1

1 Mesup mienoi wakuat ti Aipo­typot Iesui etiat. Uito ti ewy Iruka. Mesuwat uimiwan atipo­ꞌoro ewawi uiwy Teowiru. Mesup ti atipo­ꞌoro ewawi uimiwan Aimi­mohey Iesui etiat aikotã saꞌa­wyꞌi toĩneꞌen Aipy­ꞌa­setpiat hat enoi hamuat atipo­ꞌoro uimiwan ewawi mehĩ Teowiru. Miꞌi e hap typyꞌi rakaria tiwan naꞌyn aikotã saĩke tokosap Tupana Mipo­ꞌoro Iesui ehat aipy­ꞌa­setpiat toĩneꞌen turanuat hap koꞌi. Miꞌi hap koꞌi ti taꞌa­tuwan naꞌyn. Miꞌi e hap ti wẽtup ok wẽtup ok tiwan naꞌyn taꞌa­tupo wo. Miꞌiria miwan toĩneꞌen uipo pe hawyi — Pyno waku iꞌatu­miwan kaipyi atiwan yne sehay Iesui etiat wẽtup yn uimiwan me areꞌe uipyꞌa pe hawyi mesup ewawi mehĩ Teowiru atipo­ꞌoro raꞌyn yne urumikuap wẽtup yn miwan me are."

2 Miꞌi pote iraniaꞌin miwan Iesui etiat aremuꞌe kahato hawyi atikuap kahato Iesui minug koꞌi iꞌewyte Iesui e hap koꞌi. Miꞌi hawyi areꞌe — Pyno waku atiwan yne Iesui etiat wẽtup yn uimiwan me are. Pyno waku Iesui wywo hewyry rakaria wẽ pyi yn atiwan yne Iesui ete iꞌatu­mi­ꞌa­kasa koꞌi sese are. Waku atiwan yne Iesui e hap iꞌatu­mikuap koꞌi are. Waku Iesui wywo hewyry rakaria yn uimuꞌe areꞌe uiwepe are. Waku Iesui kuap haria miwan kaipyi yn atiwan uimiwan are. Miꞌi hawyi waku atipo­ꞌoro uimiwan Iesui kyꞌe haria pe are."

3 Pyno ti uito iꞌewyte atikuap yne yne aikotã aikotã Iesui etiat hap saꞌa­wy­ꞌi­wuaria iwywo hewyry rakaria mienoi koꞌi. Miꞌi hawyi atiwan mesuwat uimiwan iꞌatu­miwan koꞌi ewatꞌymo. Pyno waku.

"

4 Miꞌi uimiwan Iesui etiat mesup atipo­ꞌoro raꞌyn ewawi uiwy sese Teowiru are. Pyno saꞌa­wyꞌi ahenoi teran aikotã Iesui ywãꞌĩ hap etiat aikotã saꞌa­wyꞌi tuwe­mo­herep hap etiat."

5 Saꞌa­wyꞌi ti Iesui ywania etama puo toĩneꞌen wẽtup ok Paꞌi Sakaria e hap het rakat. Miꞌi miit Paꞌi koro wo turan hap eꞌat pe Iesui ywãꞌĩ hap eꞌat putꞌokꞌe. Pyno waku saꞌa­wyꞌi uimiwan me ahenoi epe kurin paꞌi Sakaria e hap ete. Paꞌi Sakaria saꞌa­wyꞌi paꞌi koro wo toĩneꞌen Tupana mõtypot yat koro pe. Iꞌywot ti Paꞌi koro Apiꞌa e hap het rakat. Miꞌi saipepiat ipotpap takat Paꞌi Sakaria toĩneꞌen. Miꞌi tupono paꞌi Apiꞌa emiariru koꞌi tukup­teꞌen paꞌi koꞌi wo tawa wato Ieru­sarẽi me maꞌato haipepiat sese ti paꞌi Sakaria toĩneꞌen. Miꞌi pote Paꞌi koro wo toĩneꞌen tawa wato Ieru­sarẽi me. Maꞌato Paꞌi Sakaria yt haꞌyru rakat i katu­pono iharyꞌi Isapeu yt karãpe i imẽpyt rakat toĩneꞌen. Pyno paꞌi koro Sakaria eꞌaseꞌi koro sese Arãu toĩneꞌen mekewat Musei yketꞌet. Miꞌi pote Sakaria paꞌi koro sese toĩneꞌen. Sakaria ipotpap kahato paꞌi wo maꞌato yt iwepit sese i katu­pono yt kat i tosai­pepiat nuat pote. Iꞌewyte mana Isapeu yt iwepit i. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato taꞌa­tu­mẽpyt hap. Sakaria toĩneꞌen paꞌi koro wo Eroti toĩneꞌen morekuat no turan."

6 Paꞌi Saka­riaꞌin waku kahato rakaria wo tukup­teꞌen Tupana wanẽtup hawe. Taꞌi Tupana miky­ꞌesat yn nug haria yn miꞌiria. Paꞌi tunug kahato wuatꞌi eꞌat pe Tupana mienoi ewy."

7 Mekewat eꞌat pe turan maꞌato paꞌi Sakaria saipe­pianuat yt kat i katu­pono iꞌatu­poro kahato raꞌyn. Iꞌewyte heha­ryꞌi mana Isapeu pyhuꞌat hap tokosap woityꞌi raꞌyn. Mana Isapeu ti topakup wyi te yt karãpe i imẽpyt."

8 Wẽtup eꞌat pe paꞌi koro Sakaria toĩneꞌen Tupana mõtypot yat koro pe Tupana miky­ꞌesat nug hamo toꞌywot Apiꞌa potpap ewy te tutunug."

9 Toꞌy­wotꞌin Apiꞌaꞌin potpap ewy te toĩneꞌen ipotpap kat pote toꞌywot Apiꞌaꞌin saipepiat sese toĩneꞌen. Paꞌi Apiꞌaꞌin miꞌairo Sakaria pote iꞌatueko ewy te tutunug itote. Miꞌi pote paꞌi Sakaria teke Tupana eiam sese pe Tupana mõtypot hamuat ikamhig se rakat wuk hap yparakai tote. Miꞌi tote toiwuk ikamhig se rakat Tupana mõtypot hamuat hap."

10 Miꞌi wuk totiat turan okeny­pyke õꞌẽ haria typyꞌi kahato Tupana kapiat ihay raka­nuaria tukup­teꞌen."

11 Miꞌi hawyi Tupana mõtypot yat eꞌoki­pyke atipy kaipywiat sut hat tuwe­mo­herep taꞌyn paꞌi Sakaria kape. Mekewat mohag wuk hamo ran kawiat rote tuwe­mo­herep."

12 Maꞌato paꞌi Sakaria mekewat wemo­herep hat pupi tokenꞌẽ kahato neꞌi taꞌa­kasa hawyi."

13 Miꞌi pote atipy kaipywiat sut hat toꞌe paꞌi Sakaria pe — Yt erekenꞌẽ teiꞌo e katu­pono Tupana miium epiat saꞌa­wy­ꞌiwuat emiẽtup taꞌyn emẽpyt kyꞌesat hap taꞌyn e. Miꞌi hawyi eharyꞌi ti imẽpyt irane raꞌyn e. Esaꞌyru irane raꞌyn wyti Tupana miium epiat e. Miꞌi set wyti Iuwãu e hamuat waku ehetꞌok iwemo­herep hawyi e."

14 Miꞌi hawyi esaꞌyru wemo­herep hap eꞌat pe wyti aru ewepit kahato raꞌyn e. Iꞌewyte ti aru yne iraniaꞌin iꞌatu­wepit kurum hit wemo­herep hap ete hap eꞌat pe e."

15 Miꞌi ti aru Tupana wywuat myhuꞌat hanuat e. Esaꞌyru tuwe­mo­herep hawyi meremo howapy raꞌyn Tupana Pãꞌãu Wakuano e. Taꞌi yne eꞌat pe toĩneꞌen hap ok tã howapy Tupana Pãꞌãu Wakuano e."

16 Itag hawyi ti aru esaꞌyru tiꞌa­tu­morem wyti aru eꞌaseꞌi Isareu ywania Tupana kape e."

17 Esaꞌyru ti aru topy­huꞌat Tupana ehay moherep hat akag wo e. Aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat mekewat Tupana ehay moherep hat Eria e hap het rakat ewywuat topy­huꞌat esaꞌyru itag hawyi e. Aikotã Eria saꞌa­wyꞌi hesaika kahato Tupana ehay enoi hap ete topy­huꞌat miꞌi hap ewy te aru esaꞌyru Iuwãu ete topy­huꞌat e. Taꞌi esaꞌyru ti aru miitꞌin sem muꞌe hat koro wo topy­huꞌat e. Ipotmu­ꞌeria sem ni aru teꞌe­ro­py­huꞌat woꞌo­kyꞌe hanuaria e. Taꞌi woꞌo­wese hap sese toterut irane eꞌaseꞌi Isareu ywania kape e. Taꞌi toiꞌa­tu­morem kahato ti aru miitꞌin Tupana kape tehay wo tomienoi wo e. Miꞌi hap eꞌat pe ti aru esaꞌyru Iuwãu terut woꞌo­wese hap sese eꞌywania kape e. Miꞌi piat taꞌa­tu­muꞌe hap kaipyi ti aru nagniaꞌin tukup­teꞌen woꞌo­kyꞌe haria wo e. Miꞌi hawyi hira­karia tiꞌa­tu­kyꞌe kahato taꞌa­tu­ꞌy­wotꞌin taꞌa­tu­tyꞌin esaꞌyru piat taꞌa­tu­mẽ­pytꞌin muꞌe hap kaipyi e. Iꞌewyte eꞌywotꞌin tiꞌa­tu­kyꞌe kahato taꞌa­tu­mẽ­pytꞌin esaꞌyru piat taꞌa­tu­ꞌy­wotꞌin muꞌe hap kaipyi e. Taꞌi taꞌa­tu­muꞌe hap kaipyi woꞌo­wese haria wo yn tukup­teꞌen iꞌyat piaria e. Miꞌi hawyi ti aru Tupana yt miky­ꞌesat i nug haria esaꞌyru tiꞌa­tu­muꞌe hap kaipyi Tupana miky­ꞌesat nug haria wo raꞌyn tukup­teꞌen e. Waku puo i raꞌyn tukup­teꞌen Tupana miky­ꞌesat ewy ipotmu­ꞌeria tunug turan ti aru tut esaꞌyru Mimo­herep mekewat Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat Nuat e. Mekewat eꞌat pe meimuẽwat esaꞌyru mimu­ꞌeria koꞌi Tupana Mipo­ꞌoro ekatup hanuaria wo raꞌyn tukup­teꞌen. Miꞌi taꞌa­tue­katup turan ni aru putꞌokꞌe Iꞌatue­ha­kye­raꞌat Hat sese esaꞌyru Mimo­herep e ti atipy kaipywiat sut hat paꞌi koro Sakaria pe."

18 Miꞌi toꞌe pote paꞌi Sakaria tiwesat saꞌag atipy kaipywiat ehay pe — U pãi e aikotã apuru eꞌe hap atikuap sio pywo sio yt e. Kat som iwato kahato etomo­herep epo wo ehay sio pywuat sio yt moherep hamo e. Pywo eꞌe hap pote pywo are aru maꞌato yt pote yt e. Katu­pono uiporo kahato raꞌyn iꞌewyte uheha­ryꞌi mẽpyt hap eꞌat tokosap kahato raꞌyn uhyt e. Iporo sese raꞌyn uheha­ryꞌi mehĩ e."

19 Mio tã toꞌe Sakaria pote atipy kaipywiat Tupana e hap erut hat tiwesat haty wo — Uito ti atipy kaipywiat Tupana ehay erut hat koro e. Tupana ti uipo­ꞌoro tehay enoi epiat hamo e. Uhet sese ti Kapireu e. Tupana e hap ewywuat yn moherep hat uito pãi e. Tupana yt karãpe i heso rakat are e. Uito areĩneꞌen Tupana wywuat sese hat e. Yne ti uhehay uimi­mo­herep epiat Tupana ehay esaꞌyru wanuat etiat pywo sese topy­huꞌat aru katu­pono Tupana toꞌe mio tã uhepe pote e. Miꞌi pote ti aru putꞌokꞌe yne iꞌe hap ewy emowepit hamuat e."

20 Uhyt e kat pote som yt etimohey i Tupana e hap uimierut e. Yt naku i kahato e. Yt etimohey i Tupana e hap pote ti yt ehay kuap i aru uhyt e. Iꞌewyte ti aru ewaure kaꞌa pe yt teke kuap i sehay katu­pono Tupana ehay uimierut pytkai yt uimohey i pote e. Maꞌato eimẽpyt putꞌokꞌe uiꞌe hap ewy eraꞌa­kasa raꞌyn esaꞌyru hawyi ewaure kaꞌa i raꞌyn iꞌewyte ehay kuap i raꞌyn mehĩ e atipy kaipywiat sut hat paꞌi koro Sakaria pe."

21 Miꞌi turan okenꞌy­pyke gupteꞌen haria hekatup kahato paꞌi Sakaria wẽtem hap. Miꞌi pytkai yt tut i potꞌi kahato hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup toꞌope — Katu­ponoĩ koitywy heniatpo kahato toĩneꞌen motꞌi Tupana mõtypot yat pe iꞌatuꞌe."

22 Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria tuwẽtem hawyi putꞌokꞌe okenꞌy­py­kiaria ete. Miꞌi hawyi tohenoi teran toꞌe hap wen maꞌato yt ihay kuap i raꞌyn. Yt ihay kuap i pote okenꞌy­py­kiaria teꞌe­roꞌe toꞌope — Pyno tomu­ꞌetu wuat ewy raꞌyn Tupana eꞌoki­pyke toĩneꞌen turan pote yt ihay kuap i iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe. Miꞌi hawyi Sakaria topo wo yn naꞌyn tohenoi teran tehay okenꞌy­py­kiaria pe."

23 Miꞌi hawyi Tupana yat pe tuwe­potpap kahu hawyi paꞌi Sakaria toto i raꞌyn toꞌyat kape.

"

24 Putꞌokꞌe i raꞌyn paꞌi Sakaria toꞌyat piat hawyi ti toĩneꞌen teha­ryꞌi wywo hawyi iharyꞌi hupiꞌa raꞌyn Tupana e hap ewy. Miꞌi hawyi iheg me toĩneꞌen 5 ewaty."

25 Miꞌi turan mana Isapeu toꞌe — Waku kahato Tupana tunug uhepe e. Uikyꞌe kahato raꞌyn Uhetu­pana e. Saꞌa­wyꞌi aremõti kahato yt uimẽpyt i pote maꞌato mesup uhupiꞌa raꞌyn toĩneꞌen mote yt aremõti kuap i raꞌyn e. Saꞌa­wyꞌi iraniaꞌin uimohit kahato yt uimẽpyt i pote e. Maꞌato uimẽpyt Tupana miium toĩneꞌen hawyi yt kat i iꞌatuꞌe kuap i aru e. Miꞌi pote yt aremõti hin i katu­pono Tupana uikyꞌe kahato hawyi tutum naꞌyn uhepe uimẽpyt raꞌyn toꞌe hap ewy e. Waku kahato Tupana e mana Isapeu.

"

26 Wẽtup eꞌat pe hawyi mana Isapeu 6 ewaty hupiꞌa toĩneꞌen turan Tupana tipo­ꞌoro i raꞌyn saꞌa­wy­ꞌiwuat atipy kaipywiat sut hat akag Kapireu wẽtup tama kape i raꞌyn mekewat yi Karireia popykiat tawa hit Nasare kape i raꞌyn toipo­ꞌoro."

27 Itote wẽtup ok pe pĩꞌã makuptia Maria e hap het rakat kape tuwe­mo­herep atipy kaipywiat Kapireu. Pĩꞌã Maria ti yt heꞌaito rakat i te iꞌewyte yt hewaire i te rakat toĩneꞌen. Toiky­ꞌesat kahato maꞌato teꞌaito wo wẽtup ok Iuse e hap het rakat mekewat morekuat Tawi emiariru emiariru toiky­ꞌesat. Miꞌi tohe­katup turan atipy kaipywiat Kapireu tuwe­mo­herep tope."

28 Miꞌi hawyi toꞌe tope — Mana Maria e eremo­wepit ro e katu­pono koitywy ti Tupana mipoi­tyro sese wo ereĩneꞌen e. Katu­pono tutum neran epe emẽpyt ihainia Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat Nuat e. Miꞌi pote ti aru poꞌog Tupana mipoi­tyro wo ereĩneꞌen torania hary­poria kai katu­pono Wuatꞌi Miitꞌin Potypot ty wo ereĩneꞌen aru pote e."

29 Miꞌi hawyi Mana Maria tehaꞌat kahato atipy kaipywiat kape hawyi tuwa­nẽtup kahato tewawiat sehay kape hawyi — Kat toꞌe hamuat ewy ran uhepe an e tuwa­nẽtup hawe."

30 Miꞌi hawyi Kapireu toꞌe tope — Maria yt erekenꞌẽ teiꞌo e katu­pono Tupana tuwehum kahato ewawi e."

31 Pyno emẽpyt irane wyti mana e. Emẽpyt ihainia ti tuwe­mo­herep irane Tupana miium epiat e. Wakuat kahato eꞌiunmỹꞌã piat Emẽpyt mana e. Emẽpyt tuwe­mo­herep hawyi waku ehetꞌok Miꞌi — Iesui ereꞌe e."

32 Miꞌi hawyi En ni Tupana Poꞌog Torania Kawiat Saꞌyru iꞌatuꞌe aru miitꞌin Emẽpyt Iesui pe e. Iꞌewyte — En ni Wuatꞌi Ywania Porekuat no iꞌatuꞌe Emẽpyt pe mana e. Emẽpyt ihainia pe Tupana tum aru Morekuat Tawi eiam e. Morekuat Tawi saipe­piano ti aru topy­huꞌat Emẽpyt e atipy kaipywiat Kapireu Maria pe."

33 Miꞌi hawyi ti aru eꞌaseꞌi pot Iako emiari­ruꞌin sem Porekuat no raꞌyn Emẽpyt Iesui topy­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe e. Yt karãpe i aru Emẽpyt piat Wuatꞌi Porekuat no hap ikahuro e atipy kaipywiat sut hat Maria pe."

34 Miꞌi hawyi Maria apoꞌe — Aikotã aru uhupiꞌa mimi katu­pono yt kat i te uheꞌaito e."

35 Miꞌi hawyi Tupana mipo­ꞌoro Kapireu tiwesat raꞌyn — Taꞌi Tupana Pãꞌãu tut ewawi e. Miꞌi hawyi Ipãꞌãu esaika howa eupiꞌa aru toĩneꞌen e. Miꞌi pote Emẽpyt topy­huꞌat ri Tupana Koro Sese Saꞌyru e atipy pywiat Maria pe."

36 Iꞌewyte wyti eꞌapiꞌi paꞌi Sakaria eharyꞌi Isapeu e hap het rakat hupiꞌa raꞌyn wy. Iporo sese rakat pytkai toupiꞌa wywo toĩneꞌen mesup toꞌyat pe e. Pywo pe wyti imẽpyt tuwe­mo­herep irane raꞌyn eꞌapiꞌi pot piat wy e. Saꞌa­wyꞌi yt imẽpyt kahato rakat i eꞌapiꞌi e. Iꞌewyte mesup ipoꞌoro sese rakano toĩneꞌen. Maꞌato miꞌi hap pytkai toupiꞌa wywo toĩneꞌen mesup toꞌyat pe e. Pywo pe wyti imẽpyt tuwe­mo­herep irane raꞌyn eꞌapiꞌi pot piat e."

37 Taꞌi hesaika kahato Ahetu­pana e. Taꞌi Tupana ti wuatꞌi nug kuap hat e. Yt kat i wyti niatpo Tupana wanẽtup hawe katu­pono tutunug kuap yne yne koꞌi e. Yt watunug kuap i pytkai Tupana inug kuap e Kapireu mana Maria pe."

38 Miꞌi hawyi pĩꞌã Maria toꞌe Kapireu pe — Uito ti Tupana eropat hano areĩneꞌen e. Pyno waku atung toꞌe hap ewy e. Waku Tupana tum uhepe toꞌe hap ewy e Maria Kapireu pe. Mio tã e kahu hawyi Kapireu taꞌaipok taꞌyn atipy kape Mana Maria pyi."

39 Miꞌi hawyi Maria tuwe­ꞌa­ru­mary hawyi meremo toto teꞌa­piꞌi Isapeu yat kape. Wẽtup yi mekewat yi Iuta e hap kape yityꞌok hit puat muꞌap upi toto. Pya kahato toto."

40 Miꞌi hawyi putꞌok­toꞌe mana Maria paꞌi Sakaria yat pe hawyi teke hawyi — Ihotꞌok e teꞌa­piꞌi mana Isapeu pe."

41 — Ihotꞌok e hawyi mana Isapeu mẽpytꞌa hurukꞌe iꞌymyẽ pe."

42 Miꞌi hawyi mana Isapeu howapy raꞌyn Tupana Pãꞌãu wo hawyi toꞌe mana Maria pe tehay pirik wo — Waku pe kahato Tupana tunug mesup katu­pono Tupana poꞌog hegyiꞌat epe iraniaꞌin manaꞌin kai e. Mesup taꞌyn Tupana Saꞌyru Sese toĩneꞌen eꞌymyẽ pe e."

43 Tupana Mipo­ꞌoro Aheha­kye­raꞌat Hanuat ty wo raꞌyn ereĩneꞌen mesup e. Miꞌi pote ti uimo­wepit kahato Eꞌiunmỹꞌã Piat e. Ereke hin waku ereĩneꞌen uruꞌyat pe e. En ne poꞌog uikai katu­pono Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat ty wo ereĩneꞌen e."

44 Koitywy — Ihotꞌok ereꞌe uhepe turan uimẽpyt tuwe­mũkup uheꞌymyẽ pe iwepit haype e. Katu­pono uimẽpyt uhunmỹꞌã piat tikuap taꞌyn Emẽpyt Eiunmỹꞌã piat toĩneꞌen Topo­rekuat Koro wuat hap e. Miꞌi pote tuwe­mũkup uipiit pe tuwehum kahato haype e mana Isapeu Mana Maria pe."

45 Saꞌa­wyꞌi etomohey kahato Tupana e hap pote mesup waku pe kahato ereĩneꞌen e. Tupana e hap upi eupiꞌa raꞌyn toĩneꞌen mesup e. Miꞌi pote mesup Tupana mimo­wepit kahato wo ereĩneꞌen e heꞌa­piꞌi Isapeu pĩꞌã Maria pe."

46 Miꞌi hawyi mana Maria tuwehum kahato Tupana ete hawyi toꞌe — Woro­mõ­typot kahato uipyꞌa pyi Tupana e."

47 Uheha­kye­raꞌat kahato hat En Tupana e. Uimo­wepit kahato hat En e."

48 Tupana miha­ky­ꞌeꞌi kahato rakano. Miit emiit no areĩneꞌen pytkai uikyꞌe kahato En an e. Saꞌa­wyꞌi erehaꞌat uhowawi uikyꞌe hap wywo e. Yt miitꞌin mikyꞌe i uito pytkai uikyꞌe En e. Are an uito wuatꞌi miit eropat hanuat yn areĩneꞌen pytkai uiꞌairo e. Uito ti poꞌog yi kapiat nakano areĩneꞌen wuatꞌi miit emiit kai pytkai uikyꞌe kahato En e. Miꞌi hawyi uiꞌairo Esaꞌyru eiam mo Urueha­kye­raꞌat hat ty wo e. Taꞌi uhewaku hap upi yt uiꞌairo i maꞌato uikyꞌe hap upi uiꞌairo e. Taꞌi miꞌi pote ti aru — Waku kahato En Tupana iꞌatuꞌe ewawi wuatꞌi ywania Uheha­kye­raꞌat hat En mote."

49 Esaika kahato En Tupana e Maria. Waku sese En Tupana are katu­pono egyiꞌat hap kaipyi wakuap sese etunug uhete e. Miꞌi hawyi uimẽpyt hap kaipyi wuatꞌi miitꞌin teꞌe­roꞌe aru — Waku kahato Tupana iꞌatuꞌe epe e."

50 Pywo pe ti yne mesu­wa­rotiat gupteꞌen haria emõtypot haria wo tukup­teꞌen aru katu­pono Esaꞌyru mieha­kye­ra­ꞌaria tukup­teꞌen aru pote e. saꞌa­wy­ꞌi­te­wuaria kora­nuaria iꞌewyte meiũra­nuaria gupteꞌen haria yt wemo­herep i te haria kyꞌe kahato hano ereĩneꞌen mote e Maria Tupana pe."

51 Yt uwe i poꞌog hesaika rakat ekai Tupana e. Waku kahato En poꞌog poꞌog torania kai e. Maꞌato iraniaꞌin mesu­wa­ro­tiaria — Uruto poꞌog torania kai e haria mohit sese hanuat ereĩneꞌen Tupana e. Miꞌi hawyi ti aru iꞌatu­minug saꞌag hap koꞌi etiꞌa­tu­moma yne raꞌyn e. Iꞌewyte iꞌatu­wa­nẽtup saꞌag hap etiꞌa­tu­mo­weityk yne raꞌyn e."

52 Iꞌewyte wemo­wato haria etipuruk kahato iꞌatu­we­mo­wato hap kaipyi maꞌato miꞌi pytkai miit emiit koꞌi paaꞌe haria ewywuaria etiꞌa­tu­mo­wato kahato morekuat no mesuwe e mana Maria Tupana pe."

53 Are an Hegyiꞌat kahato rakano ereĩneꞌen hesyꞌat rakaria pe ihaky­ꞌeꞌi rakaria pe. Miꞌi hawyi miꞌu wakuano etiꞌa­tupoi kahato miꞌiria e maꞌato iraniaꞌin — Uruto poꞌog hekat rakaria e haria etiꞌa­tunug hesyꞌat kahato rakaria wo e."

54 Waku sese rakat En Tupana are katu­pono yt etiwaure hin eꞌe hap — Atunug aru e hap etunug yne eꞌe hap ok tã e. Saꞌa­wy­ꞌiwuat urueꞌa­seꞌi pot Isareu pe mio tã ereꞌe — Esaipepiat kawiano wyti aru atiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat wuatꞌi ywania ere hap ewy etunug mesup e. Mesup taꞌyn eꞌe hap ewy etiꞌa­tu­po­wyro kahato uruꞌy­wania eꞌe hap urueꞌa­seꞌi pot Isareu piat ewy e urueꞌa­seꞌi emiariru emiariru uruto pote. Waku kahato En katu­pono eꞌe hap urueꞌa­seꞌi piat hap ewywuat mesup taꞌyn etunug aikotã saꞌa­wyꞌi eꞌe hap ewy — Atipo­ꞌoro aru emiari­ruꞌin me Iꞌatue­ha­kye­raꞌat hanuat eꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup katu­pono etipo­ꞌoro koran uruewawi Urueha­kye­raꞌat hat eꞌe hap saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy ehay urukyꞌe wywuat hap ewy e."

55 Aikotã urueꞌa­se­ꞌiꞌin me — Atunug aru uiꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup aikotã saꞌa­wyꞌi urueꞌa­seꞌi koro Aparãu me ereꞌe hap ewy — Atiꞌa­tu­poi­tyro aru torania Wẽtup Esaipepiat po wo e. Wẽtup Emiariru upi Eiãꞌỹi upi aru atiꞌa­tu­mo­waku kahato imohey haria wuatꞌi ywania mesuwat yi totiaria e Tupana saꞌa­wyꞌi urueꞌa­seꞌi Aparãu me e. Pyno waku kahato En Tupana katu­pono eꞌe hap ewy raꞌyn putꞌokꞌe mesup e. Are an Aparãu Emiariru Koro toĩneꞌen naꞌyn mesup uhunmỹꞌã pe e mana Maria Tupana pe."

56 Miꞌi hawyi mana Maria topy­huꞌat myeꞌym ewaty teꞌa­piꞌi Isapeu yat pe. Miꞌi hawyi teꞌaipok i raꞌyn toꞌyat kape tawa Nasare kape.

"

57 Wẽtup eꞌat hawyi mana Isapeu mẽpyt hap eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn hawyi imẽpyt raꞌyn ihainia tuwe­mo­herep taꞌyn Tupana miium topiat toꞌe hap ewy."

58 Miꞌi hawyi iwyriaꞌin sese koꞌi iꞌewyte heka­tu­wy­riaꞌin tikuap taꞌyn Tupana miium wakuat mana Isapeu piat hawyi teꞌe­ru­wehum kahato Tupana kape."

59 Miꞌi hawyi mana Isapeu emẽpyt 8 eꞌat raꞌyn hawyi tuwat tuwat raꞌyn iwyriaꞌin mana Isapeu yat kape hawyi — Pyno waku wati­kaykay paꞌi meikowo emẽpyt emusin sokpe ãpy tek hamuat iꞌatuꞌe."

60 — Miꞌi watunug hawyi waku watum het emẽpyt pe aheko ewy iꞌatuꞌe. Waku wahetꞌok emẽpyt Sakaria eꞌaito set mõtypot hamo iꞌatuꞌe maꞌato mana Isapeu — Yt an e. Waku watum tope het Iuwãu e iꞌatuepe."

61 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe mana Isapeu pe — Ahetama puo waku wahetꞌok aimẽ­pytꞌin ahaꞌy­ruꞌin aiꞌy­wotꞌin set ewywuat sio ahaꞌa­se­ꞌiꞌin set ewywuat iꞌatuꞌe. Kat pote pyno — Uimẽpyt set ti waku Iuwãu ereꞌe uruepe iꞌatuꞌe. Maꞌato eꞌaito paꞌi Sakaria eꞌase­ꞌiꞌin set Iuwãu e hap het rakat yt uwe i iꞌatuꞌe mana Isapeu pe."

62 Miꞌi pote taꞌa­tupo wo taꞌa­tu­hẽtup paꞌi Sakaria pe yt hewaure i pote — Kat som waku wahetꞌok esaꞌyru uhyt iꞌatuꞌe hap kuap hamo."

63 Maꞌato paꞌi Sakaria yt ihay kuap i. Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria hẽtup miwan hug hap hawyi — Waku wahetꞌok uhaꞌyru Iuwãu e tomiwan me. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato toꞌe miwan miat hap ete. — Aikotã toikuap ahehay mesuwe iꞌatuꞌe katu­pono yt toikuap i ahehay tewaure pote iꞌatuꞌe."

64 Maꞌato miꞌi hawyi paꞌi Sakaria tiwan het hawyi meremo ihay kuap i raꞌyn itote hewaure kaꞌa i raꞌyn. Miꞌi hawyi toimõ­typot kahato raꞌyn Tupana tehay wo saꞌa­wyꞌi yt ihay kuap i rakat paꞌi Sakaria."

65 Miꞌi pote Sakaria yat piaria heka­tu­wy­riaꞌin teꞌe­re­wa­nẽtup kahato haꞌyru Iuwãu wemo­herep hap kape. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn tawa piaria koꞌi kape Iuwãu wemo­herep hap enoi hamo."

66 Meiũran iraniaꞌin yne tama Iuteu piaria ikuap taꞌyn Sakaria saꞌyru Iuwãu wemo­herep hap etiat hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Kan no aru paꞌi Sakaria saꞌyru topy­huꞌat iꞌatuꞌe. Uwe ewy aru mekewat Iuwãu topy­huꞌat iꞌatuꞌe toꞌope tawa piaria. Miꞌi hawyi Iuwãu Tupana mipoi­tyro kahato wo topy­huꞌat itote. Miꞌi hawyi Tupana toĩneꞌen kahato Iuwãu kai hawyi waku pe kahato toĩneꞌen ipiit ete iwanẽtup hap ete."

67 Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria ihay kahato itote Tupana Pãꞌãu kaipyi tohenoi kahato yianmete tosa­ꞌyru Iuwãu etiat Tupana e hap ewy tohenoi."

68 Miꞌi koꞌi tohenoi henoi yian note wuat sehay yne tosa­ꞌyru pakup etiat aikotã aru hamuat ihay iꞌewyte Aipo­typot Iesui etiat aikotã aru hamuat ihay yt iwemo­herep i te pytkai."

69 Mio tã toꞌe Paꞌi Sakaria — Taꞌi esaika kahato Tupana urueha­kye­raꞌat hamo. Taꞌi esaika hap poꞌog hĩpo po ehãꞌãpe esaika hap kai uruewa­nĩ­kaptia moma hamo e. Taꞌi morekuat Tawi saipepiat sese ti Emipo­ꞌoro tuwe­mo­herep irane e."

70 Aikotã ereꞌe saꞌa­wyꞌi te morekuat Tawi pe hap ewy — Meiũran wyti aru atum epe Emiariru Emiariru Kawiat Wẽtup ok Esaipepiat Wuatꞌi Miitꞌin ekyi Ehowawi Hanuat e hap ewy putꞌokꞌe mesup taꞌyn uruewawi e. Aikotã saꞌa­wy­ꞌi­tewuat ehay moherep haria pe ereꞌe hap ewy raꞌyn mesup taꞌyn etunug naꞌyn e. Aikotã haꞌa­wy­te­pyite mesuwuat kape miꞌi eꞌe hap ewywuat yne yne mesup etunug raꞌyn urukyꞌe haype e paꞌi Sakaria Tupana pe."

71 Mio tã ereꞌe saꞌa­wyꞌi uruepe ehay moherep haria wẽ pyi — Pywo ti aru meiũran atipo­ꞌoro Uhemiit sese ehewa­nĩ­kaptia po pywiat eipuruk hamo ereꞌe. Miꞌi hawyi eꞌe hap ewywuat etunug mesup e."

72 — Yt atiwaure hin i ti saꞌa­wy­ꞌiwuat uiꞌe hap atunug aru uiꞌe hap ereꞌe. Uiwese hap wyti aru atimo­herep yne raꞌyn uiꞌe hap ewy ereꞌe urueꞌyian miaria pe e. — Uhegyiꞌat hap uiwese hap atimo­herep wuatꞌi miitꞌin me aru ereꞌe saꞌa­wyꞌi e. Miꞌi eꞌe hap ewy koitywy etunug naꞌyn uruepe e."

73 Iꞌewyte saꞌa­wy­ꞌi­tewuat urueꞌa­seꞌi pot koro Aparãu miat eꞌe hap ewywuat re etunug naꞌyn aikotã ereꞌe saꞌa­wyꞌi — Atunug irane eꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesuwat eꞌat pe e. Yt etiwaure hin i eꞌe hap Tupana e. Aikotã ereꞌe urueꞌa­seꞌi pot Aparãu me — Atiꞌa­tu­moe­hãite aru wuatꞌi ywania mesuwat yi totiaria Esaipepiat po wo eꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup e. Wẽtup ok Emiariru emiariru minug kaipyi ti aru atiꞌa­tu­poi­tyro wuatꞌi imohey haria ereꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup e paꞌi Sakaria Tupana pe itote wuatꞌi miitꞌin ehamo.

"

74 Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria toꞌe raꞌyn taꞌa­py­pueri haria pe — Uiwy­riaꞌin e Tupana tiky­ꞌesat kahato ahewa­nĩ­kaptia po pywiat ahenõtem hap e. Toiky­ꞌesat kahato aheropat tepiat hap yn e. Yt toiky­ꞌesat hin i wato­kenꞌẽ ahewa­nĩ­kaptia pupiat hap e. Miꞌi pote aipo­re­nõtem neran ahewa­nĩ­kaptia po pyi e."

75 Miꞌi hawyi Tupana ainug neran hãpyk kahato rakaria wo aikotã tewaku hap ewy hap toiky­ꞌesat e. Toiky­ꞌesat yne eꞌat pe waku hap ewy watu­kup­teꞌen hap e paꞌi Sakaria itotiaria pe tosa­ꞌyru Iuwãu ywãꞌĩ hap eꞌat pe.

"

76 Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria toꞌe tosa­ꞌyru Iuwãu me — Uhaꞌyru e meiũran ni aru ereĩneꞌen Tupana kapiat muꞌap moherep hano e. Miꞌi hap eꞌat pe mio tã ereꞌe miitꞌin sem me — Tut irane tut irane Tupana ahowawi Aipo­rekuat nuat ereꞌe aru e. Miꞌi hawyi miitꞌin emienoi kape teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato hap turan aru putꞌokꞌe Emimo­herep e paꞌi Sakaria tosa­ꞌyru Iuwãu me Aheha­kye­raꞌat hat Iesui etiat. Miꞌi hawyi toꞌe i Iuwãu me — Pywo ti rat ehenoi henoi aru aiꞌy­wania pe aikotã waku taꞌa­tu­puẽti taꞌa­tue­ha­kye­raꞌat hap Tupana piat hap e."

77 Uhaꞌyru Iuwãu e aiꞌy­wania timohey eꞌe hap Emimo­herep hawyi ti aru waku pe kahato tukup­teꞌen are katu­pono taꞌa­tu­mohey ehay hawyi Tupana waure wo toĩneꞌen aru taꞌa­tu­minug saꞌag koꞌi kai e. Miꞌi hap koꞌi ti aru ehenoi henoi aiꞌy­wania pe Tupana Mipo­ꞌoro ut hap etiat yianmete e paꞌi Sakaria tosa­ꞌyru Iuwãu me. Miꞌi hap eꞌat pe ti aru ehenoi aikotã waku taꞌa­tu­puẽti taꞌa­tue­ha­kye­raꞌat Tupana piat hamuat hap e. Katu­pono taꞌa­tu­mohey Emimo­herep hawyi Tupana waure wo toĩneꞌen iꞌatu­minug saꞌag koꞌi kai e."

78 Taꞌi Tupana yt tiꞌa­tu­po­petek teran hin i miitꞌin e. Tehay wo toiꞌa­tu­kyꞌe kahato miitꞌin e. Taꞌi miitꞌin hoꞌo­wasat hap haty kahato tuete e. Miꞌi hap kaipyi toipo­ꞌoro Temiit sese Aheha­kye­raꞌat hanuat e. Taꞌi atipy kaipyi toipo­ꞌoro ahekyi tuwe­wawiat hanuat e. Toiky­ꞌesat wuatꞌi miitꞌin mesuwat yi totiaria tuwe­wawiat hap uhaꞌyru e. Aikotã at taꞌam hawyi toimoẽ­tyhot yne iꞌypyryp hap miꞌi hap ewy toimoẽ­tyhot teran tehay wo wuatꞌi ywania e."

79 Uhaꞌyru Iuwãu e mesu­wa­ro­tiaria ti yt ihapytig hin i rakaria ewy kahato tukup­teꞌen aikotã iꞌypyryp we gaꞌapy puat hoꞌo­wasat rakaria ewy miitꞌin tukup­teꞌen e. Aikotã miitꞌin misyp we tukup­teꞌen iꞌypyryp we hap ewy mesu­wa­ro­tiaria tukup­teꞌen yt teꞌe­ra­ꞌa­kasa kuap i Tupana kape pote e. Aikotã hoꞌo­wasat kahato rakaria gaꞌapy piaria yt ikuap i muꞌap taꞌa­tuꞌyat kapiat hap ewy kahato miitꞌin mesu­wa­ro­tiaria tukup­teꞌen e. Yt taꞌa­tu­puẽti hin i taꞌa­tu­mo­wepit Tupana piat hap e. Maꞌato hẽtyhot hap putꞌokꞌe hawyi taꞌa­tukuap meremo muꞌap i raꞌyn hawyi waku pe i raꞌyn tukup­teꞌen e. Miꞌi uiꞌe hap Emimo­herep Tupana Mipo­ꞌoro aimoẽ­tyhot hamuat toĩneꞌen aru e. Uhaꞌyru Iuwãu e mio tã ereꞌe aru emimu­ꞌeria pe — Tut irane tut irane Aimoẽ­tyhot Kahato Hanuat hawyi waku pe aru watoĩ­neꞌen ereꞌe ti aru e paꞌi Sakaria tosa­ꞌyru Iuwãu hire pe.

"

80 Miꞌi hawyi haꞌyru Iuwãu hit tuwe­motag itote paꞌi Sakaria mana Isapeu yatype. Miꞌi tote ipiit hesaika kahato toĩneꞌen ihãite kahato. Itote tuwe­moe­saika kahato Tupana kuap hap ete. Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu Wakuat imuꞌe kahato itote. Iuwãu kurum iwasu turan hawyi toto raꞌyn yahig wato sese kape. Miꞌi tote tuwe­muꞌe kahato Tupana e hap kuap hamo. Mekewat yahig koro tote Tupana mikuap ok tã tuwe­muꞌe kahato katu­pono toiky­ꞌesat tuwe­moe­saika kahato aikotã aru toimo­herep toꞌy­wania pe Tupana e hap koꞌi hap ete.

"

2

1 Saꞌa­wyꞌi toĩneꞌen mesuwat yi tote wẽtup ok morekuat akag kahato more­kuaria porekuat koro Sesa Aukutu e hap het rakat. Miꞌi turan toiky­ꞌesat kahato temiitꞌin yne yne atumo­rania hap. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­po­ꞌoro kahato tesu­ra­raꞌin sem tomiwan wywo yne tetama koꞌi kape temiitꞌin atuset pehik yne hamo — Atiky­ꞌesat kahato yne yne uhemiitꞌin set koꞌi miwan me e. Waku iꞌatuset koꞌi eweiꞌa­tu­pehik yne are katu­pono atiꞌa­tu­mo­rania teran torania uhemiitꞌin sem koꞌi uhetama wato piaria e ok tã katu­pono toiky­ꞌesat yne miitꞌin kaipyi tekat koꞌi iꞌatu­sa­ꞌupsat hamuat. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn tomiwan koꞌi yne tetu­ꞌi­saria pe tosu­ra­raꞌin sem po pe."

2 Miꞌi hap ewy taꞌa­tunug mesuwat yi tote Tuꞌisa wato Sireniu e hap het rakat toĩneꞌen morekuat koro wuat mekewat yi wato Siria pe turan.

"

3 Miꞌi hawyi mõtypot Sesa Aukutu etama puaria tuwat raꞌyn taꞌa­tue­tawa sese koꞌi kape. Taꞌa­tue­ꞌa­se­ꞌiꞌin etawa koꞌi kape tuwat taꞌa­tuset pehik hamo saꞌup ium hamo morekuat koro Sesa Aukutu e hap ewy."

4 Miꞌi e hap upi iꞌewyte toto mehĩ Iuse yi Karireia popykiat tetawa Nasare kaipyi yi upi tawa hit Perẽi kape teꞌa­seꞌi morekuat Tawi ywãꞌĩ hap kape mekewat yi Iuteu piat tawa hit Perẽi kape toto tuwe­set­pehik hamo. Toto tawa Perẽi kape katu­pono mehĩ Iuse ti toĩneꞌen mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat morekuat Tawi emiariru emiariru pote. Miꞌi pote toto teꞌa­seꞌi Tawi etawa kape."

5 Iꞌewyte mana Maria toto mehĩ Iuse upi toupiꞌa wato kahato wywo toto. Maꞌato yt Iuse wat toupiꞌa wywo i toto maꞌato Tupana Pãꞌãu Wakuat upiꞌa wywo toto. Yt pya hin i raꞌyn putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe hamuat tawa hit Perẽi tote turan imẽpyt haty kahato raꞌyn mana Maria."

6 Miꞌi hawyi itote Tawa hit Perẽi me tukup­teꞌen hawyi putꞌokꞌe heꞌat raꞌyn hewãtym naꞌyn hawyi imẽpyt tuwe­mo­herep hap eꞌat putꞌokꞌe meremo itote hawyi meremo taꞌa­tukat kahato itote taꞌa­tuket hap wen maꞌato yt aikope kuap i katu­pono yt uwe i Perẽi miaria — Waku eiwe­hytꞌok uruꞌyat pe e haria itote katu­pono iꞌatu kahato miitꞌin õꞌẽ haria itote pote."

7 Miꞌi pote taꞌa­tukat kahato taꞌatueiam hawyi yt taꞌa­tu­puẽti hawyi tuwe­hytꞌok wewato ahup yat pe hawyi mekewat hũria yat pe teꞌe­roket. Miꞌi hawyi mekewat wãtym muo tuwe­mo­herep taꞌyn Maria Mẽpyt saꞌa­wy­ꞌiwuat ihainia raꞌyn. Tuwe­mo­herep hawyi sokpe wo tohuwy kahato raꞌyn taꞌa­tueko ewy ipiit mohãpyk sese nug hamo. Miꞌi hawyi tawa hit Perẽi me teꞌe­ru­we­mo­syꞌat raꞌyn wẽtup ewaty.

"

8 Mekewat ewãtym muo Iesui tuwe­mo­herep turan tukup­teꞌen itote yt pya hin i tawa Perẽi kai yahig note taꞌa­tuhũ Uweuria apykok haria. Miꞌi tote teꞌe­roket taꞌa­tu­hũria pyꞌa­setpe katu­pono taꞌa­tu­ꞌa­pykok teran taꞌa­tu­hũria awyato pupi."

9 Miꞌi tote ti atipy kaipywiat sut hat tuwe­mo­herep wehũria apykok haria kape. Miꞌi ti Tupana ẽtyhot hap wywo tuwe­mo­herep hawyi yne iꞌatuete hẽtyhot kahato. Miꞌi pote Uweira koꞌi apykok haria teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato hẽtyhot putꞌokꞌe taꞌa­tuetiat pote."

10 Miꞌi hawyi atipy kaipywiat sut hat toꞌe wehũria apykok haria pe — Yt eweikenꞌẽ teiꞌo uipupi e iꞌatuepe. Katu­pono wakuat sehay ahenoi teran ehepe eimo­wepit kahato hamo e. Taꞌi yt ehepe yn i uhehay wakuat maꞌato wuatꞌi ywania mesuwat yi totiaria mowepit hap ahenoi e."

11 Waku kahato Tupana tunug mesup ehepe katu­pono mesuwat ewãtym Tupana tum Temiit sese Wuatꞌi Miitꞌin Ehakye­raꞌat hanuat tuwe­mo­herep taꞌyn e. Pywo ti rat tuwe­mo­herep taꞌyn mesup taꞌyn itote ehaꞌa­seꞌi morekuat Tawi tawa Perẽi me Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Ywania Ehakye­raꞌat Hanuat e. Miꞌi sehay wakuat enoi hamuat Tupana uipo­ꞌoro ehowawi e."

12 Pyno ahenoi teran ehepe aikotã waku eweipuẽti imẽpyt e hamuat hap. Pyno waku eweiwat tawa Perẽi kape hawyi waku eweikat eihũria yat mekewat eihũria poi hap. Miꞌi tote wyti aru eweipuẽti uiꞌe hap ewywuat e iꞌatuepe. Miꞌi tote sokpe wo tosuwy pe raꞌyn ti aru eweipuẽti Tupana Saꞌyru e. Taꞌi eihũria miꞌu upip tote toket itote uiꞌe hap ewy e. Miꞌi uiꞌe hap ewy eweipuẽti hawyi ti aru eweikuap taꞌyn pywo kahato uiꞌe hap e mekewat atipy kaipywiat sut hat wehũria apykok haria pe."

13 Miꞌi toꞌe turan atipy kaipy­wiaria sem itote teꞌe­ru­we­mo­herep wy mekewat yahig note. Miꞌi hawyi mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat wemo­herep hat wywo tukup­teꞌen Tupana mõtypot hamo."

14 — Wakuat wakuat wakuat En Tupana iꞌatuꞌe. Ywaiti Piat Ieĩneꞌen Hat Sese En iꞌatuꞌe. Uruimõ­typot kahato En katu­pono mesup taꞌyn Miitꞌin Mowepit Hat Sese etum naꞌyn yi totiaria pe iꞌatuꞌe. Pyno Miitꞌin Woꞌo­wese Hap Nug Hat topy­huꞌat raꞌyn mesuwat mytyp tote iꞌatuꞌe. Waku kahato katu­pono mesup taꞌyn aru woꞌo­kyꞌe haria wo tukup­teꞌen miitꞌin emohey haria iꞌatuꞌe. Emikyꞌe kahato koꞌi miitꞌin mote iꞌatuꞌe Tupana emiitꞌin atipy kaipy­wiaria typyꞌi rakaria yahig note Tupana mõtypot hamo."

15 Miꞌi hawyi atipy kaipy­wiaria teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn atipy kape hawyi hũria apykok haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Toꞌiro tawa hit Perẽi kape Tupana mienoi kapiat akasa hamo iꞌatuꞌe toꞌope."

16 Mio tã taꞌa­tuꞌe hawyi meremo tuwat raꞌyn tawa Perẽi kape. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe itote hawyi taꞌa­tukat kahato atipy piaria mienoi upi hirakat. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­puẽti raꞌyn Hirakat hũria yat pe hũria poi hap upip tote. Iꞌewyte uhyt Iuse mana Maria taꞌa­tu­puẽti itote."

17 Teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi taꞌa­tu­henoi raꞌyn uhyt Iuse pe mana Maria pe atipy kaipywiat sut hat ehay yne Iesui etiat taꞌa­tu­henoi."

18 Miꞌi hawyi tuwat hawyi muꞌap upi taꞌa­tu­henoi yne iraniaꞌin me tawa hit Perẽi miaria pe. Miꞌi hawyi iraniaꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato Uweria koꞌi apykok haria mienoi kape."

19 Miꞌi hawyi mana Maria tereko yne tomẽpyt wemo­herep hap etiat topyꞌa pe. Miꞌi hawyi yne eꞌat pe tuwa­nẽtup kahato atipy piaria ehay tomẽpyt etiat hap kape."

20 Miꞌi hawyi Uweuria apykok haria teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn taꞌa­tu­hũria koꞌi kape. Teꞌe­ra­ꞌaipok turan teꞌe­ru­wehum kahato raꞌyn Tupana kape — Wakuat kahato En iꞌatuꞌe katu­pono atipy kaipywiat sut hat mienoi ewywuat raꞌyn uruta­ꞌa­kasa iꞌatuꞌe Tupana pe.

"

21 Miꞌi hawyi 8 eꞌat raꞌyn toĩneꞌen hawyi Hirakat taꞌa­tue­murui sokpe ãpy tek hawyi taꞌa­tu­setꞌok taꞌyn — IESUI eset iꞌatuꞌe aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat atipy kaipywiat sut hat Kapireu mienoi mana Maria yt upiꞌa i te turan hap ewy raꞌyn taꞌa­tu­setꞌok Imẽpyt — Iesui het iꞌatuꞌe."

22 Miꞌi hawyi Iuseꞌin teꞌe­ru­we­mo­syꞌat wẽtup ewaty hap kahu hawyi tuwat raꞌyn tawa wato Ieru­serẽi kape Tupana mõtypot yat wato kape. Miꞌi tote taꞌa­tu­henoi Iesui Tupana pe — Uruikuap taꞌyn ewanuat kahato Mesuwat Hirakat toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe iꞌatuꞌe."

23 Miꞌi hawyi taꞌatuium Iesui Tupana pe itote aikotã saꞌa­wyꞌi Tupana mienoi aseꞌi Musei miwan me e hap ewy — Waku etum esaꞌyru saꞌa­wy­ꞌiwuat Uhepe e hap ewy."

24 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­henoi Iesui Tupana kape hawyi taꞌatuium Tupana pe typy pykasu hit koꞌi paꞌi pe. Paꞌi tiꞌa­tu­ꞌauka pykasu hawyi toiꞌa­tuwuk itote Tupana mõtypot hamo aikotã Tupana toꞌe aseꞌi Musei miwan me saꞌa­wyꞌi hap ewy — Waku etum typy pykasu hit sio typy pykasu wato uhepe uimõ­typot hamo esaꞌyru saꞌa­wy­ꞌiwuat tuwe­mo­herep hawyi e hap ewy taꞌa­tunug itote.

"

25 Toĩneꞌen Ieru­sarẽi me wẽtup ok paꞌi koro Simeãu e hap het rakat. Simeãu ni waku rakat toĩneꞌen Tupana mõtypot kahato hat miꞌi. Miꞌi iꞌewyte hekatup kahato Isareu ywania Ehakye­raꞌat Hat Isareu Ywania powyro hanuat katu­pono Simeãu kai toĩneꞌen kahato Tupana Pãꞌãu."

26 Tupana Pãꞌãu henoi raꞌyn tope — Ekuꞌuro hap owakai te ti aru eraꞌa­kasa Uimi­po­ꞌoro Ehakye­raꞌat Hanuat e Tupana Pãꞌãu Simeãu me."

27 Meiũran hawyi wẽtup eꞌat pe Tupana henoi i raꞌyn Simeãu me — Ereto ro koran uimõ­typot yat kape e. Miꞌi hawyi toto raꞌyn Tupana Pãꞌãu mienoi ewy. Paꞌi Simeãu toto turan putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuseꞌin Tupana mõtypot yat ete. Miꞌi hawyi tuwe­hytꞌok taꞌa­tueko ewywuat nug hamo."

28 Miꞌi hawyi Simeãu iꞌewyte teke itote hawyi totat raꞌyn Iesui hit Maria po pyi hawyi tuwehum kahato Tupana kape."

29 Miꞌi hawyi toꞌe — Woro­mõ­typot kahato En Tupana katu­pono uheha wo araꞌa­kasa raꞌyn Emipo­ꞌoro Wuatꞌi Ywania Ehakye­raꞌat Hanuat kape araꞌa­kasa raꞌyn e Tupana pe Iesui hit piat pe."

30 Uimo­wepit kahato Tupana katu­pono eꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup uiku­ꞌuro hap eꞌyianmete e."

31 — Pyno waku raꞌyn uiku­ꞌuro hap mesup uimo­wepit hap wywo katu­pono mio atikuap taꞌyn Emipo­ꞌoro Uheha­kye­raꞌat Hat toĩneꞌen mote e paꞌi Simeãu Tupana pe."

32 Miꞌi hawyi paꞌi Simeãu toꞌe Maria pe — Mesuwat uipo piat Emẽpyt wyti aru topy­huꞌat Wuatꞌi Ywania Piat Tupana Moherep Hano e. Aikotã ariãty timo­herep muꞌap ahepe wãtym muo hap ewy wyti aru Emẽpyt timo­herep muꞌap Tupana kapiat e. Taꞌi Emẽpyt topy­huꞌat Wuatꞌi Miitꞌin Puꞌap Tupana kapiat hat e. Emẽpyt Iesui wyti aru topy­huꞌat Uruꞌy­wania Mimõ­typot kahato wo e paꞌi Simeãu Iesui ty pe."

33 Mio tã toꞌe hawyi mehĩ Iuse mana Maria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato paꞌi Simeãu ehay kape."

34 Miꞌi hawyi Simeãu tiꞌa­tu­poi­tyro Iuseꞌin hawyi toꞌe mana Maria pe — Emẽpyt wyti aru Aiꞌy­wania Ehakye­raꞌat Hano topy­huꞌat maꞌato iraniaꞌin aiꞌy­wania yt timohey i Emẽpyt itag hawyi pote teꞌe­ru­we­maꞌat kahato yt taꞌa­tu­mohey i hawyi e. Miꞌi hawyi Tupana miꞌa­piheg wanuaria tukup­teꞌen e. Maꞌato iraniaꞌin aiꞌy­wania imohey kahato haria Tupana mimõ­typot kahato wanuaria tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. Miꞌiria Tupana mimo­wepit kahato koꞌiria tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e paꞌi Simeãu Iesui piat Maria pe."

35 Taꞌi saꞌag kahato aru taꞌa­tunug Emẽpyt ete itag hawyi e. Miꞌi pote haty kahato topy­huꞌat aru epyꞌa pe aikotã kyse aipyꞌa piat haty hap ewy topy­huꞌat eete emẽpyt taꞌa­tu­ꞌauka hawyi e paꞌi Simeãu Iesui ty pe.

"

36 Miꞌi hawyi toĩneꞌen wy itote Tupana mõtypot yat pe wẽtup ok hiwu mana Ana e hap het rakat. Miꞌi ti uhyt Wanueu sakiꞌyt toĩneꞌen iꞌewyte aseꞌi Ase ywania toĩneꞌen. Hiwu Ana tuwe­mo­syꞌat kahato tuereto tehay teran Tupana wywuat turan."

37 Hiwu Ana ti Tupana ehay moherep hat kahato toĩneꞌen. Miꞌi ti waku kahato rakat toĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe. Tupana eropat kahato rakat toĩneꞌen itote. At kaꞌap toimõ­typot kahato Tupana tehay wo. Waku pe toĩneꞌen miꞌi hap ete. Ihay kahato Tupana wywo at kaꞌap. Ihay Tupana wywo turan yt tenuk hin i hawyi yt tuwẽtem hin i Tupana mõtypot yat pyi. Heꞌaito ikuꞌuro hawyi toto Tupana mõtypot yat kape hawyi toĩneꞌen motꞌi itote at kaꞌap hap ewy 84 anu toĩneꞌen itote heꞌaito ikuꞌuro hawyi. Hiwu pot 84 anu turan hiwu iꞌatuꞌe."

38 Miꞌi turan Mana Ana putꞌokꞌe paꞌi Simeãu henoi Iesui piat mana Maria pe turan. Miꞌi hawyi mana Ana taꞌa­kasa imẽpyt Iesui kapiat hawyi tuwehum kahato wy Tupana kape — Waku kahato En Tupana e. Mesup taꞌyn araꞌa­kasa Emipo­ꞌoro Urueha­kye­raꞌat nuat e. Miꞌi hawyi yne itotiaria Tupana yat piaria pe tohenoi Iesui etiat torania Tupana Mipo­ꞌoro ekatup haria pe — Putꞌokꞌe raꞌyn wyti Aheha­kye­raꞌat Hanuat sese uiwy­riaꞌin e. Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat sese wyti putꞌokꞌe raꞌyn e mana Ana Iesui piat. Miꞌi hawyi toto wuatꞌi piat henoi hamo tawa wato Ieru­sarẽi miaria Tupana Mipo­ꞌoro ekatup haria piat henoi hamo. Miꞌi hawyi tohenoi hirakat Iesui etiat — Putꞌokꞌe raꞌyn wyti Aheha­kye­raꞌat hanuat sese uiwy­riaꞌin e hiwu Ana.

"

39 Miꞌi hawyi Iuseꞌin tunug naꞌyn yne Tupana mienoi ewy hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi kaipyi yi Karireia popykiat tawa hit Nasare kape tuwat saꞌa­wy­ꞌiwuat taꞌa­tuieĩ­neꞌen hap kape."

