sese are. En ni Isareu ywania Porekuat koro e."

50 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Pyno meremo uimohey en mekewat Wiku yp ywytꞌok­pype ereĩneꞌen eweran turan araꞌa­kasa ewawi uiꞌe hawyi yn uimohey raꞌyn e. Pywo ti rat meiũran ti aru poꞌog poꞌog naꞌyn atimo­herep epe koran wuat kai e."

51 Saꞌa­wyꞌi ahaꞌa­seꞌi Iako pe Tupana timo­herep muꞌap yi totepyi atipy kape. Iako taꞌa­kasa tomu­ꞌetu atipy piaria mekewat muꞌap upi. Tuwat tuwat atipy piaria yi kaipyi atipy kape iꞌewyte atipy kaipyi tõꞌẽ tõꞌẽ yi kape mekewat muꞌap upi hap kape taꞌa­kasa ahaꞌa­seꞌi. Miꞌi muꞌap ewywuat sese areĩneꞌen mehĩ e. Meiũran eraꞌa­kasa aru atipy teꞌo­ken­hypꞌok pe hawyi miꞌi kape ti aru tuwat tuwat yi kaipyi Tupana potpo­ꞌo­roria atipy piaria iꞌewyte teꞌe­ra­ꞌaipok aipok aipytyp kape e. Uito ti mekewat muꞌap atipy kape Uito Wuatꞌi Miitꞌin Ykeꞌet sese kawiat muꞌap e. Miꞌi hap kape eraꞌa­kasa aru Nata­naꞌeu. Miꞌi uiꞌe hap eraꞌa­kasa hawyi poꞌog uimohey hap topy­huꞌat mekewat — Araꞌa­kasa en eweran turan Wiku yp og me uiꞌe hap kawiat e Iesui

"

2

1 Myeꞌym eꞌat hawyi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug miitꞌin tawa Kana pe yi Karireia pe. Miꞌi tote taꞌa­tunug ienuk hap katu­pono typy ok woꞌo­kyiꞌat hap eꞌat taꞌa­tunug eꞌat itote. Iesui ty toĩneꞌen itote."

2 Iꞌewyte Iesui hemiitꞌin wywo taꞌa­tu­wenka iꞌatu­wo­ꞌo­kyiꞌat hap ienuk hap kape."

3 Miꞌi turan maꞌato Uwa sapo hy taꞌa­tu­mõꞌẽ yne raꞌyn miꞌi pote Iesui ty toꞌe — Yt kat i raꞌyn wyti Uwa sapo hy meiũpe Uimẽpyt e."

4 Miꞌi pote Iesui toꞌe — U mana kat som etiky­ꞌesat atunug e. Koran te ti yt uipopap i te Tupana esaika hap moherep miitꞌin miat hamo e toty pe."

5 Miꞌi hawyi ity toꞌe ienuk nug hat eropat haria pe — Kat e Uimẽpyt ehepe hap ewy ti aru ewetunug no eipo­ꞌoro hap ok tã e."

6 Miꞌi turan itote 6 kamũti wato nu kawiat koꞌi tukup­teꞌen itote miitꞌin posei hamuat Iuteuria eko ewy. Wẽtup kamũti pe tukup­teꞌen 15 ekuiruꞌa piat yꞌy iꞌatuꞌe."

7 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe heropat haria pe — Eweiꞌa­tue­wo­pyro yꞌy wo kamũti koꞌi e. Mio tã e hawyi taꞌa­tu­pyt­ꞌatnug yne taꞌa­tue­wo­pyro raꞌyn 6 kamũti."

8 Howapy yne hawyi Iesui toꞌe iꞌatuepe — Eweho­ꞌosat ro koitywy kamũti piat kurin hawyi eweipo­meꞌeg no ienuk hap kaꞌiwat pe e. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­reto miꞌi kape."

9 Miꞌi hawyi ienuk hap kaꞌiwat hãꞌãg naꞌyn mekewat sapo hy yt yꞌy hin i raꞌyn maꞌato Uwa sapo hy wo raꞌyn topy­huꞌat yꞌy. Maꞌato yt toikuap i aikope pywiat Uwa sapo hy wo hap maꞌato heropat haria yn ikuap. Miꞌi hawyi ikaꞌiwat tikaykay tuwe­wawi iharyꞌi rakat nuat."

10 Miꞌi hawyi toꞌe tope — Mehĩ e saꞌa­wy­ꞌiwuat ienuk nug hawe ti uruimõꞌẽ miitꞌin me Uwa sapo hy he rakat e maꞌato watꞌymo ti iꞌatuꞌok hawyi uruimõꞌẽ heĩpyt yt he rakat i raꞌyn e maꞌato en wyti yt uruꞌewy hin i kat pote watꞌymuat raꞌyn poꞌog he rakat saꞌa­wy­ꞌiwuat kai etum uruepe Uwa sapo e. Taꞌi he sese ti rat mesuwat sopo hy e iwary pakup takat pe."

11 Yt miitꞌin mikuap ok tã i Iesui haꞌa­wynug itote Uwa sapo hy he rakat yꞌy kawiat 6 kamũti howapy toimo­herep yꞌy kawiat itote. Saꞌa­wyꞌi yt totag i te turan yt karãpe i Iesui timo­herep tesaika hap iwato hap nug hamuat mekewat Tupana yn inug kuap minug ewy. Saꞌa­wyꞌi toha­ꞌa­wynug miꞌi tã tawa Kana pe yi Karireia pe. Toimo­herep Tupana esaika hap topiit pywiat wakuap nug hamuat kuap hap itote. Uwa hy tutunug yꞌy kawiat teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi ti teꞌe­roꞌe raꞌyn — Pywo ti rat Iesui ti Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat iꞌatuꞌe ipotmu­ꞌeria.

"

12 Miꞌi hawyi ti Iesui toto tawa Kana kaipyi tawa wato Kawa­naꞌũ kape toty toꞌy­wytꞌin sese tehay towy­riaꞌin wywuat hamo. Miꞌi hawyi tukup­teꞌen porapꞌi itote."

13 Miꞌi hawyi Iuteuria waꞌa­tunug hap eꞌat putꞌokꞌe irane i raꞌyn mekewat teꞌe­ru­wa­nẽtup aikotã saꞌa­wyꞌi Tupana tiꞌa­tuhep wanĩ­kaptia po pywiat hap eꞌat putꞌokꞌe. Miꞌi hawyi Iesui toto Tawa koro Ieru­sarẽi kape."

14 Putꞌokꞌe hawyi Tupana mõtypot hap yat wato pe Iesui teke. Miꞌi hawyi Tupana mõtypot yat eꞌokipy tote toiꞌa­tu­puẽti hũria wewato ahup weneru haria uweria koꞌi weneru haria pykasu weneru haria sem toipuẽti iꞌewyte toipuẽti tineiru pore­raꞌat haria apyk puaria yparakai ypyke tukup­teꞌen toiꞌa­tu­puẽti."

15 Miꞌi pote Iesui tunug haity kawiat iꞌatu­ꞌa­piheg hamuat tutunug. Miꞌi hawyi haity wo toiꞌa­tu­sytpok kahato Tupana mõtypot ehũria weneru haria. Iꞌewyte toiꞌa­tu­sytpok wewato ahup koꞌi uweria koꞌi toiꞌa­tu­sytpok Tupana mõtypot yat pyi. Miꞌi hawyi wuatꞌi etama etineiru patꞌok patꞌok haria yparakai koꞌi toiꞌa­tu­ꞌã­pe­ꞌokpun naꞌyn tohytpok yne tineiru koꞌi yi tote."

16 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe pykasu weneru haria puo — Eweiꞌa­tu­po­re­nõtem no ehepy­kasu koꞌi Tupana mõtypot hap yat pyi e. Wãi yt ewetunug neiꞌo Uiꞌywot mõtypot yat wene­ruꞌi wene­ruꞌi ehap yat no e. Moto ro mesu­wepyi e."

17 Toiꞌa­tu­sopo sopo yne hawyi hemiitꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup taꞌyn aikotã saꞌa­wyꞌi miwan me tohenoi hap kape — Atikyꞌe kahato emõtypot yat Tupana e. Emõtypot hap yn atiky­ꞌesat neꞌi e miꞌi pote ti aru uiꞌauka teran neꞌi e miwan me saꞌa­wyꞌi sese Iesui hap kape Saumu 69.9 pe."

18 Miꞌi hawyi Iuteuria akag koꞌi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe — Uwe kahu epoꞌoro meke tã nug Tupana mõtypot yat piat hamo iꞌatuꞌe. Yt naku i meke tã ehap etunug pãi iꞌatuꞌe. Kat pote etiꞌa­tu­sytpok sytpok mesuwe iꞌatuꞌe. Tupana epoꞌoro miꞌi tã nug hamo pote etomo­herep to koitywy eminug iwato rakat Tupana esaika hamo uruepiat emohey kuap hamo iꞌatuꞌe katu­pono merep hap ewy etimo­herep mesuwe hawyi uruikuap taꞌyn Tupana sese epoꞌoro meke tã nug hamuat hap iꞌatuꞌe."

19 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Pyno waku iwato kahato atimo­herep ehepe e. Eweiꞌa­porok meiũwat Tupana yat wato pote atiꞌã­pe­ꞌokꞌam i raꞌyn myeꞌym eꞌat pe yn atunug i raꞌyn e Iesui Iuteuria akag koꞌi pe."

20 — Eeso kahato iꞌatuꞌe kat pote saꞌa­wy­ꞌite nagnia tunug niatpo kahato 46 anu pe taꞌa­tunug meiũwat Tupana mõtypot yat wato iꞌatuꞌe. Aikotã ten pyno etunug kuap myeꞌym eꞌat pe yn iꞌatuꞌe."

21 Maꞌato hãꞌãkap wuo Iesui henoi iꞌatuepe. Mio tã e topiit etiat pe Tupana yat e. Maꞌato Iesui wyriaꞌin i wyti mio tã e hap yt uwe i ikuap maꞌato meiũran Iesui ikuꞌuro hawyi toĩneꞌen i raꞌyn guꞌuro pyi hawyi taꞌa­tukuap taꞌyn kat som toꞌe sese hãꞌãkap wuo hap."

22 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mohey poꞌog Iesui ehay iꞌewyte taꞌa­tu­mohey poꞌog saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana e hap. — Pywo ti Tupana ihay kahato nimuat Iesui ete miwan me iꞌatuꞌe."

23 Mekewat ienuk wato turan Iesui tiꞌa­tu­moe­hãite kahato tawa Ieru­sarẽi miaria iꞌahu rakaria. Miꞌi pote typyꞌi kahato itotiaria tipywo raꞌyn Iesui kat pote teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn iwat iminug koꞌi yt miitꞌin minug kuap ewy i koꞌi kape. — Pywo Miꞌi Miit Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat koro wo iꞌatuꞌe."

24 Maꞌato Iesui yt tipywo hin i tomohey iꞌatuepiat hap katu­pono toikuap taꞌyn yt towat temiitꞌin sese i hap toikuap."

25 Yt uwe i henoi Iesui pe miitꞌin etiat wen maꞌato toikuap taꞌyn miitꞌin wanẽtup hap koꞌi tuwe­kaipyi. Toiꞌa­tukuap kahato miitꞌin haype. Toikuap tuwewi miitꞌin wanẽtup hap koꞌi.

"

3

1 Toĩneꞌen tawa Ieru­sarẽi me wẽtup ok miit Niku­temu e hap het rakat. Miꞌi ti Iuteuria ywania akag iꞌatu­nãpin koro hat. Wẽtup mo wãtym muo Niku­temu toto Iesui kape."

2 — Urumuꞌe hat e ewat eminug wakuap koꞌi yt uwe misepap ewy i raꞌyn e. Miꞌi pote uruikuap Tupana epoꞌoro urumuꞌe hamo hap uruikuap mehĩ e. Miꞌi pote uruikuap Tupana toĩneꞌen ewywo kahato Mehĩ e Iesui pe."

3 Maꞌato Iesui tiwesat — Pywo pe ti areꞌe epe uwe uwe iꞌywãꞌĩ pakup miꞌi haria yn ni teꞌe­ro­py­huꞌat Tupana miit no e. Pywo ti rat wemo­herep pakup i haria tukup­teꞌen aru atipy pe aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no hap tote are uhyt e."

4 Miꞌi hawyi Niku­temu — Yt uwe kuap i raꞌyn ten teke pakup i toty ymyẽ pe urumuꞌe hat e aikotã som pyno waku watu­we­mo­herep pakup i hap e."

5 — Mesuwat uiꞌe hap ti pywo pe areꞌe wemo­herep pakup i haria yn ni teꞌe­ro­py­huꞌat kuap Tupana emiit no e. Tupana aikoho hawyi ti tutum Topãꞌãu hawyi tomẽpyt no ainug e. Miꞌi hap ewy yn ni teꞌe­ro­py­huꞌat miitꞌin Tupana mẽpytꞌin no e Iesui are."

6 — Maꞌato toꞌywot kaipywiat wemo­herep hat ti miit yn naꞌyn topy­huꞌat maꞌato Tupana pãꞌãu kaipywiat wemo­herep hat ti Tupana mẽpyt ri raꞌyn tuwe­mo­herep e."

7 Kat pote yt hotꞌokꞌe i uimienoi eꞌywãꞌĩ pakup i ro uiꞌe hap e Iesui."

8 — Pyno ahenoi poꞌog epe aikotã miitꞌin wemo­herep pakup i hap ete e. Pyno miꞌi tã aikotã ywytu hewyry tomi­ky­ꞌesat ewy kahato hap ewy e. Ipuꞌehay watikuap kahato wen maꞌato aikope pyi wasere tut hap yt uwe i ikuap iꞌewyte ito hap yt uwe i ikuap. Miꞌi hap ewy Tupana Pãꞌãu tomo­herep pakup i miitꞌin tomi­ky­ꞌesat ewy e. Yt heremo i Tupana Pãꞌãu ywytu ewy maꞌato putꞌokꞌe hawyi watikuap Tupana raꞌyn Tupana saꞌyru wo Tupana sakiꞌyt no wato­py­huꞌat e."

9 Miꞌi hawyi Niku­temu toꞌe — Yt atikuap i te emienoi Uhyt e."

10 — Pãi are en aiꞌy­wania Isareu ywania muꞌe hat koro kahato pytkai yt etikuap i mio wuat uimienoi epiat e Iesui."

11 — Pywo pe ti ahenoi epe mesuwat urumikuap ok tã e. Iꞌewyte uruꞌa­kasa hap ok tã maꞌato yt etimohey i urumienoi koꞌi e."

12 Miitꞌin misepap sehay puo mesu­wa­rotiat raꞌyn ahenoi epe maꞌato miꞌi pytkai yt etikuap hin i uiꞌe hap aikotã aporu etikuap uimienoi Tupana misepap sehay puo atipy totiat raꞌyn ahenoi epe pote e."

13 Yt uwe i miꞌi rẽ toto atipy kape. Wẽtup ok yn toto atipy kape miꞌi ti wuatꞌi miitꞌin ykeꞌet e tuwepe. Yt uwe i miꞌi rẽ toto atipy kape. Wẽtup ok yn toto Miꞌi Miitꞌin Ykeꞌet Miꞌi ti atipy kaipywiat. Miꞌi yn ni henoi kuap sese Tupana misepap sehay atipy kaipywiat e.

"

14 Saꞌa­wyꞌi ahaꞌa­seꞌi Musei timo­poĩꞌãm ariaꞌyp posak ete moi iãꞌãkap imehit rakat mohag wo. Miꞌi tutunug yahig note moi tok pe moi mieka­tuꞌu koꞌi moehãite hamo ipap tet pupi. Miꞌi hap ewy ti aru uito miitꞌin ykeꞌet taꞌa­tu­mo­poĩꞌãm ariaꞌyp posak ete e."

15 Miꞌi hawyi meiẽwat iꞌatu­mi­mo­poĩꞌãm mohey haria wyti aru wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hanuaria tukup­teꞌen e. Uimo­poĩꞌãm aru mekewat moi iãꞌãkap ewy miitꞌin moieĩneꞌen hamuat e Iesui."

16 Katu­pono Tupana tiꞌa­tu­kyꞌe kahato miitꞌin haype tutum Tosa­ꞌyru wẽtup ok takat iꞌatuepe e. Miꞌi pote uwe uwe imohey miꞌi haria wyti aru yt ikuꞌuro sese i maꞌato wuatꞌi eꞌat pe raꞌyn iꞌatue­hãite hap toĩneꞌen e Iesui."

17 Taꞌi Tupana tipo­ꞌoro Tosa­ꞌyru miitꞌin ehakye­raꞌat hanuat sese. Taꞌi yt miitꞌin atuma­ꞌatꞌi maꞌatꞌi hamo i Tupana tipo­ꞌoro Tosa­ꞌyru e."

18 Uwe uwe Haꞌyru mohey haria ti Tupana yt tiꞌa­tu­ꞌa­piheg i maꞌato iraniaꞌin ti aru Tupana miꞌa­tu­ꞌa­piheg wuanuaria tukup­teꞌen miꞌiria are. Miꞌiria pe wyti aru mio tã e Tupana — Yt nakuaria i sese eipe e katu­pono Uhaꞌyru uimiium pun haria eipe e."

19 — Atum kahu raꞌyn Uhaꞌyru ariãty ewy ehepe mekewat muꞌap uhowawiat moherep hamuat wen maꞌato yt eweiky­ꞌesat i Uhaꞌyru ariãty ewywuat e. Yt naku i eipe e katu­pono poꞌog iꞌypyryp hap neꞌi miꞌi haype eweiky­ꞌesat are katu­pono eiminug saꞌag hap nug hap poꞌog eweiky­ꞌesat iꞌypyryp wiat haype e. Miꞌi pote iꞌypyryp we yn eweikup­teꞌen e. Miꞌi hap ete atikuap kahato uwe yt nakuaria i hap e Tupana."

20 Yt nakuat i nug haria iꞌatu­py­ꞌahak kahato neꞌi ariãty ete. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat pya kahato taꞌa­tu­kawiat hẽtyhot hap katu­pono taꞌa­tu­minug saꞌag koꞌi moherep hap yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i haype e."

21 Maꞌato iraniaꞌin wakuap nug neran haria tõꞌẽ tõꞌẽ ariãty kape katu­pono taꞌa­tu­ky­ꞌesat taꞌa­tu­minug wakuat koꞌi Tupana esaika hap wywuat moherep hamo taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato e Iesui Niku­temu pe.

"

22 Meiũran hawyi toto Iesui yi Iuteu kape. Topot­mu­ꞌeria wywo yn toto. Miꞌi hawyi toĩneꞌen motꞌi itote topot­mu­ꞌeria wywo. Miꞌi tote hemiitꞌin tiꞌa­tu­setꞌok kahato miitꞌin yꞌy pe maꞌato yt Iesui i iꞌatu­setꞌok maꞌato ipotmu­ꞌeria neꞌi iꞌatu­setꞌok."

23 Mekewat eꞌat pe topyhik hap eꞌyianmete woꞌo­setꞌok hat Iuwãu tiꞌa­tu­setꞌok miitꞌin tawa hit Enũ pe yt pya hin i tawa Sarẽi kai."

24 Toiky­ꞌesat Enũ hy miitꞌin setꞌok hamo ihy wato pote. Miꞌi kape tõꞌẽ tõꞌẽ miitꞌin Iuwãu kape teꞌe­ru­we­setꞌok yꞌy piat hamo."

25 Itote tuꞌuka tuꞌuka toꞌope sehay wo Iuwãu potmu­ꞌeria wẽtup ok Iuteu wywo aikotã aikotã som poꞌog hãpyk wati­ꞌa­tu­setꞌok miitꞌin taꞌa­tuꞌe hap ete tuꞌuka sehay wo."

26 Miꞌi hawyi tuwat Iuwãu kape teꞌe­roꞌe hamo — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe mekewat ihainia Iutãu eꞌy sakpuat emimo­herep saꞌa­wy­ꞌiwuat wyti toĩneꞌen mio meiũpe yi Iuteu pe. Koitywy miitꞌin toiꞌa­tu­setꞌok kahato raꞌyn itote poꞌog aikai. Yt naku i miꞌi tã urutoꞌe katu­pono koitywy wyti wuatꞌi miitꞌin tuwat kahato miꞌi hat kape teꞌe­ru­we­setꞌok hamo hawyi yt tõꞌẽ i poꞌog ahowawi iꞌatuꞌe Iuwãu me."

27 Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌa­tu­wesat — Pyno poꞌog waku eweiwat Miꞌi Miit upi poꞌog waku eweikup­teꞌen Miꞌi Miit emiitꞌin no uhemiitꞌin e katu­pono Tupana tiky­ꞌesat wuatꞌi miitꞌin Miꞌi Miit wanuat sok hap e. Toiky­ꞌesat kahato yne miitꞌin tuwat Miꞌi Miit kape are e. Uito rat yt Tupana Mipo­ꞌoro Eipo­rekuat nuat i rat e saꞌa­wyꞌi maꞌato uito Tupana Mipo­ꞌoro yianmiat Aipo­rekuat sese hut hamuat enoi hat neꞌi uito areꞌe saꞌa­wyꞌi ehepe hap ewy e Iuwãu."

28 Miꞌi hat neꞌi uito are e. Miꞌi pote uiwepit kahato Miꞌi Miit mõtypot hap ete e. Taꞌi uiwepit aikotã uiwyok eharyꞌi wuanuat kat hat ewy neꞌi uito e Iuwãu. Toterut iharyꞌi wuat towy ok kape hawyi towyꞌok miky­ꞌesat tohenoi iharyꞌi wuanuat pe. Toiky­ꞌesat pote tut teꞌaito wuat kape."

29 Miꞌi hawyi toꞌo­kyiꞌat raꞌyn. Uito ti areĩneꞌen aikotã wewy ok eharyꞌi kat hat ewywuat areĩneꞌen e Iuwãu. Meiẽwat Miit topy­huꞌat teha­ryꞌi uimi­puẽti wywo. Miꞌi hawyi iharyꞌi pakup takat iwepit kahato e. Iwepit pote uito iꞌewyte uiwepit iharyꞌi erut hat uito pote. Miꞌi hap ewy uito uiwepit kahato katu­pono uipot­mu­ꞌeria tuwat yne raꞌyn Iesui kape are e. Mio aru ipotmu­ꞌeria tukup­teꞌen uipot­mu­ꞌeria koꞌi. Iharyꞌi pakup ewywuat ipotmu­ꞌeria are sehay iãꞌãkap wuo e Iuwãu woꞌo­setꞌok hat."

30 Miꞌi Miit wyti poꞌog poꞌog wakuat uikawiat hat e."

31 Miꞌi Miit atipy kaipywiat poꞌog wakuat wuatꞌi kawiat hat are. Yi totiaria ti taꞌa­tu­mikuap ok tã yn henoi kuap maꞌato atipy kaipywiat sut hat mienoi poꞌog iwato yi totiaria mienoi kai are e."

32 Atipy kaipywiat taꞌa­kasa hap tohenoi tomikuap ok tã tohenoi maꞌato Miꞌi Miit yt uwe i imohey e Iesui piat."

33 Maꞌato wato­mohey atipy kaipywiat mienoi hawyi ti watikuap ti meremo pywuat sese e Tupana watoꞌe hap e."

34 Tupana Mipo­ꞌoro atipy kaipywiat wyti henoi hãpyk yne kahato topo­ꞌoro hat ehay upi katu­pono tutum yne Topãꞌãu tehay enoi hanuat pe e."

35 Taꞌi Tupana tikyꞌe kahato ti Tosa­ꞌyru miꞌi tupono tutum yne ipo pe e."

36 Pyno ti wato­mohey pote yn wuatꞌi eꞌat pe raꞌyn ahehãite maꞌato yt wati­hay­mohey i Haꞌyru pote ti yt karãpe i watoĩ­neꞌen ahehãite hap maꞌato watu­kup­teꞌen Tupana miꞌa­piheg koꞌi wo e woꞌo­setꞌok hat Iuwãu topot­mu­ꞌeria pe.

"

4

1 Yi Iuteu piat toĩneꞌen hap eꞌat pe Iesui tiꞌa­tu­setꞌok kahato miitꞌin topot­mu­ꞌeria po wo kat pote yt tohetꞌok i topo wo."

2 — Poꞌog poꞌog iwat ipotmu­ꞌeria Iuwãu potmu­ꞌeria kai poꞌog poꞌog miitꞌin toiꞌa­tu­setꞌok Iuwãu kai iꞌatuꞌe nagnia ehay enoi haria."

3 Mio tã iꞌatuꞌe hawyi Iesui toto raꞌyn Iuteu eꞌyi pyi."

4 Miꞌi hawyi Iesui toto teꞌyi Karireia kape yi Samaria puo toto. Yt toto i mekewat wẽtup muꞌap upi katu­pono toto teran yi Samaria puo."

5 Miꞌi hawyi toto tawa Sikat kape yi Samaria puo. Itote nimo kahato raꞌyn ahaꞌa­seꞌi Iako toĩneꞌen. Saꞌa­wyꞌi teꞌyi tutum naꞌyn tosa­ꞌyru Iuse pe. Miꞌi tote ti aseꞌi tunug yꞌy yi pan me. Miꞌi hap kape Iesui toto."

6 Atpo­sake turan putꞌokꞌe mekewat yi kaꞌa ẽpeke hawyi Iesui taꞌapyk yi kaꞌa pyhyp hap ẽpeke. Tuwe­mohy raꞌyn muꞌap hake topy­sero raꞌyn pote."

7 Itote pyi maꞌato ipotmu­ꞌeria raꞌyn tuwat tawa Sikat kape miꞌu soꞌo­kyiꞌat hamo."

8 Miꞌi pytkai wẽtup ok hary­poria tut raꞌyn yꞌy soꞌosat hamo. Putꞌokꞌe tipytpe hawyi Iesui toꞌe tope. — Eherut ro uhepe yꞌy mana e."

9 Miꞌi pote toiwesat — En ni Iuteu ywania maꞌato uito ti Samaria ywania neꞌi e. Kat poteĩ ehay uiwywo mimi yt eheko ewy i e. Kat pote uipo pyi etiky­ꞌesat yꞌy mimi e katu­pono Iuteuria ywania yt toꞌoehay teran i yi Samaria ywania wywo e."

10 Miꞌi hawyi toiwesat — Yt etikuap i kahato mana uwe yꞌy ẽtup epe e. Yt etikuap i kahato kat som Tupana tum neran epe mana e. Etikuap pote meremo ehẽtup uhepe yꞌy sese woꞌo­moieĩ­neꞌen hap emoieĩneꞌen hamuat wuatꞌi eꞌat piat hamuat e."

11 Mio tã e hawyi toiwesat — Yt kat i kahu ekuiruꞌa saity etiat yꞌy sat hamuat e katu­pono meiũwat pyi pya poityꞌi yi pe yꞌy e. Aikotã aru pyno etum uhepe yꞌy uimoieĩ­neꞌen hamuat e."

12 Nimo kahato urueꞌa­seꞌi Iako ti hum uruepe mesuwat yi kaꞌa piat yꞌy sat hap e. Saꞌa­wyꞌi ti Iako mẽpytꞌin teꞌe­ru­we­ꞌyꞌu mesuwat yi kaꞌa piat yꞌy wo. Iꞌewyte iwat ihũria teꞌe­re­ꞌyꞌu meiũpe iꞌewyte urueꞌa­seꞌi Iako teꞌyꞌu meiũpe mimi e. En apo pyno poꞌog wakuat yꞌy moherep hat urueꞌa­seꞌi Iako kai mimi e."

13 Mio tã e hawyi toiwesat — Uwe uwe teꞌyꞌu meiũwat pe meiũran teꞌy­ꞌutui i raꞌyn.

"

14 Maꞌato uwe uwe mekewat uimiium yꞌy wo teꞌe­re­ꞌyꞌu miꞌi haria ti aru yt karãmuo i raꞌyn teꞌe­re­ꞌy­ꞌutui i e katu­pono uimiium yꞌy toĩneꞌen emoieĩneꞌen hamuat wuatꞌi eꞌat piat ihãite rakat raꞌyn. Uimiium yꞌy yrasa sese ewy raꞌyn tuwẽtem yꞌy epyꞌa pyi mana e."

15 — Pyno mimi etum no uhepe ewat eꞌyꞌy e. Miꞌi rokirẽ mono yt karãmuo i raꞌyn areꞌy­ꞌutui hawyi yt karãmuo i raꞌyn ariot meiũpe yꞌy soꞌosat hamo e."

16 Mio tã e hawyi Iesui timo­herep taꞌyn hary­poria pe iminug saꞌag koꞌi. Miꞌi pote toꞌe tope — Pyno eterut ro eꞌaito uhowawi mana e."

17 — U an mimi yt uheꞌaito i rat e. Mio tã e neꞌi toiwesat pote toꞌe — Pywo pe ti mio tã ere mana katu­pono yt eꞌaito kahato i."

18 Mio ti wẽtup ok eꞌaito wywo i raꞌyn ereĩneꞌen. Haꞌa­wyte ti eꞌaito wo 5 ok wẽtup ok wẽtup ok tuereto wo miꞌiria etiꞌa­tu­ꞌatoiat yne. Yt naku i miꞌi tã mana e. Mio tã e Iesui tomo­herep hary­poria pe yt iweꞌeg i hap kuap haype."

19 Miꞌi pote toiwesat — Are an Mimi En ni Tupana mikuap yn moherep hat e."

20 Saꞌa­wyꞌi uruꞌy­wotꞌin tomõ­typot Tupana mesuwat eꞌyityꞌok totepyi Mimi maꞌato eiperia Iuteuria tawa Ieru­sarẽi me yn waku wato­mõ­typot Tupana e haria eipe e."

21 Miꞌi hawyi toꞌe — Etimohey ro uiꞌe hap mana e. Meiũran ti aru yt eweiwat i raꞌyn meiũwat yityꞌok kape. Yt uwe i tuwat aru Tupana mõtypot tawa Ieru­sarẽi kape Tupana mõtypot hamo katu­pono wẽtup eꞌat pe ti aru miitꞌin pywiat yt saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy i raꞌyn timõ­typot haty wo Tupana sese aikope aikope hap upi."

22 Eiꞌy­wania yt ikuap i kahato Tupana mõtypot hap are. Uwe Tupana sese hap yt eweikuap hin i are. Maꞌato uruto uruikuap kahato Tupana katu­pono Iuteuria ywania kaipyi tut raꞌyn miitꞌin ehakye­raꞌat hat e."

23 Mesup ti aru tut raꞌyn Tupana mõtypot hap yt mesuwat ewywuat i raꞌyn katu­pono Tupana mõtypot haria sese taꞌa­tu­pyꞌa pywiat taꞌa­tu­wa­nẽtup hap kaipywiat raꞌyn imõtypot hãpyk kahato haria raꞌyn tukup­teꞌen Tupana miky­ꞌesat ewy e."

24 Tupana toĩneꞌen Ipãꞌãu yn yt heremo i miꞌi tupono toiky­ꞌesat tomõ­typot hap yt heremo i. Aiwa­nẽtup we yn pywo sese e hap kaipywiat aipyꞌa pywiat mio toiky­ꞌesat tomõ­typot hap mana e."

25 — Are an atikuap teran meiũran ti aru Tupana tipo­ꞌoro temiit Aipo­rekuat nuat aimuꞌe yne hamuat mekewat Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat e hap het rakat e."

26 — Yt meiũran i raꞌyn ti aru mana katu­pono tut kahu raꞌyn. Uito raꞌyn meiũ hemiit mana e Iesui."

27 Miꞌi turan ipotmu­ꞌeria putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe miꞌu kyiꞌat hawyi. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa Iesui ihay hary­poria wywo. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato — Kat poteĩ Iesui ihay hary­poria wywo iꞌatuꞌe. Iraniaꞌin woꞌo­muꞌe haria yt iꞌatuehay teran i hary­poria wywo ahetama puo iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe."

28 Miꞌi hawyi mana toiat tekui­ruꞌa mekewat yꞌy sat hap itote hawyi toto meremo tetawa Sikat kape."

29 Putꞌok­toꞌe hawyi toꞌe itotiaria pe — Toꞌiro woro­ho­ꞌo­mo­ꞌa­kasa wẽtup ok miit iuẽpiat kape yne uiminug saꞌag toimo­herep taꞌyn yt uwe i piat henoi pytkai e. Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat apo Miꞌi Miit e iꞌatuepe."

30 Miꞌi hawyi tuwat tuwat hary­poria upi tawa pyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa Iesui kapiat hamo."

31 Miꞌi turan Iesui emiitꞌin teꞌe­roꞌe Iesui pe — Urumuꞌe hat waku raꞌyn aimiꞌu. Erenuk to iꞌatuꞌe."

32 Maꞌato toiꞌa­tu­wesat — Waku raꞌyn e uiꞌok taꞌyn e. Toĩ uimiꞌu yt eimikuap i maꞌato e."

33 Miꞌi pote toꞌope apoꞌi­ꞌa­tuꞌe — Toĩ apo wẽtup ok imiꞌu erut hat meiko pe tawa pe ahewyry turan iꞌatuꞌe."

34 Miꞌi pote Iesui toꞌe. — Uiwy­riaꞌin e aikotã miꞌu wo aiꞌok hawyi aimo­wepit kahato miꞌi hap ewy uipo­ꞌoro hat miky­ꞌesat nug uhepiat hap uimo­wepit kahato atuꞌu hawyi e."

35 Uiwy­riaꞌin mio tã eweiꞌe eiwo­ꞌope. Meiũran 4 ewaty hawyi ti aru aimikoi waku raꞌyn haat raꞌyn eweiꞌe eiwo­ꞌope e. Uito ti maꞌato areꞌe ehepe eweiꞌa­kasa ro aiko kape are eweiꞌa­kasa ro Samaria ywania kape e."

36 Mio ti haat raꞌyn waku raꞌyn eweiterek to are raꞌyn ehepe e. Wẽtup ok ikoi hat wẽtup ok iterek hat e miwan me hap ewy are ehepe. Uwe ipotpap ikoi hap ete uwe ipotpap iterek hap ete miꞌi hat tipuẽti aru tosaꞌup e."

37 Pywo ti Tupana ehay sytpok haria imipo­ꞌo­roria tipuẽti aru haꞌup e. Iterek tipyt saipepe ti aru typyꞌi raꞌyn miitꞌin wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hanuaria raꞌyn tukup­teꞌen mekewat eꞌat pe e. Iꞌatu­wepit kahato ikoi haria iterek haria e."

38 Miꞌi tã woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro mikoi terek hamo raꞌyn aikope haꞌa­wy­te­wuaria eiꞌyian­miaria ikoi hap kape hap ewy woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro e. Aikope Tupana ehay moherep haria iꞌatu­potpap saꞌa­wyꞌi hap kape woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro e. Taꞌi haat raꞌyn wyti ikoi hawuo mio uipot­mu­ꞌeria e. Eweiꞌa­kasa ro e."

39 Miꞌi toꞌe turan tõꞌẽ kahato tuwe­wawi typyꞌi raꞌyn yi Samaria piaria Iesui mohey haria wo teꞌe­ro­py­huꞌat mekewat hary­poria ehay upi. — Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat apo iuẽpiat Miit katu­pono yne uiminug saꞌag moherep yt uwe i piat henoi pytkai hat miꞌi e hap upi."

40 Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi teꞌe­roꞌe Iesui pe — Waku ereĩneꞌen uruetawa pe mehĩ iꞌatuꞌe. Mio tã iꞌatuꞌe pote ti typy eꞌat toĩneꞌen iꞌatue­tawa pe."

41 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­muꞌe raꞌyn itotiaria. Miꞌi hawyi itotiaria typyꞌi raꞌyn Iesui mohey haria teꞌe­ro­py­huꞌat."

42 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe — Mana iꞌatuꞌe saꞌa­wy­ꞌite ti ehenoi uruepe hawyi uruimohey raꞌyn maꞌato mio Iesui uruikuap taꞌyn ihay. Uruwa­nẽtup hawe toĩneꞌen naꞌyn. Miꞌi tupono — Miꞌi ti rat mesuwat yi totiat woꞌoe­ha­kye­raꞌat hat urutoꞌe. Koitywy uruikuap taꞌyn uruimohey raꞌyn poꞌog saꞌa­wy­ꞌiwuat — Aiꞌywot Tupana Mipo­ꞌoro Aika­ꞌiwat nuat eꞌe hap ewy mana iꞌatuꞌe.

"

43 Toĩneꞌen Iesui yi Samaria pe typy eꞌat hawyi toto raꞌyn tomotag hap yi Karireia kape."

44 Muꞌap upi Iesui toꞌe topot­mu­ꞌeria pe — Araꞌaipok hamuat uimotag hap kape tawa Nasare kape e. Pywo pe areꞌe ehepe Tupana ehay moherep hat wyti imotag haria yt timõ­typot i yt taꞌa­tu­mohey i yt taꞌa­tu­ꞌok­satꞌi i e Iesui."

45 Putꞌokꞌe Iesui yi Karireia pe hawyi itotiaria iꞌatu­wese tuete kat pote teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn imisepap koꞌi tuwat hupiat tawa Ieru­sarẽi kapiat hawyi ienuk hap koro eꞌat pe."

46 Miꞌi hawyi Iesui toto tawa Kana kape yi Karireia piat aikope Uwa hy nug yꞌy kawiat hap kape toto. Yt pya i tawa Kana kai toĩneꞌen wẽtup tawa Kawa­naꞌũ e hap. Itotiat tawa kaꞌiwat saꞌyru ti iꞌahu kahato rakat."

47 Karãpeĩ miꞌi turan iꞌywot tikuap taꞌyn Iesui putꞌokꞌe tawa Kana pe hap miꞌi hawyi toto meremo hẽtup hamo — Uhaꞌyru moehãite epiat hap ti atiky­ꞌesat e. Iꞌahu kahato ikuꞌuro hamuat uhaꞌyru uhyt e. Miꞌi pote more­reto teran uhetawa Kawa­naꞌũ kape imoehãite hamo e."

48 Miꞌi pote Iesui tiwesat — Are pãi yt eweiꞌa­kasa i uiminug wakuap koꞌi kapiat pote rasom yt uimohey hin i eipe e."

49 Maꞌato iꞌahu rakat ywot toꞌe — Merep to mehĩ. Ikuꞌuro irane uhaꞌyru e."

50 Maꞌato Iesui tiwesat — Yt ikuꞌuro i esaꞌyru uhyt. Ihãite raꞌyn emẽpyt e. Pyno eraꞌaipok i ro eꞌyat kape katu­pono waku raꞌyn e Iesui. Miꞌi hawyi imohey hap wywo toto tosa­ꞌyru kape."

51 Miꞌi hawyi muꞌap tote hemiitꞌin tõꞌẽ heowa kape — Uruka­ꞌiwat iꞌatuꞌe ihãite raꞌyn ti esaꞌyru uhyt iꞌatuꞌe."

52 Miꞌi hawyi apoꞌe — Kat eꞌat kahu uhaꞌyru ihãite e. — Gaꞌatpo atpo­sake pyi ti ipiit sakup nik tokosap taꞌyn meremo ihãite raꞌyn iꞌatuꞌe."

53 Miꞌi hawyi iwatetup taꞌyn Iesui atpo­sake pyi toꞌe hap kape — Ihãite i raꞌyn ti esaꞌyru e hap kape. Miꞌi hawyi iꞌywot timohey raꞌyn Iesui. Torania raꞌyn itotiaria imohey iꞌyat piaria taꞌa­tukuap hawyi."

54 Miꞌi tomi­sepap tutunug naꞌyn yi Karireia pe taꞌaipok yi Iuteu kaipywiat hawyi. Typuo raꞌyn wakuap tutunug iwato rakat tomi­sepap yi Karireia piaria ete. Saꞌa­wyꞌi tutunug sapo hy yꞌy kawiat. Miꞌi hawyi toimoe­hãite pya pyi haꞌyru ikuꞌuro irane rakat.

"

5

1 Miꞌi hawyi yi Karireia kaipyi Iesui toto tawa Ieru­sarẽi kape i raꞌyn ienuk hap koro kape toto."

2 Miꞌi hawyi Ieru­sarẽi me toĩneꞌen yt pya i okenꞌypy kai yꞌy eiam iwato rakat Peteta e hap het rakat. Miꞌi tote yꞌyẽpe ete 5 og toĩneꞌen. Miꞌi ti yt pya i aikope iꞌatuhũ uweria koꞌi eꞌoken­ꞌypy kai aikope tuwe­hytꞌok iꞌatu­hũria Ieru­sarẽi me hap."

3 Miꞌi tote iꞌatueꞌog me tukup­teꞌen iꞌahu rakaria typyꞌi kahato yꞌy eiam ẽpeke. Yt ihapytig i rakaria yt ipoĩꞌãm kuap i rakaria ipy kĩꞌã rakaria ti tukup­teꞌen."

4 Miꞌi tote ti taꞌa­tue­katup yꞌy mumꞌok mumꞌok e hap katu­pono atipy kaipywiat Tupana mipo­ꞌoro putꞌokꞌe tuereto ihypykoĩ hanuat. Miꞌi hawyi ihy pykoĩ turan mohag wo topy­huꞌat yꞌy. Saꞌa­wy­ꞌiwuat wyti mekewat yꞌy piat seke hat topy­huꞌat ihãite raꞌyn iꞌatuꞌe."

5 Toĩneꞌen itote wẽtup ok iꞌahu rakat nimo kahato 38 iꞌaman mot piat turan raꞌyn iꞌahu atug me tetupe tote toĩneꞌen."

6 Miꞌi Iesui taꞌa­kasa hawyi toikuap nimo raꞌyn iꞌahu hap. Miꞌi hawyi toꞌe tope — Ehãite hap apo etiky­ꞌesat uhyt e."

7 — Taꞌi e maꞌato yt uwe i uiꞌy­kesat uipo­wyro yꞌy piat uipag hamo uhyt e. Tut tuereto yꞌy hypykoĩ hat wen maꞌato yt areke kuap i katu­pono iraniaꞌin — Wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe uhepe hawyi tuwe­hytꞌok wehytꞌok yꞌy pe uheꞌyianme pote. Yt uwe i uiꞌy­kesat yꞌy piat uipag hamo. Miꞌi pote yt areke kuap i e."

8 Mio tã e hawyi toꞌe Iesui — Eꞌãpe­ꞌokꞌam no mehĩ e. Etat ro etupe hawyi ewyry ro e."

9 Mio tã toꞌe hawyi meremo waku. Ipoĩꞌãm naꞌyn hawyi totat tetupe hawyi toto raꞌyn ihãite raꞌyn Iesui ehay pyi."

10 Miꞌi hawyi muꞌap upi Iuteuria akag koꞌi teꞌe­roꞌe imimoe­hãite pe — Koityꞌi eꞌat Tupana mõtypot hap eꞌat pe neꞌi uhyt iꞌatuꞌe. Yt etioto teiꞌo etupe mesup eꞌat pe neꞌi katu­pono iwan miat ainãpin hap wyti wãiꞌe kahato meke tã hat ete iꞌatuꞌe."

11 — Maꞌato uimoe­hãite hat toꞌe uhepe — Etioto ro etupe hawyi ehewyry ro e uhepe e."

12 — Uwe kahu pyno mio tã e epe iꞌatuꞌe."

13 — U e yt atikuap i uwe uimoe­hãite uhytꞌiꞌin e katu­pono miitꞌin typyꞌi tok puo toto pote yt ahẽtup kuap i kat eĩ eset uiꞌe hap e."

14 Meiũran tomi­moe­hãite Iesui tipuẽti Tupana mõtypot yat pe i raꞌyn. Miꞌi hawyi toꞌe tope — Eweꞌeg wo uhyt saꞌa­wy­ꞌiwuat eminug saꞌag. Yt etunug i raꞌyn maꞌato etunug ne pote ti aru meiũran poꞌog saꞌag topy­huꞌat ekai eꞌahu saꞌa­wy­ꞌiwuat kai e."

15 Miꞌi hawyi toto raꞌyn Iuteuria akag koꞌi kape henoi hamuat — Uimoe­hãite hat Iesui e iꞌatuepe."

16 Miꞌi pote Iesui taꞌa­tu­sa­ty­ꞌi­sa­tyꞌi katu­pono Tupana mõtypot eꞌat pe toimoe­hãite raꞌyn."

17 Maꞌato Iesui toꞌe Iuteuria akagnia pe — Uiꞌywot ipotpap kahato te ti wakuap nug hamo Uito iꞌewyte uipotpap kahato wakuap nug hamo wuatꞌi eꞌat pe e Iesui."

18 Miꞌi tã e pote Iuteuria tiꞌauka teran neꞌi Iesui katu­pono ipotpap Tupana mõtypot eꞌat pe iꞌewyte toꞌe Tupana Uiꞌywot e tuwenug Tupana ewy te pote."

19 Miꞌi hawyi toꞌe Iuteuria akagnia pe — Pywo pe yt kat i tuwe­py­ꞌapyi Haꞌyru tunug. Toꞌywot minug ewywuat yn ni tutunug. Tehaꞌat Toꞌywot minug ewawiat hawyi tutunug iꞌewywuat e."

20 Iꞌywot tikyꞌe Tosa­ꞌyru miꞌi pote toimo­herep tope yne tominug koꞌi e. Meiũran ti aru poꞌog toimo­herep mesuwat kai eimo­wa­nẽtup hamo e."

21 Iꞌywot tiꞌa­tu­moieĩ­neꞌen pakup i mam haria. Miꞌi hap ewy ti Haꞌyru tiꞌa­tu­moieĩ­neꞌen tomi­ꞌai­roria koꞌi e."

22 Iꞌywot wyti aru yt henoi i uwe uwe imiꞌa­piheg wuat maꞌato henoi hat topy­huꞌat Haꞌyru kai uwe uwe iꞌapiheg haria henoi hamuat e."

23 Miꞌi hap nug hamuat tutum yne Tosa­ꞌyru pe katu­pono toiky­ꞌesat Tosa­ꞌyru mõtypot hap tomõ­typot hap ewy toiky­ꞌesat e. Uwe uwe Haꞌyru yt mõtypot i ipoꞌoro hat Iꞌywot yt mõtypot i hat topy­huꞌat."

24 Pywo pe ti areꞌe ehepe uwe uwe uhehay ẽtup hat ti aru uipo­ꞌoro hat mohey hat miꞌi hat ti aru topy­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe yt karãpe i imiꞌa­piheg wo topy­huꞌat. Ikuꞌuro hap tokosap taꞌyn hawyi heĩneꞌen hap yn topy­huꞌat wuatꞌi eꞌat piat ikai e."

25 Pywo pe ti areꞌe ehepe tut ti aru koitywy putꞌokꞌe raꞌyn heꞌat karãpeĩ ikuꞌuro rakat ewy Tupana kapiat hat ikuap taꞌa­tu­kaykay Tupana Saꞌyru piat hap ihay kuap haria iꞌatue­hãite raꞌyn wuatꞌi eꞌat pe e Iesui."

26 Iꞌywot toĩneꞌen tuwe­kaipyi yt uwe i inug. Miꞌi hap ewy tutum Tosa­ꞌyru pe tuwe­kai­pywiat toĩneꞌen hap e."

27 Tupana toꞌe Tosa­ꞌyru pe — En wyti Miitꞌin Ykeꞌet miit sese eropy­huꞌat miꞌi tupono waku ereꞌe uwe waku uwe yt uwe topy­huꞌat woꞌo­ꞌa­piheg haria wo uwe yt hap miitꞌin me e Tupana Tosa­ꞌyru pe."

28 Pyno eiwa­nẽtup kahato uimienoi pakup kape pote meiũran ti aru poꞌog iwato ahenoi ehepe e Iuteuria pe. Tut wyti aru mekewat eꞌat pe ti aru yne misyp koꞌi map haria ikuap taꞌyn Haꞌyru ehay hawyi teꞌe­ru­we­nõꞌẽ raꞌyn taꞌa­tusyp hawyi e."

29 Wakuaria teꞌe­ru­we­nõꞌẽ taꞌa­tuieĩ­neꞌen wuatꞌi eꞌat piat hap kape e maꞌato yt nakuaria i ti aru teꞌe­ru­we­nõꞌẽ hoꞌopot hap kape e."

30 Uito ti yt arepot­ꞌairo hin i uiwe­pyꞌa pyi uwe uwe woꞌo­ꞌa­piheg hanuat hap ete maꞌato yt nakuat i e Tupana pote Uito iꞌewyte yt nakuat i are wy maꞌato wakuat e Tupana pote Uito wakuat are te wy miꞌi hat pe e Iesui."

31 Uiwewi ahenoi uiwewi uwe Uito hap ete pote heso kahato rakat areĩneꞌen."

32 Miꞌi pote toĩneꞌen wẽtup ok uwe Uito hap enoi hanuat miꞌi ti ahetꞌok hat Iuwãu. Miꞌi ti henoi hãpyk kahato uhetiat uwe Uito kahato hap ete e."

33 Saꞌa­wyꞌi te wyti eweipo­ꞌoro ehemiitꞌin Iuwãu kape uwe Uito hap kuap hamo. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat pywo piat hãpyk taꞌyn uwe Uito hap ete."

34 Kat e Iuwãu uhetiat tohenoi uikuap ehepiat hamo eheha­kye­raꞌat hat Uito hat are maꞌato kat e uhetiat tohenoi hap atikuap uipyꞌa pe yt Iuwãu kaipyi i arekuap uwe Uito hap e."

35 Taꞌi saꞌa­wyꞌi Iuwãu mienoi uhetiat ariãty ewy hẽtyhot yne e. Haꞌa­wyte ran eweikup­teꞌen Iuwãu ehay upi ihay se kahato eweiꞌe saꞌa­wyꞌi."

36 Pyno Iuwãu mienoi kaipyi eweikuap saꞌa­wyꞌi uwe Uito hap maꞌato mesup poꞌog naꞌyn eweikuap katu­pono uiminug iwato hap kaipyi Uiꞌywot miky­ꞌesat nug hap kaipyi eweikuap taꞌyn Uito Uiꞌywot mipo­ꞌoro hap Iuwãu mienoi ewy raꞌyn."

37 Iꞌewyte Uiꞌywot uhenoi raꞌyn maꞌato yt eweikuap i ihay. Katu­pono uipo­ꞌoro hat yt karãpe i eweiꞌa­kasa howa kape e."

38 Miꞌi pote yt kat i eipyꞌa pe Uiꞌywot mienoi katu­pono yt eweimohey i imipo­ꞌoro Uito e Iuteuria pe."

39 Eiwe­muꞌe kahato Tupana mipo­ꞌoro iwan ete eipe — Miwan ni aheha­kye­raꞌat kuap eweiꞌe eiwo­ꞌope e."

40 Pywo ti yt eweikuap i uhetiat miwan henoi kahato miꞌi pytkai ti eipe yt eweiwat teran i uhowawi eheĩneꞌen hap sese sat hamo."

41 Uito yt atikat i miitꞌin miat waku kahato En e hap."

42 Eipe woro­ho­ꞌokuap kahato. Atikuap taꞌyn yt kat i Tupana kyꞌe hap eipyꞌa pe e."

43 Ariot ti Uiꞌywot ehay pyi maꞌato yt eiwese i uhete maꞌato meiũran ti aru tuwehay pyi wẽtup ok i raꞌyn tut — Uito eipo­rekuat Tupana mipo­ꞌoro. Miꞌi ete ti aru eiwese raꞌyn e."

44 Kat pote yt karãmuo i uimohey teran eipe. Eweiky­ꞌesat kahato miitꞌin miat waku kahato eipe iꞌatuꞌe hap maꞌato Tupana piat waku kahato eipe e hap yt eweiky­ꞌesat i yt eweikuap i pote e. Pyno yt karãmuat i uimohey hanuaria eipe e."

45 Watunug Musei wãiꞌe hap koꞌi hawyi watu­we­ha­kye­raꞌat kuap eweiꞌe maꞌato meiũran aru Musei yt iwese hin i ehete katu­pono einãpin hap tomiwan miat yt hap ewy i ewetunug mote Tupana pe tohenoi aru — Meimuẽ­wuaria tig yt naku i nug haria i e aru ehepiat e Iesui Musei yn aheha­kye­raꞌat kuap haria pe. Miꞌi hawyi toꞌe Iesui miꞌiria pe — Yt eiwa­nẽtup teiꞌo uito areꞌe aru Uiꞌywot pe miꞌiria yt naku i nug haria are ehepiat katu­pono mekewat eꞌat pe aru Musei tuwe­mo­herep Tupana pe — Yt naku i nug haria miꞌiria e aru ehetiat Tupana pe are e Iesui Musei e hap nug hawyi watu­we­ha­kye­reꞌat haria pe."

46 Musei miwan eweimohey pote ti aru uimohey haria wo eweipy­huꞌat mesup katu­pono Musei henoi kahato yianme uhetiat iwan me e Iesui."

47 Yt eweimohey i Musei mienoi miwan me uhetiat pote aikotã aru uimohey eipe e Iesui Iuteuria akag koꞌi pe.

"

6

1 Mio tã toꞌe kahu hawyi toto raꞌyn Iesui yi Karireia hyemyiꞌa sakpo mekewat ihyemyiꞌa Tipe­riati e hap het rakat sakpo."

2 Miꞌi hawyi hewat­ꞌymo miitꞌin tuwat typyꞌi kahato katu­pono teꞌe­ra­haꞌat teran imisepap woꞌo­moe­hãite hap kape."

3 Miꞌi totepyi Iesui ipotꞌam yityꞌok kape. Putꞌokꞌe yityꞌok tote hawyi taꞌapyk itote topot­mu­ꞌeria wywo."

4 Porap putꞌokꞌe mekewat ienuk koro hap eꞌat yt pya i raꞌyn turan. Miꞌi ienuk hap eꞌat pe Iuteuria hekatup aikotã saꞌa­wyꞌi Esitu eꞌyi kaipywiat wanĩ­kaptia po pywiat Tupana tiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat iraniaꞌin hap eꞌat pe taꞌa­tu­he­katup."

5 Miꞌi hawyi yityꞌok totepyi Iesui taꞌa­kasa miitꞌin typyꞌi kahato õꞌẽ haria kape. Miꞌi hawyi apoꞌe topot­muꞌe Wiripi pe — Aikope pyi aru iwato miꞌu wati­puẽti typyꞌi rakaria miꞌu wo e."

6 Mio tã e Wiripi iãꞌãg hamo katu­pono miꞌi ikuap aikope pyi miꞌu toipuẽti kuap miitꞌin poi hamuat hap."

7 Miꞌi hawyi Wiripi tiwesat — Are pãi iwato kahato ti iꞌatu­miꞌu saꞌup uhyt e. Toĩneꞌen aipo pe pote 200 eꞌat motpap kapiat maꞌato miꞌi pytkai yt putꞌokꞌe hin i iꞌatu­miꞌu saꞌup nug hamo e Wiripi."

8 Miꞌi hawyi Simãu Peteru ywyt Ãtere ipotmuꞌe toꞌe Iesui pe"

9 — Meiũwat kurum po pe 5 a yn man Sewata iãꞌỹi kawiat iꞌewyte typy pira hit yn Uhyt maꞌato yt putꞌokꞌe hin i typyꞌi rakaria poi hamo e."

10 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe topot­mu­ꞌeria pe — Eweiꞌapyk to meimuẽ puo eweiꞌe ro miitꞌin me e. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌapyk mopep hyp we mopep tok kahato itote pote. 5000 ihainia itote teꞌe­ra­ꞌapyk."

11 Miꞌi hawyi Iesui tat man hawyi waku e Tupana pe hawyi toipatꞌok patꞌok topot­mu­ꞌeria pe mekewat man toimo­wato kahato. Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria tum miitꞌin sem me apyk haria pe. Miꞌi hawyi iꞌewyte pira hit typy rakat toipatꞌok patꞌok iꞌatu­miꞌu wo."

12 Miꞌi hawyi teꞌe­renuk kahato iꞌatuꞌok kahato. Miꞌi hawyi toꞌe Iesui temiitꞌin me — Eweikat ro iꞌatu­miꞌu ieĩpyt uhytꞌiꞌin e. Yt naku i miꞌu wato­mo­satek e."

13 Miꞌi hawyi taꞌa­tuwo 12 eꞌyry­sakag me topy­huꞌat heĩpyt miitꞌin miꞌu ieĩpyt 5 man yn typy pira hit kaipyi."

14 Miꞌi pote Iesui minug wakuap kapiat akasa haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Pywo pe ti aimie­katup Miꞌi Miit iꞌatuꞌe. Miꞌi Miit ti Tupana Mipo­ꞌoro tehay moherep ahepiat hanuat iꞌatuꞌe. Toꞌiro pyno watunug meremo Miꞌi Miit Aipo­rekuat no iꞌatuꞌe toꞌope."

15 Maꞌato iꞌatu­wa­nẽtup hap Iesui tikuap taꞌyn topyꞌa pe — Uinug irane taꞌa­tu­po­rekuat no miꞌu kyꞌewi yt uimi­ky­ꞌesat ewy i e tuwepe. Miꞌi tã neꞌi toikuap hawyi meremo toto raꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpyi yityꞌok kape. Tuweran neꞌi toto raꞌyn yt toiky­ꞌesat i tuwepag iꞌatupo pe iꞌatu­po­rekuat no haype.

"

16 Wãtymꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria tuwat raꞌyn ihyemyiꞌa kape."

17 Miꞌi hawyi tuwe­hytꞌok yara pe hawyi tuwat ysakpo teran tawa Kawa­naꞌũ kape maꞌato yt uwe i Iesui iꞌatu­py­ꞌa­setpe."

18 Miꞌi hawyi ywytu uato putꞌokꞌe ihyemyiꞌa tote. Miꞌi hawyi ihy weꞌokmoĩ watoꞌin kahato."

19 Ihyemyiꞌa pyꞌa­setpiat turan teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn Iesui kape. Tut raꞌyn iꞌatuupi yawa tote hewyry. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato."

20 Iesui toꞌe iꞌatuepe. — Uito rat yt eweikenꞌẽ teiꞌo e."

21 Taꞌa­tuehay kuap hawyi ereke uhyt iꞌatuꞌe. Mio tã iꞌatuꞌe hawyi Iesui teke raꞌyn yara pe. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe aikopuo tuwat hap tote merep hap ewy Tupana inug."

22 Heꞌi­hotꞌok pe ihyemyiꞌa sakpuaria imiꞌatoiat koꞌi tikat raꞌyn Iesui — Aikowo som toto Iesui iꞌatuꞌe. Gaꞌatpo ti wẽtup yara yn toĩneꞌen mesuwe. Miꞌi puo raꞌyn tuwat Iesui potmu­ꞌeria maꞌato Iesui yt toto i iꞌatuꞌe. Aikowo som pyno toto iꞌatuꞌe."

23 Miꞌi hawyi tõꞌẽ poꞌog yara puo aikope saꞌa­wyꞌi Iesui tiꞌa­tupoi man wo hap kape. Aikope waku e Tupana pe hap kape tõꞌẽ tõꞌẽ tawa Tipe­riati kaipyi."

24 Maꞌato yt taꞌa­tu­puẽti Iesui iꞌewyte yt taꞌa­tu­puẽti i ipotmu­ꞌeria. Miꞌi tupono tuwe­hytꞌok taꞌa­tue­ꞌyara koꞌi piat i raꞌyn hawyi tuwat ysakpo tawa Kawa­naꞌũ kape ikat hamo."

25 Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe ysakpo hawyi taꞌa­tu­puẽti taꞌa­tu­mikat hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Kat puo eriot meikowo urumuꞌe hat iꞌatuꞌe."

26 Maꞌato Iesui tiꞌa­tu­wesat — Pãi e atikuap kat hamo uikat eipe e. Eimoꞌok miꞌu wuat hamo yn uikat eipe e. Maꞌato atunug uimi­sepap Tupana esaika hap upi uwe sese Uito hap moherep hamo maꞌato yt eweikat hin i uwe Uito sese hap kuap hamo. Man atimo­wato kahato eimo­ꞌa­kasa hamo uwe sese Uito hap kuap hamo maꞌato man wuat eimoꞌok hap yn eweikat. Taꞌi man u hap upi yn uikat eipe. Iwato kahato uimi­sepap nug hap man atiꞌa­tunug ehehamo uwe Uito moherep hamo ehepe wen maꞌato yt uimohey hin i aremo­herep pytkai e."

27 Yt naku i eimoꞌok miꞌu wuat hap yn eweikat mesuwe e. Eweikat ro miꞌu sese wuatꞌi eꞌat piat eimoꞌok kuap sese hamuat eimoieĩ­neꞌen hamuat are e. Miitꞌin Ykeꞌet tum neran kahato miꞌu eimoieĩ­neꞌen wuatꞌi eꞌat piat hap e miꞌi tupono eweikat ro e. Uito eheykeꞌet tum kahato ehepe man sese katu­pono Uiꞌywot waku etum no iꞌatuepe iꞌatu­miꞌu sese e raꞌyn uhepe e Iesui."

28 Miꞌi hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe — Aikotã som pyno Tupana tiky­ꞌesat urutunug iꞌatuꞌe."

29 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Tupana tiky­ꞌesat kahato ti tomi­po­ꞌoro mohey ehepiat hap e Iuteuria pe."

30 Mio tã e hawyi teꞌe­roꞌe — Kat som pyno etunug irane iwato rakat Tupana minug ewywuat uruꞌa­kasa hamo ekuap hamo emohey hamo iꞌatuꞌe."

31 Saꞌa­wyꞌi ti Aiꞌy­wania tuꞌu man yahig note iꞌatuꞌe aikotã miwan tohenoi Esutu 16.15 pe — Atipy kaipyi Musei tum man iꞌatu­miꞌu wo e miwan me iꞌatuꞌe."

32 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Mekewat man atipy kaipywiat yt Musei miium i maꞌato Uiꞌywot miium. Koran tutum i ehepe wẽtup man are. Mio Uiꞌywot miium naꞌyn man sese emoieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pianuat tutum naꞌyn ehepe e tuwepe e."

33 Tupana wat man tut raꞌyn atipy kaipyi. Tutum neꞌen neran wuatꞌi miitꞌin moieĩneꞌen hamuat e."

34 Miꞌi pote teꞌe­roꞌe tope — Urupoi ro pyno miꞌi man wo Uhyt wuatꞌi eꞌat pe iꞌatuꞌe."

35 Maꞌato Iesui tiꞌa­tu­wesat — Miꞌi man ni Uito e. Uito rat miꞌu miitꞌin moieĩneꞌen hanuat e. Uwe uwe uhowawiat sut hat uimohey hanuat ti aru yt karãpe i hesyꞌat yt karãpe i teꞌy­ꞌutui e Iesui."

36 Haꞌa­wyte are ehepe — Eipe uhowawiat sehaꞌat haria maꞌato yt uimohey i eipe are e."

37 Uiꞌywot miium uhepiaria wyti aru uhowawi tõꞌẽ miitꞌin. Miꞌiria ti aru yt karãmuo i raꞌyn atiꞌa­tu­ꞌaro uiꞌya­ty­pepyi."

38 Katu­pono Uito ti ariot atipy kaipyi Uipo­ꞌoro hat miky­ꞌesat yne nug hamo ariot e."

39 Uipo­ꞌoro hat miky­ꞌesat ahenoi ehepe katu­pono toiky­ꞌesat yt wẽtup ok i imiium hoꞌo­wasat uiꞌya­ty­pe­pywiat hap toiky­ꞌesat. Toiky­ꞌesat atum iꞌatuepe iꞌatuieĩ­neꞌen pakup i hap ikahuro hap eꞌat piat hap e."

40 Miꞌi hap Uiꞌywot tiky­ꞌesat — Uwe uwe taꞌa­kasa Uhaꞌyru kape hawyi imohey miꞌi hat pe atum aru wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hap e. Uwe uwe Uhaꞌyru mohey miꞌi haria ti aru Uhaꞌyru tiꞌa­tu­mo­nõꞌẽ iꞌatu­ꞌasyp hap kaipyi iꞌatuieĩ­neꞌen pakup i hamo ikahuro hap eꞌat pe hap atiky­ꞌesat e Uiꞌywot wuatꞌi miitꞌin me mesup e Iesui."

41 Mio tã e hawyi taꞌa­tue­ro­mõ­pusu Iesui — Uito man atipy kaipywiat e pote."

42 Miꞌi haype teꞌe­roꞌe toꞌope — Taꞌi watikuap kahato uwe en iꞌatuꞌe eꞌywot uwe ety hap uruikuap iꞌatuꞌe. Taꞌi Iuse saꞌyru ti en iꞌatuꞌe. Katu­ponoĩ atipy kaipywiat Uito ere iꞌatuꞌe."

43 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Wãi uhero­mõ­pusu teiꞌo eipe e."

44 Uipo­ꞌoro hat Uiꞌywot sese yt ehekyi i uhowawi eipyꞌa pe pote yt eweikosap kuap i uhowawi e. Uwe uwe uhowawiat gosap haria ti aru atenõꞌẽ iꞌatu­ꞌasyp hap kaipyi ikahuro hap eꞌat pe are e."

45 Saꞌa­wy­ꞌi­tewuat Tupana e hap moherep haria teꞌe­roꞌe — Meiũran ti aru wuatꞌi puo Tupana tiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin iꞌatuꞌe miwan me e Iesui. Miꞌi pote areꞌe uwe uwe ikuap Uiꞌywot mienoi miꞌi hat ti aru tut uhowawi e."

46 Yt uwe i ti mesuwat yi totiaria teꞌe­ra­ꞌa­kasa Uiꞌywot kape e. Miꞌi rẽ wẽtup ok yn ni Tupana kapiat akasa hat. Miꞌi Miit ti Tupana kaipywiat sut hat pote are e tuwepiat."

47 Pywo pe areꞌe ehepe uwe uwe uimohey hat ti aru toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe ihãite raꞌyn e."

48 Man ewy kahato Uito are uwe uwe uimohey miꞌi hat ti uimi­moieĩ­neꞌen hanuat topy­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe e Iesui."

49 Saꞌa­wyꞌi ahaꞌa­se­ꞌiꞌin tuꞌu man yahig note maꞌato mio miꞌi haria yne topap taꞌyn yt uwe i raꞌyn mekewuat man u haria e."

50 Maꞌato ti mekewat atipy kaipywiat man wyti yt miꞌi man ewywuat i raꞌyn katu­pono uwe uwe iꞌu hat yt karãmuo i raꞌyn topap sese e."

51 Uito ti atipy kaipywiat man miitꞌin moieĩneꞌen hamuat e. Uwe uwe miꞌi man iꞌu miꞌi hat ti aru toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. Mekewat uimiium man wyti uipiit e. Atum aru uipiit miitꞌin moieĩneꞌen hamuat e Iesui."

52 Miꞌi hawyi Iuteuria tuꞌuka toꞌope sehay wo kat toꞌe sese Iesui hap ete — Aikotã aru pyno mekewat miit tum ahepe topiit aimiꞌu wo iꞌatuꞌe toꞌope."

53 Miꞌi pote Iesui toꞌe — Pywo pe ti ewetuꞌu ro Miitꞌin Ykeꞌet puꞌi iꞌewyte huu wo eiwe­ꞌyꞌu ro maꞌato yt pote ti aru yt kat i eheĩneꞌen hap sese wuatꞌi eꞌat pianuat topy­huꞌat are e."

54 Uwe uwe uipuꞌi iꞌu uwe uwe uhuu wo teꞌyꞌu miꞌi haria yn ni aru ipuẽti tukup­teꞌen hap sese miꞌi haria yn atiõtem iꞌatu­ꞌasyp hap kaipyi e."

55 Uipuꞌi ti miꞌu kahato e uhuu sapo hy kahato e."

56 Uwe uwe uipuꞌi uhuu u haria teꞌe­ro­py­huꞌat uipyꞌa pe iꞌewyte areĩneꞌen iꞌatu­pyꞌa pe e."

57 Uiꞌywot uipo­ꞌoro hat toĩneꞌen tuwe­kaipyi iꞌewyte Uito areĩneꞌen ikaipyi. Miꞌi hap ewy uwe uinug tomiꞌu wo miꞌi hat toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe uikaipyi e Iesui."

58 Uipuꞌi ti man atipy kaipywiat e. Saꞌa­wy­ꞌite man aiꞌy­wania tuꞌu mesuwat yt uimiium ewywuat man i."

59 Miꞌi u haria ahaꞌa­se­ꞌiꞌin topap yne raꞌyn maꞌato uwe uwe uimiium man u haria ti aru wuatꞌi eꞌat pe toĩneꞌen sese e Iesui tawa Kawa­naꞌũ piat Tupana mõtypot yat piaria pe."

60 Miꞌi pote Iesui potmu­ꞌeria iraniaꞌin teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt aimi­ky­ꞌesat ewy hin i aimuꞌe Iesui iꞌatuꞌe. Kat pote — Atum aru uhuu uipuꞌi eimiꞌu wo e Iesui ahepe iꞌatuꞌe. Yt ihay se hin i puo aimuꞌe mesup."

61 Miꞌi hawyi Iesui tikuap taꞌyn temiitꞌin ehay saꞌag tetiat hap tuwa­nẽtup hawe. Miꞌi haype toꞌe topot­mu­ꞌeria pe — Kat pote — Watoiat ro imienoi eweiꞌe eipyꞌa pe e."

62 Yt uimohey i te apo eipe e. Pyno kat eweiꞌe aru mekewat meiũran Eheykeꞌet taꞌam i raꞌyn aikope toĩneꞌen saꞌa­wy­ꞌiwuat hap kapiat pote e. Miꞌi turan aporu kat eweiꞌe uhetiat uiꞌatoiat hawyi e. Eimuꞌe hap uhetiat Tupana Pãꞌãu e hap. Tupana Pãꞌãu e hap yn eimoieĩ­neꞌen kuap wuatꞌi eꞌat pe e."

63 Taꞌi Tupana Pãꞌãu ete uhehay yt uipuꞌi ete uhehay e. Uhehay Mãꞌãu kaipywiat eimuꞌe hap. Miꞌi yn eimoieĩ­neꞌen hap wuatꞌi eꞌat pianuat e maꞌato yt uimohey i eipe e Iesui."

64 Yt uimohey yne i eipe e woro­ho­ꞌokuap kahato eipe e temiitꞌin 70 ok pe katu­pono haꞌa­wynug hawyi te toikuap uwe yt tomohey i hanuaria iꞌewyte toikuap temiit tomaꞌat sese hanuat."

65 Miꞌi haype toꞌe i — Yt uimohey yne i eipe aikotã areꞌe — Uiꞌywot yt ehekyi i uhowawi eipyꞌa pe pote yt eweikosap kuap i uhowawi e Iesui topot­mu­ꞌeria ran me."

66 Mio tã e pote typyꞌi raꞌyn ipotmu­ꞌeria tuwat raꞌyn Iesui upi pyi taꞌa­tu­ꞌatoiat raꞌyn. Yt tuwat poꞌog neran i hupi."

67 Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin sese pe 12 ok takaria pe — Eipe apo iꞌewyte raꞌyn uiꞌatoiat reran iraniaꞌin ewy e."

68 Maꞌato Simãu Peteru tiwesat Iesui — Yt rat pãi e. Yt uwe i raꞌyn eꞌe ewywuat Urupo­rekuat e. En yn ni urumuꞌe kuap hat e. Emienoi yn ni urumoieĩ­neꞌen wuatꞌi eꞌat piat hamuat Uruka­ꞌiwat e. Uruiꞌatoiat En hawyi uruiꞌatoiat sehay wuatꞌi eꞌat piat kuap hap e."

69 Koitywy uruimohey raꞌyn En Urupo­rekuat nuat Tupana Mipo­ꞌoro Tupana sese Saꞌyru En e. Worokuap En naꞌyn Uhyt e. Uruikuap En naꞌyn urupyꞌa pe e Peteru Iesui pe."

70 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Uimi­ꞌairo 12 ok takaria eipe maꞌato wẽtup ok eipy­ꞌa­setpe ahiag kawiat e topot­muꞌe Iuta etiat mekewat Simãu Ikarioti saꞌyru etiat tohenoi."

71 Saꞌa­wyꞌi Iesui tiꞌairo Iuta e hap het rakat topot­muꞌe wo. Miꞌi hawyi toĩneꞌen iraniaꞌin 12 ok takaria pyꞌa­setpe maꞌato ihay typy rakat Iesui maꞌat hanuat toĩneꞌen miꞌi miit.