40 Miꞌi tote Iesui tuwe­motag kahato tawa Nasare pe. Ihay kahato Tupana wywo itote. Tupana Pãꞌãu wo tuwe­mo­weꞌeg kahato hawyi hesaika kahato rakano toĩneꞌen ipiit ete iꞌewyte iweꞌeg hap ete Tupana ehay ete. Yne eꞌat pe poꞌog poꞌog itag saꞌa­wy­ꞌiwuat kai. Miꞌi hawyi Tupana tipoi­tyro sese Iesui iwemotag turan.

"

41 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe tuwat raꞌyn Iuseꞌin tawa wato Ieru­sarẽi kape man teneg u hamo. Teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug itote taꞌa­tue­ꞌa­se­ꞌiꞌin ehakye­raꞌat taꞌa­tue­wa­nĩ­kaptia po piat yi Esituꞌin ywania po pywiat hap eꞌat kapiat teꞌe­ru­wa­nẽtup hay piat kape."

42 Miꞌi hawyi kurum iwasu Iesui 12 anu raꞌyn hawyi toto wy Iuse upi toty wywo tawa wato Ieru­sarẽi kape teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug yne anu hap kape. Itote tukup­teꞌen 7 eꞌat."

43 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug hap tokosap hawyi tuwat raꞌyn Iuseꞌin taꞌa­tuꞌyat kape maꞌato Iesui yt toto i tawa Ieru­sarẽi myi totyꞌin upi. Saꞌa­wyꞌi yt taꞌa­tukuap hin i Iesui topy­huꞌat hap."

44 Maꞌato yt teꞌe­ra­ꞌa­kasa i hawyi taꞌa­tu­wy­riaꞌin tok pe rasom Iesui iꞌatuꞌe — Towy­riaꞌin upi tut watꞌymo iꞌatuꞌe toꞌope wen maꞌato wãtym hawyi taꞌa­tukat Kurum Iwasu Iesui iwyriaꞌin upi maꞌato yt taꞌa­tu­puẽti i."

45 Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi kape Iesui kat hamo."

46 Myeꞌym eꞌat taꞌa­tukat Iesui itote hawyi taꞌa­tu­puẽti Tupana mõtypot yat pe. Isareu ywania woꞌo­nãpin haria akag tok pe taꞌa­tu­puẽti kurum iwasu Iesui. Miꞌi tote Iesui tuwa­nẽtup kahato woꞌo­nãpin haria akag koꞌi ehay kape hawyi apo apoꞌe woꞌo­nãpin haria akagnia kape. Myeꞌym eꞌat turan ihay se kahato miꞌiria kape."

47 Miꞌi pote itotiaria woꞌo­muꞌe akag kororia teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato Kurum Iwasu Iesui piat taꞌa­tu­wesat kuap kahato hap kape. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Taꞌi iweꞌeg kahato rasig Iesui iꞌatuꞌe."

48 Iuseꞌin ipuẽti Tupana mõtypot yat pe woꞌo­nãpin haria pyꞌa­setpe hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato hawyi ity Maria toꞌe tope — Kat poteĩ meiũpe erepy­huꞌat uimẽpyt e. Paaꞌu­ru­toꞌe kahato ekat haype kowoꞌi kowoꞌi uruikat en tawa wato pe e. Haty kahato uruwa­nẽtup hawe yt uruipuẽti i En hawyi e Iesui pe ity."

49 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Kat pote uikat kowoꞌi kowoꞌi e. Kat pote yt uikat i mesuwe Tupana mõtypot yat pe yn e. Yt eweikuap i apo aikotã areĩneꞌen neran Uiꞌywot sese yat pe ipotpap nug hap ete e Iuse pe Maria pe."

50 Maꞌato yt taꞌa­tukuap hin i Iesui e hap."

51 Miꞌi hawyi Iesui taꞌaipok i raꞌyn toꞌywot hit mana Maria wywo tawa Nasare kape iꞌatu­mi­ky­ꞌesat ewywuat nug hamo. Miꞌi hawyi ity yt waureꞌe hin i raꞌyn Iesui e hap tawa Ieru­sarẽi miat hap. Tuwa­nẽtup kahato ihay kape — Kat pote yt uikat i Uiꞌywot Sese yat upi Iesui e hap kape at kaꞌap tuwa­nẽtup.

"

52 Miꞌi hawyi tawa hit Nasare pe Iesui topy­huꞌat motꞌi. Tuwe­motag itote yne ete. Miꞌi hawyi itote tuwe­piit­moe­saika hawyi tuwe­motag kahato poꞌog poꞌog yne eꞌat hap ewy. Iweꞌeg kahato yne eꞌat pe poꞌog poꞌog totag hap ewyꞌewy iweꞌeg. Miꞌi hap ewy miitꞌin mowepit hap ete tuwe­motag iꞌewyte Tupana kuap hap ete tuwe­motag. Miꞌi hap upi Tupana tuwehum kahato Iesui ete.

"

3

1 Pyno saꞌa­wyꞌi mekewat morekuat Sesa toĩneꞌen morekuat koro hap eꞌat pe turan Tupana ihay raꞌyn paꞌi Sakaria saꞌyru Iuwãu kape yahig wato sese tote. Miꞌi hawyi Tupana tiwyro kahato Iuwãu wanẽtup hawe ihay. Miꞌi turan morekuat Tiperiu Sesa e hap 15 anu toĩneꞌen morekuat koro wo yi wato Humanu ywania torania potypot no toĩneꞌen. Miꞌi pote wẽtup eꞌat pe morekuat Sesa tiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi tetu­ꞌi­saria hawyi toiꞌa­tu­mo­wato miꞌiria. Miꞌi hawyi toꞌe tuꞌisa Pũsiu Piratu pe — Waku ereĩneꞌen Iuteu ywania morekuat no yi Iuteu pe uhyt e. Miꞌi hawyi toꞌe tuꞌisa Eroti pe — Waku ereĩneꞌen yi Karireia piaria porekuat no uhyt e. Miꞌi hawyi iꞌewyte toikaykay toywyt sese Wiripi tuwe­wawi hawyi toꞌe tope — Waku ereĩneꞌen yi Itureia piaria porekuat no mekewat Iuteu ywania iraniaꞌin kawiat porekuat no e. Maꞌato waku aru poꞌog atum yi epe uheywyt en tupono e. Waku wy yi wato Tacunite atum epe iꞌewyte yi wato Irisania atum epe wy iꞌewyte yi wato Apirene atum epe uheywyt Wiripi en mote e. Miꞌi hap eꞌat pe Tupana ihay saꞌa­wyꞌi Paꞌi Sakaria saꞌyru Iuwãu wywo mekewat yahig koro note."

2 Iꞌewyte mekewat eꞌat pe Iuteu ywania tiꞌa­tu­ꞌairo typy paꞌi taꞌa­tue­paꞌi koro wuat. Wẽtup paꞌi Anai e hap wẽtup ok paꞌi Kaꞌiwa e hap. Miꞌi hawyi miꞌiria taꞌa­tunug paꞌi koro wo Tupana mõtypot yat pe. Miꞌi hap eꞌat pe Tupana ihay saꞌa­wy­ꞌiwuat ahetꞌok hat Iuwãu wywo."

3 Pyno miꞌiria tukup­teꞌen miitꞌin akag wuat turan Tupana ihay kahato paꞌi Sakaria saꞌyru Iuwãu yahig notiat ieĩneꞌen hat pe — Iuwãu e woro­ꞌairo en uhehay enoi miitꞌin miat hamo e. Miꞌi hawyi Iuwãu toto Tupana ehay moherep hamo Tupana e hap ewy. Miꞌi hawyi ikohye­wyry kahato mekewat Iũtãu hy ẽpe upi. Miꞌi hap upi ẽpe upiaria toiꞌa­tu­muꞌe kahato Tupana ehay wo. Mio tã e — Eweiꞌaipok to Tupana kape e. Waku hawyi woro­ho­ꞌo­setꞌok eipe e. Taꞌi eweitoiat ro eminug saꞌag koꞌi hawyi Tupana waure wo toĩneꞌen eiminug saꞌag koꞌi kai e."

4 Aikotã saꞌa­wy­ꞌi­tewuat Tupana ehay moherep hat Isaia timo­herep yne ahetꞌok hat Iuwãu etiat tomiwan me hap ewy. Mio tã toꞌe — Tut wyti aru wẽtup ok tehay pirik wuat henoi henoi miitꞌin miat yahig notiat hat e Iuwãu etiat tomiwan me. Miꞌi miit wyti aru mio tã e wuatꞌi tomi­mu­ꞌeria pe — Eiwa­nẽtup hawiat muꞌap yt hãpyk i rakat ewy toĩneꞌen iporiꞌok kahato rakat ewy e aru e. — Maꞌato miꞌi kaipyi eweiꞌaipok to Tupana kape eiwa­nẽtup hap mohãpyk hamo hawyi muꞌap hãpyk hap ewy Tupana einug e aru mekewat Tupana mipo­ꞌoro e. — Eweikup­teꞌen no Tupana wanẽtup hawe hãpyk takat hawyi eiwa­nẽtup hap muꞌap ikahu rakat ewy raꞌyn topy­huꞌat aru e aru Tupana mipo­ꞌoro e Tupana Isaia miwan me."

5 Mio tã e Tupana saꞌa­wyꞌi — Uimi­po­ꞌoro Miitꞌin Ehakye­raꞌat ut hap moherep hat wyti aru atipo­ꞌoro e. Miꞌi miit wyti aru muꞌap nug hat ewy topy­huꞌat e Tupana miwan miat ahetꞌok hat Iuwãu ete. Taꞌi miꞌi miit wyti aru muꞌap nug hat ewy topy­huꞌat e. Muꞌap saꞌag koꞌi mokahu hamuat tutunug e. Muꞌap iꞌanam kahato hyri kawiat toihy­wytip yne e. Muꞌap yityꞌok ete ipoity rakat toimo­hãpyk e. Miꞌi hawyi muꞌap saꞌag koꞌi yi hot pe itym nakat toimo­kahu kahato e. Miꞌi hawyi hãpyk yne muꞌap hawyi atipo­ꞌoro Uhemiit Hoꞌo­wasat Rakaria Puẽti Hat e. Miꞌi hawyi Uimi­po­ꞌoro Uhemiit Sese muꞌap mohot hat toimo­herep kahato miitꞌin me tehay pirik wo — Tut irane tut irane Tupana Mipo­ꞌoro Aheha­kye­raꞌat hat e aru. Eiwe­mo­hãhyk to ipuꞌap hawyi wyti aru tut ahepe e aru Uhemiit ut hap moherep hat e Tupana saꞌa­wyꞌi."

6 Miꞌi hawyi ti Uimi­po­ꞌoro Wuatꞌi Ywania Ehakye­raꞌat Hat akasa haria iꞌatu kahato tukup­teꞌen aru mesuwat yi wato hap ok tã e Tupana Isaia miwan 40.3 pe Tosa­ꞌyru Iesui etiat.

"

7 Pyno Isaia e hap ewy kahato Iuwãu tiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin itote Iũtãu hy ẽpe upiaria. Miꞌi hawyi tõꞌẽ kahato miitꞌin tuwe­wawi. Miꞌi hawyi typyꞌi kahato miitꞌin putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuwãu ete taꞌa­tu­setꞌok hap kyꞌesat haria. Miꞌiria pe Iuwãu toꞌe — Moi mẽpyt ewywuat eipe e. Yt nakuaria i eipe e. Tupana piat eiꞌa­piheg hap yt eweiky­ꞌesat i pote eweiꞌõꞌẽ Tupana kape imohey hamo hawyi woro­ho­ꞌo­setꞌok e. Taꞌi Tupana piat ehetꞌok hap eweiky­ꞌesat pote eiwe­morem no Tupana kape e Iuwãu."

8 — Waku eiminug saꞌag koꞌi hap eweiꞌa­tu­ꞌatoiat yne yne e. Miꞌi tã ewetunug hawyi iraniaꞌin ikuap taꞌyn Tupana kapiat eiꞌaipok hap e. Maꞌato — Waku kahato uruto yt eweiꞌe teiꞌo e. — Uruto ti aseꞌi Aparãu emiariru koꞌi pote wakuaria urutu­kup­teꞌen Tupana wanẽtup hawe yt eweiꞌe teiꞌo e. Taꞌi ahaꞌa­seꞌi minug wakuap koꞌi yt putꞌokꞌe i ahowawi aimo­waku Tupana wanẽtup hawe e. Taꞌi aiwaku hap yt tut i aiꞌy­wãꞌĩ hap kaipyi e. Taꞌi Aparãu ewaku hap yt aheha­kye­raꞌat kuap hin i e. Taꞌi eipiit ahaꞌa­seꞌi Aparãu piit ewywuat kahato toĩneꞌen maꞌato eiminug saꞌag koꞌi yt Aparãu ewywuat hin i e. Taꞌi Tupana tiky­ꞌesat pote tutunug kuap mesuwat nu koꞌi kawiat aipiit koꞌi ewywuat e. Toiky­ꞌesat pote Aparãu emiariru piit koꞌi tutunug kuap mesuwat yi kawiat e. Maꞌato wakuaria imohey haria Aparãu ewywuaria yn waku Tupana wanẽtup hawe e Iuwãu."

9 — Eiweꞌeg wo o e katu­pono Tupana mikoi ypia yt haat i rakat ewywuat eweikup­teꞌen. Aikotã aimikoi yt aipoi i hap ewywuat eipe. Pywo pe ti mesup taꞌyn ehapo ete toĩneꞌen Tupana piat eiꞌa­piheg hap. Ywyhap ewywuat toĩneꞌen Tupana po pe eikai aikotã aimikoi yp yt haat i rakat ewywuat watitek ywyhap wo hap ewy eweikup­teꞌen mesup e. Pyno eiweꞌeg wo o katu­pono ywyhap ewywuat toĩneꞌen Tupana po pe ehete aikotã ariaꞌyp koꞌi yt haat i rakaria ypugha hamo hat ewy toĩneꞌen eikai. Aikotã wati­ꞌy­pugha hawyi wati­ꞌa­tu­sokwuk aheꞌaria wo miꞌi hap ewy Tupana tunug ehepe saꞌag ewetunug mote e Iuwãu õꞌẽ haria pe."

10 Miꞌi hawyi yahig kapiat howawiat õꞌẽ haria apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuwãu me — Yt naku i rat urutuwat aria wato kape iꞌatuꞌe. Yt naku i Tupana uruꞌa­piheg koꞌi uruto­py­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe iꞌatuꞌe. Miꞌi pote aikotã aru waku urutunug Tupana ehamo paaꞌu­ru­toꞌe hamo iꞌatuꞌe Iuwãu me."

11 Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌa­tu­wesat — Pyno ehesokpe typy pote ewehoꞌoium no yt hesokpe i rakaria pe e. Iꞌewyte eimiꞌu toĩ mote eweiꞌa­tu­moenuk to hesyꞌat rakaria e Iuwãu paaꞌe haria pe."

12 Iꞌewyte woꞌo­pyhyp haria tukup­teꞌen itote wesetꞌok teran hanuaria. Miꞌiria iꞌatu­potpap Iuteuria ewanĩ­kaptia Humanu ywania eporekuat saꞌup sat hamo. Miꞌiria wyti wuatꞌi kaipyi taꞌa­tu­po­rekuat wuanuat haꞌup pore­raꞌat haria. Maꞌato poꞌog iwato taꞌa­tusat taꞌa­tu­po­rekuat miẽtup koꞌi kai. Miꞌi hawyi ipatꞌok — Uruwano raꞌyn iꞌatuꞌe haria. Iꞌewyte miꞌiria apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuwãu me — Urumuꞌe hat aikotã aru waku urutunug Tupana mowepit hamo iꞌatuꞌe katu­pono Tupana piat uruꞌa­piheg hap yt uruiky­ꞌesat i pote iꞌatuꞌe Iuwãu me."

13 Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌa­tu­wesat more­kuaria saꞌup sat haria pe — Yt eweiꞌa­tu­maꞌat reiꞌo miitꞌin e. Eipo­rekuat miẽtup ok tã yn ewetat ro e Iuwãu muꞌap pyhyp haria pe.

"

14 Miꞌi hawyi iꞌewyte sura­raꞌin wesetꞌok teran haria apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuwãu me — Miꞌi hawyi uruto apuru aikotã urutunug Tupana mowepit hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌa­tu­wesat — Yt ewepo­hari teiꞌo iraniaꞌin ekat eipy­ꞌahak popuo neꞌi e. Yt eheso i teiꞌo miitꞌin minug koꞌi ete e. — Waku rakat miꞌi miit eweiꞌe ro waku rakat pe e. — Yt naku i rakat miꞌi miit eweiꞌe ro yt naku i rakat pe e. Yt eheso i teiꞌo miitꞌin etiat eipo­rekuat pe e. Miꞌi hawyi yt naku i eweiꞌe eipo­rekuat pe — Uhepiat uipotpap hap saꞌup emiium yt iwato i yt eweiꞌe teiꞌo e Iuwãu sura­raꞌin me.

"

15 Miꞌi hawyi miitꞌin hekatup kahato Tupana Mipo­ꞌoro Taꞌa­tu­po­rekuat nuat. Miꞌi pote teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato Iuwãu kape — Pywo apo Iuwãu ni Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat putꞌokꞌe sio yt iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe."

16 Maꞌato Iuwãu toꞌe iꞌatuepe — Uito ti yt Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Ywania Ehakye­raꞌat hanuat i e. Taꞌi uito yꞌy wuat woꞌo­setꞌok hat neꞌi maꞌato Miꞌi Miit wẽtup ok wyti aru poꞌog wakuat uikawiat raꞌyn e. Uhewaku hap uiat yt putꞌokꞌe hin i heropat hanuat e. Uhewaku hap yt putꞌokꞌe i Tupana Miꞌairo Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat nuat py sokpe saity pok hamo e. Uito yꞌy wuat yn woꞌo­setꞌok hat maꞌato Tupana Mipo­ꞌoro Koro ti aru topot­setꞌok miitꞌin Tupana Pãꞌãu wo raꞌyn e. Maꞌato yt eweimohey i Imipo­ꞌoro pote ehatyꞌi hatyꞌi hap yn topy­huꞌat Tupana kaipywiat e. Taꞌi yt eweimohey i Tupana Mipo­ꞌoro pote aria wo ehetꞌok hap haty hap ewywuat tutunug e."

17 Miꞌi Miit panene ewy ihay putꞌok­toꞌe hawyi aikotã wati­ꞌa­tu­ꞌyky arui iãꞌỹi sese puẽti hamuat hap ewy ti aru toiꞌyky miitꞌin wakuaria puẽti hamo e. Miꞌi hawyi toiꞌa­tukat kahato temiitꞌin wakuaria aikotã watikat panene pe arui iãꞌỹi wakuat hap ewy e. Tomohey haria toiꞌa­tukat watikat iãꞌỹi wakuat ewy iꞌewyte tomohey ran haria toiꞌa­tukat iãꞌỹi ape ewy e. Wasere upi toikat panene pyi hap ewy toiꞌa­tu­patꞌok tomohey haria sese iꞌewyte tomohey ran haria e. Yt nakuaria i ti aru iꞌape koꞌi ewywuaria mipugha wuat aria yt hasep i rakat pe miꞌiria ti aru toiꞌa­tu­pugha aria wuatꞌi eꞌat piat pe e Iuwãu õꞌẽ haria pe."

18 Wakuat sehay iãꞌãkap wuo Iuwãu tiꞌa­tu­nãpin Iũtãu hy ẽpe etiaria miitꞌin moweꞌeg hamo."

19 Iꞌewyte morekuat Eroti minug yt naku i hap koꞌi toimo­herep yne. — Taꞌi morekuat Eroti teroꞌok toywyt morekuat Wiripi eharyꞌi hawyi totioto raꞌyn toꞌyat kape teha­ryꞌi e. Yt naku i kahato miꞌi tã watunug mote e Iuwãu miitꞌin me."

20 Miꞌi tã e Iuwãu morekuat ete pote morekuat Eroti tipyhik taꞌyn ahetꞌok hat Iuwãu woꞌo­pyhik hawe. Toipyhyp Iuwãu hawyi — Yt naku i kahato morekuat Eroti iꞌatuꞌe miitꞌin. Iwato kahato morekuat Eroti minug saꞌag koꞌi watikuap mesup iꞌatuꞌe.

"

21 Pyno Iuwãu topyhik hap owakai te Iuwãu tiꞌa­tu­setꞌok kahato miitꞌin. Iꞌewyte wẽtup eꞌat pe Iesui tut raꞌyn howawi tosetꞌok hamo. Tosetꞌok hawyi Iesui Tupana kape ihay. Miꞌi turan okenꞌypy ewy tuwe­mo­herep atipy kaipyi."

22 Miꞌi hawyi atipy kaipyi Tupana Pãꞌãu tut raꞌyn pykasu ewy. Miꞌi hawyi taꞌapyk Iesui apy tote. Miꞌi hawyi atipy kaipyi sehay putꞌokꞌe Iesui etiat — Uhaꞌyru Sese En e. Uimo­wepit kahato hat En Uhaꞌyru En mote e. Arehum kahato epe Uhaꞌyru Sese e Tupana Iesui pe.

"

23 Tosetꞌok hawyi Iesui haꞌa­wynug naꞌyn topotpap hap 30 anu tuwe­motag hap ete. Miꞌi hawyi Iesui haꞌa­wynug Toꞌywot Tupana piat topo­ꞌoro hap koꞌi. Miꞌi pote imimu­ꞌeria miitꞌin teꞌe­roꞌe — Taꞌi watikuap taꞌyn Iesui iꞌatuꞌe. Meiẽ ti ahetawa Nasare piat pani­pa­niꞌe hat Iuse saꞌyru iꞌatuꞌe. Iesui ywot Iuse mimotag hat topy­huꞌat iꞌatuꞌe.

Uito ti mesuwat miwan nug hat IRUKA. Pyno mesuwe ahenoi teran ehepe Iesui eꞌase­ꞌiꞌin saꞌa­wy­ꞌi­te­wuaria. Pyno Iesui ywot hit ewywuat IUSE Imotag hap topy­huꞌat. Pyno Iesui eꞌaseꞌi Iuse ywot ERI e hap toĩneꞌen miwan me iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi hawyi Iesui eꞌaseꞌi Eri ywot MATATI e hap toĩneꞌen. Miꞌi hawyi Matati ywot IREWI toĩneꞌen iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Irewi ywot MEUKI e hap. Miꞌi pytkai Meuki ywot IANAI iꞌatuꞌe. Ianai e hap ywot IUSE POT iꞌatuꞌe."

25 Pyno Iuse pot ywot MATATIA iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Matatia ywot AMO iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Amo ywot NAŨ iꞌatuꞌe. Pyno Naũ ywot ESIRI iꞌatuꞌe. Esiri ywot NAKAI iꞌatuꞌe."

26 Miꞌi hawyi Nakai ywot MAATE iꞌatuꞌe. Maate ywot MATATIA iꞌatuꞌe. Matatia ywot SEMEI iꞌatuꞌe. Semei ywot IUSEKI iꞌatuꞌe. Iuseki ywot IOTA iꞌatuꞌe."

27 Iota ywot IUANA iꞌatuꞌe. Iuana ywot IRESA iꞌatuꞌe. Iresa ywot SURUPAPEU iꞌa­tuꞌe. Suru­papeu ywot SARATIEU iꞌatuꞌe. Saratieu ywot NERI iꞌatuꞌe."

28 Miꞌi hawyi Neri ywot MEUKI iꞌatuꞌe Meuki ywot ATI iꞌatuꞌe. Ati ywot KUSÃ iꞌatuꞌe. Kusã ywot EUMUTÃ iꞌatuꞌe. Eumutã ywot ET iꞌatuꞌe."

29 Miꞌi hawyi Et ywot IUSUE iꞌatuꞌe. Iusue ywot ERIESE iꞌatuꞌe. Eriese ywot IURĨ iꞌatuꞌe. Iurĩ ywot MATATE iꞌatuꞌe. Matate ywot IREWI iꞌatuꞌe."

30 Irewi ywot SIMEÃU iꞌatuꞌe. Simeãu ywot IUTA POT iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iuta pot ywot IUSE iꞌatuꞌe. Iuse ywot IUNA iꞌatuꞌe. Iuna ywot ERIAKĨ iꞌatuꞌe."

31 Eriakĩ ywot MEREA iꞌatuꞌe. Merea ywot MENA iꞌatuꞌe. Mena ywot MATATA iꞌatuꞌe. Matata ywot NATÃ iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Natã ywot ahaꞌa­seꞌi Morekuat TAWI iꞌatuꞌe."

32 Miꞌi uimiwan kaipyi watikuap taꞌyn AIPOTYPOT IESUI Morekuat Tawi Emiariru Emiariru hap. Miꞌi hawyi Morekuat Tawi ywot IESE iꞌatuꞌe. Iese ywot IUPETE iꞌatuꞌe. Iupete ywot PUASI iꞌatuꞌe. Puasi ywot SAMŨ iꞌatuꞌe. Samũ ywot NAASŨ iꞌatuꞌe."

33 Miꞌi hawyi Naasũ ywot AMINATAPE iꞌatuꞌe. Amina­tape ywot ATIMĨ iꞌatuꞌe. Atimĩ ywot ARANI iꞌatuꞌe. Arani ywot IRŨ iꞌatuꞌe. Irũ ywot WARE iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Ware ywot aseꞌi pot IUTA iꞌatuꞌe."

34 Aseꞌi pot Iuta ywot IAKO iꞌatuꞌe. Iako ywot ISAKI iꞌatuꞌe. Isaki ywot ahaꞌa­seꞌi koro APARÃU iꞌatuꞌe. Miꞌi uimiwan kaipyi watikuap AIPOTYPOT IESUI ahaꞌa­seꞌi koro Aparãu Emiariru Emiariru hap. Miꞌi hawyi ahaꞌa­seꞌi Aparãu ywot TARE iꞌatuꞌe. Tare ywot NAKU iꞌatuꞌe."

35 Miꞌi hawyi Naku ywot SERUKI iꞌatuꞌe. Seruki ywot IRAKÃU iꞌatuꞌe. Irakãu ywot WAREKI iꞌatuꞌe. Wareki ywot EPET saꞌyru. Miꞌi hawyi Epet ywot SARE iꞌatuꞌe."

36 Miꞌi hawyi Sare ywot KAINÃ iꞌatuꞌe. Kainã ywot AWASATE iꞌatuꞌe. Awasate ywot SẼ iꞌatuꞌe. Sẽ ywot wuatꞌi eꞌaseꞌi pot NUꞌE iꞌatuꞌe."

37 Nuꞌe ywot IRAMEKI iꞌatuꞌe. Irameki ywot METUSARA mekewat ieĩneꞌen motꞌi kahato hat iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Metu­sara ywot INOKI iꞌatuꞌe. Inoki yt ikuꞌuro i katu­pono Tupana tioto atipy kape miꞌi miit. Miꞌi hawyi Inoki ywot IARETE iꞌatuꞌe. Iarete ywot MAREREU iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Merereu ywot KAINÃ iꞌatuꞌe."

38 Kainã ywot ENU iꞌatuꞌe. Enu ywot SETE iꞌatuꞌe. Sete ywot ÃTÃU iꞌatuꞌe. Ãtãu ni Tupana minug mekewat miit saꞌa­wy­ꞌiwuat miitꞌin eꞌaseꞌi pot.

Mesuwat miwan nug hat ti Iesui ehay moherep hat IRUKA. Pyno mesuwat uimiwan kaipyi watikuap yne raꞌyn AHEHAKYERAꞌAT HAT IESUI eꞌaseꞌi eꞌaseꞌi pot Ãtãu emiariru emiariru emiariru hap koꞌi Ãtãu kaipyi Iesui kape set koꞌi watikuap yne raꞌyn IESUI eꞌaseꞌi set koꞌi. IESUI ywot sese maꞌato TUPANA. Waku raꞌyn.

"

4

1 Tosetꞌok hap kahu hawyi Iesui toto tuweran naꞌyn miitꞌin kaipyi mekewat Iũtãu hy pyi. Tupana Pãꞌãu yn naꞌyn Iesui piit pe. Taꞌi yne Tupana Pãꞌãu topy­huꞌat kahato ipiit pe. Miꞌi pote tutunug Tupana miky­ꞌesat koꞌi torania iꞌe hap ewy yn tutunug. Miꞌi hawyi muꞌap upi Tupana Pãꞌãu toꞌe tope — Uhaꞌyru e atiky­ꞌesat ereto yahig wato kape aikope yt uwe i miitꞌin toĩneꞌen hap kape e. Miꞌi hawyi Iesui toto Tupana Pãꞌãu miky­ꞌesat ewy. Miꞌi hawyi ahiag akag sese toto Iesui maꞌat hamo. Toiky­ꞌesat Iesui temiit no. Toiky­ꞌesat Iesui tomi­ky­ꞌesat nug hanuat."

2 Taꞌi 40 eꞌat 40 ewãtym Iesui toĩneꞌen mekewat yahig wato tote. Yt kat i miꞌu tutuꞌu. Itote yt tenuk i 40 eꞌat 40 wãtym. Miꞌi hawyi hesyꞌat sakpoꞌe tuete itote. Miꞌi hawyi yt hesaika i yt kat i miꞌu tutuꞌu hawyi sese yt hesaika i."

3 Hesyꞌat kahato sese itote. Miꞌi turan ahiag akag toto Iesui iãꞌãg hamo. Toiky­ꞌesat Iesui tunug hãꞌãg hap. Toiky­ꞌesat Iesui tomi­ky­ꞌesat nug hat. Miꞌi hawyi toto Iesui kape hawyi toꞌe tope — Pywuat Tupana Saꞌyru En mote etomo­herep to uhepe esaika hap wuatꞌi nug kuap hap e. Etunug no emiꞌu wo man mesuwat nu kawiat Mehĩ e."

4 Maꞌato Iesui tiwesat — Yt atunug i rat eꞌe hap ewy ahiag e katu­pono saꞌa­wyꞌi sese mio tã e Tupana Musei miwan Teute­ru­mumiu 8.3 pe — Yt naku i miꞌu mesu­wa­rotiat yn eweikat at kaꞌap eipiit moꞌok hamo e. Yt naku i miꞌu kape yn eiwe­wa­nẽtup e. Miꞌu kape yn eiwe­wa­nẽtup wote yt karãpe i eweikat eheĩneꞌen hap sese wuatꞌi eꞌat piat e Tupana Musei miwan me Teute­ru­numiu 8.3 pe e Iesui ahiag me."

5 Miꞌi hawyi ahiag tioto Iesui yityꞌok ywaiti kahato rakat kape hawyi itote pyi meremo toimo­herep Iesui kape more­kuaria etama mesuwat yi totiaria torania wuatꞌi etama iꞌatuekat ikahu rakat toimo­herep yne Iesui kape tomu­ꞌetu hap ewy. Miꞌi hawyi miꞌi tote toꞌe Iesui pe."

6 — Erahaꞌat ro mesu­wa­rotiat ikahu kahato rakat koꞌi kape Mehĩ katu­pono mesuwat yi totiat atum yne teran epe uhemiit no ereĩneꞌen mote e. Taꞌi yne miit atum teran epe mesuwat ewaꞌa­kasa hap koꞌi katu­pono uiat yne mesuwat yi tote torania e. Atum kuap yne mesu­wa­rotiat ekat wo epe uimi­ky­ꞌesat ewywuat etunug yne hawyi e. Uimõ­typot hap etunug hawyi mesuwat koꞌi iwato hap ok tã atum yne torania epe e. Miꞌi hawyi wuatꞌi Miitꞌin Porekuat no ereĩneꞌen mesuwat yi wato ok tã e. Miꞌi hawyi wuatꞌi ywania tukup­teꞌen ewano iꞌewyte emõtypot haria miꞌiria teꞌe­ro­py­huꞌat e ahiag Iesui pe."

7 Toꞌiro uhupi e. Taꞌi uiat koꞌi tukup­teꞌen meimuẽ­waria yi totiat yne e. Miꞌi pote uimõ­typot En hawyi erepỹ­ꞌã­tutuk uhowawi miꞌi pote aru atum yne raꞌyn mesuwat yi totiaria epe Uhyt e ahiag Iesui pe."

8 Maꞌato Iesui tiwesat — Yt rat ahiag yt naku i arepỹ­ꞌã­tutuk ewawi katu­pono yt naku i woronug uhetu­pana wo neꞌi katu­pono mio tã e Tupana Musei miwan me — Waku uhowawi yn eiwe­pỹ­ꞌã­tutuk e hawyi waku Uito yn eTupana wo areĩneꞌen e. Yt uwe i toĩneꞌen miꞌi rẽ e Tupana nimo­pywiat Teute­ru­numiu 6.13 miwan me. Yt naku i pãi areꞌe — en tupana wo ahiag katu­pono Tupana yn Tupana wo topy­huꞌat uimi­mõ­typot nuat Tupana yn aheropat hat e miwan me e Iesui ahiag me."

9 Miꞌi hawyi ahiag tioto Iesui Ieru­sarẽi kape yityꞌok totiat Tupana mõtypot yat koro ywaiti rakat tote toipag Iesui. Itote Tupana mõtypot yat piaria sem tukup­teꞌen mekewat okipy wato tote. Miꞌi hawyi ahiag toꞌe Iesui pe — Pywo Tupana Saꞌyru En mote eꞌoghytꞌat ro meiũpepyi wuatꞌi miitꞌin ehamo hawyi waku erepopy hawyi wuatꞌi miitꞌin tikuap En Tupana Saꞌyru sese hap e."

10 Waku eꞌoghytꞌat meiũpepyi yi kape iꞌatue­hamo katu­pono saꞌa­wyꞌi Tupana toꞌe morekuat Tawi wepy 91.11 pe — Uhemiit taꞌat pote yt ikuꞌuro i katu­pono meremo atipo­ꞌoro wẽtup ok atipy kaipyi taꞌat rakat okhytꞌat hamo hawyi yt ikuꞌuro hin i e ti ahepe nimo te miwan me Mehĩ e ahiag Iesui pe."

11 Miꞌi hawyi — Pyno ehãꞌãg no katu­pono atipy kaipy­wiaria meremo epytyk hawyi yt eraꞌat i hamo e. Pyno erepopy ro mesu­wepyi wuatꞌi miitꞌin ehamo yi kape hawyi meremo taꞌa­tukuap esaika hap e. Miꞌi ehãꞌãg hawyi yt erepik hin i yi tote e miwan me e ahiag Iesui pe."

12 Maꞌato Iesui tiwesat — Motoro ahiag pya kahato uikai yt atiky­ꞌesat hin i eꞌe hap ewy atunug yt naku i ahãꞌãg Tupana sio uiku­ꞌuro sio yt hap ete katu­pono mio tã e iꞌewyte Tupana miwan me — Yt naku i eiwe­kaipyi eweiꞌe — Yt uiweꞌeg i pytkai uiminug saꞌag ete eweipehik uipo­wyro aru Tupana eiꞌe hap e. Yt naku i — Uipo­wyro aru ipoityꞌi pytkai eweiꞌe uhepe e Tupana miwan me e. Yt naku i uhãꞌãg e Tupana sio ekuꞌuro sio yt hap ete e Tupana ahepe nimo te Musei miwan Teute­ru­numiu 6.16 pe e Iesui ahiag me."

13 Miꞌi hawyi ahiag ipohep taꞌyn Iesui iãꞌãg kahato hap ete pyi. Yt toimaꞌat kuap i yt nakuap i nug hap ete maꞌato toto porapꞌi hap ewy neꞌi katu­pono tut i tut i tereto karania wo Iesui iãꞌãg iãꞌãg hamo maꞌato Iesui poꞌog hesaika ahiag kai.

"

14 Miꞌi hawyi Iesui taꞌaipok i raꞌyn tomotag hap kape yi Karireia kape. Tupana Pãꞌãu piat tomoe­saika topyt­ꞌatnug naꞌyn hap wywo taꞌaipok. Miꞌi hawyi waku kahato toimo­herep itote wuatꞌi miitꞌin mikuap kahato wo Iesui tuwe­motag hap itote hawyi taꞌa­tu­henoi kahato toꞌope toꞌope — Iesui minug koꞌi waku kahato yt uwe i minug koꞌi ewy iꞌatuꞌe."

15 Miꞌi hawyi tewyry hap upi yne Tupana mõtypot yat koꞌi pe teke miitꞌin atumuꞌe hamo. Toiꞌa­tu­muꞌe hawyi waku kahato iꞌatuꞌe imienoi koꞌi pe."

16 Miꞌi hawyi Tupana mõtypot hap eꞌat pe Iesui teke Tupana mõtypot hawe teko ewy Tupana mõtypot hamo. Miꞌi hawyi Iesui ipoĩꞌãm naꞌyn miitꞌin pyꞌa­setpe Tupana ehay moherep miwan miat hamo teko saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy tomotag eko ewywuat."

17 Miꞌi hawyi taꞌatuium naꞌyn saꞌa­wy­ꞌi­tewuat Isaia miwan tope imimo­wẽpap hamo katu­pono saꞌa­wyꞌi tetawa Nasare pe toimo­wẽpap Tupana ehay iꞌatuepe aikotã saꞌa­wyꞌi kurum iwasu Iesui turan tomotag hap turan toimo­herep Tupana ehay miwan miat hap ewy. Miꞌi hawyi totat Tupana ehay miwan miat hawyi toikat raꞌyn miwan me aikowuat tomi­ky­ꞌesat ewywuat. Miꞌi hawyi toipuẽti raꞌyn sehay tuwetiat hawyi toimo­wẽpap tomi­puẽti Tupana ehay tomo­herep hat Isaia e hap miwan miat hap ewy."

18 — Uiwy­riaꞌin e mesuwe mio tã e miwan me — Tupana Pãꞌãu Wakuat toĩneꞌen kahato uhepe e. Taꞌi Tupana uiꞌairo raꞌyn tehay wakuat moherep hamo e. Taꞌi Tupana uiꞌairo satek takaria ehakye­raꞌat hamo yt hekat i rakaria muꞌe yt kat saꞌup i hamuat e. Yt kat etiat kuap i haria moweꞌeg hamo uiꞌairo Tupana e. Mesup taꞌyn Tupana uipo­ꞌoro wanĩ­kaptia mipyhik piat koꞌi pore­nõtem taꞌa­tu­pyhik hap kaipywiat hamo e. Iꞌewyte ti yt iha pytig i rakaria moha­pytig hamo uipo­ꞌoro e. Taꞌi Tupana uipo­ꞌoro raꞌyn miitꞌin yt uwe mikyꞌe i koꞌi kyꞌe sese hamo e. Taꞌi Tupana mio tã e uhepe — Atiky­ꞌesat etiꞌa­tu­po­re­nõtem miitꞌin yne iꞌatu­wa­nĩ­kaptia po pywiat hamo e mesuwe miwan me e."

19 Tupana emiitꞌin ehakye­raꞌat hap eꞌat enoi hamuat uipo­ꞌoro e. Taꞌi Tupana ihay mesuwe Isaia miwan me yianmete uhetiat e Iesui itotiaria Tupana mõtypot yat piaria pe."

20 Mio tã e Iesui timo­wẽpap kahu hawyi tutum i raꞌyn mekewat Isaia miwan Tupana mõtypot yat piat eropat hat pe. Miꞌi hawyi Iesui taꞌapyk taꞌyn hawyi itote iꞌatu­muꞌe hamo. Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­ra­haꞌat kahato howawi kat e aru ihay e hap kuap hamo."

21 Miꞌi hawyi Iesui henoi iꞌatuepe — Mesuwat eꞌat mesuwat miwan uimi­mo­wẽpap saꞌa­wy­ꞌiwuat Isaia mienoi yianme uhetiat toha­ꞌa­wynug naꞌyn ehehamo raꞌyn topy­huꞌat raꞌyn e Iesui tomotag haria pe."

22 Miꞌi hawyi itotiaria — Waku kahato ihay iꞌatuꞌe. Ihay se kahato hap watikuap iꞌatuꞌe. Maꞌato kat pote iweꞌeg kahato raꞌyn iꞌatuꞌe. Uwe som imuꞌe iweꞌeg hap ete katu­pono watikuap kahato Iesui ywot sese Iuse iꞌatuꞌe."

23 Taꞌi iꞌywot Iuse panꞌi­pan­ꞌiꞌe hat iꞌatuꞌe. Pyno uwe imuꞌe iweꞌeg hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tomotag haria pe — Taꞌi eweikuap teran uwe piat uimuꞌe hap e. Taꞌi ewehenoi teran sehay potꞌi kaipyi mekewat sehay miky­ryꞌi hap kaipyi — Paini iꞌahu rakat eremoe­hãite ro uruehamo aikotã iraniaꞌin etiꞌa­tu­moe­hãite hap ewy eweiꞌe teran uhepe uimo­weu­kaꞌi hamo. — Etiꞌa­tu­moe­hãite kahato miitꞌin tawa Kawa­naꞌũ piaria iꞌatuꞌe pyno waku mesuwe emotag hawe tawa Nasare pe iꞌewyte etiꞌa­tu­moe­hãite urutoria eweiꞌe teran uhepe yt kat i uimohey hap eikai pytkai e Iesui."

24 Miꞌi hawyi — Etimo­herep uruepe esaika hap wuatꞌi nug hamuat hawyi uruimohei En kurum eweiꞌe pote woro­ho­ꞌo­wesat — Yt uimõ­typot hin i yt uimohey hin i eipe mesuwe uimotag hap etawa pe areꞌe. Pywo ti rat Tupana ehay moherep hat Uito pytkai uimotag hap totiaria yt uimohey hin i e. Aikotã toꞌe miwan me — Uimotag haria yt uimohey hin i e maꞌato iraniaꞌin kape atipo­ꞌoro uhehay moherep hat pote taꞌa­tu­mohey kahato maꞌato imotag hap tote yt hin i e hap ewy kahato eiperia mesup eweipy­huꞌat e. Maꞌato atipo­ꞌoro uiꞌe hap moherep hat wẽtup ywania kape pote itotiaria iꞌatue­waure kaꞌa kahato e. Maꞌato taꞌaipok taꞌyn tuwe­motag hap kape hap totiaria yt uwe i ikyꞌesat e. Maꞌato iraniaꞌin tawa koꞌi kape — Ereke Mehĩ iꞌatuꞌe — Ereke Mimi iꞌatuꞌe e Tupana miwan me e Iesui tehay pun haria pe. Miꞌi hap ewy kahato mesuwe e Iesui tomotag haria pe. Yt uwe i mesuwe uimohey haria e Iesui tawa Nasare piaria pe.

"

25 Pyno ahenoi teran poꞌog uimohey hap pun hap ete e Iesui. Nimo sese te iꞌatu kahato hiwu koꞌi tukup­teꞌen aiꞌy­wania Isareu ywania tukup­teꞌen mesuwe saꞌa­wyꞌi aheꞌyi tote e. Miꞌi hawyi Tupana tipo­ꞌoro temiit Eria e hap iꞌatue­wawi e. Miꞌi hawyi Eria toꞌe iꞌatuepe — Mio tã e Tupana ehepe — Yt kat i hin i iꞌaman aru eimikoi ete hawyi yt kat i aru eimiꞌu e. Topap yne eimikoi yt kat i iꞌaman hawyi e. Myeꞌym anu kape ti yt kat i iꞌaman e Tupana ahaꞌa­se­ꞌiꞌin me saꞌa­wyꞌi Tupana mipo­ꞌoro Eria wẽ pyi maꞌato yt taꞌa­tu­mohey hin i. Maꞌato toꞌe hap ewy putꞌokꞌe. Miꞌi hawyi 6 ewaty yt kat i iꞌaman mote iꞌatu­mikoi koꞌi topap yne hawyi iꞌatu­syꞌat kahato mesuwat yi wato hap ok tã."

26 Miꞌi hawyi Tupana tipo­ꞌoro i tehay moherep hat Eria wẽtup ywania kape mekewat yi Sareta ywania etawa kape. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe itote tawa hit Sitãu note uruꞌy­wania ewanĩ­kaptia etawa tote e. Miꞌi hawyi itote hiwu wẽtup ywania yat pe toĩneꞌen porap Eria. Mekewat hiwu Tupana tipoi­tyro kahato e. Maꞌato Eria motag haria ahaꞌa­se­ꞌiꞌin yt timohey i Eria pote Tupana yt tipo­ꞌoro hin i temiit Eria ahaꞌa­se­ꞌiꞌin hiwu koꞌi kape e."

27 Iꞌewyte saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Eriseu toĩneꞌen Tupana e hap moherep hat pywo sese hat mesuwe ahetawa pe e. Miꞌi eꞌat pe tukup­teꞌen kahato itotiaria hepihi pihi rakaria heĩneꞌen turan maꞌato miꞌiria Tupana mipo­ꞌoro Eriseu yt tiꞌa­tu­moe­hãite kuap i kat pote yt taꞌa­tu­mohey i pote e. Miꞌi hap eꞌat pe wẽtup surara akag putꞌokꞌe pya pyi Eriseu kape. Wẽtup ywania kaipyi tut. Wẽtup yi kaipyi tut mekewat hepihi pihi rakat Namã e hap het rakat e. Mekewat yi Siria kaipyi e. Miꞌi hawyi toikat Tupana ehay moherep hat Eriseu tomoe­hãite hamuat hap kyꞌewi. Miꞌi ti Eriseu timoe­hãite meremo raꞌyn Tupana esaika wo tomohey hap upi e. Yt aiꞌy­wania hin pytkai i toimoe­hãite e. Maꞌato aiꞌy­wania itote iꞌahu rakaria ahyt tukup­teꞌen hepihi pihi rakaria e. Maꞌato miꞌiria yt toiꞌa­tu­moe­hãite hin i katu­pono yt uwe i ahetama piaria imohey pote e Iesui tuwe­motag hap totiaria pe yt tomohey i haria pe. Miꞌi hap ewy te Uito areĩneꞌen mesup eipy­ꞌa­setpe e. Iraniaꞌin ywania poꞌog uimohey eikai e Iesui tomotag hanuaria pe mekewat tawa Nasare piaria pe."

28 Miꞌi hawyi Iesui ehay kuap kuap haria Tupana mõtypot yat piaria iꞌatu­py­ꞌahak kahato raꞌyn Iesui ete — Iraniaꞌin ywania poꞌog eikai Tupana mohey hap ete e Iesui hawyi."

29 Miꞌi hawyi — Toꞌiro wati­ꞌauka Iesui iꞌatuꞌe. Toꞌiro watipun Iesui yityꞌok pyi yihot pe iꞌauka hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­hãꞌãg iꞌauka hamo."

30 Maꞌato putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe yityꞌok tote Iesui auka hamo iꞌokpun hamo raꞌyn turan Iesui tuwe­morem iꞌatueowa kape hawyi yt heremo hin i topy­huꞌat. Miꞌi hawyi — Aikope toto Iesui iꞌatuꞌe. Yt watikuap i raꞌyn aikowo toto hap iꞌatuꞌe katu­pono iꞌatu­py­ꞌa­setpuo tokosap.

"

31 Miꞌi hawyi Iesui toto wẽtup tawa kape raꞌyn tawa Nasare tuwe­motag hap totepyi. Miꞌi hawyi Iesui taꞌaipok taꞌyn yi Karireia popyke tawa hit Kawa­naꞌũ kape. Itote Tupana mõtypot hap eꞌat turan teke Tupana mõtypot yat pe itotiaria muꞌe hamo."

32 Itotiat Tupana yat piaria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato aikotã aikotã Iesui mienoi koꞌi kape. — Iesui yt iraniaꞌin aimuꞌe haria ewy hin i iꞌatuꞌe katu­pono Morekuat Koro ewy aimuꞌe iꞌatuꞌe."

33 Miꞌi turan toĩneꞌen Tupana yat pe wẽtup ok miit ahiag ipiit piat rakat. Miꞌi hawyi ahiagnia taꞌa­tuehay pirik wo teꞌe­roꞌe Iesui pe mekewat miit wẽ pyi."

34 — Kat hamo som eriot uruewawi Iesui iꞌatuꞌe. Kan etiky­ꞌesat urukaipyi iꞌatuꞌe. Taꞌi uruikuap taꞌyn uruꞌauka hamo eriot iꞌatuꞌe. Pywo ti rat uruikuap En. En ni Iesui tawa Nasare kaipywiat sut hat wakuat iꞌatuꞌe. En ni Tupana Mipo­ꞌoro ahiag akit hamuat iꞌatuꞌe haty wo."

35 Miꞌi hawyi Iesui wãiꞌe ahiagnia pe — Eipo­ꞌinik to ahiag e. Erẽtem no meiẽwat miit piit pyi ahiag e. Miꞌi hawyi ahiag tipun temiit iꞌatu­py­ꞌa­setpe tuwẽtem ipiit hawe. Miꞌi hawyi saꞌa­wy­ꞌiwuat miit ahiag ipiit piat rakat waku raꞌyn ahiag ipun pytkai yt kat i haty ipiit ete."

36 Miꞌi hawyi Iesui minug wakuat kape teꞌe­re­wa­nẽtup kahato hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Aikotã som toiꞌa­tu­sopo kuap ahiagnia iꞌatuꞌe. Poꞌog ahiag kai Miꞌi Miit hesaika iꞌatuꞌe. Yt aimuꞌe haria ewy hin i tutunug kuap. Toipo­ꞌoro pote ahiag tuwẽtem meremo ihay pyi. Pywo pe ti poꞌog paini kai Iesui iꞌatuꞌe. Taꞌi Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat hesaika hap ewywuat nug hat toiꞌa­tu­po­re­nõtem ahiagnia meiũwat miit piit pyi iꞌatuꞌe. Tehay wo yn toiꞌa­tu­sopo kuap ahiagnia iꞌatuꞌe wanẽtup haria."

37 Miꞌi hap ewy tutunug mote wuatꞌi puaria ikuap yne Iesui minug wakuap koꞌi ahiag sopo tehay wuat hap.

"

38 Miꞌi hawyi Iesui tuwẽtem Tupana yat pyi hawyi toto raꞌyn topot­muꞌe Nu Simãu Peteru yat kape. Miꞌi tote Peteru sakitu iꞌahu rakat toĩneꞌen. Ipiit hakup kahato. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­hẽtup taꞌyn Iesui pe — Etimoe­hãite o meiũwat uruwy Peteru sakitu iꞌahu rakat Mehĩ iꞌatuꞌe Iesui pe."

39 Miꞌi hawyi Iesui toto raꞌyn Simãu sakitu ewawi. Miꞌi hawyi wãiꞌe iꞌahu hawe hawyi tokosap meremo ipiit sakup hap. Miꞌi hawyi waku raꞌyn. Tehãite meremo hawyi iãpe­ꞌokꞌam getap wiat topotpap hamo õꞌẽ haria eropat hamo."

40 Miꞌi hawyi at minꞌe hawyi taꞌa­tuerut kahato taꞌa­tu­wy­riaꞌin iꞌahu rakaria Iesui ewawi. Miꞌi hawyi Iesui tuwe­ponug iꞌahu rakaria ete hawyi toiꞌa­tu­moe­hãite yne. Tuwe­ponug hawyi waku yne raꞌyn."

41 Iꞌewyte Iesui tiꞌa­tu­po­ꞌoro yne ahiagnia miitꞌin piit pyi. Tuwe­nõꞌẽ turan iꞌatuehay pirik kahato — Taꞌi En ni Tupana Saꞌyru Iesui iꞌatuꞌe. Maꞌato Iesui wãiꞌe iꞌatuepe. Yt toiky­ꞌesat i tomo­herep hap katu­pono ahiag tikuap Iesui Tupana Saꞌyru hap. Miꞌi pote — Wãiꞌe iꞌatuepe eipo­ꞌinik to yt ewehenoi teiꞌo uwe Uito hap eweikuap hap ok tã e Iesui ahiagnia pe.

"

42 Ihotꞌok kai i toto Iesui tuweran tawa Kawa­naꞌũ pyi yt uwe i miit toĩneꞌen hap kape Tupana wywuat tehay kahato hamo. Miꞌi hawyi miitꞌin tikat kahato Iesui. Taꞌa­tu­puẽti hawyi — Ereĩneꞌen no uruwywo uruetawa pe Mehĩ iꞌatuꞌe. Eto hawyi yt uruiky­ꞌesat hin i katu­pono iꞌatu kahato miitꞌin ekat haria iꞌatuꞌe miitꞌin sem Iesui pe."

43 Maꞌato Iesui tiꞌa­tu­wesat — Uiwy­riaꞌin ahenoi teran wuatꞌi tawa pe aikotã aikotã Tupana topy­huꞌat Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat no hap etiat e. Miꞌi nug hamo Tupana uipo­ꞌoro e. Miꞌi tupono atunug neran uipo­ꞌoro hap e. — Atiky­ꞌesat yne ywania muꞌe hap Tupana e hap ewy uipo­ꞌoro pote Wuatꞌi muꞌe hamo e."

44 Miꞌi pote toto raꞌyn tawa Kawa­naꞌũ pyi yne yꞌy hit i upi yne yi Iuteu puo wuatꞌi miitꞌin muꞌe hamo. Yne Tupana mõtypot yat koꞌi kape toto. Miꞌi hawyi teke yne Tupana mõtypot yat koꞌi pe tohenoi Tupana toĩneꞌen Miitꞌin Porekuat hap.

"

5

1 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe Iesui yi Kene­sare hyemyiꞌa hyẽpeke toĩneꞌen. Miꞌi tote teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato miitꞌin typyꞌi rakaria Iesui ewawi Tupana ehay kapiat wanẽtup hanuaria."

2 Itote turan typy eꞌyara yẽpe piat koꞌi pe Iesui taꞌa­kasa pira pytyk haria kape. Maꞌato ikaꞌi­waria yt uwe i yara koꞌi pe katu­pono teꞌe­ru­we­suki wato koho hamo tuwe­nõꞌẽ taꞌa­tue­ꞌyara pyi ihyemyiꞌa hyẽpeke kape pira pytyk haria."

3 Miꞌi hawyi typyꞌi kahato tomi­mu­ꞌeria pote Iesui teke raꞌyn wẽtup yara pe hawyi toꞌe yara kaꞌiwat Simãu Peteru pe — Mehĩ atipuru porap eꞌyara katu­pono miꞌi totepyi atiꞌa­tu­muꞌe teran miitꞌin sem ihyemyiꞌa hyẽpeke piaria hamo e Iesui Simãu me. Miꞌi hawyi Iesui e hap ewy meremo Simãu tunug. Miꞌi hawyi Iesui taꞌapyk yara pe hawyi toiꞌa­tu­muꞌe raꞌyn miitꞌin mekewat yẽpe­ke­to­tiaria yara pyi."

4 Miꞌi hawyi tehay kahu raꞌyn hawyi toꞌe raꞌyn Simãu me — Ereto i ro ihy pya kape e. Miꞌi totepyi ewyriaꞌin wywo waku eweipytyk pira koꞌi waku ewetopag ehesuki yꞌy pe pira pytyk hamo e."

5 Maꞌato Simãu toꞌe — Uruka­ꞌiwat e uruikat kahato raꞌyn kaꞌap mo pira suki wato wo wen maꞌato rat yt kat i hin i pira uruipytyk yt wẽtup i uruipytyk uruesuki wo e. Maꞌato etiky­ꞌesat pote urutunug neran eꞌe hap ewy miꞌi hawyi waku eꞌe hap ewy urutopag uruesuki yꞌy pe Mehĩ e Iesui pe."

6 Miꞌi hawyi taꞌa­tupag yꞌy pe taꞌa­tue­suki wato hawyi ipytꞌat kahato raꞌyn pira wo. Miꞌi hawyi pira sem koꞌi tihiot iꞌatue­suki wato."

7 Miꞌi pote taꞌa­tu­kaykay raꞌyn taꞌa­tu­wy­riaꞌin wẽtup yara piaria taꞌa­tu­po­wyro hamo. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­hytmoi taꞌa­tue­ꞌyara koꞌi pe pira sem hawyi porap teꞌe­ra­ꞌa­pyꞌat pira iꞌatu kahato pote."

8 Miꞌi hawyi Simãu Peteru taꞌa­kasa Iesui minug wakuat kapiat hawyi toikuap taꞌyn Iesui minug yt uwe i minug kuap hap ok tã hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk Iesui eowa kape toꞌe hamo — Mehĩ e ereto o pya kahato uikai kat pote yt nakuat i kahato rakat uito e tuwenoi raꞌyn Iesui pe. — Taꞌi uiat uhewaku hap ti yt putꞌokꞌe hin i emiit no areĩneꞌen hamo e. Mesup worokuap En wuatꞌi nug kuap hat ereĩneꞌen hap e. Miꞌi pote Wuatꞌi Kaꞌiwat no ereĩneꞌen e. Miꞌi pote aremõti uiminug saꞌag koꞌi ete e. Miꞌi pote yt naku i areĩneꞌen emiit no e Peteru Iesui pe."

9 Miꞌi hawyi Simãu tuwa­nẽtup kahato pira sem kape iꞌewyte yne iwywuat wat haria yara piaria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato iꞌatu kahato pira taꞌa­tu­pytyk pote."

10 Iꞌewyte Simãu ekatu­wyria seseria heꞌyara piaria ipowyro haria mehĩ Tiaku mehĩ Iuwãu mekewat uhyt Sepeteu saꞌy­ruꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato wy pira pytyk kahato hap kape. Iꞌewyte Simãu tehaꞌat kahato hawyi Iesui toꞌe — Yt erewa­nẽtup teiꞌo poꞌog miꞌi hap kape Simãu e katu­pono wyti aru mesuwat hawyi miitꞌin atupytyk Tupana wanuat hamo raꞌyn ereĩneꞌen ni aru aikotã mesuwat pira pytyk suki wuat hap ewy e."

11 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wehik taꞌyn ihyemyiꞌa hyẽpeke hawyi taꞌa­tu­ꞌatoiat taꞌa­tu­potpap hap pira pytyk hap Iesui upiat tuwat hamo.

"

12 Iesui toĩnꞌen wẽtup tawa pe turan tut raꞌyn wẽtup ok miit hepihi pihi kahato rakat Iesui ewawi. Ipe ete hepihi yn yne ipiit ete. Miꞌi ti tuwe­wahik yi tote porog me Iesui yatype hẽtup hamo — Mehĩ e uimoe­hãite teran mote atiky­ꞌesat kahato uimo­waku hap."