"

7

1 Miꞌi hawyi Iesui hewyry raꞌyn yi Karireia puo. Yt hewyry teran i yi Iuteu puo katu­pono yi Iuteu piaria iꞌauka teran."

2 Mekewat eꞌat pe tuwat raꞌyn miitꞌin yne tawa kaipyi Ieru­sarẽi kape yi Iuteu kape tuwat tuwat ienuk hap wato nug hamo. Miꞌi tote teꞌe­ru­we­ꞌy­wy­pyi­ꞌanug ienuk hamo."

3 Miꞌi pote Iesui ywytꞌin sese teꞌe­roꞌe tope — Urueykeꞌet iꞌatuꞌe miitꞌin sem tukup­teꞌen tawa wato Ieru­sarẽi me miꞌi pote erẽtem no meiũpepyi yi Karireia pyi hawyi ereto ro yi Iuteu kape iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi itote eremo­herep epotmu­ꞌeria kape emisepap koꞌi etunug no itote wuatꞌi ehamo iꞌatuꞌe."

4 Yt naku i migꞌi wo neꞌi etunug emisepap koꞌi ahetama hit puo. Waku poꞌog wuatꞌi ehamo wuatꞌi akasa hamo etimo­herep uwe En hap kuap hamo iꞌatuꞌe Iesui ty mẽpytꞌin."

5 Iywytꞌin taꞌa­tu­we­ky­ryꞌi hap yt imohey i haype."

6 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Uheywytꞌin e yt naku i mesup areto Ieru­sarẽi kape e. Mesup yt putꞌokꞌe i te uheꞌat miꞌi tã nug hamo uheywytꞌin e. Yt naku i mio areto Ieru­sarẽi kape e maꞌato waku eweiwat tawa Ieru­sarẽi kape yne eꞌat pe eimi­ky­ꞌesat ewy e."

7 Taꞌi miitꞌin yt uwe i ipyꞌahak ehete e maꞌato uhete miitꞌin yt iꞌatu­wese kahato i katu­pono ahenoi henoi iꞌatuepe iꞌatu­minug saꞌag koꞌi e. Mesuwat rotiat koꞌi eikyꞌe haria ti maꞌato Uito yt uikyꞌe hin i e katu­pono yt haku i nug haria areꞌe iꞌatuepe pote."

8 Pyno waku eweiwat ro ienuk hap kape maꞌato Uito yt areto i te yt naku i koran areto uheywytꞌin katu­pono yt uheꞌat i pote e toꞌy­wytꞌin me."

9 Mio tã e hawyi topy­huꞌat yi Karireia pe Iesui maꞌato iywytꞌin tuwat ienuk wato hap kape."

10 Tuwat yne hawyi meiũran iꞌewyte toto Iesui yt uwe mikuap mo i toto."

11 Miꞌi hawyi itote ienuk haria tikat at Iesui aikope toĩneꞌen hap maꞌato yt uwe i ipuẽti. Miꞌi hawyi apoiꞌa­tuꞌe toꞌope — Aikope som toĩneꞌen iꞌatuꞌe."

12 Miꞌi haype teꞌe­ru­wa­nẽtup koꞌi koꞌi kahato tuete. Iraniaꞌin — Yt naku i Iesui iꞌatuꞌe aimaꞌat reran tehay wo iꞌatuꞌe. Iraniaꞌin Iesui waku iꞌatuꞌe."

13 Maꞌato — Atimohey uito Iesui yt iꞌatuꞌe i wuatꞌi ehamo katu­pono iꞌatu­ꞌa­kagnia pupi teꞌe­ro­kenꞌẽ."

14 Ienuk hap posasat pe putꞌokꞌe Iesui tawa Ieru­sarẽi me. Miꞌi hawyi toto Tupana mõtypot yat wato kape. Miꞌi tote toiꞌa­tu­muꞌe kahato."

15 Miꞌi pote Iuteuria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato — Iesui iweꞌeg kahato iꞌatuꞌe. Toikuap kahato miwan yne yne Tupana e hap iꞌatuꞌe. Uwe saĩke imuꞌe woꞌo­muꞌe haria mikuap yne koꞌi iꞌatuꞌe. Teke apo saꞌa­wyꞌi aiwe­muꞌe hawe iꞌatuꞌe katu­pono toikuap yne aimikuap koꞌi iꞌatuꞌe."

16 Mio tã iꞌatuꞌe hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Uimienoi yt uiat i e. Tupana uipo­ꞌoro hat uimuꞌe hat e."

17 Ewetunug no Tupana ehay upi imiky­ꞌesat ewy ewetunug pote ti aru meremo eweikuap uimienoi meremo — Pywo rasig tohenoi Tupana ehay eweiꞌe. Yt tuwehay pyi hin i aimuꞌe eweiꞌe uhepe ewehãꞌãg Tupana miky­ꞌesat nug hawyi e Iesui."

18 Iraniaꞌin aimuꞌe haria taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato — Waku kahato en urumuꞌe hat e hap miitꞌin kaipyi taꞌa­tu­ky­ꞌesat maꞌato yt miꞌi tã i Uito woro­ho­ꞌo­muꞌe katu­pono Tupana mõtypot hap yn uiwa­nẽtup hawe woro­ho­ꞌo­muꞌe. Tupana mõtypot reran hat ihay hãpyk kahato rakat yt heso hi rakat i e. Miꞌi hat ewy areĩneꞌen. Miꞌi kupitu woro­ho­ꞌo­muꞌe pote yt kat i saꞌag uiwa­nẽtup hawe. — Waku En e Tupana uhepe e."

19 Saꞌa­wyꞌi ti ahaꞌa­seꞌi Musei ainãpin tomiwan me maꞌato ti yt ewetunug i eipe imiky­ꞌesat ewy. Miꞌi pote uiꞌauka teran neꞌi eipe e maꞌato wãi erepot­ꞌauka i teiꞌo e Musei e Iesui."

20 Mio tã e hawyi teꞌe­roꞌe — Eeso kahato yt uwe i eꞌauka teran hat iꞌatuꞌe. Ahiag ni epiit pe iꞌatuꞌe Iesui pe."

21 Maꞌato Iesui tiꞌa­tu­wesat — Haꞌa­wyte ti atunug wẽtup wakuap yt motpap i hap eꞌat pe pote ti eipy­ꞌahak kahato uhete atimoe­hãite yt ipoĩꞌãm kuap i rakat Tupana mõtypot hap eꞌat pe pote e."

22 Maꞌato eipe iꞌewyte eipotpap mekewat eꞌat pe e. Pywo ti rat eimẽpyt tuwe­mo­herep hawyi toĩneꞌen 8 eꞌat hawyi eweiꞌahit sokpe tek taꞌyn yne eꞌat pe ahaꞌa­seꞌi Musei mienoi ewy e. Yt Musei mienoi yn i maꞌato saꞌa­wy­ꞌi­te­wuaria aiꞌy­wania ti miꞌi tã te inug 8 eꞌat toĩneꞌen hawyi taꞌa­tunug naꞌyn wuatꞌi eꞌat pe yt aipotpap i hap eꞌat pe sio yt taꞌa­tunug miꞌi tã taꞌa­tu­sa­ꞌyru toĩneꞌen 8 eꞌat hawyi taꞌa­tu­potpap."

23 Are pãi miꞌi pytkai maꞌato ti uhete yt eiwese i mekewat eꞌat piat sehãite hap nug uhepiat pote. Yt naku i eipy­ꞌahak uhete mekewat eꞌat piat wẽtup ok miit moehãite uhepiat pote e Iesui."

24 Eweiꞌywyk kahato eiwa­nẽtup hap uhetiat e. Yt iũteꞌen neiꞌo uiwesat eipe e. Waku ti eiwa­nẽtup ete miꞌi rokirẽ eweiꞌe hãpyk uhepe uwe Uito hap ete e. En yt naku i yt eweiꞌe teiꞌo uhepe iũteꞌen eipe e tewa­nĩ­kaptia pe."

25 Miꞌi pote mekewat tawa Ieru­sarẽi miaria iraniaꞌin teꞌe­roꞌe toꞌope — Iesui ti Iuteuria akag miꞌauka teran maꞌato ti topot­muꞌe kahato te iꞌatu­py­ꞌa­setpe iꞌatuꞌe."

26 Kat poteĩ aiꞌa­kagnia yt tipyhyp i iꞌatuꞌe. Mio apo taꞌa­tu­mohey raꞌyn Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat Iesui iꞌatuꞌe raꞌyn apo mio iꞌatuꞌe. Kat poteĩ yt taꞌa­tuewãi i iꞌatuꞌe."

27 Taꞌi yt uwe i raso ikuap aiũwat tawa aiũwat yi kaipywiat tut hamuat Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat iꞌatuꞌe. Taꞌi iũteꞌen neꞌi hamuat wyti tuwe­mo­herep iꞌatuꞌe maꞌato mekewat Iesui ti watikuap kahato raꞌyn aiũwat tawa pe tuwe­motag miꞌi tupono ti Iesui ti yt Tupana Mipo­ꞌoro i te iꞌatuꞌe."

28 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe haty wo — Uikuap eipe wen maꞌato yt uikuap hat i yt heremo kahato i e. Aikope pywiat Uito hap eweikuap saꞌag neꞌi e. Yt uiwehay pyi i ti ariot ehowawi. Taꞌi Pywuat hat sese wyti uipo­ꞌoro ehowawi maꞌato Miꞌi hat uipo­ꞌoro hat yt eweikuap hin i are e."

29 Maꞌato Uito atikuap kahato Uipo­ꞌoro hat katu­pono ikaipyi ariot e Iesui tehay pirik wo."

30 Mio tã e pote Iuteuria akagnia tipyhik teran naꞌyn maꞌato yt ikuꞌuro hap eꞌat i te pote yt taꞌa­pyhik kuap i te."

31 Maꞌato typyꞌi iraniaꞌin teꞌe­roꞌe toꞌope — Sio Tupana Mipo­ꞌoro aheha­kye­raꞌat hamuat meiẽ katu­pono Tupana misepap ewy raꞌyn tutunug mesuwe iꞌatuꞌe. Mio tã taꞌa­tuꞌe hawyi taꞌa­tu­mohey raꞌyn."

32 Miꞌi hawyi Tupana mohey haria akag koꞌi iꞌewyte paꞌi kororia tikuap taꞌyn iraniaꞌin miat Iesui Tupana Mipo­ꞌoro e hap. Miꞌi pote taꞌa­tu­po­ꞌoro ipyhik hamo."

33 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe miitꞌin me — Areĩneꞌen porapꞌi yn naꞌyn eiwywo katu­pono areto irane raꞌyn Uipo­ꞌoro hat kape e."

34 Miꞌi hawyi ti aru uikat eipe wen maꞌato ti aru yt uipuẽti i raꞌyn eipe e. Aikowo Uito hap kape yt eweiwat kuap i e Iesui."

35 Mio tã e pote teꞌe­roꞌe toꞌope — Aikowo irane som pyno toto yt aimikuap mo i. Wẽtup ywania tawa koꞌi kape topopy irane iꞌatu­muꞌe hamo sio topopy iraniaꞌin ywania etawa piaria aiꞌy­wania muꞌe hamo iꞌatuꞌe Iuteuria."

36 Kat toꞌe hawe — Uikat wyti aru eipe maꞌato ti aru yt uipuẽti i raꞌyn eipe e iꞌewyte — Yt eweiwat kuap i aikowo aikowo Uito hap kape e ahepe iꞌatuꞌe. Katu­pono som mio tã e iꞌatuꞌe toꞌope.

"

37 Miꞌi hawyi ienuk hap ywopope eꞌat ikahuro hamo mekewat poꞌog iwato hap eꞌat pe Iesui ipoĩꞌãm iꞌatu­py­ꞌa­setpe hawyi haty wo toꞌe iꞌatuepe — Uwe uwe teꞌy­ꞌutui miꞌi haria eweiwat ro uhowawi eiwe­ꞌyꞌu hamo e."

38 Pywo ti rat uimohey haria ti aru Tupana Pãꞌãu eiam kahato teꞌe­ro­py­huꞌat are miꞌi hawyi taꞌa­tukuap kahato Tupana are. Aikotã yꞌy tuwẽtem yrasa sese pyi at kaꞌap miitꞌin teꞌy­ꞌutui hap monik hamuat miꞌi hap ewy topy­huꞌat uimohey haria are aikotã toꞌe saꞌa­wyꞌi — Uimohey haria pyꞌa pyi aru tuwẽtem wẽtem wuatꞌi eꞌat piat yꞌy ewywuat iꞌatu­moieĩ­neꞌen hamuat e miwan me."

39 Mekewat eꞌat pe yt kat i Tupana Pãꞌãu miitꞌin pyꞌa pe. Yt tutum i te pote Iesui taꞌaipok atipy kape hawyi Tupana mimõ­typot no hawyi toimõꞌẽ Topãꞌãu wakuat tomohey haria torania pe."

40 Miꞌi hawyi itotiaria iraniaꞌin tikuap taꞌyn Iesui e hap eweiwat ro uhowawi e hap hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Pywo pe ti Miꞌi Miit wyti aimie­katup Tupana Mipo­ꞌoro aimuꞌe tehay wuat hamuat raꞌyn iꞌatuꞌe."

41 Maꞌato iraniaꞌin — Miꞌi Miit wyti Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat iꞌatuꞌe. Maꞌato iraniaꞌin — Yt wyti iꞌatuꞌe katu­pono aimie­katup aipo­rekuat koro wyti aru yt yi Karireia kaipyi i tut iꞌatuꞌe."

42 Taꞌi miwan me ti tohenoi mekewat yne miitꞌin porekuat nuat ete Tupana mipo­ꞌoro ete iꞌatuꞌe. Morekuat Tawi emiariru tawa hit Perẽi miat iꞌywãꞌĩ rakat e iꞌatuꞌe. Morekuat Tawi etawa piat iꞌywãꞌĩ rakat e miwan me iꞌatuꞌe maꞌato mesuwat Iesui yi Karireia piat. Miꞌi iꞌatuꞌe saꞌag katu­pono yt taꞌa­tukuap i Iesui ywãꞌĩ hap tawa Perẽi miat hap pote."

43 Miꞌi pote iꞌatu­wa­nẽtup hap uwe sese Iesui hap ete yt ewy i. Miꞌi pote yt toꞌo­wese i raꞌyn toꞌope."

44 Iraniaꞌin ipyhik teran Iesui maꞌato yt uwe i ipyhik kuap."

45 Miꞌi hawyi sura­raꞌin teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn paꞌi kororia kape seko etiat woꞌo­muꞌe haria akag koꞌi kape. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe sura­raꞌin me — Saꞌa­wyꞌi woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro eipe Iesui sat hamo iꞌatuꞌe kat pote pyno yt eweterut i iꞌatuꞌe."

46 Maꞌato sura­raꞌin tiꞌa­tu­wesat — Mehĩꞌin iꞌatuꞌe uruikuap Iesui ehay hawyi ikahu kahato uruipuẽti ihay miꞌi hawyi yt uruipyhyp kuap i iꞌatuꞌe katu­pono Miꞌi Miit poꞌog ikahu torania woꞌo­muꞌe haria kai ihay se rakat iꞌatuꞌe sura­raꞌin. Mio tã iꞌatuꞌe sura­raꞌin pote."

47 — Yt naku i kahato rat. Eipe apo iꞌewyte imohey haria iꞌatuꞌe heso hap ete iꞌatuꞌe sura­raꞌin me — Eweimohey ti raꞌyn apo iꞌatu­ꞌe­wyte iꞌatuꞌe."

48 Yt uwe i uruto Iesui mohey haria iꞌatuꞌe. Taꞌi eiꞌa­kagnia einãpin haria yt wẽtup ok i imohey haria topy­huꞌat iꞌatuꞌe."

49 Maꞌato iraniaꞌin aiꞌy­wania itotiaria yt tiꞌa­tukuap kahato i Musei woꞌo­nãpin hap koꞌi miꞌi pote iꞌatupap Miꞌi Miit upi maꞌato miꞌiria ti topy­huꞌat aru Tupana miꞌa­piheg wuaria iꞌatuꞌe."

50 Miꞌi hawyi maꞌato wẽtup ok iꞌatu­py­ꞌa­setpe Niku­temu e hap het rakat toꞌe iꞌatuepe."

51 — Saꞌa­wyꞌi mio tã e Tupana miwan me — Yt naku i iũteꞌen eweiꞌa­piheg wẽtup ok e. Yt naku i eweiꞌauka wẽtup ok yt iwat ihay kuap i pytkai e miwan me aiwo­ꞌo­nãpin hawe e. Yt naku i eweimohit wẽtup ok yt eweikuap i pytkai waku sio yt e. Maꞌato eipe yt aiwo­ꞌo­nãpin hap ewy i ewetunug neran Iesui ete e Niku­temu saꞌa­wy­ꞌiwuat wãtym wuano Iesui kapiat hat."

52 Miꞌi pote Niku­temu pe teꞌe­roꞌe — Pãi iꞌewyte yi saꞌag Karireia piaria apo en Iesui ewy iꞌatuꞌe."

53 Mio tã teꞌe­roꞌe hawyi yne itotiaria waꞌa­tunug haria tuwat raꞌyn iꞌatuꞌyat koꞌi kape.

"

8

1 Maꞌato Iesui toto yityꞌok kape Uriweira ypia ehap het rakat kape."

2 Itote pyi ihotꞌok hawyi hunete taꞌaipok i raꞌyn Tupana mõtypot yat wato kape. Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Iesui kape. Miꞌi hawyi taꞌapyk hawyi Iesui tiꞌa­tu­muꞌe i raꞌyn itote."

3 Miꞌi hawyi Musei miwan enoi haria iꞌewyte Tupana mohey haria akag koꞌi tõꞌẽ tõꞌẽ howawi. Taꞌa­tuerut wẽtup ok hary­poria yt naku i sese rakat taꞌa­tu­puẽti ihainia wywo yt teꞌaito wywo i. Miꞌi hawyi miitꞌin typyꞌi rakaria pyꞌa­setpe taꞌa­tue­reke Iesui kape."

4 Miꞌi hawyi woꞌo­muꞌe haria henoi Iesui pe — Woꞌo­muꞌe hat iꞌatuꞌe meiũwat hary­poria uruipuẽti wẽtup ok seꞌaito wywo yni pe iꞌatuꞌe."

5 Saꞌa­wyꞌi urunãpin hap Musei toꞌe Teute­ru­numiu 22.22 pe — Uwe eweipuẽti wẽtup ok wẽtup ok eꞌaito wywo hawyi eweiꞌauka miꞌiria nu wo mak mak wo e Musei iꞌatuꞌe. Miꞌi pote uruikuap teran ekaipyi aikotã etiky­ꞌesat urutunug meiũwat hary­poria ete yt weꞌeg hat i ete iꞌatuꞌe. Waku wati­ꞌauka nu wo sio yt iꞌatuꞌe."

6 Mio tã iꞌatuꞌe Iesui tiꞌa­parap mono taꞌa­tuerut. Miꞌi hawyi maꞌato Iesui tuwe­ꞌymyk hawyi yi kyt ete yn topũꞌĩa wo wanꞌi­wan­ꞌiꞌe."

7 Miꞌi hawyi poꞌog apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe. Miꞌi hawyi Iesui tuwe­ꞌã­pe­ꞌokꞌam hawyi toiꞌa­tu­wesat raꞌyn — Eipe yt karãpiat iꞌaparap hap nug haria pote mak makꞌe­weiꞌe ro saꞌa­wyꞌi nu wo iꞌauka hamo e."

8 Miꞌi hawyi tuwe­ꞌymyk i raꞌyn Iesui hawyi tutunug i raꞌyn yi kyt ete iwan topũꞌĩa wo."

9 Mio tã e hawyi hary­poria erut haria iꞌauka teran haria tuwat i raꞌyn Iesui kaipyi teꞌe­ru­we­mõti te kahato iꞌatu­minug saꞌag koꞌi yt uwe i mikuap koꞌi pote tuwat. Yianme nagnia saꞌa­wyꞌi tuwat hawyi watꞌymo kurum iwasuria raꞌyn tuwat. Tuwat yne hawyi topy­huꞌat Iesui yn naꞌyn mekewat iꞌatu­mierut hary­poria yt iweꞌeg i hat wywo."

10 Miꞌi hawyi Iesui ipoĩꞌãm naꞌyn hawyi toꞌe hary­poria pe — Aikopeĩ eerut haria mana e. Yt wẽtup ok i apo eꞌauka teran hanuat topy­huꞌat e."

11 Yt uwe i Mimi e. — Mana Uito iꞌewyte yt woro­ꞌa­piheg i yt woro­ꞌauka teran i nu wo e. Koitywy waku eraꞌaipok i raꞌyn eꞌyat kape maꞌato etoiat ro eminug saꞌag e. Yt etunug i raꞌyn yt eweꞌeg i hap e hary­poria pe.

"

12 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­muꞌe Tupana mõtypot yat piaria — Uito ariãty ewy aikotã ariãty timo­herep muꞌap wãtym muo hap ewy Uito atimo­herep muꞌap Tupana kapiat. Areĩneꞌen ariãty hot ewy miitꞌin wanẽtup hawe iꞌatu­wa­nẽtup hap moẽtyhot hanuat areĩneꞌen Uito e. Uwe uwe toto uhupi miꞌi hat wyti hewyry ariãty hot pe. Yt karãmuo i iꞌypyryp wuo hewyry are e Iesui."

13 Miꞌi pote iraniaꞌin akag koꞌi teꞌe­roꞌe Iesui pe — Pãi ehay kahato ewete eremo­wato teran — Uito poꞌog ereꞌe pote eeso kahato iꞌatuꞌe."

14 — Taꞌi uhehay uiwete e Iesui maꞌato pywuat ahenoi uiwetiat katu­pono atikuap kahato aikope pyi ariot iꞌewyte aikowo areto hamuat atikuap e. Eipe ti yt eweikuap hin i aikope pyi ariot aikowuat areto hamuat hap e Tupana mõtypot yat apykok haria pe."

15 Eipe yt naku i eweiꞌe iraniaꞌin me eiwa­nẽtup hap kaipyi neꞌi maꞌato Uito yt miꞌi tã atunug i iraniaꞌin me e."

16 Maꞌato — Yt naku i miꞌiria areꞌe Tupana pe ehepiat pote pywo pe e maꞌato yt areꞌe i. Yt uiwa­nẽtup hap kaipyi i areꞌe uwe waku uwe yt naku i e hap mesup. Taꞌi Uiꞌywot Uipo­ꞌoro hat wanẽtup hap kaipyi yn ni miꞌi miit waku miꞌi miit yt naku i e hap waku areꞌe. Maꞌato mesup uwe waku uwe yt areꞌe hin i ehepiat iraniaꞌin etiat mesup e Iesui uruto poꞌog e haria pe.

"

17 Iwan me ainãpin hawe mio tã e ahepe — Yt etimohey meremo i sehay yt naku i wẽtup ok ete e maꞌato typy ok toꞌo­ꞌewy kahato wẽtup ok ete aimuꞌe toꞌo­ꞌewy aiwesat wesat apoꞌwa­toꞌe hawyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa iminug pote pywo iꞌatuꞌe maꞌato yt pote yt e miwan me."

18 — Pyno Uiꞌywot ti eimuꞌe raꞌyn uhete iꞌewyte Uito woro­ho­ꞌo­muꞌe uiwete. Uruwo­ꞌo­ꞌewy kahato uruiꞌa­tu­muꞌe eipe wẽtup ehay yn miꞌi pote pywo eweiꞌe ro e."

19 — Aikope som pyno eꞌywot iꞌatuꞌe. — Pyno yt uikuap i eipe iꞌewyte yt Uiꞌywot i wyti eweikuap maꞌato uikuap eipe pote iꞌewyte eweikuap taꞌyn Uiꞌywot e."

20 Mio tã e Iesui Tupana mõtypot hap yat piaria pe iꞌatumiium Tupana piat heiam yaty­pepyi. Maꞌato yt uwe i ipytyk kuap itote katu­pono yt putꞌokꞌe i te ikuꞌuro hap eꞌat pote."

21 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i iꞌatuepe — Areto irane raꞌyn wyti mesu­wepyi e. Areto hawyi ti aru uikat kahato eipe wen maꞌato yt uipuẽti i e. Eiminug saꞌag yt hep i te turan ti aru eweipap. Yt eweiwat kuap i wyti aru aikowuat areto hap kape e."

22 Mio tã e pote teꞌe­roꞌe toꞌope — Kat tuponoĩ — Yt eweiwat kuap i wyti aru aikowuat areto hap kape e Iesui ahepe sio apo tuwe­ꞌauka irane haype iꞌatuꞌe."

23 Maꞌato Iesui toꞌe — Eipe ti mesuwat yi totiat miitꞌin wanẽtup hap ewy yn eiwa­nẽtup e eiwe­wawi yn eiwa­nẽtup. Yt eiwa­nẽtup i atipy kape e maꞌato Uito ti arewa­nẽtup kahato Tupana atipy piat wanẽtup hap ewy te e. Eipe ti eiꞌyat mesu­wa­rotiat kape yn miꞌi pote eiwa­nẽtup mesuwe maꞌato Uito ti atipy piat iꞌyat rakat e."

24 Haꞌa­wyte areꞌe ehepe — Eiminug saꞌag koꞌi yt hep i te turan ti aru eweipap yt uimohey i pote are e Iesui nagnia pe."

25 — Uweĩ pyno en iꞌatuꞌe — Saꞌa­wyꞌi pyi te raꞌyn ahenoi ehepe uwe Uito hap e. Karania wo i eweiky­ꞌesat ahenoi ehepe uwe Uito hap e Iesui."

26 Uipo­ꞌoro hat Pywuat hat sese e. Miꞌi ehay uhepiat pywo sese kahato e. Ihay yne ahenoi teran ehepe maꞌato yt naku i eweiꞌe uhepe. Atimo­herep teran ehepe eiminug saꞌag koꞌi e. Ipoity kahato te ti atimo­herep teran ehepiat uiꞌe hap are wen maꞌato ehewaure kaꞌa pe yt teke kuap i uhehay e woꞌo­nãpin haria pe."

27 Karãpe Iesui toꞌe Uipo­ꞌoro hat yt taꞌa­tukuap hin i uwe ete ihay. Yt taꞌa­tukuap i ihay Iꞌywot etiat Tupana etiat."

28 Miꞌi pote Iesui toꞌe — Maꞌato meiũran eweimo­poĩꞌãm eheykeꞌet ariaꞌyp posak ete hap eꞌat pe ti aru eweikuap taꞌyn uwe Uito e. Iꞌewyte ti aru eweikuap yt kat i atunug uiwehay pyi maꞌato Uiꞌywot ehay yn ahenoi ehepiat hap e."

29 Uipo­ꞌoro hat wuatꞌi eꞌat pe uiwywo toĩneꞌen iꞌewyte Uiꞌywot mowepit hap yn atunug e. Miꞌi pote yt karãpe i uiꞌatoiat uiweran e Iesui."

30 Miꞌi hawyi ti itote ipoity raꞌyn Iesui e hap kuap haria teꞌe­ro­py­huꞌat."

31 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Iuteuria pe tomohey pakupꞌi haria pe — Uiꞌe hap ewetunug no miꞌi pote uipot­mu­ꞌeria sese wo raꞌyn eipe maꞌato yt pote yt e."

32 Pywo ti aru ewetunug uiꞌe hap koꞌi pote ti eweikuap taꞌyn pywuat sese e. Miꞌi hawyi eipyhik hawyi eiwe­nõꞌẽ kuap taꞌyn eweipopy kuap taꞌyn e."

33 Miꞌi pote taꞌa­tu­wesat — Yt kat hin i ti urupyhik hap Uhyt iꞌatuꞌe uruto Aparãu emiari­ruꞌin uruto. Yt karãpe i miitꞌin eropat haria urutu­kup­teꞌen yt karãpe i woꞌo­pyhik hawe urutu­kup­teꞌen iꞌatuꞌe."

34 Maꞌato Iesui toꞌe iꞌatuepe — Pywo pe ti areꞌe ehepe yt nakuap i nug hap eheko pote yt eiwe­ꞌa­putsit kuap i eheko saꞌag yt nakuat i pyi maꞌato eipyhik piat ewy eweikup­teꞌen eipe e."

35 Woꞌoe­ropat haria tukup­teꞌen wuatꞌi yat puo maꞌato haꞌyru toĩneꞌen toꞌywot yat pe yn wuatꞌi eꞌat pe e. Saꞌag nug haria woꞌoe­ropat haria ewy tukup­teꞌen."

36 Tupana Saꞌyru yne ehakye­raꞌat kuap eipyhik hap kaipyi eweimohey pote. Miꞌi pote eweipopy kuap kahato. Eiwe­ꞌa­putsit kuap kahato eiminug saꞌag po pyi e."

37 Uhehay yt teke hin i eipyꞌa pe eiwa­nẽtup hawe miꞌi pote ti uiꞌauka teran eipe e. Pywo ti Aparãu emiari­ruꞌin ni eipe wen maꞌato ti eiminug koꞌi ti rat yt ahaꞌa­seꞌi Aparãu ewywuat hin i are katu­pono uikyꞌe hat ri ahaꞌa­seꞌi Aparãu e Iesui. Eipe uimienoi pun haria maꞌato Aparãu uimohey kahato hat e."

38 Atunug kahato yne Uiꞌywot mikyꞌ­wesat ewy maꞌato eiperia ewetunug yne eiꞌywot mienoi ewy e. Pywo ti rat ahenoi Uiꞌywot piat uimuꞌe yn maꞌato eiperia eiꞌywot miky­ꞌesat ewywuat yn ewetunug e Iesui."

39 Miꞌi hawyi — Uruto ti Ahaꞌa­seꞌi pot Aparãu emiariru emiariru koꞌi sese uruto iꞌatuꞌe. — U pãi e Iesui mekewat wakuat Aparãu emiariru emiariru koꞌi sese eipe pote meremo iꞌewyte uimohey haria eweikup­teꞌen aikotã ahaꞌa­seꞌi pot Aparãu waku sese nug hat maꞌato eiperia uiꞌauka teran yt Ahaꞌa­seꞌi pot ewy hin i eipe e. Pyno wẽtup ti eiꞌywot pot e Iesui."

40 Uito ti woro­ho­ꞌo­muꞌe Tupana e uhepiat hamo yn pywuat sese wo maꞌato uiꞌe hap wakuat pytkai uiꞌauka teran eipe e maꞌato uhaꞌa­seꞌi Aparãu ti yt karãpe i miꞌi tã inug neran e Iesui."

41 — Uiꞌauka teran eipe eiꞌywot sese minug ewy ewetunug neran e. — Uruto ti uruikuap ti uruꞌywot iꞌatuꞌe. Taꞌi yt iꞌywot wekuap reꞌym rakaria i ti uruto iꞌatuꞌe. Wẽtup yn uruꞌywot. Miꞌi ti Uruetu­pana iꞌatuꞌe."

42 — Taꞌi yt Tupana hin i eiꞌywot are maꞌato pywo eiꞌywot Tupana pote uikyꞌe haria eipe eweipy­huꞌat katu­pono Tupana Mipo­ꞌoro Uito e yt uiwewi i arepo­ꞌoro e Iesui."

43 Saꞌa­wyꞌi — Woro­po­ꞌoro En e Tupana uhepe hawyi ariot ehowawi Tupana yaty­pepyi ariot e Iesui. Ahenoi ehepe maꞌato yt eweikuap i kahato uimienoi koꞌi e. Eweikuap ehewaure kaꞌa pe maꞌato miꞌi hawyi meremo eweipun uimienoi ehewaure kaꞌa pyi eiwa­nẽtup hawyi e."

44 Eiꞌywot sese ti ahiag e miꞌi pote ti ewetunug neran eiꞌywot miky­ꞌesat saꞌag ok tã e. Haꞌa­wyte pyi ahiag tiꞌauka teran miitꞌin woꞌo­pot­ꞌauka hat miꞌi pote yt wẽtup i hãpyk takat sehay pywuat iwat iwanẽtup hap toĩneꞌen e. Karãpe ahiag heso tuwe­kaipyi tutunug yt niatpo hin i katu­pono yne heso rakat kaꞌiwat neꞌi ahiag topy­huꞌat e. Taꞌi heso rakaria ywot ti ahiag topy­huꞌat e Iesui."

45 — Ahenoi ehepe hãpyk takat yn mote yt eweimohey hin i heso rakat mohey haria eipe pote e."

46 Uiminug yt nakuat i kue yt wẽtup i eweipuẽti pãi e. Woro­ho­ꞌo­muꞌe kahato raꞌyn ni sehay pywuat no maꞌato ti uimienoi yt eweimohey hin i e."

47 Tupana saꞌy­ruꞌin saki­ꞌytꞌin taꞌa­tukuap kahato Tupana e hap e maꞌato eipe ti yt Tupana wanuaria i pote ti yt eweikuap i Tupana ehay e."

48 — Saꞌa­wy­ꞌi­tewuat uruꞌe hap ewy ti en iꞌatuꞌe. En ni wẽtup ywania yi saꞌag Samaria kaipywiat ti en iꞌatuꞌe. En ni ahiag ipiit piat rakat ti en uruꞌe hap ewy en iꞌatuꞌe Iesui pe."

49 — Yt kat i ti uikai ahiag katu­pono atomo­wato Uiꞌywot pytkai yt karãpe i ahiag Uiꞌywot mõtypot hat toĩneꞌen e. Eipe ti yt uimo­wato hin i e."

50 Yt atiky­ꞌesat i uhepiat waku En eiꞌe hap katu­pono wẽtup uiky­ꞌesat hat uimõ­typot hat toĩneꞌen e. Miꞌi hat ti aru yt naku i ehepe e. Miꞌi hat ti aru ehatyꞌi hatyꞌi eipe kat pote uimohit kahato eipe e."

51 Pywo ti uwe uwe inug uimienoi koꞌi miꞌi hat ti aru yt ikuꞌuro i e Iesui iꞌatuepe."

52 Miꞌi hawyi Iuteu ywania akag koꞌi teꞌe­roꞌe Iesui pe — Koityꞌi wyti uruikuap taꞌyn ahiag epiit piat hap katu­pono aseꞌi Aparãu waku sese pytkai ikuꞌuro raꞌyn iꞌewyte saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep haria yne yne ikuꞌuro raꞌyn maꞌato ereꞌe — Uwe uwe uimienoi inug miꞌi haria ti aru yt ikuꞌuro sese i ere iꞌatuꞌe."

53 Ewat ewaku hap apo poꞌog ahaꞌa­seꞌi koro Aparãu ewaku hap kai iꞌatuꞌe. Maꞌato Aparãu ikuꞌuro raꞌyn iꞌewyte iraniaꞌin Tupana ehay moherep haria iꞌatuꞌe. Saꞌa­wy­ꞌi­wuaria topap yne maꞌato En — Uwe uimienoi nug haria wyti aru yt ikuꞌuro sese i ere. Eremõ­typot kahato eremo­wato kahato pãi iꞌatuꞌe — Uito poꞌog Aparãu kawiat poꞌog saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep haria kawiat e hat ewywuat En iꞌatuꞌe Iesui pe."

54 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Uiwe­mo­wato hap yt atunug neran i uiwe­kaipyi katu­pono atunug pote meiũran yt kan hamo i uhehay eweipuẽti maꞌato uimo­wato kahato hat ti Uiꞌywot e."

55 Miꞌi hat pe Uruetu­pana En eweiꞌe maꞌato yt pywo pe i mio tã eweiꞌe kat pote yt eweikuap i pytkai e. Maꞌato Uito ti kue pãi atikuap kahato Tupana maꞌato yt atikuap i Tupana uiꞌe pote heso rakano Uito areĩneꞌen eiꞌewy kat pote ikuap hat sese Uito imiky­ꞌesat nug hat sese Uito e."

56 Saꞌa­wyꞌi ti ehaꞌa­seꞌi Aparãu taꞌa­kasa teran kahato uhut hap miitꞌin kapiat hap are. Pyno mesup ti Aparãu taꞌa­kasa raꞌyn uhut hap hawyi iwepit kahato sese topy­huꞌat raꞌyn e Iesui."

57 — Heso kahato Uhyt iꞌatuꞌe. Aseꞌi Aparãu ti nimo kahato raꞌyn ikuꞌuro maꞌato ewat ieĩneꞌen hap emotag hap yt 50 anu hin i heĩneꞌen hap iꞌatuꞌe. Pyno ti Aparãu yt taꞌa­kasa hin i kue ewawi pãi iꞌatuꞌe."