13 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­ponug ipiit pe hawyi toꞌe — Taꞌi woro­moe­hãite teran uhyt e. Mio tã e hawyi meremo ipe pakup we toĩneꞌen. Yt wẽtup hepihi pihi i toĩneꞌen ipiit ete tokãꞌã raꞌyn hepihi pihi hap koꞌi."

14 Ipiit waku hawyi Iesui haty wo raꞌyn toꞌe tope — Uhyt yt ehenoi teiꞌo iraniaꞌin me uhepiat emoehãite hap mesup maꞌato ereto ro meremo paꞌi kape epiit kahu hap etiat moherep hamo aheko ewy e. Iꞌewyte etum no paꞌi pe Tupana piat emoehãite hap saꞌup aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat Musei aimuꞌe hap ewywuat e. Miꞌi etunug hawyi paꞌiria tikuap taꞌyn epe moehãite hap e.

"

15 Miꞌi hawyi iraniaꞌin poꞌog ikuap Iesui etiat hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ miitꞌin typyꞌi kahato Iesui ehay kapiat teꞌe­ru­wa­nẽtup hamo. Iꞌewyte iꞌahu rakaria koꞌi tõꞌẽ taꞌa­tu­moe­hãite Iesui piat kat hamo."

16 Miꞌi pote Iesui toto tuereto yt uwe i miit hap kape Tupana wywuat tehay hamo."

17 Wẽtup eꞌat pe Iesui piat miitꞌin atumuꞌe hap tote tukup­teꞌen nagnia ehay enoi haria iꞌewyte miwan enoi haria apyk puo tukup­teꞌen yi Karireia kaipy­wiaria yi Iuteu kaipy­wiaria tawa wato Ieru­sarẽi kaipy­wiaria tõꞌẽ miꞌiria Iesui mienoi kuap hamo. Mekewat eꞌat pe toĩ kahato Iesui kai Tupana esaika hap iꞌahu rakaria moehãite hamo."

18 Miꞌi turan tõꞌẽ ihainiaꞌin koꞌi wẽtup ok yt ipoĩꞌãm kuap i rakat yni pe ariaꞌyp ete heꞌyni pe taꞌa­tuerut Iesui ewawi. Miꞌi tote miit sem kahato puo taꞌa­tue­ro­kosap iꞌahu rakat Iesui kape."

19 Maꞌato yt aikopuo kuap i taꞌa­tue­ro­kosap Iesui kape. Miꞌi hawyi miitꞌin tok puo yt taꞌa­tue­reke kuap i pote teꞌe­raꞌam naꞌyn getap ok tote hawyi taꞌa­tu­ꞌoghot raꞌyn mare itote ywaiti Iesui apy tote. Miꞌi hawuo taꞌa­tu­mo­ꞌapyk Iesui yatype yt hewyry kuap i rakat. Miitꞌin tok puo Iesui ywytpe taꞌa­tu­mo­ꞌapyk."

20 Miꞌi hawyi Iesui tikuap taꞌyn iꞌatuepiat tomohey hap hawyi toꞌe yt ipoĩꞌãm kuap i rakat pe — Uiwy e koitywy o waure wo raꞌyn eminug saꞌag koꞌi kai areĩneꞌen e."

21 Miꞌi hawyi itotiaria nagnia ehay enoi haria iꞌewyte miwan enoi haria teꞌe­roꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe — Heiẽ yt naku i Iesui ihay saꞌag kahato Tupana ete iꞌatuꞌe katu­pono Tupana yn ni iwaure kuap aiminug yt naku i hap koꞌi iꞌatuꞌe."

22 Maꞌato iꞌatu­wa­nẽtup hap koꞌi Iesui tikuap yne raꞌyn tuwa­nẽtup hawe. Miꞌi pote toꞌe wanẽtup haria pe — Kat pote mio tã eweiꞌe eiwa­nẽtup hawe e."

23 Taꞌi — Waure wo raꞌyn ni eminug saꞌag koꞌi kai areĩneꞌen mesup areꞌe raꞌyn mesuwat miit pe e. Yt niatpo hin i — Waure wo areꞌe miitꞌin me e. Maꞌato poꞌog niatpo watoꞌe yt hewyry kuap i rakat pe — Epoĩꞌãm no hawyi ewyry ro watoꞌe niatpo kahato e."

24 Miꞌi pote pono atimo­herep ehepe uhesaika hap miitꞌin miꞌa­parap koꞌi moweityk hamo e. Taꞌi Uito ti Miitꞌin Eykeꞌet miꞌi pote ti uhesaika hap putꞌokꞌe wuatꞌi miitꞌin minug yt naku i hap koꞌi moma hamuat e. Miꞌi uhesaika hap moherep hamuat mesup uhehay wo atimoe­hãite meiũwat yt hewyry kuap i rakat yne ehehamo e. Miꞌi hawyi eweikuap taꞌyn uhehay wuat atihep kuap wy eiminug saꞌag koꞌi hap e itotiaria pe. Miꞌi hawyi toꞌe yt ipoĩꞌãm kuap i rakat pe — Epoĩꞌãm no mehĩ hawyi etiꞌok­poꞌi ro eꞌyni hawyi ereto ro eꞌyat kape e."

25 Mio tã e hawyi meremo saꞌa­wy­ꞌiwuat iꞌahu rakat ipoĩꞌãm hawyi toiꞌok­poꞌi teꞌyni hawyi toto raꞌyn toꞌyat kape tuwehum kahato Tupana kape toto turan."

26 Itotiaria teꞌe­ru­wa­nẽtup Iesui minug etiat hawyi teꞌe­ru­wehum kahato Tupana kape maꞌato teꞌe­ro­kenꞌẽ hap wywo teꞌe­roꞌe — Iesui yt uwe i ewy iꞌatuꞌe. Aikotã pyno tutunug wakuap miꞌi hap ewy iꞌatuꞌe. Meiũwat ewywuat yt miitꞌin minug kuap ewy hin i iꞌatuꞌe. Yt karãpe i miꞌi ewywuat kape wata­ꞌa­kasa meikotã nug hap kape iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi pote teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato Iesui pupi.

"

27 Miꞌi hawyi toto i raꞌyn Iesui mekewat tomi­moe­hãite yat pyi hawyi muꞌap upi tehaꞌat kahato wẽtup miit kape. Taꞌa­kasa wẽtup ok yt uwe miky­ꞌesat i rakat kat pote muꞌap pyhyp hano toĩneꞌen sura­raꞌin wanĩ­kaptia powyro rakat pote. More­kuaria wanĩ­kaptia wywo toiꞌa­tu­pyhyp yne muꞌap koꞌi. Itote pyi toiꞌa­tu­ky­ꞌesat wuatꞌi miitꞌin kaipyi muꞌap saꞌup. Iwato kahato toiꞌa­tu­po­re­raꞌat Iuteuria ewanĩ­kaptia porekuat wano. Miꞌi hawyi ipatꞌok towanuat totat saꞌag. Miꞌi hawyi ihaꞌat kahato Iesui howawi mehĩ Mateu Irewi e hap het rakat kape. Miꞌi hawyi toto howawi hawyi toꞌe — Woro­ky­ꞌesat en uhemiit no e. Pyno toꞌiro uhupi e Iesui Mateu pe."

28 Toikaykay hawyi meremo ipoĩꞌãm Iesui upiat toto hamo. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­ꞌatoiat yne yne tomisat koꞌi saꞌup iwato rakat yparakai tomi­ꞌa­pykok tote. Yt toiky­ꞌesat i poꞌog katu­pono toto teran Iesui upi pote e."

29 Miꞌi hawyi Irewi Mateu toto raꞌyn Iesui upi hemiit no. Miꞌi hawyi Iesui mekewat Mateu Irewi tioto toꞌyat kape imoenuk hamo. Putꞌok­toꞌe toꞌyat pe hawyi ienuk hap tutunug Iesui etiat tuwehum haype. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­kaykay towy­riaꞌin toꞌe­wywuat saꞌup pore­raꞌat haria toiꞌa­tu­kaykay iraniaꞌin wywo. Miꞌi hawyi yt naku i kahato rakaria pyꞌa­setpe Iesui toĩneꞌen."

30 Miꞌi hawyi nagnia ehay enoi haria iꞌewyte miwan etiat wãiꞌe hap moherep haria teꞌe­ra­haꞌat Iesui ienuk hap kape hawyi miꞌiria iꞌatu­py­ꞌahak Iesui ete iꞌewyte Iesui potmu­ꞌeria ete. Miꞌi pote teꞌe­roꞌe — Kat poteĩ Eika­ꞌiwat yt nakuaria i saꞌup pore­raꞌat haria wywo tenuk hamuat toto iꞌatuꞌe. Yt naku i yt nakuaria i wywo watenuk e miwan me iꞌatuꞌe."

31 Maꞌato Iesui tiꞌa­tu­wesat — Uhytꞌiꞌin e yt eweikuap i apo aikotã ihãite rakaria yt ikat hin i mohag nug hat taꞌa­tu­moe­hãite hamo e. Maꞌato iraniaꞌin iꞌahu rakaria ihãite pikꞌe rakaria ikat kahato mohag nug hat taꞌa­tu­mo­hãite pakup i hat taꞌa­tu­mo­pakup i hat e. Uito areĩneꞌen mohag nug hat ewy. Mesu­wa­ro­tiaria ehakye­raꞌat hamo Tupana uipo­ꞌoro miitꞌin yt naku i nug haria moehãite hamo uipo­ꞌoro e."

32 — Uito ti yt ariot i wakuaria mowaku pakup i hamo katu­pono — Uruto poꞌog waku tora­niaꞌin kai iꞌatuꞌe. Miꞌi e haria yt uikat i — Uruto waku kahato Tupana wanẽtup hawe iꞌatuꞌe haria ewy e. Miꞌi pote yt atiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat kuap i miꞌiria maꞌato iraniaꞌin — Yt nakuaria i uruto e haria tikuap kahato raꞌyn yt iꞌatue­waku i hap pote miꞌiria atiꞌa­tue­ra­ꞌaipok kuap Tupana kape e. Miꞌiria muꞌe hamo ariot e. Maꞌato — Uruto waku e haria yt atiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat kuap i e Iesui.

"

33 Miꞌi hawyi mekewat — Uruto poꞌog e haria teꞌe­roꞌe Iesui pe — Uhyt iꞌatuꞌe ahetꞌok hat Iuwãu potmu­ꞌeria iꞌewyte nagnia ehay enoi haria teꞌe­ru­we­mo­syꞌat kahato taꞌa­tuehay Tupana kapiat moesaika hamo iꞌatuꞌe. Maꞌato ewat epotmu­ꞌeria teꞌe­ru­wenuk yn iꞌatuꞌe. Yt teꞌe­ru­we­mo­syꞌat hin i taꞌa­tuehay Tupana kapiat moesaika hamo iꞌatuꞌe."

34 Mio tã teꞌe­roꞌe hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Pyno ahenoi teran hãꞌãkap wuo uhehay e. Karãpe toĩneꞌen ienuk wato hap eꞌat aiwo­ꞌo­mo­wepit hap eꞌat turan heꞌaito pakup takat eꞌat mõtypot hap turan iharyꞌi pakup takat eꞌat mõtypot hap turan mekewat eꞌat pe yt uwe i tuwe­mo­syꞌat teran iꞌatu­wepit teran hap yn teꞌe­renuk hap yn woꞌo­kyiꞌat hap eꞌat piat pote seꞌaito hap eꞌat piat pote e. Taꞌi iꞌatu­wepit kahato teꞌe­renuk turan e. Miꞌi hap ewy kahato areĩneꞌen mekewat Seꞌaito Pakup ewy e. Uhemiitꞌin wywo areĩneꞌen turan iꞌatu­wepit kahato aikotã woꞌo­kyiꞌat hap eꞌat piaria ewy are e. Pyno seꞌaito hap eꞌat pe iꞌatu­wy­riaꞌin iꞌatu­wepit kahato teꞌe­renuk turan e. Seꞌaito wywo tukup­teꞌen turan yt teꞌe­ru­we­mo­syꞌat teran hin i e. Yt iꞌatu­ꞌarot hin i tukup­teꞌen aikotã woꞌo­kyiꞌat hap turanuat ienuk hap ewy e."

35 — Maꞌato meiũran ti aru Uito iraniaꞌin tioto uiꞌauka hamo miꞌi hap eꞌat turan aikotã seꞌaito pya taꞌa­tue­reto toꞌyat totepyi hap ewy irane areĩneꞌen e. Miꞌi hap eꞌat pe ti aru iꞌatu­ꞌarot sese hap topy­huꞌat iꞌatuepe. Yt teꞌe­renuk hin i katu­pono iꞌatue­hatꞌat kahato uiky­ꞌewi haype e. Aikotã watihep seꞌaito ipakup te turan hap ewy hawyi iwary pakup iꞌarot toĩneꞌen hap ewy aru tukup­teꞌen taꞌa­tu­ꞌarot hap wywo e. Miꞌi hap eꞌat pe yn teꞌe­ru­we­mo­syꞌat kahato raꞌyn e Iesui — Kat pote yt eremo­syꞌat i uruto ewy e haria pe.

"

36 Miꞌi hawyi wẽtup sehay iãꞌãkap i Iesui henoi seko potꞌi enoi haria pe. — Uiwy­riaꞌin manaꞌin eweikuap aikotã yt naku i watomog ahesokpe potꞌi sokpe kype pakup wo e. Miꞌi tã yt ikahu hin i watunug katu­pono wato­piꞌig sokpe potꞌi hiotꞌe hap sokpe pakup wo hap yt ikahu hin i topy­huꞌat e. Miꞌi wati­koho hawyi sokpe pakup tihiot neꞌi raꞌyn totekyi kahato pote sokpe potꞌi e. Miꞌi hawyi sokpe potꞌi hiotꞌe rakat poꞌog hiotꞌe saꞌa­wy­ꞌiwuat kai e. Taꞌi miꞌi ewy kahato ti uhehay wakuat pakup toĩneꞌen e. Taꞌi yt watopag kuap i uhehay pakup sehay potꞌi tote katu­pono yt toꞌo­ꞌewy hin i e. Maꞌato toꞌopuo toꞌopuo wahenoi uhehay sehay potꞌi puo pote poꞌog topy­huꞌat yt naku i e. Aikotã ahesokpe potꞌi hiotꞌe sese hap ewy topy­huꞌat e. Iꞌape potꞌi hawyi iteneg kahato raꞌyn e Iesui — Kat pote yt etunug yne i urueko ewy e haria pe."

37 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe miitꞌin akag koꞌi yt tomohey i haria pe — Pyno wẽtup sehay iãꞌãkap ahenoi i ehepe e. Uiwy­riaꞌin e yt naku i wato­mohey typy sehay yt toꞌo­ꞌewy i pytkai e. Yt naku i toꞌopuo toꞌopuo eweipag uhehay pywo sehay rakat sehay yt pywo rakat i wywo e. Pywo ti rat ahetama puo watopag Uwa ywa hy heiam pakup we yn e. Taꞌi aheka­mũti iꞌape pakup kawiat pe yn watopag e. Miꞌi hawyi mekewat Uwa ywa hy tuwe­mõpuk itote e. Miꞌi iꞌape pakup we waku yt ipe teneg i pote e. Taꞌi iꞌape yt gag i te pote torokꞌe teꞌen teꞌen neꞌi Uwa ywa hy pakup henãpuk neꞌi hawyi e. Maꞌato ahetama puo watopag Uwa hy pakup yt ihyenãpuk i te turan heiam potꞌi pe pote iꞌape teneg nakat heiam me miꞌi myeꞌym eꞌat hawyi ihyenãpuk taꞌyn turan ipe heiam teneg nakat ipotꞌi rakat yt torokꞌe i hawyi yt naku i katu­pono heiam pokꞌe hawyi Uwa hy yt kat i raꞌyn toto yne yi tote e. Miꞌi hawyi yt kat i topy­huꞌat Uwa hy toto yne raꞌyn mote e. Iꞌewyte heiam motꞌi hiotꞌe wy hawyi yt naku i pe toĩneꞌen."

38 Miꞌi pote ahetama puo watopag Uwa hy iꞌape yt igag i te rakat pe e. Miꞌi hawyi toĩneꞌen motꞌi itote ahesapo wuat waku rakat e. Miꞌi tã ti watunug ahetama puo manaꞌin uhytꞌiꞌin e. Miꞌi uiꞌe hap ewy kahato ti uhehay he kahato rakat ipakup e. Miꞌi pote waku watopag ipakup we e. Yt teke kahato i sehay potꞌi pe e Iesui typy sehay upiaria pe."

39 Maꞌato eipe — Poꞌog waku iporo rakat eweiꞌe hawyi yt eweiky­ꞌesat i uhehay pakup e. Eipe eweikup­teꞌen mahy u haria ewy e. Miꞌi u haria tiky­ꞌesat kahato sapo hy potꞌi ahetama pe teꞌe­ru­we­mo­pẽꞌã hamo e. — Watikuap ihy nem hap u hap iꞌatuꞌe. Miꞌi poꞌog waku uruwa­nẽtup hawe iꞌatuꞌe. Yt kan hamo i sapo hy pakup uruwa­nẽtup hawe iꞌatuꞌe. Imopẽꞌã teran nakaria mio tã iꞌatuꞌe. Miꞌi haria ewy kahato eweikup­teꞌen uhehay pakup yt kyꞌesat i pote — Yt kan hamo i ehay pakup eweiꞌe pote katu­pono urumikuap iporo rakat poꞌog he eweiꞌe e. Miꞌi pote yt karãpe i eiwe­hekuap ipakup takat e. — Ipotꞌi rakat poꞌog waku eweiꞌe yn e Iesui tehay pun haria pe.

"

6

1 Miꞌi hawyi yt iꞌatu­potpap i hap eꞌat pe Iesui awati ypia puo tokosap towy­riaꞌin nywo. Miꞌi hap tote iwyriaꞌin hoꞌopik taꞌyn awati taꞌa­tu­ko­kaꞌat no hawyi taꞌa­tuꞌu raꞌyn."

2 Miꞌi pote nagnia ehay enoi haria teꞌe­roꞌe iꞌatuepe — Kat poteĩ eweho­ꞌopik awati yt aipotpap i hap eꞌat pe iꞌatuꞌe. Miꞌi tã ti yt naku i aiwo­ꞌo­nãpin hawe iꞌatuꞌe."

3 Miꞌi tã ti iꞌatuꞌe pote Iesui toꞌe — Yt eweikuap i aikotã saꞌa­wy­ꞌite morekuat Tawi tunug tesyꞌat hawyi e. Iꞌewyte towy­wuaria tesu­ra­raꞌin iꞌatue­syꞌat hawyi hap e."

4 Teke Tupana mõtypot hawe hawyi tutuꞌu mekewat man wakuat Tupana kapiat paꞌi miꞌu wuat yn mekewat man yt naku i miit reꞌen neꞌi miꞌu wo e miwan me wen maꞌato morekuat Tawi iꞌu hesyꞌat kahato hawyi. Iꞌewyte toimõꞌẽ mekewat man tesu­ra­raꞌin me. Maꞌato miwan me waku paꞌi miꞌu wuat yn wo rakat man tutuꞌu tesu­ra­raꞌin wywo. Yt naku i iraniaꞌin miꞌu e miwan me wen."

5 Pyno Tupana tipo­ꞌoro raꞌyn ehowawi Wuatꞌi Miitꞌin Ykeꞌet e hap het rakat e. Miꞌi Miit toĩneꞌen Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Miitꞌin Akag wo e. Miꞌi pote waku ahenoi ehepe uheywytꞌin uheinytꞌin kat som waku watunug kat som yt naku i watunug Tupana mõtypot hap eꞌat pe e Iesui tuwepiat.

"

6 Miꞌi hawyi wẽtup yt motpap i hap eꞌat piat turan teke raꞌyn Iesui Tupana mõtypot hawe miitꞌin atumuꞌe hamo. Miꞌi hap tote wẽtup ok ipo sese kawiat ipo kag motꞌi rakat toĩneꞌen."

7 Miꞌi hawyi Miitꞌin muꞌe haria itotiaria wãiꞌe hap miwan miat moherep haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Waku wate­haꞌat kahato Iesui kape sio ipotpap mesup yt aipotpap i hap eꞌat pe sio yt sio toimoe­hãite mekewat ipo kĩꞌã rakat sio yt iꞌatuꞌe toꞌope. Ipotpap Iesui pote waku watoꞌe wuatꞌi ehamo — Yt naku i rakat meiẽ Iesui watoꞌe iꞌatuꞌe."

8 Maꞌato tomaꞌat teran hap iꞌatu­wa­nẽtup hawiat Iesui tikuap taꞌyn tuwe­kaipyi hawyi toikaykay raꞌyn ipo kĩꞌã rakat tuwe­wawi wuatꞌi ehamo hawyi toꞌe — Uhyt eriot ro meikowo waku meiũpe yꞌam me ereĩneꞌen wuatꞌi miitꞌin pyꞌa­setpe wuatꞌi miitꞌin ehamo e ipo kĩꞌã rakat pe. Ipoĩꞌãm naꞌyn hawyi hewyry miitꞌin pyꞌa­setpuo."

9 Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe iraniaꞌin me — Kat som toꞌe miwan me Tupana mõtypot hap eꞌat ete e. Aikotã watunug mesuwat eꞌat pe sio wakuap watunug sio yt nakuap i watunug sio miitꞌin kyꞌe hap sio miitꞌin auka hap kat som toꞌe miwan me hap watunug e miꞌi hap ete apoꞌe itotiaria pe."

10 Miꞌi hawyi yt taꞌa­tu­wesat kuap i. Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat kahato itotiaria ewawi motꞌi hawyi toꞌe ipo kĩꞌã rakat pe — Uiwy e erepo­torok to meikowo e. Miꞌi hawyi ipo kĩꞌã rakat tuwe­po­torok taꞌyn hawyi waku raꞌyn ipo."

11 Miꞌi pote wãiꞌe hap enoi haria iꞌatu­py­ꞌahak kahato raꞌyn Iesui ete. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Aikotã aru wati­ꞌakit wati­mohit mesuwat Iesui iꞌatuꞌe taꞌa­tu­py­ꞌahak popuo.

"

12 Miꞌi hawyi Iesui toto yityꞌok kape Tupana wywuat toꞌoehay hamo. Miꞌi hawyi wãtym kaꞌap ihay Tupana wywo yityꞌok tote."

13 Ihotꞌok hawyi toiꞌa­tu­kaykay raꞌyn temiitꞌin sem tuwe­wawi. Miꞌiria kaipyi 12 ok takaria toiꞌa­tu­ꞌairo topot­po­ꞌo­roria 12 ok takaria wo."

14 Saꞌa­wyꞌi Simãu toiꞌairo topot­po­ꞌoro wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi het tutum pakup i PETERU e Simãu me het pakup taꞌyn. Miꞌi hawyi Peteru ywyt ÃTERE toiꞌairo tomi­po­ꞌoro wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi TIAKU toiꞌairo temiit sese wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi IUWÃU toiꞌairo tomiit sese wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi WIRIPI toikaykay tuwe­wawi temiit sese wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi PATURUMEU toiꞌairo topot­muꞌe sese wo tehay moherep hamo."

15 Miꞌi hawyi MATEU toiꞌaro topot­muꞌe sese wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi TUME toiꞌairo tomi­po­ꞌoro sese wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi wẽtup ok TIAKU mekewat Auweu saꞌyru toiꞌairo tomi­po­ꞌoro wo tehay moherep hamo. Iꞌewyte wẽtup ok SIMÃU toiꞌairo topot­po­ꞌoro wo tehay moherep hamo. Mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat surara powyro hat tetama piaria wanĩ­kaptia sytpok hamo rakat — Uhetama Kanaꞌa poꞌog wakuat torania kai e hat."

16 Miꞌi hawyi IUTA mekewat Tiaku saꞌyru toiꞌairo temiit sese wo tehay moherep hamo. Miꞌi hawyi wẽtup IUTA toiꞌairo temiit no tehay moherep hamo mekewat Ikarioti saꞌyru. Miꞌi miit yt naku i maꞌato Iesui maꞌat hanuat neꞌi topy­huꞌat. Miꞌi hawyi toran naꞌyn 12 ok takaria tehay moherep hanuaria wo toiꞌa­tu­ꞌairo.

"

17 Iesui tiꞌa­tu­ꞌairo 12 ok takaria temiitꞌin topot­po­ꞌo­roria wo miitꞌin muꞌe hamuat hawyi ipotꞌapyk yityꞌok kaipyi yi hot kape tomi­ꞌai­roria wywo. Miꞌi hawyi yt putꞌok­toꞌe yi hot piat i te turan iraniaꞌin ipotmu­ꞌeria sem tipuẽti Iesui mekewat yahig note. Miꞌi hawyi mekewat yahig wato tote tukup­teꞌen Iesui kat haria aiko­pepyi aiko­pepyi tõꞌẽ. Iꞌatu kahato miitꞌin itote toipuẽti yi Iuteu kaipy­wiaria tawa wato Ieru­sarẽi kaipy­wiaria iꞌewyte yꞌy wato yẽpe etiat tawa Tiru kaipy­wiaria tawa Sitãu kaipy­wiaria toiꞌa­tu­puẽti itote."

18 Iꞌatu kahato miitꞌin itote Iesui ekatup haria. Tõꞌẽ tõꞌẽ Iesui ehay kapiat teꞌe­ru­wa­nẽtup teran haype. Iꞌewyte iꞌahu rakaria taꞌa­tue­hãite hap kyꞌewi haria tõꞌẽ kahato Iesui kape. Iꞌewyte tõꞌẽ kahato ahiag ipiit piat rakaria. Miꞌi haria ahiag iꞌatu­mo­so­ꞌopot koꞌi maꞌato Iesui tiꞌa­tu­sopo yne ahiag iꞌatupiit pyi."

19 Miꞌi hawyi yne Itotiaria teꞌe­ru­wehik teran Iesui ete katu­pono taꞌa­tu­ky­ꞌesat taꞌa­tu­moe­hãite hap Iesui piat katu­pono Iesui hesaika kahato Tupana esaika hamo miitꞌin moehãite hamo. Miꞌi pote taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato Iesui emig taꞌa­tupo wuat hap yne iꞌahu rakaria. Taꞌa­tuemig hawyi meremo iꞌatue­hãite hap topy­huꞌat.

"

20 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat topot­mu­ꞌeria kape hawyi toiꞌa­tu­kyꞌe kahato hawyi toꞌe — Tupana mipoi­tyro koꞌi eipe uimohey haria yt hekat rakaria i eipe pytkai more­kuaria Tupana etama pe eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. — Uheka­tu­wyria uwe uwe Tupana pe toꞌe — Yt uimi­ky­ꞌesat ok tã i te worokuap e topyꞌa pe mio tã e haria pe Tupana toꞌe — Pyno uimi­poi­tyro sese koꞌi eipe katu­pono woro­ho­ꞌonug wyti aru eipe wuatꞌi ywania pore­kuaria wo mesu­wa­rote aikotã Uito areĩneꞌen Morekuat no atipy pe hap ewy e Tupana tepiat — Worokuap teran e haria uimohey haria."

21 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat topot­mu­ꞌeria kape hawyi toiꞌa­tu­kyꞌe kahato hawyi toꞌe — Tupana mipoi­tyro koꞌi eipe uimohey haria hesyꞌat rakaria eweikup­teꞌen pytkai katu­pono uwe uwe toꞌe Tupana pe — Uhesyꞌat kahato ekuap hap kyꞌewi aikotã hesyꞌat kahato rakaria tikat miꞌu yn hap ewy — Worokat kahato En Tupana e haria pe — Aikotã ienuk kahato haria iwepit kahato haria ewy woro­ho­ꞌonug eiperia iꞌok kahato rakaria ewy e Tupana tokuap teran haria pe e. Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat topot­mu­ꞌeria kape hawyi toiꞌa­tu­kyꞌe kahato hawyi toꞌe — Tupana mipoi­tyro koꞌi eipe uimohey haria e. koitywy eweiwak eipyꞌa pe maꞌato miꞌi hawyi Tupana mimo­wepit kahato rakaria eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. Taꞌi uwe uwe tuwak topyꞌa pe iraniaꞌin satek pote hoꞌopot pote miꞌi haria pe ti Tupana toꞌe — Woro­ho­ꞌo­mo­wepit kahato eipe katu­pono karãpe eheha­ky­ꞌeꞌi hap putꞌokꞌe ehete miꞌi hap atuꞌu yne uipyꞌa pe wy aikotã iraniaꞌin ehaky­ꞌeꞌi hap ewetuꞌu yne hap ewy e Tupana miꞌiria pe e Iesui topot­mu­ꞌeria pe ahepe."

22 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat topot­mu­ꞌeria kape hawyi toiꞌa­tu­kyꞌe kahato hawyi toꞌe — Tupana mipoi­tyro koꞌi eipe uimohey haria miitꞌin miky­ryꞌi eweikup­teꞌen mesuwe pytkai e. Uwe uwe wakuap nug motiat miitꞌin woꞌo­ky­ryꞌi hamo topy­huꞌat miꞌi haria pe ti Tupana toꞌe — Pywo pe ti woro­ho­ꞌo­mo­wepit kahato katu­pono atum aru ehepe uhetama atipy piat e Tupana. Pywo pe ti woro­ho­ꞌo­mo­wepit kahato eipe katu­pono aikope Uito areĩneꞌen Morekuat no hap tote hekat kahato rakaria wo eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e."

23 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat topot­mu­ꞌeria kape hawyi toiꞌa­tu­kyꞌe kahato hawyi toꞌe — Uwe uwe uhemiit sese wo miitꞌin miky­ryꞌi hamo teꞌe­ro­py­huꞌat miitꞌin misa­tyꞌi satyꞌi wo miitꞌin mimo­weu­kaꞌi miꞌi uhemiit pote miꞌi hat pe — Pywo pe ti woro­mo­wepit poꞌog ni wuatꞌi kai e Iesui temiitꞌin me. — Taꞌi miꞌi tã hap ewy taꞌa­tunug saꞌa­wy­ꞌi­wuaria uhehay moherep haria ete e Tupana. Miꞌi tupono iꞌatuehay saꞌag yt pywo pe i ehete uhemiitꞌin eipe pote eiwe­mo­wepit ro eiwe­wehum hawyi waku peso­ꞌe­weiꞌe iwepit sese rakat pesoꞌe hap ewy katu­pono meiũran ti aru Tupana mimõ­typot kahato haria wo eweikup­teꞌen atipy pe are e. Taꞌi atipy pe — Woro­mõ­typot kahato eipe e Tupana aru uimohey haria potiat miitꞌin miky­ryꞌi hap koꞌi wo eipe pote e Iesui."

24 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat yt tomohey haria i pe hawyi toꞌe tuwak popuo — Hoꞌo­wasat kahato rakaria eiperia katu­pono — Uruekat kahato hap kaipyi urumo­wepit hap toĩneꞌen e haria eipe e. Yt naku i pe eiwa­nẽtup hap katu­pono eweikat at kaꞌap ewepit hap eheka­reꞌen sok mesu­wa­rote hap kaipyi e. Taꞌi mesu­wa­rotiat ewepit kahato hap yn eweikat e. Pyno emiky­ꞌesat ewy toĩneꞌen eipo pe aru hap ok tã maꞌato Tupana piat eimo­wepit hap yt eweikat hin i e. Pywo ti rat eimi­puẽti ok tã mesu­wa­rote yn toĩneꞌen irane ehaꞌup mo maꞌato atipy piat ehaꞌup yt kat i hin i irane eweipuẽti aru e mesu­wa­rotiat yn hekat rakaria pe."

25 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat yt tomohey haria i pe hawyi toꞌe tuwak popuo — Hoꞌo­wasat kahato rakaria ewy eweikup­teꞌen mesu­wa­rotiat miꞌu yn eweiꞌa­tukat pote e. — Uruꞌok kahato miꞌu wo eweiꞌe eiwo­ꞌope maꞌato yt ehesyꞌat hin i eipyꞌa pe Tupana kuap hap kyꞌewi e. — Uruꞌok kahato uruto eweiꞌe maꞌato meiũran aru ehesyꞌat kahato raꞌyn wuatꞌi eꞌat pe e. Koitywy eiwepit kahato mesuwe wen maꞌato miꞌi irẽ aru paaꞌe­weiꞌe ehesyꞌat sese wuatꞌi eꞌat pe hap kaipyi e. Yt naku i kahato aru topy­huꞌat ehepe e. Eweiwak kahato wuatꞌi eꞌat pe eiꞌa­rotꞌi kahato hap aru putꞌokꞌe e Iesui mesu­wa­rotiat miꞌu yn kat haria pe."

26 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat yt tomohey haria i pe hawyi toꞌe tuwak popuo — Yt naku i pe aru eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. — Uruto poꞌog iraniaꞌin kai eweiꞌe yn eipyꞌa pe pote e. Eweikat kahato miitꞌin kaipyi — Waku poꞌog en iꞌatuꞌe hap. Eiwe­mõ­typot hap yn eweikat iraniaꞌin kaipyi e. Miꞌi pote ti aru ihaky­ꞌeꞌi kahato rakaria ewy eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe yt kat i Tupana mõtypot hap eikai pote e. Saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay yt pywo rakat i moherep haria heso rakaria koꞌi ewy kahato eweikup­teꞌen are e. Taꞌi saꞌa­wyꞌi miꞌiria pe — Waku kahato eipe poꞌog torania kai iꞌatuꞌe wen maꞌato — Yt nakuaria i kahato ti eipe e Tupana saꞌa­wyꞌi miꞌiria pe e Iesui. Miꞌiria ewy kahato aru toꞌe ehepe are e Iesui — Uruto poꞌog iraniaꞌin kai e haria pe.

"

27 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tomohey haria pe. — Uhaꞌy­ruꞌin uhaki­ꞌytꞌin e eiwa­nẽtup to mesup uimienoi koro kape e. Eiwe­waure kaꞌa kahato ro mesuwat uimienoi koro kape e katu­pono atiky­ꞌesat kahato ewetunug kahato mesuwat uiꞌe hap — Waku wati­ꞌa­tu­kyꞌe yne yne ahewa­nĩ­kaptia koꞌi e. Waku pe yn waku watu­kup­teꞌen yt nakuap i nug ahetiat haria wywo e. Waku watunug waku yn yt aikyꞌe i haria pe e. Waku wati­ꞌa­tu­kyꞌe kahato yn naꞌyn yt aikyꞌe i haria e."

28 Uimohey haria e waku wati­ꞌa­tue­waku yn naꞌyn aiꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi haria e. Miꞌi hawyi waku aimo­so­ꞌopot haria upi wahẽtup Tupana kape yn naꞌyn — Etiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat o uruewa­nĩ­kaptia yt aipo­wyro hin i haria waku watoꞌe Tupana pe e. Iꞌewyte waku wahẽtup kahato Tupana kaipyi aimo­weu­kaꞌi haria upi iꞌatu­poi­tynug ahiag pupiat hamo e."

29 Waku wati­ꞌa­tu­kyꞌe aimaꞌat haria yt naku i watu­ꞌuka aiwu­ꞌuka teran haria wywo e. Karãpeĩ ahewa­nĩkap ahowa­petek hawyi waku watoꞌe tope — Waku kokai i ro uhowa­petek uhyt mana waku watoꞌe ahowa­petek hat pe e. Karãpe ahewa­nĩkap aipo­hari aheꞌyni ete waku watum ahesokpe koꞌi tope ahewa­nĩkap kyꞌe hap moherep hamo are e."

30 Iꞌewyte karãpe wẽtup ok hẽtup kat ahekat kat ahekat ahepe miꞌi hat pe waku watum imiky­ꞌesat ewy e. Iꞌewyte karãpe ahewa­nĩ­kaptia aheroꞌok ahekat koꞌi miꞌi hawyi yt naku i — Eterut i ro emieroꞌok uhyt mana watoꞌe. Yt naku i aipo­hari ahekat etiat hat kaipyi wate­ra­ꞌaipok e."

31 Uimohey haria waku watunug wakuap torania miitꞌin muo e. Taꞌi uiwy­riaꞌin aikotã iraniaꞌin tunug waku hap ehepe aimi­ky­ꞌesat ewy miꞌi hap ewy o waku watunug waku hap iraniaꞌin me e. Taꞌi aikotã wati­ky­ꞌesat iraniaꞌin miat wakuap nug ahepiat hap ok tã waku watunug miꞌi waku hap ewy iꞌatuepe e."

32 Uiwy­riaꞌin e mesu­wa­ro­tiaria tikyꞌe taꞌa­tu­kyꞌe haria yn maꞌato areꞌe ehepe wẽtup sehay — Waku wati­ꞌa­tu­kyꞌe yne miitꞌin sio aikyꞌe haria sio yt aikyꞌe i haria e."

33 Maꞌato aikyꞌe haria yn wati­ꞌa­tu­kyꞌe pote watu­kup­teꞌen yt Tupana mohey i haria mesu­wa­ro­tiaria ewywuat haria ewy kahato watu­kup­teꞌen katu­pono miꞌiria tiꞌa­tu­kyꞌe taꞌa­tu­kyꞌe haria yn e. Miꞌi haria mesu­wa­ro­tiaria ewy wato­py­huꞌat iro yt poꞌog i miꞌiria kai ahewaku hap e."

34 — Taꞌi mesu­wa­ro­tiaria yt Tupana mohey haria i timõꞌẽ kahato taꞌa­tuekat taꞌa­tu­kyꞌe haria kape yn e. Yt Tupana mohey hin i haria pytkai taꞌa­tu­kyꞌe kahato taꞌa­tu­kyꞌe haria — Etipuru ekat uhyt mana mimi taꞌa­tu­kyꞌe hat toꞌe pote meremo taꞌa­tu­puru taꞌa­tukat iraniaꞌin miẽtup hap katu­pono teꞌe­ru­wa­nẽtup — Pyno meũran aru uimõꞌẽ uimi­puru saipepiat poꞌog toterut iꞌatuꞌe teꞌe­ru­wa­nẽtup hawe. Pyno uimohey haria eipe pote yt atiky­ꞌesat i eweimõꞌẽ iraniaꞌin miat turan eweipuru turan miꞌiria wanẽtup hap ewywuat eiwa­nẽtup hap wywo e. Atiky­ꞌesat mio tã watoꞌe aipyꞌa pe ahekat puru hap ete — Taꞌaipok pote waku maꞌato yt taꞌaipok i uimi­puru uimi­mõꞌẽ pote iꞌewyte waku uhepe waku watoꞌe kahato aipyꞌa pe yt kat i ahekat kyꞌewi hap wywo e Iesui ahepe."

35 Pyno waku kahato wati­mõꞌẽ ahekat maꞌato yt naku i wati­mõꞌẽ ahekat mesu­wa­ro­tiaria yt Tupana mohey i haria mimõꞌẽ hap ewy e. Waku wati­puru ahekat wuatꞌi miitꞌin me yt kat yt naku i aiwa­nẽtup hap wywo i e. Waku wati­puru ahekat wuatꞌi miit pe taꞌa­tu­puru reran mote e. Yt naku i apowa­toꞌe — Eweterut apuru uimi­puru sio yt yt naku i watoꞌe. Waku wati­mõꞌẽ aikotã Tupana timõꞌẽ hap ewy are e. Taꞌi aikyꞌe hap wywo yn toiꞌa­tu­mõꞌẽ ahowawi aikyꞌe hap wywo. Iꞌaman tutum kahato wuatꞌi miitꞌin me iꞌatuko koꞌi moehãite hap sio waku nug haria kape sio yt naku i nug haria kape sio tomohey hap upi sio yt tomohey i hap upi tutum iꞌaman iꞌatuko koꞌi moehãite hap e. Taꞌi Tupana tiꞌa­tu­kyꞌe tewa­nĩ­kaptia torania hawyi tutum at iꞌatuko moehãite hamo yt kat saꞌup i wuatꞌi pe e. Pyno waku Aiꞌywot Tupana ewywuat waku wati­mõꞌẽ ahekat are e. Taꞌi waku watunug Tupana minug ewy e. Taꞌi ahegyiꞌat kahato hap kaipyi wati­mõꞌẽ pote meiũran yt taꞌa­tuerut i aimi­puru iꞌatuepiat saipepiat maꞌato Tupana yt tiwaure hin i aimaꞌat hap miꞌi hawyi ahekat saipepiat hum ahepe aimi­puru."

36 Uipot­mu­ꞌeria eipe pote mio tã areꞌe ehepe — Eweiꞌa­tu­kyꞌe ro yne yne ehewa­nĩ­kaptia are e. Waku yn no ewetunug ehewa­nĩ­kaptia pe hãpyk takat yn iꞌatu­kyꞌe hap upi e. Ehekat koꞌi kape yt eiwa­nẽtup at kaꞌap teiꞌo — Kat koꞌi kat koꞌi aru uimi­puru saipepiat uhekat taꞌatuium yt eweiꞌe teiꞌo eipyꞌa pe e. Yt eiwa­nẽtup teiꞌo eimi­puru porap hap kape are. Miꞌi tã eweipuẽti eimi­puru saipepiat Tupana kaipyi poꞌog poꞌog eimi­puru kupitu kai e. Miꞌi tã uiꞌe hap ewy ewetunug pote ti aru Tupana saꞌy­ruꞌin Tupana saki­ꞌytꞌin eipe iꞌatuꞌe miꞌiria ehepiat pe e. — Tupana mẽpytꞌin eipe iꞌatuꞌe ehepiat pe e. Taꞌi Aiꞌywot atipy piat minug ewywuat nug haria eipe iꞌatuꞌe ehepiat katu­pono Tupana iwese kahato yt iwese kahato i rakaria ete hap ewy waku aito iwese kahato rakaria wo wato­py­huꞌat wuatꞌi miitꞌin ete are e. Tupana tuwe­mo­sa­tyꞌi kahato topyꞌa pe tewa­nĩ­kaptia satek hap eꞌat pe e. Waku watu­we­mo­sa­tyꞌi ahewa­nĩkap satek hap eꞌat pe e. Waku wati­ꞌa­tu­po­wyro miꞌiria hatek hap upi e. Pyno waku Aiꞌywot Koro miitꞌin kyꞌe hat ewy watoĩ­neꞌen wuatꞌi miitꞌin kyꞌe hap wywo sio wakuaria sio miit yt nakuaria i are e. Wakuat yn ewetunug o wuatꞌi miitꞌin me Aiꞌywot Koro minug hap ewywuat e Iesui uruepe ahepe topot­mu­ꞌeria pe.

"

37 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui toꞌe ahepe — Uiwy­riaꞌin yt naku i wati­ꞌa­tu­mohit miitꞌin — Mekewat miit yt kan hamo i yt naku i watoꞌe iraniaꞌin me are e. Yt naku i watoꞌe aiwa­nẽtup hawe — Uito poꞌog miꞌi miit kai e. Iꞌewyte karãpe miitꞌin inug saꞌag ahetiat hawyi yt naku i wahenoi iraniaꞌin me iminug saꞌag ahetiat e. Miitꞌin minug saꞌag ahetiat wahenoi iraniaꞌin me wẽtup ok minug saꞌag koꞌi pote ti aru Tupana iꞌewyte henoi eiwat eiminug yt naku i hap koꞌi wuatꞌi miitꞌin ehamo aru e. Maꞌato waku waure wo watoĩ­neꞌen iraniaꞌin miat aimaꞌat hap kai. Miꞌi hap ete eweikup­teꞌen waure wo pote Tupana iꞌewyte eiminug yt naku i hap koꞌi kai waure wo toĩneꞌen are e Iesui ahepe."

38 Waku hegyiꞌat kahato rakaria wo watu­kup­teꞌen uheka­tu­wyria are. Wati­mõꞌẽ ahekat iraniaꞌin me pote ti aru iꞌewyte Tupana timõꞌẽ kahato tekat ahowawi aikotã ahegyiꞌat hap ok tã tutum ahepe maꞌato ahegyiꞌat hap wywo watum kurin kurin iraniaꞌin me pote miꞌi hap ok tã ne aru Tupana tum ahepe e. Maꞌato ahegyiꞌat hap iwato kahato watum mote Tupana iꞌewyte hum iwato kahato ahepe e. Iꞌewyte aimiium kurin yt ahegyiꞌat i pote iꞌewyte Tupana tum kurin ahepe ahegyiꞌat hap ok tã aru tutum ahowawi e. Wahoꞌoium kurin pote Tupana hoꞌoium kurin ahowawi e Iesui.

"

39 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi hãꞌãkap wuo — Taꞌi e ahetama puo yt ihapytig i rakaria ikat kahato taꞌa­tu­po­re­reko hat e. Miꞌi hawyi wẽtup ok tuereto yt ipuẽti i topo­re­reko hanuat hawyi toꞌo­ꞌe­wywuat toipuẽti topo­re­reko hamo yt ihapytig i rakat re e. Miꞌi hawyi hewo yi hot pe toꞌo­ꞌewy e. Miꞌi hap ewy ti aimuꞌe haria yt Tupana kuap i rakaria pote aimuꞌe hap Tupana moherep hap yt heremo hin i katu­pono yt iha i rakaria ewy tukup­teꞌen. — Miꞌi ti muꞌap Tupana kape iꞌatuꞌe pytkai yt muꞌap hin i. Miꞌi pote iꞌatu­mi­mu­ꞌeria iꞌewyte hoꞌo­wasat rakaria ewy e. Yt toikuap i kahato muꞌap hawyi yt toimo­herep kuap i topot­mu­ꞌeria pe yt ihapytig i rakaria ewywuaria pe e."

40 Maꞌato eiwe­muꞌe kahato Eimuꞌe Hat mienoi ete uhehay ete hawyi Eimuꞌe Hat mikuap hap ok tã ewehenoi kuap are e. Maꞌato woꞌo­muꞌe hat yt ihapytig i rakat ewywuat pote iꞌewyte woꞌo­muꞌe haria yt ihapytig i rakaria ewywuaria tukup­teꞌen taꞌa­tu­muꞌe kahato pytkai. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­muꞌe hat ewy hewo yi hot pe toꞌo­ꞌewy e. Pyno areĩneꞌen Eimuꞌe Haria Akag wo e Iesui. Atiky­ꞌesat kahato yne eiperia ewetunug torania uiꞌe hap ok tã e. Uiꞌe hap ewy ewetunug pote Uito ewywuat eweikup­teꞌen miitꞌin muꞌe hamo e. Yt naku i eweiꞌe eipyꞌa pe — Atikuap poꞌog Uimuꞌe hat Iesui kai miꞌi pote waku wẽtup sehay ahenoi iraniaꞌin me uiwa­nẽtup hap ewy yt uimuꞌe hap sehay ewy yt naku i eweiꞌe. Uipot­mu­ꞌeria sese eipe pote uimi­muꞌe hap ewy kahato aru eweiꞌa­tu­muꞌe e. Miꞌi hawyi hãpyk sese uipo­ꞌo­roria wo miitꞌin muꞌe hamo eweikup­teꞌen e."

41 Tukup­teꞌen iraniaꞌin uimi­mu­ꞌeria teꞌe­ra­haꞌat kahato iraniaꞌin kape sio taꞌa­tu­ꞌa­parap sio yt hap kuap hamo e. Iꞌatueha iraniaꞌin kape yn yt naku i kat hamo e. Yt teꞌe­ra­haꞌat hin i taꞌa­tu­minug taꞌa­tuwat kape sio waku sio yt taꞌa­tu­minug kuap hamo e. Miꞌiria taꞌa­tu­mohey teran iraniaꞌin yt naku i nug hap etiat haype e. Yt karãpe i paaꞌi­ꞌa­tuꞌe taꞌa­tu­minug saꞌag hap koꞌi ete e. Yt eweikup­teꞌen neiꞌo miꞌiria ewy e Iesui ahepe."

42 — Uito poꞌog iraniaꞌin kai e haria ewy eweikup­teꞌen mote yt ihapytig i rakaria ewy te eweikup­teꞌen katu­pono — Hehu iwatoꞌin nakat eheha pe hap ewy toĩneꞌen aikotã hu yp toĩneꞌen eheha pe hap ewy e. — Atihep teran mekewat eha piat hu hit eweiꞌe maꞌato yt etunug kuap i kat pote hu yp ewywuat toĩneꞌen eha pe pote e. Pyno waku etihep hu yp eha pyi hawyi pote etihep kuap kurin nakat hu iraniaꞌin eha pyi e. Miꞌi hap ewy eweikup­teꞌen eweikat iraniaꞌin minug saꞌag mote e. Waku eweiꞌe eipyꞌa pe — Atoiat teran uiminug saꞌag e. Maꞌato yt naku i eweiꞌe — Uito waku maꞌato iraniaꞌin yt naku i nug haria wo yt eweiꞌe teiꞌo e Iesui ahepe.

"

43 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe ahepe — Pyno uiwy­riaꞌin ahenoi teran ehepe wẽtup uhehay iãꞌãkap e. Pyno aito wato­py­huꞌat kat kat yp ewywuat watoĩ­neꞌen iywa he rakat yp ewy e. Taꞌi aiꞌywa he rakat ewywuat aito pote iwese kahato rakaria ewy watoĩ­neꞌen e. Maꞌato aiꞌywa nop takat pote yt kan hamo watoĩ­neꞌen miitꞌin ekyi Tupana kape are. Yt karãpe i ywa nop takat watikoi are. Taꞌi watuꞌu he kahato rakat hawyi — Waku mesuwat iãꞌỹi aimikoi wo watoꞌe e."

44 Pyno watikuap mikoi yp waku sio yt naku i hap iꞌywa he sio nop hap ete. — He pote he yt pote yt watoꞌe. Maꞌato he nakat kape wata­ꞌaipok aimiꞌu wuat hep hamo. Maꞌato nop takat kape yt karãpe i wata­ꞌaipok aimiꞌu wuat hep hamo e. Ihep hawyi watuꞌu hap kyꞌewi maꞌato nop takat pote yt karãpe i wata­ꞌaipok iꞌu hamo e. Miꞌi hap ewy kahato aiminug waku hap iraniaꞌin me teꞌe­ra­ꞌaipok ahowawi aiwese hap upi maꞌato yt naku i nug hap ahehay pote yt teꞌe­ra­ꞌaipok hin i ahowawi Tupana ehay kuap hamo e Iesui ahepe.

Pyno watikuap mikoi yp waku sio yt naku i hap iꞌywa he sio nop hap ete. Iꞌewyte Yt karãpe i wati­puẽti Wiku yp ywa he rakat ewywuat hu yp ete neꞌi e. Taꞌi ahetama Wiku yp ywa he rakat wati­puẽti Wiku yp ete yn e. Yt karãpe i wati­puẽti hu yp kape Wiku ywa he rakat e. Miꞌi hap ewy yt karãpe i yt he i rakat kape watuwat Tupana ehay he rakat kat hamo are e Iesui ahepe."

45 Pyno uiwy­riaꞌin aito waku rakaria watu­kup­teꞌen mote mekewat Wiku yp he rakat ewy watu­kup­teꞌen e. Hewo hewo waku mug hap yn mote waku kahato rakat no watoĩ­neꞌen. Iwese kahato rakaria wo watu­kup­teꞌen e. Pyno waku hap kape yn watu­wa­nẽtup aipyꞌa pe miꞌi hawyi ahehay kaipyi tuwẽtem waku rakat yn e. Maꞌato yt naku i watu­wa­nẽtup pote yt naku i hap tuwẽtem ahehay kaipyi e. Pyno aiwa­nẽtup hap aipyꞌa piat toĩneꞌen ahekat hap ewy e. Waku rakat aiwa­nẽtup hap pote toĩneꞌen waku rakat ewy aheĩneꞌen hap e. Maꞌato yt pote yt naku i nug hano watoĩ­neꞌen e Iesui ahepe.

Pyno aiwa­nẽtup hap ahesokpe eiam ewy toĩneꞌen e. Pyno ahesokpe waku rakat watopag aheuru pe pote pyno waku rakat ahesokpe watihep kuap itotepyi are. Maꞌato yt naku i rakat ahesokpe watopag ahesokpe eiam me pote miitꞌin mipun ewywuat watihep aheuru pyi are e. Miꞌi hap ewy kahato aipyꞌa pe watopag waku e hap pote waku e hap ewywuat tuwẽtem aru aiwẽ pyi e Iesui ahepe.

"

46 Uipot­mu­ꞌeria kat pote som eweiꞌe uhepe — Urumuꞌe hat ekag koro En Mehĩ Urumuꞌe hat akag koro Mimi eweiꞌe uhepe at kaꞌap maꞌato miꞌi pytkai yt ewetunug hin i yne yne uhepiat einãpin hap koꞌi e. Uruka­ꞌiwat sese En eweiꞌe hawyi yt uimi­ky­ꞌesat ewy hin i ewetunug pytkai e. Yt naku i eimi­ky­ꞌesat koꞌi yn ewetunug hawyi uimi­ky­ꞌesat pun haria eweikup­teꞌen are e ahepe."

47 Pyno uwe uwe tut uhowawi miꞌi hawyi uhehay toikuap tonãpin hap koꞌi toikuap miꞌi hawyi tutunug yne tonãpin hap uhepiat ok tã ewy miꞌi hat topy­huꞌat aikotã getap nug hat ikahu waku kahato rakat nug hat ewy are e."

48 Taꞌi uipot­mu­ꞌeria ewetunug uhepiat einãpin hap ewy pote eweikup­teꞌen aru iweꞌeg kahato rakaria ewywuat aikotã getap iheg nakat nug hat ewy eweikup­teꞌen e. Taꞌi saꞌa­wyꞌi toikat kuru­suꞌyp iheg nakat toꞌyat eãkukag wo e. Miꞌi hawyi toiꞌa­tutuk iãkukag yi pya pe hap ewy e. Miꞌi yat toĩneꞌen iheg nakat kahato ikahu kahato hap ewy. Iꞌyat iminug aikotã aiꞌyat yi heg note ewy iheg hap ewy. Miꞌi turan ywytu uato kahato putꞌokꞌe wen maꞌato tominug toꞌyat iheg kahato rakat yt taꞌat hin i hawyi ywytu uato yt timoma kuap i katu­pono yi heg nakat tote yi pan me toĩneꞌen kahato pote yt taꞌat hin i ywytu uato hap eꞌat pe e. Miꞌi hap ewy kahato uimienoi koꞌi nug haria tukup­teꞌen e Iesui ahepe."

49 Maꞌato uwe uwe tuwa­nẽtup uhehay kape tonãpin hap kape porapꞌi miꞌi hawyi tuwa­nẽtup tuwepe — Yt atunug neran i Iesui piat uinãpin hap e miꞌi e hat wanẽtup hat aikotã getap nug yt iheg miat i rakat ewy aikotã ariaꞌyp nupiꞌa misekuap kahato wuat neꞌi getap nug hat ewy. Iꞌewyte yt ikaꞌa pya pe i toipan hat ewy e. Miꞌi turan putꞌokꞌe ywytu uato hawyi ywytu uato tiꞌy­pyhep hap ewy e. Miꞌi hawyi iꞌyat yt kat i taꞌat raꞌyn hawyi e. Miꞌi hap ewy topy­huꞌat uhepiat tonãpin hap uhehay upi yt topy­huꞌat i rakat e Iesui ahepe mekewat yityꞌok totepyi.

"

7

1 Tohenoi yne raꞌyn hawyi toto raꞌyn Iesui tawa Kawa­naꞌũ Kape."

2 Miꞌi turan toĩneꞌen itote wẽtup ok sura­raꞌin sem akag koro eropat hat. Miꞌi miit surara akag koro mikyꞌe kahato. Miꞌi miit waku rakat iꞌahu kahato. Ikuꞌuro irane poityꞌi hap ewy."

3 Miꞌi turan surara sem akag tikuap Iesui ieĩneꞌen hap tetawa Kawa­naꞌũ piat. Miꞌi hawyi toipo­ꞌoro sehay meremo Iesui kape Iuteu ywania akagnia upi — Uheropat hat uimi­kyꞌe kahato ikuꞌuro irane Uhyt miꞌi pote meremo eriot uhowawi uheropat hat moehãite hamo e tohẽtup toipo­ꞌoro tehay."

4 Miꞌi hawyi nagnia putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui ete hawyi teꞌe­roꞌe tope — Uhyt waku eriot urupo­ꞌoro hat surara sem akag eropat hat moehãite hamo iꞌatuꞌe. Iꞌahu kahato hawyi epiat imoehãite hap surara akag tiky­ꞌesat kahato iꞌatuꞌe. Iꞌewyte uruto wy uruiky­ꞌesat etimoe­hãite surara akag emiit katu­pono aiꞌy­wania powyro kahato hat mekewat surara akag iꞌatuꞌe."

5 Taꞌi miꞌi surara akag ni aiꞌy­wania Iuteu ywania powyro kahato hat iꞌatuꞌe. Miꞌi ti wẽtup ywania kaipywiat pytkai aikyꞌe kahato iꞌatuꞌe. Gaꞌatpo tutum saꞌup iwato kahato Ahetu­pana mõtypot yat nug hamo iꞌatuꞌe Iesui pe."

6 Miꞌi Iesui tikuap hawyi toto raꞌyn nagnia wywo surara akag yat kape hemiit iꞌahu rakat kape. Maꞌato tuwat turan surara koro yat kape turan surara koro tipo­ꞌoro sehay Iesui ewawi towy­riaꞌin upi — Yt ereke teiꞌo uiꞌyat pe katu­pono uhewaku hap yt putꞌokꞌe i ereke uhowawiat hamo katu­pono En ni poꞌog poꞌog Morekuat no uikai e Iesui pe."

7 Mesup atipo­ꞌoro uhemiit ewawi uhehay moherep epiat hamo katu­pono yt areto kuap i ewawi uhewaku hap yt putꞌokꞌe i uhehay ewawi hamo Mehĩ e. En poꞌog uikai pote e. Pyno waku ehay etipo­ꞌoro uhemiit kape — Woro­moe­hãinte ere o itote hawyi uhemiit mesuwe emimoe­hãite meremo topy­huꞌat hap atimohey raꞌyn e surara koro tuwehay poꞌoro Iesui kape."

8 Uito ti areĩneꞌen surara akag wo e. Taꞌi En ni uito ewy e. Atiꞌa­tu­po­ꞌoro kuap kahato uhesu­rara sem koꞌi aikope aikope uimi­ky­ꞌesat ewy e. Iꞌewyte uiꞌakag koꞌi more­kuaria poꞌog uikai uipo­ꞌoro hap atikuap taꞌyn e. Iꞌewyte 100 ok surara tukup­teꞌen uhemiit no mesuwe uiꞌyat pe e. Pyno wẽtup ok surara pe uhemiit pe — Ereto ro tuꞌuka hamo are hawyi meremo toto uiꞌe hap nug hamo e. Eriot i ro areꞌe pote meremo te tut uhowawi e. Etunug no areꞌe uheropat hat uhesu­rara pe hawyi meremo tutunug uimi­ky­ꞌesat ewy e surara akag Iesui pe tehay poꞌoro. Pyno atikuap taꞌyn En uito ewy ereĩneꞌen Uruꞌakag wo hap e. Pyno erehay­po­ꞌoro meikowo eꞌe hap hawyi meremo uheropat hat uimi­kyꞌe iꞌahu kahato rakat waku raꞌyn topy­huꞌat eꞌe hap ok tã e."

9 Iesui tikuap Surara akag ehay hawyi tuwa­nẽtup kahato ihay kape hawyi toꞌe tewat­ꞌy­muaria õꞌẽ haria pe — Taꞌi eiperia uiꞌy­wania koꞌi Isareu ywania eweikup­teꞌen e. Eiperia eweikup­teꞌen naꞌyn uimohey kahato haria wen maꞌato ti mesup te ti yt atipuẽti i eipy­ꞌa­setpe miitꞌin uimohey haria mesuwat surara akag piat uimohey hap ewywuat koꞌi e. Yt aiꞌy­wania i wen maꞌato uimohey kahato e Iesui toꞌy­wania pe tewat­ꞌy­muaria õꞌẽ haria pe."

10 Miꞌi hawyi sura­raꞌin akag ehay erut haria teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn surara akag yat kape. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe turan mekewat surara koro eropat hat imikyꞌe ihãite kahato raꞌyn hap taꞌa­tu­puẽti.

"

11 Miꞌi hawyi Iesui toto raꞌyn tawa Naĩ kape topot­mu­ꞌeria wywo. Iꞌewyte miitꞌin typyꞌi kahato rakaria tuwat hupi."

12 Yt pya hin i tawa Naĩ pyhyp hap eꞌoken­ꞌypy wato kai turan toipuẽti woꞌosyp hanuaria muꞌap upi wẽtup ok ihainia ikuꞌuro rakat taꞌa­tue­roto tawa pyi hyp hamo. Ikuꞌuro rakat ty toĩneꞌen itote wẽtup ok takat imẽpyt ikuꞌuro rakat wywo. Ity ti hiwu toĩneꞌen. Imẽpyt wẽtup yn nakat ikuꞌuro pote yt kat i raꞌyn ipowyro hamuat. Mekewat hiwu yatype tukup­teꞌen typyꞌi kahato tawa kaipy­wiaria ikuꞌuro rakat hyp hanuaria. Ikuꞌuro rakat ty upi tuwat muꞌap upi."

13 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat ity kape hiwu raꞌyn hap kape hawyi toto­mo­haty kahato topyꞌa pe hawyi toikyꞌe kahato hawyi toꞌe hiwu kape — Mana e yt erewak teiꞌo e."

14 Mio tã e Iesui hawyi toto raꞌyn ikuꞌuro rakat ewawi hawyi tuwe­ponug ikuꞌuro rakat eiam note hereto turan. Miꞌi hawyi meremo hereto haria teꞌe­ro­py­huꞌat muꞌap tote. Miꞌi hawyi toꞌe raꞌyn ikuꞌuro rakat pe — Kurum eꞌãpe­ꞌokꞌam no e Iesui iꞌokpuk kape."

15 Miꞌi hawyi ikuꞌuro rakat tuwẽtem guꞌuro pyi hawyi tuwe­ꞌã­pe­ꞌokꞌam hawyi ihay i raꞌyn. Miꞌi hawyi Iesui tioto raꞌyn ity kape mekewat hiwu kape. Ihãite i raꞌyn tuwẽtem naꞌyn toku­ꞌuro sese hawyi."

16 Miꞌi pote miitꞌin itotiaria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato hawyi iꞌatu­wepit kahato. Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wehum kahato Tupana kape — Waku kahato En Tupana iꞌatuꞌe iꞌatuehay wo. Miꞌi turan teꞌe­roꞌe — Wakuat kahato En Tupana wakuat kahato En Tupana. Mesup taꞌyn Ehay Moherep Hat toĩneꞌen mesuwe urupy­ꞌa­setpe iꞌatuꞌe. Putꞌokꞌe Emiit Urueha­kye­raꞌat Hanuat iꞌatuꞌe Iesui piat Tupana kape mekewat ikuꞌuro rakat Iesui timoieĩ­neꞌen i raꞌyn hawyi."

17 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­henoi kahato Iesui minug yt uwe i mesu­wa­ro­tiaria minug kuap ewywuat iꞌatuꞌe wuatꞌi tawa pe hawyi yne yi Iuteu piaria tikuap taꞌyn — Iesui minug iwato hap. Iꞌewyte iraniaꞌin tawa puaria yi Iuteu hyẽpe upiaria ikuap yne raꞌyn.

"

18 Miꞌi hawyi ahetꞌok hat Iuwãu potmu­ꞌeria henoi raꞌyn Iuwãu me Iesui minug wakuap yt uwe i mesu­wa­ro­tiaria minug kuap ewywuat koꞌi etiat."

19 Miꞌi hawyi Iuwãu tikuap hawyi toikaykay typy ok topot­mu­ꞌeria tuwe­wawi topyhik hap kape hawyi toꞌe — Uhytꞌiꞌin eweiwat ro Iesui kape apoꞌe­weiꞌe hamo e. Mio tã eweiꞌe o tope uhehay ewehenoi — En apo Urumie­katup Tupana Mipo­ꞌoro Urueha­kye­raꞌat Hanuat raꞌyn sio apo waku wẽtup ok uruhe­katup eweiꞌe o Iesui pe e Iuwãu topot­po­ꞌo­roria typy ok pe."

20 Miꞌi hawyi Iuwãu mipo­ꞌoro koꞌi tuwat raꞌyn Iesui kape. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe Iesui ete hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe — Woꞌo­muꞌe hat iꞌatuꞌe Iuwãu woꞌo­setꞌok hat wyti urupo­ꞌoro ewawi iꞌatuꞌe. Ahetꞌok hat tikuap teran epiat towesat hap — En apo urumie­katup Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Porekuat nuat sio apo wẽtup ok te uruhe­katup urueha­kye­raꞌat hamo iꞌatuꞌe Iuwãu potpo­ꞌo­roria Iesui pe."

21 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iuwãu potpo­ꞌo­roria turan Iesui tiꞌa­tu­moe­hãite kahato iꞌahu rakaria. Wuatꞌi iꞌatu­ꞌahu rakaria toiꞌa­tu­moe­hãite. Miꞌi hawyi Iuwãu mipo­ꞌo­roria tehaꞌat kahato Iesui minug wakuap hap koꞌi kape. Ahiag ipiit piat rakaria toiꞌa­tu­sopo kahato. Yt iha pytig i rakaria toiꞌa­tu­moe­ha­pytig naꞌyn putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe turan."

22 Miꞌi tutunug turan Iesui toꞌe apoꞌe haria pe — Pyno eweiꞌaipok i ro Iuwãu kape hawyi ewehenoi ro yne aikotã aikotã eiꞌa­kasa hap koꞌi yne eimikuap koꞌi ewehenoi tope e iꞌatuepe. Yt ihapytig i rakaria ti toiꞌa­tu­moe­ha­pytig naꞌyn eweiꞌe ro Iuwãu me e. Miꞌi hawyi yt hewyry kuap i rakaria toiꞌa­tu­moe­wyry taꞌyn eweiꞌe ro e. Iꞌewyte hepihi pihi rakaria toiꞌa­tu­mo­kãꞌã raꞌyn iꞌatue­pihi eweiꞌe ro e. Hewaure rakaria iꞌatue­waure hotꞌokꞌe raꞌyn eweiꞌe ro ahetꞌok hat Iuwãu me e. Iꞌewyte ti ikuꞌuro sese rakaria toiꞌa­tu­mo­hymut i raꞌyn iꞌatu­ku­ꞌuro sese hawyi eweiꞌe ro e. Miꞌi hawyi yt hekat i rakaria toiꞌa­tu­muꞌe kahato raꞌyn Tupana ehay wakuano yt haꞌup ete i eweiꞌe ro aiwy Iuwãu me e Iesui."

23 Miꞌi hawyi wẽtup uhehay eweiꞌe ro Iuwãu me — Pywo ti rat waku kahato tukup­teꞌen uimohey kahato rakaria uhepiat pywo yn e haria — Woro­mohey uiku­ꞌuro hap kape e haria iꞌatu­wepit kahato tukup­teꞌen maꞌato iraniaꞌin tuwe­mõti kahato uipupi yt naku i pe tukup­teꞌen eweiꞌe o aimuꞌe hat saꞌa­wy­ꞌiwuat Iuwãu me e Iesui apoꞌe haria pe Iuwãu potpo­ꞌo­roria pe."

24 Miꞌi hawyi Iuwãu potmu­ꞌeria tuwat taꞌa­tu­pot­po­ꞌoro hat kape Iesui miwesat moherep hamo Iuwãu kape. Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­muꞌe kahato itotiaria yne taꞌa­tu­hetꞌok hat Iuwãu etiat — Saꞌa­wyꞌi te kat hamo kahu eweiwat yahig kape e. Taꞌi aimuꞌe hat wakuat Iuwãu ehay wakuat kuap hamo watuwat saꞌa­wyꞌi yahig kape e Iesui. Taꞌi Iuwãu aimuꞌe kahato Tupana ehay sese wo e. Upip wasera upi taꞌat turan kowoꞌi kowoꞌi tuwat yt hãpyk hin i taꞌat e. Aimuꞌe hat Iuwãu yt upip wasera upi ewywuat hin i e. Hãpyk kahato aimuꞌe e. Upip wasera upi yt tikuap i aikotã waku hawyi kowoꞌi kowoꞌi toto e. Maꞌato Iuwãu yt miꞌi hap ewywuat hin i e."

25 Pyno apo kat som yahig note eweiꞌa­kasa saꞌa­wyꞌi. Kat kapiat eiꞌa­kasa hamo som eweiwat Iuwãu ewawi e. Miit esokpe ikahuria rakat ewywuat kapiat apo eweiꞌa­kasa hamo eweiwat yahig kape saꞌa­wyꞌi. Yt hesokpe ikahuria rakat hin i Iuwãu e. Taꞌi hekat kahato rakaria esokpe ikahu kahato maꞌato Iuwãu esokpe aihũ Kameru sap kawiat. Hekat rakaria yt tukup­teꞌen i yahig note maꞌato more­kuaria yat pe yn tukup­teꞌen ikahuria puaria maꞌato Iuwãu yt miꞌiria ewywuat hin i toĩneꞌen e."

26 — Pyno saꞌa­wyꞌi kat som eweikat mekewat yahig note. Kan hamo ten eweiwat mekewat yahig at hakup hap kape saꞌa­wyꞌi e. Taꞌi Tupana ehay enoi hat koro akasa hamo eweiwat yahig kape saꞌa­wyꞌi are. Pywo ti rat Tupana Mipo­ꞌoro ut hap moherep hat kape eweiwat e. Miꞌi hawyi eimikat eweipuẽti itote e. Iuwãu ni poꞌog wuatꞌi Tupana ehay moherep haria kai are. Tupana ehay moherep hat koro ahetꞌok hat are e Iesui."

27 Taꞌi waku kahato ahetꞌok hat Iuwãu e Iesui. Saꞌa­wyꞌi sese Tupana ehay enoi hat pot Isaia henoi kahato Iuwãu etiat eꞌyianmete tomiwan me. Uiwy­riaꞌin e mio tã toꞌe Tupana saꞌa­wyꞌi sese Tosa­ꞌyru pe. — Uhaꞌyru e saꞌa­wyꞌi eꞌyianme wẽtup ok miit atipo­ꞌoro teran eꞌut hap moherep hamuat wuatꞌi miitꞌin miat hamo e Tosa­ꞌyru pe e. Miꞌi hat yahig note aru toiꞌa­tu­muꞌe kahato Uhaꞌyru eꞌut hap mohãpyk hanuat atipo­ꞌoro e Tupana Isaia miwan me saꞌa­wyꞌi Iuwãu etiat. Pyno miꞌi ti Isaia e hap ewy eweipuẽti raꞌyn yahig note e. Taꞌi Tupana Saꞌyru ut hap moherep eꞌyianmiat hat henoi tehay wuat hat ti eweipuẽti raꞌyn ahetꞌok hat Iuwãu e Iesui."

28 — Pyno areꞌe teran aikotã areꞌe saꞌa­wyꞌi ehepe hap ewy e Iesui. Mio tã areꞌe saꞌa­wyꞌi — Mesup yt uwe i miitꞌin muo mesu­wa­rotiat poꞌog Iuwãu kai. Iuwãu poꞌog poꞌog yne hary­poria mẽpyt kai e. Iuwãu poꞌog torania saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep haria kai e. Maꞌato pywo ti rat aikope aikope toĩneꞌen wẽtup uipot­po­ꞌoro uhehay moherep hat miꞌi miit ti poꞌog poꞌog Iuwãu kai toĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e. Taꞌi ahetꞌok hat Iuwãu wakuat kahato wen maꞌato yne Tupana miky­ꞌesat nug haria uhehay moherep haria poꞌog ahetꞌok hat Iuwãu kai e."

29 Saꞌa­wyꞌi tuwat raꞌyn miitꞌin Iuwãu kape Iuwãu ehay kapiat teꞌe­ru­wa­nẽtup hamo e. Woꞌo­pyhyp haria miitꞌin maꞌat haria koꞌi tuwat e. Imienoi taꞌa­tukuap hawyi — Pywo iꞌatuꞌe. Hãpyk kahato Tupana iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok taꞌyn Tupana kape imiky­ꞌesat nug hamo e. Miꞌi hawyi taꞌa­tuẽtup taꞌyn Iuwãu miat taꞌa­tu­setꞌok hap katu­pono — Tupana mohey haria urutoria e hap moherep hamo miitꞌin ehamo."

30 Maꞌato iraniaꞌin nagnia ehay enoi haria iꞌewyte miwan enoi haria yt Iuwãu mohey hin i e Iesui. Miꞌiria ti yt inug neran i Tupana miky­ꞌesat ewy e. Miꞌi pote yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i Iuwãu piat taꞌa­tu­setꞌok hap e Iesui."

31 Are pãi yt naku i miꞌiria katu­pono — Uruto poꞌog waku wuatꞌi miitꞌin kai iꞌatuꞌe taꞌa­tu­pyꞌa pe. Uruto poꞌog Iuwãu kai iꞌatuꞌe hawyi Iuwãu mimo­herep uhepiat sehay taꞌa­tupun neꞌi e Iesui Tupana mohey haria muꞌe haria akag koꞌi piat.

"

32 Pyno mesu­wa­ro­tiaria — Uruto poꞌog e haria yt uimohey i teran tukup­teꞌen aikotã hira­karia ihaꞌy­wywi rakaria ewywuaria are e. Aikotã hira­karia teꞌe­roꞌe toꞌope — Toꞌiro waku watu­wepy aiwo­ꞌo­mo­wepit hamo iꞌatuꞌe toꞌo­ma­hara hap mywo maꞌato iraniaꞌin hira­karia — Yt naku i aiwo­ꞌo­mo­wepit hap mesup iꞌatuꞌe. Yt urutuwat teran i aiwo­ꞌo­ma­hara hap kape watu­wepy hap kape iꞌatuꞌe iraniaꞌin hira­karia pe e. Yt urutunug neran i wepy hap aiwepit hap upi iꞌatuꞌe. — Pyno waku aiwo­ꞌo­hayka hap watunug miitꞌin syp haria ewywuat aiwo­ꞌo­mi­ky­ryꞌi hap iꞌatuꞌe iraniaꞌin hira­karia pe wen maꞌato — Yt uruiky­ꞌesat i aiwak hap neꞌi aiwo­ꞌo­mi­kyry hap neꞌi iꞌatuꞌe toꞌope toꞌope hira­karia miꞌi hap ewy kahato eweikup­teꞌen — Uruto poꞌog tora­niaꞌin kai e haria pe e Iesui. Yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i uimienoi iꞌewyte yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i ahetꞌok hat Iuwãu mienoi. Kat koꞌi kat koꞌi areꞌe hawyi — Yt uruimohey ehay iꞌatuꞌe uhepe. Iꞌewyte kat koꞌi kat kat koꞌi ahetꞌok Iuwãu henoi — Yt uruimohey i ehay iꞌatuꞌe wy e."

33 Pyno eipe ti iraniaꞌin hira­karia ewywuaria eweipy­huꞌat katu­pono saꞌa­wyꞌi Iuwãu miitꞌin setꞌok hat tuwe­mo­syꞌat at kaꞌap kahato eimi­ky­ꞌesat ewy tutunug yne e. Miꞌu iꞌewyte yt tutuꞌu i tuwe­mo­syꞌat Tupana wywo ihay hamuat eimi­ky­ꞌesat ewy tutunug e. Iꞌewyte mahy mekewat Uwa hy potꞌi kawiat yt tutuꞌu i. Taꞌi Iuwãu eimi­ky­ꞌesat ewy tenuk wen miꞌi pytkai eiperia — Ahiag ipiit piat rakat Iuwãu eweiꞌe wuatꞌi miitꞌin me e. Yt naku i mio tã eiꞌe hap e Iesui tomohit haria pe."

34 Miꞌi hawyi iꞌewyte uimohit kahato eipe ehehay wo katu­pono atuꞌu yne miꞌu iꞌewyte Uwa hy atuꞌu e Iesui. — Yt naku En eweiꞌe uhepe. — Taꞌi erenuk kahato yne miꞌu ete eweiꞌe uhepe. Iꞌewyte En ni mahy u hat mekewat uwa hy potꞌi u kahato hat eweiꞌe uhepe e. — En ni yt naku i katu­pono imopẽꞌã rakat ereĩneꞌen iꞌewyte wuatꞌi miꞌu u hat ereĩneꞌen yt uruto ewy i eweiꞌe saꞌag uhepe e Iesui tewa­nĩ­kaptia pe. Eiperia ti Iuwãu ehay wakuat pun haria iꞌewyte uhehay wakuat kahato pun haria uruehay Tupana mipo­ꞌoro sese wen. Yt naku i kahato ewetunug e Iesui toꞌy­wania pe — Uruto poꞌog ekai e haria pe. — En ni yt naku i eweiꞌe uhepe. En ni yt eremo­syꞌat hin i hawyi erenuk yn at kaꞌap imopẽꞌã rakat ewy rat eweiꞌe uhepe e. Taꞌi En ni urupyhyp haria uruewa­nĩ­kaptia esura­raꞌin kyꞌe hat eweiꞌe uhepe e. Iꞌewyte yne yt nakuaria i wyꞌok wo ereĩneꞌen eweiꞌe uhepe e. Miꞌi pote yt kat hamo i En eweiꞌe uhepe. Pywo pe ti yt uimohey haria uhehay pun haria eweikup­teꞌen katu­pono aikotã hira­karia iꞌatu­wo­ꞌo­ky­ryꞌi hap potiat ewy eweipy­huꞌat e Iesui tewa­nĩ­kaptia pe. Yt eweikuap i kat som eweiky­ꞌesat. Iuwãu mienoi yt eweiky­ꞌesat i pote iꞌewyte uimienoi kape yt eweiwa­nẽtup hin i e."

35 Iraniaꞌin uimohey haria pe — Yt naku i nug haria eipe eweiꞌe maꞌato miꞌi pytkai miꞌiria Tupana ehay kapiat wanẽtup kahato haria. Eipe urumohit haria eweikup­teꞌen e. Ewehaꞌat ro uimohey haria sese kape hawyi meremo eweikuap aru Tupana mienoi kyꞌesat kahato rakaria miꞌiria tukup­teꞌen hap maꞌato eipe yt eweiky­ꞌest hin i e. Eimienoi wãiꞌe hap koꞌi kyꞌesat haria yn eipe are e Iesui toꞌy­wania yt tomohey hin i haria pe mekewat wãiꞌe hap moherep haria pe.

"

36 Miꞌi hawyi wẽtup ok nagnia wãiꞌe hap moherep hat toꞌe Iesui pe — Uhyt toꞌiro uhupi e. Waku watuwat uiꞌyat kape enuk hamo e. Miꞌi hawyi Iesui toto raꞌyn iꞌyat kape tenuk hamo mekewat — Uruto poꞌog waku e haria sem wywo tenuk taꞌyn hamo."

37 Miꞌi hawyi toĩneꞌen itote mekewat tawa pe wẽtup ok hary­poria yt iweꞌeg i rakat wuatꞌi ihainiaꞌin wywo ieĩneꞌen hat. Miꞌi toikuap taꞌyn Iesui toĩneꞌen hap hawyi toto raꞌyn nagnia wãiꞌe hap moherep hat yat kape. Mohag hy ikamhig se rakat heiam nu Arapatu kawiat ikahu rakat wywo saꞌup iwato kahato rakat wywo toto."

38 Putꞌok­toꞌe nagnia ehay wãiꞌe hap moherep hat yat pe hawyi toipuẽti Iesui porog me tupe tote tenuk yparakai yt itypore i rakat ete iꞌatueko ewy tenuk hamo. Miꞌi hawyi mekewat hary­poria yt iweꞌeg i rakat toto Iesui kape hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk ipy yatypiat kape. Miꞌi hawyi tuwak taꞌyn haty kahato topyꞌa pe pote paaꞌe kahato tominug saꞌag koꞌi poꞌypyi. Miꞌi hawyi homꞌe teha hy Iesui py ok pe ete hawyi toitip taꞌyn taꞌasap mo teha hy ipy okpe ete. Miꞌi hawyi toiꞌã­pysig ipy hawyi mekewat nu wakuat mohag hy eiam toiꞌokpik hawyi mekewat mohag hy hekat rakat toiꞌokpun yne Iesui py okpe ete. Miꞌi hawyi toitip taꞌyn taꞌasap mo mohag hy imõtypot haype ikyꞌe kahato hap moherep hamo."

39 Miꞌi hawyi mekewat getap kaꞌiwat wãiꞌe hap kuap hat taꞌa­kasa hary­poria yt iweꞌeg i rakat Iesui py ete hawyi mio tã toꞌe tuwepe tuwa­nẽtup hawe — Are pãi Iesui yt Tupana Mipo­ꞌoro Tehay Moherep hat hin i e katu­pono yt toikuap i raꞌyn meiẽ hary­poria hewaire hewaire kahato rakat e tuwepe tuwa­nẽtup hawe yt naku i e. Iesui Tupana Wanẽtup Kuap hat pote meremo toikuap mana yt kan hamo i rakat toĩneꞌen topysei hat hawyi toipo­ꞌoro pya topiit pyi e. Taꞌi yt naku i Iesui tunug itote katu­pono uruto Iuteu ywania Tupana wãiꞌe hap kuap haria hawyi yt uruiky­ꞌesat hin i hary­poria yt iweꞌeg i rakat uruehamo e tuwepe tuwa­nẽtup hawe mekewat paꞌi Simãu."

40 Miꞌi hawyi Iesui tikuap taꞌyn tuwepe mekewat miit tuwa­nẽtup hap hawyi toꞌe tope — Paꞌi Simãu e ahenoi teran wẽtup sehay epe e. Miꞌi hawyi toiwesat — Waku Uhyt waku uimuꞌe e Iesui pe."

41 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe paꞌi Simãu me sehay iãꞌãkap wuo. Mio tã e — Saꞌa­wyꞌi so wẽtup ok toĩneꞌen wete­weru hat. Iwato kahato saꞌup toipuru morekuat po pyi iwato kahato aikotã topotpap wuatꞌi eꞌat kapiat haꞌup takat ewy. Miꞌi hawyi wẽtup ok iꞌewyte ipuru morekuat po pyi kurin aikotã topotpap wẽtup ewaty kapiat yn haꞌup takat ewy."

42 Miꞌi hawyi so wete­weru haria yt haꞌup nug kuap i taꞌa­tu­we­te­weru hap morekuat pe katu­pono yt kat i taꞌa­tu­we­te­weru hap saꞌup wote. Miꞌi pote ti mekewat morekuat tineiru puru hat toꞌe tepiat wete­weru iwato kahato hat pe — Pyno waure wo areĩneꞌen mekewat emipuru iwato rakat kai e so. — Miꞌi hawyi toꞌe tepiat wete­weru yt haꞌup wato i rakat pe wẽtup ewaty kapiat yn haꞌup takat pe — Pyno waku mehĩ atiwaure raꞌyn uhepiat ewete­weru hap kurin kat mehĩ e tope wy e morekuat e Iesui sehay iãꞌãkap puo. Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe paꞌi pe — Simãu e aiũwat som poꞌog morekuat kyꞌe tuwe­te­weru hap kawiat waureꞌe hat e. Sio mekewat tuwe­te­weru iwato rakat waure hap sio mekewat wete­weru kurin kat waure hap e Iesui Simãu me."

43 Miꞌi hawyi Simãu tiwesat — Pyno arewa­nẽtup wete­weru wato hat poꞌog ikyꞌe katu­pono iwat iwete­weru hap poꞌog iwato rakat toiwaure wẽtup ok kai pote e Simãu. Miꞌi hawyi — Pywo kahato uhyt e Iesui Simãu me."

44 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­morem hary­poria topy yatypiat kape hawyi toꞌe paꞌi Simãu me — Erahaꞌat ro mesuwat uipy yatpiat hary­poria kape uikyꞌe kahato hat kape katu­pono Tupana waure wo iwete­weru uato hap kai e maꞌato en meiũwat hary­poria yt ewy hin i ereĩneꞌen uhyt e. Miꞌi ti uikyꞌe hap moherep kahato hat toĩneꞌen e maꞌato en areke eꞌyat pe wen maꞌato yt kat i yꞌy eiam ewy etum uhepe uipysei hamo maꞌato meiũwat hary­poria tehahy wo uipysei hawyi taꞌasap mo uipy toimogag e."

45 Maꞌato yt uiꞌã­pysig hin i en areke eꞌyat piat turan aheko ewy e. Maꞌato hary­poria ti tut hawyi uipy ãpysig e."

46 — Taꞌi putꞌokꞌe miit aiꞌyat pe hawyi watꞌa­tu­ꞌã­pysig hawyi watopag mohag hy yt haꞌup woity i rakano õꞌẽ haria asap ete aheko ewy e. Pyno en ni Simãu yt etipag hin i uiꞌasap mohag kap mo areke eꞌyat pe pytkai wen maꞌato mesuwat hary­poria uipysei hap ewy haꞌup woity rakano mohag hy ikamhig se rakano uipypen hap ewy e."

47 Pywo pe ti meiũwat hary­poria uipy etiat pe — Yt weꞌeg hat hin i ereꞌe epyꞌa pe imohit hamo e. Iminug saꞌag iwato kahato ereꞌe mana pe e. — Taꞌi wete­weru wato kahato hat ewy toĩneꞌen Tupana pe ereꞌe mana pe maꞌato koitywy iminug saꞌag koꞌi Tupana tiwaure yne raꞌyn e. Taꞌi waure wo raꞌyn iminug kai uikyꞌe kahato hat topy­huꞌat pote e. Maꞌato wẽtup ok wete­weru yt iwato i hat minug saꞌag kurin nakat pote waure wo yt iwato i pote e. En ni miꞌi hat ewy e. Miꞌi pote uikyꞌe hap epiat yt iwato i e. Miꞌi pote Tupana kyẽ hap epiat kurin topy­huꞌat e Iesui Simãu me. Pyno en ereĩneꞌen aikotã uhehay iãꞌãkap ewy aikotã mekewat wete­weru kurin kat hap ewy ereĩneꞌen uhehay iãꞌãkap hap ewy e. Maꞌato meiũwat uiꞌya­typiat hary­poria minug saꞌag wete­weru uato kahato hap etiat uhehay iãꞌãkap ewy e. Miꞌi hap ewy pote uikyꞌe kahato hat toĩneꞌen e. Maꞌato en ni yt uikyꞌe miꞌi hary­poria ewy i e paꞌi Simãu me. — Uiwe­te­weru hap epiat yt iwato hin i e hat ewy ereꞌe Tupana pe pote are e."

48 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe topysei hat pe mekewat hary­poria pe — Koitywy waku ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe waku raꞌyn mana e. Waure wo Tupana toĩneꞌen eminug saꞌag koꞌi kai saꞌa­wy­ꞌiwuat yt naku i sese nug hat en rokirẽ e Iesui hary­poria pe saꞌa­wyꞌi yt iweꞌeg i rakat pe."

49 Mio tã e Iesui hawyi ienuk haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt naku i mio tã watoꞌe katu­pono Tupana yn ni ihep kuap aiminug saꞌag koꞌi iꞌatuꞌe. Pyno mio tã e Iesui yt naku i kahato watoꞌe iꞌatuꞌe toꞌope."

50 Maꞌato Iesui toꞌe hary­poria pe — Waku raꞌyn mana ewepit ro katu­pono uimohey raꞌyn en mote waku pe raꞌyn ereĩneꞌen koitywy Tupana wanẽtup hawe e. Waku eraꞌaipok eꞌyat kape ewepit kahato hap wywo katu­pono koitywy Tupana mieha­kye­raꞌat ereĩneꞌen e Iesui mekewat hary­poria topysei hat saꞌa­wy­ꞌiwuat 7 ok ahiagnia ipiit piat rakat mana Maria tawa Mata­rena piat e hap het rakat pe.

"

8

1 Miꞌi hawyi Iesui toto yne tawa koꞌi upi temiitꞌin 12 ok takaria wywo sehay wakuat enoi hamo. Aikotã Tupana topy­huꞌat irane Wuatꞌi Ywania Porekuat no hap tomohey hawyi hap moherep hamo raꞌyn yne tawa hit yne tawa watoꞌin koꞌi upi."

2 Temiitꞌin sem koꞌi wywo tuwat iꞌewyte hary­po­riaꞌin tuwat hupi miꞌu nug hamo. Wẽtup ok hary­poria Maria tawa Mata­rena piat e hap het rakat saꞌa­wy­ꞌiwuat 7 ok ahiagnia ipiit piat rakat Iesui tisopo raꞌyn nakat."

3 Miꞌi hawyi Iuana mekewat Kusa eharyꞌi toto hupi hemiitꞌin eropat hamo. Heꞌaito ti mekewat Kusa morekuat Eroti yat pe toĩneꞌen. Yne motpap hap koꞌi morekuat yat piat toĩneꞌen Kusa po pe. Iꞌewyte yne morekuat ekat topy­huꞌat Iuana eꞌaito po pe. Miꞌi hawyi mana Susana iꞌewyte iraniaꞌin hary­poria Iesui potpo­ꞌo­roria powyro haria teꞌe­ro­py­huꞌat. Iesui potmuꞌe koꞌi 70 ok takaria poi haria. Miꞌi hawyi taꞌa­tuekat kaipyi taꞌa­tu­kyiꞌat kat koꞌi kat koꞌi Iesui powyro hamo.

"

4 Miꞌi hawyi yne tawa kaipy­wiaria aiko­pepyi aiko­pepyi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Iesui ewawi."

5 Miꞌi hawyi miꞌiria sem me Iesui henoi hãꞌãkap wuo — Wẽtup eꞌat pe so hãꞌỹi sytpok hat toto toko kape hãꞌỹi sytpok hamo maꞌato yt yne i hewo go sese tote e. Iraniaꞌin hãꞌỹi go puꞌap upi hewo e. Miꞌi ti miitꞌin ikohye­wyry iko puꞌap tote hawyi taꞌa­tu­ꞌakit akit neꞌi raꞌyn hãꞌỹi hawyi weitaria tuꞌu yne hãꞌỹi koꞌi hewo rakat muꞌap upiat e."

6 Iraniaꞌin hãꞌỹi nu upi yi heg upi hewo e. Wẽtup tuereto hẽtyt maꞌato meiũran ikuꞌuro yt kat i yꞌy yi kaipyi hãꞌỹi nu totiat neꞌi pote e."

7 Iraniaꞌin hãꞌỹi iꞌanam me hu ypia pe hewo e. Miꞌiria hẽtyt wen maꞌato iꞌanam wywo toꞌo­ꞌewy neꞌi pote meiũran iꞌanam tohik neꞌi raꞌyn hawyi yt tuwenug i raꞌyn e."

8 Iraniaꞌin yi wakuat upi hewo hewo heko go tote e. Miꞌiria ti iꞌatue­hãite kahato hawyi wẽtup sat kaipyi 100 iãꞌỹi tuwe­mo­herep e. Pyno ehewaure kaꞌa pote ewehẽtup kahato o mesuwat uhehay iãꞌãkap puat uimienoi e Iesui miitꞌin sem me."

9 Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Pyno kat e hap som ehenoi teran iãꞌãkap wuo hãꞌỹi koi hap ete iꞌatuꞌe."

10 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Taꞌi uiwy­riaꞌin ahenoi teran ehepe wuatꞌi mikuap yt heremo i rakat i aikotã Tupana topy­huꞌat irane Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat no hap etiat e. Maꞌato iraniaꞌin me miitꞌin sem me hãꞌãkap wuo ahenoi teran yt uikuap teran i haria miꞌiria pote e. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa wen uipiit kape maꞌato uhehay kape yt hotꞌokꞌe i iꞌatuete. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat taꞌa­tue­hãite hap taꞌa­tupoi hap wen maꞌato Tupana ehay yt taꞌa­tukuap teran hin i pytkai e temiitꞌin me."

11 — Pyno koitywy ahenoi i ehepe mesuwat iãꞌỹi iãꞌãkap etiat eweikuap sese hamo. Pyno uhehay iãꞌãkap we Tupana ehay topy­huꞌat mekewat iãꞌỹi ewy e."

12 Mekewat mikoi iãꞌỹi go puꞌap upiat ti hewo rakat iãꞌỹi wẽtup ok wẽtup ok wanẽtup hat ewywuat e. Teꞌe­ru­wa­nẽtup maꞌato meremo ahiag putꞌokꞌe iꞌatu­wa­nẽtup hap ete hawyi Tupana ehay mikoi iãꞌỹi ewywuat toihep taꞌyn iꞌatue­waure pyi. Yt toiky­ꞌesat i taꞌa­tukuap hawyi uimohey hap katu­pono taꞌa­tu­mohey hawyi Tupana piat uimienoi hap taꞌa­tue­ha­kye­raꞌat hamuat taꞌa­tukuap taꞌyn e. Miꞌi ahiag yt tiky­ꞌesat i e."

13 Miꞌi hawyi ti nu totiat hewo rakat ewywuat wẽtup ok wẽtup ok wanẽtup hat ewy e. Teꞌe­ru­wa­nẽtup hawyi waku kahato taꞌa­tu­puẽti uimienoi e. Pywo kahato iꞌatuꞌe maꞌato miꞌiria iãꞌỹi yt hapo rakaria i ewywuaria koꞌi tukup­teꞌen e. Miꞌi pote yt toĩneꞌen motꞌi i uhehay mohey hap ete e. Meiũran iraniaꞌin tiꞌa­tu­ky­ryꞌi iꞌatuepiat uimohey hap ete hawyi meremo taꞌa­tu­waure raꞌyn Tupana ehay uiwẽ pywiat e."

14 Iꞌewyte ti mekewat iãꞌỹi iꞌanam miat hu ypia puat hewo rakat wẽtup ok wẽtup ok wanẽtup hat ewywuat e. Miꞌiria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato uhehay wakuat kapiat hawyi taꞌa­tu­mohey ran naꞌyn. Saꞌa­wyꞌi inug neran Tupana miky­ꞌesat ewywuat wen maꞌato taꞌa­tu­potpap iwato hap kape taꞌa­tue­ka­reꞌen iwato hap kape taꞌa­tu­mi­ky­ꞌesat wuatꞌi hap kape teꞌe­ru­wa­nẽtup yn hawyi saꞌa­wy­ꞌiwuat taꞌa­tusat hap ewywuat uhehay toĩ wen maꞌato yt karãpe i waku sese ihãite hap ewy toĩneꞌen iꞌatu­pyꞌa pe maꞌato iꞌakyt haria ewywuaria wo teꞌe­ro­py­huꞌat yt haat i hap ewy iꞌatu­wa­nẽtup hap at kaꞌap iꞌatu­monik poityꞌi neꞌi raꞌyn Tupana e hap uimienoi e. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mohey ran kahato hawyi waure wo teꞌe­ro­py­huꞌat Tupana e hap koꞌi kai e."

15 Maꞌato mekewat hãꞌỹi yi wakuat upiat hewo rakaria wẽtup ok wẽtup ok wanẽtup hat ewywuat e. Miꞌiria ti iꞌatu­pyꞌa piat yi wakuat ewywuat pote teꞌe­ru­wa­nẽtup at kaꞌap Tupana ehay kapiat hawyi yt taꞌa­tu­waure hin i. Taꞌa­tu­hytmõi taꞌa­tu­pyꞌa pe Tupana ehay hawyi taꞌa­tunug naꞌyn Tupana miky­ꞌesat ewy e. Miꞌi pote mikoi haat kahato rakat ewywuat teꞌe­ro­py­huꞌat teꞌe­ru­wenug kahato rakat ewy e Iesui.

"

16 Miꞌi hawyi wẽtup iãꞌãkap wuo Iesui henoi towy­riaꞌin me — Getap we wãtym hawyi yt uwe i ariãty hẽtyhot hap ipag neran kamũti pe migꞌi wo e. Iꞌewyte yt taꞌa­tupag i yni ywytꞌok­pype neꞌi maꞌato ywaiti pe waku pe heiam note yn taꞌa­tu­hupit teran e. Miꞌi hawyi wehytꞌok haria meremo taꞌa­tukuap hẽtyhot hap e."

17 Miꞌi hap ewy kahato uimohey hap topy­huꞌat e Iesui. Taꞌi uimohey sese pote meiũran aru heremo yne miitꞌin me ehepiat topy­huꞌat hap uimohey hap aikotã ariãty ywaiti piat ewy e. Niatpo kahato uimohey hap migꞌi wo hap are aikotã ariãty wãtym muat migꞌi wo hap ewy e. Miitꞌin pyꞌa pe uimohey hap toĩneꞌen mote meiũran hotꞌokꞌe kahato itote hawyi heremo kahato e."

18 Pyno eweiwa­nẽtup to uimienoi kape uhytꞌiꞌin manaꞌin e Iesui. Eweiwa­nẽtup haty wo hawyi taꞌi ehewaure kahato uhehay kape motꞌi hawyi meremo aru eweikuap uimienoi mikoi saat kahato rakat ewy eweikup­teꞌen hawyi Tupana mienoi hẽtyhot kahato rakat powyro hamuat miitꞌin hap ewy eweikup­teꞌen e. Iꞌewyte poꞌog naꞌyn saꞌa­wy­ꞌiwuat kai eimikuap koꞌi hap ahenoi ehepe. Maꞌato yt haty wo i pote waure wo eweikup­teꞌen uimienoi nug hap kai pote yt kat wywo i aru eweipy­huꞌat e Iesui temiitꞌin me.

"

19 Miꞌi turan Iesui ty putꞌokꞌe Iesui ywytꞌin wywo. Miꞌi hawyi Iesui ewawi taꞌa­tu­ky­ꞌesat maꞌato yt tuwe­hytꞌok kuap i ipotmu­ꞌeria iꞌatu kahato sakpo getap we Iesui yatype pote Maria yt teke kuap i tomẽpyt kape. Miꞌi pote Maria tikaykay Tomẽpyt tuwe­wawi ipotmu­ꞌeria pyꞌa­setpyi."

20 Miꞌi pote wẽtup ok toꞌe Iesui pe — Uhyt iuẽ ety putꞌokꞌe okenꞌy­pyke hawyi eywytꞌin nywo iꞌatuehay teran so ewywo e Iesui pe."

21 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tomohey haria pe topot­mu­ꞌeria pe — Uity sese ewywuaria eweikup­teꞌen eipe meiũpe e. Eipe ti uheywytꞌin sese uheinytꞌin sese ewywuat e. Pyno eipe meiũpe eweikup­teꞌen uimi­kyꞌe koꞌi aikotã uity uheywytꞌin uheinytꞌin koꞌi ewy katu­pono uwe uwe tuwa­nẽtup kahato uhehay kape uimienoi Tupana ehay kape hawyi tutunug uhehay ewy hawyi miꞌi haria ti uityꞌin uheywytꞌin uheinytꞌin tukup­teꞌen uiwa­nẽtup hawe uipyꞌa pe e Iesui ahepe tomohey haria pe tomi­ky­ꞌesat nug haria pe.

"

22 Wẽtup eꞌat pe Iesui toꞌe temiitꞌin me — Toꞌiro yara puo hyemyiꞌa wato sakpo e. Miꞌi hawyi toto raꞌyn yara wato kape hawyi teke temiitꞌin wywo. Tuwe­hytꞌok hawyi toꞌe temiitꞌin me — Toꞌiro uhytꞌiꞌin ysakpo watuwat e. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn ysakpo."

23 Yꞌy pyꞌa­setpiat turan Iesui toket kahato. Miꞌi turan ywytu kahato putꞌokꞌe yꞌy ete hyemyiꞌa wato pyꞌa­setpiat ikupteꞌen turan. Miꞌi hawyi ipoityꞌi kahato yara ete katu­pono yꞌy teke teke raꞌyn iꞌatue­ꞌyara pe — Yt naku i iꞌatuꞌe minwa­toꞌe hamuat iꞌatuꞌe taꞌyn. Pãi iꞌatuꞌe toꞌope ipoityꞌi kahato iꞌatuꞌe toꞌope toꞌope haty wo."

24 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wẽ­powat Iesui kape — Uruka­ꞌiwat Uruka­ꞌiwat erehymut ro iꞌatuꞌe teꞌe­re­wẽ­powat. — Wato­ꞌo­pyꞌat irane raꞌyn iꞌatuꞌe. — Yꞌy teke teke kahato aheꞌyara pe iꞌatuꞌe. Aiꞌauka irane yꞌy iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iesui tuwe­hymut hawyi — Wãi neiꞌo ywytu are e ywytu uato pe. — Epoꞌinik to yꞌy e ihy wato pe hawyi ipoꞌinik taꞌyn yꞌy wato iꞌewyte ywytu uato ipohep taꞌyn. Taꞌi meremo ipoꞌinik taꞌyn Iesui ehay upi iwẽpowat hawyi."

25 Miꞌi hawyi apoꞌe haty wo topot­mu­ꞌeria pe — Uiwy­riaꞌin kat pote som yt uimohey kahato i e. Miꞌi hawyi poꞌog teꞌe­ru­wa­nẽtup iminug ete hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Uwe som pyno Meiũ Miit Iesui katu­pono yt miit ewy i tutunug kuap iꞌatuꞌe toꞌope. Tupana ewy toimo­po­ꞌinik kuap yꞌy wato ywytu uato hap tehay wo iꞌatuꞌe — Kat kawiat som pyno Iesui iꞌatuꞌe toꞌope.

"

26 Miꞌi hawyi meremo yi Kera­senu eꞌy sakpuat putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi tawa Kata­renu yẽpeke teꞌe­ru­wehik taꞌyn."

27 Tuwẽtem yara wato pyi hawyi putꞌokꞌe howawi wẽtup ok ahiagnia sem ipiit piat rakat. Tawa Kata­renu piat ieĩneꞌen hat miꞌi ti yt toĩneꞌen kuap i towy­riaꞌin wywo tetawa pe katu­pono ipyꞌahak kahato hesoꞌok sese ahiagnia tuete ipiit pe pote. Miꞌi pote toĩneꞌen at kaꞌap woꞌosyp hawe yt tesokpe pe i."

28 Tehaꞌat Iesui kape hawyi tehay pirik wo tuwe­wahik yi totiat hawyi iwẽpapꞌi tehay pirik wo — Worokuap En Tupana Ywaitiat Ieĩneꞌen hat Saꞌyru En e. Kat aru etunug uhete e haty wo Iesui pe. Uhyt wãi urusa­tyꞌi satyꞌi teiꞌo e ahiagnia miit piit pyi."

29 Mio tã iꞌatuꞌe katu­pono Iesui tiꞌa­tu­sopo teran mekewat miit piit pyi ahiagnia pote. Saꞌa­wyꞌi ahiagnia topytyk tuereto mekewat miit ipiit ete hawyi hesoꞌok sese hap tuete topy­huꞌat. Iraniaꞌin ipoꞌi poꞌi teran ahiagnia ipiit piat rakat haity iheg nakat wo ipo ete ipy ete maꞌato ahiagnia tuete hawyi toiterek tuereto haity iheg nakat hawyi ahiag tioto yahig kape."

30 Miꞌi tote Iesui toꞌe — Kat eĩ eset e tope. Miꞌi hawyi — Isem uhet katu­pono saꞌa­wyꞌi ahiag koꞌi typyꞌi rakaria tuwe­hytꞌok uipiit pe pote hawyi miitꞌin uhetꞌok Isem e."

31 Miꞌi hawyi ahiag koꞌi teꞌe­roꞌe Iesui pe taꞌa­tuemiit piit pyi — Uhyt iꞌatuꞌe yt urupo­ꞌoro teiꞌo aria wato kape wuatꞌi eꞌat piat uruho­ꞌopot hamo urutaꞌat taꞌat hamo iꞌatuꞌe."

32 Maꞌato tukup­teꞌen itote hamaut koꞌi pote — Pyno meimuẽwat hamaut koꞌi piit pe urutu­we­hytꞌok teran iꞌatuꞌe Iesui pe. Mio tã iꞌatuꞌe hawyi Iesui — Eiwe­hytꞌok to hamaut koꞌi pe eiꞌe hap ewy e ahiagnia pe."

33 Miꞌi hawyi tuwe­nõꞌẽ raꞌyn mekewat miit hesoꞌok rakat piit pyi hamaut koꞌi kapiat tuwe­hytꞌok hamo. Miꞌi hawyi hamaut koꞌi raꞌyn ikohyeput i kohyeput i yityꞌok totepyi yꞌy wato kape hawyi hewo hewo raꞌyn yꞌy wato pe topap yne raꞌyn."

34 Miꞌi hawyi hamaut apykok haria teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi meremo tuwat henoi hamo tawa koꞌi kape. Iꞌewyte muꞌap upiat gupteꞌen haria pe taꞌa­tu­henoi — Tapap taꞌyn yne aihũ hamaut koꞌi iꞌatuꞌe yꞌy wato pe uhytꞌiꞌin manaꞌin iꞌatuꞌe yne miitꞌin me. Mekewat ahiag koꞌi ipiit piat rakat waku raꞌyn iꞌatuꞌe."

35 Pyno iꞌatuepiat henoi hawyi tõꞌẽ kahato Iesui kape. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe turan mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat ahiag ipiit piat rakat waku raꞌyn taꞌa­tu­puẽti. Sokpe pe raꞌyn toĩneꞌen Iesui yatype. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi õꞌẽ haria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato."

36 Miꞌi hawyi saꞌa­wy­ꞌiwuat akasa haria henoi yne aikotã aikotã Iesui timoe­hãite hap etiat õꞌẽ haria pe."

37 Miꞌi tupono mekewat tawa Kata­renu kaipy­wiaria gytꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pupi hawyi — Mehĩ ereto ro meiũpepyi iꞌatuꞌe Iesui pe. Yt uruiky­ꞌesat i meiũpe ereĩneꞌen poꞌog iꞌatuꞌe. Miꞌi pote Iesui teke i raꞌyn yara pe hawyi taꞌaipok yꞌy wato sakpo."

38 Teke turan saꞌa­wy­ꞌiwuat ahiag ipiit piat rakat — Uika­ꞌiwat areto teran eupi katu­pono areĩneꞌen epotmuꞌe wato wo teran e Iesui pe."

39 Maꞌato Iesui — Yt uhyt waku poꞌog eraꞌaipok eꞌyat kape tawa koꞌi kape ipuo mono eremo­herep aikotã Tupana emoehãite hap ehenoi ewyriaꞌin me hamo e. Miꞌi hawyi Iesui henoi hawyi toto raꞌyn wuatꞌi ipiat henoi hamo tetawa piaria pe toto. Miꞌi tote yne tawa piaria pe aikotã Iesui tunug tetiat hap tohenoi kahato.

"

40 Miꞌi hawyi Iesui tokosap i raꞌyn ysakpo. Miꞌi tote miitꞌin typyꞌi rakaria toiꞌa­tu­puẽti putꞌok­toꞌe turan. Iꞌatu­wepit kahato katu­pono taꞌa­tu­he­katup Iesui ut hap."

41 Miꞌi turan tut Iesui ewawi wẽtup ok Tupana mõtypot yat piaria akag Iairu e hap het rakat. Miꞌi hawyi Iesui owa kape tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk hawyi tuwe­wahik yi kape hawyi toꞌe Iesui pe — Mehĩ eriot ro uhupi uiꞌyat kape e."

42 — Mehĩ e uhakiꞌyt makuptia rakat 12 anu rakat ikuꞌuro teran moityꞌi raꞌyn e. Mio tã e hawyi Iesui — Toꞌiro pyno Iairu pe. Iesui toto turan yne itotiaria miitꞌin sem tuwat hupi. Miitꞌin tohik kahato tuwat kahato hupi pote."

43 Toĩneꞌen iꞌatutok pe wẽtup ok hary­poria huu wato rakat 12 anu raꞌyn toho­ꞌopot. Toipun yne raꞌyn tekat koꞌi paini koꞌi upi mohag nug haria koꞌi upi tomoe­hãite hap kyꞌewi wen maꞌato yt toipuẽti hin i tehãite hap."

44 Miꞌi ti putꞌokꞌe Iesui ape kai hesokpe emig neran haype. Miꞌi hawyi totemig hesokpe hawyi meremo huu iponik taꞌyn ihãite raꞌyn."

45 Miꞌi hawyi tesokpe emig hawyi Iesui apoꞌe — Uwe keĩ uhemig hat meikope e. Maꞌato õꞌẽ haria — Yt uruto i iꞌatuꞌe torania. Miꞌi hawyi Peteru toꞌe Iesui pe — Uika­ꞌiwat miitꞌin typyꞌi rakaria toꞌoran me meiũ watu­kup­teꞌen e. Iꞌatu kahato emig emig haria mesuwe e. Kat poteĩ — Uweĩ uhemig hat meikope ereꞌe e."

46 Maꞌato Iesui toꞌe — Peteru e uhemig hat sese uimohey kahato hat toĩneꞌen meikope atikuap taꞌyn. Uhesaika hap tuwẽtem uhemig hap kape uipiit pyi hap ete e. Miꞌi uimi­moe­hãite topy­huꞌat atikuap e."

47 Toikuap taꞌyn hawyi hemig hat tyry­toꞌe popuo tut howawi. Miꞌi hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk Iesui ewawi. Mio tã e — Mimi mesup taꞌyn migꞌi wo woromig uimoe­hãite hap kyꞌewi e. Woromig hawyi meremo epiat uimoe­hãite hap atipuẽti e Iesui pe wuatꞌi ehamo. Miꞌi hawyi itotiaria Iesui upiaria ikuap taꞌyn huu wato rakat tomoe­hãite raꞌyn hap."

48 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tomi­moe­hãite hat pe — Uhakiꞌyt pyno waku raꞌyn en e. Uimohey hap kaipyi emoehãite hap topy­huꞌat koitywy etipuẽti raꞌyn e. Waku pyno eraꞌaipok i raꞌyn eꞌyat kape ewepit hap wywo e."

49 Miꞌi turan Iesui piat henoi imoehãite hap turan putꞌokꞌe wẽtup ok Iairu yat kaipyi. Miꞌi toꞌe Iairu piat henoi hamo. — Uhyt e ikuꞌuro sese raꞌyn wyti esakiꞌyt e. Pyno yt kan hamo i wahenoi poꞌog Aimuꞌe hat Iesui pe e."

50 Katu­pono yt kat i aiku­ꞌuro hawyi aheĩneꞌen i hap e Iairu yat kaipywiat sut hat. Miꞌi hap Iesui tikuap hawyi toꞌe Iairu pe — Yt gytꞌere teiꞌo esakiꞌyt ikuꞌuro hap pupi maꞌato etimohey yn naꞌyn Tupana hawyi waku pe esakiꞌyt e."

51 Miꞌi hawyi Iesui putꞌokꞌe Iairu yat ete hawyi Iesui toꞌe miitꞌin sem me — Yt atiky­ꞌesat i miitꞌin typyꞌi poityꞌi ikuꞌuro rakat yatype e. Waku Peteru Iuwãu Tiaku iꞌewyte iꞌywot ity yn atiky­ꞌesat ikuꞌuro yatype e."

52 Teke hawyi toipuẽti itote miitꞌin wak haria hakiꞌyt ikuꞌuro pote teꞌe­ruwak taꞌa­tueko ewy saꞌup ete. Miꞌiria pe Iesui toꞌe — Yt eweiwak teiꞌo e eipo­ꞌinik to e. Yt ikuꞌuro i rat e. Toket neꞌi wyti e."

53 Miꞌi pote wak haria toꞌo­ky­ryꞌi neꞌi Iesui ehay ete — Pywo ti rat ikuꞌuro sese hakiꞌyt iꞌatuꞌe. Eraꞌa­kasa ro iꞌatuꞌe Iesui pe."

54 Iesui teke raꞌyn ikuꞌuro rakat kape iwywuat pe hawyi toipo­pytyk taꞌyn hawyi tuwẽ­powat — Ereꞌã­pe­ꞌokꞌam no pĩꞌã makuptia e."

55 Miꞌi hawyi tuwẽ­powat hakiꞌyt yt ipyhu i raꞌyn nakat. Miꞌi hawyi tuwẽtem guꞌuro pyi hawyi tuwe­ꞌã­pe­ꞌokꞌam i raꞌyn. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe ity pe — Mana etopoi ro emẽpyt e."

56 Iꞌywotꞌin teꞌe­ru­wehum kahato Iesui ete maꞌato miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Yt ewehenoi teiꞌo aikotã uiminug esakiꞌyt etiat koꞌi iraniaꞌin me aikotã atomoieĩ­neꞌen esakiꞌyt atiõtem guꞌuro pyi hap koꞌi e.

"

9

1 Iesui tuwẽtem Iairu yat pyi hawyi toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi temiitꞌin sese 12 ok takaria. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin sese pe — Uiwy­riaꞌin Mesup atum naꞌyn ehepe uhesaika hap ahiag sopo hamuat e. Iꞌewyte atum naꞌyn ehepe uhesaika hap iꞌahu rakaria moehãite hamuat katu­pono mesup woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro teran wuatꞌi tawa koꞌi puat wuatꞌi miitꞌin muꞌe uhehay wakuat nuat e."

2 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­po­ꞌoro temiitꞌin miitꞌin muꞌe hamo aikotã waku miitꞌin tunug Tupana Taꞌa­tu­po­typot Koro wo mesuwat yi tote hap enoi hamo. Iꞌewyte iꞌahu rakaria moehãite hamo toiꞌa­tu­po­ꞌoro."

3 — Uipot­po­ꞌoro koꞌi eipe e. Uhehay moherep hanuaria e. Miꞌi pote atiky­ꞌesat eweiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin uimi­ky­ꞌesat ewy e. Pyno woro­ho­ꞌo­muꞌe aikotã atiky­ꞌesat eweiwat hap owakai te e. Yt kat i teiꞌo eweitioto ehekat koꞌi e. Eipo­ꞌyha ti seroꞌok ehat pupiat wyti aru yt ewetioto i e. Yt eheku­riwu i wyti yt eimiꞌu koꞌi i wyti i yt eheti­neiru i wyti yt typy ehesokpe i wyti ewetioto teiꞌo e."

4 Putꞌok­ꞌe­weiꞌe wẽtup tawa pe hawyi eiky­ꞌesat hat wẽtup ok toꞌyat pe pote eweikup­teꞌen o itote e. Waku wẽtup yat pe yn eweikup­teꞌen eimi­mu­ꞌeria etawa pe e. Yt eiko­hye­wyry kohye­wyry teiꞌo iraniaꞌin yat koꞌi upi miꞌu kat hamo eimi­mu­ꞌeria etawa ok tã e. Waku wẽtup ok eꞌyat pe — Ereĩneꞌen mesuwe mehĩ e haria eꞌyat pe yn o eweiket eipoi hap ok tã are e. Wẽtup getap we yn eweikup­teꞌen uhehay sytpok hamuat eweiwat eimi­mu­ꞌeria etawa pe turan e."

5 Maꞌato mekewat tawa piaria yt uwe i iꞌatu­wese pote eweiwat i raꞌyn o iꞌatue­tawa pyi e. Maꞌato eiwat hap owakai te o tawa sawiu eipy etiat eiwei­pit­pitꞌok kahato — Tupana ehay pun haria eipe hap enoi iꞌatuepiat hamo e Iesui topot­po­ꞌo­roria 12 ok takaria pe."

6 Miꞌi hawyi tohenoi yne aikotã waku miitꞌin muꞌe hawyi tuwat raꞌyn Iesui eꞌyianme yne tawa koꞌi upi. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­henoi wuatꞌi tawa pe sehay wakuat Iesui etiat hawyi iꞌahu rakaria tawa piaria taꞌa­tu­moe­hãite kahato.

"

7 Miꞌi hawyi tama Karireia piat morekuat Eroti tikuap taꞌyn aikotã Iesui minug koꞌi etiat hawyi tuwa­nẽtup kahato — Atikuap som uwe sese Iesui pãi e. Atikuap ti mekewat uimi­ꞌauka Iuwãu woꞌo­setꞌok hat raꞌyn tuwe­hymut i e tuwepe Iesui pe."

8 Taꞌi Iesui wyti Iuwãu uimi­ꞌauka tuwe­hymut i raꞌyn guꞌuro pyi sio tuwe­hymut guꞌuro pyi mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Eria sio yt e tuwa­nẽtup Iesui etiat sio yt miꞌi miit i sio wẽtup ok Tupana ehay moherep hat tuwe­hymut i raꞌyn e morekuat Eroti topyꞌa pe Iesui etiat. Miꞌi pote morekuat Eroti tuwa­nẽtup kowoꞌi kowoꞌi."