58 — Uito ti ahaꞌa­seꞌi Aparãu ywãꞌĩ hap eꞌyianmete wuat ieĩneꞌen hat e Iesui."

59 Mio tã e hawyi taꞌa­tukat nu koꞌi yi totiat mak mak hamo iꞌauka hamo taꞌa­tuꞌe maꞌato Iesui tuwemig miitꞌin sem pyꞌa­setpe raꞌyn hawyi toto raꞌyn Tupana mõtypot hap yat wato pyi.

"

9

1 Miꞌi hawyi yt Iuteu ywania potpap i hap eꞌat pe toto Iesui muꞌap upi towy­riaꞌin wywo. Miꞌi hawyi muꞌap tote toipuẽti wẽtup ok miit yt ihapytig i rakat wemo­herep toty kaipywiat yt kat kapiat i akasa hat."

2 Miꞌi hawyi Iesui wyriaꞌin apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe uwe piat iꞌaparap hap upi som Tupana tiꞌa­piheg yt ihapytig i rakat iꞌatuꞌe. Iꞌywotꞌin piat iꞌaparap hap upi toĩneꞌen yt ihapytig i sio tuwewiat iꞌaparap sese hap kaipyi Tupana miꞌa­piheg wo topy­huꞌat iꞌatuꞌe."

3 — Yt wyti uiwy­riaꞌin yt iꞌywotꞌin minug saꞌag i upi ti iꞌewyte yt iwat iminug saꞌag i upi wyti yt ihapytig i hap are maꞌato miꞌi miit yt ihapytig i rakat toĩneꞌen katu­pono meiũran Tupana tomo­herep teran miitꞌin me tuwe­mõ­typot hap tuete toimoe­hãite hawyi are e. Miꞌi pote miꞌi miit yt ihapytig i rakat toĩneꞌen are e."

4 Uiwy­riaꞌin ihotꞌok puo aipotpap kuap maꞌato wãtym putꞌokꞌe hawyi yt kat i watunug kuap are e. Miꞌi hap ewy waku atunug yne uipo­ꞌoro hat miky­ꞌesat ewy koitywy koran katu­pono meiũran ti aru yt kat i atunug kuap i. Meiũran aru iꞌypyryp ewy topy­huꞌat mesuwe hawyi yt kat i wakuat watunug kuap i iꞌypyryp kahato hap ewy pote aru e."

5 Uheĩneꞌen hap mesu­wa­rote turan Uito ti miitꞌin moẽtyhot hap ewywuat areĩneꞌen miitꞌin moꞌa­kasa hamo muꞌap Tupana kapiat moherep hamo e. Pywo ti rat uwe uwe hewyry uhẽtyhot puo miꞌi toto kuap Tupana kape are e topot­mu­ꞌeria pe."

6 Miꞌi hawyi kuituꞌe yi tote hawyi totat topo pe yi og tẽty hy wywo toiꞌa­pokik hawyi miꞌi wo toipen yt kat kapiat akasa i hat ete."

7 Miꞌi hawyi toꞌe yt ihapytig i rakat pe — Mehĩ e mowe­hasei ro mekewat yꞌy Sirue e hap woꞌosei hawe e Tupana Mipo­ꞌoro yꞌy e hap kape. Miꞌi rẽ toto raꞌyn tuwe­hasei hamo. Tuwe­hasei hawyi taꞌaipok ihapytig nakano."

8 Miꞌi hawyi tuwe­mo­herep toꞌya­ty­piaria pe hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Ihapytig apo saꞌa­wy­ꞌiwuat yt ihapytig i rakat apoꞌi­ꞌa­tuꞌe sio wẽtup ok iꞌatuꞌe. Mekewat yt kat saꞌup i miium ẽtup hat raꞌyn apo meke sio yt iꞌatuꞌe toꞌope."

9 Taꞌi miꞌi rasom iꞌatuꞌe iraniaꞌin. — U yt miꞌi i rat iꞌatuꞌe iraniaꞌin. Iꞌewywuat neꞌi rat maꞌato yt miꞌi i iꞌatuꞌe."

10 Uito rat e. — Aikotã pyno eraꞌa­kasa raꞌyn apo mio uhyt mimi iꞌatuꞌe."

11 — Wẽtup ok Miit Iesui e hap het rakat wyti tomi­ꞌa­pokik yi tẽty hy wywuano uhehapen hawyi ti toꞌe uhepe — Mowe­hasei ro yꞌy Sirue e hap woꞌosei hawe e uhepe hawyi areto arehasei hamo. Miꞌi hawyi ti mio araꞌa­kasa raꞌyn uheha raꞌyn e iꞌatuepe."

12 — Aikope mio emoꞌa­kasa hat iꞌatuꞌe."

13 — U yt atikuap i aikope e."

14 Miꞌi rẽ taꞌa­tuerut iha pakup takat Tupana mohey haria akag koꞌi kape katu­pono Iesui timoe­ha­pytig miꞌi yt aipotpap i hap eꞌat pe pote."

15 Miꞌi hawyi Tupana mohey haria akag koꞌi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe — Aikotã me etipuẽti ehapytig hap mehĩ iꞌatuꞌe. — Taꞌi toiꞌa­pokik yi og tẽty hy wywuat hawyi ti uhehapen hawyi arehasei hawyi ti mio uheha raꞌyn araꞌa­kasa kuap taꞌyn e."

16 Yt naku i ti rat emoehãite hat yt Tupana kaipyi i tut iꞌatuꞌe katu­pono yt aipotpap i hap eꞌat pe ipotpap emoehãite hap ete iꞌatuꞌe. Maꞌato iraniaꞌin teꞌe­roꞌe — Kat pote yt Tupana kaipywiat i Miꞌi Miit eweiꞌe iꞌatuꞌe. Yt Tupana kaipywiat i Miꞌi Miit pote aikotã som pyno wakuat sese tutunug kuap yt Tupana Mipo­ꞌoro i Miꞌi Miit pote iꞌatuꞌe iraniaꞌin. Uruikuap taꞌyn yt naku i nug haria po wo Tupana yt ipotpap i iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi yt toꞌo­ꞌe­wy­ꞌewy i raꞌyn teꞌe­ru­wa­nẽtup."

17 Miꞌi hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe ihapytig nakat pe — Aikotaĩ eĩ pyno erewa­nẽtup mekewat emoeha­pytig hat ete apoꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi toiꞌa­tu­wesat — Taꞌi Tupana ehay enoi hat wyti Miꞌi e iꞌatuepe."

18 Miꞌi hawyi Iuteu ywania akag koꞌi yt timohey i saꞌa­wyꞌi yt iha i rakano toĩneꞌen hap. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­kaykay iꞌywotꞌin apota­ꞌa­tuꞌe hamo."

19 Iꞌywotꞌin putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi Iuteu ywania akag koꞌi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe — Eimẽpyt apo meiũ iꞌatuꞌe. Pywo apo toꞌy­wãꞌĩ pyi te yt kat i taꞌa­kasa iꞌatuꞌe. Pywo pote aikotã mio taꞌa­kasa iꞌatuꞌe iꞌywotꞌin me."

20 — Miꞌi hat ti rat urumẽpyt iꞌatuꞌe iꞌywotꞌin. Pywo ti toꞌy­wãꞌĩ pyi te ti yt kat i taꞌa­kasa maꞌato mio uruto wyti yt uruikuap i aikotã me toipuẽti teha­pytig hap iꞌatuꞌe iꞌewyte uwe imoeha­pytig hat yt uruikuap i iꞌatuꞌe."

21 — Pyno apoꞌe­weiꞌe ro tope. Itag naꞌyn tohenoi kuap som iꞌatuꞌe iꞌywotꞌin apoꞌe haria pe."

22 Mio tã hap ewy teꞌe­roꞌe katu­pono Iuteu ywania akag pupiat teꞌe­ro­kenꞌẽ haype katu­pono Iuteu akag koꞌi teꞌe­roꞌe raꞌyn toꞌope — Uwe uwe Iesui Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat wuat e hat wati­pugha aru Tupana mõtypot yat wato pyi iꞌatuꞌe. Pywo pe Miꞌi Miit aheha­kye­raꞌat hat eweiꞌe pote yt naku i eiweke poꞌog Tupana mõtypot yat wato pe urutoꞌe iꞌatuꞌe raꞌyn wuatꞌi miitꞌin me Iuteu akag koꞌi."

23 Miꞌi pote yt kat toꞌe i teran i iꞌatu­mẽpyt moehãite hap etiat. Miꞌi pote — Itag naꞌyn tohenoi kuap tã som iꞌatuꞌe iꞌywotꞌin Iuteu akag koꞌi apoꞌe haria pe teꞌe­ro­kenꞌẽ haype."

24 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­kaykay i raꞌyn mekewat Iesui mimoe­hãite iha pakup takat taꞌa­tue­wawi teꞌe­roꞌe hamo — Hãpyk to ehenoi uruepe Tupana mõtypot hap ehay wo iꞌatuꞌe yt eso teiꞌo iꞌatuꞌe. Uruikuap ti Mekewat Miit emoehãite hat yt nakuat i iꞌatuꞌe."

25 — U pãi yt atikuap i kahato koitypuo waku rakat Miꞌi Miit koitypuo yt maꞌato wẽtup hap atikuap saꞌa­wyꞌi yt kat i araꞌa­kasa kuap maꞌato mesup ti araꞌa­kasa yne raꞌyn. Miꞌi hap yn atikuap kahato are e."

26 — Aikotã eĩ pyno tutunug emoꞌa­kasa hamo apoꞌi­ꞌa­tuꞌe i."

27 — Ahenoi henoi raꞌyn ti ehehamo aikotã uipo­hagnug hap e. Kat poteĩ eweikuap kahato teran uiwẽ pyi uimoe­hãite hap e. Eweipy­huꞌat teran apo hemiitꞌin wo haype e."

28 Mio tã e pote iꞌatu­py­ꞌahak kahato tuete — Yt naku i en iꞌatuꞌe. En wyti iwat hemiit maꞌato uruto ti aseꞌi Musei emiitꞌin naꞌyn iꞌatuꞌe."

29 Uruto ti uruikuap kahato aseꞌi Musei mienoi Tupana ehay iꞌatuꞌe maꞌato mekewat Miit Iesui uwe mipo­ꞌoro aikope pyi tut hap ti yt uruikuap hin i iꞌatuꞌe."

30 Miꞌi hawyi iha pakup takat tuwa­nẽtup kahato hawyi toꞌe — Kat pote aikope pyi tut hap yt eweikuap i te are e. Eiwa­nẽtup to mehĩꞌin katu­pono Miꞌi Miit uimo­ꞌa­kasa raꞌyn pãi e."

31 Taꞌi watikuap taꞌyn yt nakuaria i tomi­sepap koꞌi po wo Tupana yt timo­herep i towaku nug hap koꞌi tomi­sepap koꞌi maꞌato tomõ­typot haria tehay nug haria po wo toimo­herep wakuap sese mesuwe e."

32 Yi nug hawyi te mesuwat etiat miitꞌin yt inug kuap i yt iha rakat moeha­pytig hap maꞌato mesup ti toĩ naꞌyn woꞌo­moe­ha­pytig hap. Pyno Miꞌi Miit ti Tupana kaipywiat e."

33 Yt Tupana kaipywiat i ti Miꞌi Miit pote yt uheha nug kuap hin i e."

34 Mio tã e pote poꞌog iꞌatu­py­ꞌahak tuete — Ehire pyi te ti yt nakuat i ereĩneꞌen yt eꞌywot wakuap i rakat en pãi iꞌatuꞌe. Miit yt iweꞌeg i rakat en iꞌatuꞌe. Aikotã pyno urumuꞌe teran en yt nakuat i en pytkai iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­po­re­nõtem haty wo Tupana mõtypot yat pyi mekewat iha pakup takat."

35 Maꞌato Iesui tikuap Tupana yat pywiat ipore­nõtem hap hawyi toikat raꞌyn. Toipuẽti hawyi toꞌe tomi­moe­hãite pe — Etomohey apo mekewat Wuatꞌi Miitꞌin Ykeꞌet mekewat Tupana Saꞌyru e."

36 — Atimohey teran nat wen maꞌato yt atikuap i uwe Miꞌi Miit e. Ehenoi uhepe uwe Miꞌi Miit pote atomohey meremo Mehĩ e."

37 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Uito rat Miꞌi Miit e. Mio ti Miꞌi raꞌyn ihay ewywo e. Koitywy eraꞌa­kasa raꞌyn uhowawi e Iesui iha pakup takat pe."

38 — Taꞌi Uipo­rekuat woro­mohey kahato raꞌyn ti koitywy e Iesui pe. Miꞌi hawyi toimõ­typot kahato raꞌyn toikyꞌe kahato raꞌyn Iesui."

39 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tope — Mesu­wa­rotiat yt watikuap i kahato Tupana e haria yt aheha­pytig i e haria moeha­pytig sese hamo ariot e maꞌato iraniaꞌin watikuap kahato Tupana e haria aheha­pytig kahato e haria moeha­py­sasep hamo ariot e."

40 Miꞌi hawyi iraniaꞌin itotiaria Tupana mohey haria akag koꞌi mio tã e Iesui hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe tope — Pyno apo uruto yt ihapytig i rakaria ewywuat neꞌi ewanẽtup hawe iꞌatuꞌe."

41 — Taꞌi e Iesui yt watikuap i kahato Tupana eweiꞌe pote meremo ihapytig nakaria wo eweipy­huꞌat katu­pono ehehãite hap eweiky­ꞌesat kahato ikaipyi maꞌato mio watikuap sakpoꞌe Tupana eweiꞌe miꞌi pote yt eimoe­ha­py­hotꞌok kuap i raꞌyn Tupana e Iesui wakuaria uruto e haria pe.

"

10

1 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­muꞌe kahato hãꞌãkap wo — Pywo ti areꞌe ehepe sero­ꞌokꞌe hat ti aihũ Uweuria yat pe yt teke kuap i heꞌo­ken­ꞌypy sese puo maꞌato kokawiat iꞌahotꞌe hawuo yn teke kuap sero­ꞌokꞌe hat e."

2 Maꞌato ikaꞌiwat sese teke teꞌo­ken­ꞌypy sese puo e."

3 Karãpe akaꞌiwat tiky­ꞌesat raꞌyn hawyi tut tohũ yat eꞌoken­ꞌypy kape miꞌi okenꞌypy apykok hat tikuap yt sero­ꞌokꞌe hat i miꞌi hawyi toho­ꞌo­ken­hypꞌok e. Miꞌi hawyi ikaꞌiwat tiꞌa­tu­kaykay tuwat tohũria iꞌatuwat iꞌatuset upi e. Miꞌi hawyi ihũria tikuap taꞌa­tu­ka­ꞌiwat ehay ihay ete. Miꞌi hawyi toimo­herep muꞌap hãpyk kahato tohũ yat kaipyi e."

4 Toipo­re­nõꞌẽ yne hawyi ihũria ikohye­wyry taꞌa­tu­ka­ꞌiwat ewatꞌymo kat pote taꞌa­tukuap taꞌa­tu­ka­ꞌiwat ihay ete e."

5 Iraniaꞌin kaykay e hap yt taꞌa­tukuap i e maꞌato iraniaꞌin kaykay e hap pupi teꞌe­ro­kenꞌẽ Uweuria e Iesui woꞌo­nãpin haria pe."

6 Maꞌato wanẽtup haria yt tikuap i kat e Iesui ihay sehay hãꞌãkap wo pote toꞌe i raꞌyn Iesui iꞌatuepe."

7 — Pywo pe ti Uito ti okenꞌypy ewy uimohey haria pe e."

8 Iraniaꞌin ti uimohey haria kaykay e haria uihũria heroꞌok haria ewy tukup­teꞌen e maꞌato uihũria yt tikuap i sero­ꞌokꞌe haria ehay ihay ete taꞌa­tu­kaykay hap e."

9 Uito ti okenꞌypy ewywuat miꞌi tupono uwe uwe uimohey miꞌi hat tipuẽti teha­kye­raꞌat hap sese are aikotã aihũria apykok hat tuwe­ꞌo­ken­hypꞌok mekewat hũria yat iꞌatu­po­re­nõtem hamo iꞌatupoi hamo. Miꞌi hawyi wãtym i turan toiꞌa­tunug i raꞌyn iꞌatuꞌyat pe e. Miꞌi hap ewywuat uihũria uimohey haria apykok hat kahato areĩneꞌen e."

10 Maꞌato sero­ꞌokꞌe hat tut wyti hũria koꞌi u hamo iꞌatu­ꞌauka hamo heroꞌok hamo tut e. Uito ti ariot maꞌato uimohey haria ieĩneꞌen hap ium hamo poꞌog poꞌog ikahu saꞌa­wy­ꞌi­tewuat kawiat ium hamo e."

11 Aikotã hũria koꞌi kaꞌiwat wakuat kahato tohũria apykok waku kahato hap ewy Uito areĩneꞌen uimohey haria apykok hamo. Uito atiꞌa­tu­ꞌa­pykok kahato uihũria iꞌatu­kyꞌe haype e. Yt arekenꞌẽ hin i uiꞌauka wanĩ­kaptia piat hap pupi e. Uiꞌauka pote uiꞌauka maꞌato yt ahokꞌiwat hin i wanĩ­kaptia po pe uihũria uiꞌauka pytkai e."

12 Maꞌato wẽtup ok hũria apykok hat ti tokenꞌẽ wewuatꞌi awahuru koꞌi pupi yt ikaꞌiwat sese i pote yt towanuat sese i hũria pote e. Haꞌup kyꞌewiat yn ipotpap pote teput kahato awahuru koꞌi õꞌẽ hap pupi — Uiꞌu aru awahuru koꞌi e hawyi toꞌatoiat raꞌyn toka­ꞌi­wanuat hũria koꞌi awahuru miꞌu wo e."

13 Ipoityꞌi pote toꞌatoiat raꞌyn toka­ꞌiwat hũria hawyi awahuru koꞌi tiꞌa­tu­ꞌuka kahato raꞌyn taꞌa­tu­sytpok taꞌyn maꞌato haꞌup kyꞌesat hat potiat ipotpap takat pote yt ikyꞌe sese neꞌi toka­ꞌiwat hũria miꞌi pote ipoityꞌi hawyi teput kahato neꞌi are e."

14 Maꞌato ti Uito hũria apykok hat wakuat sese ewy Uito aikotã Uiꞌywot uikuap aikotã atikuap Uiꞌywot miꞌi hap ewy ti uihũria uimohey haria atiꞌa­tukuap Uito e."

15 Yt atoiat hin i uihũria uimohey haria awahuru koꞌi ewywuat putꞌokꞌe iꞌatuete pote yt areput hin i maꞌato taꞌa­tue­ha­kye­raꞌat kahato uimohey haria awahuru ewywuat wẽ pywiat hep hamuat e. Uiku­ꞌuro pote uiku­ꞌuro wen maꞌato yt atoiat hin i wẽtup ok uimohey hat e Iesui."

16 Yt torania i uihũria uimohey haria meiũwat ywania kaipyi pãi maꞌato iꞌewyte atiꞌa­tu­kaykay aru uimohey hanuaria wẽtup ywania kaipyi e. Miꞌiria aru woꞌo­ꞌe­wywuat tukup­teꞌen katu­pono uimohey haria wẽtup sok yn iꞌatu­ꞌy­wania pytkai e. Miꞌi hawyi wẽtup ok yn iꞌatu­ꞌa­pykok hat topy­huꞌat mekewat eꞌat pe miꞌi ti Uito e.

"

17 Uiku­ꞌuro hamuat wyti uimohey haria uihũria ehakye­raꞌat hamo e. Miꞌi tupono Uiꞌywot uikyꞌe kahato e. Miꞌi tã atunug hawyi uimoieĩ­neꞌen i raꞌyn Uiꞌywot e."

18 Saꞌa­wyꞌi toꞌe uhepe Uiꞌywot — Atiky­ꞌesat ekuꞌuro Uhaꞌyru e. Miꞌi hawyi ereĩneꞌen i hap atiky­ꞌesat e uhepe Uiꞌywot e. Miꞌi pote waku Papai are emiky­ꞌesat ewy yn ni atiky­ꞌesat are. Uiku­ꞌuro hawyi areĩneꞌen kuap i uiwewi are. Uimi­ky­ꞌesat ewy areĩneꞌen i kuap uiku­ꞌuro hawyi Papai areꞌe saꞌa­wyꞌi are e. Miꞌi tupono uikyꞌe kahato Uiꞌywot are e Iesui."

19 Mio tã e pote itotiaria Iuteu ywania akagnia tuꞌuka kahato raꞌyn taꞌa­tuehay wo"

20 — Hesoꞌok taꞌyn wyti Iesui iꞌatuꞌe katu­pono ahiag wyti tuete iꞌatuꞌe iraniaꞌin me. Kat poteĩ pyno eweikuap teran ipotmuꞌe hap iꞌatuꞌe miitꞌin me hesoꞌok taꞌyn ahiag eiam Iesui pote iꞌatuꞌe."

21 Maꞌato iraniaꞌin — Yt wyti yt wyti iꞌatuꞌe maꞌato ahiag emiit pote ti yt ihay hãpyk i iꞌatuꞌe. Aikotã ten ahiag timoe­waku yt ihapytig i rakat Iesui ewy iꞌatuꞌe Iuteu ywania akagnia pe.

"

22 Meiũran hawyi Iesui toĩneꞌen Ieru­sarẽi me wẽtup eꞌat pe iꞌaman mot ewaty pe Iuteu ywania taꞌa­tunug i raꞌyn ienuk hap tawa Ieru­sarẽi me. Taꞌa­tue­katup Tupana mõtypot hap yat saꞌa­wy­ꞌiwuat inug hap eꞌat itote."

23 Miꞌi turan Iesui hewyry itote Tupana mõtypot yat iwato rakat pe morekuat saꞌa­wy­ꞌiwuat Sarumãu eꞌoken upi hewyry."

24 Miꞌi turan Iuteu ywania akagnia teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug i raꞌyn Iesui kape apoꞌi­ꞌa­tuꞌe hamo — Kat poteĩ yt heremo i ehay iꞌatuꞌe. Uruwesat ro uwe sese En iꞌatuꞌe katu­pono uruikuap teran ewẽ pyi Tupana Mipo­ꞌoro Urupo­rekuat nuat apo En sio apo yt iꞌatuꞌe."

25 — Karania wo i raꞌyn ahenoi ehepe uwe Uito hap maꞌato ti yt uimohey i eipe e Iesui. Iꞌatu kahato raꞌyn wakuap sese yt miitꞌin minug kuap ewywuat i atunug uipo wo ehehamo uwe Uito moherep hamo uwe Uiꞌywot moherep hamo. Uiꞌywot miky­ꞌesat ewy atunug katu­pono miꞌi koꞌi wo atimo­herep kahato raꞌyn ehepe uwe Uito hap e."

26 Maꞌato ti yt uimohey i eipe ti katu­pono yt uihũria i eipe pote e."

27 Uimohey haria ti inug kahato uimi­ky­ꞌesat ewy aikotã aihũ koꞌi uihũria Uweuria koꞌi tunug aikotã taꞌa­pykok hat miky­ꞌesat ewy e. Uimohey haria kuap hat kahato Uito. Iꞌewyte taꞌa­tunug kahato uimi­ky­ꞌesat hap ewy e."

28 Atiꞌa­tu­moieĩ­neꞌen i raꞌyn uimohey haria e. Yt karãmuo i raꞌyn ti aru iꞌatu­ka­huro sese e uiwywo yn naꞌyn teꞌe­ro­py­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe aru e. Miꞌi hawyi ti aru yt uwe i raꞌyn heroꞌok kuap uipo pyi uimohey haria katu­pono atiꞌa­tu­ꞌa­pykok kahato uihũria e Iesui ahepiat."

29 kat pote Uiꞌywot poꞌog hesaika wuatꞌi kai e. Iꞌewyte Uiꞌywot wyti uimohey haria apykok hat kahato toĩneꞌen e. Miꞌi pote ti yt uwe i tihep kuap Uiꞌywot po pyi uihũria e."

30 Uiꞌywot Uito ti wẽtup ok yn e Iesui."

31 Mio tã e pote taꞌa­tusat i raꞌyn nu koꞌi yi totiat Iesui auka mak mak wuat hamo."

32 Maꞌato Iesui toꞌe — Kat poꞌypyi uiꞌauka teran nu wo e. — Ipoity kahato raꞌyn tig atunug wakuat Uiꞌywot miky­ꞌesat ewywuat ehehamo e. Kat som ehehamo atunug saꞌag neꞌi uiꞌauka teran ehepiat hamo e Iesui."

33 — Yt eminug wakuap koꞌi poꞌypyi i ti uruiꞌauka teran En iꞌatuꞌe maꞌato eꞌe hap poꞌypyi iꞌatuꞌe. En ni miit kawiat neꞌi maꞌato ti ewewi erenug Tupana wo iꞌatuꞌe."

34 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe iꞌatuepe — Saꞌa­wyꞌi ti einãpin hawe mio tã toꞌe miwan me — Eipe ti Tupana koꞌi e Tupana e."

35 Pyno watikuap taꞌyn kat e Tupana hãpyk yn tohenoi. Miꞌi kaipyi watikuap taꞌyn iwan me tohenoi raꞌyn yne ihay pywo piat hap yn e. Eipe ti Tupana koꞌi e ti Tupana saꞌa­wyꞌi tomi­ꞌai­roria tehay enoi haria pe e."

36 Iꞌewyte Uito Uiꞌywot uiꞌairo hawyi uipo­ꞌoro miitꞌin kape ihay enoi hanuat. Miꞌi hawyi areꞌe miitꞌin me — Uito ti Tupana Saꞌyru iꞌatue­ha­kye­raꞌat hamo are yn maꞌato mio tã are pote — Yt naku i kahato En eweiꞌe yt etimõ­typot i Tupana eweiꞌe uhepe."

37 Yt atunug i Uiꞌywot misepap ewywuat pote rasom yt uimohey i eipe maꞌato atunug imisepap ewywuat pote waku uimohey haria wo eweikup­teꞌen e."

38 Taꞌi atikuap yt uimohey i haria eipe maꞌato Uiꞌywot misepap ewy uiminug kape waku eweiꞌa­kasa miꞌi pote uiminug wakuap koꞌi upi waku uimohey e. Uiminug wakuap eweimohey hawyi ti rẽ meremo eweikuap taꞌyn eipyꞌa pe uiat uhesaika hap Uiꞌywot hesaika hap ok tã ne e. Uimohey hawyi meremo eweikuap eipyꞌa pe Uito Uiꞌywot wẽtup ok yn hap e Iesui."

39 Miꞌi pote taꞌa­tu­pyhik teran i raꞌyn maꞌato tuwe­ꞌa­puksit neꞌi Iesui.

"

40 Mio tã e rokirẽ Iesui toto raꞌyn topyhik teran haria kaipyi. Pya Iutãu hy sakpo saꞌa­wy­ꞌiwuat Iuwãu ieĩneꞌen miitꞌin iꞌatu­setꞌok hap kape toto."

41 Miꞌi turan miitꞌin tõꞌẽ tõꞌẽ howawi. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Iuwãu ahetꞌok hap yt kat i mowato hap koꞌi toimo­herep ahepe Tupana kaipyi. Yt karãpe i Tupana yn misepap kuap hap ewywuat tutunug ahehamo wen maꞌato mekewat imienoi Iesui etiat pywuat kahato rakat tohenoi ahepe Iuwãu iꞌatuꞌe toꞌope."

42 Miꞌi hawyi itote typyꞌi raꞌyn Iesui mohey haria pakuptia teꞌe­ro­py­huꞌat Iutãu hy sakpo.

"

11

1 Miꞌi hawyi Iesui mikyꞌe kahato Irasaru e hap het rakat iꞌahu kahato topy­huꞌat tawa hit Petania pe. Miꞌi ti toĩneꞌen itote toinytꞌin Mata iꞌewyte Maria wywo toĩneꞌen."

2 Mekewat Maria ti Iesui py koꞌi toipen saꞌa­wyꞌi mohag hy hekat rakat wywo hawyi toimogag ipy koꞌi toꞌasap wywo. Miꞌi Maria ekywyt ti iꞌahu kahato toĩneꞌen."

3 Miꞌi hawyi mana Mata iꞌewyte mana Maria teꞌe­ru­we­hay­po­ꞌoro Iesui kape — Mimi iꞌatuꞌe urukywyt emikyꞌe kahato rakat iꞌahu kahato iꞌatuꞌe iꞌatuehay tehay poꞌoro."

4 Iesui tikuap taꞌyn iꞌatu­we­hay­po­ꞌoro hap hawyi toꞌe topot­mu­ꞌeria pe — Aiwy Irasaru iꞌahu kahato pãi e maꞌato yt ikuꞌuro hamuat i wyti e. Taꞌi meiũran aru aiwy Irasaru waku hawyi miꞌi topy­huꞌat Tupana mõtypot kahato hap iꞌewyte Haꞌyru mõtypot kahato hap e topot­mu­ꞌeria pe."

5 Iesui tiꞌa­tu­kyꞌe kahato ti Mata iꞌewyte Maria iꞌewyte Irasaru."

6 Iesui miꞌa­tu­ky­ꞌeria kahato ti miꞌiria maꞌato ti yt toto i iꞌahu rakat kape. Typy eꞌat yt toto i."

7 Typy eꞌat tokosap hawyi toꞌe temiitꞌin me — Pyno toꞌiro tawa Petania yi Iuteu piat kape e."

8 Miꞌi pote iwyriaꞌin tiwesat — Urumuꞌe hat yt naku i ereto tama Iuteu kape katu­pono gaꞌatpo porap eꞌauka nu wo itote iꞌatuꞌe."

9 Miꞌi pote Iesui tiꞌa­tu­wesat — Meiũ te ti yt uiꞌauka kuap i katu­pono uheꞌat yt putꞌokꞌe i te uiꞌauka hamuat e. Aiko­hye­wyry ihotꞌok puat pote yt wataꞌat kuap i kat pote toĩneꞌen aimoẽ­tyhot hap at pote e."

10 Maꞌato wãtym naꞌyn hawyi iꞌypyryp taꞌyn ti hawyi yt aiko­hye­wyry kuap i kat pote meremo wataꞌat muꞌap upi yt kat i aimoẽ­tyhot hap aikai pote e. Miꞌi hap ewy kahato areĩneꞌen mesuwe eipy­ꞌa­setpe ariãty ewywuat eimoẽ­tyhot hap areĩneꞌen eipy­ꞌa­setpe Uito uiwy­riaꞌin e."

11 Uiwy­riaꞌin e aiwy Irasaru ti toket raꞌyn miꞌi pote areto raꞌyn mesup ihymut hamo e."

12 — Mehĩ iꞌatuꞌe waku ti iꞌahu pote mohag iket hamo iꞌatuꞌe. Tuwe­mohy hawyi ti aru meiũran waku i raꞌyn tuete iꞌatuꞌe."

13 Katu­pono iwyriaꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup iket hap kape yn yt taꞌa­tukuap i ikuꞌuro sese e hap ete ihay."

14 Miꞌi hawyi ti tohenoi raꞌyn — Uiwy­riaꞌin e aiwy Irasaru ti ikuꞌuro sese raꞌyn e."

15 Miꞌi pote toꞌiro ikuꞌuro hap kape e. Iꞌahu turan yt areto teran i howawi e. Poꞌog waku areto mesup ikuꞌuro sese rakat toĩneꞌen turan katu­pono uiminug kape eweiꞌa­kasa aru hawyi poꞌog poꞌog uimohey eipe e."

16 Miꞌi hawyi toꞌe wẽtup ok hemiit ipat rakat Tume e hap — Pyno toꞌiro aito aiku­ꞌuro iwywo e ipotmu­ꞌeria pe."

17 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe itote hawyi taꞌa­tu­henoi raꞌyn Iesui pe — Ikuꞌuro raꞌyn ewy Irasaru Uhyt iꞌatuꞌe. Gaꞌatpo 4 eꞌat raꞌyn uruisyp taꞌyn Mimi iꞌatuꞌe. Toĩneꞌen ihyp hawe 4 eꞌat raꞌyn iꞌatuꞌe."

18 Pyno tawa hit Petania yt pya hin i toĩneꞌen tawa wato Ieru­sarẽi kai aikotã aiko kapiat pya hap ewy toĩneꞌen."

19 Miꞌi pote tõꞌẽ tawa Ieru­sarẽi ikaipyi Iuteuria mana Maria mana Mataꞌin moesaika hamo mowepit hamo."

20 Mana Mata tikuap taꞌyn Iesui ut hap hawyi toto meremo raꞌyn howa kape maꞌato mana Maria yt toto i maꞌato toꞌyat pe topy­huꞌat re."

21 Miꞌi hawyi toꞌo­puẽti Iesui wywo hawyi toꞌe Iesui pe — Mimi e ikuꞌuro raꞌyn aiwy urukywyt e. Yt naku i katu­pono meiũpe ereĩneꞌen pote ti neke urukywyt yt ikuꞌuro hin i Mimi e."

22 Maꞌato miꞌi pytkai atikuap kat ehẽtup kat ehẽtup Tupana kape miꞌi pote tutum merep emiẽtup ok tã hap atikuap e Mata."

23 — Pywo mana ekywyt Irasaru toĩneꞌen i raꞌyn e."

24 — Pywo an Mimi atikuap miꞌi e atikuap aikotã aiku­ꞌuro hawyi aheĩneꞌen i hap toĩneꞌen aru e atikuap uikywyt ti aru tuwẽtem toku­ꞌuro hap pyi mekewat ikahuro hap eꞌat pe tuwe­hymut i hamuat uikywyt aito iraniaꞌin ewy te e."

25 — Mana e Uito ti meiũ ikuꞌuro rakaria moieĩneꞌen i hat sese e. Uwe uwe ikuꞌuro uimohey hano turan miꞌi miit meiũran aru toĩneꞌen i raꞌyn wuatꞌi eꞌat pe erẽtem no areꞌe aru tope hawyi e."

26 Iꞌewyte uwe uwe uimohey hano topy­huꞌat toĩneꞌen ne hap turan miꞌi miit yt karãpe i topap sese hamuat aru maꞌato topy­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe e. Mana e etimohey apo mio tã uiꞌe hap e."

27 — Pywo ti an Mimi woro­mohey kahato e. En ni Urupo­rekuat nuat Tupana Mipo­ꞌoro urumie­katup e woro­mohey kahato e. En ni Tupana Saꞌyru sese Mimi e."

28 Mio tã mana Mata toꞌe hawyi taꞌaipok i raꞌyn toꞌyat kape. Miꞌi hawyi toikaykay toky­pyꞌyt Maria iweran turan tohenoi hamo — Tut raꞌyn ti Aimuꞌe hat e. Miꞌi ti ekaykay raꞌyn Maria e."

29 Maria tikuap taꞌyn Iesui ut hap hawyi meremo ipoĩꞌãm hawyi toto raꞌyn Iesui kape."

30 Miꞌi turan Iesui yt putꞌokꞌe i te tawa Petania pe maꞌato toĩneꞌen muꞌap tote aiũpe Mata piat topuẽti hap tote."

31 Miꞌi hawyi Iuteu ywania Mariaꞌin mowepit teran haria toꞌyat pywiat Maria tome­remo hap kape teꞌe­ra­haꞌat hawyi — Pyno toto raꞌyn tokywyt Irasaru syp hap kape wyti iꞌatuꞌe. Toto raꞌyn tuwak hamo iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe. Miꞌi pote tuwat hewat­ꞌymo."

32 Miꞌi hawyi putꞌokꞌe Maria Iesui etiat hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk howawi hawyi toꞌe — Uika­ꞌiwat meiũpe ereĩneꞌen pote yt ikuꞌuro i uikywyt Mimi e."

33 Iesui taꞌa­kasa Maria wak towy­riaꞌin wywuat hap kape hawyi toha­tyꞌu kahato topyꞌa pe — Aiwy ikuꞌuro taꞌa­tu­wa­nẽtup hawe pote e."

34 — Aikopeĩ ewetopag ewehyp aiwy e. — Uruka­ꞌiwat iꞌatuꞌe toꞌiro pyno uruimo­herep epe aikope uruisyp aiwy Irasaru piit iꞌatuꞌe."