9 — Pyno uiꞌa­kagꞌaia Iuwãu pãi e. Tuwẽtem guꞌuro pyi e maꞌato Miꞌi Iesui e hap het rakat uwe sese yt atikuap i pote e. Iraniaꞌin mienoi uhepiat pywo sio yt atikuap i e. Uwe kahato som atikuap teran mesup e. Miꞌi hawyi morekuat Eroti tehaꞌat teran kahato Iesui ewawi. Toiky­ꞌesat kahato Iesui kapiat taꞌa­kasa hap. Toiky­ꞌesat taꞌa­kasa Iesui minug yt miitꞌin eminug kuap i iwato rakat haype.

"

10 Miꞌi hawyi Iesui potpo­ꞌo­roria teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn tawa koꞌi kaipyi ihay moherep haria. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­henoi aikotã aikotã ipuꞌap muat upi taꞌa­tu­minug hap koꞌi taꞌa­tue­wyry hap upi taꞌa­tu­henoi henoi yne yne Iesui pe.

Taꞌa­tu­henoi yne raꞌyn hawyi Iesui teꞌe­re­poꞌok i raꞌyn temiitꞌin wẽtup tawa kape tawa Pesaita kape taꞌa­tu­weran temiitꞌin nywo hap toiky­ꞌesat."

11 Maꞌato miitꞌin typyꞌi rakaria tikuap hawyi aikope Iesui toto hap kape tuwat hewat­ꞌymo. Iesui tiky­ꞌesat kahato tuweran pytkai iwese kahato toĩneꞌen õꞌẽ haria ete. — Waku uhytꞌiꞌin manaꞌin e õꞌẽ haria pe. Eiwe­hytꞌok to e iꞌatuepe. Miꞌi hawyi miꞌiria toiꞌa­tu­muꞌe kahato aikotã waku watunug Tupana Aipo­rekuat no hap ete. Iꞌewyte iꞌahu rakaria toiꞌa­tu­moe­hãite kahato itote."

12 Miꞌi hawyi porap wãtym i kape hemiitꞌin 12 ok takaria teꞌe­roꞌe Iesui pe — Urumuꞌe hat etiꞌa­tu­po­ꞌoro i ro miitꞌin sem tawa koꞌi upi getap koꞌi kape miꞌu kyiꞌat hamo iꞌatuket hamo katu­pono yahig wato pe watu­kup­teꞌen mesuwe neꞌi pote yt kat i getap iꞌatuꞌe Iesui pe."

13 Mio tã iꞌatuꞌe hawyi Iesui toꞌe — Eweiꞌa­tupoi ro hesyꞌat rakaria mio e ti temiitꞌin me. Miꞌi hawyi — Mehĩ kurin kahato aimiꞌu mesuwe iꞌatuꞌe. Taꞌi aimiꞌu 5 man typy pira yn wuatꞌi poi hamo iꞌatuꞌe. Sio apo etiky­ꞌesat urutuwat tawa kape miꞌu kyiꞌat poꞌog iwato hamo typyꞌi rakaria moenuk hamo iꞌatuꞌe."

14 Tukup­teꞌen itote miitꞌin sem kahato aikotã 5000 ihainiaꞌin iꞌewyte hary­po­riaꞌin hira­ka­riaꞌin tukup­teꞌen itote hesyꞌat rakaria maꞌato yt taꞌa­tu­mo­rania yne i. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe raꞌyn — Pyno eweiꞌapyk to yi upi kowo 50 kowo 50 eweiꞌe ro waꞌa­tunug haria pe e Iesui temiitꞌin me."

15 Miꞌi hawyi taꞌa­tunug naꞌyn iꞌe hap ewy hawyi apyk puo tukup­teꞌen."

16 Miꞌi hawyi Iesui tat raꞌyn man a hit rakat typy pira hawyi tehaꞌat atipy kape — Waku kahato emiium uruepiat urumiꞌu wuat Tupana e. Waku toꞌe Tupana pe hawyi tutum naꞌyn mekewat man 5 a hit typy pira temiitꞌin me itotiaria moenuk hamo."

17 Miꞌi hawyi tuwe­mo­wato kahato itotiaria erenuk hap. Miꞌi hawyi iꞌatuꞌok taꞌyn hawyi miꞌu ieĩpyt 12 yrysakag me topy­huꞌat. Wẽ sakpo iꞌatu­miꞌu ieĩpyt topy­huꞌat re.

"

18 Wẽtup eꞌat hawyi meiũran Iesui tuweran toĩneꞌen temiitꞌin nywo Tupana kapiat tehay hamo. Miꞌi hawyi apoꞌe temiitꞌin me — Uwe som uito iraniaꞌin wanẽtup hawe e."

19 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — En ni woꞌo­setꞌok hat Iuwãu tuwẽtem guꞌuro pywiat hat iꞌatuꞌe iraniaꞌin epiat pe Uhyt iꞌatuꞌe. En ni erẽtem saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Eria e hap iꞌatuꞌe iraniaꞌin epiat pe Uhyt iꞌatuꞌe. Yt Eria i pote wẽtup ok saꞌa­wy­ꞌi­tewuat Tupana ehay enoi hat tuwe­hymut i raꞌyn guꞌuro pyi iꞌatuꞌe iraniaꞌin etiat Uhyt iꞌatuꞌe."

20 Miꞌi hawyi apoꞌe i raꞌyn temiitꞌin me — Maꞌato ehepe apo uwe Uito eiwa­nẽtup hawe e. Uwe sese som Uito ehepe e temiitꞌin me. Miꞌi hawyi Peteru tiwesat — En ni Tupana Mipo­ꞌoro Urueha­kye­raꞌat hanuat rat Mehĩ e. En ni Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat Hanuat Uhyt e Iesui pe.

"

21 Mio tã e hawyi Iesui tiꞌa­tu­nãpin haty wo temiitꞌin — Pyno uiwy­riaꞌin e uikuap ehepiat hap yt ewehenoi teiꞌo iraniaꞌin me e temiitꞌin me."

22 Yt ewehenoi teiꞌo iraniaꞌin me Peteru toꞌe uhepiat hap ewy katu­pono uhehay pun hanuaria iraniaꞌin tukup­teꞌen mote e. Pywo ti aru ahoꞌopot kahato aru e. Uito ti Wuatꞌi Miitꞌin Ykeꞌet iꞌewyte Wuatꞌi Miitꞌin Kywyt pytkai yt uimohey hin i e. Pywo ti rat ahoꞌopot hap putꞌokꞌe irane e. Yt uikyꞌe hin i mesu­wa­ro­tiaria nagnia iꞌewyte paꞌi watoria yt uiky­ꞌesat hin i taꞌa­tu­po­rekuat no hap e taꞌa­tue­ha­kye­raꞌat hap e. Iꞌewyte Tupana ehay miwan etiat henoi haria yt uiky­ꞌesat hin i e. Uiꞌauka teran haype Uito Taꞌa­tuey­keꞌet Taꞌa­tu­kywyt pytkai e. Uiku­ꞌuro maꞌato miꞌi hawyi ti aru araꞌaipok i raꞌyn guꞌuro pyi hawyi areĩneꞌen ne e. Pywo myeꞌym eꞌat uisyp uiku­ꞌuro hawe areĩneꞌen hawyi e Iesui tuwetiat tohenoi temiitꞌin 12 ok takaria pe.

"

23 Miꞌi hawyi iraniaꞌin itotiaria kape Iesui henoi — Eweiwat teran uhupi uipot­mu­ꞌeria wo pote eweitoiat ro yne eimi­ky­ꞌesat koꞌi yt uimi­ky­ꞌesat i ewywuat koꞌi e. Miꞌi hawyi haty wo o — Atunug neran Tupana miky­ꞌesat ewywuat eiꞌe hap wywo eweiwat ro uhupi e. Taꞌi ehoꞌopot hap eweipuẽti irane eweiwat uhupi hawyi e. Yt eimi­ky­ꞌesat ewy i ewetunug maꞌato Tupana minug neran hap ewywuat wywo o eweiwat e. Iꞌewyte iraniaꞌin yt eiky­ꞌesat i haria iꞌatu­py­ꞌahak hamuat ehete e. Ehatyꞌi hatyꞌi aru uhupiat eweiwat hawyi e. Uiꞌauka irane ariaꞌyp posak ete e. Pyno waku eipe uiꞌewy eweikup­teꞌen e. — Uiꞌauka pote uiꞌauka maꞌato yt atoiat hin i Uika­ꞌiwat mohey hap eweiꞌe o eweikup­teꞌen neran uipot­mu­ꞌeria wo pote e. Waku aheꞌa­riaꞌyp posak etiat ewywuat raꞌyn wywo ahoꞌopot hap upi aiku­ꞌuro hap kape watuwat wẽtup sok yn aito hawyi e. Uhemiit sese yt uiꞌatoiat i miitꞌin pupi e Iesui."

24 Uwe uwe ikuꞌuro uipotpap we uhehay wakuat enoi hamo miꞌiria wyti aru taꞌa­tuieĩ­neꞌen hap sese puẽti wuatꞌi eꞌat pe mesuwe iꞌewyte atipy pe e. Maꞌato iraniaꞌin taꞌa­tuieĩ­neꞌen hap mesu­wa­rotiat kape yn wanẽtup haria taꞌa­tuieĩ­neꞌen hap sese pun haria howasat rakaria teꞌe­ro­py­huꞌat e."

25 Pyno torania mesu­wa­rotiat kareꞌen eipo pe hawyi hekat rakaria eipe mesuwe maꞌato miꞌi pytkai yt kat i haꞌup eweipuẽti eheĩneꞌen sese wuatꞌi eꞌat piat saꞌup mo e. Miꞌi hap yt kat i topy­huꞌat eipo pe katu­pono eweipun naꞌyn eheĩneꞌen sese mesuwuat uimi­ky­ꞌesat nug hap hawyi eimi­ky­ꞌesat nug hap mesuwe yn ewetunug pote e."

26 Uwe uwe mesu­wa­ro­tiaria uipupi tuwe­mõti uhehay pupi tuwe­mõti miꞌi hawyi iꞌewyte Uito aremõti wy miꞌi haria pupi e. Taꞌi mekewat eꞌat aru karãpeĩ Uito Eheykeꞌet Eikywyt ariot atipy kaipyi uhẽtyhot hap puo Uiꞌywot esaika hap puo hap eꞌat miꞌiria pupi aremõti e. Taꞌi mekewat ikahu sese hawuo ariot atipy piaria wywo uhesaika kahato hap wywo e. Miꞌi hap eꞌat pe turan aremõti aru wemõti uipupiat haria pupi e.

"

27 Yt eweiwaure teiꞌo mio wuat uiꞌe hap e. Pywo ti rat tukup­teꞌen meiũpe Tupana topy­huꞌat Morekuat nuat hap kapiat akasa haria e. Aikotã Tupana topy­huꞌat Morekuat hap kape teꞌe­ra­ꞌa­kasa irane taꞌa­tu­ku­ꞌuro hap owakai e Iesui itotiaria pe temiitꞌin Peteru Iuwãu Tiaku piat pe mio tã e."

28 Miꞌi hawyi 7 eꞌat hawyi Iesui tioto raꞌyn topot­mu­ꞌeria sese Peteru Iuwãu Tiaku tuwe­wywo yityꞌok kape. Miꞌi tote ihay Toꞌywot Tupana wywo."

29 Miꞌi turan Iesui owa yt saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy hin i hẽtyhot kahato iꞌewyte hesokpe imehit kahato ikytsig kahato."

30 Miꞌi hawyi meremo teꞌe­ru­we­mo­herep iwywo typy ok saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep haria atipy kaipyi. Wẽtup ok aseꞌi Musei wẽtup ok aseꞌi Eria."

31 Miꞌiria atipy piat hẽtyhot hap ewywuat puo teꞌe­ru­we­mo­herep. Miꞌi hawyi Musei Eria iꞌatuehay kahato Iesui wywo aikotã Iesui tunug irane Tupana miky­ꞌesat etiat aikotã ikuꞌuro irane Tawa Ieru­sarẽi me hap. Ikuꞌuro hap aika­wiano hap ete e hap ete iꞌatuehay."

32 Miꞌi turan Peteru Iuwãu Tiaku teꞌe­roket kahato itote maꞌato teꞌe­ru­we­hymut hawyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn Iesui ẽtyhot hap. Iꞌewyte iꞌyaty­piaria saꞌa­wy­ꞌi­wuaria Tupana ehay moherep haria aseꞌi Musei aseꞌi Eria teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn."

33 Miꞌi hawyi Musei Eria Iesui yaty­pepyi tuwat turan Peteru toꞌe Iesui pe — Waku meiũpe wato­py­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe Mehĩ e. Pyno waku urutunug mesuwe wẽtup yat aseꞌi Musei mõtypot hamo wẽtup yat aseꞌi Eria mõtypot hamo hawyi wẽtup yat emõtypot hamo urutunug mesuwat yityꞌok tote e Peteru Iesui pe maꞌato yt tepiat yt ikuap i popuo mio tã toꞌe katu­pono tokenꞌẽ haype."

34 Mio tã e turan ywyhig putꞌokꞌe Peteru Iuwãu Tiaku ete. Miꞌi hawyi teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato."

35 Miꞌi hawyi Tupana ehay taꞌa­tukuap taꞌyn ywyhig kaipyi — Mekepe eipy­ꞌa­setpe ti Wẽtup ok Miit toĩneꞌen. Miꞌi ti Uhaꞌyru Uimi­ꞌairo Wuatꞌi Miitꞌin Ehakye­raꞌat hanuat e. Pyno eiwa­nẽtup to Uhaꞌyru mienoi kape e Iesui piat pe Iꞌywot Tupana ehay putꞌokꞌe atipy kaipyi."

36 Mio tã e hawyi Iesui tuweran toĩneꞌen Musei Eria teꞌe­ra­ꞌaipok atipy kape hawyi. Miꞌi hawyi Peteru Tiaku Iuwãu yt henoi hin i iraniaꞌin me taꞌa­tu­ꞌa­kasa hap koꞌi maꞌato meiũran taꞌa­tu­henoi raꞌyn taꞌa­tu­mikuap koꞌi Iesui tehymut raꞌyn guꞌuro pywiat hawyi.

"

37 Eꞌihotꞌok pe hawyi Iesui topot­mu­ꞌeria wywo ipotꞌapyk yityꞌok kaipyi yi hot kape. Miꞌi turan putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe typyꞌi rakaria Iesui ete."

38 Miꞌi hawyi wẽtup ok miitꞌin tok piat tikaykay raꞌyn Iesui — Urumuꞌe hat erahaꞌat ro uhaꞌyru wẽtup yn nakat kape e."

39 Maꞌato ahiag teke uhaꞌyru piit pe hawyi tehay pirik wo ihay saꞌag hawyi ahiag tihuruk kahato uhaꞌyru Uhyt e. Yt naku i kahato tuete hawyi iwẽnãpuk saꞌag kahato uimẽpyt e. Miꞌi hawyi toha­tyꞌi hatyꞌi hawyi iperup kahato toĩneꞌen motꞌi tuete hawyi tuwẽtem porap i tuereto uimẽpyt piit pyi e. Miꞌi hawyi meremo teke i raꞌyn ipiit pe tuereto iꞌahyk ahyk hamo e."

40 Emiitꞌin me ahiag hep hap ahẽtup wen maꞌato yt taꞌa­tuhep kuap i e Iesui pe."

41 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe itotiaria pe — Are pãi eipe ti yt Tupana mohey hin i haria iꞌewyte eiwa­nẽtup hap yt hãpyk hin i Tupana kape e. Areĩneꞌen motꞌi raꞌyn eiwywo eimuꞌe hamo wen maꞌato yt uimohey kahato i e. Miꞌi hawyi toꞌe ahiag ipiit piat rakat eꞌywot pe — Pyno eterut ro esaꞌyru uhowawi e."

42 Miꞌi hawyi kurum tut Iesui ewawi turan ahiag tipun i yi tote hawyi toihuruk huruk kahato iꞌewyte iwẽnãpuk. Maꞌato miꞌi turan Iesui — Wãiꞌe ahiag me hawyi tuwẽtem hawyi ihãite. Waku hawyi Iesui tum haꞌyru iꞌywot pe.

"

43 Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­ru­wa­nẽtup Tupana esaika hap iwato kahato Iesui mimo­herep hap kape."

44 Teꞌe­re­wa­nẽtup turan Iesui minug koꞌi etiat turan Iesui henoi topot­mu­ꞌeria pe — Yt eweiwaure teiꞌo mesuwat uimienoi e. Pywo ti rat Miitꞌin Eheykeꞌet kahato areĩneꞌen pytkai miitꞌin mimaꞌat aru arepy­huꞌat hawyi uiꞌauka teran haria po pe uhenoi."

45 Maꞌato yt taꞌa­tukuap hin i kat toꞌe hawe mio tã e maꞌato hemiitꞌin apo yt iꞌatuꞌe teran i teꞌe­ro­kenꞌẽ haype.

"

46 Miꞌi hawyi Iesui potmu­ꞌeria tuꞌuka toꞌope taꞌa­tuehay wo uwe kahu poꞌog tuꞌisa wo toĩneꞌen hap ete. Miꞌi hawyi — Uito poꞌog eikai yn iꞌatuꞌe toꞌope."

47 Miꞌi hawyi Iesui tikuap taꞌyn iꞌatu­wa­nẽtup hap hawyi toterut hirakat iꞌatue­wawi tuwe­wywo."

48 Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Uwe uwe toĩneꞌen neran uhemiitꞌin akag wo waku miꞌi miit topy­huꞌat hira­karia powyro hat wo mẽpytꞌin kyꞌe hat wo poꞌog torania kai e. Uwe uwe tiꞌa­tu­kyꞌe kahato hira­karia Uito ewy miꞌi hat poꞌog uhemiit koro toĩneꞌen iraniaꞌin kai Tupana wanẽtup hawe e. Miꞌi pote ewehaꞌat ro meiũwat hirakat kape uwe uwe meiũwat hirakat ewywuat kyꞌe hat iꞌewyte uikyꞌe hat sese e. Meiũwat hirakat ewywuat kyꞌe hat uikyꞌe hat toĩneꞌen miꞌi hawyi miꞌi hat waku eiꞌakag wo e. Pywo ti rat uwe uwe uikyꞌe hat toĩneꞌen miꞌi hat piat Tupana toꞌe — Uikyꞌe kahato hat en e hira­karia kyꞌe hap upi e. Miꞌi hat ti eiꞌakag wo toĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e. Pywo ti rat uwe uwe toꞌe hirakat yt iꞌywot i yt ity i rakat pe — Ereke o uiꞌyat pe uimẽpyt no e hat pe — En poꞌog uhemiit e aru Tupana e Iesui. Meiũwat hirakat ewywuat kyꞌe kahato hat uimi­ꞌairo eiꞌakag wo toĩneꞌen e. Uwe toꞌe hira­karia pe — Toꞌiro watenuk hit e miꞌi hat iꞌewyte uhepe — Toꞌiro watenuk e hat ewy toĩneꞌen e Iesui. Miꞌi hat uikyꞌe hat iꞌewyte uwe uwe uikyꞌe hat Uiꞌywot Atipy piat kyꞌe hat toĩneꞌen e. Meiũwat hirakat kyꞌe hat ewywuat eipe pote uikyꞌe hat iꞌewyte toĩneꞌen iꞌewyte Uipo­ꞌoro hat Tupana kyꞌe hano toĩneꞌen e. Uwe hirakat powyro hano toĩneꞌen miꞌi ti poꞌog waku eimuꞌe hat akag e. Taꞌi yt wemo­wato i hat poꞌog iraniaꞌin kai eiꞌakag wo e Tupana e Iesui ahepe temiitꞌin me.

"

49 Miꞌi hawyi Iuwãu toꞌe Iesui pe. — Uruka­ꞌiwat gaꞌatpo uruta­ꞌa­kasa raꞌyn wẽtup ok ahiag koꞌi sopo hat e. Eset wo toiꞌa­tu­sopo kahato ahiag wen yt hewyry hin i ahupi hat. Miꞌi pote — Wãiꞌu­ru­toꞌe tope katu­pono yt karãmuo i uruwywo hewyry rakat i pote e. Taꞌi yt karãpe i mekewat miit etiꞌairo uruehamo emiit no pote — Yt naku i etunug Iesui motpap mesuwe yt uruwywo i ereto pote urutoꞌe tope e. Miꞌi hawyi — Maꞌato uito ti eipe ewywuat kahato katu­pono uito iꞌewyte Iesui mohey hat areĩneꞌen e uruepe. Miꞌi hawyi — Wãiꞌu­ru­toꞌe i tope katu­pono toiꞌa­tu­sopo kahato ahiag itote ehay wo maꞌato yt hewyry i uruupi urutoꞌe tope iꞌatuꞌe Iesui pe topot­po­ꞌo­roria."

50 Maꞌato Iesui tiwesat topot­po­ꞌoro Iuwãu me iꞌewyte iraniaꞌin topot­mu­ꞌeria pe — Yt naku i wãiꞌe­weiꞌe wẽtup uhemiit yt hewyry i eiwywuat rakat pe e katu­pono ti aru tukup­teꞌen kahato uhemiitꞌin yt eimikuap koꞌi i e. Miꞌiria ti aru maꞌato howapy kahato uhesaika hap wywo eiperia ewywuat e. Miꞌiria uimohey kahato haria tukup­teꞌen eiperia ewywuat uimohey kahato rakaria yt karãpe i eiwywo hewyry rakaria pytkai e. Miꞌiria ti yt karãpe i uimohit taꞌa­tuehay wuat haria katu­pono uhet wywo taꞌa­tu­sopo ahiag e. Miꞌi pote ti yt naku i iraniaꞌin uhemiitꞌin me — Wãi neiꞌo eweiꞌe yt eiwywuat hewyry rakaria i pytkai are e. Pyno poꞌog waku — Hẽ to uhyt mana eweiꞌe yne uhemiitꞌin waku nug haria pe e Iesui ahepe.

"

51 Iesui aipok hap atipy kapiat hamuat yt pya hin i miꞌi pote Ieru­sarẽi kape yn toto teran toꞌauka aheka­wiano hap kape toto teran."

52 Toto Ieru­sarẽi kapiat tokosap mo teran tawa Samaria kape. Miꞌi pote saꞌa­wyꞌi toiꞌa­tu­po­ꞌoro temiitꞌin teꞌyianme tawa kape taꞌa­tuket hamuat heiam kat hamo."

53 Maꞌato toto tawa wato Ieru­sarẽi kapiat tokosap mo. Miꞌi pote tawa Samaria piaria sakpo toto teran. Miꞌi pote toiꞌa­tu­po­ꞌoro temiitꞌin teꞌyianme tawa Samaria kape iꞌatu­miꞌu kat hamo iꞌatuket hap kat hamo. Maꞌato tawa Samaria piaria yt tiky­ꞌesat i katu­pono taꞌa­tukuap taꞌyn taꞌa­tue­wa­nĩ­kaptia tawa Ieru­sarẽi piara kapiat tokosap mo toto Iesui hap. Taꞌi Iuteu ywania Iesui pote yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat i Iesui ut hap. Katu­pono tawa Samaria piaria gupteꞌen haria yt ikyꞌesat hin i Iuteuria koꞌi."

54 Tiaku Iuwãu miꞌi tawa piaria e hap taꞌa­tukuap hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Uruka­ꞌiwat waku apo aria uruikaykay atipy kaipyi yt ekyꞌesat i haria tawa Samaria yawnia u hamo iꞌatuꞌe. Pyno waku etiꞌa­tu­moma yne miꞌiria aria atipy kaipywiat wo iꞌatuꞌe Iesui pe."

55 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­morem wãitoꞌe hamo — Yt rat yt eiweꞌeg hin i e. Yt ariot i wyti miitꞌin auka hamo Uito e. Yt naku i eweikaykay aria atipy kaipyi miit auka hamo e. Miitꞌin ehakye­raꞌat hamo ariot e."

56 Miꞌi hawyi tuwat i raꞌyn wẽtup tawa kape wẽtup muꞌap upi yi Samaria sakpo.

"

57 Muꞌap upi putꞌokꞌe Iesui ewawi wẽtup ok tehay hamo — Mehĩ areto teran kahato eupi aikowo aikowo ewyry hap upi e. Uipap eupi emiit no areĩneꞌen neran e. Ehay moherep wuatꞌi ywania piat hamo atiky­ꞌesat uito e."

58 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Pyno ereto teran pote waku saꞌa­wyꞌi eto hap owakai etikuap niatpo kahato ereto uhupi hap e. Yt kat hin i uiꞌyat toĩneꞌen mesu­wa­rotiat e Iesui. Uito Miitꞌin Ykeꞌet areĩneꞌen wen maꞌato yt kat i uhekat uimiꞌu mesuwe e. Ereto teran uhupi pote yi tote yn watoket yt kat i aiꞌyat pote e. Taꞌi mesu­wa­rotiat awahuru koꞌi tukup­teꞌen taꞌa­tu­kaꞌa puo maꞌato Uito yt kat i uiket hap e. Iꞌewyte weitaria taꞌa­tusok koꞌi puat teꞌe­roket maꞌato Uito Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat pytkai areket yahig me muꞌap upi yt kat i uiꞌyat i pote. Yt kat i uhekat mesu­wa­rote areꞌe epe e. Niatpo kahato uhemiit no hap waku miitꞌin tikuap tuwat uhupi teran haria e. Yt naku i eweiwat uhupi hawyi uiꞌatoiat niatpo kahato hap upi are e Iesui ahepe."

59 Miꞌi hawyi Iesui tuwẽ­powat wẽtup ok kape — Toꞌiro uhupi mehĩ e. Miꞌi hawyi toiwesat Iesui — U pãi wen maꞌato saꞌa­wyꞌi waku atipoi uiꞌywot ikuꞌuro hap kape miꞌi hawyi isyp rokirẽ waku meremo areto eupi e."

60 Maꞌato Iesui toꞌe — Etipo­ꞌoro ikuꞌuro rakaria ikuꞌuro rakat syp hamo uhyt e. Tukup­teꞌen ni ikuꞌuro rakaria ewywuaria Tupana kape yt ihay i haria yt kuap i haria waku miꞌiria po pe etoiat saꞌup eꞌywot poi eꞌywot syp hamo uhyt e. Miꞌi hawyi meremo ereto uhupi miitꞌin muꞌe aikotã waku taꞌa­tunug Tupana taꞌa­tu­po­rekuat nuat enoi hamo e."

61 Miꞌi hawyi wẽtup ok toꞌe Iesui pe — Taꞌi areto teran eupi pãi Uhyt e maꞌato saꞌa­wyꞌi ahẽtup teran uiꞌywot uity pe sio waku sio yt hap e."

62 Miꞌi pote Iesui toꞌe — Yt naku i wateput hap upi wate­haꞌat at kaꞌap ahewat­ꞌymo hap kape katu­pono miꞌi tã watunug pote meremo wataꞌat e. Miꞌi hap ewy kahato uwe uwe toto uhupi uhehay moherep hamo hawyi tewat­ꞌymo hap kape tehaꞌat kahato hawyi toiky­ꞌesat tomi­ꞌatoiat koꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn saꞌa­wy­ꞌiwuat hap kape miꞌi miit yt naku i topyꞌa pe uhemiit no. Miꞌi miit yt naku i uhemiit no Tupana ehay moherep hamo aikotã waku watunug Tupana Aipo­typot no e hap moherep hamo e Iesui — Areto teran eupi wen e haria pe.

"

10

1 Wẽtup eꞌat Iesui Aika­ꞌiwat tiꞌa­tu­ꞌairo poꞌog 70 ok takaria topot­mu­ꞌeria wo. Miꞌiria typy ok tuereto toiꞌa­tu­po­ꞌoro aikowo aikowo toto irane hap tawa kape teꞌyianme tawa koꞌi upiat miitꞌin atumuꞌe yian notiat hamo."

2 Toiꞌa­tu­ꞌairo topot­po­ꞌo­roria hawyi toiꞌa­tu­nãpin iꞌatuwat hap eyianmete aitotã waku taꞌa­tunug ipuo hap ete mio tã e — Woro­ho­ꞌo­ꞌairo eipe miitꞌin sem atumuꞌe hanuaria wo e. Miitꞌin haat rakaria ewywuaria Tupana wanuat nug hamuat e. Aikotã awati ewy kahato miꞌiria tukup­teꞌen waku pe hamo e. Waku eweipuruk aimiꞌu wo e katupono awati sem ewywuat itote miitꞌin sem e. Yt eweipuruk kuap i hap ewy iꞌatu kahato awati ewy e. miꞌi pote waku eiperia typyꞌi kahato ipuruk hamo e. Waku ewehẽtup ipuruk hamo Mikoi Kaꞌiwat Tupana pe — Etipo­ꞌoro o meremo urupo­wyro hanuaria haat koꞌi puruk hamuat eweiꞌe Ipuruk Hat Kaꞌiwat pe e. Waku wahẽtup Tupana pe aipo­wyro hap are. Miꞌi hawyi temiit 70 ok takaria toiꞌa­tu­po­ꞌoro tehay moherep hamo."

3 — Pyno eweiwat ro e maꞌato eiweꞌeg wo o eimi­mu­ꞌeria pupi are katu­pono iraniaꞌin itote aiꞌauka teran haype neꞌi e. Taꞌi woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro ehewa­nĩ­kaptia pyꞌa­setpiat eikup­teꞌen hamo aikotã aihũria tukup­teꞌen awahuru sem pyꞌa­setpe hap ewy aru eweikup­teꞌen itote aikotã awyato aiꞌu teran haria ewywuaria itote tukup­teꞌen uhetiat eweiꞌa­tu­muꞌe turan e topot­po­ꞌo­roria 70 ok takaria pe."

4 Eiwat hap upi yt eweitioto teiꞌo ehekat koꞌi iꞌewyte mekewat saꞌup eiam me yt kat i saꞌup eweitioto o e. Iꞌewyte ehesokpe eiam yt eweitioto teiꞌo e. Wẽtup yn eipy piat eipy sokpe miꞌi waku eretopag e. Miꞌi hawyi yt eweikup­teꞌen motꞌi i muꞌap upi iraniaꞌin wehay miky­ryꞌi hamo e. Maꞌato eweiwat ro hãpyk mekewat tawa koꞌi kape eipo­ꞌoro hap koꞌi nug hamo iꞌatu­muꞌe hamo are ehepe e Iesui."

5 Kat etawa kat etawa pe putꞌok­ꞌe­weiꞌe hawyi o wẽtup getap we yn eiwe­hytꞌok hawyi waku ewehẽtup Tupana pe — Etiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat kahato ro meiũwat getap wiaria hawyi etiꞌa­tu­moe­hãite yne miitꞌin meiũwat getap wiaria o eweiꞌe itote e."

6 Miꞌi hawyi getap wiaria eimienoi koꞌi Tupana mipoi­tyro koꞌi tukup­teꞌen eiꞌe hap ewy e. Taꞌa­tukuap teran ehay pote meremo taꞌa­tukuap e. Iꞌatu­wese ehete pote eiꞌe hap — Tupana etiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat meiũwat yat piaria o eiꞌe hap saꞌa­wyꞌi eimiẽtup ewy Tupana tunug naꞌyn eiꞌe hap ewy wen maꞌato mekewat yat piaria yt iꞌatu­wese i uhehay kuap hamo pote hawyi wuꞌuka teran haype pote eimiẽtup — Tupana etiꞌa­tu­poi­tyro meiũwat yat piaria eiꞌe hap Tupana yt tum i taꞌa­tu­mo­wepit hap eimiẽtup saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy e."

7 — Miꞌi hawyi wẽtup getap we yn eweikup­teꞌen eiky­ꞌesat haria piat pe e. Eiwe­hytꞌok hawyi itote yn o eweikup­teꞌen e. Kat som taꞌatuium ehepe eimiꞌu wo miꞌi ti waku ewetuꞌu e. Yt eweiwe­mõti teiꞌo iꞌatumium ete yt kat saꞌup i katu­pono eipe ti iꞌatu­muꞌe haria pote eipoi eipotpap saꞌup mo e. Maꞌato yt naku i eheha­maneꞌi yne getap koꞌi upi sẽtup sẽtup eharia ewy e. Saꞌa­wy­ꞌiwuat eiwe­hytꞌok hawe yn eweikup­teꞌen hawyi itote yn eweinuk e."

8 Tawa piaria waku kahato eweipuẽti e haria pote ehuꞌu ro kat koꞌi kat koꞌi taꞌa­tu­mierut eimiꞌu wuat."

9 Miꞌi tote yne iꞌahu rakaria waku eweimoe­hãite e. Waku kotã eweiꞌe itotiaria pe — Tupana topy­huꞌat meiũ Porekuat no hap yt pya hin i eikai eweiꞌe iwese etawa piaria pe."

10 Maꞌato tawa piaria yt iꞌatu­wese i ehete pote waku eiwe­nõꞌẽ iꞌatue­tawa pyi hawyi muꞌap upi itote pyi eiwe­pit­pitꞌok iꞌatue­tawa sawiu eipy etiat hep hamo hawyi eweiꞌe wuatꞌi tawa piaria ehamo — Pyno mehĩꞌin manaꞌin Tupana ehay pun haria eipe eweiꞌe iꞌatuepe e. Pyno yt uruiky­ꞌesat i raꞌyn ehetawa sawiu urupy ete eweiꞌe o iꞌatue­wawi. Tupana ehay pun haria raꞌyn eipe eweiꞌe itotiaria pe e. Miꞌi hap ewetunug hawyi meiũwat tawa piaria tikuap taꞌyn uimohey hap pun haria neꞌi miꞌiria iꞌewyte Tupana tikuap taꞌyn uimohey hap pun haria hap e Iesui topot­po­ꞌo­roria pe 70 ok takaria pe."

11 Mio tã waku eweiꞌe itote — Pyno urumienoi Tupana Mipo­ꞌoro Aheha­kye­raꞌat hat etiat sehay yt eweiky­ꞌesat i hawyi ehetawa sawiu urupy etiat yt uruiky­ꞌesat i hawyi uruipit­pitꞌok eweiꞌe o e. Miꞌi tã urutunug eiꞌa­piheg irane hap enoi hamuat hap eweiꞌe o e. Koitywy Tupana tiꞌa­tu­ꞌa­piheg aru yt eweiky­ꞌesat i urumienoi pote eweiꞌe o e. Tupana topy­huꞌat Miitꞌin Porekuat nuat hap yt pya hin i eikai toĩneꞌen maꞌato yt eweiky­ꞌesat i pote eiꞌa­piheg hap yn topy­huꞌat irane eweiꞌe o yt uiky­ꞌesat i haria pe e.

"

12 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe wuatꞌi tawa koꞌi puaria towa­nĩn­kaptia pe yt tomohey i haria pe — Arewak uipyꞌa pe eiꞌa­piheg hap ete e. Pywo ti rat areꞌe ehepe Tupana miꞌa­piheg koꞌi eweikup­teꞌen aru e. Karãpe putꞌokꞌe aru mekewat uheꞌat hawyi areꞌe Tupana pe uwe waku rakaria uwe yt naku i rakaria hap eꞌat pe ti aru ahenoi Tupana pe mio tã — Eipe ti uipot­po­ꞌo­roria yt kyꞌesat i haria pote yt naku i pe eweikup­teꞌen poꞌog saꞌa­wy­ꞌi­tewuat tawa Sutuma piaria kai saꞌa­wy­ꞌiwuat uimiwuk kai areꞌe. Miꞌiria yt naku i kahato rakaria atiꞌa­tu­moma raꞌyn aria wo atipy kaipywiat no maꞌato eipe poꞌog yt naku i wo eweipy­huꞌat tawa Sutuma piaria kai uhehay enoi haria yt eweiky­ꞌesat i pote are aru ehehay uhetiat pun haria pe e Iesui topot­mu­ꞌeria pe."

13 Miꞌi hawyi poꞌog tohenoi tawa koꞌi puaria yt tomohey haria i etiat — Ahenoi wyti Iuteuria kaipy­wiaria tawa Kurasĩ miaria gupteꞌen haria iꞌewyte tawa Pesaita piaria apiheg hap etiat e. Yt naku i pe teꞌe­ro­py­huꞌat irane e. Arewak uipyꞌa pe eiꞌa­piheg hap ete e. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa uiminug wakuap koꞌi kape yt iraniaꞌin ewywuat i maꞌato miꞌi pytkai yt uimohey teran hin i. Uito iwato kahato rakat hap upi iꞌatue­hamuat atunug kahato pytkai yt miit minug ewywuat i atunug maꞌato uimohit neꞌi e Iesui."

14 Nimo kahato tawa Tiru piaria tawa Sĩtau piaria Tupana tiꞌa­tu­moma e. Tawa Sĩtau piaria tawa Tiru piaria topap yne itote e miwan me e. Miꞌiria yt naku i sese rakaria tukup­teꞌen hap watikuap. Pywo raꞌyn iꞌatu­minug saꞌag koꞌi poꞌog iwato toĩneꞌen wuatꞌi saꞌa­wy­ꞌi­wuaria kai wen maꞌato uimohey pun hap mesu­wa­ro­tiaria tawa Kurasĩ piaria tawa Pesaita piaria poꞌog yt naku i nug haria Tawa Sĩtau tawa Tiru piaria yt naku i nug hap kai katu­pono uimohey hap pun haria miꞌiria pote e. Taꞌi atiꞌa­tu­muꞌe kahato miꞌiria Tupana ehay wakuat wo maꞌato yt uimohey i haria hap yn topy­huꞌat yt kat i uimohey hap e. Are pãi arewak uipyꞌa pe eiꞌa­piheg hap Tupana piat hap aru hap pupi. Yt naku i kahato hawuo topy­huꞌat aru tawa Kurasĩ tawa Pesaita piaria e. Saꞌa­wyꞌi tawa Sĩtau piaria tawa Tiru piaria yt teꞌe­ra­ꞌa­kasa hin i uiminug wakuat nug hap koꞌi kape maꞌato teꞌe­ra­ꞌa­kasa pote tawa Kurasĩ tawa Pisaita piaria ewy meremo teꞌe­ru­we­morem Tupana kape hap atikuap. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi meremo sokpe iꞌanam nakat ewywuat taꞌa­tupag taꞌa­tuepiit ete haty nug hamo paata­ꞌa­tuꞌe Tupana kapiat hap moherep hamo are e. Miꞌi hawyi yi tote teꞌe­ra­ꞌapyk hawyi ywytup koꞌi taꞌa­tu­ꞌakag me taꞌa­tupag taꞌa­tueko ewy taꞌa­tu­minug saꞌag atoiat hap moherep hamo e. Maꞌato eipe ti tawa Kurasĩ piaria tawa Pesaita piaria yt naku i pe eweipy­huꞌat poꞌog tawa Tiru piaria kai tawa Sĩtau piaria kai aru are katu­pono eweiꞌa­kasa uiminug wakuap koꞌi iꞌewyte uhehay Tupana etiat yn hap wen maꞌato yt eweiꞌa­tu­ꞌatoiat teran hin i eiminug saꞌag hap koꞌi e."

15 Miꞌi hawyi Iesui — Arewak uipyꞌa pe eiꞌa­piheg hap Tupana piat hap pupi tawa Kawa­naꞌũ piaria e. — Taꞌi uruto poꞌog naꞌyn tora­niaꞌin kai uruto­py­huꞌat e haria eipe wen maꞌato eiwe­maꞌat neꞌi mio tã eweiꞌe katu­pono ti aru eiku­ꞌuro hap topy­huꞌat irane hawyi yt uwe i teꞌe­ro­py­huꞌat ehetawa pe aru eikuap haria tukup­teꞌen mesuwat yi tote katu­pono eipe yt uimohey i haria pote are e Iesui tawa Kawa­naꞌũ piaria pe."

16 Miꞌi hawyi toꞌe i raꞌyn topot­po­ꞌo­roria pe — Uwe eimienoi kapiat wanẽtup hat wyti aru iꞌewyte uimienoi kapiat wanẽtup hanuat. Yt eiky­ꞌesat i hat ti aru iꞌewyte yt Uito i wyti uiky­ꞌesat hat raꞌyn e. Yt uiky­ꞌesat hat i pote iꞌewyte yt Uipo­ꞌoro Hat Tupana kyꞌesat hat i e 70 ok takaria pe iꞌatu­po­ꞌoro haype."

17 Miꞌi hawyi 70 ok takaria Iesui tiꞌa­tu­po­ꞌoro raꞌyn tawa koꞌi upiat tehay henoi hamo. Miꞌi hawyi 70 ok takaria tuwat hawyi iꞌatu­ko­hye­wyry hap tawa koꞌi upi miitꞌin muꞌe hamo hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn Iesui kape iꞌatu­wepit kahato. Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe — Uruka­ꞌiwat iꞌatuꞌe pywo wyti ahiag tuwat raꞌyn esaika wuat uruiꞌa­tu­sopo hawyi iꞌatuꞌe. Eset nywo uruiꞌa­tu­sopo kuap kahato ahiagnia iꞌatuꞌe Iesui pe."

18 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i raꞌyn 70 ok takaria pe — Taꞌi uimiium uhesaika hap poꞌog ahiag kai e. Saꞌa­wyꞌi ahiag atipy pe toĩneꞌen Tupana yatype hemiit no wen maꞌato tuwe­mo­wato teran poꞌog Tupana kai hawyi Tupana tipun ahiag atipy kaipyi yi kape e. Miꞌi hap Uito araꞌa­kasa ahiag Tupana tiꞌok­hytpun turan. Merep merepꞌe hap putꞌokꞌe hap ewy taꞌat atipy kaipyi yi kape ahiag e. Iꞌewyte eweiwat turan araꞌa­kasa i taꞌat i raꞌyn ahiag hap araꞌa­kasa uhehay eweiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin wuatꞌi tawa koꞌi upi turan e Iesui topot­po­ꞌo­roria 70 ok takaria pe."

19 Miꞌi pote uimiium uhesaika hap ehepiat poꞌog hesaika ahewa­nĩkap sese ahiag kai. Iꞌewyte eiko­hye­wyry hap upi miitꞌin muꞌe uhehay wo turan moi ok yt hesaika i ehete iꞌewyte sapot yt haty kuap i eipiit ete e. Pywo pe ti yt kat i eipyhyp kuap eipe uhehay ehewyry hap upi uhehay moherep hamuat turan e Iesui temiitꞌin me."

20 Gaꞌatpo raꞌyn atum ehepe uhesaika hap wuatꞌi nug kuap hamo e. Miꞌi pote waku kahato ahesaika eweiꞌe eipyꞌa pe. Waku kahato ahesaika hap ahiag sopo hamo eweiꞌe eipyꞌa pe e. Miꞌi pote eiwepit kahato mesup e. Pyno waku eiwe­mo­wepit uhesaika hap toĩneꞌen eipiit ete wuatꞌi nug hamo wen maꞌato poꞌog poꞌog waku eweiꞌe eipyꞌa pe — Uimo­wepit hap sese ti toĩneꞌen mesup katu­pono Tupana uheha­kye­raꞌat raꞌyn wuatꞌi eꞌat pe uimo­wepit hap sese poꞌog waku eweiꞌe eipyꞌa pe e. — Taꞌi uhet sese toĩneꞌen miwan me atipy pe Tupana mieha­kye­raꞌat areĩneꞌen pote uiwepit kahato mesup poꞌog uhesaika ahiag sopo miitꞌin moehãite hap kai poꞌog waku eweiꞌe eipyꞌa e. Miꞌi Tupana piat eheha­kye­raꞌat wuatꞌi eꞌat piat hap are waku katu­pono ehet koꞌi toĩneꞌen atipy pe miwan me uwe Tupana mieha­kye­raꞌat koꞌi sese e hap miwan note e. Miꞌi hap poꞌog waku toĩneꞌen wuatꞌi kai eimo­wepit hap e Iesui temiitꞌin me ahepe.

"

21 Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu timo­wepit raꞌyn Iesui hawyi toꞌe — Papai waku kahato ti En e. Atipy piat Morekuat nuat iꞌewyte mesu­wa­rotiat Morekuat nuat. Waku kahato en Papai katu­pono emikuap koꞌi yt heremo i rakat koꞌi yt etimo­herep hin i — Uruikuap yne poꞌog torania kai raꞌyn e haria pe maꞌato — Yt uruikuap i kahato te e haria pe hira­karia ewywuaria pe etimo­herep taꞌyn ekuap hap uimi­mo­herep hap koꞌi uhehay wakuat emiky­ꞌesat ewy e Iesui Toꞌywot pe."

22 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Tupana tum naꞌyn uhepe towanuat koꞌi apykok hamo tesaika hap e. Taꞌi Uiꞌywot yn ni uikuap hat sese e. Uiꞌywot yn nyti Uito Tosa­ꞌyru kuap hat sese e. Iꞌewyte Uito yn nyti Uiꞌywot kuap hat e. Haꞌyru yn nyti Toꞌywot kuap hat sese e. Maꞌato uwe uwe pe atimo­herep teran Uiꞌywot kuap hamuat miꞌiria ti aru Uiꞌywot kuap haria teꞌe­ro­py­huꞌat e."

23 Pyno uiwy­riaꞌin e iꞌatu kahato saꞌa­wy­ꞌi­wuaria Tupana ehay moherep haria teꞌe­ra­haꞌat teran kahato uhowawi rakaria maꞌato yt teꞌe­ra­haꞌat kuap i yt uheꞌat i te pote e maꞌato eiperia ti ewehaꞌat raꞌyn uikuap haria sese raꞌyn eipe. Miꞌi pote ti areꞌe ehepe eheha koꞌi yt uwe wuat ewy i tukup­teꞌen eheha wuat ewaꞌa­kasa uhowawiat haria eipe pote e. Eipe poꞌog Tupana mipoi­tyro koꞌi torania kai are e Iesui topot­po­ꞌo­roria 12 ok takaria pe."

24 Katu­pono saꞌa­wy­ꞌi­te­wuaria Tupana ehay enoi haria iꞌewyte porekuat nuaria koꞌi hekatup kahato mesuwat eꞌat piat e. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa teran eiꞌa­kasa hap koꞌi kape maꞌato mesuwat eꞌat pe yt putꞌokꞌe i te iꞌatu­kup­teꞌen hap eꞌat pe e.

"

25 Miꞌi hawyi wẽtup ok miwan enoi hat apoꞌe Iesui pe — Urumuꞌe hat e aikotã som waku uheĩneꞌen hap sese puẽti hamo atunug e yt pywo pe i maꞌato toimaꞌat reran haype neꞌi apoꞌe."

26 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Etikuap apo aikotã Musei mienoi koꞌi e."

27 — Taꞌi atikuap e. — Etikyꞌe o Tupana yn epyꞌa pe e. Etikyꞌe yne ewanẽtup hawe. Etikyꞌe Tupana yne eweꞌeg hawe e. Iꞌewyte etiꞌa­tu­kyꞌe iraniaꞌin yne ro ewekyꞌe hap ewy e tomiwan me e miwan enoi hat Iesui apoꞌe hawyi."

28 — Pywo kahato uiwesat en uhyt e Iesui. Miꞌi koꞌi etunug hawyi eieĩneꞌen hap sese etipuẽti raꞌyn e."

29 Mekewat miwan enoi hat — Uito poꞌog waku iraniaꞌin kai e hat toĩneꞌen pote yt toiꞌa­tu­kyꞌe hin i iraniaꞌin. Miꞌi pote toꞌe Iesui pe — Uwe pyno waku atikyꞌe iraniaꞌin e."

30 Miꞌi hawyi Iesui henoi sehay iãꞌãkap tope uwe waku wati­kyꞌe hap enoi hamuat — Saꞌa­wyꞌi so wẽtup ok Iuteu ywania kaipywiat toto raꞌyn tawa Ieru­sarẽi kaipyi tawa Ieriko kape. Miꞌi hawyi muꞌap upi tuwe­mo­herep seroꞌok takaria. Miꞌiria muꞌap upiat hat esokpe taꞌa­tuhep yne hawyi taꞌa­tu­ꞌahyk ahyk neꞌi e. Porap taꞌa­tu­ꞌauka e iꞌahyk ahyk hawe e. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌatoiat muꞌap tote e. Iꞌewyte taꞌa­tue­roto yne heka­reꞌen e."

31 Taꞌa­tu­ꞌatoiat hawyi paꞌi Iuteu kaipywiat toto ipuo e. Miꞌi taꞌa­kasa hawyi tokosap neꞌi miꞌahyk ahyk ywytpuo e Iesui."

32 Miꞌi hawyi Irewi ywania kaipywiat hat Tupana yat piat motpap nug hat tut e. Miꞌi ti iꞌewyte ipuẽti mekewat iꞌatu­mi­ꞌahyk ahyk maꞌato paꞌi ewywuat kahato pote yt taꞌa­kasa teran i ikuꞌuro rakat hawyi tokosap neꞌi iꞌywytpuo e."

33 Miꞌi hawyi meiũran putꞌokꞌe wẽtup ywania mekewat yi Samaria kaipywiat e. Yt aiꞌy­wania Iuteuria ywania mikyꞌe hin i Samaria ywania maꞌato miꞌi pytkai mekewat yi Samaria kaipywiat tehaꞌat kahato mekewat miꞌahyk ahyk kape hawyi toikyꞌe kahato topyꞌa pe."

34 Miꞌi hawyi tuwe­po­hagnug mohag ikap takano iꞌewyte mahy ewy wuano hawyi sokpe wo raꞌyn toipoꞌi poꞌi. Tepiat ipohag nug waku hawyi mekewat yi Samaria kaipywiat hupit raꞌyn tohũ ok tote miꞌi hawyi getap kapiat totioto hamo. Miitꞌin ket howare pe hawyi heka­tuwy wo toĩneꞌen wãtym muo kaꞌap iꞌapykok hamo e."

35 Eꞌihotꞌok pe hawyi yi Samaria kaipywiat tum naꞌyn saꞌup iwato kahato rakat getap kaꞌiwat pe mekewat seroꞌok miꞌahyk ahyk poi hamo hawyi typy iꞌape nu Uru kawiat tutum haꞌup iwato kahato rakat hawyi tohenoi getap kaꞌiwat pe — Etikyꞌe ro meiũwat iꞌahu rakat e. Miꞌi hawyi ariot hawyi poꞌog atum epe ikyꞌe hap saꞌup mo e."

36 Tohenoi hawyi Iesui apoꞌe raꞌyn Tupana ehay miwan miat enoi hat pe — Uwe kahu meiẽwat seroꞌok takaria miꞌahyk ahyk kyꞌe hat e."

37 Miꞌi hawyi miwan enoi hat tiwesat — Mekewat yi Samaria kaipywiat iwese rakat ikyꞌe kahato hat e. Miꞌi ti toto miꞌahyk ahyk kape ipohag nug hamo e. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Pyno ereto ro iꞌewywuat nug hamo ewanĩ­kaptia kyꞌe hamo e mekewat — Uwe waku wati­kyꞌe iraniaꞌin apoꞌe hat pe.

"

38 Miꞌi hawyi Iesui temiitꞌin wywo putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe wẽtup tawa pe. Miꞌi tote hary­poria Mata ehap het rakat — Eiwe­hytꞌok o uiꞌyat pe Mimi e Iesui pe."

39 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­we­hytꞌok hawyi mana Mata kypyꞌyt Maria toĩneꞌen Iesui yatype imienoi kapiat tuwa­nẽtup hamo."

40 Maꞌato mana Mata ipotpap yn miꞌu toiꞌa­tu­ꞌanug kahato Iesui moenuk hamo. Ikypyꞌyt yt ipowyro i hawyi ipyꞌahak taꞌyn toky­pyꞌyt ete hawyi toꞌe — Uipo­rekuat e uiky­pyꞌyt Maria wyti yt uipo­wyro hin i e Iesui pe. Uiweran kahato uipotpap an e. Pyno etipo­ꞌoro o uiky­pyꞌyt Maria uipo­wyro hamo e."

41 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Uiwy Mata uiwy Mata e eminug koꞌi kape yn erewa­nẽtup kahato e."

42 Waku wen maꞌato toĩneꞌen poꞌog waku hap uimiꞌu nug hap kai katu­pono Uito uiwy­wuaria uhehay kapiat wanẽtup haria waku wy uiwa­nẽtup hawe e. Uhehay kuap hap mana Maria tiꞌairo raꞌyn e. Miꞌi hawyi yt uwe i tihep kuap imiky­ꞌesat uiwywuat hap e. Pywo kahato uikuap hap mana Maria piat wyti aru yt uwe i ihep kuap uiꞌya­type tuwe­muꞌe hap e Iesui mana Mata pe.

"

11

1 Wẽtup eꞌat pe Iesui toto tehay teran Tupana wywuat hamo. Miꞌi hawyi ihay kahato Toꞌywot wywo hawyi wẽtup ok ipotmuꞌe hẽtup Iesui pe — Urupo­rekuat urumuꞌe ro En Tupana kapiat Tupana wywuat uruehay hamuat hap ete e. Aikotã ahetꞌok hat Iuwãu tiꞌa­tu­muꞌe topot­mu­ꞌeria hap ewy e katu­pono uruiky­ꞌesat En ewywuat uruehay Tupana wywuat hap e."

2 Mio tã tohẽtup hawyi Iesui henoi raꞌyn — Pyno Uimohey haria yt atiky­ꞌesat i ehehay Tupana kape ewehu­ꞌatꞌi huꞌatꞌi eiwẽ­papꞌi wẽpapꞌi ahut ewy hap yt atiky­ꞌesat i e. Atiky­ꞌesat ti ehehay eipyꞌa pyi Tupana wywo hap e. Miꞌi e hap eipyꞌa piat waku eweiꞌe maꞌato emiky­ꞌesat ewy hap ehehay ewy hap atiky­ꞌesat e. Saꞌa­wyꞌi waku watoꞌe

— Uruꞌywot Atipy piat waku kahato En waku watoꞌe.

Uruimõ­typot kahato En waku watoꞌe e.

Uruiky­ꞌesat emõtypot hap mesuwat yi tote wuatꞌi miitꞌin pyꞌa­setpiat eset mowato hap uruiky­ꞌesat kahato waku watoꞌe.

Tupana ereĩneꞌen no mesuwat yi toto Wuatꞌi Miitꞌin Potypot no miꞌi hap uruiky­ꞌesat. Uruiky­ꞌesat kahato mesu­wa­ro­tiaria wuatꞌi ywania tunug emiky­ꞌesat ewywuat hap aikotã atipy piaria tunug emiky­ꞌesat hap ok tã hap uruiky­ꞌesat waku watoꞌe e.

"

3 Tupana mesuwat eꞌat uruihẽtup epe urueꞌuꞌi mesu­wa­rotiat urumiꞌu hap uruhẽtup epe waku watoꞌe e.

"

4 Uruiꞌa­parap kahato ewawi Tupana miꞌi pote uruhẽtup kahato ewawi waure wo ereĩneꞌen uruminug saꞌag koꞌi ete hap waku eweiꞌe e. Tukup­teꞌen kahato urumaꞌat haria uruetiat iꞌaparap haria. Miꞌi hap saꞌag koꞌi ete waure wo teran urutu­kup­teꞌen haype aikotã En ereĩneꞌen waure wo eetiat uruꞌa­parap hap koꞌi kai hap ewy katu­pono waure wo En ereĩneꞌen uruwe­te­weru epiat hap kai pote En ewywuat urutup­teꞌen neran waku eweiꞌe Tupana pe e.

Mesuwat eꞌat pe iꞌatu kahato uruiãꞌãg ahiag ehay wo yt naku i nug hamo miꞌi pote urupo­re­roto uruiãꞌãg hap sakpuo urukosap hamo katu­pono yt urutunug poꞌog teran i yt naku i nug hap waku eweiꞌe Tupana pe e Iesui topot­mu­ꞌeria pe.

Uiwy­riaꞌin waku miꞌi e hap ok tã ewehẽtup turan Tupana kape ehehay Tupana wywo e maꞌato eipyꞌa pyi ehehay eimi­ky­ꞌesat ewy yn waku. Yt atiky­ꞌesat i ewehu­ꞌatꞌi huꞌatꞌi mesuwat uhehay e Iesui ahepe.

"

5 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe ahepe — Aiꞌywot Tupana tum aru aimiẽtup ok tã ahepe e. Yt naku i aipohep Tupana piat aimiẽtup hap koꞌi ete are e. Waku wahẽtup hẽtup i Tupana pe tutum ahepe hap kape e Iesui ahepe."

6 Taꞌi miꞌi hap ewy waku wahẽtup aikotã karãmuo putꞌokꞌe aiꞌyat pe aiwy wãtym turan hesyꞌat kahato hap wywo hap ewy waku watipoi maꞌato aimiꞌu yt kat i pote waku watuwat aheka­tuwy yat kape hawyi waku wahẽtup aheka­tuwy yat piaria õꞌẽ haria poi hamo e. — Uhyt mana watoꞌe uruwy­riaꞌin tõꞌẽ iuẽpe uruꞌyat pe hawyi yt kat i urueꞌuꞌi turan i. Uruiky­ꞌesat etipuru porapꞌi eikaipyi uꞌi uiwy­riaꞌin poi hamo hesyꞌat kahato pote waku mio tã watoꞌe."

7 — Maꞌato wãtym hake turan pote aiwesat toꞌyat pyi. — Watoket uhyt mana yt ehẽtup i raꞌyn o uꞌi meikoran katu­pono wãtym naꞌyn katu­pono areꞌo­kenhyp taꞌyn wyti urutoket raꞌyn wyti e. Taꞌi teꞌe­roket yne raꞌyn wyti uimẽt­pytꞌin uiꞌyat piaria. Pyno meiũpe urueꞌyni koꞌi poityꞌi pote yt areto kuap i raꞌyn ewawi emiẽtup ium epiat hamo e."

8 Maꞌato miꞌi hawyi — Eherut ro uhyt mana katu­pono uruwy muꞌap upiat putꞌokꞌe rokirẽ hesyꞌat kahato watoꞌe i watoꞌe i kahato hawyi iꞌãpe­ꞌokꞌam hawyi uꞌi tutum ahepe yt toket kuap i hawyi wahẽtup motꞌi hawyi miꞌi tu sake ti aru tut ahowawi uꞌi ium hamo e."

9 Pyno Tupana kape waku ahehay miꞌi uhãꞌãkap ok tã ahehay turan ahẽtup hẽtup kahato mekewat uꞌi kyꞌesat hap ewy uiꞌe hap ewy e. Miꞌi pote ti aru tutum ahepe watikat kahato Tupana kape pote wati­puẽti aru e. Teg teg watoꞌe Tupana eꞌoken­ꞌypy ete hawyi aru toꞌo­kenhyp toꞌo­ken­ꞌypy hawyi aru tutum kahato aimiẽtup ewy wyti aru ahowawi e."

10 Taꞌi wahẽtup hẽtup motꞌi hawyi Tupana tum aru ahepe are e. Watikat turan Tupana miium turan yt naku i aipohep aimiẽtup ete pyi miꞌi pote wati­puẽti irane aimiẽtup ipo pyi e. Waku Uhyt Uhyt Uhyt Mimi Mimi Mimi watoꞌe potꞌi hawyi toꞌo­ken­hypꞌok hap ewy wyti aru are e."

11 Uipot­mu­ꞌeria Tupana hegyiꞌat kahato pote tutum teran kahato aimi­hẽtup ahepe pãi are e. Taꞌi karãpe aimẽ­pytꞌin hẽtup uꞌi pira ahepe taꞌa­tu­he­syꞌat hawyi miꞌi pote watum iꞌatu­miẽtup koꞌi ahepiat iꞌatu­kyꞌe aimẽ­pytꞌin mote e. Yt karãpe i yi neꞌi watum yi aimẽ­pytꞌin me uꞌi ẽtup ahepiat hawyi e. Iꞌewyte pira kãꞌã taꞌa­tu­hẽtup ahepe pote watum pira e. Yt karãpe i watum iꞌatuepe moi neꞌi katu­pono wati­ꞌa­tu­kyꞌe kahato aimẽ­pytꞌin koꞌi pote e."

12 Pyno aimẽ­pytꞌin waipaka upiꞌa taꞌa­tu­hẽtup pote hupiꞌa watum e. Yt karãpe i ti watum aimẽpyt pe sapot hupiꞌa tohẽtup hawyi are maꞌato toĩ pote iꞌatu­miẽtup ewywuat watum ahaꞌy­ruꞌin me ahaki­ꞌytꞌin me e."

13 Eiꞌy­wotꞌin eityꞌin ni eipoi kahato eimiẽtup koꞌi ewywuat. Yt naku i nug haria eityꞌin eiꞌy­wotꞌin pytkai waku yn taꞌa­tunug neran ehepe eikyꞌe haype e. Pyno Aiꞌywot atipy piat Tupana ti yt karãpe i saꞌag nug hat e. Waku Kahato rakat toĩneꞌen Aiꞌywot Tupana e. Miꞌi tupono ti aimiẽtup kat koꞌi tomi­ky­ꞌesat ewy yn aimiẽtup tutum. Wahẽtup Ipãꞌãu Wakuat miky­ꞌesat ewywuat pote tutum e. Mesu­wa­ro­tiaria yt nakuaria i pytkai hum kuap wakuap yn. Taꞌa­tu­mõꞌẽ kahato miꞌu wakuat koꞌi taꞌa­tu­mẽ­pytꞌin me. Miꞌi hap ewy ti poꞌog Aiꞌywot atipy piat timõꞌẽ kahato poꞌog poꞌog ahepuo wahẽtup kahato hawyi aito imẽpytꞌin mote e Iesui ahepe.

"

14 Pyno wẽtup eꞌat pe Iesui ipotpap kahato miitꞌin moehãite hap ete. Miꞌi hawyi itote toĩneꞌen yt ihay kuap i rakat ahiag topiit piat pote rakat. Miꞌi ti Iesui tisopo raꞌyn hawyi ihay kuap i raꞌyn. Miꞌi pote iraniaꞌin itotiaria teꞌe­ru­wehum kahato Tupana ete."

15 Maꞌato iraniaꞌin teꞌe­roꞌe saꞌag Iesui ete itote — Taꞌi ahiagnia akag esaika hamo mekewat ahiag potypot Peusepu aipusu puat hesaika hamo wyti Iesui tiꞌa­tu­sopo meiũwat miit piit piat ahiag iꞌatuꞌe saꞌag Iesui mohit hamo."

16 Iraniaꞌin itote — Uhyt Mimi iꞌatuꞌe etunug no emisepap yt miitꞌin minug kuap i hap ewywuat iwato rakat atipy kaipywiat Tupana kaipyi hap uruiky­ꞌesat iꞌatuꞌe. Yt miitꞌin minug kuap i iwato rakat merep hap ewy etunug paini ewywuat miꞌi hawyi meremo — En Uruetu­pana urutoꞌe iꞌatuꞌe saꞌag hãꞌãg hap neꞌi."

17 Maꞌato Iesui tikuap iꞌatu­wa­nẽtup hap saꞌag hawyi toꞌe — Wẽtup tama piaria tuꞌuka tuꞌuka kahato toꞌope toꞌope hawyi meiũran ti aru meiẽwat tama woꞌo­kyꞌe hap esaika hap yt kat i raꞌyn topy­huꞌat itote e. Iꞌewyte getap wiaria tuꞌuka tuꞌuka toꞌope toꞌope hawyi meiũran yt kat i woꞌo­wese hap topy­huꞌat itote hawyi yt iꞌatu­potpap kuap i kat nug kat nug hap ete yt toꞌo­wesat i hawyi e."

18 Pyno — Ahiag koro Peusepu esaika hamo etiꞌa­tu­sopo ahiagnia eweiꞌe ti uhepe maꞌato ahiag akag emiitꞌin koꞌi tuꞌuka tuꞌuka toꞌope toꞌope pote yt kat i toꞌo­wesat hap toĩneꞌen itote hawyi toꞌo­moma hap yn topy­huꞌat itote irane e. Yt karãpe i ti tuꞌuka ahiag akag temiitꞌin ahiagnia wywo e. Ahiag akag yt toꞌo­sopo teran hin i ahiagnia wyti miitꞌin piit pyi maꞌato toꞌo­po­wyro toꞌo­ka­wiano hap yn taꞌa­tu­ky­ꞌesat e. Pyno yt eiweꞌeg hin i are e. Kat pote som — En ahiag akag koro esaika hamo wyti etiꞌa­tu­sopo ahiagnia eweiꞌe katu­pono pywo ti rat ahiag koro yt tiꞌa­tu­sopo teran i temiit ahiagnia miitꞌin piit koꞌi pyi uiminug ewy are e."

19 Pyno koitywy apoꞌe­weiꞌe eiwo­ꞌope — Kat esaika hamo som toiꞌa­tu­sopo ahiagnia e hap ete eweiꞌe uhepiat. Pyno ahenoi ehepe uwe esaika hamo atiꞌa­tu­sopo sopo ahiag koꞌi sem hap miitꞌin piit pywiat hap e."

20 Pyno pywo ti rat Tupana esaika hamo ti rat atiꞌa­tu­sopo ahiagnia e. Taꞌi Tupana po wo atiꞌa­tu­sopo ahiagnia are e. Tupana puĩꞌã wo atiꞌa­tu­pugha ahiagnia miitꞌin piit pyi are e Iesui. Miꞌi pote ti Tupana topy­huꞌat mesuwe Morekuat no i raꞌyn e."

21 Pyno ahiag ni yt toĩneꞌen kuap i poꞌog morekuat no miitꞌin piit pe katu­pono karãpeĩ uhesaika hap topy­huꞌat surara akag koro hesaika kahato rakat ewywuat ahiagnia esaika hap moma kahato hano ti areĩneꞌen Tupana esaika hap ti toĩneꞌen uhehay wo."

22 Miꞌi pote karãpe wẽtup ok surara koro toĩneꞌen toꞌyat pe tesu­rara sem wywo toꞌyat apykok haype miꞌi hawyi yt uwe i heka­reꞌen seroꞌok kuap surara akag wo toĩneꞌen itote pote iꞌewyte tesu­ra­raꞌin sem tukup­teꞌen itote pote hesaika hap pupi seroꞌok koꞌi teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato are e."

23 Pywo pe ti uwe uwe yt uhupiat i hat uhewa­nĩ­kaptia wo teꞌe­ro­py­huꞌat e. Yt uipo­wyro i miitꞌin atuekyi uhowawiat hamo pote miitꞌin sytpok uhowapyiat haria wo tukup­teꞌen are e. Taꞌa­tu­sytpok neꞌi uimohey hap kaipyi iꞌatuehay miky­ryꞌi uhetiat hap wywo pote yt uika­wiano hin i tukup­teꞌen are e. Miꞌi hat ewywuat ereĩneꞌen pote uimohey haria sytpok haria wo eweikup­teꞌen uhewa­nĩ­kaptia sese wo eweikup­teꞌen are e.

"

24 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe ihay miky­ryꞌi tetiat haria pe — Eiperia aikotã ahiag ipiit piat rakat ewy eweikup­teꞌen e. Miꞌi hawyi meiũran tuwẽtem naꞌyn mekewat ahiag mekewat miit piit pyi tuwepyi haype hawyi waku raꞌyn toĩneꞌen hap ewy hawyi hewyry kahato yahig note teiam miitꞌin piit pakup kat hamo e. Maꞌato yt toipuẽti i tomi­ky­ꞌesat ewywuat hawyi toꞌe tuwepe — Pyno araꞌaipok irane saꞌa­wy­ꞌiwuat uheiam kape uimi­ꞌatoiat miit piit kape e tuwepe hawyi mekewat miit piit saꞌa­wy­ꞌiwuat kape toto hawyi teke i raꞌyn tomi­ky­ꞌesat ewy e. Miꞌi hap ewywuat eiperia e tehay pun haria pe. Mesup waku pe eweikup­teꞌen wen maꞌato meiũran ti ahiag hewyry kahato hawyi toꞌe tuwepe — Pyno araꞌaipok i mesup saꞌa­wy­ꞌiwuat uheiam kape miꞌi hawyi areke i mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat miit piit pe aikope areĩneꞌen saꞌa­wy­ꞌiwuat hap kape e tuwepe ahiag e."

25 Miꞌi hawyi tut i raꞌyn miit saꞌa­wy­ꞌi­tewuat toĩneꞌen hap kape. Miꞌi turan toipuẽti i ipiit waku pe tuwe­painug turan ikahu toipuẽti yt kat i hesoꞌok hap toĩneꞌen itote. Pyno waku kahato toipuẽti mekewat miit aikotã aiꞌyat wahy­wytip rokire hap ewy toĩneꞌen miꞌi miit piit aikotã aiꞌyat topen pakup i turan ikytsig kahato hap ewy e."

26 Miꞌi hawyi ahiag saꞌag toꞌe towy­riaꞌin ahiagnia pe — Toꞌiro watu­we­hytꞌok meiũwat miit piit pe e 7 ok takaria pe towy­riaꞌin ahiagnia saꞌag koꞌi pe. Miꞌi hawyi tuwe­hytꞌok ahiagnia 8 ok takaria e. Saꞌa­wyꞌi wẽtup yn toĩneꞌen itote mekewat miit piit pe miꞌi hawyi poꞌog poꞌog naꞌyn tukup­teꞌen kahato itote e. Miꞌi hawyi miꞌiria tukup­teꞌen at kaꞌap mekewat miit piit pe. Miꞌi pote poꞌog yt naku i saꞌa­wy­ꞌiwuat kai poꞌog hesoꞌok saꞌa­wy­ꞌiwuat kai toĩneꞌen hap ewy kahato mekewat miit e. Miꞌi uhehay ewy kahato eiperia uhehay pun hanuaria e katu­pono yt uimohey teran i eipe yt kat i ahiag eipiit piat hawyi atiꞌa­tu­sytpok yne ahiagnia eipiit pyi hawyi e. Maꞌato yt uimohey i pote teꞌe­ra­ꞌaipok i poꞌog naꞌyn ehowawi e Iesui tehay pun haria pe.

"

27 Mio tã toꞌe hawyi wẽtup ok hary­poria miitꞌin tok pyi toꞌe Iesui pe tehay pirik hap — Mimi e uiwa­nẽtup hawe waku kahato ety Maria toĩneꞌen e katu­pono ety wo toĩneꞌen epoi temi wuat hat pote emotãg hat pote e. Emoherep topiit pywiat hat pote waku kahato ety e Iesui pe."

28 Mio tã e hawyi Iesui tiwesat tope — Mana waku uity wen maꞌato poꞌog waku Tupana wanẽtup hawe uimienoi kapiat wanẽtup kahato haria poꞌog Tupana mipoi­tyro koꞌi miꞌiria tukup­teꞌen uipiit moherep hat uity kai e Iesui ahepiat pe tomohey haria piat pe.

"

29 Miꞌi hawyi miitꞌin sem teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug poꞌog typyꞌi kahato Iesui ewawi wanẽtup hanuaria. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Are pãi e eipe eweikup­teꞌen mesu­wa­rotiat miitꞌin ehay yt uimohey reran i haria eipe Iuteu ywania uimotag haria pytkai e. Uikat kahato haria wo eipe maꞌato eipoi hamuat eimoe­hãite hamuat hap yn eweikat uikai wen maꞌato yt uikat hin i uhehay kuap hamuat are e. Eweiky­ꞌesat kahato ti eweiꞌa­kasa uiminug Tupana misepap koꞌi kape miitꞌin moehãite hap koꞌi kape kat koꞌi kat koꞌi hap yt uwe minug kuap i ewywuat uiminug koꞌi kape e. Eiperia sehaꞌat sese hanuat õꞌẽ haria neꞌi eipe e. Miꞌi pote ti rat pãi yt atomo­herep teran i eimi­ky­ꞌesat koꞌi ewehaꞌat hamo katu­pono yt uimohey teran i haype ewehaꞌat teran yn pote e. Miꞌi pote wẽtup yn aru uimi­sepap iwato aru atimo­herep ehepe yt uwe i te inug nakat katu­pono uiku­ꞌuro sese hawyi areĩneꞌen pakup i hap yn ti aru atomo­herep ehepe aikotã aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Iona e hap het rakat ewy aru areĩneꞌen e."

30 Saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Iona Tupana tipo­ꞌoro tawa Niniwe kape yt naku i rakaria kape wẽtup ywania kape. Pyno apoꞌare — Kat pote Iona Pira wato hunmỹꞌã pe myeꞌym eꞌat pe toĩneꞌen hap ete e. Pira wato hunmỹꞌã pe toĩneꞌen myeꞌym eꞌat. Miꞌi hawyi pira teꞌen neꞌi yi Niniwe pe hawyi Iona tuwẽtem naꞌyn. Miꞌi hap tawa Niniwe piaria tikuap taꞌyn hawyi taꞌa­tukuap pywo Iona ti Tupana mipo­ꞌoro hap. Myeꞌym eꞌat pe ikuꞌuro pira hunmỹꞌã hawyi tuwẽtem e. Miꞌi hap ewy aru atunug e. Uito ti Miitꞌin Ykeꞌet Sese e Iesui miꞌi hawyi arẽtem guꞌuro pyi i raꞌyn hawyi aremo­herep i aru ehowawi Iona ewy e. Myeꞌym eꞌat hap ete uiku­ꞌuro hawe yi hunmỹꞌã pe uisyp hawe arepy­huꞌat myeꞌym eꞌat hawyi arẽtem guꞌuro pyi hawyi eweikuap aru pywo Uito Tupana Mipo­ꞌoro Miitꞌin Ehakye­raꞌat Hanuat hap are e Iesui."

31 Saꞌa­wyꞌi sese wẽtup ywania porekuat hary­poria kawiat tut pya pyi at wẽtem hap moran kai tut morekuat pot Sarumãu weꞌeg hap kapiat tuwa­nẽtup hamo ihay se kuap hamo tut e. Meiũran ti aru karãpeĩ Tupana henoi uwe waku uwe yt naku i e hap eꞌat piat turan toĩneꞌen itote saꞌa­wy­ꞌiwuat morekuat hary­poria kawiat eiminug yt naku i hap enoi hanuat e katu­pono saꞌa­wyꞌi pya pyi tut morekuat Sarumãu kapiat iweꞌeg hap kapiat tuwa­nẽtup hamo maꞌato koitywy Uito areĩneꞌen eipy­ꞌa­setpe poꞌog uiweꞌeg aseꞌi morekuat Sarumãu kai maꞌato uhehay kape yt eweiwa­nẽtup teran hin i raꞌyn eipe e. Miꞌi pote mekewat wẽtup ywania poꞌog waku Tupana wanẽtup hawe eikai e. Miꞌi pote mekewat eꞌat pe aru — Kat pote yt eweimohey i Tupana Mipo­ꞌoro Sarumãu Saipepiat e aru ehepe mekewat morekuat hary­poria kawiat yi Sapa piat eiwe­mõti hamo e Iesui tehay pun haria pe."

32 Iꞌewyte meiũran ti aru mekewat Tupana uwe waku uwe yt naku i e hap enoi hamuat hap eꞌat pe ti aru tawa Niniwe piaria henoi — Eipe yt nakuaria i iꞌatuꞌe ehepiat katu­pono saꞌa­wyꞌi miꞌiria teꞌe­ru­wa­nẽtup Tupana ehay enoi hat Iona mienoi kapiat hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok kahato Tupana kape. Maꞌato eiperia yt eweiꞌaipok hin i Tupana kape Uito ti rat poꞌog Iona kai pytkai e. Taꞌi eipy­ꞌa­setpe areĩneꞌen wen maꞌato uimienoi kape yt eweiwa­nẽtup hin i e.

"

33 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi — Yt uwe i migꞌi wo hytmoi ariãty hot hap e. Yt taꞌa­tupag hin i kamũti kaꞌa pe maꞌato ipytyp sese pe yn taꞌa­tupag ariãty hot hamo e. Miꞌi hawyi wehytꞌok haria teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn hawyi tehaꞌat kuap heremo hawyi e."

34 Yne heremo aheha pytig pote. Ihotꞌok hawyi aheha koꞌi wo wata­ꞌa­kasa kuap yne raꞌyn e. Miꞌi pote eheha koꞌi ariãty ewywuat eipiit piat moẽtyhot hamo e. Waku aheha koꞌi pote waku kahato heremo kahato yne yne maꞌato yt aheha pytig i yt kat i heremo ahepe. Wati­ky­ꞌesat muꞌap kuap hamo maꞌato ahoꞌo­wasat hap ewy watoĩ­neꞌen at toĩneꞌen pytkai are e. Eipyꞌa piat uimohey hap hawyi eheha wakuat ewywuat toĩneꞌen hawyi heremo kahato muꞌap Tupana kapiat hap maꞌato yt naku i kyꞌesat haria eipe pote ariãty yt nakuat i ewywuat eipyꞌa pe toĩneꞌen. Miꞌi pote saꞌag hap yn eweikat are e. Miꞌi hawyi eipiit puo iꞌypyryp we sese topy­huꞌat e."

35 Yt naku i hap nug neran haria eipe pote yt eheha pytig i rakaria ewywuat eweikup­teꞌen e. Miꞌi pote iꞌypyryp wiat gupteꞌen haria ewy eweikup­teꞌen kahato eipe hawyi eipiit puo eheĩneꞌen hap yt naku i pe topy­huꞌat e. Miꞌi pote Tupana kuap hap yt kat i eipyꞌa pe yt uimohey i eipe pote e."

36 Waku hap yn eweiky­ꞌesat pote eheha koꞌi ariãty wakuat ewywuat topy­huꞌat e. Miꞌi hawyi yt kat i iꞌypyryp hap eipiit pe. Eheĩneꞌen hap ete hẽtyhot hap yn ehete e.

"

37 Iesui piat taꞌa­tu­nãpin kahu turan putꞌokꞌe Musei miwan enoi hat hawyi toꞌe — Toꞌiro uiꞌyat kape watenuk hamo e. Miꞌi hawyi Iesui toto raꞌyn hupi iꞌyat kape. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi taꞌapyk yparakai ypyke maꞌato yt tuwe­posei i tenuk hamo."

38 Miꞌi pote Musei miwan enoi hat tuwa­nẽtup — Kat pote som yt tuwe­posei i Iesui aheko ewy e."

39 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Tupana miky­ꞌesat koꞌi toĩ yne miwan me wen miꞌi hap koꞌi eweiwaure hawyi wẽtup sehay ehenoi e. Eipe ti eheko wẽtup enoi kahato haria e. Eheko upi eiwe­piitsei sei kahato eiwe­posei kahato eikoho koho kahato hawyi — Waku kahato aito mesup Tupana wanẽtup hawe eweiꞌe eipyꞌa pe e. Maꞌato yt miꞌi tã hin i are e. Eiperia ahekuiꞌa koꞌi ipitpit kahato hap ewywuat are e. Aikotã eiwe­kui­ꞌa­koho kahato iꞌokpe ete maꞌato ehekuiꞌa pyꞌa yt eiwepyi hin i miꞌi pote miꞌu nem ipyꞌa pe toĩneꞌen hap ewy e. Eipo pe ete waku kahato yt ipitpit hin i maꞌato eiwa­nẽtup hawe ipitpit hap ewy toĩneꞌen e."

40 — Yt weꞌeg i kahato rakaria ti rat eipe e. — Pyno Tupana aipiit nug hat pote waku aipiit sei hap watunug at kaꞌap imowepit hamo eweiꞌe eiwo­ꞌope e. Maꞌato pywo pe areꞌe ehepe aiwa­nẽtup hap aipyꞌa piat nug hat Tupana toĩneꞌen wy are e. Miꞌi pote waku aipyꞌa piat aiwa­nẽtup hap sei hap watunug at kaꞌap wy imowepit hamo are e. Maꞌato eipyꞌa ipitpit hap ywytip hap eweiwaure kahato raꞌyn e. Eiwa­nẽtup hap eipyꞌa koꞌi ipitpit kahato eiminug saꞌag koꞌi wo e. Yt eiweꞌeg hin i ti rat katu­pono eipiit painug hap yn ewetunug maꞌato eiwa­nẽtup hap eipyꞌa piat painug hap yt kat i Tupana wanẽtup hawe are e. Eipiit koꞌi ikahu kahato yt ipitpit hin i wen maꞌato eipyꞌa koꞌi yt ikahu hin i eiminug saꞌag koꞌi wo e. Eipitpit kahato eiwa­nẽtup saꞌag koꞌi wo e."

41 Taꞌi eiwepyi kahato ehekuiꞌa koꞌi ok pe ete maꞌato yt eiwepyi hin i kat som nem toĩneꞌen ehekuiꞌa koꞌi pe hap e. Waku poꞌog aiwa­nẽtup hawe — Pyno waku atiꞌa­tu­mõꞌẽ uimiꞌu uheka­reꞌen yt hekat i rakaria pe hatek takaria pe miꞌi hawyi Tupana mowepit hat areĩneꞌen e hap kape poꞌog waku watu­wa­nẽtup at kaꞌap — Uiposei sio yt e hap kape yn watu­wa­nẽtup hap kai are e."

42 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui toꞌe — Urutunug uruposei hap pote poꞌog waku urutoria eikai e haria eipe e Iesui tewa­nĩ­kaptia pe miꞌi pote eipe ti rat yt naku i poꞌog Tupana wanẽtup hawe e. — Taꞌi wẽtup hyt uꞌi 10 hyt uꞌi kaipyi atum Tupana pe pote poꞌog waku uito iraniaꞌin kai eweiꞌe neꞌi maꞌato Tupana — Yt naku i kahato eipe e. Eipe eimiꞌu apopyt hit kaipyi eweihoꞌoium Tupana pe hawyi — Waku poꞌog tora­niaꞌin kai urutu­kup­teꞌen eweiꞌe eiwo­ꞌope neꞌi wen maꞌato Tupana kyꞌe hap ete iꞌewyte miitꞌin kyꞌe hap ete waure wo kahato eweikup­teꞌen e. Waku watum Tupana aimiium wẽtup hyt 10 hyt aheꞌuꞌi hap kaipyi maꞌato poꞌog waku watum aipiit yne Tope waku poꞌog wati­ꞌa­tu­kyꞌe miitꞌin e Iesui."

43 — Taꞌi eipe ti iraniaꞌin miat eimõ­typot hap yn eweiky­ꞌesat haria eipe maꞌato Tupana piat eimõ­typot hap yt eweiky­ꞌesat hin i haria eipe e. Tupana eimõ­typot hap yt eweikat hin i hawyi e. Tupana mõtypot yat pe eiꞌapyk hap poꞌog wakuat iraniaꞌin kawiat hap eweiky­ꞌesat e. Iꞌewyte yne tawa pe muꞌap upi ehekat kyiꞌat hap tote miitꞌin wẽpowat kahato hap eimõ­typot hamuat hap yn eweikat at kaꞌap maꞌato Tupana piat eimõ­typot hap yt eiwekat hin i e. Yt naku i are mesu­wa­ro­tiaria kaipywiat yn eimõ­typot hap toĩneꞌen hawyi yt kat i Tupana kaipywiat eimõ­typot hap toĩneꞌen e Iesui woꞌo­muꞌe haria pe."

44 Aiko­hye­wyry tuereto woꞌosyp hap tote turan yt watikuap hin i aikope aikope ikuꞌuro rakaria toĩneꞌen yi pe aimisyp koꞌi saꞌa­wyꞌi katu­pono yt heremo i te itote e. Miꞌi hap ewy kahato eiperia e. Taꞌi eipe ti woꞌosyp hawiat hap gupteꞌen haria yt heremo i rakat ewywuat are e. Taꞌi miitꞌin teꞌe­ru­wa­nẽtup eimienoi kape maꞌato ehehay kaipyi yt taꞌa­tukuap hin i Tupana hawyi iꞌatu­mohun hap yn topy­huꞌat eimienoi kaipyi e. Eimienoi ikuꞌuro rakat nem nakat ewy e wẽtup sehay moherep haria pe yt Tupana e hap ewywuat moherep haria pe.

"

45 Pyno itote toĩneꞌen wẽtup ok miit uwe waku uwe yt naku i e morekuat piat hat. Miꞌi hawyi toꞌe Iesui pe — Are pãi etimohit kahato urumuꞌe haria akag koꞌi iꞌatu­minug saꞌag hap ete Uhyt e. Pyno kat som ereꞌe teran uruepe sio uruto waku sio yt sio uruto iraniaꞌin aimuꞌe haria akag koꞌi ewy ewanẽtup hawe sio yt katu­pono uruto poꞌog morekuat ehay kuap haria tora­niaꞌin kai sio miit tiꞌa­parap morekuat ete sio yt e haria uruto pote e Iesui pe."

46 Miꞌi pote Iesui tiwesat — Yt uheso i uhyt e. Eweikuap kahato miwan eiperia e. Kat som waku miitꞌin tunug kat som yt naku i hap e. Miꞌi hawyi uruikuap poꞌog iraniaꞌin kai eweiꞌe. Miꞌi hawyi miitꞌin airo haria eweikup­teꞌen miwan moherep hap kaipywiat haria wo eweikup­teꞌen e. — Wãi wãiꞌe­weiꞌe hap yn miitꞌin kape — Yt etunug neiꞌo eweiꞌe hap yn miꞌi pote waku nug haria yt tunug kuap i wakuap katu­pono waku nug haria pyhyp haria eweikup­teꞌen morekuat e hap kaipyi e. Yt uheso hin i mehĩ eiperia ti eweikup­teꞌen aikotã ipotyi rakat ewy eiwo­ꞌo­ꞌapyk miitꞌin okpe tote haria ewy hawyi yt taꞌa­tu­hupit kuap i ti ehehay ipotyi rakat are e. Eweipo­rokpun yt hekat i rakaria okpe tote morekuat ehay ipotyi rakat hawyi — Ewetunug o morekuat e hap ewy eweiꞌe maꞌato yt pote surara po pe uruipag eipe ehatyꞌi hatyꞌi hamo eweiꞌe e. Morekuat ehay nug hap ete yt eweipo­wyro hin i hatek takaria e. Iꞌewyte yt ewetunug hin i ti morekuat piat einãpin hap koꞌi eimi­mo­herep hap koꞌi e hap ewywuat e. Miꞌi pote typy ihay rakaria ewy eweikup­teꞌen are e. Pyno ti eimienoi aikotã aikotã ipotyi kahato rakat ewy — Ewetunug no ewetunug no eweiꞌe hap yn uruepiat eiꞌa­tu­nãpin hap ewy ewetunug o eweiꞌe maꞌato ti iꞌewyte eipe yt ewetunug hin i eiꞌe hap ewy iraniaꞌin miat eiꞌe hap ewywuat e miꞌi pote ti Tupana wanẽtup hawe yt nakuaria i sese eipe e. Miꞌi pytkai yt eiwe­mõti hin i ehaꞌa­seꞌi minug saꞌag koꞌi ete katu­pono ehaꞌa­seꞌin koꞌi tukup­teꞌen eiꞌe­wy­wuaria koꞌi e. Saꞌa­wy­ꞌi­wuaria eiꞌy­wotꞌin tiꞌa­tu­ꞌuka kahato Tupana mipo­ꞌoro koꞌi e. Taꞌa­tu­moma teran kahato Tupana ehay moherep haria koꞌi e. Miꞌi hap ewy te ti eiperia eweikup­teꞌen ahaꞌa­se­ꞌiꞌin saꞌa­wy­ꞌi­wuaria ewy te eweikup­teꞌen Tupana ehay moherep haria auka haria eperia are e Iesui more­kuaria wãiꞌe hap moherep haria pe."

47 Yt nakuaria i kahato eipe. Yt eiwe­mõti hin i ehaꞌa­se­ꞌiꞌin minug koꞌi ete. Saꞌa­wyꞌi taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka kahato Tupana ehay enoi haria Tupana mipo­ꞌo­roria koꞌi e."

48 Miꞌi hawyi eipe eweiꞌa­tu­mo­kahu ehaꞌa­se­ꞌiꞌin miꞌa­tu­ꞌuka syp hap koꞌi e Tupana mipo­ꞌoro tehay moherep hamuat syp hap koꞌi. Mesup ti eweiꞌa­tu­mõ­typot kahato ehaꞌa­se­ꞌiꞌin miꞌa­tu­ꞌuka koꞌi woꞌosyp hawiat iꞌatuꞌkag koꞌi katu­pono eiwe­mõti kahato eipyꞌa pe ehaꞌa­se­ꞌiꞌin minug saꞌag koꞌi maꞌato eiꞌy­wotꞌin ewy te eweikup­teꞌen katu­pono mesup te ti eweiꞌa­tu­ꞌuka teran Uito iꞌewyte yne Tupana mipo­ꞌoro koꞌi are e. Yt nakuaria i sese ti eipe — Uruto poꞌog torania kai eiꞌe pytkai e."

49 Taꞌi aikotã aikotã tohenoi saꞌa­wyꞌi miwan me ehetiat hap ewy mesup ewetunug e. Mio tã e ti saꞌa­wyꞌi Tupana — Uhemiitꞌin iraniaꞌin taꞌa­tu­ꞌauka e. Iraniaꞌin ti taꞌa­tu­sa­tyꞌi satyꞌi yne iraniaꞌin taꞌa­tu­mohit mohit e Tupana ti miwan me ehepiat pe e Iesui toꞌauka teran haria pe."

50 Pyno ti koitywy ehepiat Tupana ihay mekewat miwan me saꞌa­wyꞌi — Taꞌi koitywy eiꞌy­wotꞌin miꞌauka uimi­po­ꞌoro koꞌi suu koꞌi yne yne eipo ete te topy­huꞌat e. Ehepe yt heremo i maꞌato uheha pe ti tuwekuap uhemiit suu yn ni eipo ete e. Iꞌewyte ti mesup te ti eweikup­teꞌen uimi­po­ꞌoro atuꞌuka rakaria e. Taꞌi eiꞌy­wotꞌin ewywuaria eipe eweikup­teꞌen e. Haꞌa­wynug hap tote­pyi­wiaria te wẽtup ywania yn mesup te eweikup­teꞌen. Yt uheso hin i uhytꞌiꞌin. Tupana miꞌa­piheg kahato koꞌi aru eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. Katu­pono ehaꞌa­seꞌiꞌin minug upi ewetunug ne e. Iꞌatu­sai­pe­piaria sese te ti eweikup­teꞌen e Iesui toꞌauka teran haria pe."

51 Saꞌa­wyꞌi sese ti ahaꞌa­seꞌi pot Atãu saꞌyru Apeu ehaꞌa­seꞌi Kãi tiꞌauka toywyt Tupana mohey sese hat Apeu. Toipun kahato toywyt suu yi tote. Miꞌi hap ewy te Tupana mipo­ꞌoro koꞌi eweiꞌa­tu­ꞌuka e Iesui toꞌauka teran haria pe. Saꞌa­wyꞌi Tupana mipo­ꞌoro aseꞌi Sakaria eiꞌy­wotꞌin miꞌauka wo toĩneꞌen. Ipotpap kahato Tupana mõtypot hap etiat. Tupana mõtypot hap yat etiat turan toiwuk yne miitꞌin miium Tupana kapiat hawyi tuwẽtem Tupana ehamo turan eiꞌy­wotꞌin tiꞌauka raꞌyn Tupana mõtypot yat pe e. Taꞌi saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana mohey hat Apeu taꞌa­tu­ꞌauka iꞌewyte Tupana mipo­ꞌoro Sakaria taꞌa­tu­ꞌauka wy iꞌewyte iraniaꞌin Tupana mipo­ꞌoro koꞌi taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka kahato eiꞌy­wotꞌin miꞌauka koꞌi tukup­teꞌen e. Pyno mesup te ti eiperia eiꞌy­wotꞌin ewywuat eweikup­teꞌen ne e Iesui toꞌauka haria pe."

52 Yt naku i wo kahato eipe miwan moherep haria ete are e. Eipe ti rat okenꞌypy pyhyp haria ewywuaria Tupana mienoi koꞌi ete are e. Eweikuap kahato Tupana ehay Musei mimo­herep poꞌog torania kai. Iraniaꞌin tikuap teran Tupana etiat maꞌato yt ewehenoi hin i iraniaꞌin me e. Tupana kuap teran haria mesuwe tukup­teꞌen maꞌato yt eweho­ꞌo­ken­hypꞌok hin i ikyꞌesat haria pe. Taꞌi muꞌap Tupana kapiat eweikuap wen maꞌato yt eweiwat i miꞌi upi iꞌewyte yt ewehenoi hin i iraniaꞌin me e. yt ewehenoi hin i muꞌap Tupana kuap hamo iꞌewyte yt eiwe­hytꞌok hin i wy mekewat okenꞌypy puo hawyi seke teran haria pysokpun haria eweikup­teꞌen e Iesui — Uwe waku miꞌa­piheg wo uweꞌin yt e haria morekuat piat haria pe."

53 Mio tã Iesui toꞌe hawyi iꞌatu­py­ꞌahak sese Iesui ete nagnia ehay enoi haria iꞌewyte miwan enoi haria iꞌatu­py­ꞌahak kahato mio tã e pote. Miꞌi hawyi apo apoꞌi­ꞌa­tuꞌe kahato at Iesui pe kat ehay kat ehay pirik kahato itote Iesui ete tuꞌuka teran haype. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat sehay Iesui kaipyi iwemaꞌat hap iꞌauka hamuat hap taꞌa­tu­mõ­py­ꞌahak teran Iesui hap maꞌato yt toiꞌa­parap hin i towesat hap ete."

54 Miꞌi hawyi yt taꞌa­tu­waure hin i taꞌa­tu­py­ꞌahak Iesui ete. Iꞌaparap hap taꞌa­tu­ky­ꞌesat haype taꞌa­tukat kahato. Taꞌa­tu­maꞌat hap yn taꞌa­tu­ky­ꞌesat. Miꞌi pote migꞌi wo teran Iesui taꞌa­tusat iꞌypyryp wyi aikotã wamiri ewy tukup­teꞌen Iesui pytyp teran hap ete iꞌaparap hap taꞌa­tukat kahato ihay kaipyi maꞌato ti yt taꞌa­tu­puẽti i hawyi taꞌa­tu­henoi teran sura­raꞌin miat iꞌauka Iesui iꞌaparap hap taꞌa­tukat hawyi maꞌato yt taꞌa­tunug kuap i katu­pono Iesui waku yn ihay waku yn tutunug mote.

"

12

1 Miꞌi hawyi miitꞌin sem kahato teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug Iesui ewawi taꞌa­tu­moe­hãite hap taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato. Miꞌi pote toꞌo­pykit pykit neꞌi iꞌatu kahato hemig neran haria. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Eiweꞌeg woꞌo Tupana ehay ran enoi haria pupi e. Miꞌiria typy sehay enoi haria e. — Uruto poꞌog urikuap Tupana ehay torania kai iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi — Waku kahato eipe iꞌatuꞌe taꞌa­tu­pot­mu­ꞌeria pe maꞌato — Yt nakuaria i eipe e Tupana iꞌatue­mi­mu­ꞌeria pe pytkai e. Taꞌa­tu­suꞌat kahato Tupana wenãpin miwan miat wen maꞌato yt taꞌa­tunug hin i aikotã Tupana toꞌe hap ewy. — Waku kahato uruto iꞌatuꞌe miitꞌin me hawyi — Pywo ti rat waku kahato eipe e iraniaꞌin miꞌiria pe maꞌato — Yt naku i kahato eipe e i Tupana miꞌiria pe katu­pono Tupana piat ainãpin hap taꞌa­tu­suꞌat kahato pytkai yt naku i kahato taꞌa­tunug migꞌi wo. Sehay ikahu kahato rakano taꞌa­tu­henoi wen maꞌato iꞌatu­minug koꞌi yt naku i kahato e. Typy hẽku rakaria ewywuaria miꞌiria yt ewetunug neiꞌo miꞌiria ewywuat are. Taꞌi manĩ puk koꞌi ewywuat neꞌi miꞌi haria are e. Manĩ kurin kat ipyp takat watopag manĩ pakup we hawyi toimo­ꞌokpuk neꞌi ipakup takat e. Pyno eipe ti yt eiweꞌeg i pote iꞌatu­minug saꞌag koꞌi timo­wato neꞌi aru yt naku i nug ehepiat hamo e. Pyno waku eiweꞌeg wo iꞌatu­minug koꞌi ewywuat nug hap pupi are e katu­pono miꞌiria ti manĩ puk ewy meiũran ti eipe eiꞌe­wyte eweikup­teꞌen miꞌiria ewy e."

2 Iꞌewyte yne huwy piat ewywuat iꞌatu­minug koꞌi migꞌi wo iꞌatu­mi­ꞌa­pyhik koꞌi meiũran aru Tupana tiꞌa­tu­mo­herep wuatꞌi ehamo e. Meiũran ti aru heremo kahato iꞌatu­minug saꞌag migꞌi wo topy­huꞌat wuatꞌi mikuap mo are e."

3 Kat eweiꞌe som iꞌypyryp we meiũran ti aru Tupana timo­herep wuatꞌi miitꞌin ehamo sio waku sio yt hap are e. Aikotã wati­mo­herep ahehay ywaiti hap totepyi aheypa­rakai ywaiti hap kaipyi hap ewy toimo­herep aru wuatꞌi miitꞌin minug saꞌag wuatꞌi miitꞌin minug wakuap tehay wo wuatꞌi miitꞌin ehamo wuatꞌi miitꞌin ikuap hamuat e. Aikotã more­kuaria mipo­ꞌoro sehay ewywuat Tupana timo­herep wuatꞌi ehamo iꞌatu­minug saꞌag sio iꞌatminug wakuap e Iesui.

"

4 Uiwy­riaꞌin miitꞌin miat eiꞌauka hap pupi yt eweikenꞌẽ teiꞌo katu­pono eipiit auka hawyi yt kat i raꞌyn poꞌog taꞌa­tunug kuap ehete eiꞌauka hawyi."

5 Maꞌato Tupana pupi waku eweikenꞌẽ kahato katu­pono Miꞌi ti eipiit toiꞌauka kuap iꞌewyte toipugha kuap eipe aria koro pe aikope ehoꞌopot hap toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat hawe e. Miꞌi pote waku Tupana pupi eweimõ­typot kahato poꞌog poꞌog miitꞌin kai e."

6 Maꞌato Tupana aikyꞌe kahato e Iesui. Pywo kahato toiꞌa­tu­kyꞌe wuatꞌi miitꞌin. Miitꞌin yt uwe i mikyꞌe koꞌi toikyꞌe kahato e. Taꞌi miitꞌin kyꞌe kahato hat Uiꞌywot e. Poꞌog aikyꞌe iraniaꞌin aikyꞌe haria kai. Taꞌi ahetama pe wati­we­neru raꞌyn weitaria hit koꞌi haꞌup yt iwato hin i haꞌup typy ape kurin nakaria putꞌokꞌe 5 weita hit kyiꞌat hamo watoꞌe mesuwe yt haꞌup kahato rakat i miitꞌin wanẽtup hawe weita hit aimiꞌu apopyt watoꞌe. Yt kan hamo i weitaria miitꞌin iꞌatuꞌe maꞌato Tupana pyꞌa pe waku kahato yne tominug koꞌi e. Taꞌi toiꞌa­tu­kyꞌe kahato weitaria koꞌi e. Yt toiwaure hin i weitaria apykok hamo e Iesui."

7 Yt eweikenꞌẽ teiꞌo uiwy­riaꞌin katu­pono eipe ti poꞌog kahato weitaria kai eikyꞌe Tupana e. Pyno aikuap kahato Tupana aikyꞌe haype are e. Taꞌi toikuap yne ahetiat e. Taꞌi toiꞌa­tukuap kahato yne ahepiat. Aipiit yne ete toikuap. Karania karania aiꞌasap koꞌi etiat toikuap yne. Wẽtup aiꞌasap taꞌat yi tote hawyi toikuap are. Miꞌi hap ewy aikuap Tupana e. Miꞌi pote yt naku i wato­kenꞌẽ miitꞌin pupi sio aiꞌauka sio yt hap pupi katu­pono aiꞌa­pykok kahato Aiꞌywot atipy piat e Iesui ahepe.

"

8 Pywo areꞌe ehepe uwe uwe yt tokenꞌẽ i uimohey hap moherep hamo ahewa­nĩ­kaptia ehamo aiꞌauka teran haria pe miꞌi e hat piat — Uhemiit kahato miꞌi miit areꞌe kahato atipy pe Uiꞌywot pe e. Miꞌi miit piat yt aremõti hin i e. Uito areĩeneꞌen Eheykeꞌet Koro iꞌewyte Eikywyt Koro wuatꞌi eꞌat pe uimohey hap eweimo­herep miitꞌin me — Uiꞌauka pote uiꞌauka maꞌato yt aremõti hin i Uimi­mohey moherep hamo e hat pe — Aimohey hat sese mekewat miit are Uiꞌywot sese atipy piat pe e Iesui."

9 Maꞌato — Yt atimohey i eweiꞌe iraniaꞌin me uhepiat — Uiꞌauka aru atimo­herep Uheykeꞌet Wato Uikywyt Wato iꞌatuepe hawyi uiꞌauka hap pypi arekenꞌẽ eweiꞌe hawyi iꞌewyte Uito ahenoi Uiꞌywot Atipy piat iꞌewyte yne Tupana yatypiat ieĩneꞌen haria itotiaria pe mio tã e hat etiat — Yt Uimohey kahato hat i miꞌi miit areꞌe aru itotiaria pe e Iesui."

10 Pyno ehehay saꞌag uhetiat Eheykeꞌet Koro etiat Eikywyt Koro etiat iꞌewyte saꞌag ewetunug uhete miꞌi pe ehẽtup Tupana pe paaꞌe­weiꞌe hap wywo pote Tupana tiwaure kuap eiminug saꞌag koꞌi uhetiat hap wen maꞌato wẽtup eiꞌe saꞌag hap Tupana yt tiwaure kuap i are. Karãpe Tupana Pãꞌãu toꞌe ehepe — Eweimohey ro Uhaꞌyru miꞌi hawyi eweiꞌe Tupana Pãꞌãu Wakuat pe — Eso eweiꞌe motoro yt atiky­ꞌesat i eꞌe hap katu­pono ahiag mẽpyt ri Emimo­herep Iesui eweiꞌe saꞌag eipyꞌa pe Tupana Pãꞌãu Wakuat pe pote Tupana yt karãpe i waure wo eiꞌe hap saꞌag eipyꞌa piat Topãꞌãu miat eiꞌe hap etiat are e Iesui tuwepiat. Pyno eiweꞌeg woꞌo — Eso eiꞌe Tupana Pãꞌãu miat eimuꞌe turanuat uhepiat hap pupi katu­pono pywuat sehay yn tohenoi uhetiat e Iesui — En ni ahiag mẽpyt e haria pe.

"

11 Uipot­mu­ꞌeria meiũran ti aru ehero­poꞌok teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug hap kape Tupana mõtypot yat kape taꞌa­tu­ꞌa­kagnia pyꞌa­setpiat — Miꞌiria yt naku i kahato rakaria taꞌa­tuꞌe hamo eimaꞌat sehay wuat eiꞌauka hamo eheroto surara kape e."

12 Miꞌi turan eheroto turan — Kat areꞌe aru atiꞌa­tu­wesat yt eweiꞌe i teiꞌo eipyꞌa pe eiwa­nẽtup hawe are katu­pono aikowat wakuat wyti aru iꞌatu­wesat hamuat Tupana Pãꞌãu henoi ehepe aru itote ihay aru toꞌe hap ok tã maꞌato eiwẽ pyi ihay e Iesui temiitꞌin me.

"

13 Miꞌi hawyi wẽtup ok miitꞌin tok pyi toꞌe Iesui pe — Urumuꞌe hat e uiꞌywot wyti ikuꞌuro raꞌyn maꞌato uiꞌywot ekareꞌen yt kat i tutum uhepe maꞌato uheykeꞌet pe tutum yne hawyi mesup uheykeꞌet yt hoꞌoium neran hin i uhepe uiꞌywot powatꞌyp pãi — Uiano uiano areꞌe pytkai yt toipatꞌok hin i e. Miꞌi pote atiky­ꞌesat kahato ehay ro — Ehoꞌo­patꞌok to eꞌywot ekat eywyt pe ere o uheykeꞌet pe e Iesui pe."

14 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Are pãi Uito wyti yt atimõꞌẽ teran i eiꞌywot ekareꞌen koꞌi ehepe uhyt e. Yt ariot i mesuwat yi kape iraniaꞌin ekat mõꞌẽ hamo e. Pywo ti rat eweꞌeg wo o eheykeꞌet ekat kyꞌewi hap pupi areꞌe epe uhyt e. Tupana yt uipo­ꞌoro i mesuwe eꞌywot ekareꞌen mõꞌẽ hamo pãi e."

15 Mio tã toꞌe hawyi tohenoi yne itotiaria pe — Eiweꞌeg wo o meimuẽwat eheka­reꞌen iwato kahato kyꞌe kahato hap pupi e. Uhekat kahato teran eweiky­ꞌesat maꞌato eheĩneꞌen hap sese yt eweikat hin i hawyi yt eweipuẽti i wyti aru ehekat wuatꞌi eꞌat piat hap e. Mesu­wa­rotiat eheka­reꞌen iwato kahato hap kaipyi yt eweipuẽti hin i eipyꞌa piat eimo­wepit hap sese hap e."

16 Miꞌi hawyi hãꞌãkap wuat tohenoi ahekat kyꞌewi hap etiat. Mio tã toꞌe Iesui — Saꞌa­wyꞌi so toĩneꞌen wẽtup ok iko iwato kahato rakat iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi so toiꞌa­tukoi kahato yne teꞌyi koro tote hawyi so tuwenug kahato raꞌyn manĩ itote iꞌatuꞌe."

17 Miꞌi hawyi so tutunug kahato uꞌi hawyi iꞌatu kahato uꞌi hyt ahyt koꞌi sem tutunug at kaꞌap hawyi — Aikotã som waku atunug aru e katu­pono Uheꞌuꞌi hyt ahyt kahato raꞌyn e so topyꞌa pe. Uiꞌyat koꞌi yne yt putꞌokꞌe hin i uheꞌuꞌi hyt ahyt ereko hamo e so. Pyno aikotã aru atunug aru e topyꞌa pe."

18 Miꞌi hawyi toꞌe tuwepe — Pyno atikuap taꞌyn aikotã waku uheꞌuꞌi hyt ahyt sem atimoheg wuatꞌi eꞌat pe e. Pyno waku atunug kahato uheꞌuꞌi hyt yat koro koꞌi hawyi waku uheypa­rakai sem itote atunug uheꞌuꞌi hyt ahyt sem koꞌi ereko hamo e so tuwepe. Pyno waku atiꞌa­tu­pugha uheꞌuꞌi yat pot koꞌi hawyi poꞌog iwato ikahu rakaria atiꞌa­tunug kahato uheꞌuꞌi hyt ahyt sem ereke hamo e so."

19 Miꞌi hawyi ti aru uimo­wepit hap toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe katu­pono yt karãpe i aru yt uimiꞌu i hap toĩneꞌen uikai e so tuwepe topyꞌa pe tuwa­nẽtup hawe e. Taꞌi waku raꞌyn waku raꞌyn wuatꞌi eꞌat pe e. Uheꞌuꞌi iwato sese sakpo raꞌyn mesup waku pe raꞌyn aru areĩneꞌen pãi e so. Uiꞌok hap yn aru toĩneꞌen e. Miꞌi pote uheĩneꞌen hap waku pe areĩneꞌen uꞌi hyt ahyt sem pote e so topyꞌa pe tuwehum kahato tuwe­wawi haype. Mesup taꞌyn yne uimi­ky­ꞌesat ok tã wuatꞌi eꞌat pe atikyiꞌat kuap e so uꞌi saꞌup mo e so. Pyno waku uipohep taꞌyn wyti aru uipotpap hap koꞌi ete pyi hawyi uiwepit hap yn naꞌyn atikat hawyi arenuk at kaꞌap uimie­reko iwato kahato e. Karania eꞌat kapiat neꞌi miꞌi raꞌyn uheka­reꞌen e so topyꞌa pe e."

20 Miꞌi hawyi Tupana toꞌe tope atipy kaipyi — Yt eweꞌeg i kahato rasig e katu­pono mesup ewãtym wyti ekuꞌuro hap toĩneꞌen are e uꞌi wo hekat rakat pe. Miꞌi hawyi apuru uwe po pe ekareꞌen koꞌi sem topy­huꞌat e Tupana tekat iwato mohey hat pe e."

21 Mio tã e hãꞌãkap wuo tohenoi hawyi toꞌe itotiaria pe tomi­mu­ꞌeria pe — Miꞌi ewywuat teꞌe­ro­py­huꞌat mesu­wa­ro­tiaria taꞌa­tue­ka­reꞌen etiat yn wehum haria e. Miꞌiria yt hekat rakaria i Tupana wanẽtup hawe e. Teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato taꞌa­tue­ka­reꞌen ete hawyi iꞌatu­wa­nẽtup hawe yt putꞌokꞌe i Tupana kapiat teꞌe­ru­wa­nẽtup hamo e Iesui itotiaria waꞌa­tunug sok haria pe.

"

22 Miꞌi hawyi Iesui henoi i raꞌyn topot­mu­ꞌeria pe — Uiwy­riaꞌin e yt naku i watu­wa­nẽtup yn aimiꞌu mesu­wa­rotiat kape e. Yt naku i aipiit piat ehesokpe koꞌi kape yn watu­wa­nẽtup e."

23 Katu­pono aheĩneꞌen hap wuatꞌi eꞌat piat aimo­wepit hap wuatꞌi eꞌat piat yt tut i aimiꞌu iwato kahato hap kaipyi iꞌewyte aipainug hap kaipyi aimo­wepit hap yt tut i e. Aiwepit sese hap yt tut i ahesokpe aipainug hap kaipyi are e. Taꞌi aimiꞌu sese ahesokpe sese ti tut Tupana miium kaipyi are. Miꞌi ti poꞌog waku watikat aimiꞌu koꞌi kai ahesokpe koꞌi kai are e."

24 Eiwe­haꞌat ro weitaria koꞌi kape e. Yt teꞌe­ru­we­miꞌu koi kuap i wen maꞌato Tupana tiꞌa­tupoi kahato weitaria koꞌi are e. Iꞌewyte yt kat i uꞌi hyt koꞌi taꞌa­tue­reko aito ewy maꞌato Tupana tiꞌa­tupoi kahato weitaria koꞌi yne eꞌat pe taꞌa­tu­he­wyry hap upi e. Pyno aito ti poꞌog poꞌog Tupana miꞌa­tu­kyꞌe koꞌi torania weitaria koꞌi kai are miꞌi pote aipoi kuap Tupana aikotã toipoi weitaria koꞌi ewy e Iesui."

25 Taꞌi pywo ti yt aity­pore i pote yt kan hamo i watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi katu­pono watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi haty wo pytkai aipiit moty­pore hap yt kat i toĩneꞌen e. Iꞌewyte — Pyno areĩneꞌen motꞌi kahato mesuwat yi tote e hap kape watu­wa­nẽtup at kaꞌap aimo­kenꞌẽ hap wywo pytkai aiku­ꞌuro hap eꞌat tut aru hawyi yt watoĩ­neꞌen kuap i wẽtup eꞌat poꞌog watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi ahesaika hap wywo pytkai e."

26 Pyno aipiit moty­pore hap yt watunug kuap i aiwa­nẽtup koꞌi koꞌi hawuo hap ewy yt kan hamo i aiwa­nẽtup koꞌi koꞌi — Are pãi are an yt kat i uimiꞌu hawyi uiku­ꞌuro uhesyꞌat hap upi pãi an aiwa­nẽtup aimo­kenꞌẽ hap upi hap yt kan hamo i katu­pono yt aiwa­nẽtup koꞌi koꞌi hap kaipyi ti aimiꞌu koꞌi toĩneꞌen e. Yt naku i paaꞌwa­toꞌe — Yt kat i uhesokpe hawyi uhatek hap sese toĩneꞌen hawyi uiku­ꞌuro aru yt kat i uhesokpe hawyi e hap upi yt naku i watu­wa­nẽtup saꞌag aimogyt hap ewy e Iesui ahepe."

27 Uimohey haria e eiwe­haꞌat ro gaꞌapy pohyt koꞌi kape katu­pono tuwe­painug kahato gaꞌapy koꞌi ikahu kahato sese e. Taꞌi gaꞌapy yahig kape eiwe­haꞌat ro katu­pono tuwe­painug kahato i hupi itote ipohyt koꞌi wo ikahuria kahato rakaria miꞌiria e. Ikahu kahato poꞌog poꞌog ikahu saꞌay­ꞌiwuat ieĩneꞌen hat morekuat koro pot Sarumãu hekat rakat esokpe kahuria kahato rakat kai. Poꞌog poꞌog ikahu gaꞌapy piat pohyt koꞌi morekuat Sarumãu esokpe koꞌi kai e. Gaꞌapy piat pohyt koꞌi yt wepotpap haria i iꞌewyte yt teꞌe­ru­we­sokpe piꞌig kuap i haria tukup­teꞌen maꞌato iꞌatu­we­painug hap Tupana minug poꞌog ikahu ahesokpe kai are e."

28 Wuatꞌi eꞌat pe gaꞌapy piat koꞌi Tupana minug sokpe puo e. Gaꞌapy watitek hawyi mũki­ꞌite ipohyt pap taꞌyn aiko watunug hawyi e. Miꞌi hawyi igag hawyi aheꞌaria wo iꞌyp koꞌi watunug e. Uimohey haria kat pote yt eweimohey i Tupana tikuap kahato ahesokpe nug hap aipainug hap e. Yt eweikuap i te apo aikotã aito poꞌog Tupana mikyꞌe koꞌi gaꞌapy pohyt koꞌi kai hap e. Pywo kahato Tupana tum kuap ahepe ahesokpe e."

29 Miꞌi tupono yt naku i watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi yt kat i Tupana mohey hap wywo — Yt kat i uimiꞌu pote uiku­ꞌuro irane mũki­ꞌite aiwa­nẽtup aimo­kenꞌẽ hap upi e. Yt naku i — Uhatek hawyi kat som aru atuꞌu rat kat som uimẽpyt miꞌu wo aikope pyi aru uhesokpe e hap kape yn yt naku i watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi haty kahato aipyꞌa pe hap wywo yt kat i Tupana kapiat imohey hap wywo are e. Aikope pyi aru ahesapo hy pãi an yt naku i hawyi yt naku i aru e hap aimo­kenꞌẽ hap wywo yt naku i watu­wa­nẽtup at kaꞌap aimo­kenꞌẽ hap ewywuat koꞌi hap upi e."

30 Taꞌi yt Tupana mohey haria i mekewat koꞌi koꞌi kape yn teꞌe­ru­wa­nẽtup at kaꞌap teꞌe­ro­kenꞌẽ hap wywo yt kat i Tupana mohey hap wywo maꞌato aito — Pywo pe wyti Tupana ti aimoieĩ­neꞌen kahato kuap hat waku watoꞌe e."

31 Taꞌi Tupana tiꞌa­tukuap kahato ahesyꞌat yt ahesokpe i hap e. Taꞌi mesu­wa­rotiat iraniaꞌin ywania Yt Tupana kuap i haria taꞌa­tuꞌok hap taꞌa­tu­sokpe hap taꞌa­tuꞌyatnug hap kape yn teꞌe­ru­wa­nẽtup at kaꞌap maꞌato yt atiky­ꞌesat i eipe miꞌiria ewy eweikup­teꞌen aikotã yt Tupana mohey i haria ewy e. Yt atiky­ꞌesat eipe miꞌiria ewy eweikup­teꞌen uiwy­riaꞌin maꞌato atiky­ꞌesat eweikat kahato aikotã pote waku miitꞌin muꞌe Tupana etiat hamuat hap kape e. Miꞌi hap kape yn poꞌog waku watu­wa­nẽtup at kaꞌap hap atiky­ꞌesat e. Miꞌi hap ti watunug mote wati­puẽti kahato iraniaꞌin aimi­ky­ꞌesat koꞌi Tupana po pyi mekewat aiꞌok hap aiꞌyat koꞌi ahesokpe hap koꞌi wy e. Miꞌi hawyi waku eweiwa­nẽtup aikotã Tupana topy­huꞌat Wuatꞌi Ywania Porekuat nuat hap kape are e. Miꞌi hap eweikat poꞌog mesu­wa­rotiat koꞌi kai hawyi putꞌokꞌe aru ehepe eipoi­tyro hap mesu­wa­rotiat hap koꞌi eimoieĩ­neꞌen hap koꞌi eimiꞌu eiꞌyat eisapo hy eheꞌyni eimikoi ehesokpe koꞌi hawyi Tupana mipoi­tyro koꞌi eweikup­teꞌen ipo pyi are e Iesui ahepe.