35 Miꞌi hawyi Iesui tuwak taꞌyn."

36 — Tuwak taꞌyn Iesui iꞌatuꞌe koitywy watikuap taꞌyn Irasaru kyꞌe kahato Iesui piat hap iꞌatuꞌe toꞌope Iuteuria."

37 Maꞌato iraniaꞌin teꞌe­roꞌe — Toikyꞌe pote kat pote yt tut i gaꞌatpo imoehãite hamo iꞌatuꞌe. Toimoe­hãite kuap kahato iꞌahu rakaria yt ihapytig i rakaria kat poteĩ pyno yt tut i Irasaru moehãite hamo ikuꞌuro hap eꞌyiãn me te iꞌatuꞌe."

38 Miꞌi hawyi toha­tyꞌu kahato hap wywo putꞌokꞌe aikope towy Irasaru taꞌa­tupag nu kaꞌa pe hap kape. Miꞌi hap tote saꞌa­wyꞌi ti yi py hotꞌi piat nu kaꞌa pe taꞌa­tusyp Irasaru hawyi taꞌa­tu­ꞌo­kenhyp nu wato wo."

39 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Eweho­ꞌo­ken­hypꞌok to aiwy Irasaru e. Maꞌato inyt Mata toꞌe — Yt reiꞌo Mimi katu­pono nem naꞌyn ti som urukywyt kat pote 4 eꞌat raꞌyn mekepe topy­huꞌat. Iꞌokpuk taꞌyn e. Yt naku i waho­ꞌo­ken­hypꞌok mesup e."

40 Maꞌato Iesui toꞌe — Mana Mata etiwaure raꞌyn apo muꞌap upiat uiꞌe hap epiat e. Uimohey pote ti aru eraꞌa­kasa Tupana minug wakuat sese mesup areꞌe hap etiwaure raꞌyn apoꞌe."

41 Mio tã e hawyi taꞌa­tue­roꞌok taꞌyn nu kawiat heꞌo­kenhyp hap. Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat atipy kape."

42 Miꞌi hawyi toꞌe — Uiꞌywot e waku kahato En are e. Yne eꞌat pe etikuap uiꞌe hap Papai maꞌato iraniaꞌin meiũpiaria yt tikuap hin i uipo­ꞌoro epiat hap. Miꞌi tupono uhehay ewywo iꞌatue­hamo Uipo­ꞌoro hat En hap taꞌa­tukuap hamo Papai e. Arehum ewawi Uiꞌywot Uipo­ꞌoro hat e."

43 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tehay pirik wo — Irasaru erẽtem no guꞌuro pyi e."

44 Mio tã e pote tuwẽtem meremo guꞌuro pyi Irasaru nu kaꞌa pyi topo­ꞌiꞌ­poꞌi hap tesokpe wywo topiit etiat topo etiat topy etiat toꞌakag etiat tosuwy hap sokpe wywo tuwẽtem. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Eweipo­ꞌi­poꞌi hap porop to hewyry mono e. Miꞌi hawyi Irasaru toĩneꞌen i itote waku pe ipiit tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi."

45 Miꞌi hawyi iraniaꞌin Maria upiaria teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn wakuap nug Iesui piat hap hawyi taꞌa­tu­mohey raꞌyn Iesui."

46 Maꞌato iraniaꞌin akasa haria Iesui ewanĩkap koꞌi tuwat meremo raꞌyn Iuteu akag koꞌi piat enoi hamo aikotã Iesui timoieĩ­neꞌen ikuꞌuro sese rakat hap enoi hamo."

47 Taꞌa­tukuap hawyi paꞌi watoria koꞌi iꞌatu­ꞌakag koꞌi meremo teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug naꞌyn aikotã hap kuap hamo. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Aikotã som waku watunug aru iꞌatuꞌe katu­pono yt miit mise­papnug kuap hap ewy i Iesui tunug wakuat wuatꞌi ehamo iꞌatuꞌe."

48 — Yt kat i watunug pote ti aru yt wati­pyhyp i Miꞌi Miit pote ti aru meiũran typyꞌi kahato Iesui mohey haria tukup­teꞌen aru mesuwe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi — Pywo ti Iesui yn ni waku Aipo­rekuat nuat e haria yn naꞌyn teꞌe­ro­py­huꞌat mesuwe irane iꞌatuꞌe. Miꞌi pote ti aru aipo­re­kuaria Humanu ywania iꞌatu­py­ꞌahak kahato tukup­teꞌen aiꞌy­wania ete Iesui topy­huꞌat aiꞌy­wania Porekuat no hawyi. Miꞌi pote ti aru taꞌa­tu­po­ꞌoro taꞌa­tue­su­ra­raꞌin aimoma hamo Ahetu­pana yat pugha hamo iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi ahetawa ikahu rakat taꞌa­tu­pugha yne. Aiꞌy­wania taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka torania yne yne iꞌatuꞌe."

49 Toĩneꞌen wẽtup ok paꞌi wato sese iꞌatu­py­ꞌa­setpe Paꞌi Kaꞌi­wasi e hap."

50 Miꞌi ti toꞌe — Apuete uiwy­riaꞌin e yt eweikuap i apo aikotã poꞌog waku Tupana wanẽtup hawe wẽtup ok miit ikuꞌuro ahetiano sio watopap yne yne aiꞌy­wania sio taꞌa­tu­moma yne yne aiꞌy­wania e. Poꞌog poꞌog waku wati­ꞌauka Miꞌi Miit Iesui e. Ikuꞌuro aika­wiano hawyi waku pe wato­py­huꞌat e Iuteuria pe."

51 Paꞌi Kaꞌi­wasi toĩneꞌen paꞌi wato sese mekewat eꞌat pe itote miꞌi pote Tupana ti ihay iwẽ pyi yt toikuap i pytkai. Iwẽ pyi Tupana tohenoi Tosa­ꞌyru kuꞌuro Iuteu ywania etiano hap ete."

52 Taꞌi maꞌato ti yt Iuteuria yn etiano i ikuꞌuro maꞌato iꞌewyte torania ywania ehakye­raꞌat hamo wyti ikuꞌuro. Miꞌi hawyi tutunug yne ywania kaipywiat tomẽ­pytꞌin no."

53 Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe nagnia teꞌe­ru­wa­nẽtup at aikotã waku Iesui auka hamo.

"

54 Miꞌi hawyi Iesui yt hewyry i raꞌyn tama Iuteu pe maꞌato wẽtup yi kape toto towy­riaꞌin wywo mekewat yahig Ewarĩ e hap upi pya Iuteu ywania kai hewyry.

"

55 Meiũran putꞌokꞌe i tawa Ieru­sarẽi miat Iuteuria enuk koro hap eꞌat pe. Miꞌi turan tuwat kahato miitꞌin tawa Ieru­sarẽi kape waku pe yne nug hamuat mekewat ienuk hap eꞌat koro owakai te hamo tuwat aikotã taꞌa­tueko ewy teꞌe­ruwei. Yne waku hawyi taꞌa­tu­ꞌauka taꞌa­tu­hũria Tupana mõtypot hamo."

56 Miꞌi turan tawa Ieru­sarẽi miaria tikat kahato Iesui itote aikope toĩneꞌen hap. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Tupana mõtypot hap yat iwato rakat pe hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Tut apo Iesui iꞌatuꞌe sio yt iꞌatuꞌe."

57 Miꞌi hawyi paꞌi koro koꞌi iꞌewyte Tupana mõtypot yat akag koꞌi teꞌe­roꞌe iraniaꞌin me — Eweikuap Iesui aikope toĩneꞌen pote ewehenoi uruepe iꞌatuꞌe katu­pono taꞌa­tu­pytyk teran ipyhik hamo taꞌa­tu­ꞌauka teran haype.

"

12

1 6 eꞌat mekewat ienuk koro eꞌat owakai te mekewat saꞌa­wyꞌi wanĩkap po pywiat hekatup hap eꞌat owakai te Iesui toto raꞌyn tawa Petania kape towyꞌok moieĩneꞌen i hap kape toto. Irasaru tomi­ꞌã­pe­ꞌokꞌam guꞌuro pywiat yat kape toto temiitꞌin 12 ok takaria wywo toto."

2 Itote Irasa­ruꞌin tunug ienuk wato hap Iesui etiat tuwehum hap. Itote mana Mata tipo­wyro miꞌu nug hap ete. Waku yne hawyi taꞌa­tu­kaykay Iesui hawyi teꞌe­ra­ꞌapyk taꞌyn. Irasaru taꞌapyk yparakai auri wo iꞌewyte Iesui ywytpe."

3 Miꞌi hawyi mana Maria tat topohag hy heiam haꞌup woity kahato rakat totat mohag hy Naratu pohyt kawiat haꞌup woity kahato rakat totat. Miꞌi hawyi Iesui py ete toiꞌokpun yne mekewat mohag hy iꞌewyte toimogag ipy toꞌasap mo. Miꞌi hawyi ikamhig se kahato raꞌyn iꞌyat waku kahato."

4 Miꞌi hawyi ipotmuꞌe Iuta mekewat Simãu Ikarioti saꞌyru Iesui maꞌat hanuat toꞌe"

5 — Yt kan hamo i etiꞌokpun mohag hy e. Kat poteĩ yt etiwe­neru i mekewat mohag hy hawyi haꞌup woity rakat etat hamo hawyi atum haꞌup yt hekat i rakaria pe e. Taꞌi haꞌup woityꞌi rakat ti meke 300 eꞌat motpap kapiat hap saꞌup. Haꞌup woity kahato rakat ti mekewat e mana pe."

6 Iuta tiky­ꞌesat haꞌup topo piat hap towano. Yt toikyꞌe hin i yt hekat i rakaria pytkai i katu­pono tote­roꞌok kahato 12 ok takaria wywuat tineiru heiam miat."

7 Maꞌato Iesui toꞌe — Iuta wãi mio tã ere te mana Maria pe areꞌe pãi katu­pono uiku­ꞌuro hap owakai te aheko ewy mana uipen mohag hy wo uipiit ete e."

8 Areto irane raꞌyn Uito miꞌi hawyi yt kat i aru maꞌato etum kuap emiium koꞌi uhepe e. Yt hekat i rakaria ti aru maꞌato tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe mesuwe eiwywo kat ium ehepiat hamo.

"

9 Miꞌi hawyi Iuteuria tikuap taꞌyn mekewat tawa Petania piat Iesui ieĩneꞌen hap. Miꞌi pote typyꞌi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Iesui kapiat teꞌe­ra­ꞌa­kasa hamo iꞌewyte Irasaru kapiat teꞌe­ra­ꞌa­kasa hamo imiꞌã­pe­ꞌokꞌam guꞌuro pywiat hat kapiat hamo."

10 Miꞌi hawyi Iesui mimoieĩ­neꞌen Irasaru kapiat akasa haria timohey kahato raꞌyn Iesui."

11 Miꞌi pote paꞌi kororia tikat aikotã waku Irasaru auka hamo i raꞌyn taꞌa­tukat.

"

12 Wẽtup eꞌat itote hawyi toto raꞌyn Iesui tawa Ieru­sarẽi kape. Miꞌi totiat turan ti ienuk wato hap nug haria tikuap taꞌyn Iesui ut hap."

13 Miꞌi hawyi typyꞌi raꞌyn tuwat Iesui owawi. Miꞌiria tuwat Pinawa yhop taꞌa­tupo piat wywo Iesui kape. Miꞌi wywo iꞌatuehay wepit kahato — Waku ti rat En. Waku ti rat En Uhyt Mimi iꞌatuꞌe. En ni Tupana Mipo­ꞌoro aiꞌy­wania Porekuat iꞌatuꞌe. En ni Tupana Mipoi­tyro poꞌog waku torania kawiat hat aiꞌy­wania Porekuat nuat Isareu ywania Porekuat nuat iꞌatuꞌe. Waku ti rat En Uhyt Mimi iꞌatuꞌe haty wo Iesui pe."

14 Miꞌi hawyi Iesui tipuẽti ihũ Iumetiu."

15 Miꞌi tote taꞌapyk aikotã saꞌa­wy­ꞌite miwan me Sakaria 9.9 pe Tupana toꞌe hap ewy — Tawa Siãu piaria woro­ho­ꞌoe­ha­kye­raꞌat teran ehewa­nĩ­kaptia po pyi e. Yt eweikenꞌẽ poꞌog teiꞌo tawa Ieru­sarẽi piaria katu­pono atipo­ꞌoro irane Eipo­rekuat sese ehowawi eheha­kye­raꞌat hamo e. Miꞌi Miit ti aru atipo­ꞌoro ehowawi apykpe eihũ Iumetiu mẽpyt rote tut irane e miwan me Tupana e hap."

16 Iesui emiitꞌin yt tikuap i kahato yianmiat aikotã aru Tupana e hap koꞌi miwan miat Iesui etiat miwan miat maꞌato Iesui tuwẽtem guꞌuro pyi hawyi iꞌatu­wa­tetup kahato Tupana e hap kape hawyi — Meiẽ iꞌatuꞌe Iesui tunug yne mesuwe aikotã aikotã Tupana toꞌe yianme miwan me e hap ewy kahato aikotã iwan miat Tupana e hap ewywuat Iesui tunug naꞌyn iꞌatuꞌe. Iesui taꞌaipok atipy kape hawyi taꞌa­tukuap aikotã iwan miat Tupana e hap ewywuat Iesui tunug raꞌyn taꞌa­tukuap taꞌyn.

"

17 Miꞌi hawyi Iesui wy Irasaru moieĩneꞌen pakup i hap kapiat akasa haria henoi henoi kahato raꞌyn tawa Ieru­sarẽi miaria pe aikotã Iesui tihep Irasaru guꞌuro pywiat hap taꞌa­tu­henoi henoi aikotã Iesui tunug yt miitꞌin mikuap ewy i tomi­sepap koꞌi taꞌa­tu­mo­herep miitꞌin me itote."

18 Miꞌi pote ti miitꞌin tõꞌẽ kahato Iesui kuap hamo."

19 Miꞌi pote Iuteu woꞌo­nãpin haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt naku i katu­pono miitꞌin iꞌatupap kahato raꞌyn Iesui upi iꞌatuꞌe. Yt naku i katu­pono taꞌa­tunug neran Iesui Iꞌatu­po­rekuat nuat iꞌatuꞌe. Wãiwa­toꞌe kahato pytkai ahepiat taꞌa­tu­nãpin hap yt taꞌa­tu­mohey hin i aiwat wãiꞌaiꞌe hap iꞌatuꞌe. Yt naku i tuwat tuwat Iesui upi iꞌatuꞌe toꞌope."

20 Miꞌi turan wẽtup ywania yi Karasia kaipy­wiaria putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe tawa Ieru­sarẽi me Tupana mõtypot hamo mekewat ienuk koro hap eꞌat pe."

21 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­hẽtup Iesui emiit Wiripi pe — Uhyt uruehay teran Iesui wywo iꞌatuꞌe mekewat Wiripi pe yi Karasia kaipywiat tawa Petsaita kaipywiat."

22 Miꞌi hawyi Wiripi toto Ãtere kape yi Keresia ehay enoi hamo wẽtup ywania miẽtup enoi hamo. Miꞌi hawyi tuwat typy ok Iesui kape topot­mu­ꞌeria."

23 Miꞌi hawyi Iesui tikuap toky­ꞌesat hap Keresia ywania piaria hap hawyi toꞌe — Uimõ­typot hap eꞌat yt pya hin i e. Miitꞌin Ykeꞌet areĩneꞌen pytkai uiku­ꞌuro hamuat raꞌyn maꞌato uiku­ꞌuro hawyi wyti aru uimõ­typot hap eꞌat putꞌokꞌe e."

24 Pywo ti areꞌe kat iãꞌỹi yt misyp i te pytkai yt ikuꞌuro i maꞌato toĩneꞌen maꞌato wẽtup yn toĩneꞌen. Maꞌato ikuꞌuro pote meiũran hẽtyt hawyi tuwe­motag hawyi haat kahato raꞌyn are e."

25 Uwe uwe mesu­wa­rotiat ieĩneꞌen hap yn kyꞌesat haria ti aru yt ipuẽti i raꞌyn toieĩneꞌen pakup i hap e. Iꞌewyte uwe uwe mesu­wa­rotiat toĩneꞌen hap kawiat waureꞌe hat wyti aru ipuẽti ipakup i toĩneꞌen hap yt karãmuo i ikahuro rakat e Iesui."

26 Eweiky­ꞌesat uhemiit no pote ewetunug no uimi­ky­ꞌesat ewy e. Aikope aikope areĩneꞌen miꞌi hap upi iꞌewyte uhaipe­piaria uhemiitꞌin tukup­teꞌen e. Iꞌewyte uwe uwe uheropat hat Miꞌi pe Tupana toꞌe — Waku kahato en e Tupana wuatꞌi miitꞌin ehamo e."

27 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Tupana pe — Uiꞌywot e kat areꞌe kahu epe sio Papai etiꞌywyk to uhepiat hoꞌopot hap uiku­ꞌuro tet pupi are sio yt Papai e. Pyno yt naku i miꞌi tã areꞌe epe kat pote uiku­ꞌuro miitꞌin ehakye­raꞌat hamo ariot mesuwat yi kape e. Ahatyꞌu kahato uiwa­nẽtup hawe kat e hap waku areꞌe epe Papai e."

28 Etomo­herep to ewaku hap wuatꞌi miitꞌin piat ekuap hamo eset kuap hamo e. Miꞌi pote Tupana tiwesat — Uhaꞌyru e pywo ti uhewaku hap atimo­herep taꞌyn. Miꞌi hawyi iꞌewyte atimo­herep pakup i raꞌyn miitꞌin me e Tupana haty wo atipy kaipyi."

29 Mio tã e hawyi miitꞌin typyꞌi rakaria mekewat atipy kaipywiat sehay kuap haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Mio ti huruꞌe hap ewy ihay iꞌatuꞌe. Maꞌato iraniaꞌin — Atipy kaipywiat miit wyti mio ihay Iesui kape iꞌatuꞌe."

30 Maꞌato Iesui toꞌe. Yt uhepe yn wyti mio sehay tut maꞌato ehepiat ikuap hamuat wyti e. Tupana tiky­ꞌesat kahato uimohey ehepiat hap are e."

31 Koitywy wyti putꞌokꞌe raꞌyn Tupana eꞌat uwe uwe uimohey haria sese uwe uwe yt haria moherep hamuat uwe waku uwe yt e hamuat eꞌat mesup e. Koitywy iꞌatu­po­rekuat mesu­wa­rotiat ahiag Tupana tisopo hamuat eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn e."

32 Karãmuo miitꞌin uimo­ꞌã­pe­ꞌokꞌam ariaꞌyp posak ete yi tote­pywiat miꞌi turan ti aru atiꞌa­tuekyi yne ywania uhowawi uiwano raꞌyn e."

33 Mio tã e toimo­herep toꞌauka hamuat temiitꞌin me."

34 Miꞌi pote itotiaria — Uruykeꞌet kat pote — Uiku­ꞌuro irane ereꞌe iꞌatuꞌe maꞌato urunãpin haria iraniaꞌin yt ewat ehay ewy i iꞌatuꞌe katu­pono — Tupana Mipo­ꞌoro wyti aru yt ikahuro rakat i e miwan me iꞌatuꞌe uruepe. Miitꞌin Ykeꞌet apo en sio yt iꞌatuꞌe. En Tupana Mipo­ꞌoro Urupo­rekuat nuat sio yt iꞌatuꞌe. Kat pote — Uiku­ꞌuro irane ereꞌe Mehĩ iꞌatuꞌe."

35 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Uito eimuꞌe hat wyti areĩneꞌen ariãty ewy muꞌap Tupana kapiat moherep hamuat. Ariãty ewy areĩneꞌen e maꞌato uiꞌauka irane hawyi porap taꞌyn ti hasep ariãty eipy­ꞌa­setpiat e. Meiũran ti aru yt ehewyry kuap i iꞌypyryp we e. Miꞌi pote waku mesup ti uimohey ro e."

36 Mio areĩneꞌen eipy­ꞌa­setpe turan uimohey ro e. Eweikup­teꞌen no ariãty hot pe uhytꞌiꞌin manaꞌin e. Taꞌi uimohey hawyi ariãty ewywuat eweipy­huꞌat eiwa­nẽtup hawe eipyꞌa pe katu­pono uimohey hawyi areĩneꞌen eiwywo mesup mũki­ꞌite wuatꞌi eꞌat pe areĩneꞌen eiwywo e. Miꞌi hawyi eweipy­huꞌat ariãty hot mẽpytꞌin e Iesui. Mio tã toꞌe hawyi toto raꞌyn yt tomohey i haria pyꞌa­setpyi."

37 Iwato tomi­sepap tutunug iꞌatu­py­ꞌa­setpe yt iꞌatu­mi­sepap yt ewy i tutunug wen maꞌato yt taꞌa­tu­mohey hin i. Miꞌi hawyi toto iꞌatu­ꞌya­ty­pepyi pya kahato aikope yt taꞌa­tu­puẽti kuap i hap kape tuwemig Iesui."

38 Aikotã saꞌa­wyꞌi Tupana ehay moherep hat Isaia toꞌe hap ewy — Tupana e atiꞌa­tu­muꞌe kahato ehay wo maꞌato yt uhehay mohey hin i emimo­herep esaika hap yt taꞌa­tu­mohey hin i taꞌa­tukuap pytkai. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn yne emisepap koꞌi eminug koꞌi kape pytkai yt taꞌa­tu­mohey hin i Emipo­ꞌoro e Isaia 53.1 pe nimo te Iesui e hap etiat."

39 Iuteu akagnia yt timohey teran i Iesui aikotã saꞌa­wyꞌi Isaia mienoi ewy."

40 Mio tã e Isaia miwan me 6.10 pe Iesui etiat — Atimo­herep kahato esaika hap wen maꞌato yt teꞌe­ra­ꞌa­kasa teran i e. Atiꞌa­tu­muꞌe kahato ehay ikahu rakano wen maꞌato yt taꞌa­tu­mohey hin i ehay uiwẽ piat Tupana e. Miꞌi pote iꞌatu­minug saꞌag koꞌi yt atipuruk kuap i raꞌyn e."

41 Isaia nimo te taꞌa­kasa yianmete Iesui ewaku hap kape tomu­ꞌetu hawyi."

42 Maꞌato Iuteu akagnia Iesui mohey haria tukup­teꞌen itote wen maꞌato — Uito Iesui mohey hat yt iꞌatuꞌe i miitꞌin ehamo kat pote teꞌe­ro­kenꞌẽ — Wahenoi imohey hap pote aipugha neꞌi aiwo­ꞌo­muꞌe hap pyi iꞌatuꞌe. Miꞌi pote Iesui mohey hat uito yt iꞌatuꞌe i teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato iraniaꞌin akag koꞌi pupi pote."

43 Katu­pono miitꞌin kaipyi — Waku kahato en e hap taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato poꞌog poꞌog Tupana kaipywiat — Waku en e hap kai. Taꞌa­tu­kyꞌe poꞌog miitꞌin kyꞌe hap Tupana kyꞌe hap kai."

44 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tehay pirik wo iꞌatuepe — Uwe uwe uikuap haria miꞌi haria yn uipo­ꞌoro hat kuap haria pãi e."

45 Uwe uwe uimohey haria miꞌi haria uipo­ꞌoro hat mohey haria iꞌewyte teꞌe­ro­py­huꞌat maꞌato yt pote yt e."

46 Taꞌi ariãty ewy uipo­ꞌoro mesuwat yi totiaria moẽtyhot hamo e. Uwe uwe uimohey haria ti ariãty hot puo ikohye­wyry hawyi iꞌypyryp we yt ikohye­wyry hin i katu­pono uimohey hat Tupana kuap hat topy­huꞌat e."

47 Atiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat teran kahato mesuwat yi totiaria. Miꞌi hamo yn ariot meikowo maꞌato tukup­teꞌen mesuwe uimienoi pun haria e. Taꞌi uimienoi taꞌa­tukuap hawyi — Yt atunug neran i iꞌatuꞌe e. Maꞌato yt ahoꞌo­sa­tyꞌi satyꞌi teran i miꞌiria katu­pono iꞌatue­ha­kye­raꞌat hamo yn uipo­ꞌoro e."

48 Koran te yt kat i areꞌe iꞌatuepe — Woro­ho­ꞌo­ꞌa­piheg aru yt areꞌe i uipun haria pe uimienoi pun haria pe. Koran te yt kat i areꞌe iꞌatuepe maꞌato meiũran aru karãpe ikahuro hap eꞌat pe ti aru miꞌiria uipun haria uhehay pun haria pe Tupana toꞌe aru — Yt naku i eipe are woro­ho­ꞌokuap eipe. Eheĩneꞌen hap eꞌat pe Uhaꞌyru mohey ran haria eweikup­teꞌen miꞌi pote woro­ho­ꞌo­ꞌa­piheg eipe wuatꞌi eꞌat pe e Tupana irane yt uimienoi pun haria pe e."

49 Uipo­ꞌoro hat ehay moherep hat Uito. Yt ihay i uiwẽ pyi pote yt uhehay kuap i Uito e. Mio tã e Uiꞌywot hap yn uhehay wo pãi."

50 Ikahu kahato Uiꞌywot e hap atipuẽti katu­pono ihay upiaria wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hanuaria teꞌe­ro­py­huꞌat e. Miꞌi pote iꞌe hap yn tuwẽtem uiwẽ pyi miitꞌin moieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat e hap. Tupana — Ereĩneꞌen no wuatꞌi eꞌat pe toꞌe hawyi ereĩneꞌen aru waku pe toꞌe hap ewy aikotã uiꞌe hap mesup hap ewy e Iesui ienuk haria pe.

"

13

1 Miꞌi totepyi ienuk koro eꞌat owakai te Iesui tikuap taꞌyn topyꞌa pe taꞌaipok Toꞌywot kapiat hamuat mesuwat yi tote­pywiat hamuat toikuap taꞌyn. Iesui tiꞌa­tu­kyꞌe kahato temiitꞌin mesu­wa­ro­tiaria. Toiꞌa­tu­kaykay saꞌa­wyꞌi miꞌi hawyi toiꞌa­tu­muꞌe kahato. Iesui toĩneꞌen mesuwat yi totiat turan toiꞌa­tu­kyꞌe kahato temiitꞌin hawyi toku­ꞌuro hap kape iꞌewyte toiꞌa­tu­kyꞌe."

2 Miꞌi haype teꞌe­renuk hap tote Simãu Ikarioti saꞌyru hemiit Iuta e hap piit pe ahiag teke raꞌyn Iesui maꞌat hamuat raꞌyn."

3 Meiẽpe Iesui tikuap taꞌyn Tupana esaika hap torania yne raꞌyn topy­huꞌat ipiit pe. Miꞌi pote topyꞌa pe topo piat hap toikuap tuwewi Tupana kaipywiat tut hap iꞌewyte Tupana kapiat toto hamuat toikuap topyꞌa pe itote."

4 Toikuap hawyi tenuk kahu hawyi Iesui ipoĩꞌãm naꞌyn miꞌi hawyi tuwe­ka­misa wato hep hawyi tuwe­ꞌok­poꞌi wato wepotip hamo toꞌokhak puat."

5 Miꞌi te soꞌo­satꞌe yꞌy kuiꞌa pe hawyi toiꞌa­tu­pysei raꞌyn temiitꞌin. Waku hawyi toiꞌa­tu­py­mogag tomi­poꞌi toꞌokhak puat tomi­poꞌi wo."

6 Miꞌi hawyi Peteru pysei hamo tokosap maꞌato Peteru toꞌe — Yt naku i uipysei En katu­pono Uika­ꞌiwat neꞌi En Mehĩ e."

7 Maꞌato Iesui tiwesat — Woro­pysei raꞌyn Peteru e mio maꞌato yt etikuap te kan hamo woro­pysei e. Meiũran ti aru maꞌato etikuap taꞌyn uhyt e."

8 Miꞌi pote Peteru toꞌe — Yt karãpiat uipysei hat i En e haty wo. — Maꞌato yt woro­pysei i pote yt Ekaꞌiwat no i poꞌog areĩneꞌen Uito e."

9 — Pyno Uika­ꞌiwat yt uipy yn i ro etikoho maꞌato uipo uhowa etikoho ro wy e."

10 — Peteru e etikuap taꞌyn aikotã wei kahu haria wyti teꞌe­ru­we­pysei yn naꞌyn putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi e. Tupana tipuruk yne eminug saꞌag koꞌi hawyi ti ereĩneꞌen misei ewy e."

11 Taꞌi misei rakaria ewy raꞌyn yne eipe maꞌato wẽtup ok epyꞌa­setpiat ipitpit re rakat ewy yt misei i rakat ewy toĩneꞌen e Iesui Iuta piat katu­pono tomaꞌat hamuat Iutai toikuap haype."

12 Toiꞌa­tu­pysei yne hawyi tuwe­ka­misa wato pag i raꞌyn hawyi taꞌaipok yparakai kape taꞌapyk hamo. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Eweikuap apo kat pote woro­ho­ꞌo­pysei e."

13 Pyno ahenoi — Urumuꞌe hat Urupo­rekuat no En eweiꞌe ti uhepe e. Taꞌi Miꞌi ti Uito are. Uito ti Eipo­typot Uito ti eimuꞌe hat e."

14 Taꞌi Uito ti Eipo­rekuat sese Eimuꞌe hat sese Uito maꞌato ti woro­ho­ꞌo­pysei semiit poꞌog yi kape hat ewy Uito e. Miꞌi tupono aikotã Uito ewy waku eweikup­teꞌen wuatꞌi eropat hanuaria Uito ewy e."

15 Uiminug ehetiat ewy woꞌoe­ropat haria ewy ro eweikup­teꞌen Uito ewy e."

16 Yt naku i watoꞌe aipyꞌa pe — Uito poꞌog iraniaꞌin kai miꞌi pote waku iraniaꞌin uheropat at kaꞌap yt naku i watoꞌe. Waku poꞌog wato­py­huꞌat iraniaꞌin powyro haria iraniaꞌin eropat hanuaria ewy e. Uito Eika­ꞌiwat wuatꞌi powyro hat areĩneꞌen e. Eipo­wyro hat areĩneꞌen eipysei hat Uito e. Miꞌi pote waku eipe uhemiitꞌin ewy eweikup­teꞌen wuatꞌi miit eropat hamo e. Iꞌewyte — Yt uipopap i motpapnug hamo yt eweiꞌe teiꞌo katu­pono Eipo­ꞌoro hat wuatꞌi miit powyro hat e. Uimi­po­ꞌo­roria eipe miꞌi pote waku uiꞌewy ewehe­ropat miitꞌin e. Waku uiꞌewy eweikup­teꞌen semiit ewy katu­pono uhaipe­piaria eipe uipot­mu­ꞌeria eipe uhemiit eipe uimi­po­ꞌoro koꞌi eipe e. Eipysei hat Uito pytkai e yt naku i eiwe­mo­wato poꞌog uikai e. Waku yi kape eweikup­teꞌen uiꞌewy e."

17 Uito ti Eika­ꞌiwat maꞌato woro­ho­ꞌo­pysei semiit ewy. Miꞌi tupono eweikup­teꞌen no woꞌoe­ropat haria uiꞌewy e. Miꞌi ewetunug pote Tupana mowepit kahato haria wo eweikup­teꞌen e Iesui iꞌatuepe."

18 Atikuap kahato ti uikyꞌe haria maꞌato wẽtup aipy­ꞌa­setpiat uimaꞌat hanuat. Miꞌi miit aikotã saꞌa­wyꞌi miwan me Saumu 41.9 pe Tupana toꞌe mio tã e — Uimiꞌu suꞌu haria pyꞌa­setpe ti aru toĩneꞌen woro­maꞌat mo e hat e. Mio tã e hap ewy wyti aru topy­huꞌat mesup e."

19 Mio ahenoi kahato ehepe aikotã aikotã taꞌa­tunug uhetiat hamuat iꞌewyte ehetiat hamuat e. Miꞌi hap putꞌokꞌe uiꞌe hap ewy hawyi poꞌog naꞌyn uimohey eipe katu­pono yne uiꞌe hap ewy yne tuwe­mo­herep aru katu­pono pywuat sese uiꞌe hap e."

20 Pywo ti uwe uwe uimi­po­ꞌo­roria pe — Ereke ro e hat iꞌewyte uhepiat ereke ro e hat e Iesui. Miꞌi hawyi iꞌewyte uwe uwe uhepiat — Ereke ro e hat iꞌewyte uipo­ꞌoro hat piat ereke ro e hat e.

"

21 Mio tã toꞌe rokirẽ Iesui hatyꞌu tuwa­nẽtup hawe hawyi toimo­herep tehay — Pywo ti aru wẽtup ok aiwywuat hat wyti aru uimaꞌat hamuat hat e. Haty kahato uipyꞌa pe miꞌi hap ete e temiitꞌin me."

22 Mio tã e raꞌyn hawyi teꞌe­ra­haꞌat toꞌoe­wawi — Uwe pe som mio tã e iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup."

23 Pyno wẽtup ok imikyꞌe kahato iꞌywytpiat iwy tuwe­ꞌa­kyt­ꞌanug Iesui ãtiyp pyke."

24 Miꞌi pote Peteru ipomeru Iesui etiat wepehik hat kape toꞌe hamo uhepe — Apoꞌere kahu uwe som emaꞌat hanuat Mehĩ ere kahu e."

25 Miꞌi hawyi Iesui etiat wepehik hat apoꞌe — Uwe som pyno emaꞌat hat Uhyt e."

26 Mio tã e hawyi Iesui tiwesat — Koran uimaꞌat hat pe ti atipukꞌa miꞌu moĩ me man hawyi ti aru atum tope e. Miꞌi atunug kahu hawyi meremo etikuap uwe uimaꞌat hat e Iesui uhepe Iuwãu me. Miꞌi hawyi Iesui tat man hawyi totopag imoĩ me hawyi tutum uhyt Iuta pe Simãu Ikarioti saꞌyru pe tutum."

27 Miꞌi totat man Iesui po pywiat turan ahiag potypot Satanai e hap het rakat teke raꞌyn uhyt Iuta piit pe. Miꞌi hawyi toꞌe Iesui tope — Pyno aikotã etunug neran hap etunug no meremo mehĩ e Iuta pe."

28 Maꞌato yparakai ywytpiat apyk haria yt ikuap hin i kat toꞌe hawe mio tã e hap e Iuta piat hap."

29 Maꞌato teꞌe­ru­wa­nẽtup Iuta poꞌoro ienuk hap miꞌu kyiꞌat hamo mio tã e hap toꞌe Iuta pe sio toipo­ꞌoro saꞌup mõꞌẽ hamo toipo­ꞌoro saꞌup wywuat ihaky­ꞌeꞌi rakaria piat imõꞌẽ hamo sio iꞌatuꞌe. Kat pote Iuta po pe tineiru eiam toĩneꞌen miitꞌin miium koꞌi eiam apykok hat toĩneꞌen pote."

30 Miꞌi hawyi Iuta tat kahu man Iesui po pyi hawyi meremo toto raꞌyn Iesui maꞌat hamo. Tuwẽtem hawyi wãtym naꞌyn iꞌypyryp wuo toto."

31 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Iuta saipekai — Pyno koitywy waku raꞌyn katu­pono koitywy ti putꞌokꞌe raꞌyn Tupana mõtypot sese hap eꞌat e. Mesup taꞌyn ti Uito Eheykeꞌet auka hap eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn e maꞌato ti aru itote Tupana ewaku hap atimo­herep taꞌyn wuatꞌi ehamo pãi e. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi — Waku kahato En Tupana iꞌatuꞌe aru iꞌewyte — Waku kahato En iꞌatuꞌe aru uhepe e."

32 Uimi­mõ­typot kahato Tupana topy­huꞌat uiku­ꞌuro hap eꞌat pe. Atimõ­typot Uiꞌywot hawyi uimõ­typot kahato. Miꞌi tutum uhepe aru tomõ­typot hap ok tã. Tuwe­mõ­typot hap ok tã Uiꞌywot tum aru uhepe. Atimõ­wato Uiꞌywot wuatꞌi ehamo mesu­wepyi e. Taꞌi wẽtup miit ewywuat yn uruto Uiꞌywot Uito e. Meremo irane uimõ­typot wuatꞌi ehamo e Iesui."