"

32 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tomohey haria pe — Uihũria koꞌi ewywuat no eipe are e. Yt typyꞌi kahato i eipe maꞌato yt eweikenꞌẽ teiꞌo katu­pono Tupana einug neran more­kuaria wo karãpe Tupana topy­huꞌat Wuatꞌi Miitꞌin Morekuat nuat hap eꞌat pe e."

33 Waku wati­we­neru aheka­reꞌen miꞌi hawyi waku aheka­reꞌen saꞌup kaipywiat waku wahoꞌoium ahekat yt hekat i rakaria pe hatek takaria pe are e. Miꞌi watunug hawyi aheka­reꞌen sese iwato kahato toĩneꞌen atipy pe wuatꞌi eꞌat pe e. Miꞌi tote ahekat sese mohag hap toĩneꞌen aheiam yt karãpe i ipotꞌi rakat are e. Yt karãpe i ikahuro ahekat itote e. Iꞌewyte seroꞌok eharia yt tuwe­hytꞌok kuap i itote yt uwe i itote aipo­hari rakaria are e. Iꞌewyte aheka­reꞌen u haria koꞌi apeꞌi koꞌi sari koꞌi nupiꞌa koꞌi wẽkiꞌa ahekat u haria yt uwe i itote atipy pe e."

34 Aheka­reꞌen atipy pe pote iꞌewyte eiwa­nẽtup hap aipyꞌa piat iꞌewyte tukup­teꞌen itote maꞌato eheka­reꞌen mesu­wa­rotiat yn tukup­teꞌen pote iꞌewyte eikyꞌe hap eiwa­nẽtup hap eipyꞌa piat toĩneꞌen wy mesu­wa­rotiat koꞌi ete yn e. Watu­we­haꞌat kahato aimi­kyꞌe koꞌi kyꞌewi hap kape are e. Pywo kahato aikope ahekat toĩneꞌen hap kape aiwe­wa­nẽtup hap iꞌewyte toĩneꞌen kahato are e. Aimi­kyꞌe kape yn aheha toĩneꞌen aiwa­nẽtup hawe are e Iesui ahepe.

"

35 Miꞌi hawyi wẽtup sehay Iesui henoi ahepe itote. Mio tã e — Waku woꞌoe­ropat haria ewywuat wato­py­huꞌat e. Mesu­wa­ro­tiaria tiky­ꞌesat kahato taꞌa­tue­ropat hap waku kahato rakat e. Waku Tupana eropat kahato haria watoĩ­neꞌen are e. Taꞌi ahetama pe karãpe more­kuaria tuwat taꞌa­tue­tawa pyi taꞌa­tu­ꞌatoiat taꞌa­tuꞌyat pe surara akag iꞌatuꞌyat piaria apykok hamo. — Eweꞌeg wo o uiꞌyat apykok hap ete e tesu­rara akag me. Araꞌaipok hawyi saꞌup iwato atum epe mehĩ e more­kuaria taꞌa­tuꞌyat piaria apykok haria pe. Miꞌi hawyi tuwat wẽtup tama kape hawyi waku yne hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok taꞌa­tuꞌyat kape taꞌa­tu­mẽ­pytꞌin kape. Miꞌi hawyi waku itote yne taꞌa­tuꞌyat piaria iꞌatu­wepit itote hawyi more­kuaria timõ­typot kahato taꞌa­tuꞌyat piaria apykok haria. — Waku kahato ti rat en uhyt mana e toꞌyat apykok haria pe e. Pyno waku watu­kup­teꞌen Tupana yat piaria apykok hat ewy e. Waku surara akag ewywuat aheropat Aipo­typot Tupana e. Aikotã ipotpap takaria ariãty wywo wãtym muat ipotpap yat piaria poi hamo mohag ium hamo aria nug hamo haria ewywuat waku wahe­ropat Tupana mẽpytꞌin e. Waku wate­ropat wãtym muo rakaria ewy haty pytkai yt watoket pytkai i waku wahe­ropat kahato Aiꞌakag emiitꞌin taꞌa­tu­kyꞌe hap wywo are e. Aikotã hesaika rakat ipiit sakup wywo rakat ewy waku watu­we­potpap Tupana mẽpytꞌin eropat hap upi e. Aikotã aheropat haria wãtym muo taꞌa­tupag ariãty aiꞌyat pe miꞌi hawyi yne heremo itote miꞌi hap ewywuat waku watu­we­potpap e. Waku aheꞌa­riãty imehit rakat ewy yt kat i iꞌytyk hap miꞌi ete hap ewy watu­we­potpap Tupana mẽpytꞌin kyꞌe hap yn ahete e."

36 Taꞌi ahetama puo more­kuaria eropat haria hekatup kahato morekuat ut hap at kaꞌap taꞌa­tu­he­katup katu­pono putꞌokꞌe morekuat turan meremo taꞌa­tu­ho­ꞌo­ꞌo­kenhyp teran haype e. Miꞌi hawyi at kaꞌap taꞌa­tu­he­katup taꞌa­tu­mo­rekuat ut hap e. Miꞌi hawyi morekuat putꞌokꞌe toꞌo­ken­ꞌy­pyke hawyi meremo taꞌa­tu­ho­ꞌo­ꞌo­ken­hypꞌok teran hawyi taꞌa­tu­pysei aheko ewy waku hap ewy hawyi taꞌa­tupoi hawyi taꞌa­tu­mõ­typot kahato taꞌa­tu­kyꞌe taꞌa­tu­po­rekuat taꞌa­tu­potpap hap ete e. Miꞌi haria ewywuat waku watu­kup­teꞌen are e katu­pono tut irane Tupana akotã morekuat tut hoꞌo­kyiꞌat hap ienuk wato hap eꞌat kape hap ewy e. Miꞌi hawyi woꞌo­kyiꞌat hap enuk hap kapiat hut turan — Ariot raꞌyn eweiꞌo­ken­hypꞌok to e haty wo toꞌyat koro ete hawyi meremo heropat haria tuwat hawyi — Ereke ereke Urupo­typot iꞌatuꞌe hawyi teke e."

37 Heropat haria yt teꞌe­roket hin i teꞌe­ro­py­huꞌat taꞌa­tu­ka­ꞌiwat putꞌokꞌe turan iꞌatu­wepit kahato yt teꞌe­roket i maꞌato taꞌa­tukat kaꞌap sio tut sio yt Aiꞌakag iꞌatuꞌe hap ete e. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe hawyi iꞌatu­ka­ꞌiwat koro piit ete taꞌa­tue­sok­pepag hawyi — Eraꞌapyk o mehĩ mimi iꞌatuꞌe taꞌa­tu­ꞌakag sese pote e. Maꞌato karãpe teropat haria yt naku i rakaria ket kai neꞌi putꞌokꞌe morekuat pote teꞌe­ru­we­mõti kahato. Miꞌi hawyi okenꞌypy ete ihay taꞌa­tukuap taꞌa­tuket turanuat pote teꞌe­ru­we­mõti kahato maꞌato heropat hap etiat taꞌa­tu­potpap turanuat pote teꞌe­ru­wehum kahato taꞌa­tue­tu­ꞌisa ut hap ete e. Miꞌi hap ewy waku watu­we­potpap e. Miꞌi turan Aipo­typot putꞌokꞌe pote yt mesu­wa­rotiat morekuat minug ewy hin i tutunug Tupana are e. — Uheropat ro uheropat ro iꞌatuꞌe haty wo mesu­wa­ro­tiaria more­kuaria e. Maꞌato Aiꞌakag Tupana putꞌokꞌe hawyi — Woro­ho­ꞌo­kyꞌe kahato e yn ahepe hawyi aheropat hat ewy topy­huꞌat itote hawyi toihep tesokpe ikahu kahato rakat morekuat nuat esokpe miꞌi te pagꞌe topiit etewuat eropat hat esokpe ewywuat miꞌi hawyi toꞌe aru ahepe — Saꞌa­wyꞌi uheropat kahato haria waku kahato rakaria eipe e ahepe. Miꞌi pote koitywy areĩneꞌen eheropat hat eipotpap nug hat ewy areĩneꞌen e aru ahepe hawyi — Eraꞌapyk to uheypa­rakai ete hawyi woro­ho­ꞌopoi yne ehenuk hap koro ikahu kahato e aru Ahetu­ꞌisa Koro Tupana ahepe. — Taꞌi waku kahato eipe katu­pono yt eiket turanuat i putꞌok­ꞌare pote e."

38 Pyno waku wato­py­huꞌat iweꞌeg kahato rakaria ewy watu­we­potpap Aika­ꞌiwat potpap nug hap ete uhytꞌiꞌin manaꞌin e Iesui katu­pono yt eweikuap hin i karãmuo putꞌokꞌe Aiꞌakag Koro hap sio ihotꞌok puo sio wãtymꞌi sio wãtym hake sio atpo­sake turan hap yt eweikuap hin i e. Pyno waku pe kahato watoĩ­neꞌen putꞌokꞌe Aiꞌywot Tupana yt watoket i te turan hap e Iesui temiitꞌin me ahepe."

39 Pyno waku wate­ropat kahato katu­pono yt pya hin i putꞌokꞌe hamuat Wuatꞌi Potypot Nuat hap. Miꞌi tupono waku wate­ropat kahato aikotã — Putꞌokꞌe irane Ahetu­ꞌisa e haria ewy. Waku wati­ꞌa­ry­mary yne putꞌokꞌe turan hap atiky­ꞌesat e haria ewy katu­pono karãpe Aika­ꞌiwat aipok hap kat eꞌat pe turan kat eꞌat pe turan hap yt watikuap hin i pote e. Taꞌi tut wyti aru aikotã sero­ꞌokꞌe hap tut hap ewy yt uwe i ikuap hap ewy e. Mesu­wa­rote yt watikuap hin i karãpe putꞌokꞌe sero­ꞌokꞌe hat katu­pono migꞌi wo sero­ꞌokꞌe haria tõꞌẽ hap ewy. miꞌi tupono waku aiweꞌeg wo kahato sero­ꞌokꞌe hat hap pupi hap ewy katu­pono tuwe­hytꞌok aiꞌyat pe yt iheg i rakat pe meremo aheroꞌok hamo aheka­reꞌen koꞌi pohari hamo. Maꞌato aiweꞌeg wuat pote yt aheroꞌok kuap i miꞌi hap ewy kahato. Waku watu­kup­teꞌen sura­raꞌin ewywuat haria teꞌe­ra­haꞌat at kaꞌap takaria ewy miꞌi pote karãpe Eika­ꞌiwat putꞌokꞌe aru hawyi meremo eweikuap uhut hap mekewat sura­raꞌin ewywuat uhekatup pote are e."

40 Uito areĩneꞌen Wuatꞌi Miitꞌin Eykeꞌet wo Wuatꞌi Miitꞌin Kywyt wo miꞌi pote ariot i te aru mesuwat yi kape are. Maꞌato mekewat uhut hap eꞌat pe yt uwe mikuap mo i ariot are. Mekewat uhut hap eꞌat yt iꞌatu hin i uhekatup haria tukup­teꞌen e. Mekewat eꞌat pe — Yt tut i iraꞌyn poꞌog Aika­ꞌiwat iꞌatuꞌe haria ahyt tukup­teꞌen are. — Yt tut i poꞌog mesuwat yi kape Aika­ꞌiwat e haria tukup­teꞌen hap eꞌat pe aru ariot aikotã sero­ꞌokꞌe hat ut hap ewy e Iesui ahepe tomohey haria pe.

"

41 Miꞌi e hap tohenoi hawyi ipotmuꞌe Peteru apoꞌe Iesui pe — Uruka­ꞌiwat e mekewat sehay iãꞌãkap ehay uwe pe ehenoi e sio uruto epotmu­ꞌeria piat muꞌe hano sio yne miitꞌin mesuwat yi totiaria muꞌe hamo ehenoi e."

42 Yt uruhe­katup i apuru eut hap kape sio iraniaꞌin yt emohey i haria kape mio tã ere e Peteru Iesui pe. Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Pyno ahenoi uwe pe ahenoi mekewat uhehay iãꞌãkap. Karãpe mekewat morekuat toto turan tesu­rara akag po pe iweꞌeg kahato rakat po pe totoiat torania toꞌyat­piaria sem iꞌewyte tomẽ­pytꞌin hawyi — Etiꞌa­tu­ꞌa­pykok o uiꞌyat piaria areto hap turan e tope. Iꞌewyte etiꞌa­tu­po­ꞌoro miitꞌin mesuwe iꞌatupoi hamo iꞌatu­ꞌa­pykok kahato hamo e tesu­rara akag me e. Miꞌi surara akag ni uimohey haria apykok haria ewywuat kahato areꞌe uhehay iãꞌãkap upi e. Miꞌi pote eweꞌeg wo uimohey haria apykok hap pupi are ehepe e. Taꞌi uheropat haria sese pe mio tã are einãpin hamuat katu­pono atiky­ꞌesat kahato eiperia aikotã morekuat eropat haria powyro kahato sese rakaria ewy hap atiky­ꞌesat areto turan e."

43 Atiky­ꞌesat kahato uhemiit apykok haria powyro kahato rakaria aikotã morekuat eropat haria hãpyk sese rakaria ewy hap e."

44 Miꞌi tã ewywuat eweikup­teꞌen turan ariot pote woro­ho­ꞌonug eipe more­kuaria wo uhetama pakup we. Uhekat yne yne eiwano topy­huꞌat e. Pywo pe miitꞌin kyꞌe hap upi eweiꞌa­pykok uimohey haria pote — Pyno waku kahato en wuatꞌi uhemiit akag wo hap atiky­ꞌesat areꞌe aru e. — Atikuap taꞌyn uimohey haria poi hãpyk kahato hap kaipyi uimohey haria kyꞌe hap kaipyi woro­ho­ꞌokuap eipe waku kahato rakaria wo eweikup­teꞌen uheropat haria akag wo koꞌi areꞌe aru uimi­ky­ꞌesat ewy uimohey haria powyro kahato rakaria pe e. Miꞌiria ewywuat Tupana mimõ­typot sese koꞌi tukup­teꞌen aru wuatꞌi eꞌat pe uhut hawyi e."

45 Maꞌato iraniaꞌin uheropat haria maꞌat haria yt iweꞌeg nakaria i miꞌi haria pupi aremõti kahato uhut hap eꞌat pe e. Katu­pono — Aika­ꞌiwat yt tut irane i raꞌyn miꞌi tupono waku yt naku i watu­wenug e haria e hamo taꞌa­tu­maꞌat uimohey haria. — Taꞌi yt tut i som katu­pono toĩneꞌen motꞌi itote iatuꞌe uhut hap ete. Pyno waku watuꞌu mahy aimo­pẽꞌã hamo yn waku iꞌatuꞌe saꞌag. Waku wati­ꞌa­tu­ꞌahyk iraniaꞌin heropat haria iꞌatuꞌe. Waku watu­ꞌuka hemiitꞌin ete uhytꞌiꞌin manaꞌin koꞌi ete iꞌatuꞌe aru. Waku mahy ete watu­wenuk iꞌatuꞌe katu­pono yt tut hamuat i raꞌyn mesup wote toĩneꞌen motꞌi itote. Waku aimo­pẽꞌã yn hap wywo waku watoĩ­neꞌen iꞌatuꞌe ti aru uheropat haria akag koꞌi yt iweꞌeg i sese rakaria e."

46 Yt taꞌa­tu­mohey hin i aru Taꞌa­tu­ka­ꞌiwat putꞌokꞌe hamuat hap maꞌato mio tã taꞌa­tuꞌe turan sese putꞌok­ꞌare i raꞌyn are e. Karãpe putꞌok­ꞌare hawyi mekewat uhemiitꞌin maꞌat haria atiꞌa­tu­ꞌa­piheg apiheg kahato itote e. Miꞌi hawyi — Yt naku i kahato eipe areꞌe aru iꞌatuepe hawyi — Motoro pya pya uikai hawyi eweikup­teꞌen aikope yt uimohey haria i tukup­teꞌen hap tote areꞌe aru uimohey apykok haria pe uimohey haria maꞌat haria pe. Miꞌi hawyi atiꞌa­tuꞌokpok kyse wo hawyi atiꞌa­tu­mo­kuꞌi iꞌatupiit koꞌi uimohey haria apykok haria saꞌag nakaria e Iesui."

47 Pywo pe areꞌe heropat hat ikuap kahato kat koꞌi kat koꞌi Toka­ꞌiwat Tupana miky­ꞌesat koꞌi wen maꞌato yt tutunug i pote miꞌi hat wyti Ikaꞌiwat tipokpok kahato aru taꞌaipok hawyi are e."

48 Maꞌato uheropat hat yt ikuap i kahato kat som Toka­ꞌiwat miky­ꞌesat hawyi miꞌi hap yt inug i miꞌi hat iꞌewyte Ikaꞌiwat tiꞌpokpok aru maꞌato yt kahato i aikotã toipokpok teropat hat ikuap kahato pytkai yt tutunug i Toka­ꞌiwat miky­ꞌesat hap ewy katu­pono yt tuwepyi i toiꞌa­parap e. Maꞌato waku watu­kup­teꞌen heropat waku rakaria yne Aika­ꞌiwat miky­ꞌesat koꞌi aimikuap ok tã nug haria e. Miꞌi hap ewy Aika­ꞌiwat tiky­ꞌesat kahato e. Pyno karãpe wẽtup ok pe ikaꞌiwat tum iwato kahato teropat hap miꞌi hat kaipyi ti toiky­ꞌesat iwato hap poꞌog miꞌi teropat hat pote e. Pyno poꞌog poꞌog Tupana timo­herep ahepe tomi­ky­ꞌesat watunug hap koꞌi tomi­ꞌai­roria aito pote. Pyno waku watunug tomi­ky­ꞌesat tomi­mo­herep ahepe aimohey haype pote. Waku watunug imiky­ꞌesat hap ok tã tomo­wepit hap e. Maꞌato yt watunug i toꞌe ahepe hap ewy pote poꞌog wati­ꞌa­parap iraniaꞌin kai katu­pono watikuap imiky­ꞌesat pytkai yt watunug i hawyi pote are e. Watunug imiky­ꞌesat hawyi tuwehum kahato ahowawi hawyi poꞌog toimo­herep ahepe tomi­ky­ꞌesat koꞌi maꞌato yt pote yt aimohey kuap i e Iesui temiitꞌin me ahepe.

"

49 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe ahepe — Pyno ahenoi teran ehepe uhetiat e. Uito ti aria ewywuat yt naku i nug hap yne mesuwat yi tote wuk hamo e. Aikotã aria wy Uito aikotã watiwuk aiko hap ewy wẽtup aria aipo piat hap kaipyi watiwuk yne e. Saꞌa­wyꞌi yt iwato hin i aria itote maꞌato watopag aria itote hawyi tutuꞌu yne. Iwato kahato aria itote hawyi wuk wukꞌe itote hawyi ikahu hawyi yt kat i moi yt kat i iꞌanam yt kat i saꞌag tutuꞌu kahato hawyi waku pe amikoi koꞌi hamo e. Uito ti mekewat aria ewywuat areĩneꞌen mesuwat yi tote wuatꞌi saꞌag miitꞌin wanẽtup hawe wuk hamo e. Aria ewywuat ti Uito maꞌato uiko yt atiwuk i te maꞌato atiwuk teran haype e."

50 Katu­pono ahoꞌopot hap ariaꞌyp posak etiat yt i te wen maꞌato miꞌi kape arewa­nẽtup kahato e. Saꞌa­wyꞌi ahetꞌok hat Iuwãu uhetꞌok taꞌyn yꞌy wo maꞌato wẽtup ok uhetꞌok hap toĩneꞌen ne miꞌi ti aria ewywuat uimo­so­ꞌopot hap sese are."

51 Uimohey haria yt naku i aru topy­huꞌat ahete pãi e. Pywo ti rat yt ariot i mesu­wa­rotiat kape woꞌo­wese hap erut hamo maꞌato ariot hawyi woꞌo­tu­ꞌuka kahato hap yn sehay topy­huꞌat e. Uhehay pun haria tiꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka teran haype uhehay mohey haria ete e. — Yt pywo pe ihay iꞌatuꞌe yn uhehay ete eimi­mo­herep ete hawyi yt iꞌatu­wese kahato ehete uhehay moherep haria eipe pote e. Pyno yt eweiwa­nẽtup teiꞌo eipyꞌa pe meiũran aru yne mesu­wa­rote woꞌo­wese haria tukup­teꞌen hap kape e. Yt eiwa­nẽtup teiꞌo miitꞌin iꞌatu­wese kahato hap uhehay kape eipyꞌa pe are e. Yt karãpe i aru yne miit woꞌo­wese haria tukup­teꞌen katu­pono poꞌog iꞌatu­py­ꞌahak aru uhehay moherep haria ete ahewa­nĩ­kaptia are e. Aikotã surara sese tipatꞌok kuap miit piit kyseꞌyp wo hap ewy miꞌi hap ewy uhehay tiꞌa­tu­patꞌok miitꞌin wẽtup kai uimohey haria hawyi wẽtup kai yt uimohey haria i e. Pyno miitꞌin woꞌo­patꞌok hat ewy areĩneꞌen e. Wẽtup kai uhehay upiaria tukup­teꞌen hawyi wẽtup kai yt iꞌatupap i uhehay upiaria e."

52 Miꞌi hawyi ti aru 5 ok wẽtup yat piaria gupteꞌen haria meiũran aru yt toꞌo­wese hin i toꞌo­patꞌok uimohey hawyi are e. Miꞌi hawyi toꞌo­patꞌok patꞌok haria wo tukup­teꞌen wẽtup yat pe e. Uimohey haria iwese kahato pytkai iraniaꞌin mekewat yat piaria yt iꞌatu­wese hin i itote wẽtup ywania pytkai e. Typy ok myeꞌym ok ete sio myeꞌym ok typy ok ete uimohey haria ete ipatꞌok hawyi — Wãiꞌia­tuꞌe iraniaꞌin uimohey haria mohit hamo aru e."

53 Miꞌi turan miitꞌin tuꞌuka teran ehete uimohey haria eipe hawyi e. Taꞌi eiꞌy­wotꞌin yt iꞌatu­wese hin i ehete uimohey haria eipe hawyi e. Ehaꞌy­ruꞌin ehaki­ꞌytꞌin iꞌewyte yt iꞌatu­wese hin i ehete uimohey eipe hawyi eimẽ­pytꞌin pytkai are e. Iꞌewyte eity ipyꞌahak ehete topy­huꞌat uimohey hawyi eipe tomẽ­pytꞌin eipe pytkai e. Iꞌewyte eimẽ­pytꞌin yt iꞌatu­wese i ehepe uimohey hawyi taꞌa­tu­tyꞌin taꞌa­tu­ꞌy­wotꞌin eipe pytkai are e. Ehaki­tuꞌin iꞌewyte yt iꞌatu­wese i ehete taꞌa­tu­mi­mo­ha­pyꞌap koꞌi pytkai eipe e. Miꞌi hawyi getap kaꞌiwat yt iwese hin i tosa­ꞌyru ete tosa­kiꞌyt ete tosa­ꞌyru tosa­kiꞌyt uimohey hano raꞌyn mote e. Taꞌi ariot pote miitꞌin toꞌo­patꞌok kahato wyti aru uimohey haria ete yt iꞌatu­wese hin i iraniaꞌin mesu­wa­ro­tiaria eipe eiwese kahato pytkai e. Yt kat i aru woꞌo­wese hap sese mesuwe aru are e Iesui ahepe tomohey haria pe.

"

54 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui tohenoi miitꞌin sem itotiaria pe — Uheka­tu­wy­riaꞌin e mesu­wa­ro­tiaria tikuap kahato iꞌaman ut irane hap teꞌe­ra­haꞌat at hun kape — Meiẽ iꞌaman hamuat iꞌatuꞌe. At wẽtem hap kaipyi iꞌaman tut iꞌatuꞌe miꞌi hawyi iꞌatuꞌe hap ewy iꞌaman tut kahato. — Meiũpe ywyhig at ẽtyhot hap aũka hap koꞌi miꞌi pote iꞌaman irane iꞌatuꞌe ahetama pe hawyi iꞌatuꞌe hap ewy iꞌaman naꞌyn tut e."

55 Taꞌi kahato atipy ihyrypꞌi kahato hap miꞌi pote mesu­wiaria iũe eꞌat hakup irane mesup iꞌatuꞌe hawyi iꞌatuꞌe hap ewy putꞌokꞌe eꞌat kahu hap e."

56 Mesu­wa­ro­tiaria tikuap kahato iꞌaman ut hap sio yt hap teꞌe­ra­haꞌat atipy kape hawyi taꞌa­tukuap maꞌato mesu­wa­ro­tiaria taꞌa­tuieĩ­neꞌen wuatꞌi eꞌat piat hap kape yt teꞌe­ru­wa­nẽtup teran hin i e. Taꞌi miꞌiria tikuap aikotã aru iꞌaman sio at waku hap maꞌato uwe Uito hap yt taꞌa­tukuap hin i. Taꞌa­tukuap uhehay koꞌi kape taꞌa­tu­wa­nẽtup pytkai yt uikuap i te uwe sese Uito e. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa kahato uiminug yt miitꞌin eminug kuap i iwato rakat koꞌi kape pytkai yt uikuap i te uwe Uito e hap kape yt teꞌe­ru­wa­nẽtup teren hin i teꞌe­ra­haꞌat kahato uhowawi yt uimohey i te rakaria mesu­wa­ro­tiaria e. Yt ihapytig i rakaria Tupana kape yt kat i iꞌatueha rakaria ewywuaria pote e Iesui miitꞌin sem itotiaria pe.

"

57 Miꞌi hawyi poꞌog toꞌe Iesui itotiaria pe — Kat poteĩ yt eiwa­nẽtup teran i uwe Uito sese e hap kape e. Kat pote yt eiwa­nẽtup sio Uito waku sio yt hap kape e. Eiwo­ꞌokuap uwe waku uwe yt hap kape meremo eiwo­ꞌokuap yne eiwo­ꞌo­mohey hap ete uwe waku uwe yt naku i wato­mohey maꞌato uhetiat uimohey hap kape yt eiwe­wa­nẽtup teran hin i wuatꞌi atunug waku ehehamo pytkai are.

"

58 Uimohey haria wẽtup sehay ahenoi teran ehepe — Karãpe ehewa­nĩ­kaptia aheroto sura­raꞌin po pe Morekuat kape aiꞌauka hamo aiꞌpyhik hamo waku watikat kahato aiwe­nõꞌẽ i aiwa­nĩ­kaptia popywiat hamuat are e. Miꞌi hap eꞌat pe aiꞌauka teran pote waku watoĩ­neꞌen iweꞌeg kahato rakano iꞌatu­py­ꞌa­setpe miꞌi hawyi muꞌap upi waku watikat kahato muꞌap aiwe­to­popy ahewa­nĩ­kaptia po pywiat hap are. Yt naku i watuwat morekuat koro kape aiꞌauka teran haria upi katu­pono itote meremo ahum morekuat koro pe hawyi morekuat — Yt naku i en e hawyi ahum tesu­ra­raꞌin akag pe hawyi surara akag aipag iheg me kat aiwo­ꞌo­pyhik hawe e."

59 Miꞌi hawyi woꞌo­pyhik hawe watu­kup­teꞌen at kaꞌap hawyi aikotã aru watu­we­nõꞌẽ mekewat woꞌo­pyhik hap saꞌag myi e. Taꞌi itote yt uwe i tuwẽtem kuap i e. Miꞌi tote waho­ꞌopot kahato mekewat saꞌup iwato ium hamo hawyi aiꞌyat toiwe­neru aiko koꞌi aimikoi koꞌi aimẽ­pytꞌin koꞌi totat temiitꞌin nuat aheha­ryꞌi totat towanuat ahemiitꞌin torania toipo­ꞌoro topotpap nug hamo hawyi ahekat koꞌi toiꞌa­tu­we­neru yne saꞌup sat hamo. Miꞌi hawyi yne aiwanuat morekuat nuat hawyi watu­we­nõꞌẽ aipyhik hap kaipywiat hawyi — Waku raꞌyn motoro pya mesu­wepyi e ahepe sio meremo woro­ꞌauka en aru e ahepe. Miꞌi tupono waku poꞌog ahewa­nĩ­kaptia meremo watunug aiwy­riaꞌin sese wo muꞌap upi eheroto sura­raꞌin miat morekuat kape turan are e Iesui temiitꞌin me ahepe.

"

13

1 Iesui tiꞌa­tu­muꞌe itotiaria turan iraniaꞌin itotiaria teꞌe­roꞌe Iesui pe — Mehĩ iꞌatuꞌe wanĩ­kaptia mipo­ꞌoro aipo­rekuat nuat mekewat Piratu e hap het rakat yt naku i kahato tutunug katu­pono gaꞌatpo ti ahetama Kari­reira piaria morekuat Piratu timoma kahato iꞌatuꞌe. Morekuat totat ahemiitꞌin hawyi toiwuk Tupana mõtypot yat pe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi totopag mekewat iꞌatusuu at hap Tupana mõtypot yat piat yparakai tote mekewat aihũria suu wuk hap eypa­rakai tote aihũ watum hawyi watiwuk Tupana mõtypot hamuat hap tote iꞌatuꞌe Iesui pe."

2 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe iꞌatuepe — Pyno uruto poꞌog morekuat Piratu miꞌa­tu­ꞌuka koꞌi kai eweiꞌe. Yt karãpe i urutunug saꞌag imiꞌa­tu­ꞌuka koꞌi minug ewywuat eweiꞌe. Miꞌi pote Tupana miꞌa­piheg koꞌi wuaria tukup­teꞌen miꞌiria aiꞌy­wania eweiꞌe eiwo­ꞌope e Iesui."

3 Maꞌato pywo pe ti areꞌe ehepe eiperia ti wy iꞌewyte yt nakuaria i kahato eweikup­teꞌen are. Gaꞌatpo eiꞌy­wa­niaria morekuat Piratu tiꞌa­tu­ꞌuka kahato yi Kari­reira piaria. Yt naku hin i ti ipap hap eweiꞌe. Yt ikahu hin i iꞌatu­ku­ꞌuro hap eweiꞌe e. Miꞌi hap ewy ti aru eweipap yt uimohey i eipe pote e. Maꞌato wuatꞌi eꞌat pe ti aru hoꞌopot hap eiwanuat topy­huꞌat eiwano e. Maꞌato yt paaꞌe­weiꞌe i yt uimohey i hap ete pote yt naku i pe wuatꞌi eꞌat pe eweikup­teꞌen poꞌog yt naku i morekuat Piratu miꞌauka koꞌi hoꞌopot hap kai are."

4 Taꞌi saꞌa­wyꞌi sese 18 surara topap yne taꞌa­tuꞌyat nu kawiat ywaiti rakat taꞌat iꞌatuepiit ete hawyi yt naku i eweiꞌe. Miꞌi hawyi sura­raꞌin gupteꞌen haria topap yne nu yat taꞌat iꞌatuete hawyi. Iꞌatu­ku­ꞌuro hap yt ikahu hin i eweiꞌe. Miꞌi pote eweiꞌe eiwo­ꞌope — Eweikuap kat pote mekewat 18 surara topap nu miꞌa­tu­ꞌuka koꞌi eweiꞌe. Taꞌi sura­raꞌin yt naku i nug kahato haria pote ti Tupana tiꞌa­tu­ꞌa­piheg sese miꞌiria eweiꞌe eiwo­ꞌope. Taꞌi poꞌog tawa Ieru­sarẽi miaria kai yt naku i nug haria miꞌiria pote Tupana tiꞌa­tu­moma yne eweiꞌe eiwo­ꞌope."

5 Maꞌato pywo pe areꞌe ehepe meiũran ti aru eipe poꞌog eweipap miꞌiria kai poꞌog yt naku i areꞌe. Eiku­ꞌuro hap poꞌog yt ikahu i miꞌiria kuꞌuro hap kai. Katu­pono wuatꞌi eꞌat piat eiku­ꞌuro hap topy­huꞌat yt ikahu hin i. Maꞌato paaꞌe­weiꞌe yt uimohey i hap ete hawyi miꞌi hawyi uimohey haria wo eweikup­teꞌen hawyi waku puo eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe e Iesui tomohey hap pun haria pe.

"

6 Miꞌi hawyi Iesui henoi hãꞌãkap wo iꞌatuepe. — Wẽtup ok so toto tomikoi ypia wato hap kape e. Saꞌa­wyꞌi warana ypia pyꞌa­setpe Wiku yp toĩneꞌen itote hawyi toto mekewat tomikoi Wiku yp kape hawyi toho­ꞌokat Wiku saat toho­ꞌohep hamo. Maꞌato putꞌok­toꞌe hawyi so maꞌato iꞌyhop yn toĩneꞌen itote ihãite kahato. Maꞌato yt kat i haat ipoi hamo. Yt wẽtup i haat toipuẽti tomiꞌu wo."

7 Miꞌi hawyi toikaykay tuwe­wawi teropat hat tomikoi ypia apykok hat — Uhyt e gaꞌatpuat gaꞌatpuat eꞌat ariot saꞌa­wyꞌi meiũwat yp kape uipoi hap kat hamo maꞌato yt kat i atipuẽti te e so. Miꞌi hawyi gaꞌatpo eꞌat iꞌewyte haat hap eꞌat raꞌyn turan ariot i maꞌato iꞌewyte iꞌyhop yn ne atipuẽti yt uipoi hin i uhesyꞌat hawyi. Koran ariot i hawyi heꞌat raꞌyn maꞌato araꞌa­kasa hawyi yt uipoi hin i hat mesuwat uimikoi Wiku yp e. Pyno uhyt etiꞌyppun no meiũwat yp ywyhop mo e. Kat pote uheꞌyi u hat toĩneꞌen maꞌato yt uipoi hat i e. Miꞌi hawyi waku wẽtup i watikoi mesuwat yi aikope toĩneꞌen mesup Wiku yp hap tote e."

8 Mio tã e pote — Yt uhyt e mikoi ypia apykok hat. Yt rat uika­ꞌiwat yt naku i rat wati­ꞌyppun e. Waku watum yi hun kahato tope 12 ewaty pe te sio haat hamuat sio yt ti raꞌyn hap kuap hamo e. Miꞌi hawyi waku watipoi kahato aimipun koꞌi wo e. Waku ahywytip kahato iꞌanam koꞌi miꞌi hawyi weita iun aꞌẽpo koꞌi waku wati­puruk kahato haga etiat e. Miꞌi hawyi arewa­nẽtup irokirẽ wat 12 ewaty hawyi haat aru maꞌato yt haat pote waku wati­pugha e."

9 Pyno 12 ewaty hawyi waku mehĩ eraꞌaipok erahaꞌat sio wakuat sio yt hap kuap hamo e. Maꞌato miꞌi turan yt haat i te raꞌyn pote waku etiꞌyppun uhyt e. Miꞌi mikoi Wiku yp ewy kahato ti eweikup­teꞌen eipe e Iesui. Wẽtup 12 ewaty hawyi ete sio haat rakat ewy sio yt hap ewy eweikup­teꞌen. Maꞌato yt i te ti pote Tupana miꞌyppun wo eweikup­teꞌen e Iesui toꞌy­wania pe yt tomohey i te haria pe.

"

10 Miꞌi hawyi Iesui toĩneꞌen i raꞌyn wẽtup Tupana mõtypot yat pe i raꞌyn miitꞌin muꞌe hamo."

11 Miꞌi tote toĩneꞌen wẽtup ok hary­poria ahiag ipiit piat rakat itote. Iꞌahu kahato 18 anu raꞌyn. Toho­ꞌopot kahato katu­pono ahiag mimo­ꞌahu toĩneꞌen. Iꞌok tũꞌã kahato hap wywo toho­ꞌopot ahiag minug."

12 Iesui tehaꞌat miꞌi hary­poria kape hawyi toikaykay tuwe­wawi. Miꞌi hawyi toꞌe tope — Mana atipok taꞌyn epoꞌi poꞌi hap ahiag minug e. Pyno mana e eꞌahu hap epoꞌi poꞌi hap ewy kahato. Pyno miꞌi hap ewywuat epoꞌi poꞌi hap atiporop taꞌyn e."

13 Miꞌi hawyi tuwe­ponug hawyi iꞌok tũꞌã hap meremo tokosap taꞌyn. Waku hawyi hary­poria toꞌe tehay wepit kahato hap wywo — Waku kahato En Tupana e."

14 Maꞌato Tupana mõtypot yat apykok hat ipyꞌahak kahato Iesui ete katu­pono Iesui timo­hãite mekewat hary­poria yt topotpap i hap eꞌat pe pote. Miꞌi pote toꞌe tomi­mu­ꞌeria pe — Toĩneꞌen wyti 6 eꞌat aipotpap nug hamuat e. Pyno waku 6 eꞌat aiwe­potpap hap turan watikat aimoe­hãite hap maꞌato mesup eꞌat pe yt naku i kahato watikat amoehãite hap e. Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Mehĩ e yt eweꞌeg hin i aikotã typy ehay rakat ewy ereĩneꞌen katu­pono etipotpap kahato tuereto mesuwat eꞌat pe ehũ wewato ahup taꞌat yi kaꞌa pe pote meremo etiõtem hap atikuap e."

15 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Typy hẽku rakat neꞌi wyti en e. Yne eꞌat pe ewete­re­poꞌok ewetioto eihũria iꞌatu­moe­ꞌyꞌu hap kape. Yne eꞌat pe ewete­re­poꞌok yꞌy kape eihũria e Iesui Tupana mõtypot yat apykok hat pe."

16 Pyno mesuwat hary­poria ahaꞌa­seꞌi Aparãu emiariru toĩneꞌen wen maꞌato 18 anu turan ahiag mipoꞌi wo toĩneꞌen aikotã ehũ saity ete hap ewy are. Kat poteĩ pyno yt eweiky­ꞌesat i Aparãu emiariru moehãite hap e. Kat poteĩ — Wãiꞌere mesuwat mana erepoꞌok hap ete yt naku i yt aipotpap i hap eꞌat pe e Iesui."

17 Mio tã e Iesui hawyi wanĩ­kaptia paaꞌi­ꞌa­tuꞌe. Maꞌato iraniaꞌin itotiaria teꞌe­ru­wehum kahato Tupana pe Iesui minug wakuap koꞌi ete.

"

18 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi teran iãꞌãkap wuo maꞌato saꞌa­wyꞌi apoꞌe iꞌatuepe — Aikotã som Tupana topy­huꞌat Miitꞌin Porekuat no hap ete apoꞌe."

19 — Pyno ahetama pe toĩneꞌen iãꞌỹi kurin kahato rakat aimiꞌu mosẽꞌẽ hap Mutata iãꞌỹi watoꞌe. Miꞌi ti kurin kahato wen maꞌato wẽtup ok tikoi toko pe hawyi hẽtyt hawyi meiũran iꞌyp ywaiti kahato raꞌyn ariaꞌyp sese ewy wo raꞌyn toĩneꞌen. Miꞌi hawyi iꞌyp haĩkupy pe weitaria teꞌe­ru­we­soknug naꞌyn iꞌyhop koꞌi og muo. Miꞌi hap ewy ti Tupana topy­huꞌat Morekuat no mesuwat yi tote Mutata iãꞌỹi mikoi hap ewy e Iesui tomi­mu­ꞌeria pe.

"

20 Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe i raꞌyn — Aikotã wyti aru so Tupana topy­huꞌat Miitꞌin porekuat no e hawyi sehay iãꞌãkap wuo toiꞌa­tu­muꞌe i raꞌyn."

21 — Pyno uhytꞌiꞌin aikotã uꞌi nug hap ewy kahato ti aru Tupana topy­huꞌat Morekuat no mesu­wa­ro­tiaria pe e. Aikotã watopag manĩ puk ipyre kape. Miꞌi hawyi wati­ꞌa­pokik manĩ puk ipyre wywo. Miꞌi hawyi wati­ꞌahik hawyi watoiat hawyi meiũran iꞌapo­perup hawyi wati­karay miꞌi hawyi aimiꞌu wo raꞌyn he kahato raꞌyn. Miꞌi hap ewy ti aru Tupana teke aipyꞌa pe tehay wo e. Kurin nakat ewy iꞌapopyt ewy ihay pytkai hawyi ihay tuwe­mo­wato aiwa­nẽtup hawe hawyi meiũran uꞌi he hap ewy wato­py­huꞌat e Iesui itote muꞌap upi tawa wato Ieru­sarẽi kape toto turan.

"

22 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­muꞌe kahato yne tawa hit piaria Tupana ehay wo. Miꞌi hawyi tawa wato Ieru­sarẽi kapiat epuꞌap upiaria toiꞌa­tu­muꞌe kahato Tupana ehay wo."

23 Miꞌi hawyi muꞌap upi wẽtup ok apoꞌe Iesui pe — Urupo­rekuat e karania apuru pyno teꞌe­ro­py­huꞌat Tupana mieha­kye­raꞌat koꞌi wo atipy pe e sio apuru typyꞌi kahato miit sio apuru yt typyꞌi i apoꞌe Iesui pe. Miꞌi hawyi Iesui tiwesat."

24 Waku eweiꞌe eipyꞌa pe — Uito areke teran pãi areke teran an mekewat okenꞌypy yt iwato i rakat ewywuat pe areha­kye­raꞌat hap puẽti hamo waku eweiꞌe at kaꞌap eipyꞌa pe are. Yt naku i — Waku mũki­ꞌite areke eweiꞌe hap ewy eweiꞌe are. Katu­pono meiũran ti aru iꞌatu kahato tuwe­hytꞌok teran atipy pe aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no hap kape wen maꞌato miꞌiria yt tuwe­hytꞌok kuap i katu­pono wehytꞌok hap motꞌi poityꞌi rakaria — Mũki­ꞌite waku areke saꞌa­wyꞌi iꞌatuꞌe pote e haria pote e. Yt kat i typy okenꞌypy atipy kape. Eweikat ro mekewat wẽtup yn okenꞌypy Uiꞌywot kape hap e Iesui tuwepiat."

25 Miꞌi hap eꞌat pe aru — Ereꞌo­ken­hypꞌok to Mimi ereꞌo­ken­hypꞌok to Uhyt iꞌatuꞌe motꞌi kahato uhowawi wen — U pãi yt woro­ho­ꞌokuap kahato i eipe aikope pyi eweiõꞌẽ areꞌe iꞌatuepe aru. Uiꞌyat ri iheg me raꞌyn areꞌe aru. Iheg me sese raꞌyn ni okenꞌypy areꞌe aru — Ereꞌo­ken­hypꞌok o eweiꞌe motꞌi uhepe hawyi e. Waku mesup ereke uhytꞌiꞌin manaꞌin are e Iesui."

26 Miꞌi tote aru okenꞌypke teꞌe­rewak kahato. — Saꞌa­wyꞌi urutenuk kahato ewywo Mimi. Urutu­we­sa­poꞌu kahato kue ewywo Mehĩ iꞌatuꞌe uhepe. Ehay ete ti urutu­we­muꞌe kahato wuatꞌi puo muꞌap upi iꞌatuꞌe aru uhepe."

27 Miꞌi hawyi atiꞌa­tu­wesat — Pywo pe ti rat areꞌe ehepe saꞌa­wyꞌi yt uimohey i pote yt woro­ho­ꞌokuap hin i eipe areꞌe aru. Yt atikuap hin i aikope pywiat eweiõꞌẽ hap areꞌe aru. Eweiwat ro uiꞌya­ty­pepyi pãi katu­pono yt nakuap i nug haria ti eipe areꞌe aru yt tuwe­hytꞌok i haria pe e Iesui."

28 Miꞌi hawyi teꞌe­ruwak popuo teꞌe­ra­ꞌaipok haty turanuat hap ewy iꞌatu­wa­nẽtup hawe iꞌatu­pyꞌa pe kyryꞌet kyryꞌet taꞌatuiãi ete haty kahato iꞌatupiit ete pote. Katu­pono saꞌa­wyꞌi Aparãu yt pya hin i iꞌatukai toĩneꞌen meiẽwat getap we toĩneꞌen. Iꞌewyte Isaki iꞌewyte Iako iꞌewyte saꞌa­wy­ꞌi­wuaria Tupana ehay moherep tukup­teꞌen kahato itote Tupana yat pe ienuk hap ikahu kahato hap tote. Miꞌi haria ewy aru eweikup­teꞌen mekewat woꞌo­kakꞌi haria ewy yt eiwe­hytꞌok teran i mesup yn mote. Meiũran aru Tupana okenꞌypy sakpo eweikup­teꞌen hoꞌopot hap tote yn. Yt eweikup­teꞌen hin i aru uiwywo atipy pe are — Mũki­ꞌite waku wato­mohey eweiꞌe mesup pote e."

29 Maꞌato tuwe­hytꞌok kahato iraniaꞌin ywania. Miꞌi haria ti tuwe­hytꞌok aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no hap tote yt aiꞌy­wania sese hin i pytkai. Tõꞌẽ tõꞌẽ kahato aikope pyi at tuwẽtem hap kaipyi aikope at minꞌe hap kape hawyi at posak kaipyi tõꞌẽ Tupana wywuat tukup­teꞌen hamo. Miꞌi hawyi miꞌiria paaꞌe haria pe — Eiwe­hytꞌok to areꞌe miꞌiria pe maꞌato ehepe ti aru — Eiwe­hytꞌok to yt are hin i e. Uhehamo eweikup­teꞌen mesup uhehay sio waku sio yt hap kape ehewaure toĩneꞌen pytkai mekewat eꞌat wyti aru — Yt woro­ho­ꞌokuap i eipe areꞌe aru Tupana ehamo ehepiat yt uimohey i haria te eipe pote e Iesui yt tomohey i te haria pe."

30 Uiꞌy­wania e eipe ti Tupana ehay kuap yianmiat haria eweikup­teꞌen maꞌato o iraniaꞌin ywania ehewot­ꞌyptia rakaria wyti aru tuwe­hytꞌok eheꞌyianme atipy pe wẽtup ywania pytkai katu­pono uimohey haria tukup­teꞌen miꞌiria aru are maꞌato eipe uhepiat sehay yianmiat kape eweikuap kahato pytkai yt eiwe­hytꞌok teran i mesup okenꞌy­pyke atipy kape e. Miꞌi pote iraniaꞌin tuwe­hytꞌok kakato aru maꞌato eipe yt eweiky­ꞌesat i pote iꞌatu­wat­ꞌymo eiwe­hytꞌok aru are e Iesui toꞌy­wania Iuteuria pe.

"

31 Miꞌi hawyi Tupana ehay enoi haria putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui yatype teꞌe­roꞌe hamo — Erẽtem no meremo meiũpepyi iꞌatuꞌe katu­pono morekuat Eroti wyti eꞌauka teran moityꞌi raꞌyn Uhyt iꞌatuꞌe Iesui pe."

32 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Morekuat Eroti ti awahuru ewywuat uiwa­nẽtup hawe katu­pono woꞌo­ꞌauka teran hat miꞌi miit areꞌe. Miꞌi hawyi eweiwat ro Eroti kape hawyi ehenoi uiꞌe hap tope — Uito ti meiũ ahiagnia atusopo kahato hat raꞌyn iꞌewyte atiꞌa­tu­moe­hãite kahato iꞌahu rakaria mũki­ꞌite ti aru iꞌewyte atunug atunug wakuat uipot­moe­hãite hap koꞌi uhewyry hap upi e. Miꞌi hawyi mũki­ꞌite eꞌihotꞌok hawyi ti aru waku yne raꞌyn uiminug koꞌi miꞌi hawyi waku yne hawyi areto e."

33 Mesup eꞌat pe uipotpap teran miitꞌin moehãite hap ete hawyi mũki­ꞌite iꞌewyte uipotpap teran hawyi mũki­ꞌite eꞌihotꞌok hawyi toran naꞌyn uipotpap hap mesuwe katu­pono uiꞌauka hap eꞌat aru putꞌokꞌe raꞌyn are. Maꞌato mesup eꞌat pe waku te arepotpap waku uhewyry mesuwe iꞌewyte mũki­ꞌite waku ti wy. Maꞌato eꞌihotꞌok toran naꞌyn uipotpap hap toran naꞌyn. Katu­pono uiꞌauka hap eꞌat yt pya hin i raꞌyn waku eweiꞌe mekewat Eroti pe awahuru ewywuat pe. Miꞌi hawyi iꞌewyte wẽtup ewehenoi tope — Yne saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep haria topap kahato tawa Ieru­sarẽi me iꞌewyte Uito Tupana Mipo­ꞌoro Tehay Moherep Hanuat yt naku i pyno wẽtup tawa pe uiꞌauka hap e. Iꞌewtye Uito atiky­ꞌesat saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana mipo­ꞌoro koꞌi atuꞌuka hap tote te uiku­ꞌuro hap uhyt eweiꞌe o miowat uiꞌe hap ewehenoi mekewat awahuru pe e.

"

34 Miꞌi hawyi Iesui tuwak toꞌy­wania kyꞌewi tomohey hap pun haria pote. — Tawa Ieru­sarẽi miaria e yt eweiweꞌeg hin i eiperia katu­pono Tupana mipo­ꞌo­roria auka haria eipe e. Ihay moherep haria eweiꞌa­tu­ꞌuka haꞌa­wyte nu koꞌi wo e. Eweiꞌa­tu­ꞌakit kahato i ti Tupana mipo­ꞌoro koꞌi e. Miꞌi hap ewy Uito wy woro­ho­ꞌo­kyꞌe eipe pytkai — Eweiõꞌẽ ro eweiõꞌẽ ro uhowawi are yn pytkai akotã waipaka ty tiꞌa­tu­kaykay tomẽ­pytꞌin koꞌi hap ewy woro­ho­ꞌo­kaykay kahato eipe — Eweiõꞌẽ ro eweiõꞌẽ ro uhowawi are kahato waipaka waryꞌi imẽpyt rakat ewy maꞌato ti — Yt yt yt eweiꞌe uhepe piku piku koꞌi ewy. Uipo­pesap ywytꞌok­pype are waipaka ewy maꞌato — Yt rat eweiꞌe uhepe e Iesui tawa wato Ieru­sarẽi piaria pe tuwak turan."

35 Are pãi miꞌi hawyi ti aru eiweran eweipy­huꞌat areto hawyi. Yt eweiꞌa­kasa hin i uhowawi aru maꞌato meiũran ti aru esaipe­piaria aiꞌy­wania Iuteuria — Waku kahato Tupana Mipo­ꞌoro Sese Aheha­kye­raꞌat hat iꞌatuꞌe aru uhetiat pe hawyi miꞌi hap eꞌat pe aru araꞌaipok ehowawi i raꞌyn e Iesui tuwak hawuo. Maꞌato mesup yt uimohey hin i eipe pote eweikup­teꞌen aru aikotã aiꞌyat ikahu rakat yt uwe i miit wywo rakat ewy iꞌanam kahato gaꞌapy mihik pe tawa Ieru­sarẽi toĩneꞌen motꞌi are. Miꞌi hawyi eiꞌyat mesuwe yt kat i eipe yt uwe i hawyi are. Maꞌato meiũran ti aru — Miꞌi Miit waku kahato Aipo­rekuat no eweiꞌe uhepiat hawyi mekewat eꞌat pe iraniaꞌin ewy waku puo eweikup­teꞌen Tupana ywania wo i raꞌyn maꞌato mesup te yt e Iesui toꞌy­wania pe yt tomohey teran i te haria pe.

"

14

1 Miꞌi hawyi yt iꞌatu­potpap i hap eꞌat pe putꞌokꞌe itote Tupana mõtypot yat pyi wẽtup getap kape Iesui toto Tupana mõtypot yat piaria apykok hat yat kape toto. Itote iꞌatu kahato nagnia ehay enoi haria. Itote Iesui taꞌapyk tenuk iꞌatu­ꞌakag wywo hamo. Miꞌi hap kape teꞌe­ra­haꞌat kahato Iesui kape. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato Iesui tiꞌa­parap hap sio Iesui ipotpap yt iꞌatu­potpap i hap eꞌat miitꞌin moehãite hap ete sio yt iꞌatuꞌe."

2 Katu­pono itote ti toĩneꞌen ihainia iꞌahu kahato rakat ipiit puk takat. Miꞌi pote teꞌe­ra­haꞌat kahato sio apuru Iesui timoe­hãite sio yt aipotpap i hap eꞌat pe taꞌa­tue­ro­mõ­pusu teran haype."

3 Miꞌi hap Iesui tikuap tuwe­kaipyi miꞌi hawyi toꞌe — Eiperia ti eweikuap kahato wãiꞌe hap koꞌi yt naku i mesup eꞌat pe mio tã watunug hap koꞌi. Taꞌi aheꞌa­seꞌi Musei wãiꞌe hap koꞌi kuap kahato haria eipe pote apoꞌare teran ehepe — Waku apo miitꞌin moehãite hap watunug Tupana mõtypot eꞌat pe sio yt e. Uiwesat ro e Iesui woꞌo­muꞌe haria akag me."

4 Maꞌato yt taꞌa­tu­wesat teran i katu­pono iꞌatu­py­ꞌahak Iesui ete. Miꞌi hawyi Iesui tipo­pytyk ipiit puk takat ipo ete. Miꞌi hawyi tuwe­ponug ipiit puk takat ete pote meremo ipiit ihãite i raꞌyn topy­huꞌat. Miꞌi hawyi ipohep ipiit ete pyi — Pyno waku raꞌyn eete mehĩ e. Waku ereto i ro eꞌyat kape e."

5 Toto hawyi Iesui tuwe­morem itotiaria ewawi — Eiperia eipotpap kahato yt motpap i hap eꞌat pe e. Woro­ho­ꞌokuap eipe. Eihũ wewato ahup taꞌat yi kaꞌa pe yꞌy pe hap enõtem hap ete eipotpap miꞌi hap eꞌat pe pywo are sio yt. Taꞌi pywo ti are e miꞌi tã ti ewetunug yt naku i aipotpap e hap eꞌat pe. Miꞌi pytkai kan hamo uimohit teran mesuwat eꞌat piat miit moehãite hap upi e."

6 Miꞌi hawyi yt taꞌa­tu­wesat kuap i kahato Iesui.

"

7 Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­muꞌe i tehay iãꞌãkap wo Iesui katu­pono toikuap itotiaria teꞌe­ru­we­mo­wato hap pote. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat morekuat eꞌypa­rakai totiat taꞌa­tu­ꞌapyk ienuk hap eꞌat turan — Uito poꞌog torania kai taꞌa­tuꞌe hap moherep teran haype iꞌewyte taꞌa­tue­sokpe ikahu kahato hap ete taꞌa­tu­ꞌapyk hap tote. Morekuat eꞌokipy tote teꞌe­renuk teran. Yt teꞌe­renuk teran i iraniaꞌin miitꞌin emiit wywo."

8 Miꞌiria pe Iesui toꞌe — Uhytꞌiꞌin manaꞌin karãpeĩ more­kuaria eikaykay ienuk hap kape turan o yt eiwo­ꞌo­ꞌapyk teiꞌo iwatoꞌin nakaria eꞌamyap tote eiwe­mo­wato haype hap e. Pyno poꞌog waku paaꞌe haria wo yn itote eweikup­teꞌen. Maꞌato eweiꞌapyk more­kuaria ewy turanuat putꞌokꞌe wẽtup ok poꞌog iwato rakat eikawiat hat."

9 Miꞌi hawyi aru ienuk hap kaꞌiwat toꞌe aru ehepe — Apuete uhyt mana etum no eꞌamyap meiũwat uiwy pe e aru. Miꞌi hawyi eraꞌapyk kuepe e aru. Miꞌi pote aru eiwe­mõti hap kahato topy­huꞌat ehete e. Miꞌi hawyi ienuk hap eꞌat pe eremõti kahato yi tote apyk pe eraꞌapyk hawyi e."

10 Miꞌi pote woro­ho­ꞌo­nãpin teran uhytꞌiꞌin manaꞌin. Karãpe aikaykay ienuk hap kape turan waku wata­ꞌapyk yt uwe mikuap i yatype. Miꞌi pote aru ienuk kaꞌiwat tut ahowawi hawyi — Poꞌog waku morekuat amyap tote ro eraꞌapyk mana uhyt e aru ahepe. Miꞌi hawyi aiwe­mõ­typot hap itote topy­huꞌat. Iꞌewyte aru itotiaria aikuap taꞌyn more­kuaria mimõ­typot no watoĩ­neꞌen hap are."

11 Katu­pono mio tã e ehowawi AheTupana — Wemo­wato haria mohit hano areĩneꞌen e. Maꞌato wemohit haria mõtypot hano areĩneꞌen e."

12 Miꞌi hawyi tuwe­morem hawyi Iesui toꞌe i ienuk kaꞌi­waria pe — Uhytꞌiꞌin manaꞌin e karãpe ienuk hap iwato rakat watunug teran yt naku i wati­ꞌa­tu­kaykay ienuk hap kape aika­tu­wyria aiwy­riaꞌin iwatoꞌin nakaria are. Poꞌog waku watu­wẽka ienuk kape yt uwe mikuap i koꞌi hesyꞌat rakaria hatek takaria katu­pono miꞌi haria yt aikaykay kuap i aru taꞌa­tuenuk hap kape yt hekat rakaria i pote. Maꞌato aiwy­riaꞌin hekat rakaria yn wati­ꞌa­tu­kaykay pote meiũran iꞌewyte aikaykay taꞌa­tuenuk wato hap kape. Yt naku i — Waku atikaykay uiwy­riaꞌin hekat rakaria uiꞌyat kape ienuk hamo katu­pono atiꞌa­tupoi hawyi iꞌewyte wyti aru uikaykay iꞌatuꞌyat kape iꞌatu­miꞌu u hamo yt naku i watoꞌe aiwa­nẽtup hawe wati­ꞌa­tu­kaykay miitꞌin ehenuk hap kape turan."