33 Uimẽ­pytꞌin areĩneꞌen porap yn ni eiwywo mesu­wa­rote e. Areto hawyi maꞌato uikat wyti aru mesuwe eipe maꞌato ti aru yt uipuẽti i kahato e. Haꞌa­wyte wuat uiꞌe hap ewy ti — Yt eweiwat kuap i te Uito hap kape e. Saꞌa­wy­ꞌiwuat uiꞌe Iuteuria piat hap ewy mio areꞌe ehepe uimẽ­pytꞌin e Iesui."

34 Einãpin pakup hap ahenoi ehepe eiwo­ꞌo­kyꞌe uhemiitꞌin woro­ho­ꞌo­kyꞌe hap ewy. Eiwo­ꞌo­kyꞌe uhemiitꞌin woro­ho­ꞌo­kyꞌe kyꞌe hap ewy e."

35 Miꞌi tã ewetunug pote iraniaꞌin eikuap taꞌyn eipe uhemiitꞌin sese hap e 11 ok takaria pe.

"

36 Miꞌi hawyi ipotmuꞌe Simãu Peteru toꞌe Iesui pe — Aikowo aru pyno ereto Uruka­ꞌiwat e. — Koran te ti yt ereto kuap i te uhupi Peteru are maꞌato meiũran ti aru uhupi ereto e."

37 — Uika­ꞌiwat areto teran eupi e. Kat pote koran yt areto kuap i eupi mehĩ katu­pono yt karãmuo i ti aru woro­ꞌatoiat e. Iraniaꞌin miat — Woro­ꞌauka ti aru eto hupiat pote iꞌatuꞌe pytkai yt woro­ꞌatoiat hin i e Peteru Iesui pe."

38 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Uiꞌauka pote uiꞌauka maꞌato yt woro­ꞌatoiat hin i ereꞌe apo Peteru. Eꞌauka irane pytkai yt woro­ꞌatoiat i ereꞌe apo Peteru e. Pywo pe ti areꞌe epe mesup wãtym muo waipaka ehay owakai ti aru — Yt atikuap kahato i Miꞌi Miit ereꞌe ti aru myeꞌym mo uhepiat pe iraniaꞌin apoꞌe iꞌatuꞌe epe hawyi e Iesui Peteru pe.

"

14

1 — Uiwy­riaꞌin e Iesui areto irane eipy­ꞌa­setpyi maꞌato yt eiꞌarot reiꞌo eipyꞌa pe eiwa­nẽtup hawe e katu­pono araꞌaipok i ehowawi aru e. Eweimohey poꞌog yn o Tupana iꞌewyte uimohey yn o e."

2 Pywo ti rat Uiꞌywot etama pe ti tukup­teꞌen kahato aiꞌyat sese koꞌi e yt uheso i rat. Eiꞌyat koro koꞌi nug hamo areto irane e. Waku pe yne itote eiꞌyat koꞌi hawyi araꞌaipok ehowawi i raꞌyn e. Maꞌato heso hap pote yt ahenoi i ehepe e. Uimohey ro e Iesui."

3 Maꞌato waku yne eiꞌyat koꞌi itote hawyi ti aru ariot i ehowawi e. Miꞌi hawyi ti aru aikope Uito areĩneꞌen miꞌi hap tote raꞌyn eweikup­teꞌen e. Eiwe­hytꞌok to uiwy­riaꞌin areꞌe aru ehepe uimohey haria Uiꞌywot etama pe e aru."

4 Taꞌi koitywy eweikuap taꞌyn aikowuat Uito hap e iꞌewyte uipuꞌap eweikuap taꞌyn e."

5 Maꞌato ipotmuꞌe Tume tiwesat — Yt uruikuap hin i Uhyt aikowuat eto hap e. Pyno aikotã som waku pyno uruikuap epuꞌap Uhyt e."

6 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Uito yn wyti muꞌap Uiꞌywot kapiat hat. Uito yn wyti muꞌap Uiꞌywot moherep hãpyk hat e. Uito yn wyti muꞌap miitꞌin moieĩneꞌen Uiꞌywot yat piat hat e. Uwe uwe uimohey miꞌi hat yn wyti putꞌokꞌe aru Uiꞌywot kuap hamuat e Iesui Tume pe."

7 Uikuap haria ti iꞌewyte Uiꞌywot kuap haria teꞌe­ro­py­huꞌat e. Pyno mio uikuap haria eipe miꞌi pote Uiꞌywot kuap haria eipe e. Uiꞌywot kapiat akasa haria eipe e Iesui."

8 Mio tã e pote Wiripi toꞌe — Pyno etomo­herep to Eꞌywot uruepe Mehĩ e miꞌi pote ti aru uruikuap uwe Eꞌywot hap e."

9 Miꞌi pote Iesui Wiripi wesat — Kat pote yt uikuap i en uiwy Wiripi e katu­pono areĩneꞌen motꞌi kahato raꞌyn eipy­ꞌa­setpe maꞌato apo yt uikuap i te en e. Uhowawiat akasa haria wyti Uiꞌywot kapiat akasa haria tukup­teꞌen e. Kat pote — Etomo­herep to Eꞌywot uruepe ereꞌe e Iesui Wiripi pe."

10 Yt etimohey i apo Uiꞌywot eiam sese neꞌi Uito e. Iꞌewyte uheiam neꞌi Uiꞌywot e Uimienoi ehepiat ti yt uiat i maꞌato Uiꞌywot wat ahenoi e. Uiꞌywot yn wyti uipo­ꞌoro kat koꞌi kat koꞌi nug hamo e."

11 Pywo pe ti Uito Uiꞌywot eiam neꞌi e. Iꞌewyte uheiam neꞌi Uiꞌywot maꞌato mio tã uiꞌe hap yt eweimohey i pote uimohey ro eipe uiminug wakuap ehehamuat upi e."

12 Taꞌi pywo pe ti areꞌe uwe uwe uimohey hat wyti aru uiminug koꞌi ewy inug e. Uiꞌywot kape areto pytkai wyti aru uimohey haria poꞌog iwato inug uiminug koꞌi kai e. — Areto ti aru Uiꞌywot yatypiat uheĩneꞌen hamo eimiẽtup eimi­ky­ꞌesat koꞌi moherep hamo Uiꞌywot pe e."

13 Itotiat turan kat koꞌi kat koꞌi ewehẽtup uhowawi uiat uimi­ky­ꞌesat ok tã yn eweiky­ꞌesat haype uimõ­typot hap eweikat pote miꞌi pote ti aru ahẽtup Uiꞌywot pe hawyi ti aru eimiẽtup uhepiat tutum ehepe e. Eimiẽtup tutum hawyi miꞌi hap kaipyi ti aru wuatꞌi miitꞌin — Wakuat Tupana iꞌatuꞌe e."

14 Miꞌi pote ti aru atum yne eimiẽtup ok tã uimi­ky­ꞌesat ewy ehẽtup pote e Uhet mõtypot hamuat ehẽtup pote e Iesui topot­mu­ꞌeria pe.

"

15 Miꞌi hawyi poꞌog tohenoi — Uikyꞌe ehepiat pote ewetunug no einãpin uhepiat hap koꞌi e."

16 Miꞌi hawyi ahẽtup Uiꞌywot pe hawyi ti aru toipo­ꞌoro raꞌyn ehepe wẽtup ok einãpin wuatꞌi eꞌat piat hanuat. Miꞌi ti Tupana Pãꞌãu wakuat sese hãpyk enoi hat sese miꞌi e. Miꞌi ti aru eipo­wyro hat Uito ewywuat eimo­wepit hat e. Yt karãpe i eiꞌatoiat hamuat maꞌato toinẽꞌen wuatꞌi eꞌat pe eipyꞌa pe e."

17 Ahẽtup hawyi Tupana tum aru Topãꞌãu pywuat e. Maꞌato Tupana yt kyꞌesat haria i ti yt haꞌat teran i Ipãꞌãu katu­pono yt heremo i pote yt taꞌa­tukuap i. Maꞌato eipe ti eweikuap taꞌyn katu­pono toĩneꞌen naꞌyn eipy­ꞌa­setpe. Maꞌato miꞌi hawyi ti aru eipyꞌa pe raꞌyn topy­huꞌat at kaꞌap Tupana Pãꞌãu wakuat e"

18 Maꞌato Uito iꞌewyte yt woro­ho­ꞌo­ꞌatoiat sese i katu­pono aipok no areto e. Araꞌaipok i te ti aru ehowawi uimohey haria e. Uipãꞌãu maꞌato toĩneꞌen eikai eipuo eipo­wyro hamo areto turan e Iesui."

19 Pywo ti rat yt pya i raꞌyn wyti Tupana yt kyꞌesat haria i yt akasa i uhowawiat hamuat e. Maꞌato eipe akasa uhowawiat haria ti aru eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe katu­pono areĩneꞌen ne eipy­ꞌa­setpe e. Meiũran ti aru areĩneꞌen i raꞌyn guꞌuro pyi Uito e. Miꞌi hap eꞌat pe woro­ho­ꞌo­moieĩ­neꞌen wuatꞌi eꞌat pe Uito areĩneꞌen i hap ewywuat hawyi e."

20 Karãpeĩ Tupana Pãꞌãu wo ipytꞌat eipiit miꞌi hawyi ti aru eweikuap Uiꞌywot eiam sese Uito iꞌewyte eheiam Uito hap iꞌewyte uheiam eipe hap eweikuap Tupana Pãꞌãu toĩneꞌen ehehapiat hawyi e."

21 Iꞌewyte uwe uwe uhepiat tonãpin hap koꞌi nug hat wyti aru uikyꞌe sese hat toĩneꞌen miꞌi miit e. Uikyꞌe hat uhepiat tonãpin hap nug hat wyti aru Uiꞌywot mikyꞌe sese topy­huꞌat iꞌewyte uimi­kyꞌe kahato topy­huꞌat e. Uimi­ky­ꞌesat nug hat pe ti aru aremo­herep tope uwe Uito sese hap e Iesui 11 ok takaria pe."

22 Miꞌi hawyi ipotmuꞌe Iuta maꞌato wẽtup ok Iuta yt Iuta mekewat Ikarioti saꞌyru maꞌato ipotmuꞌe wẽtup Iuta toꞌe Iesui pe — Pyno uruepe yn apo eremo­herep uwe En hap Mehĩ e. Yt yne miitꞌin me apo eremo­herep teran Uhyt e."

23 Mio tã e pote Iesui tiwesat — Iuta pywo ti rat uwe uwe uikyꞌe uwe uwe uhehay nug hat toĩneꞌen ti aru miꞌi hat pe ti aru Uiꞌywot mikyꞌe wo topy­huꞌat e. Miꞌi hat kape ti aru Uiꞌywot wywo ariot hawyi miꞌi hat pytꞌatnug hamo urutu­kup­teꞌen e. Miꞌi hat topy­huꞌat uruꞌyat ewywuat e."

24 Pywo ti rat yt uikyꞌe sese i haria yt uhehay nug neran hin i haria teꞌe­ro­py­huꞌat e. Yt tuwat teran hin i uhepiat iꞌatu­nãpin hap upi yt uikyꞌe sese i potiaria e Iesui. Uiwy­riaꞌin uimienoi ehepiat koꞌi yt uiat uimienoi sese i maꞌato Uiꞌywot Uipo­ꞌoro hat mienoi sese uhepiat koꞌi e. Iꞌe hap yn ahenoi ehepe e."

25 Mio te ti eipy­ꞌa­setpe areĩneꞌen eimuꞌe hanuat mesuwe e."

26 Maꞌato meiũran ti aru uhaipe kai Tupana tipo­ꞌoro Uipãꞌãu sese ehowawi einãpin hamuat eiwa­nẽtup hawe ieĩneꞌen hanuat e. Toipo­ꞌoro Uipãꞌãu ehowawi uhemiit sese eipe pote e. Putꞌokꞌe hawyi ti aru yne eimi­waure uimienoi ehepiat koꞌi ete eimo­wa­tetup ewanẽtup hãpyk hamo hat topy­huꞌat eipuo Uipãꞌãu e. Kat uiꞌe hap kat uiꞌe hap eimi­waure koꞌi toiꞌa­tu­mo­herep i raꞌyn eiwa­nẽtup hawe areto hawyi e."

27 Uiwy­riaꞌin areto raꞌyn eipy­ꞌa­setpyi are wen maꞌato yt eweiwa­nẽtup koꞌi koꞌi teiꞌo miꞌi hap pupi e. Yt eweikenꞌẽ teiꞌo e. Mesup taꞌyn woro­ho­ꞌonug Tupana mowepit hanuaria e. Yt eiwa­nẽtup koꞌi koꞌi hamo i e. Woro­ho­ꞌo­mo­wepit kahato aru Uipãꞌãu wo e Iesui. Iraniaꞌin yt uimohey i haria wyti yt eimo­wepit kuap i maꞌato Uito ti woro­ho­ꞌo­mo­wepit kuap sese katu­pono uimo­wepit hap uipyꞌa piat atum naꞌyn ehepe e."

28 Areto irane eipy­ꞌa­setpyi uhemiitꞌin maꞌato miꞌi hawyi ti aru ariot re ehowawi raꞌyn ehepe e. Uikyꞌe sese eipe pote waku eweiꞌe uhepe — Ereto teran mote waku etunug emiky­ꞌesat ewy Mehĩ waku eraꞌaipok Eꞌywot kape waku eweiꞌe uhepe uikyꞌe pote katu­pono uhehatꞌat kahato Uiꞌywot kyꞌewi e. Waku kahato ti rat Uiꞌywot e. Uhehatꞌat kahato Uiꞌywot akasa i hamo e katu­pono Uiꞌywot poꞌog uikai e."

29 Areto raꞌyn Uiꞌywot kape aru hawyi araꞌaipok ehowawi e. Miꞌi e hap ahenoi ehepe yianme katu­pono ti aru karãpeĩ topy­huꞌat uiꞌe hap ewywuat miꞌi eꞌat pe ti aru — Pywo kahato rasig tohenoi ahepe eweiꞌe aru uhepiat uiꞌe hap mesup e hap ete e. Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe poꞌog naꞌyn uimohey eipe raꞌyn katu­pono atunug yne yne uiꞌe hap ewywuat pote e."

30 Koran te ti aru yt atiꞌa­tu­muꞌe kuap i kahato eipe saꞌa­wy­ꞌiwuat eimuꞌe hap ok tã katu­pono tut aru yt uimohey haria i akag. Yt naku i nug haria potypot putꞌokꞌe irane mesuwe uipyhyp teran haype e. Taꞌi miꞌi yt nakuat i ti uhãꞌãg sese haype tut ahiag maꞌato yt kat hin i uipyꞌa piat uiwa­nẽtup hawiat ahiag miky­ꞌesat koꞌi are yt wẽtup sehay i ahiag wat uipyꞌa pe e."

31 Koitywy ti aru wuatꞌi miitꞌin naꞌyn ikuap kahato uhepiat Uiꞌywot kyꞌe kahato hap e. Iꞌewyte Uiꞌywot miky­ꞌesat yn nug hat Uito hap taꞌa­tukuap e. Uiku­ꞌuro hap kape teꞌe­ra­haꞌat hawyi taꞌa­tu­wa­nẽtup hawe miꞌi hawyi meremo taꞌa­tukuap taꞌyn uinãpin hap Uiꞌywot mienoi koꞌi yne yne nug hat areĩneꞌen hap taꞌa­tukuap aru e.

Mio tã tohenoi yne hawyi — Pyno waku raꞌyn are toꞌiro pyno meiũpepyi uipot­mu­ꞌeria e Iesui 12 ok takaria pe.

"

15

1 Miꞌi hawyi muꞌap upi Iesui toꞌe — Uito ti mikoi yp ewy Uiꞌywot wyti ikoi hat ewy e."

2 Miꞌi hawyi eipe mikoi yp iaga ewy eweikup­teꞌen e. Haga yt haat i hawyi tohy­wytip iꞌywyt­ꞌokpy hawyi haga yt naku i rakat toiterek yt imosat i hat miꞌi hawyi iraniaꞌin haga koꞌi haat kahato i raꞌyn e."

3 Miꞌi hap ewy kahato einãpin uhepiat hap timo­hãpyk kuap kahato eiwa­nẽtup saꞌag hap e. Miꞌi hawyi ehehãite eweikup­teꞌen eipyꞌa piat eiwa­nẽtup hap koꞌi eiwo­ꞌo­ꞌe­wy­ꞌewy mikoi iãgã pitpitꞌok hap ewy kahato einãpin uhepiat hap e."

4 Haga mitek taꞌyn merep hap ewy hawyi igag. Miꞌi hap ewy kahato eipe yt eweikup­teꞌen i uiwywo pote e. Eweikup­teꞌen no yt pya hin i uikai aikotã haga satꞌe kahato rakat iꞌyp ete hap ewy waku miꞌi tã uimohey eipe e. Haga yt haatꞌe kuap i pote watitek iꞌyp ete pyi e. Miꞌi tupono waku haga koꞌi satꞌe kahato rakaria ewywuaria iꞌyp ete eweipy­huꞌat e. Waku wepytyk kahato haria wo eweipy­huꞌat. Miꞌi pote mono erepytyk ehete e. Miꞌi tã hap ewy pote haatꞌe kahato rakaria wo eweipy­huꞌat. Iwese rakaria woꞌo­kyꞌe haria wo eweikup­teꞌen e. Taꞌi haga koꞌi iꞌatuꞌyp esaika hap kaipyi tuwenug naꞌyn e. Eipe ti iꞌewyte uhesaika hap kaipyi eiwenug kuap e. Eiweran pote yt eiwenug kuap i e."

5 Uito iꞌyp ewy eipe haga ewy. Eiwe­pytyk to uhete aikotã haga satꞌe iꞌyp etiat toꞌewy haga haat rakat ewy eweikup­teꞌen e. Taꞌi eiwe­pytyk uhete pote yn haga haat rakat ewy eweikup­teꞌen maꞌato yt uhesaika hap wywo i pote yt kat i ewetunug kuap kahato wakuap e."

6 Ariaꞌyp iaga mitek taꞌyn hawyi igag meremo hawyi yt kan hamo i waku raꞌyn aria wo yn naꞌyn. Miꞌi hap ewy eipe yt eiwe­pytyk i uhetiat pote e yt kan hamo i eweikup­teꞌen e. Aikotã haga gag ewy eweikup­teꞌen. Miitꞌin tiꞌa­tunug haga gag hawyi taꞌa­tuwuk. Miꞌi hap ewy eipe yt uimohey i eipe pote."

7 Eiwe­pytyk uhete pote uimienoi ehepiat ewetunug pote Tupana tum ehepe eimiẽtup topiat tutum eimi­ky­ꞌesat ewy uiwy sese eweikup­teꞌen pote e."

8 Karãpeĩ hewo hewo haga ete pyi he rakat pote miitꞌin tuwehum kahato e. Miꞌi hap ewy waku kahato he rakaria ewy eweikup­teꞌen e. Miꞌi pote ti aru iꞌatu­wepit kahato iraniaꞌin — Waku kahato Tupana iꞌatuꞌe haype woꞌo­kyꞌe rakaria woꞌo­wese haria wo eweikup­teꞌen pote aru e."

9 Aikotã aikotã Uiꞌywot eikyꞌe hap ewy ti Uito woro­ho­ꞌo­kyꞌe e. Yt eweipun neiꞌo uhepiat eikyꞌe hap e."

10 Uito atunug Uiꞌywot miky­ꞌesat ewy miꞌi pote uikyꞌe kahato. Miꞌi hap ewy uimi­ky­ꞌesat ewetunug mote woro­ho­ꞌo­kyꞌe kahato Uito wy e. Aikotã Uito Uiꞌywot piat uinãpin hap atunug miꞌi hawyi toĩneꞌen uruto­ꞌo­kyꞌe hap e. Miꞌi hap ewy eipe ewetunug uhepiat einãpin hap hawyi toĩneꞌen kahato aiwo­ꞌo­kyꞌe hap e."

11 Eiwo­ꞌo­mo­wepit hap yn ni atiky­ꞌesat uiwy­riaꞌin e. Miꞌi pote haꞌa­wy­tepyi ti woro­ho­ꞌo­nãpin kahato e. Atiky­ꞌesat kahato eiwo­ꞌo­mo­wepit hap sese uiat uiwepit hap ewy atiky­ꞌesat eipyꞌa pe e. Miꞌi pote woro­ho­ꞌo­nãpin haꞌa­wy­tepyi eimo­wepit hamuat uimi­nãpin nug hap e.

"

12 Uhepiat einãpin sese hap ahenoi i ehepe einãpin hap koro mio tã areꞌe i — Eiwo­ꞌo­kyꞌe ro aikotã Uito woro­ho­ꞌo­kyꞌe hap ewy areꞌe i e."

13 Pyno wẽtup ok aiwy poityꞌi tuete hawyi watuwat raꞌyn ipowyro hamo aiwy kyꞌe kahato hat pote e. Miꞌi hawyi aiꞌauka hap topy­huꞌat wen maꞌato aiwy yt ikuꞌuro i ieha­kye­raꞌat hat wato­py­huꞌat. Toĩneꞌen ne aiwy aiku­ꞌuro ikawiano hawyi e. Mio tã hap ewy watunug mote aiwy kyꞌe sese hap ahepiat wati­mo­herep poꞌog poꞌog wuatꞌi kyꞌe hap kai e. Pyno miꞌi tã hap atiꞌa­tu­kyꞌe eipe uiwy­riaꞌin e. Taꞌi eikyꞌe uhepiat hap atomo­herep irane e."

14 Uiku­ꞌuro irane eheha­kye­raꞌat hamo e. Pywo ti rat ewetunug uimi­ky­ꞌesat ewy pote uiwy­riaꞌin sese eweipy­huꞌat uimi­kyꞌe kahato haria wo eweipy­huꞌat."

15 Motpo­ꞌo­roria yt taꞌa­tukuap hin i kat koꞌi kat koꞌi taꞌa­tu­ka­ꞌiwat minug wuat e maꞌato eipe uiwy­riaꞌin me uheropat haria eipe yt are i. Maꞌato uiwy­riaꞌin sese eipe are miꞌi pote ahenoi ehepe torania Uiꞌywot e uhepiat hap koꞌi. Pyno mio eipe yt uheropat haria i maꞌato uiwy­riaꞌin sese eipe katu­pono ahenoi kahato yne yne Uiꞌywot e hap ehepe hawyi eweikuap taꞌyn yne uiminug irane hap koꞌi uiwy­riaꞌin eipe pote."

16 Taꞌi uiwy­riaꞌin eipe ti yt uiꞌairo i maꞌato Eika­ꞌiwat no maꞌato Uito woro­ho­ꞌo­ꞌairo eipe uhemiit no. Miꞌi hawyi woroꞌ­ho­ꞌo­po­ꞌoro uhehay moherep miitꞌin miat hamo iꞌewyte wakuap sese nug hamo yt ikahuro i rakat motpap nug hamo woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro uiwy­riaꞌin e. Miꞌi turan kat koꞌi kat koꞌi eweiky­ꞌesat hawyi ewehẽtup to Uiꞌywot pe uimi­ky­ꞌesat ewy hawyi tutum ehepe eimi­ky­ꞌesat ok tã uhytꞌiꞌin e. Atiky­ꞌesat eimi­mu­ꞌeria ehaipe­piaria iꞌewyte uimohey heg nakaria ewy teꞌe­ro­py­huꞌat. Atiky­ꞌesat ehaipe­piaria uhemiit sese wo hap atiky­ꞌesat e."

17 Miꞌi pote atiky­ꞌesat kahato eiwo­ꞌo­kyꞌe kahato hap e. Eiwo­ꞌo­kyꞌe ro eiwo­ꞌope e. Mio tã hap ewy eweikup­teꞌen uimi­ky­ꞌesat nug hamuat e."

18 Mio wyti aru yt uimohey i haria iꞌatu­py­ꞌahak kahato ehete maꞌato karãpe mesu­wa­ro­tiaria tukup­teꞌen haiwot rakaria ehete uhemiitꞌin eipe pote waku eiwa­tetup aikotã saꞌa­wy­ꞌite uhete iꞌewyte iꞌatu­py­ꞌahak hap kape — Aika­ꞌiwat ete iꞌatu­py­ꞌahak saꞌa­wy­ꞌi­tewuat ewy eweiꞌe yn o eiwo­ꞌope e."

19 Yt uimohey i haria eipe pote iraniaꞌin eikyꞌe haria tukup­teꞌen maꞌato uimohey haria eipe miꞌi pote yt eikyꞌe hin i katu­pono yt uimohey i haria tok pyi woro­ho­ꞌo­ꞌairo uhemiit no hawyi yt iꞌatuwat i raꞌyn eipe eweipy­huꞌat e. Miꞌi tupono yt iꞌatu­wese i ehete iꞌatu­py­ꞌahak ehete e."

20 Aikotã aikotã saꞌa­wy­ꞌite gaꞌiwat eika­ꞌiwat ete taꞌa­tunug saꞌag pote hemiitꞌin ete iꞌewyte taꞌa­tunug saꞌag are raꞌyn saꞌa­wyꞌi ehepe. Yt waure­ꞌe­weiꞌe teiꞌo mio tã uiꞌe hap kai e. Iꞌewyte hemiitꞌin taꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi wy e. Iꞌewyte uhepiat taꞌa­tu­nãpin hap taꞌa­tunug miꞌi pote ti aru iꞌewyte iꞌatuepiat taꞌa­tu­nãpin hap taꞌa­tunug e."

21 Saꞌag saꞌag taꞌa­tunug aru ehete uiwy­riaꞌin eipe pote uhet moherep haria eipe pote. Iꞌewyte yt taꞌa­tukuap i uwe uipo­ꞌoro hat pote. Miꞌi pote yt naku i kahato taꞌa­tunug aru ehete mehĩꞌin e."

22 Yt ariot i mesu­wa­rote miitꞌin muꞌe hamo pote yt taꞌa­tu­ꞌa­parap i uimohey hap. Maꞌato koitywy yt uimohey hin i miꞌi pote — Eipe yt nakuaria wo i sese raꞌyn e Tupana yt uimohey i haria pe. Miꞌi hawyi yt kat iꞌatuꞌe kuap i raꞌyn Tupana pe katu­pono pywo pe toꞌe e. Saꞌa­wyꞌi — Yt uiwepyi i yt uruwepyi i iꞌatuꞌe Tupana pe maꞌato koitywy yt taꞌa­tu­wesat kuap i Tupana pe — Kat pote Uhaꞌyru pun haria eipe e iꞌatuepe hawyi."

23 Uwe uwe uhete ipyꞌahak miꞌi haria iꞌewyte ti Uiꞌywot etiat ipyꞌahak takaria e."

24 Maꞌato yt ariot i mesu­wa­rote wakuap sese nug miitꞌin ehamuat hamo pote yt taꞌa­tu­ꞌa­parap sese i uimohey hap e. Maꞌato mio teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn yne uimi­sepap wakuap sese koꞌi poꞌog iwato torania kai maꞌato miꞌi pytkai iꞌatu­py­ꞌahak uhete Uiꞌywot etiat ewy e."

25 Aikotã nimuat — Yt kat pytkai i iꞌatu­py­ꞌahak uhete e iwan me. Miꞌi e hap ewy miitꞌin iꞌatu­py­ꞌahak uhete mesup e."

26 Putꞌokꞌe uiꞌe atipy pe hawyi ti aru areꞌe — Etipo­ꞌoro ro uhemiitꞌin kape Epãꞌãu Papai are. Miꞌi hawyi ti aru toipo­ꞌoro ehowawi Topãꞌãu wakuat eipo­wyro hamo eimuꞌe sehay wuat hãpyk hamo uimo­herep ehepiat hamo toipo­ꞌoro Topãꞌãu sese e."

27 Uiꞌywot Pãꞌãu putꞌokꞌe hawyi eimo­wepit hat topy­huꞌat eiꞌa­rotꞌi hap monik hamuat tut. Miꞌi hawyi ti aru ewehenoi miitꞌin me raꞌyn uhetiat katu­pono Tupana Pãꞌãu eiam eweikup­teꞌen pote. Iꞌewyte uimi­muꞌe koꞌi eweikuap kahato raꞌyn pote iꞌewyte uikuap kahato eipe haꞌa­wy­te­pyite mesup te pote ewehenoi kahato aru miitꞌin me uhetiat e Iesui topot­mu­ꞌeria pe.

"

16

1 Eiweꞌeg wo o uimohey hap atoiat hap pupi are katu­pono yianmete ahenoi aikotã aikotã saꞌag ehetiat hamuat ahenoi yne yianmete raꞌyn ehepe katu­pono karãpe putꞌokꞌe hawyi mono yt eweipun i raꞌyn uimohey ehepiat hap e."

2 Katu­pono ti aru meiũran eipugha Tupana mõtypot yat pyi e. Meiũran ti aru eiꞌa­tu­ꞌuka hanuaria tukup­teꞌen. Mesuwat yi totiaria ti aru teꞌe­roꞌe toꞌope — Toꞌiro waku wati­ꞌa­tu­ꞌuka Tupana mohey haria iꞌatuꞌe saꞌag neꞌi e."

3 Miꞌi tã ti aru taꞌa­tunug ehete katu­pono yt uikuap i uwe sese Uito hap iꞌewyte uwe Uiꞌywot hap yt taꞌa­tukuap i e."

4 Maꞌato ti ahenoi yne raꞌyn mesup ehepe yianmete aikotã taꞌa­tunug saꞌag hamuat koꞌi e. Miꞌi tupono mekewat putꞌokꞌe raꞌyn ehete hawyi ti aru eiwa­tetup yn naꞌyn mesuwat uimienoi kape e. Saꞌa­wyꞌi te ti yt ahenoi i ehepiat hoꞌopot hamuat katu­pono saꞌa­wyꞌi ti eipy­ꞌa­setpe areĩneꞌen eika­wiano eiꞌa­pykok hamuat. Miꞌi pote yt ahenoi i maꞌato mesup ti ahenoi raꞌyn ehepe aikotã eheha­ky­ꞌeꞌi hamuat koꞌi e."

5 Mio wyti aru maꞌato areto uipo­ꞌoro hat kape i raꞌyn are maꞌato eipe yt apoꞌe­weiꞌe i uhepe — Aikowo aru pyno ereto Uhyt yt eweiꞌe i uhepe e."

6 Areto motꞌi irane eitokpyi pote eweha­tyꞌu kahato uikyꞌe haype e."

7 Pywo pe ti areꞌe ehepe meiũpe yn areĩneꞌen pote ti yt tut i ti eipo­wyro pakup i hamuat Tupana Pãꞌãu maꞌato areto meiũpepyi pote ti aru atipo­ꞌoro kuap eipo­wyro pakup i hanuat e."

8 Mio tã e irane Tupana Pãꞌãu wuatꞌi miitꞌin me — Eiperia torania Tupana piat iꞌaparap haria e ti aru putꞌok­toꞌe hawyi. Tupana yn ni eimo­hãpyk kuap hat e ti aru wuatꞌi miitꞌin me. Taꞌi yt nakuap nug haria ti aru Tupana tiꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi kahato hamuat e ti aru miitꞌin me Tupana Pãꞌãu putꞌok­toꞌe hawyi e Iesui."

9 — Tupana piat iꞌaparap haria eiperia e ti aru katu­pono yt uimohey haria i eweikup­teꞌen e ti aru Tupana Pãꞌãu ehepiat e Iesui."

10 — Tupana yn ni eimo­hãpyk kuap hat e ti aru miitꞌin me — Pywo ti Haꞌyru yn eimo­hãpyk kuap e ti aru kat pote toĩneꞌen Toꞌywot yatype atipy pe emiẽtup moherep hamuat eheha­kye­raꞌat hamuat e ti aru. Maꞌato yt eweimohey i pote yt karãpe i ewehaꞌat Haꞌyru kape e ti aru Tupana Pãꞌãu miitꞌin me e. — Areto raꞌyn miꞌi hawyi uimohey haria yn uipuẽti haria maꞌato iraniaꞌin yt karãpe i aru uipuẽti mesuwe. Yt karãpe i uhowawi teꞌe­ra­haꞌat e Iesui."

11 — Tupana tiꞌa­tu­sa­tyꞌi aru eipo­typot ahiag wuatꞌi eꞌat pe e ti aru iꞌewyte toiꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi iwywo Haꞌyru mohey hap pun haria e ti aru Tupana Pãꞌãu mesu­wa­ro­tiaria pe uhepiat e Iesui."

12 Poꞌog wyti ahenoi teran ehepe mesuwat etiat maꞌato ti eiwa­nẽtup hap yt putꞌokꞌe i ikuap hamo e."

13 Meiũran ti aru tut Tupana Pãꞌãu ehowawi pywuat sese sehay yne moherep hamo. Miꞌi ti aru henoi yne yne pywuat sese etiat ehepe e. Tuwepyi yt ihay i. Uiꞌe hap yn ihay aru e. Tupana Pãꞌãu timo­herep aru ehepe kat aru kat aru toĩneꞌen hap toiꞌa­tu­mo­herep ehepe Topãꞌãu pywuat sese wo e."

14 Taꞌi uimõ­typot kahato hat Tupana Pãꞌãu katu­pono kat are tope hap yn tohenoi ehepe uiwy­riaꞌin e."

15 Wuatꞌi Uiꞌywot wat ipo piat uianuat raꞌyn tukup­teꞌen e. Miꞌi tã ti uiꞌe hap ewy Tupana Pãꞌãu tohenoi irane ehepe e Iesui topot­mu­ꞌeria pe."

16 — Aipok go Uiꞌywot kape areto hawyi meremo uipuẽti i eipe e."

17 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Kat toꞌe hawe som — Aipok go areto Uiꞌywot kape hawyi meremo uipuẽti i eipe e ahepe iꞌatuꞌe."

18 — Kat pote yt motꞌi wo i aru Uiꞌywot kape areto e iꞌatuꞌe. Kat toꞌe hawe som pyno aipok go areto e. Aikotã hamuat som tohenoi teran ahepe pãi iꞌatuꞌe toꞌope."

19 Miꞌi hawyi Iesui tikuap apoꞌi­ꞌa­tuꞌe teran tepiat hap miꞌi pote toꞌe — Uiwy­riaꞌin apoꞌe­weiꞌe teran apo aipok go Uiꞌywot kape areto e hap ete. Pyno ahenoi raꞌyn ehepe ehepiat ikuap hamo e."

20 Pywo pe ti are meiũran ti aru eiwo­ꞌo­kakꞌi Uito yt uwe i pote maꞌato iraniaꞌin yt uimohey haria i ti aru iꞌatu­wepit neꞌi raꞌyn e. Iꞌatu­mo­wepit hap ete ti aru eipe yt eimo­wepit hin i wyti aru e. Miꞌi rẽ ti aru maꞌato meremo tokosap yt eiwepit i hap hawyi ti aru meremo eiwepit i raꞌyn e."

21 Pywo pe ti areꞌe ehepe aikotã hary­poria imẽpyt haty turan yt iwepit hin i raꞌyn topyꞌa pe maꞌato tuwe­mo­herep taꞌyn imẽpyt hawyi meremo iwepit kahato katu­pono imẽpyt tuwe­mo­herep pote imẽpyt putꞌokꞌe pote."

22 Miꞌi hap ewy ti mesup areto raꞌyn eiꞌya­ty­pepyi miꞌi pote yt eiwepit hin i maꞌato meiũran woro­ho­ꞌo­puẽti i raꞌyn hawyi ti aru maꞌato meremo raꞌyn eiwepit hap tut aikotã aity iwepit aiꞌy­wãꞌĩ hap eꞌat pe hap ewy e. Aremo­herep i raꞌyn eipy­ꞌa­setpe hawyi eimo­wepit sese hap topy­huꞌat eiwepit sakpo hap ewy aikotã imẽpyt pakup hap ewy are. Areĩneꞌen i eiwywo hawyi eiwepit sese hap toĩneꞌen eipyꞌa pe iheg me toĩneꞌen yt uwe i raꞌyn eiwepit hap porop kuap hat e."

23 — Koitywy ewehẽtup kahato uhepe eimi­ky­ꞌesat koꞌi maꞌato areto hawyi are yt ewehẽtup kuap i uhepe areto hawyi e. Maꞌato ti aru putꞌokꞌe eipo­wyro pakup hat Tupana Pãꞌãu. Miꞌi hawyi waku ewehẽtup Uiꞌywot pe eimi­ky­ꞌesat koꞌi — Tupana eweiꞌe o Esaꞌyru Iesui e hap het rakat mohey haria uruto eweiꞌe o. Miꞌi hawyi uhet upi tutum ehepe kat koꞌi kat koꞌi eimiẽtup ok tã tutum ehepe uimi­ky­ꞌesat nug wywuat pote e."

24 Haꞌa­wyte pyi ti uhepe yn ewehẽtup eimi­ky­ꞌesat koꞌi maꞌato miꞌi hawyi aru waku ewehẽtup Uiꞌywot pe uhet wywo uimi­ky­ꞌesat ewy. Miꞌi hawyi Uiꞌywot tum aru eimo­wepit sese hamuat e. Ewehẽtup miꞌi tã hap ewy pote eweipuẽti raꞌyn eimiẽtup eimo­wepit kahato hamuat e."

25 Saꞌa­wy­ꞌi­tepyi yne ahenoi ehepe uhehay hãꞌãkap wuo maꞌato miꞌi hawyi ti aru herep wuo yn naꞌyn ahenoi ehepe Uiꞌywot etiat e."

26 Mekewat herep wuo yn ahenoi ehepiat hap eꞌat pe ti aru waku yn ewehẽtup Uiꞌywot pe uhet upi eimiẽtup koꞌi uimi­ky­ꞌesat koꞌi. Saꞌa­wyꞌi Uito yn ahẽtup Uiꞌywot pe eimiẽtup koꞌi are maꞌato putꞌokꞌe Tupana Pãꞌãu ehetiat hap eꞌat pe ti aru yt Uito yn i ahẽtup eimi­ky­ꞌesat koꞌi katu­pono atiky­ꞌesat iꞌewyte ewehẽtup Uiꞌywot kape e."

27 Waku kahato ewehẽtup tope katu­pono eikyꞌe kahato hat Uiꞌywot e. Taꞌi eikyꞌe kahato katu­pono Uikyꞌe haria eipe iꞌewyte eweimohey kahato Tupana Mipo­ꞌoro Uito hap Tupana kaipywiat sut hat Uito hap eweimohey kahato. Miꞌi pote waku ewehẽtup hãpyk Uiꞌywot ewawi e."

28 Pywo kahato Uiꞌywot kaipywiat Uito ariot raꞌyn miitꞌin kape. Miꞌi rẽ araꞌaipok i raꞌyn Uiꞌywot kape mesuwat yi totepyi e."

29 Miꞌi hawyi hemiitꞌin teꞌe­roꞌe Iesui pe — Uruka­ꞌiwat mesup taꞌyn uruikuap taꞌyn ehay katu­pono ehenoi heremo raꞌyn mio yt hãꞌãkap wuo i raꞌyn iꞌatuꞌe."

30 Koitywy ti uruimohey raꞌyn En wuatꞌi kuap yne hat iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi pyno yt apoꞌu­ru­toꞌe i raꞌyn epe uwe En hap ete katu­pono mesup uruimohey raꞌyn Tupana Mipo­ꞌoro sese En hap iꞌatuꞌe."

31 Iesui toꞌe — Pywo apo uimohey eipe e."

32 Meikoran ti aru mesup taꞌyn uiꞌatoiat yne eipe hawyi eiwe­sytpok yne uiꞌya­ty­pepyi eiꞌyat koꞌi kape. Miꞌi hawyi uiweran uiꞌatoiat yne eipe hawyi. Maꞌato ti aru yt uiweran sese i katu­pono Uiꞌywot yt uiꞌatoiat hin i e."

33 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Eimo­so­ꞌopot kahato hanuaria yt uimohey haria i tukup­teꞌen aru maꞌato yt eweikenꞌẽ teiꞌo iꞌatu­pupi katu­pono iꞌatu­pyhyp hat Uito areĩneꞌen iꞌatu­mo­perup i hat Uito miꞌi pote eiwe­saika ro uhete e. Wuatꞌi kat koꞌi kat koꞌi ahenoi raꞌyn ehepe eimoe­saika hamuat eimo­wepit hamuat. Eimo­wepit hap sese maꞌato Uito e. Yt eiwa­nẽtup o koꞌi koꞌi wo katu­pono atiꞌa­tu­ꞌakit akit aru yne yne ahewa­nĩ­kaptia koꞌi e. Hoꞌopot hap putꞌokꞌe ehetiat turan yt paaꞌe­weiꞌe sese eipyꞌa pe eiwa­nẽtup hawe katu­pono yt karãpe i woro­ho­ꞌo­ꞌatoiat sese e Iesui topot­mu­ꞌeria pe.

"

17

1 Miꞌi tã toꞌe Iesui hawyi ihaꞌat ywaipe miꞌi hawyi toꞌe — Papai e uiku­ꞌuro hamuat mesup taꞌyn putꞌokꞌe e. Woro­mõ­typot teran Papai uiku­ꞌuro hawe. Atiky­ꞌesat kahato miitꞌin piat — Wakuat kahato En Tupana iꞌatuꞌe hap atiky­ꞌesat. Miꞌi haype uimõ­typot mesuwe Uiꞌywot e."

2 Papai uinug naꞌyn En Wuatꞌi Miitꞌin Potypot nuat katu­pono etiky­ꞌesat kahato miitꞌin ehakye­raꞌat hamuat uimiium emiꞌai­roria pe hap etiky­ꞌesat Papai. Waku kahato mesup yne emiium esaika hap topy­huꞌat mesup uipiit pe e."

3 En yn ni Tupana sese are. Iꞌewyte wẽtup ok yn Emipo­ꞌoro Esaꞌyru wuatꞌi Porekuat. Miꞌi ti Uito Iesui Emipo­ꞌoro Papai are. Ekuap sese haria Esaꞌyru kuap haria yn wuatꞌi eꞌat piat gupteꞌen sese hanuaria are e."

4 Taꞌi ewat emõtypot hap yn ni miitꞌin me atomo­herep Uiꞌywot are e. Atunug naꞌyn wyti yne uipo­ꞌoro epiat hap emiky­ꞌesat nug hap Papai are e."

5 Papai araꞌaipok irane ewawi mesup are. Woro­kyꞌe kahato Papai wẽtup yn Aito. Pyno ewekaipyi uimõ­typot ro itote aikotã saꞌa­wy­ꞌite yi nug hap eꞌyian notiat ewy uimõ­typot itote Papai are e."

6 Taꞌi woro­mo­herep taꞌyn yne emiium uimu­ꞌeria koꞌi pe are. Saꞌa­wyꞌi te ewanuaria uhemiit tukup­teꞌen maꞌato mio emiium aiwa­nuaria wo raꞌyn tukup­teꞌen mio ahehay upianuaria tukup­teꞌen maꞌato saꞌa­wyꞌi mesu­wa­ro­tiaria ehay upiaria tukup­teꞌen are e."

7 Koitywy taꞌa­tukuap taꞌyn Uito Emipo­ꞌoro ehay moherep yne hamuat hat are e."

8 Atimo­herep taꞌyn yne emienoi uhepiat Papai are. Miꞌi taꞌa­tukuap yne raꞌyn emienoi uiwẽ piat hawyi taꞌa­tusat yne raꞌyn ehay katu­pono taꞌa­tukuap kahato raꞌyn ekaipywiat Uito hap iꞌewyte Uito Emipo­ꞌoro hap taꞌa­tu­mohey kahato raꞌyn are e."

9 Papai ahẽtup emiium uhemiitꞌin koꞌi powyro hamuat Papai katu­pono ewanuaria sese miꞌiria pote etiꞌa­tu­poi­tyro miꞌiria koitywy are. Atiky­ꞌesat miꞌiria wẽtup miit ewy yn uimohey hap ete. Yt ahẽtup i yt uimohey i haria powyro hap maꞌato ahemiit powyro hap ahẽtup epe Papai are e."

10 Papai torania wyti uimohey haria ewanuaria wo tukup­teꞌen are. Miꞌi pote iꞌewyte yne ewanuaria uiano tukup­teꞌen are. Aimohey haria waku nug haria tukup­teꞌen mesup miꞌi pote uimõ­typot kahato iraniaꞌin — Waku pe tukup­teꞌen Iesui saipe­piaria iꞌatuꞌe. Miꞌi pote — Waku sese iꞌatu­ka­ꞌiwat iꞌatuꞌe uhepiat are e."

11 Papai yt uwe i raꞌyn mesuwat yi tote eꞌewywuat wakuat are. Papai araꞌaipok irane ewawi maꞌato ti aru uimohey haria yn naꞌyn teꞌe­ro­py­huꞌat mesu­wa­rote are. Papai En ni poꞌog hesaika torania kawiat hat are. Miꞌi esaika hap etum naꞌyn uhepe. Koitywy En ewy uhesaika raꞌyn. Ewawi areto hawyi yt uwe i Uito mesuwe maꞌato uhaipe­piaria uhemiitꞌin ti aru teꞌe­ro­py­huꞌat mesuwe. Papai En ni hãpyk kahato rakat are. Etiꞌa­tu­moe­saika ro uhemiitꞌin aikotã eꞌewy iꞌewyte uiꞌewy miꞌiria tukup­teꞌen hãpyk hamo are. Atiky­ꞌesat miꞌiria tukup­teꞌen wẽtup miit ewy aikotã En Uito wẽtup miit ewy watoĩ­neꞌen hap ewy are e."

12 Papai uheĩneꞌen iꞌatu­py­ꞌa­setpiat turan esaika wo atiꞌa­tu­ka­wiano torania uhemiitꞌin. Yt wẽtup ok i uimohey hap waureꞌe hat wo topy­huꞌat maꞌato mekewat hoꞌo­wasat rakat uimohey ran hat waure hat miꞌi ti tonug hap ewy ti raꞌyn uiwaure are. Aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat miwan henoi hap ewy ti raꞌyn uiwaure toꞌuhu hap ewy tutunug miꞌi tã. Maꞌato iraniaꞌin torania atiꞌa­tu­moheg kahato ehay wo are e."

13 Papai koitywy areto i raꞌyn ewawi miꞌi tupono meiũwat uiꞌe hap ahenoi kahato uimohey haria pe iꞌatu­mo­wepit hamuat. Atiky­ꞌesat kahato uiwepit hap ewy topy­huꞌat iꞌatu­pyꞌa pe yt areĩneꞌen i mesu­wa­rote hawyi. Iꞌatu­mo­wepit hap sese atiky­ꞌesat Papai are e."

14 Ahenoi raꞌyn ni eko uhemiitꞌin me Papai. Eko ewy ti raꞌyn tukup­teꞌen iꞌewyte uiꞌewy teꞌe­ru­wa­nẽtup are. Miꞌi pote yt imohey haria i yt iꞌatu­wese hin i ahete katu­pono yt iꞌatueko ewy hin i urutu­kup­teꞌen Papai are e."

15 Papai etiꞌa­tu­ꞌywyk o uhemiitꞌin yt aimohey i haria pyꞌa­setpyi yt are i. Ahẽtup epe maꞌato o etiꞌa­tu­ꞌywyk o uimohey reꞌym haria porekuat ahiag po pyi uhemiitꞌin are ahẽtup Papai. Atiky­ꞌesat kahato mesu­wa­ro­tiaria pyꞌa­setpe tukup­teꞌen aru ahemiit iꞌatu­muꞌe ahetiano hanuaria wo Papai are maꞌato tukup­teꞌen yt nakuaria i pyꞌa­setpe turan etiꞌa­tu­moe­saika ahemiitꞌin esaika hamo wãiꞌe hamo yt naku i nug haria iãꞌãg hap pupi are e."

16 Katu­pono aheko yt mesu­wa­ro­tiaria eko ewy hin i raꞌyn. Iꞌewyte ahemit­tꞌin aimohey haria yt iraniaꞌin wanẽtup haria ewywuat i tukup­teꞌen are e."

17 Pywo kahato ti urunãpin En Papai. Taꞌi ehay pywuano ro uhemiitꞌin moty­pyꞌi En emiky­ꞌesat ewywuat nug hanuaria wo. Miꞌi tã etunug mote ti aru emiitꞌin sese wo raꞌyn teꞌe­ro­py­huꞌat aiꞌe­wywuat tukup­teꞌen ahemiitꞌin are e."

18 Papai saꞌa­wyꞌi uipo­ꞌoro mesu­wa­ro­tiaria ehakye­raꞌat hamo emiit nug hamuat uipo­ꞌoro saꞌa­wyꞌi. Koitywy En hap ewy atiꞌa­tu­po­ꞌoro ahemiitꞌin wuatꞌi mesu­wa­ro­tiaria emiit nug hamuat aikotã uipo­ꞌoro hap ewy are e."

19 Papai epo pe hamuat raꞌyn areĩneꞌen uiku­ꞌuro iatuepiat rẽ. Miꞌi hawyi torania uhemiit epo tukup­teꞌen Papai are. Uiꞌywot ewanuat yn areĩneꞌen emiky­ꞌesat nug hamuat are. Uito ewywuaria hap atiky­ꞌesat kahato uimi­mu­ꞌeria ewanuat yn emiky­ꞌesat nug hanuaria hap atiky­ꞌesat. Miꞌi pote atiꞌa­tu­muꞌe kahato miꞌiria ehay pywuanuat ete. Ehay pywuanuat no atiꞌa­tuekyi uipot­mu­ꞌeria ehowawi emiitꞌin yn no are e."

20 Papai yt uhemiit meiũwuaria 11 ok takaria upi yn i ahẽtup epe maꞌato iꞌewyte ti meiũran nuaria uimohey haria meiũwuaria haipe­piaria upi ahẽtup epe iꞌatuehay upiat aimohey hanuaria upi are. Iꞌatu­sai­pe­piaria aimohey hanuaria upi ahẽtup iꞌewyte are e."

21 Papai aikotã aiwa­nẽtup hap wẽtup yn hap ewy ahemiitꞌin wanẽtup hap ahẽtup ekaipyi are. Aikotã areĩneꞌen ekai iꞌewyte ereĩneꞌen uikai miꞌi hap ewy atiky­ꞌesat aimi­mu­ꞌeria tukup­teꞌen ahepe wẽtup miit hap ewy aito uruto hap ahẽtup Papai are. Iꞌatu­wa­nẽtup hap aiwat ewy. Miꞌi hawyi meremo mesu­wa­ro­tiaria yt aimohey haria i pywo iꞌatuꞌe. Meremo taꞌa­tu­mohey Emipo­ꞌoro wuatꞌi ehakye­raꞌat hat Uito hap are e."

22 Papai saꞌa­wyꞌi ereꞌe uhepe — Waku kahato En uiꞌewy ere. Miꞌi hap ewy koitywy are uhemiitꞌin me — Wakuaria kahato eipe uiꞌewy are. Miꞌi tã are iꞌatuepe katu­pono atiky­ꞌesat miꞌiria aiwo­ꞌo­ꞌe­wy­ꞌewy aiwa­nẽtup hap are e Iesui."

23 — Uiꞌywot atiky­ꞌesat En Uito ahemiit wẽtup miit ewy hap atiky­ꞌesat are. Atiky­ꞌesat ahemiit wakuat sese rakaria ahewaku hap ok tã hap atiky­ꞌesat are. Aiwo­ꞌo­ꞌewy kahato watoĩ­neꞌen Papai En Uito ahemiitꞌin wywo wẽtup yn aiwa­nẽtup hap koꞌi hap atiky­ꞌesat are. Miꞌi tupono miꞌi aheka­tu­wyria sese koꞌi ahehay enoi haria mesuwat yi totiat haria aru tukup­teꞌen are. Toiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin turan pywo sese ti iꞌatuꞌe iraniaꞌin Tupana Mipo­ꞌoro Iesui aheha­kye­raꞌat hamuat iꞌatuꞌe wanẽtup haria. Taꞌi Tupana aikyꞌe kahato Tosa­ꞌyru kyꞌe hap ewy aikyꞌe iꞌatuꞌe iraniaꞌin katu­pono hãpyk sese tukup­teꞌen ahemiitꞌin iraniaꞌin ehamo pote hap ahẽtup epe Uiꞌywot are e."

24 Papai mesuwat yi nug hap eꞌyianmete uikyꞌe kahato En are. Taꞌi saꞌa­wyꞌi sese mesuwat yi yt etunug i te turan — Wakuat kahato En aiwo­ꞌo­kyꞌe hap toꞌo­ꞌewy kahato ere uhepe Papai are. Atiky­ꞌesat kahato uhemiitꞌin uimohey haria emiium koꞌi tukup­teꞌen aru aiũpe aiũpe uheĩneꞌen saꞌa­wy­ꞌiwuat hap upi i are. Atiky­ꞌesat uikahu hap kape teꞌe­ra­haꞌat aru are. Atiky­ꞌesat emiium uhewaku hap sese kuap hamo Papai are e."

25 Papai hãpyk kahato rakat sese En maꞌato emohey reꞌym haria mesuwe uwe En hap yt taꞌa­tukuap hin i. Maꞌato Uito ti worokuap kahato are iꞌewyte uipo­ꞌoro epiat hap mohey haria tikuap kahato En wy are e."

26 Haꞌa­wyte pyi te mesup te woro­mo­herep uiwy­riaꞌin me are. Iꞌewyte ti aru woro­mo­herep i uwe En uhemiitꞌin me are katu­pono atiky­ꞌesat kahato iꞌatu­wo­ꞌo­kyꞌe hap aiwo­ꞌo­kyꞌe hap ewy are. Miꞌi haype woro­mo­herep ti aru iꞌatuepe katu­pono atiky­ꞌesat aheka­tu­wyria wywo watu­kup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe Papai are. Etiꞌa­tu­kyꞌe ro uhaipe­piaria uimohey haria uikyꞌe hap ewy are aikotã — Woro­kyꞌe Uhaꞌyru ere uhepe saꞌa­wyꞌi. Miꞌi e hap ewy ereꞌe uhaipe­piaria pe — Woro­ho­ꞌo­kyꞌe uhaꞌy­ruꞌin uhaki­ꞌytꞌin ereꞌe aru uimohey motꞌi haria pe Uiꞌywot are e kahato Iesui Toꞌywot pe.

"

18

1 Mio tã toꞌe Toꞌywot piat hawyi toto raꞌyn Iesui yꞌy hitꞌi Seterũ hy sakpo toto. Miꞌi hap tote teke mikoi ypia pe temiitꞌin wywo."

2 Maꞌato Iesui maꞌat hat Iuta tikuap taꞌyn mekewat mikoi ypia katu­pono saꞌa­wy­ꞌite Iesui tiky­ꞌesat teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug temiitꞌin wywuat 12 ok takaria wywuat hap itote."

3 Miꞌi kape Iuta tero­poꞌok taꞌyn sura­raꞌin koꞌi Iesui ieĩneꞌen hap kape tote­ro­poꞌok iꞌewyte Tupana mõtypot yat apykok haria tuwat hupi. Tote­ro­poꞌok paꞌi kororia ehay upi iꞌewyte iꞌatu­ꞌakag koꞌi ehay upi tuwat typyꞌi. Ariãty pirik hot puo tuwat iꞌewyte ariãty koꞌi puo tuwat ariaꞌyp ãkun koꞌi wywo tuꞌuka hamo tuwat tuwat."

4 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe itote maꞌato Iesui tikuap taꞌyn yianmete aikotã aikotã tutunug tetiat hamuat koꞌi toikuap kahu raꞌyn topyꞌa pe. Miꞌi hawyi toto raꞌyn Iuta miero­poꞌok koꞌi owa kape. Miꞌi hawyi toꞌe — Uweĩ eweikat e iꞌatuepe."

5 Miꞌi pote sura­raꞌin tiwesat — Taꞌi mekewat Iesui tawa Nasare piat wyti uruikat iꞌatuꞌe. Miꞌi pote Iesui toꞌe — Uito rat Miꞌi e."

6 Mio tã e pote hewo yi tote taꞌa­tu­ꞌape wo hewo yi tote."

7 Miꞌi rokirẽ Iesui toꞌe i — Uweĩ pyno eweikat e. — Iesui tawa Nasare piat rat uruikat iꞌatuꞌe i."

8 Miꞌi pote — Uito rat Miꞌi e i. — Uito uikat pote waku eipohep to uhemiitꞌin ete tuwat mono pyno e sura­raꞌin me."

9 Saꞌa­wy­ꞌiwuat toꞌe hap ewy — Papai yt atiky­ꞌesat i emiium uhepiat uhemiitꞌin yt wẽtup ok i taꞌat uipo pyi toꞌe hap ewy tupono."

10 Miꞌi tã raꞌyn pote Simãu Peteru tihep teky­seꞌyp hawyi toiꞌatek paꞌi koro emiit. Miꞌi hawyi ipo sese kawiat iꞌahape toihep taꞌyn Mauku e hap het rakat toiꞌa­ha­pehep."

11 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Peteru pe — Etopag i ro ekyseꞌyp heiam me Simãu e. Yt uika­wiano teiꞌo en kyseꞌyp mo katu­pono Uiꞌywot tiky­ꞌesat ahoꞌopot hap e. Waku atuꞌu mekewat kuiꞌa piat Uiꞌywot miium pãi e."

12 Miꞌi hawyi Iuta miero­poꞌok koꞌi topytyk Iesui hawyi surara koꞌi tipo­ꞌi­poꞌi Iesui saity wo ipopy tet pupi."

13 Miꞌi hawyi taꞌa­tue­roto Iesui paꞌi koro Kaꞌi­wasi ehamũpot Anai kape. Saꞌa­wyꞌi paꞌi wato Kaꞌi­wasi mio tã e Iuteuria akag koꞌi pe — Yt wati­ꞌauka i Iesui pote miitꞌin porekuat no topy­huꞌat e."

14 Miꞌi pote ipyꞌahak Humanu ywania kawiat aipo­rekuat koro hawyi toipo­ꞌoro tesu­ra­raꞌin aiꞌa­tu­ꞌuka yne hamo watunug Iesui aipo­typot no pote e. Pyno poꞌog waku wati­ꞌauka raꞌyn meiẽwat miit Iesui sio Humanu ywania aiwa­nĩ­kaptia esuraraꞌin miat aiꞌa­tu­ꞌuka hap owakai te e paꞌi koro Kaꞌi­wasi kape. Miꞌi hawyi sura­raꞌin taꞌa­tue­roto raꞌyn Iesui.

"

15 Miꞌi hawyi toto Simãu Peteru Iesui saipeupi wẽtup ok Iesui potmuꞌe wywo uiwywo. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe paꞌi koro yat ete. Miꞌi hawyi wẽtup ok teke raꞌyn paꞌi wato kuap hat pote."

16 Maꞌato Peteru yt teke i. Toĩneꞌen kokawiat heꞌo­ken­ꞌy­pyke neꞌi. Miꞌi hawyi mekewat paꞌi wato kuap hat Iuwãu e het rakat toto eꞌoken­ꞌypy pyhyp hat pĩꞌã kape — Waku meiũwat miit teke ere ro sura­raꞌin me toꞌe pĩꞌã piat hamo."

17 Miꞌi turan mekewat pĩꞌã heke okenꞌy­pykiat toꞌe Peteru pe — Iesui potmuꞌe keĩ en e. Mio tã e hawyi Peteru tiwesat pĩꞌã — Yt miꞌi i rat uito e."

18 Miꞌi turan oken note paꞌi wato eropat haria teꞌe­re­ꞌa­ria­ꞌuhu sura­raꞌin wywo. Miꞌi hawyi itote teꞌe­re­mõpe naꞌak pote. Miꞌi kape Peteru iꞌewyte tuwe­mõpe iꞌatu­py­ꞌa­setpe."

19 Miꞌi turan paꞌi wato ehamũpot Anai apo apoꞌe Iesui pe — Ehenoi ro uruepe aikotã ere epotmu­ꞌeria wywo ereĩneꞌen iꞌatu­muꞌe haype e."

20 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Uito ti herep wuo atiꞌa­tu­muꞌe Tupana yat iwato rakat pe. Iꞌewyte kat pe ahenoi henoi kahato miitꞌin sem me aikope aikope teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug hap tote Tupana mõtypot yat iwato rakat pe. Iꞌewyte kat e ahenoi henoi kahato miitꞌin sem me aikope aikope teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug hap tote Tupana mõtypot yat hit koꞌi pe e."

21 Pyno kat poteĩ apo apoꞌere uhepe — Kat som etiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin me mesuwe ere e. Epiat ikuap teran pote uimi­muꞌe koꞌi ete pote apoꞌere ro uhehay kuap haria pe katu­pono miꞌiria tikuap kahato kat uiꞌe kat uimienoi koꞌi e. Miꞌiria pe ro apoꞌere e. Kat uiꞌe hap kat uimienoi koꞌi taꞌa­tukuap yne e. Miꞌi pote iꞌatuwẽ pywiat etikat uiꞌe hap e Iesui paꞌi koro Anai pe"

22 Mio tã e Iesui pote wẽtup ok surara tiꞌahyk taꞌyn Iesui howa ete topopep mo — Wãi ehay saꞌag neiꞌo paꞌi koro ete e haty wo Iesui pe"

23 Maꞌato Iesui tiwesat — Kat pote uiꞌahyk e. Uhehay saꞌag mote ehenoi ro uhepe aikotã saꞌag uiꞌe hap wuatꞌi pe maꞌato pywuat uhehay ahenoi pote yt uiꞌahyk teiꞌo en e Iesui surara pe. Miꞌi hawyi yt kat e kuap i surara."

24 Miꞌi hawyi paꞌi koro Anai tipo­ꞌoro Iesui ipoꞌi poꞌi pe wẽtup paꞌi koro kape mekewat Kaꞌi­wasi e hap kape tomi­mo­ha­pyꞌap kape."

25 Miꞌi turan Iesui potmuꞌe Peteru toĩneꞌen yꞌam me aria kupyke tuwe­mõpe. Miꞌi hap tote iraniaꞌin apoꞌi­ꞌa­tuꞌe apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Peteru pe — Uhyt mimi iꞌatuꞌe en apo wẽtup Iesui potmuꞌe sio yt iꞌatuꞌe. Maꞌato Peteru tiwesat — Yt rat e yt uito i rat yt Iesui emiit hin i uito e."

26 Miꞌi hawyi paꞌi koro eropat hat mekewat Peteru miꞌa­ha­pehep wyꞌok toꞌe Peteru pe — Uhyt e araꞌa­kasa en mũki iwywo mikoi ypia piat turan e."

27 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe — U yt uito i rat e yt atikuap i Miꞌi Miit e haty wo. Mio tã e saꞌag turan waipaka paꞌiat ihay raꞌyn Peteru miẽtup mo.

"

28 Miꞌi hawyi hunete totioto Iesui topoꞌi poꞌi pe morekuat wato yat kape paꞌi wato Kaꞌi­wasi yat pyi. Miꞌi hawyi maꞌato Iuteu ywania yt tuwe­hytꞌok teran i Iesui upi morekuat yat pe katu­pono — Yt naku i wateke meiũwat getap we iꞌatuꞌe katu­pono yt aiwat aiꞌy­wania yat i iꞌatuꞌe. Wateke pote wati­ꞌa­parap taꞌyn aheko iꞌatuꞌe. Tupana yt tiky­ꞌesat i watoĩ­neꞌen wẽtup ywania yat pe iꞌatuꞌe. Yt toiky­ꞌesat i watenuk iraniaꞌin ywania wywo Tupana mõtypot ienuk wato hap turan iꞌatuꞌe toꞌope."

29 Miꞌi pote morekuat Piratu tuwẽtem toꞌyat pyi iꞌatue­wawi. Miꞌi hawyi toꞌe — Kat pote eweterut Meiẽwat Miit uhowawi e. Kat som saꞌag tutunug ehepe e."

30 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — Meiũwat Miit yt nakuat i sese ti rat iꞌatuꞌe. Miꞌi pote uruterut Miꞌi Miit ewawi mehĩ iꞌatuꞌe. Waku Miꞌi Miit pote yt karãpe i uruterut ewawi iꞌapiheg hamo mehĩ iꞌatuꞌe. Maꞌato pywo ti Miit Miit yt naku i sese rakat iꞌatuꞌe. Miꞌi pote neke uruterut ewawi Miꞌi Miit Iesui ewawi urupo­rekuat en mote iꞌatuꞌe Piratu pe."

31 Miꞌi hawyi Morekuat Piratu toꞌe — Kat poteĩ uhowawi eweterut Miꞌi Miit e. Ewetioto ro Miꞌi Miit einãpin haria kape aikotã yt eheko ewy i hap kuap hamo e Piratu Iuteu ywania akag koꞌi pe. Mio tã e Piratu hawyi teꞌe­roꞌe — Maꞌato mehĩ yt ehay upi i pote yt uwe kuap i iꞌauka. Ehay upi yn waku uruiꞌauka Miꞌi Miit urutoꞌe ereꞌe saꞌa­wyꞌi uruepe e hap ewy iꞌatuꞌe."

32 Aikotã yianmete Iesui tuwenoi toku­ꞌuro hamuat ariaꞌyp posak ete hap ewy raꞌyn ti taꞌa­tunug naꞌyn tuete itote."

33 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌatoiat hawyi teke i raꞌyn toꞌyat pe morekuat Piratu. Miꞌi hawyi Iesui toikaykay toꞌyat pe tuwe­wawi hawyi toꞌe — Eꞌywania Iuteuria Porekuat apo En e."

34 Miꞌi pote Iesui tiwesat — Ewanẽtup hawe apoꞌere sio etimohey sese iꞌatu­po­rekuat Uito hap sio iraniaꞌin henoi epe uikuap hamuat e Iesui morekuat pe."

35 Miꞌi hawyi Piratu tiwesat — Uito ti yt ewat eꞌywania Iuteu ewywuat hin i e. Eꞌywania paꞌi koro koꞌi eerut uhowawi ekuap hamo sio waku En sio yt naku i e hap kuap hamo e. Pyno kat som yt nakuap i etunug Uhyt e Piratu."

36 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Uito ti mesu­wa­rotiat more­kuaria yt ewywuat i are Uito yt miitꞌin poꞌo­ro­kary haty wuat hat i e. Atiꞌa­tu­po­ꞌo­ro­kary uhemiit yt epoꞌoro hat morekuat Sesa yt ewy i Uito e. Morekuat kahato areĩneꞌen maꞌato yt mesu­wa­ro­tiaria ewy hin i e. Mesu­wa­rotiat morekuat Uito pote meremo uhemiitꞌin uhesu­ra­raꞌin atiꞌa­tu­po­ꞌoro uika­wiano hamo mesuwe. Miꞌi hawyi meremo tuꞌuka uika­wiano haype e. Miꞌi pote Iuteu ywania yt uipo­pytyk kuap i are. Maꞌato Uito yt mesu­wa­rotiat more­kuaria ewy hin i e Iesui."

37 Miꞌi tã e pote Piratu toꞌe — En nasom pyno Miitꞌin Potypot Koro sio yt e. — Taꞌi Mehĩ eꞌe hap ewy Morekuat nuat Tupana uipo­ꞌoro miꞌi hanuat areĩneꞌen mesuwe iꞌewyte miꞌi hamo aremo­herep mesuwat yi tote e. Pywuat sakpo sehay enoi hamo ariot miitꞌin muꞌe hamo are miꞌi pote pywuat sese sehay kyꞌesat haria tuwa­nẽtup kahato uhehay pywuat kape e Iesui."

38 Miꞌi hawyi toꞌe Piratu Iesui pe — Yt kat i rasom pywuat sese mesu­wa­rote uiwa­nẽtup hawe e. Mio tã morekuat Piratu toꞌe hawyi tuwe­morem hawyi toto toꞌyat pyi Iuteu ywania akag koꞌi kape tehay moherep hamo sio Iesui waku sio yt e hamo. Miꞌi hawyi toꞌe Piratu itote — Mehĩꞌin e manaꞌin e ahãꞌãg naꞌyn Mekewat Miit Iesui e hap het rakat miꞌi hawyi uiwa­nẽtup hawe waku kahato Miꞌi Miit e. Yt kat i saꞌag nug hat Miꞌi Miit e Piratu."

39 Maꞌato toĩneꞌen eiwat eiwe­pokuap hap mesuwat eꞌat piat hap ewy e. Taꞌi yne ano pe mesuwat ienuk wato hap turan wẽtup ok eimi­pyhik eweipuksit eiwe­pokuap hap ewy e. Miꞌi tupono apoꞌare ehepe — Eweiky­ꞌesat apo atipo­re­nõtem Iesui e. Eweiky­ꞌesat apo eiꞌy­wania Iuteu potypot atipuksit apoꞌe morekuat Piratu."

40 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­watka popuo — Yt nyti yt nyti. Waku poꞌog etipo­re­nõtem no mekewat miit Parapa iꞌatuꞌe. Waku etipo­re­nõtem Parapa ewoꞌo­pyhik hap pyi mehĩ iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi etiꞌauka ro Mekewat Iesui iꞌatuꞌe haty wo. Mekewat Parapa heroꞌok hat miitꞌin potꞌauka hat pytkai — Etipo­re­nõtem no mekewat miit Parapa hawyi waku etiꞌauka Mekewat Iesui e hap het rakat iꞌatuꞌe saꞌag morekuat Piratu pe.

"

19

1 Miꞌi hawyi Piratu toꞌe tesu­ra­raꞌin me — Pyno eweipak pak haty wo meiũwat Miit Iesui haity hu rakat wywo e."

2 Miꞌi hawyi sura­raꞌin timõ­koꞌi Iesui. Miꞌi hawyi wẽtup ok tipiꞌig morekuat esapeu ewywuat maꞌato hu wywo morekuat painug hap ewywuat. Miꞌi taꞌa­tupag sapeu hu kawiat iꞌakyt­ꞌape taꞌa­tupag haty wo."

3 Miꞌi hawyi morekuat esokpe hupꞌi taꞌa­tue­saiꞌa nug taꞌa­tu­mi­ky­ryꞌi hap — Wakuat wakuat Iuteu ywania eporekuat taꞌa­tuehay miky­ryꞌi wo haype. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌahyk ahyk Iesui taꞌa­tupo wo haty wo."

4 Miꞌi hawyi Piratu tioto toꞌyat pyi ipainug ihup takat nuat rẽ mekewat eꞌamãtap hu kawiat wywo haty rakat wywo — Ewehaꞌat ro Miꞌi Miit kape e. Pywo ti rat yt kat i iminug saꞌag atipuẽti e. Yt kat e i."

5 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­mo­herep itote morekuat esokpe saꞌag ipiit ete iꞌewyte hu ipainug hap iꞌakag me tuwe­mo­herep iꞌatu­py­ꞌa­setpe. Miꞌi hawyi Piratu toꞌe — Ewehaꞌat ro meiũwat Miit kape e."

6 Teꞌe­ra­haꞌat hawyi teꞌe­roꞌe haty wo — Wãi ne iꞌatuꞌe etiꞌauka ro etiꞌauka ro ariaꞌyp posak ete iꞌatuꞌe paꞌi kororia taꞌa­tue­su­ra­raꞌin akag nywo Piratu pe. — Eipo pe raꞌyn atopag koitywy iꞌauka ehepiat hamo e katu­pono uiwa­nẽtup hawe yt kat pe i ti toiꞌa­parap iꞌauka hamo atipuẽti uito are e. Pyno eweiꞌauka teran pote eweiꞌauka ro ariaꞌyp posak ete e maꞌato uito yt sake i atunug neran miꞌi tã e Piratu."

7 Miꞌi hawyi Iuteu akag koꞌi tiwesat — Maꞌato uruwat urunãpin hap ete toĩneꞌen miꞌi hap ete meiẽwat miit iꞌaparap kahato katu­pono tuwenoi Tupana Saꞌyru Uito e. Miꞌi pote etipo­ꞌoro ro esura­raꞌin iꞌauka hamo iꞌatuꞌe."

8 Karãpeĩ morekuat Piratu tikuap taꞌyn Iesui e hap Uito Tupana Saꞌyru e hap hawyi tokenꞌẽ kahato raꞌyn. Miꞌi hawyi iperup taꞌyn tokenꞌẽ kahato Iesui auka hap nug hamuat."

9 Miꞌi hawyi putꞌok­toꞌe toꞌyat piat hawyi toꞌe i raꞌyn Iesui pe — Aikope pyi pyno eriot Uhyt e Piratu maꞌato yt Iesui tiwesat hin i raꞌyn."

10 Miꞌi pote Piratu toꞌe — Yt uiwesat i apo Uhyt e. Yt etikuap i apo uikaipyi eꞌauka hap taꞌa­tu­ky­ꞌesat e. Taꞌi Uhyt moro­puksit reran pote woro­puksit kuap neꞌi e katu­pono uipo pe neꞌi ereĩneꞌen En Uhyt e sio woro­ꞌauka kary teran pote woro­ꞌauka kuap e morekuat Piratu."

11 Maꞌato Iesui tiwesat — Tupana yt enug i urupo­rekuat no mesu­wa­rote pote yt aikotã kuap i uiꞌauka hamuat hap uhyt e maꞌato uiꞌauka pote iꞌaparap epiat hap iwato toĩneꞌen are maꞌato poꞌog iwato ekawiat haria iꞌaparap hap mekewat uherut ewawiat haria wat — Etiꞌauka ro e haria wat e."

12 Mio tã e hawyi Piratu tiky­ꞌesat poꞌog Iesui puksit hap maꞌato Iuteu akag wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe — Yt etipo­re­nõtem neiꞌo Miꞌi Miit iꞌatuꞌe maꞌato etipo­re­nõtem pote ti aru eꞌakag morekuat koro Sesa e hap ewanĩkap mo raꞌyn Sesa miꞌauka wo raꞌyn ereĩneꞌen e eimiwan me iꞌatuꞌe Piratu pe."

13 Miꞌi hawyi Piratu tioto Iesui heꞌy­wania Iuteuria akagnia kape waku sio yt iꞌatuꞌe hamo. Miꞌi hawyi itote taꞌapyk iꞌatu­py­ꞌa­setpe morekuat eꞌamyap tote aikotã miitꞌin kuap waku sio yt e hap amyap tote akipy nu kawiat rote taꞌapyk Iuteu pusu puat Akipy Kapata e hap tote taꞌapyk.

"

14 Atpo­sake raꞌyn turan ienuk koro hap eꞌat owakai te morekuat Piratu toꞌe haty wo — Meiũ raꞌyn Eipo­rekuat koro wuat e Piratu Iesui ywania akag koꞌi pe."

15 Maꞌato iꞌatuehay pirik wo teꞌe­roꞌe — Yt wyti yt wyti. Yt urumi­ky­ꞌesat i iꞌatuꞌe yt urupo­rekuat hin i iꞌatuꞌe. Eweiꞌauka ro eweiꞌauka ro ariaꞌyp posak ete iꞌatuꞌe haty wo. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Atiꞌauka meiũwat pote ti aru yt kat i eipo­rekuat koro e. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — Wẽtup ok yn ni aipo­rekuat koro miꞌi wyti kuepe morekuat wato Sesa e hap iꞌatuꞌe Iuteu akag koꞌi.

"

16 Miꞌi hawyi Piratu toꞌe tesu­ra­raꞌin me — Pyno eipo pe raꞌyn Iesui iꞌauka ehepiat hamo e. Miꞌi hawyi sura­raꞌin tioto raꞌyn Iesui iꞌauka hamo."

17 Miꞌi hawyi tuwẽtem naꞌyn Iesui Piratu yat pyi teꞌa­riaꞌyp posak wywo. Miꞌi hawyi totioto miit akagꞌakag e hap kape yityꞌok Koukota e hap ipusu puo."

18 Miꞌi hawyi meipepe taꞌa­tu­pehik taꞌa­tu­ꞌapig Iesui naꞌyn pereku wato wo ipy koꞌi iꞌewyte ipo koꞌi ariaꞌyp posak ete. Typy ok iwywo taꞌa­tu­pehik typy ariaꞌyp posak ete wẽtup ok ipo ran kai wẽtup ok ipo sese kai. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mo­poĩꞌãm naꞌyn Iesui ariaꞌyp posak wywo yi kaꞌa pan me taꞌa­tupag. Miꞌi hawyi yꞌam me Iesui topy­huꞌat tomosat e hap ete toĩneꞌen."

19 Miꞌi hawyi morekuat Piratu tipo­ꞌoro towat tomiwan Iesui apy totiat hupit hamo. Mio tã toꞌe Piratu miwan me — Meiũ ti Iuteu ywania Potypot sese e tawa Nasare piat ti meiũ e."

20 Mekewat Iesui auka hap ti yt pya hin i tawa Ieru­sarẽi kai. Miꞌi pote ipoity akasa Piratu miwan kapiat haria. Taꞌa­tukuap kahato Piratu miwan katu­pono myeꞌym pusu puo toiwan Iuteu ywania pusu puat hawyi Iratĩ ywania pusu puat hawyi Kereku ywania pusu puat Piratu tiwan toꞌe hap Iesui etiat ariaꞌyp posak totiat."

21 Miꞌi hawyi Iuteu epaꞌi koro koꞌi teꞌe­roꞌe Piratu pe — Yt etiwan neiꞌo meiũ ti Iuteu ywania Potypot sese e hap meipe pe iꞌatuꞌe maꞌato Miꞌi Miit toꞌe Uito Iuteuria Porekuat e hap yn waku etiwan mehĩ iꞌatuꞌe."

22 Maꞌato Piratu tiꞌa­tu­wesat — Yt rat e. Yt atiwan i wẽtup e. Koitywy ti meipe pianuat raꞌyn uimiwan topy­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe uiꞌe hap ewy pãi e."

23 Miꞌi hawyi sura­raꞌin 4 ok takaria tihep Iesui esokpe. Miꞌi taꞌa­tusat hawyi taꞌa­tu­patꞌok taꞌa­tu­ra­niawuat maꞌato hesokpe heka­misa wato yt aikotã kuap i taꞌa­tu­ky­ꞌesat yne pytkai taꞌa­tusat taꞌa­tu­ra­niawuat. Yt taꞌa­tu­patꞌok kuap i yt taꞌa­tuhiot kuap i katu­pono yt mipiꞌig i pote wẽtup o soꞌo yn pote yt taꞌa­tu­patꞌok kuap i."

24 Miꞌi pote teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt naku i raꞌyn watihiot hiot heka­misa wato iꞌatuꞌe. Waku poꞌog watu­we­ma­hara yn naꞌyn uwe ikaꞌiwat pakup puẽti hamo iꞌatuꞌe. Aikotã saꞌa­wyꞌi miwan me Saumu 22.18 pe Tupana ehay moherep hat e hap ewy taꞌa­tunug yianmete e hap ewy taꞌa­tunug — Taꞌa­tu­patꞌok patꞌok hamuat aru uhesokpe hawyi uheka­misa wato ete iꞌewyte teꞌe­ru­we­ma­hara toꞌo­po­hari pohari hamuat e yianmete miwan me. Miꞌi tã e hap ewy ti sura­raꞌin tunug Iesui esokpe ete."

25 Miꞌi hawyi yt pya hin i ariaꞌyp posak kai Iesui ty Maria toĩneꞌen toky­pyꞌyt wywo hawyi mekewat wẽtup ok Maria wywo uhyt Koropai wary wywo. Miꞌi hawyi iꞌewyte mekewat Maria yi Mata­rena kaipywiat itote tukup­teꞌen iꞌam me."

26 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat raꞌyn ariaꞌyp posak totepyi toty kape iꞌewyte topot­muꞌe tomi­kyꞌe kape. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe toty pe ariaꞌyp posak ete pyi — Mamai e meiẽwat uimi­muꞌe yatype ro ereĩneꞌen koitywy e. Emẽpyt no raꞌyn toĩneꞌen koitywy e."

27 Miꞌi hawyi toꞌe uhepe topot­muꞌe pe — Uiwy e meiẽwat uity epo pe raꞌyn toĩneꞌen e. Miꞌi hawyi atioto Iesui ty uiꞌyat kape hawyi uiꞌyat piat toĩneꞌen.

"

28 Miꞌi hawyi Iesui tikuap taꞌyn topyꞌa pe wuatꞌi Tupana miky­ꞌesat ewywuat tepiat inug hap hawyi toꞌe miwan miat toꞌe hap ewy — Areꞌy­ꞌutui kahato e aikotã yianme­tewuat Tupana e hap ewy."

29 Miꞌi tote toĩneꞌen Uwa sapo hy haiũg nakat toĩneꞌen kuiꞌa pe. Miꞌi rẽ taꞌa­tu­poꞌi pina wyꞌyp ãpy ete amũkiusu ap ewywuat ete. Miꞌi rokirẽ taꞌa­tu­pukꞌa kuiꞌa pe Uwa hy haiũg nakat pe hawyi taꞌa­tu­pehik Iesui wẽ ete."

30 Miꞌi toihysym kuiꞌa piat hawyi tutuꞌu hawyi toꞌe haty wo — Uiꞌywot e atunug yne raꞌyn uipo­ꞌoro epiat hap e. Ikahu raꞌyn miitꞌin ehakye­raꞌat hap e. Waku raꞌyn e hawyi ipuhu tekꞌe raꞌyn ikuꞌuro sese raꞌyn. Tutum naꞌyn tehapiat Tupana pe."

31 Miꞌi rokirẽ wãtymꞌi kape taꞌa­tuhep teran naꞌyn meremo ariaꞌyp posak koꞌi pyi iꞌatupiit koꞌi katu­pono taꞌa­tusyp teran meremo katu­pono mũki­ꞌite raꞌyn wemohy hap eꞌat taꞌa­tuꞌe haype. — Yt naku i ti watu­we­potpap iꞌatusyp hap ete at minꞌe hawyi katu­pono wãtymꞌi turan putꞌokꞌe Tupana mõtypot eꞌat iꞌatuꞌe. Miꞌi pote Piratu pe teꞌe­roꞌe — Etipo­ꞌoro ro esura­raꞌin mehĩ ariaꞌyp posak piaria yt ikuꞌuro i te rakaria kagꞌyp pik hamo katu­pono miꞌi watunug pote meremo topap sese iꞌatusyp hamo iꞌatuꞌe Iuteuria akag koꞌi."

32 Miꞌi hawyi Piratu tipo­ꞌoro raꞌyn tesu­ra­raꞌin iꞌatu­kagꞌyp pik hamo. Miꞌi hawyi Iesui yaty­piaria kagꞌyp taꞌa­tupik taꞌyn."

33 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui kagꞌyp pik hamo maꞌato Iesui ikuꞌuro sese raꞌyn pote yt taꞌa­tukag pik i raꞌyn."

34 Maꞌato wẽtup surara toto Iesui sakupe suk muruku wato wuat hamo. Toisuk hawyi tuwẽtem huu yꞌy wywo."

35 Miꞌi hap kape araꞌa­kasa kahato uito ikuꞌuro hap are. Pywo pe miꞌi hap atiwan yne yt uheso hin i. Miꞌi hap ti ahenoi teran ehepe Iesui mohey hanuaria wo eweikup­teꞌen hamo."

36 Yt sura­raꞌin tipik i ti Iesui kagꞌyp uhehamo aikotã Tupana toꞌe saꞌa­wy­ꞌiwuat henoi hap ewy ti raꞌyn — Yt wẽtup i ti aru taꞌa­tupik ikag e hap ewy Numeru 9.12 pe.

"

37 Iꞌewyte surara tisuk Iesui uhehamo aikotã yianme Tupana toꞌe miwan me Sakaria 12.10 e hap ewy — Meiũran aru iꞌatuepiat isuk hap kape teꞌe­ra­haꞌat kahato e miwan me hap ewy.

"

38 Miꞌi hawyi Iesui ewy Iuse toto Piratu kape Iesui piit hẽtup hamo toto. Miꞌi Iuse ti Iesui potmuꞌe wen maꞌato ti tokenꞌẽ Iuteuria pupi imohey hap enoi hamo. Miꞌi ti tawa Arimateia kaipywiat toto Piratu kape hawyi toꞌe — Morekuat e atihep teran wyti Iesui piit ariaꞌyp posak pyi mehĩ e. Miꞌi pote toiwesat — Hẽ to e etihep to e. Miꞌi hawyi Iuse toto hawyi toimo­ꞌãpyk taꞌyn Iesui piit ariaꞌyp posak pyi."

39 Miꞌi hawyi mekewat Niku­temu saꞌa­wy­ꞌiwuat toto wãtym wuat Iesui kapiat hat toto wy Iuse wywo. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hawyi mohag hy ikap takat mira kawiat Niku­temu terut wẽtup hyt ikap. Miꞌi hawyi taꞌa­tupen towy Iuse wywo Iesui piit ete 40 Kiru rakat taꞌa­tupen."

40 Miꞌi hawyi mohag hy koꞌi wywo taꞌa­tuꞌok poꞌi sokpe kytꞌi hawyi taꞌa­tu­poꞌi poꞌi aikotã Iuteuria ywania eko ewy iꞌatu­wo­ꞌosyp turan wuat ewy taꞌa­tunug Iesui piit ete mekewat mohag hy ikap takat mira kawiat wywo."

41 Miꞌi hawyi yt pya hin i Iesui auka hap kai mikoi ypia toĩneꞌen. Miꞌi pyꞌa­setpe toĩneꞌen woꞌosyp hap pakup nu kaꞌa pe yi py hotꞌi piat woꞌosyp hap."

42 Yt pya i pote taꞌa­tusyp teran miꞌi pe Iesui piit katu­pono Tupana mõtypot eꞌat yt pya i raꞌyn. Wãtymꞌi raꞌyn pote mũki­ꞌite toĩneꞌen at minꞌe hawyi iꞌatuꞌe Iuteuria pote. Miꞌi pote taꞌa­tusyp teran Iesui meremo mikoi ypia puat woꞌosyp pakup hawe yt pya i ikuꞌuro hap kai pote.

"

20

1 Miꞌi hawyi myeꞌym eꞌat hawyi mytuꞌu eꞌat pe toto raꞌyn mana Maria yi Mata­rena kaipywiat Iesui syp hap kape. Iꞌypyryp te turan at yt ihotꞌok i te turan toto Iesui piit pen mohag hy wuat hamo. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe hawyi tehaꞌat kahato Iesui syp hap kape. Miꞌi turan taꞌa­kasa raꞌyn teꞌo­ken­hypꞌok pe raꞌyn toĩneꞌen."

2 Miꞌi hawyi teput kahato ipotmuꞌe Simãu Nu piat henoi hamo iꞌewyte uhenoi hamo mekewat wẽtup ok Iesui emiit ikyꞌe hat piat henoi hamo. Miꞌi hawyi toꞌe uruepe — Taꞌa­tue­roꞌok taꞌyn wyti Aika­ꞌiwat Iesui hyp hap totepyi mimiꞌin e. Miꞌi hawyi yt uruikuap i aikowo taꞌa­tue­reto e uruepe tehay pirik wo.

"

3 Miꞌi hawyi Peteru wẽtup ok ipotmuꞌe wywo tuwat toko­hyeput no hyp hap kape teꞌe­ra­ꞌa­kasa hamo."

4 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌu­ru­toꞌe itote maꞌato mekewat wẽtup ok ipotmuꞌe hat poꞌog ihyha Peteru kai. Miꞌi pote putꞌok­ꞌare Nu eꞌyianmete uito Iuwãu. Miꞌi hawyi arepỹ­ꞌã­tutuk Iesui pũꞌẽ kape tehaꞌat hamo nu kaꞌa pe hepiok hamo."

5 Miꞌi hawyi araꞌa­kasa ipoꞌi poꞌi hap sokpe yn maꞌato yt areke i hyp hap nu kaꞌa pe."

6 Maꞌato miꞌi hawyi Peteru putꞌokꞌe watꞌymo maꞌato meremo Peteru teke nu kaꞌa pe teput no. Miꞌi hawyi taꞌa­kasa Iesui suwy hap sokpe."

7 Miꞌi hawyi kokai taꞌa­kasa iꞌakag suwy hap toꞌokmoĩ me."

8 Miꞌi hawyi mekewat wẽtup ok poꞌog ihyha rakat uito areke Peteru owakai te Iesui syp hawe. Miꞌi hawyi araꞌa­kasa yne raꞌyn mekewat sokpe hawyi — Tuwẽtem naꞌyn sig guꞌuro pyi pãi areꞌe uipyꞌa pe are araꞌa­kasa Iesui suwy hap kape hawyi. Heremo raꞌyn uhepe tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi hap are katu­pono heiam yn sokpe ipueri pueri hap iheg me toĩneꞌen maꞌato Iesui piit yt ipuo i miꞌi pote atimohey kahato itote are."

9 Saꞌa­wy­ꞌite ti aikotã iwan me Iesui wẽtem guꞌuro pywiat e hap etiat yt atikuap hin i te maꞌato mesup araꞌa­kasa raꞌyn. Koitywy hyp hawiat yt kat i hap hawyi atikuap sese raꞌyn iꞌatu­mienoi saꞌa­wy­ꞌiwuat miwan miat koꞌi aikotã Iesui tuwẽtem aru e hap koꞌi atikuap sese raꞌyn."

10 Miꞌi hawyi uruta­ꞌaipok i raꞌyn getap kape."

11 Maꞌato mana Maria yi Mata­rena kaipywiat yt toto teran i maꞌato itote tuwak kahato hyp hap tote. Miꞌi hawyi tehaꞌat hyp hap kaꞌa puo."

12 Miꞌi hawyi taꞌa­kasa raꞌyn atipy kaipywiat typy ok iꞌatue­sokpe ikytsig kahato apyk pe wẽtup ok iꞌakag kai wẽtup ok ipy kai aikope saꞌa­wyꞌi Iesui piit toĩneꞌen hap tote taꞌa­kasa."

13 Miꞌi hawyi miꞌiria teꞌe­roꞌe mana Maria pe — Kat pote kahu erewak mana iꞌatuꞌe. — Yt uwe i tosyp hawe pote an arewak e. Taꞌa­tue­roꞌok taꞌyn sig an Uika­ꞌiwat piit hawyi yt atikuap i aikope taꞌa­tupag ipiit hap pote an arewak e."

14 Miꞌi hawyi Maria tuwe­morem tosai­pepe hawyi taꞌa­kasa Iesui yꞌam me maꞌato yt toikuap i uwe meiẽ."

15 Miꞌi pote — Kat pote kahu erewak mana e uwe kahu etikat e. Mikoi kaꞌiwat sio e yn tuwa­nẽtup hawe miꞌi hawyi toꞌe — Aikope kahu etioto mesuwiat piit mimi e. Ehenoi pote mono uhepiat hawyi atat i e."

16 Miꞌi pote toiwesat — Maria e hawyi ihay ete aikotã toꞌe het hap ete toikuap uwe Iesui hawyi tuwe­morem meremo hawyi — Woꞌo­muꞌe hat e maꞌato topusu puo Hapuni e."

17 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Epohep o uipy ete mana katu­pono araꞌaipok teran Uiꞌywot kape e. Miꞌi hawyi maꞌato mohenoi ro uhehay mio wyti koitywy areꞌam irane raꞌyn Uiꞌywot kape e. Miꞌi pote mohenoi ro uhehay mio wyti Uipot­mu­ꞌeria pe — Koitywy areꞌam irane raꞌyn Uiꞌywot kape Aiꞌywot Tupana kape ereꞌe ro uiꞌe hap uheywytꞌin me mana e."

18 Miꞌi hawyi Maria yi Mata­rena kaipywiat toto raꞌyn meremo ipotmu­ꞌeria kape wakuap enoi hamo. — Waku kahato mimiꞌin katu­pono mio raꞌyn araꞌa­kasa raꞌyn Aika­ꞌiwat Iesui am hap e. Pywo pe ti tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi Iesui e. Miꞌi hawyi tohenoi yne Iesui ehay tepiat.

"

19 Miꞌi hawyi mekewat mytuꞌu ewãtymꞌi turan ipotmu­ꞌeria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug iheg me Iuteuria akagnia pupiat teꞌe­ro­kenꞌẽ haype. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe raꞌyn Iesui iꞌatu­py­ꞌa­setpe. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Koitywy yt eweikenꞌẽ teiꞌo. Eiwepit ro e."

20 Mio tã toꞌe hawyi toimo­herep toposuk hap koꞌi hawyi toꞌywy pe suk hap toimo­herep. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ka­ꞌiwat kapiat teꞌe­ra­haꞌat kahato hawyi iꞌatu­wepit kahato raꞌyn."

21 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Uiwy­riaꞌin e mio ahẽtup taꞌyn Tupana pe eiwo­ꞌo­kyꞌe kahato hap miꞌi pote wãi eiꞌarot re poꞌog e. Saꞌa­wyꞌi te ti Uiꞌywot uipo­ꞌoro tehay wakuat moherep hamo miitꞌin me uipo­ꞌoro. Miꞌi hap ewy te koran woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro eipe Uipo­ꞌoro hat tehay wakuat moherep hamo wuatꞌi ywania pe e."

22 Miꞌi hawyi Iesui ahenꞌẽ haty wo iꞌatue­wawi hawyi toꞌe — Ereke ro urupyꞌa pe eweiꞌe ro Tupana Pãꞌãu me e."

23 Karãpe Tupana Pãꞌãu putꞌokꞌe sese ehepe aru eipyꞌa topy­huꞌat kahato Tupana eiam mo e. Miꞌi tupono karãpe eweiꞌe Tupana pe eipyꞌa piat — Waure wo o ereĩneꞌen miꞌi miit minug saꞌag epiat hap koꞌi kai miꞌi hawyi meremo waure wo Tupana topy­huꞌat eiꞌe hap ewy e. Miꞌi tã eweiꞌe hawyi waure wo iꞌewyte toĩneꞌen Uiꞌywot atipy piat iꞌaparap hap koꞌi kai are maꞌato yt eweiꞌe i pote ti aru yt waure wo i toĩneꞌen are e.

"

24 Mekewat mytuꞌu eꞌat pyra­ꞌakꞌi turan Iesui tuwe­mo­herep taꞌyn iheg miaria pyꞌa­setpe hap eꞌat pe. Miꞌi turan wẽtup ok ipotmuꞌe yt uwe i Tume e hap wẽtup het Titimu e hap itote."

25 Meiũran tut raꞌyn Tume hawyi — Tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi Aipo­typot mehĩ iꞌatuꞌe. Pywo ti rat uruta­ꞌa­kasa raꞌyn iꞌatuꞌe. Toĩneꞌen pakup i Aika­ꞌiwat iꞌatuꞌe. Maꞌato Tume tiꞌa­tu­wesat — Eheso kahato rat katu­pono yt toĩneꞌen hin i e. Isuk hap kape araꞌa­kasa pote atimohey. Miꞌi hawyi woro­ho­ꞌo­ꞌe­hay­mohey pãi maꞌato yt pote yt e. Arepũ­ꞌĩapag ipo suk hap kaꞌa pe hakupe suk hap kaꞌa pe pote yn pywo e. Maꞌato yt arepũ­ꞌĩapag i pote yt atomohey i toĩneꞌen i hap e Tume ipotmu­ꞌeria pe.

"

26 Miꞌi hawyi putꞌokꞌe i raꞌyn mytuꞌu eꞌat hawyi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug i raꞌyn itote maꞌato mekewat eꞌat pe toĩneꞌen naꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpe Tume. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­ꞌo­kenhyp kahato mekewat taꞌa­tuꞌyat pe hawyi tukup­teꞌen iheg me taꞌa­tu­ꞌauka hap pupi. Maꞌato iheg me pytkai meremo ti Iesui tuwe­mo­herep yꞌam me iꞌatu­to­ꞌoran me. Miꞌi hawyi toꞌe — Waku hap yn ahẽtup Tupana pe ehupi uiwy­riaꞌin e."

27 Eiwepit ro e. Uipot­muꞌe Tume e erokosap to uhowawi are erepũ­ꞌĩapag no uiposuk hawe iꞌewyte uhakupe suk hawe hawyi mono uikuap en sio Uito sio yt e. Miꞌi hawyi uimohey ro en mehĩ e. Yt etipun neiꞌo uimohey epiat hap Tume e."

28 — Uika­ꞌiwat e koitywy woro­mohey kahato raꞌyn Uhetu­pana kahato raꞌyn En e Tume."

29 — Tume eraꞌa­kasa potiat uimohey hat en e maꞌato poꞌog uimohey hat yt akasa i uhowawiat haria poꞌog poꞌog uimohey haria ekawiat e katu­pono miꞌiria uimohey haria tukup­teꞌen yt karãpe i uhowawiat akasa sese pytkawiat haria miꞌiria e. Miꞌiria ti aru poꞌog Tupana mowepit hanuaria torania kai e Iesui Tume pe.

"

30 Toĩneꞌen mesuwat yi tote turan Iesui tunug kahato tomi­sepap koꞌi are. Pywo ti rat Tupana esaika hap wywuat wakuap kahato toimo­herep uruepe topot­mu­ꞌeria piat akasa hamuat. Mesuwe yt atiwan kuap i torania towato hap koꞌi e katu­pono mesuwat miwan me ipatꞌok yn ahenoi kuap Iesui minug koꞌi are."

31 Maꞌato kat koꞌi kat koꞌi atiwan mesuwat uimiwan me ahenoi kahato raꞌyn haty wo uipyꞌa pyi katu­pono atiky­ꞌesat kahato uimiwan kuap haria tukup­teꞌen aru Iesui mohey haria. Atiky­ꞌesat kahato eweimohey Iesui ti Tupana Saꞌyru sese hap iꞌewyte atiky­ꞌesat ewetunug Iesui Eipo­typot koro sese wuanuat hap atiky­ꞌesat uimiwan etiat wemuꞌe haria. Eweimohey ro Iesui are uipyꞌa pyi. Pywo pe ti Iesui upiaria sese eweikup­teꞌen pote waku pe eweikup­teꞌen Tupana pyꞌa pe iꞌewyte wuatꞌi eꞌat piat eweikup­teꞌen mesuwe iꞌewyte atipy pe are. Uito ipotmuꞌe imikyꞌe sese Iuwãu.

"

21

1 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­mo­herep uruewawi topot­mu­ꞌeria kape i raꞌyn ihyemyiꞌa wato ẽpe tote. Saꞌa­wyꞌi tuwẽtem guꞌuro pyi hawyi tuwe­mo­herep uruewawi urutenuk turan iheg me urutu­kup­teꞌen turan. Miꞌi hawyi mytuꞌu eꞌat pe tuwe­mo­herep i uruewawi karãpe ipotmuꞌe Tume toĩneꞌen uruwywo turan tuwe­mo­herep i. Miꞌi hawyi tuwe­mo­herep i raꞌyn uruewawi mekewat ihyemyiꞌa wato yi Karireia pyꞌa­setpiat yẽpe ete mekewat hyemyiꞌa Tipe­riati e hap het rakat yi kyt upi tuwe­mo­herep i uruewawi. Miꞌi tã hap ewy tuwe­mo­herep uruewawi guꞌuro pyi tuwẽtem hawyi."

2 Wẽtup ewãtym Simãu Nu toꞌe uruepe — Toꞌiro i pira pe e uruepe. Miꞌi hawyi Waku urutoꞌe. Urutu­kup­teꞌen itote Simãu Nu hawyi ipotmuꞌe Tume wẽtup set Titimu ipat rakat. Miꞌi rẽ ipotmuꞌe Nata­naꞌeu tawa Kana tama Karireia kaipywiat. Miꞌi hawyi Sepeteu saꞌy­ruꞌin hawyi typy ok ipotmu­ꞌeria Tiaku iꞌewyte uito Iuwãu urutu­kup­teꞌen itote."

3 Miꞌi turan Simãu Peteru toꞌe uruepe — Ahoꞌo­pytyk taꞌyn pira e hawyi — Urupap eupi uhyt urutoꞌe. Miꞌi hawyi urutu­we­hytꞌok taꞌyn yara pe. Miꞌi hawyi pira uruho­ꞌokat kaꞌap uruesuki wato wo wen maꞌato yt uruepira hin i uruikat kaꞌap pytkai."

4 Miꞌi hawyi hunete wẽtup ok miit kape urute­haꞌat yi kyt rote maꞌato yt uruikuap i uwe hap."

5 Miꞌi hawyi tehay pirik wo tuwẽ­powat uruewawi — Uhaꞌy­ruꞌin ehepira raꞌyn apoꞌe. — Yt rat urutoꞌe yt wẽtup i pira uruipuẽti Uhyt urutoꞌe."

6 — Pyno eipo sese kai ro eweipag yꞌy pe ehesuki wato e. Miꞌi kai wyti aru eweipuẽti raꞌyn pira e tehay pirik wo. Miꞌi hawyi uruimak yꞌy pe uruepo sese kai yara ywytpuo. Miꞌi hawyi howapy kahato pira wo uruesuki wato. Miꞌi hawyi urutiõtem neran naꞌyn uruesuki wato maꞌato pira iꞌatu poityꞌi pote yt uruiherep kuap i urueꞌyara kape."

7 Miꞌi hawyi ipotmuꞌe imikyꞌe uito areꞌe Peteru pe — Aika­ꞌiwat wyti koityꞌi iuẽpe yẽpe tote mehĩ are. Uiꞌe hap toikuap taꞌyn hawyi tesokpe pag naꞌyn katu­pono yt tesokpe pe i ipotpap pote hawyi pesoꞌe yara pyi yꞌy pe toto Iesui kapiat hamo. Yt pya i maꞌato yara pyi Iesui kape 200 iãꞌãg hap ewy yẽpe kape."

8 Miꞌi hawyi urutekyi uruesuki wato yẽpe kape iꞌatu kahato pira wywuat pote ipotyi kahato pote."

9 Miꞌi hawyi urutu­wẽtem yara pywiat hawyi uruta­ꞌa­kasa raꞌyn pira kãꞌã koꞌi man koꞌi aria sapypen me."

10 Miꞌi hawyi Aika­ꞌiwat toꞌe uruepe — Eherut ro eimi­pytyk pira koꞌi uhepe e."

11 Mio tã e hawyi Simãu Peteru toto totekyi suki wato yẽpe kapiat hamo. Miꞌi hawyi pira iwatoꞌin nakaria toipuẽti itote maꞌato pira iꞌatu kahato pytkai hesuki pira yt tihiot hin i. Miꞌi hawyi toimo­rania hawyi 153 pira iwatoꞌin kahato rakaria toipuẽti."

12 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe uruepe — Aimiꞌu raꞌyn e. Toꞌiro watenuk e uruepe. Urutenuk turan — Uweĩ En yt urutoꞌe i Iesui pe katu­pono uruikuap kahato uruwa­nẽtup hawe Aika­ꞌiwat Iesui toĩneꞌen itote pote."

13 Miꞌi hawyi Iesui tat man hawyi toimõꞌẽ uruepe hawyi pira totat iꞌewyte hawyi toimõꞌẽ."

14 Miꞌi tã Iesui tuwe­mo­herep topot­mu­ꞌeria kape myeꞌym mo guꞌuro pywiat tuwẽtem hawyi."

15 Teꞌe­renuk kahu rokirẽ toꞌe Iesui — Simãu Iuna saꞌyru uikyꞌe poꞌog apo etiꞌa­tu­kyꞌe iraniaꞌin hap koꞌi kai e. Uikyꞌe apo poꞌog etikyꞌe mesu­wa­rotiat hap koꞌi kai e. — Taꞌi Uika­ꞌiwat etikuap taꞌyn aikotã ewy sese ewy areĩneꞌen hap e. — Simãu uikyꞌe sese pote etiꞌa­tu­muꞌe ro uimohey pakup haria aikotã aihũ koꞌi apykok haria topoi tohũ mẽpytꞌin hap ewy e."

16 Miꞌi hawyi toꞌe i — Simãu Iuna saꞌyru uikyꞌe sese apo en e. — Taꞌi Uika­ꞌiwat etikuap taꞌyn aikotã ewy sese ewy areĩneꞌen hap e. — Pyno uikyꞌe sese pote Simãu etiꞌa­tu­muꞌe ro uimohey hanuaria aikotã aihũ koꞌi apykok haria topoi tohũria tomie­rohik koꞌi hap ewy e."

17 Miꞌi hawyi myeꞌym mo Iesui toꞌe i — Simãu Iuna saꞌyru uiwy sese apo en e. Uiwy apo en e Iesui pote Peteru hatyꞌu hawyi toiwesat — Sakpoꞌe wyti ewy sese areĩneꞌen uito Uika­ꞌiwat e. Wuatꞌi kuap hat ri En miꞌi tupono ti etikuap taꞌyn epyꞌa pe ekai areĩneꞌen aikotã ewy koro areĩneꞌen e. — Uiwy en pote etimuꞌe uimohey haria mehĩ aikotã watipoi aihũria mẽpyt hin koꞌi ewy ahepiku piku koꞌi ewy Simãu e."

18 Ahenoi teran wẽtup pywuat hap epe Peteru e. Saꞌa­wy­ꞌite turan emiky­ꞌesat ewy yn ereĩneꞌen e. Taꞌi eweꞌok kytyt hap etopag hawyi ewyry aikowo aikowo emiky­ꞌesat ewy yn etunug saꞌa­wyꞌi e maꞌato meiũran ti aru epoꞌoro hawyi epo etitorok ewanĩ­kaptia pe hawyi epopoꞌi poꞌi raꞌyn miitꞌin yt emiky­ꞌesat ewy i. Miꞌi hawyi ereto raꞌyn aikowo aikowo yt epap i hap kape e Iesui Peteru pe."

19 Tohenoi yianme aikotã aru toimõ­typot Tupana toku­ꞌuro turanuat hamuat. Miꞌi hawyi toꞌe Iesui — Pyno toꞌiro i uhupi Peteru e."

20 Miꞌi tã e pote Peteru ihaꞌat kahato tesai­pepiat ipotmuꞌe kape mekewat ipotmuꞌe imikyꞌe kahato hat kape mekewat wepehik Iesui etiat hat kape mekewat uweĩ emaꞌat hat e Iesui piat hat kape tehaꞌat kahato Nu. Miꞌi hawyi apoꞌe Iesui pe."

21 — Kat aru aiꞌokpe kawiat emiit tunug mehĩ e uhepiat pe."

22 Miꞌi hawyi toiwesat — Kat aru aiꞌokpe kawiat tunug yt ereꞌe teiꞌo Peteru maꞌato aikotã aru Uika­ꞌiwat tomo­herep uhepe uiminug wuat pãi yn o Peteru poꞌog waku ereꞌe ewepe e. Kat kahu aru Tupana tiky­ꞌesat atunug ereꞌe ro e. Atiky­ꞌesat ahaipepiat toĩneꞌen motꞌi mesu­wa­rote pote taꞌi toĩneꞌen motꞌi kuap karãmuo uiꞌaipok hap kape hap ewy atiky­ꞌesat pote atunug kuap i e Iesui Peteru pe uhepiat."

23 Mio tã e Iesui pote iraniaꞌin Iesui mohey haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Pyno ti sio yt ikuꞌuro rakat nuat i meiẽwat ipotmuꞌe iꞌatuꞌe uhetiat maꞌato Iesui yt mio tã e pytkai i mio tã iꞌatuꞌe uhetiat."

24 Pywo pe ti mesuwat uimiwan uiminug sese yt uheso i are. Taꞌi yne mesuwat uimienoi pywo sese rakat yn toĩneꞌen. Aikotã araꞌa­kasa hap ewy atiwan aikotã atikuap hap ewy ti atiwan. Uruikuap kahato Iesui hãpyk sese hap are yne hap topy­huꞌat aru toꞌe hap ewy katu­pono yt karãpe i wẽtup e hap ete iꞌaparap. Yt karãpe i urumaꞌat yt wẽtup mo i hap. Uruikuap sese ti Miꞌi Miit. Aheha­kye­raꞌat kuap kahato hat toꞌe hap ewy. Tupana Saꞌyru sese Miꞌi Miit are urutoꞌe watoꞌe pãi."

25 Maꞌato poꞌog poꞌog Iesui tunug mesuwat uimiwan kai are yt ahenoi kuap i yne. Iesui minug wakuat koꞌi Iesui mienoi wakuat koꞌi iꞌatu kahato toĩneꞌen maꞌato wahenoi henoi teran yne yne iminug hap koꞌi pote mesuwat uimiwan me pote yt watunug kuap i kahato katu­pono iꞌatu kahato wyti imisepap koꞌi maꞌato yne aitoria wahãꞌãg iwan nug hamo miꞌi pote meiũran howapy kahato mesuwat yi wato hap ok tã tukup­teꞌen. Sakpo mesuwat aipytyp tote mekewat aimiwan Iesui etiat toꞌo­to­te­tote tukup­teꞌen. Yi yne howapy hap ewy mesuwat yi topy­huꞌat aimiwan eiam mo yn naꞌyn areꞌe koitywy mesuwe uimiwan Iesui etiat hap tote. Pyno toran naꞌyn mesup uimiwan. Uito ti Iesui mikyꞌe poꞌog nakat are. Pyno waku Tupana pe.

Uito Iesui mikyꞌe Iuwãu"