13 Poꞌog waku watoꞌe aiwa­nẽtup hawe — Waku poꞌog atiꞌa­tu­kaykay uiꞌyat kape tenuk hamo hatek sese rakaria ipiit saꞌag nakaria ipy saꞌag nakaria poꞌog waku watoꞌe. Waku yt ihapytig i rakaria yt miitꞌin mikyꞌe koꞌi i atiꞌa­tu­kaykay uiꞌyat kape ienuk hamo poꞌog waku watoꞌe are."

14 Pyno miꞌi tã watunug hawyi Tupana meremo tikuap ahegyiꞌat hap hawyi wy ti aru meremo aru Tupana aikaykay tomi­mõ­typot koꞌi wo wato­py­huꞌat aipoi hamo toenuk wato hap kape e. Katu­pono hatek takaria kyꞌe haria wo watoĩ­neꞌen Tupana ewywuat pote. Miꞌi hawyi eweinõꞌẽ eiku­ꞌuro hap pyi miꞌi hawyi aru taꞌaipok kahato ehowawi mekewat miꞌu eimiium hap satek takaria piat enuk wato nug hap saꞌup Tupana po pyi atipy pe e Iesui.

"

15 Miꞌi hawyi wẽtup ok miit itote ihay kahato Iesui kape tenuk hap yparakai totepyi — Ikahu kahato tig ehay e. Urumuꞌe kahato En. Pywo aru meiũran meimuẽwat ienuk haria iꞌatu­wepit kahato Tupana yparakai henuk hap tote e. Taꞌi Tupana putꞌokꞌe Morekuat no hap eꞌat pe ienuk hap aimo­wepit kahato hap aru toĩneꞌen e."

16 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Pywo ti rat mehĩ wen maꞌato ti mesup taꞌyn Tupana tiꞌa­tu­kaykay tenuk wato hap kape maꞌato miꞌi pytkai miitꞌin yt tuwat teran i e. Pyno ahenoi ehepe miꞌi iãꞌãkap wuo. Wẽtup eꞌat pe so hekat kahato rakat tiꞌa­tu­kaykay kahato tominug ienuk hap iwato kahato rakat kape. Katu­pono Miꞌi Miit miitꞌin Potypot nuat ieĩneꞌen hat."

17 Miꞌi hawyi tuwehay poꞌoro kahato miitꞌin typyꞌi rakaria kape — Eweiõꞌẽ ro eweiõꞌẽ ro waku raꞌyn aimiꞌu ikãꞌã raꞌyn iwato kahato rakat waku raꞌyn eweiõꞌẽ mesuwe katu­pono yparakai tote raꞌyn aimiꞌu wuat aimo­wepit hap e. Iꞌewyte ahesapo hy waku raꞌyn wy e. Uꞌi he kahato rakat toĩneꞌen e. Pyno eweiõꞌẽ ro e. Waku raꞌyn eweiõꞌẽ ro uiwy­riaꞌin e. Pyno waku eweiꞌe ro iraniaꞌin me uiwy­riaꞌin me e teꞌe­ropat haria tehay enoi haria pe e. Miꞌi hawyi tuwat. — Aimiꞌu raꞌyn iꞌatuꞌe."

18 Maꞌato — Apu i ete iꞌatuꞌe. Yt naku i te mesup areto e. Etikuap kat pote yt uipo­hepap i te mesup katu­pono atipuẽti raꞌyn mesup yi wakuat uiweko nug hamuat e. Katu­pono mesup taꞌyn ti areto hamuat mekewat yi hun kapiat uiꞌa­kasa uiweko nug hamuat hap kape e. Miꞌi tote ti ikahu kahato. Pyno waku ereꞌe morekuat pe — Yt areto kuap enuk hap ikahu rakat kape e morekuat potpo­ꞌoro pe."

19 Miꞌi hawyi wẽtup ok pe i — Toꞌiro morekuat enuk hap kape mehĩ e. Waku raꞌyn e. Ikahu kahato tig itote e. Miꞌi pote — Waku mehĩ e wen maꞌato ti mesup te yt areto kuap i e yt uipo­hepap i te mesup. Etikuap kat pote. Naꞌatpo atikyiꞌat 5 wewato ahup miꞌi pote mesup areto uiꞌa­kasa hamo waku sio uimi­kyiꞌat koꞌi sio yt hap kuap hamo. Sio iꞌatue­saika uheꞌyara ekyi yi totiat hamo sio yt. Miꞌi hap koꞌi ete ti yt uipo­hepap i e. Pyno miꞌi pote ereꞌe o morekuat pe — Areto teran wen waku kahato hap kape maꞌato yt areto kuap i. Pyno waure wo o morekuat toĩneꞌen uikai mehĩ e."

20 Miꞌi hawyi wẽtup ok morekuat wy ok yat pe teke hawyi — Aimꞌu raꞌyn mehĩ e. Ikahu kahato tig morekuat yat pe e. Iwato kahato tig ahenuk hap e. Pyno toꞌiro mehĩ e. Miꞌi hawyi toiwesat — Pyno waku areto teran ni maꞌato ti yt uipo­hepap i te koitywy morekuat enuk hap kape e. Etikuap kat pote e. Gaꞌatpo atipuẽti uheha­ryꞌi ikahu rakat miꞌi pote areĩneꞌen mesup iwywo e. Pyno waku ereꞌe morekuat pe — Waure wo soke ereĩneꞌen ere morekuat pe kat pote ti yt uipo­hepap i te. Mesup uheha­ryꞌi mowepit hap ete areĩneꞌen e. Miꞌi hap ete areĩneꞌen mesup e."

21 Miꞌi hawyi heropat haria teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn morekuat kape — Yt tõꞌẽ i wyti ewyriaꞌin uhyt teꞌe­roꞌe hamo. Miꞌi hawyi toikuap yne raꞌyn iꞌatuꞌe hap — Yt uipo­hepap i te mesup e haria yn aimi­kaykay koꞌi iꞌatuꞌe hawyi morekuat ipyꞌahak kahato iꞌatuete hawyi toꞌe tomi­po­ꞌo­roria pe — Pyno eweiwat i ro wuatꞌi muꞌap wato upi wuatꞌi muꞌap hit koꞌi upi. Miꞌi hap upi eweiꞌa­tu­kaykay wuatꞌi haky­ꞌeꞌi rakaria hatek takaria uhenuk hap kape e. Waku eweiꞌa­tu­kaykay yne tawa wato piaria yt hekat rakaria i yt ipy kahato rakaria i yt ipo kahato rakaria i yt ihapytig i rakaria yt hewyry kuap i rakaria ipiit saꞌag saꞌag nakaria yt uwe mikyꞌe i koꞌi miꞌiria meikowo henuk hap kape eweiꞌa­tu­kaykay ro e morekuat teropat haria pe."

22 Miꞌi hawyi tuwat hawyi taꞌa­tu­ꞌa­tu­kaykay yne miitꞌin yt iwatoꞌin nakaria i yt uwe mikyꞌe i koꞌi morekuat enuk wato hap kape. Miꞌiria tõꞌẽ tõꞌẽ kahato howawi. Miꞌi hap kaipyi teꞌe­ra­ꞌaipok i raꞌyn ihay moherep haria morekuat kape. — Urutunug naꞌyn ni emiky­ꞌesat ewy mehĩ iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi tõꞌẽ emikaykay koꞌi iꞌatuꞌe. Typyꞌi kahato ti wen enuk hap tote tukup­teꞌen mesup maꞌato miꞌi pytkai emiꞌu iwato kahato pote yt taꞌa­tuꞌu kuap i yne iꞌatuꞌe."

23 Miꞌi pote morekuat toꞌe — Are pãi e pyno waku eweiwat i ro yne yꞌy hit i koꞌi upiat gupteꞌen haria kape e. Yne tawa hit tawa hit koꞌi kape gaꞌapy piaria kape e. Miꞌiria etiꞌa­tu­kaykay meikowo hamo e. Katu­pono ti atiky­ꞌesat uiꞌyat pytꞌat nug yne miitꞌin miat hap e. Atiky­ꞌesat nyti hikꞌe miitꞌin no uiꞌyat hap e."

24 Saꞌa­wy­ꞌi­wuaria uimi­kaykay koꞌiria uimõ­py­ꞌahak kahato uiwy­riaꞌin sese miꞌiria uiꞌy­wania pytkai yt tõꞌẽ i. Pywo pe ti rat areꞌe pyno yt karãpe i aru miꞌiria teꞌe­renuk uimiꞌu wakuat rakat ete. Yt taꞌa­tukuap i aru he hap. Yt wẽtup ok i raꞌyn ti teke kuap irane uhenuk hawe uimi­kaykay saꞌa­wy­ꞌi­wuaria koꞌi e morekuat topot­po­ꞌo­roria tehay enoi haria pe. Miꞌi hap ewy ti miitꞌin tukup­teꞌen mesup e Iesui. Tupana tiꞌa­tu­kaykay kahato koran te tenuk wato kahato hap kape e Iesui yt tehay mohey i haria pe.

"

25 Miꞌi hawyi Iesui toto i raꞌyn hawyi typyꞌi rakaria miitꞌin tuwat tuwat raꞌyn hupi. Miꞌi hawyi tuwe­sai­peꞌok toupiat õꞌẽ haria muꞌe hamo."

26 Eweipy­huꞌat teran uipot­po­ꞌo­roria uhemiit sese wo miꞌi pote woro­ho­ꞌo­ky­ꞌesat kahato. Miꞌi pote ahenoi aikotã aikotã eweikup­teꞌen uhemiit sese wo hap uimi­ky­ꞌesat ewywuat nug hap e. Uhupi ereto hap etiky­ꞌesat pote eweitoiat yne eimi­ky­ꞌesat e. Miꞌi hawyi poꞌog uikyꞌe eiwat eꞌywot kai ety kai eharyꞌi kai eheꞌaito kai eimẽ­pytꞌin kai eheykeꞌet kai eheywyt kai ehesa­kiꞌyt kai eiky­pyꞌyt kai eheinyt kai iꞌewyte eiwe­kyꞌe hap kai uikyꞌe uimi­ky­ꞌesat nug hap poꞌog eimi­ky­ꞌesat koꞌi nug hap kai. Miꞌi hawyi eweiꞌe — Uiku­ꞌuro pote uiku­ꞌuro maꞌato areto eupi eweiꞌe uhepe miꞌi hawyi miꞌi hap yn waku uhemiit no."

27 Maꞌato eweikenꞌẽ eiku­ꞌuro hap pupi pote miꞌi pote ariaꞌyp posak ete eiku­ꞌuro hap uiꞌewy e hap yt eweiky­ꞌesat i. Miꞌi hawyi yt eweiwat kuap i uhupi uhemiitꞌin sese wo uipot­po­ꞌo­roria wo e."

28 Pyno ahenoi hãꞌãkap wo aikotã waku hap. Pyno so wẽtup ok surara akag tunug neran ywaiti rakat toꞌyat. Tuꞌuka teran itote pywiat hap moryꞌa wywuat hap. Miꞌi hawyi tutunug hap eꞌyianme ti ipotpap kahato miwan ete karania upi miꞌi hap nug hamuat hap ete karania eꞌat temiitꞌin poi hamuat hap ete karania upi nu wato kyiꞌat hap ete karania upi haꞌup nug hap ete sio tekat putꞌokꞌe inug hamo sio yt hap kuap hamo."

29 Miꞌi hawyi tuwepe toꞌe — Pyno uiweꞌeg wo mesuwat nug hap ete e. Yt naku i atunug wẽtup ipatꞌok yn e. Waku atunug yne e. Maꞌato ahaꞌa­wynug hap yn mote miꞌi hawyi uhekat yt putꞌokꞌe i raꞌyn hawyi miitꞌin miky­ryꞌi areĩneꞌen aru e. Pyno yt atiky­ꞌesat i miꞌi tã pote waku atikuap saꞌa­wyꞌi sio uhekat putꞌokꞌe uiꞌyat ywaiti nug hamo e tuwepe."

30 Pyno waku atunug yne kahato miꞌi pote yn miitꞌin mimõ­typot no areĩneꞌen kuap e. Katu­pono atimo­waku yne kahato maꞌato yt pote ten toꞌo­ky­ryꞌi kahato uiminug ipatꞌok hap ete e. Pyno miꞌi iãꞌãkap ewy kahato eweikup­teꞌen uhemiit no teran eweikup­teꞌen mote. Waku eweiwekuap ti sio pytꞌok­ꞌe­weiꞌe inug hamo hap ete sio yt hap kuap hamo. Miꞌi hawyi waku eweiwat uhupi e Iesui itotiaria pe — Urutuwat teran ehupi e haria pe."

31 Pyno wẽtup iãꞌãkap i ahenoi ehepe e. Pyno saꞌa­wyꞌi so wẽtup tawa porekuat toꞌe tuwepe — Pyno atimoma teran iraniaꞌin ywania uhewa­nĩ­kaptia uhesu­ra­raꞌin wywo e tuwepe tuwa­nẽtup so e Iesui. Miꞌi hawyi maꞌato yt atikuap i uhesu­ra­raꞌin imoma hamo sio putꞌokꞌe sio yt e so. Katu­pono uhesu­ra­raꞌin sok 10000 surara yn maꞌato uhesu­ra­raꞌin kai maꞌato uhewa­nĩ­kat­ptia esura­raꞌin 20000 hap ewy tukup­teꞌen e. Miꞌi hawyi morekuat tiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi tonãpin hat surara akag iweꞌeg kahato rakat — Waku apo watuwat uhesu­ra­raꞌin nywo uhewa­nĩ­kaptia moma hamo e sio apo yt e."

32 Katu­pono ti uhewa­nĩ­kaptia tõꞌẽ kahato ahetawa moma hamo 20000 sura­raꞌin wywo maꞌato aiwat ahesu­ra­raꞌin 10000 surara yn tukup­teꞌen e. Miꞌi pote atikuap teran waku watuwat sio yt hap e. Maꞌato yt naku i eweiꞌe pote woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro eipe uhehay wywo iꞌatue­wawi iꞌatu­po­re­kuaria kape e. Miꞌi hawyi waku watum ahekat aiwo­ꞌo­wese hap nug hamuat e so mekewat morekat tesu­rara akag me e Iesui tehay iãꞌãkap hawe itotiat — Urutuwat teran ehupi e haria pe."

33 Pyno mesuwat uhehay iãꞌãkap wuo ahenoi teran ehepe aikotã waku eweiwat uhupi hap uhemiitꞌin sese wanuat hap. Pyno waku miꞌi hap ewy heꞌyian­mete eiwe­wa­nẽtup niatpo kahato eito uhupiat hap ete e. Katu­pono pywo ti uwe uwe uhupi toto uwe uwe toto teran uhupi waku miꞌi hat tuwa­nẽtup kahato — Atunug aru uika­ꞌiwat miky­ꞌesat ewy yn e. Pyno miꞌi hawyi uiat uimi­ky­ꞌesat atiwaure yne uiminug neran hap koꞌi hawyi waku eweiꞌe eweiwat teran uipot­po­ꞌo­roria waku maꞌato yt mio tã eweiꞌe i eiwat teran uhupiat hap ete pote yt karãpe i waku eweikup­teꞌen uhemiit no uipotpap nug hamo e Iesui areto teran ehupi e haria pe.

"

34 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Ewetum no ehewaure kaꞌa uhepe uiwy­riaꞌin e katu­pono uhehay pywo kahato pe areꞌe ehepe e. Yt uheso i rat eiperia aikotã ukyt ewy eweikup­teꞌen uipot­po­ꞌo­roria sese eweikup­teꞌen hawyi e. Ukyt waku kahato aimiꞌu apopyt no. Miꞌi hawyi hẽꞌẽ kahato waku kahato aimiꞌu mosẽꞌẽ hamo ukyt waku kahato e. Maꞌato toĩneꞌen ukyt yt he rakat i mesu­wa­rote uhemiit yt kan hamo i ewywuat katu­pono ukyt nop takat ewywuano tukup­teꞌen hawyi yt hẽꞌẽ hin i pote yt he i hap ewywuat hawyi yt kat hamo i e."

35 Ukyt yt hẽꞌẽ i rakat ti yt kat hamo i e. Yt naku i wy aimikoi ete katu­pono aimikoi auka hap topy­huꞌat e. Pyno ukyt nop takat yt kat hamo i miꞌi pote miitꞌin mipugha muꞌap tote ahetama pe hawyi miitꞌin miꞌakit akit no toĩneꞌen muꞌap tote e. Miꞌi hap ewy uhemiit yt he kahato rakat i ewy e. Pyno eiwa­nẽtup o uhehay mio wuat kape uiwy­riaꞌin e. Ehewaure kaꞌa apypok kahato uhehay kape e Iesui toupiat wat haria pe muꞌap upi.

"

15

1 Wẽtup eꞌat pe putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe kahato Iesui ete yt nakuaria i sese koꞌi. Taꞌa­tukuap teran ihay haype. Iraniaꞌin tukup­teꞌen itote sero­ꞌokꞌe haria ewywuat katu­pono miꞌiria muꞌap pyhyp haria. Miꞌiria ti wuatꞌi kaipyi taꞌa­tu­ky­ꞌesat saꞌup ikokaꞌat hap hawyi. Miꞌi saꞌup taꞌatuium more­kuaria pe Iuteu ywania ewanĩ­kaptia pe maꞌato yt taꞌatuium i yne saꞌup katu­pono saꞌup poꞌog more­kuaria miky­ꞌesat hap ok tã taꞌa­tusat miitꞌin kaipyi hawyi taꞌa­tu­patꞌok hawyi saꞌup iwato taꞌa­tu­te­roꞌok taꞌa­tue­wanuat. Miꞌi pote yt uwe miky­ꞌesat i koꞌi miꞌiria tukup­teꞌen."

2 Miꞌiria Iesui tiꞌa­tu­muꞌe kahato Tupana ete. Miꞌi hawyi Tupana mõtypot yat akag koꞌi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe itote hawyi teꞌe­roꞌe — Kat poteĩ Iesui ihay yt nakuaria i wywo iꞌatuꞌe. Yt naku i ti miꞌi tã watunug iꞌatuꞌe. Iꞌewyte Tupana ehay wan haria putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe itote wy. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mohit kahato Iesui — Kat poteĩ Iesui tenuk yt nakuat i sese wywo iꞌatuꞌe. Yt Tupana miky­ꞌesat ewy i Iesui tunug iꞌatuꞌe toꞌope."

3 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­morem Tupana mõtypot yat apykok haria akag koꞌi kape hawyi toꞌe iꞌatuepe — Uhytꞌiꞌin e woro­ho­ꞌo­muꞌe teran sehay hãꞌãkap wuo kat poteĩ Tupana tiꞌa­tu­kyꞌe kahato yt nakuaria i hap ete."

4 Pyno so wẽtup ok toĩneꞌen tohũ 100 Uweuria rakat apykok hat e. Miꞌi hat so wẽtup eꞌat pe toiꞌa­tu­mo­rania kahato tohũria hawyi toipuẽti 99 yn tohũria itote hawyi toꞌe — Are pãi wẽtup uihũ sig hoꞌo­wasat pãi e. Miꞌi hawyi so aikotã som atipuẽti aru uihũ howasat rakat ehakye­raꞌat hamo e. Miꞌi hawyi so tohok­ꞌiwat 99 rakat iꞌatuenuk hap tote. Miꞌi rokirẽ toto tohũ hoꞌo­wasat rakat kat hamo. Miꞌi hawyi so hoꞌo­wasat rakat kat hap ete yt ipohep hin i e."

5 Miꞌi tusoke ti toipuẽti raꞌyn tohũ hoꞌo­wasat hap tote. Miꞌi hawyi totat hawyi tohupit hawyi toterut i raꞌyn toꞌyat kape e. Miꞌi hat so miꞌi hawyi iwepit kahato tohũ wẽtup ok takat puẽti hap ete wẽtup yn hoꞌo­wasat rakat puẽti hap ete 99 ihũria yt hoꞌo­wasat rakaria i pytkai e."

6 Miꞌi hawyi putꞌok­toꞌe toꞌyat piat hawyi towy­riaꞌin toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi tuwepit haypiat iꞌatupoi hamo hawyi toꞌe iꞌatuepe — Koitywy uiwepit hap eꞌat pe katu­pono uihũ hoꞌo­wasat rakat atipuẽti i raꞌyn e. Pyno toꞌiro watenuk toꞌiro wate­sa­poꞌu pyno waku aiwepit miꞌi hap ete e teka­tu­wyria pe e Iesui henoi hãꞌãkap wuo itote."

7 Miꞌi hawyi tomohey haria pe Iesui toꞌe — Taꞌi karãpe aihũ wati­puẽti hoꞌo­wasat rakat aimo­wepit kahato hap toĩneꞌen e. Miꞌi hap ewy kahato ti Tupana toĩneꞌen wẽtup ok miit hoꞌo­wasat rakat toipuẽti hawyi tuwe­mo­wepit kahato e. Pyno toiky­ꞌesat kahato ti yt nakuaria i aipok tewawiat hap e. Toiky­ꞌesat kahato miitꞌin waure wo toĩneꞌen neran taꞌa­tu­minug saꞌag koꞌi hap etiat hap e. Karãpe hoꞌo­wasat rakat wẽtup ok toipuẽti hawyi atipy piaria iꞌatu­wepit kahato Tupana wywo e. Ienuk hap iwato kahato taꞌa­tunug hap ewy e. Mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat poꞌog yt nakuat i wemorem naꞌyn Tupana ewawiat hap imowepit kahato e. Iꞌewyte tukup­teꞌen 99 rakaria ewywuaria miꞌiria ti — Uruto wakuaria e haria ewywuaria tukup­teꞌen — Yt karãpe i uruto hoꞌo­wasat rakaria wo e haria. Uruto hãpyk sese rakaria iꞌatuꞌe. Miꞌi hap ewywuaria tukup­teꞌen 99 rakaria ewy uhehay iãꞌãkap hawuo e. Tupana tiꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato yne tohũria maꞌato wẽtup ok hoꞌo­wasat raꞌyn hawyi toikat kahato miꞌi hat e. Yt waure hin i hoꞌo­wasat hap ete e. Miꞌi hat puẽti hap hawyi poꞌog iwepit iraniaꞌin kai e Iesui — Kat pote pãi etiꞌa­tu­muꞌe yt nakuat i rakaria ehay uhyt e haria pe.

"

8 Miꞌi hawyi wẽtup i ahenoi teran hãꞌãkap wuo e Iesui. Ahetama pe ti ihainiaꞌin tum hary­po­riaꞌin me — Woro­ky­ꞌesat en uheha­ryꞌi wo pote atum epe mesuwat wahi 10 a imehit rakat Uru kawiat atum naꞌyn haꞌup ekyiꞌat hamuat e hap moherep hamo hap ewy taꞌa­tunug ahetama pe e. Miꞌi hap ewywuat wẽtup a taꞌat hewahi pyi hawyi toikat kahato hary­poria ahetama piat hawyi wãtymꞌi turan mote meremo teꞌaria uhu miꞌi hawyi toikat toꞌyat pe. Yt toipuẽti i hawyi tohy­wytip toꞌyat hawyi yi perup we toikat kahato mekewat iꞌa mehit rakat at hat teꞌaito wuat miium tesaꞌup wote howoity kahato rakat wahi iꞌa mehit rakat e."

9 Miꞌi hawyi toipuẽti raꞌyn hawyi hary­poria iwepit kahato torania i raꞌyn 10 a rakat hawyi e. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­kaykay raꞌyn towy­riaꞌin hary­po­riaꞌin tuwe­wawi miꞌiria pe — Toꞌiro watenuk wate­sa­poꞌu e katu­pono mesup eꞌat uiwepit hap sese toĩneꞌen katu­pono saꞌa­wy­ꞌiwuat uheꞌaito miium uheha­ryꞌi wuat e hap 10 a rakat wẽtup atipun nakat atipuẽti hawyi e."

10 Miꞌi hawyi toꞌe i itotiaria — Uruto poꞌog e haria pe. — Taꞌi yt uheso hin i ti uhytꞌiꞌin manaꞌin e. Aikotã hary­poria tipuẽti tewahi tomipun hawyi tuwehum iwepit kahato hap ewy ti Tupana hoꞌo­wasat rakat aipok towawiat hap ete tuwehum kahato e. Toiꞌa­tu­kaykay atipy piaria hawyi — Toꞌiro aiwepit e katu­pono wẽtup ok miit taꞌaipok uhowawi hoꞌo­wasat rakat itote e yt naku i sese nug haria miꞌiria pytkai e. Miꞌi hap ewy ti areĩneꞌen yt nakuaria i muꞌe hamo yt eimi­ky­ꞌesat ewy i pytkai e. Katu­pono Tupana tiky­ꞌesat miꞌiria aipok tuwe­wawiat hap pote e Iesui.

"

11 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Pyno wẽtup iãꞌãkap i ahenoi Tupana tiky­ꞌesat kahato yt naku i nug haria aipok hap tuwe­wawiat hap ete. Saꞌa­wyꞌi so wẽtup ok ihainia typy ok haꞌyru rakat toĩneꞌen. Miꞌi iꞌatu­ꞌywot waku kahato rakat."

12 Miꞌi hat so wẽtup ok haꞌyru watꞌypꞌi toꞌe toꞌywot pe — Papai yt atiky­ꞌesat i epowatꞌyp ekuꞌuro turan hawyi e maꞌato mesup taꞌyn atiky­ꞌesat e. Pyno etipatꞌok o kat koꞌi kat koꞌi uhepe epowatꞌyp uiat e katu­pono uhewyry teran wyti Papai e. Miꞌi pote toimõꞌẽ raꞌyn tekat koꞌi toku­ꞌuro hap owakai e. Miꞌi hawyi so wẽtup eꞌat hawyi — Pyno areto raꞌyn Papai e so."

13 Miꞌi hawyi toꞌywot miium tohytmoi yne toꞌyara wato pe hawyi toto e. Iwato kahato totioto toꞌywot ekat hawyi toto pya wẽtup tawa kape wẽtup yꞌy kape e. Miꞌi hap tote toiwe­neru kat koꞌi kat koꞌi hawyi toikyiꞌat mahy koꞌi hawyi tema­hyꞌu hary­po­riaꞌin toiꞌa­tu­kaykay kahato tuwe­wawi. Hairu hap yn tutunug at kaꞌap itote toꞌywot ekareꞌen saꞌup mo tenuk kahato itote e. Towy­riaꞌin kyiꞌat hamo toipugha kahato toꞌywot ekat yt tuweꞌeg hin i haype toipugha topiit miky­ꞌesat yt naku i nug hap upi e Iesui."

14 Miꞌi hap tote tehairu at kaꞌap pote toꞌywot miium iwato rakat tekat toimo­weityk yne e. Miꞌi hap eꞌat pe ti syꞌat kahato hap taꞌyn putꞌokꞌe tuete hawyi yt kat i raꞌyn miꞌu kyiꞌat hamuat haꞌup ipo pe e. Miꞌi turan yt iꞌaman hin i yne mekewat tawa ko ete yi wato hap ok tã e. Miꞌi hawyi iꞌatu­mikoi yt tuwenug kuap i hawyi yne yne iꞌatue­syꞌat e."

15 Miꞌi hawyi tesyꞌat sese raꞌyn hawyi toho­ꞌokat topoi hanuat. Toiky­ꞌesat topotpap hap miꞌu hit saꞌup mo. Miꞌi hawyi wẽtup ok yat kape toto miꞌi hat pe toꞌe — Arepotpap teran eupi uhyt e. Miꞌi hawyi — Pyno waku uhehamaut asuwai koꞌi etiꞌa­tupoi at at e tope. Miꞌi hawyi toto hamaut asuwai koꞌi apykok hamo e."

16 Miꞌi tote hamaut asuwai pyꞌa­setpiat toĩneꞌen turan hesyꞌat sese hap putꞌokꞌe tuete hawyi ti toꞌe tuwepe — Pyno waku ahuꞌu hamaut asuwai miꞌu ape kumana ape e. Mio tã tuwa­nẽtup hawe putꞌokꞌe hamaut asuwai kaꞌiwat hawyi toꞌe — Yt etuꞌu teiꞌo maꞌato uihũria miꞌu e."

17 Miꞌi hawyi hesyꞌat sese hap tuete hawyi ti tuwe­wa­nẽtup kahato topyꞌa pe — Yt uiweꞌeg hin i pãi e katu­pono areĩneꞌen hesyꞌat sese maꞌato yne uiꞌywot eropat haria teꞌe­renuk at kaꞌap kahato uiꞌywot yat pe yne eꞌat pe miꞌu puꞌi sakpoꞌe tukup­teꞌen itote e. Miꞌi hawyi ikap takaria wo uiꞌywot eropat haria tukup­teꞌen maꞌato uito uikag motꞌi rakat areĩneꞌen. Uꞌi he rakat hẽꞌẽ rakat ete teꞌe­renuk at kaꞌap maꞌato atuꞌu teran hamaut miꞌu kumana ape maꞌato — Yt etuꞌu teiꞌo uhehamaut miꞌi iꞌatuꞌe uhepe. Yt naku pe i areĩneꞌen mesuwe e tuwepe."

18 Pyno yt uiweꞌeg hin i areĩneꞌen meiũpe pãi e. Pyno waku araꞌaipok i uiꞌywot yat kape hawyi — Papai areꞌe aru tope woro­maꞌat kahato en uiminug saꞌag wo iꞌewyte ti Tupana maꞌat hano areĩneꞌen are aru tope e. Katu­pono ti ihamo ti atunug yt naku i hap are aru uiꞌywot pe uiꞌaipok hawyi e."

19 Pyno Papai uhewaku hap yt putꞌokꞌe i te raꞌyn esaꞌyru wat uheĩneꞌen hamo are aru Papai pe e. Miꞌi tupono waku eropat hano raꞌyn uinug Papai are aru e. Pyno miꞌi hawyi — Uhaꞌyru yt ereꞌe teiꞌo poꞌog uhepe maꞌato uheropat hat en ereꞌe ro aru uhepe papai areꞌe aru e topyꞌa pe tuwa­nẽtup hamaut asuwai pyꞌa­setpiat toĩneꞌen hap eꞌat pe."

20 Miꞌi hawyi ti paaꞌe sese raꞌyn itote tuwak popuo hawyi topoĩꞌãm hawyi meremo toto raꞌyn toꞌywot kape. Miꞌi turan iꞌywot taꞌa­kasa pya howawi muꞌap upiat hut turan. Miꞌi pote iꞌywot hatyꞌu kahato topyꞌa pe tosa­ꞌyru toiky­ꞌesat kahato topyꞌa pe hawyi so iꞌywot punꞌe howa kape hawyi iporokꞌat tosa­ꞌyru ete hawyi toiꞌã­pysig tosa­ꞌyru e."

21 Miꞌi pote haꞌyru toꞌe toꞌywot pe — Papai yt uiweꞌeg hin i e. Ekat atipun yne raꞌyn uiminug saꞌag hap ete e. Yt naku i sese atunug Tupana ehamo wẽtup hy tote e. miꞌi pote iꞌewyte epe yt naku i atunug e. Miꞌi pote yt putꞌok­ꞌare i raꞌyn emẽpyt wuat uheĩneꞌen hamo uiꞌywot e. Pyno koitywy waku areĩneꞌen eropat hano yn naꞌyn e."

22 Maꞌato ti iꞌywot toꞌe — Yt nyti yt nyti uhaꞌyru wo kahato ereĩneꞌen ne e. Miꞌi hawyi kaykayꞌe teropat haria tehay pirik wo — Merep to eweterut ro uhaꞌyru esokpe wuat ikahu rakat hawyi ewetopag ipiit pe. Miꞌi hawyi iꞌewyte ipy sokpe eweterut ro e. Iꞌewyte eterut ro muĩꞌãpiat hekat rakat hawyi ewetopag ipuĩꞌã pe e."

23 Miꞌi hawyi toꞌe i tomiꞌu nug haria pe — Eweterut ro wẽtup wewato ahup mẽpyt aimiꞌu wo ikap takat e. Miꞌi hawyi eweiꞌauka hawyi ewetey hawyi waku watenuk kahato e. Miꞌi hawyi waku aiwepit hap sese watunug meiũpe e teropat haria pe."

24 Uhaꞌyru saꞌa­wyꞌi hoꞌo­wasat rakat toĩneꞌen ikuꞌuro rakat ewy maꞌato mesup uimi­puẽti toĩneꞌen i. Saꞌa­wyꞌi pya pyi aikai toĩneꞌen maꞌato ti mesup miꞌi kaipyi tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi hap ewy toĩneꞌen e. Saꞌa­wyꞌi ti hoꞌo­wasat kahato rakat ewy uhaꞌyru toĩneꞌen maꞌato ti mesup uipuẽti i raꞌyn e. Miꞌi hap uimo­wepit kahato. Miꞌi pote waku mesup aiwepit kahato hap watunug ahenuk hap iwato e. Miꞌi hawyi ti teꞌe­renuk kahato raꞌyn itote haꞌyru mõtypot hamo."

25 Miꞌi turan ti iykeꞌet putꞌokꞌe toko pyi temiitꞌin nywo taꞌaipok topotpap hap toko kaipyi hawyi yt pya hin i turan iꞌyat kai turan toikuap pypyꞌe hap toywyt hoꞌo­wasat saꞌa­wy­ꞌiwuat rakat mõtypot hap ienuk hap toikuap."

26 Toikuap toywyt mõtypot hap toꞌywot piat hawyi ti ipyꞌahak kahato hawyi yt teke teran hin i ienuk hawe. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­kaykay toꞌywot emiitꞌin tuwe­wawi apotoꞌe hamo — Kat poteĩ iꞌatu­wepit meikope e."

27 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — Mehĩ mimi iꞌatuꞌe eywyt mesup tut iꞌatuꞌe. Yt ikuꞌuro hin i ti yt aiꞌywot wanẽtup hap ewy hin i. Miꞌi pote aiꞌywot iwepit kahato hawyi mesup aiꞌywot tiky­ꞌesat mesup aiwo­ꞌo­mo­wepit hap iꞌatuꞌe. Waku kahato raꞌyn hap upi ti eiꞌywot tiꞌauka tohũ mẽpyt ikap takat aimiꞌu aiwepit haypiat wuat iꞌatuꞌe. Ikãꞌã raꞌyn mimi uhyt iꞌatuꞌe pyno ereke ro mehĩ iꞌatuꞌe."

28 Toywyt yt naku i nug hat aipok hap toikuap hawyi poꞌog ipyꞌahak iykeꞌet hawyi yt teke teran hin i raꞌyn toꞌywot yat pe. Miꞌi hap toikuap hawyi iꞌywot toto raꞌyn howawi toꞌyat pyi ikaykay hamo — Ereke ro uhaꞌyru e. Waku aimo­wepit yne aito mesup uhaꞌyru e. Katu­pono eywyt hoꞌo­wasat rakat wyti wati­puẽti i raꞌyn mesup e tosa­ꞌyru yianme."

29 Maꞌato — Yt rat Papai e. Yt karãpe i ti uimo­wepit hamo etiꞌauka ehũ ikap takat e. Arepotpap at at kaꞌap kaꞌap eimi­ky­ꞌesat nug hap etiat pytkai maꞌato ti yt karãpe i uiat uimõ­typot hap etunug Papai e. Emiky­ꞌesat ewy kahato atunug pytkai maꞌato ti yt waipaka i te wyti uiwy­riaꞌin wywuat uimo­wepit haypiat miꞌu wo etiꞌauka e."

30 Maꞌato ti mekewat uheywyt ekareꞌen sem pun hat esaꞌyru aipok hap pote ienuk wato hap etunug imõtypot hamuat etunug yt karãpe i emiky­ꞌesat tutunug epiat pytkai e. Yt naku i miꞌi hap Papai e. Ekat saꞌup kaipyi ti hary­po­riaꞌin yt iweꞌeg i rakaria toiꞌa­tu­kyiꞌat kahato e. Miꞌi rokirẽ taꞌaipok hawyi aihũ poꞌog he rakat etiꞌauka maꞌato imowepit hamo poꞌog he waipaka kawiat rakat etiꞌauka imowepit hamo wewato ahup ikap takat etiꞌauka imowepit hamo. Yt naku i Papai e."

31 Miꞌi hawyi toꞌe iꞌywot tosa­ꞌyru yianmiat pe — Uhaꞌyru e yt mio tã ereꞌe teiꞌo e. Atikuap ewat ewaku hap miꞌi pote ti uipo­watꞌyp epo pe yne uiꞌyat uihũria uiko koꞌi uiꞌyat koꞌi torania meimuẽwat epo puo toĩneꞌen uipo­watꞌyp e. Atikuap ereĩneꞌen uiwywo wuatꞌi eꞌat pe hap e. Uhekat koꞌi yne emiky­ꞌesat ok tã toĩneꞌen ewano uipo­watꞌyp e."

32 Miꞌi pytkai ti mesup yt naku i ereĩneꞌen ipyꞌahak eywyt ete are. Ereke ro uhaꞌyru waku watu­mo­wepit mesuwat wãtym kaꞌap katu­pono eywyt saꞌa­wyꞌi ikuꞌuro rakat ewy toĩneꞌen aiwa­nẽtup hawe maꞌato meiũ tut i raꞌyn saꞌa­wyꞌi hoꞌo­wasat kahato maꞌato mesup ti aipuẽti raꞌyn e iykeꞌet pe tosa­ꞌyru poꞌog nag nakat pe. Pyno ti uiꞌe hap ewy kahato ti e Iesui itotiaria pe. Katu­pono Tupana tuwe­mo­wepit kahato karãpe yt naku i nug haria tiꞌatoiat raꞌyn taꞌa­tu­minug yt naku i hap koꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok Taꞌa­tu­ꞌywot Tupana kape mekewat haꞌyru hoꞌo­wasat rakat ewy e Iesui — Uruto poꞌog iraniaꞌin kai e haria pe.

"

16

1 Miꞌi hawyi Iesui henoi hãꞌãkap wuo topot­mu­ꞌeria pe wuatꞌi nagnia ehay enoi haria pyꞌa­setpe. — Saꞌa­wy­ꞌiwuat ieĩneꞌen hat so hekat kahato rakat toĩneꞌen iꞌatuꞌe so e. Miꞌi hawyi so toikat kahato topotpap nug hap akag wuat hawyi toꞌe — Pyno waku ereĩneꞌen uiꞌe hap nug hap akag wo e. Atiky­ꞌesat etimo­wato uheka­reꞌen e so. Waku etipo­re­raꞌat yne uhepiat wete­weru haria kaipyi uhekat e. Miꞌi hawyi ti ipotpap taꞌyn hekat rakat ekareꞌen mowato hap ete. Maꞌato so wẽtup eꞌat pe tõꞌẽ kahato miitꞌin hekat rakat kape — Esaipepiat ti epotpap nug hat ti yt naku i sese yt hãpyk i sese taꞌa­tuꞌe hamo e. Toiꞌa­tu­mona toiꞌa­tue­roꞌok atueroꞌok ti ekareꞌen iꞌatuꞌe."

2 Mio tã iꞌatuꞌe hap tepiat hawyi toikaykay temiit teka­reꞌen apykok hat tuwe­wawi apotoꞌe hamo — Uhyt e iraniaꞌin uhemiitꞌin henoi kahato ti uhepe eminug uimaꞌat hap koꞌi etiat e maꞌato yt atikuap i sio pywo sio yt e. Miꞌi pote etimo­herep aikotã aikotã eminug epopera piat hap koꞌi uhyt e. Atiky­ꞌesat yne mesup miwan miat yne e maꞌato waku pytkai pote waku maꞌato pywo pote yt kan hamo i ereĩneꞌen poꞌog uipotpap nug hamuat e. Yt woro­ky­ꞌesat poꞌog i en uhemiit akag wo e."

3 — Pyno waku etimo­herep emiwan yne aikotã hãpyk uinug hap. Miꞌi hawyi toto toka­ꞌiwat toꞌakag maꞌat hat miꞌi hawyi toꞌe tuwepe — Are pãi aikotã aru atunug e katu­pono toikuap aru uimiwan koꞌi kaipyi tomaꞌat uhepiat hap e. Miꞌi hawyi aru yt kat i raꞌyn uipotpap hamuat toĩneꞌen hawyi uheha­ky­ꞌeꞌi aru arepy­huꞌat e. Mesup te waku maꞌato meiũran yt naku i e. Uhesaika hap yt putꞌokꞌe i te uiweko nug hamo e iꞌewyte yt areĩneꞌen neran sẽtup sẽtup e hano e tuwepe tuwa­nẽtup hawyi."

4 Aikotã aru atunug pãi e tuwepe. Pyno atikuap koitywy waku mesup taꞌyn atunug uiwy­riaꞌin wo kahato uiwy­riaꞌin uika­ꞌiwat piat uika­ꞌiwat ewete­weru haria e. Pyno waku atiꞌa­tu­kaykay miꞌi haria uhowawi hawyi waku atipatꞌok iꞌatu­we­te­weru hap e iꞌatu­mo­wepit hamo e. Katu­pono areĩneꞌen ne mesup uika­ꞌiwat emiit no te e. Katu­pono mũki­ꞌite uika­ꞌiwat yt uiky­ꞌesat i poꞌog naꞌyn e. Miꞌi hawyi maꞌato waku uika­ꞌiwat hekat rakat piat wete­weru haria yat pe areĩneꞌen e."

5 Miꞌi hawyi ikaꞌiwat hekat rakat piat wete­weru haria toiꞌa­tu­kaykay tuwe­wawi. Miꞌi hawyi toꞌe wẽtup ok pe — Karania upi kẽi ewete­weru uika­ꞌiwat piat hap mehĩ e."

6 — Taꞌi iwato kahato tig uhyt e aikotã 100 kamũti howapy kahato hap ewy Uriweira kap muat rakat ewy uhyt e. Miꞌi hawyi toiwesat — Pyno ti waku wati­patꞌok hawyi waku 50 kamũti ikap yn uhyt e. Mio tã e pote wete­weru hat iwepit kahato tuwehum kahato. Miꞌi hawyi miwan miat toiwan 50 yn iwete­weru hap e. Miꞌi hawyi taꞌa­tuset pehik mekewat miwan me hawyi toto."

7 Miꞌi hawyi wẽtup ok i toikaykay wete­weru hat — Karania upi kẽi uika­ꞌiwat piat ewete­weru hap uhyt e. — Taꞌi iwato kahato e. 100 hyt uꞌi kapiat hap ewy uhyt e. Miꞌi hawyi hekat rakat emiit akag tiwesat — Pyno waku wati­patꞌok ewete­weru hap hawyi waku etum 50 hyt yn e. Mio tã e pote wete­weru hat iwepit tuwehum kahato. Miꞌi hawyi mekewat miwan me taꞌa­tupag iwete­weru hap pakup 50 hyt kapiat yn iwete­weru hap mesup e hap. Miꞌi te weset pehik iꞌatuꞌe. Miꞌi tã ti tutunug at at toka­ꞌiwat hekat rakat maꞌat hat hemiit."

8 Miꞌi hawyi wẽtup ewaty hap ete ikaꞌiwat tikaykay tuwe­wawi hawyi toka­ꞌiwat toꞌe temiit akag me — Are pãi pyno koitywy yne uiwe­te­weru haria ewyriaꞌin no tukup­teꞌen uimaꞌat kahato hap upi ewyriaꞌin sem etunug hawyi e. Pyno erewy­ꞌinug kahato uheka­reꞌen kaipyi e. Yt ikahu hin i eminug uhepiat hap atikuap taꞌyn e. Pyno worokuap taꞌyn eweꞌeg kahato saꞌag nug hap etiat hap e so e Iesui sehay iãꞌãkap wuo topot­mu­ꞌeria pe. Miꞌi hawyi toꞌe i Iesui iꞌatuepe — Taꞌi uhytꞌiꞌin manaꞌin mesu­wa­ro­tiaria iꞌatu­weꞌeg kahato saꞌag nug kahato hap ete saꞌag nug hap kuap kahato hap ete. Maꞌato Tupana mohey haria yt iꞌatu­weꞌeg hin i Tupana potpap nug kahato hap ete e. Maꞌato mesu­wa­ro­tiaria poꞌog iꞌatukai teꞌe­ru­weꞌeg e. Iꞌypy­rypwiat ikohye­wyry rakaria ewy mesu­wa­ro­tiaria saꞌag nug hap yn taꞌa­tukuap kahato e. Miꞌi haria ewy woro­ho­ꞌo­ky­ꞌesat eipe maꞌato wakuap nug hap kuap hap ete iꞌewyte hẽtyhot puat wakuap nug hap ete e. Waku pyno eiwe­mo­weꞌeg kahato Tupana miky­ꞌesat minug kuap hap ete e."

9 Katu­pono mesu­wa­ro­tiaria miitꞌin tikat kahato toꞌo­po­wyro woꞌo­maꞌat hap etiat hap taꞌa­tu­ka­ꞌiwat hekat rakat maꞌat hap kaipyi taꞌa­tunug taꞌa­tu­wy­riaꞌin mesu­wa­rote e. Uiwy­riaꞌin waku atiky­ꞌesat kahato ewetunug uhekat kaipyi Tupana wyriaꞌin wuat koꞌi e. Miꞌi hawyi miꞌiria tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe atipy pe e. Waku wati­ꞌa­tuekyi kahato miitꞌin hekat kaipyi miitꞌin Tupana wano e."

10 Pyno uiwy­riaꞌin waku watunug yne aiweꞌeg hap ok tã Tupana miky­ꞌesat yne ete sio motpap wato nug hap kaipyi sio kurin motpap hap nug hap kaipyi waku wati­mõ­typot kahato Tupana aiminug koꞌi hap ete e. Karãpe aheso hap kurin miꞌi pote iꞌewyte aheso hap iwato hap watunug kuap pote Tupana yt aimohey kuap i pywo sehay nug hamo e. Maꞌato hãpyk kahato aiminug kurin yn mytkai miꞌi pote meiũran iwato rakat nug hamo Tupana aimohey kahato e. Maꞌato yt hãpyk i kurin kat aiminug kaipyi pote iꞌewyte yt aimohey hin i iwato rakat nug hamo e."

11 Uiwy­riaꞌin eiweꞌeg wo o ehekat mõꞌẽ hap ete. Waku hãpyk kahato eweimõꞌẽ Tupana miium ehepiat koꞌi e. Ehegyiꞌat hãpyk kahato hap kaipyi ti aru Tupana eikuap hãpyk sio yt sio ehekat iwato sio kurin hap e. Maꞌato hãpyk kahato ehekat mõꞌẽ hap taꞌa­kasa toikuap hawyi meiũran poꞌog tekat toimõꞌẽ kahato ehowawi eimohey hap toikuap hawyi eimohey hap upi e Iesui. Yt kat i i tomaꞌat hap toikuap eikai hawyi poꞌog tutum ehepe teka­reꞌen hawyi iꞌewyte wuatꞌi eꞌat piat kareꞌen tutum ehepe wy e."

12 Uiwy­riaꞌin eiweꞌeg wo o iraniaꞌin ekat eipo piat hawyi e. Yt etiꞌa­tu­maꞌat reiꞌo iꞌatu­mi­puru taꞌa­tuekat ete e. Maꞌato miitꞌin ekat etimaꞌat epo pe toĩneꞌen mote meiũran yt kat i Tupana tum tekat ehepe yt eimohey i pote e. Miꞌi hawyi yt karãpe i hekat rakano eweikup­teꞌen yt karãpe i Tupana mipoi­tyro wo eweikup­teꞌen e Iesui."

13 Uiwy­riaꞌin eiweꞌeg wo o eheka­reꞌen koꞌi wywo eweikup­teꞌen e. Pyno wẽtup sehay i ahenoi teran ehepe e. Yt naku i kahato typy eika­ꞌiwat e. Niatpo kahato ti pyno typy ok aika­ꞌiwat pote e. Typy aika­ꞌiwat hap kaipyi wẽtup aika­ꞌiwat no wẽtup ahewa­nĩkap mo wẽtup aiwy ok sese wẽtup ahewa­nĩkap sese topy­huꞌat e. Katu­pono yt watunug kuap i typy ok miky­ꞌesat i koꞌi e. Wẽtup ok aipo­ꞌoro — Etunug no miꞌi pytkai wẽtup ok — Yt e. Yt wate­ropat kuap i typy ok ahetu­ꞌisa koꞌi aipo­ꞌoro haria e. Miꞌi hap ewy kahato yt watunug kuap i typy Ahetu­pana wo e. Yt naku i watunug ahekat neꞌi ahetu­pana wo katu­pono miꞌi watunug hawyi ti Tupana sese yt watunug kuap i Ahetu­pana wo ahekat mowato hap kape yn aiwa­nẽtup hap hawyi e. Miꞌi hawyi Tupana yt aipo­ꞌoro kuap i towat nug hamo maꞌato ahekat kyꞌesat hap kape yn aipo­ꞌoro. Miꞌi tã neꞌi pote ti typy ahetu­pana rakano watoĩ­neꞌen."

14 Mio tã e pote itotiaria weka­reꞌen kyꞌe haria tero­mõ­pusu kahato Iesui Tupana ehay Musei mienoi kaipywiat enoi haria — Yt eweꞌeg hin i ti Mehĩ iꞌatuꞌe. Waku kahato ti ahekat iwato iꞌatuꞌe."

15 Miꞌi pote Iesui tiꞌa­tu­wesat — Miitꞌin sehaꞌat turan ti wakuaria sese eipe eweikup­teꞌen e. Yne eiminug koꞌi ewetunug eimõ­typot hamuat hap miitꞌin ehamo e. Yt karãpe i ewetunug Tupana mõtypot hap eipyꞌa pe e. Eiwa­nẽtup hap ti Tupana tikuap kahato e. Toikuap kahato ti eipyꞌa piat eiwe­mõ­typot hap yn nug neran hap eiwa­nẽtup hap e. Miꞌi hap upi mesu­wa­ro­tiaria teꞌe­ru­wehum kahato ehete e. Maꞌato Tupana ehaꞌat turan ti yt naku i sese nug haria kahato eipe e."

16 Koitywy iraniaꞌin tiky­ꞌesat kahato tuwe­hytꞌok Tupana etama piat hap e. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato Tupana taꞌa­tu­po­rekuat no hap e. Miꞌi haria pyhyp haria kahato ti eipe e. Eweiꞌa­tu­muꞌe kahato Musei miwan iꞌewyte Tupana ehay enoi haria miwan kaipyi iꞌewyte koran wuat hetꞌok hat Iuwãu ut hap kape miꞌiria maꞌato wẽtup sehay yn henoi Tupana ut Wuatꞌi Porekuat nuat hap ete yn iꞌatuehay e."

17 Yne yne ti topy­huꞌat aru iꞌatuꞌe hap ewy e. Yne iꞌatu­miwan hit koꞌi aikotã aikotã aru hap koꞌi topy­huꞌat yne e. Yt wẽtup i iꞌatu­miwan kaipyi iꞌatueso hap — Tut ti aru tut ti aru iꞌatuꞌe hap yne e. Pyno yt karãpe i miꞌi hap iꞌatu­miwan ikahuro aru e. Niatpo kahato ti aru iꞌatu­miwan hit tuwe­moma poꞌog niatpo at ikahuro hap kai e. Poꞌog niatpo waikiru koꞌi yne ikahuro hap kai e. Katu­pono miꞌi iꞌatu­miwan hit toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe e."

18 Saꞌa­wyꞌi Musei toꞌe ainãpin hamuat — Yt etoiat teiꞌo eharyꞌi e. Etoiat hawyi yt naku i wẽtup ok etat e. Maꞌato wẽtup ok i etat hawyi yt naku i nug hano ereĩneꞌen e. Aikotã hewaire hewaire rakano ewy ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e. Yt eimi­ky­ꞌesat ewy hin i einãpin hap ehepe e. Yt etat reiꞌo hary­poria saꞌa­wy­ꞌiwuat heꞌaito miꞌatoiat e. Maꞌato etat pote hewaire hewaire rakat ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e Musei saꞌa­wyꞌi ahepe. Miꞌi e hap miwan yt eweiky­ꞌesat hin i maꞌato toĩneꞌen ne wuatꞌi eꞌat pe eweiky­ꞌesat sio yt e.

"

19 Miꞌi hawyi wẽtup sehay Iesui henoi iꞌatuepe. — Toĩneꞌen hekat rakat e. Miꞌi hesokpe ikahu kahato e. Wuatꞌi eꞌat pe yne imiky­ꞌesat koꞌi toĩneꞌen e. Ienuk hap tutunug kahato e. Yne miitꞌin itotiaria ikuap miꞌi hap ete e."

20 Toĩneꞌen wy itote wẽtup ok yt hekat i rakat iꞌahu kahato rakat hepihi pihi rakat Irasaru e hap het rakat e. Miꞌi ti wuatꞌi eꞌat pe iwyriaꞌin terut hawyi taꞌa­tu­ꞌatoiat hekat rakat eꞌoken­ꞌy­pyke kat ẽtup ẽtup hamo e."

21 Mipun miꞌu ieĩpyt koꞌi soꞌoẽtup hamo hekat rakat miꞌu iwato kahato mipun kaipyi maꞌato yt tohoꞌoium i yt hegyiꞌat hin i hekat rakat pote. Miꞌi tusake syꞌat pono ikuꞌuro raꞌyn. Miꞌi hawyi ti toto raꞌyn atipy kape e."

22 Meiũran Irasaru ikuꞌuro raꞌyn hawyi atipy piaria tioto wakuaria ienuk ieĩneꞌen hap kape haꞌa­seꞌi Aparãu eꞌyatypiat heĩneꞌen hamo e. Miꞌi hawyi hekat rakat ikuꞌuro hawyi taꞌa­tusyp taꞌyn e."

23 Maꞌato aria kape toto hoꞌopot hap aria wato pe toĩneꞌen e. Miꞌi hawyi hoꞌopot hap kaipyi hekat rakat tehaꞌat ywaipe hawyi taꞌa­kasa raꞌyn Irasaru aseꞌi Aparãu eꞌyatype raꞌyn toĩneꞌen."

24 Miꞌi hawyi tuwẽ­powat — Aseꞌi e etipo­ꞌoro ro meikowo uhowawi Irasaru yꞌy wywo e. Waku topuĩꞌã etiat yꞌy wo uhẽku pen e. Ahoꞌopot kahato raꞌyn mesup uito aria pe e."

25 Yt kat i i yꞌy uiwe­ꞌyꞌu hamo e. Mio tã e pote Aparãu tiwesat — Uhaꞌyru e etiwaure raꞌyn apo eieĩneꞌen ne turan aikotã ereĩneꞌen saꞌa­wyꞌi hap waku kahato yne emiky­ꞌesat koꞌi wywo maꞌato Irasaru ieĩneꞌen yi totiat turan hoꞌopot hap yn toĩneꞌen tuete ihaky­ꞌeꞌi e."

26 Pyno meiũ wyti waku pe raꞌyn toĩneꞌen Irasaru maꞌato en wyti hoꞌopot hawe yn meiẽ ereĩneꞌen e."

27 Yt uwe i mesu­wiaria tokosap kuap ewawi iꞌewyte yt uwe i ewywuaria tokosap kuap uruewawi e. Katu­pono toĩneꞌen yi hot iwato rakat yt kat i wyti meiũpepyi muꞌap hoꞌopot hap kape e Aparãu hekat rakat pe."

28 Miꞌi hawyi hekat rakat toꞌe i raꞌyn Aparãu me — Pyno etipo­ꞌoro ro Irasaru uiꞌywot yat kape uheywytꞌin 5 ok takaria piat henoi hamo e. Katu­pono yt atiky­ꞌesat i raꞌyn wyti miꞌiria tõꞌẽ meiũpe uhepiat hoꞌopot hap kape uiwy­riaꞌin e."

29 Maꞌato Aparãu tiwesat — Uhaꞌyru e tukup­teꞌen kahato eywytꞌin nãpin hanuaria itote. Waku teꞌe­ru­wa­nẽtup Musei potnãpin hap koꞌi kape iꞌewyte Tupana ehay enoi haria mienoi kape e."

30 Miꞌi hawyi hekat rakat — Yt rat e maꞌato wẽtup ok wẽtem guꞌuro pywiat hat henoi iꞌatuepe pote taren yt tõꞌẽ i meiũpe uhepiat hoꞌopot hap kape taꞌa­tuepiat hoꞌopot hamuat hap kape hawyi teꞌe­ru­we­morem Tupana kape taꞌa­tu­minug saꞌag kaipyi pote e. Meremo taꞌa­tu­minug saꞌag taꞌa­tu­ꞌatoiat hawyi Tupana taꞌa­tu­mohey miꞌi hawyi yt tõꞌẽ kuap i mesuwe taꞌa­tuepiat hoꞌopot hamuat hap kape e."

31 Miꞌi hawyi Aparãu toꞌe i raꞌyn — Pyno yt atipo­ꞌoro Irasaru iꞌatue­wawi katu­pono yt teꞌe­ru­wa­nẽtup i Musei mienoi kape yt teꞌe­ru­wa­nẽtup i Tupana ehay moherep haria kape pyno ti iꞌewyte yt guꞌuro kaipywiat wẽtem hat Irasaru toto henoi hamo pote i wyti teran teꞌe­ru­wa­nẽtup e Aparãu aria piat ieĩneꞌen hat pe e Iesui hekat rakat pe.

"

17

1 Wẽtup eꞌat pe hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Mesu­wa­rotiat eikup­teꞌen turan wyti aru ehãꞌãg haria sem putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe ehete hawyi taꞌa­tu­ky­ꞌesat aru ehepiat uimohey hap hep hamuat yt naku i nug hamo e. Yt waku pe hin i aru miꞌiria tukup­teꞌen aru katu­pono poꞌog Tupana miꞌa­piheg koꞌi wo tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe aru are e."

2 Yt waku pe hin i miꞌiria tukup­teꞌen aru aikotã wuatꞌi eꞌat piat yꞌy wato pe nu wato ete saity ete minꞌi­ꞌa­tuꞌe yt ahenꞌi­ꞌa­tuꞌe kuap i hap ewy taꞌa­tu­ho­ꞌopot aru eimaꞌat reran haria uimohey hap ehepiat hep teran haria e. Miꞌi hap ewy kahato ti uhemiitꞌin hira­karia iãꞌãg iãꞌãg i haria ete e. Tupana miꞌa­piheg koꞌi aru tukup­teꞌen aikotã yꞌy wato piat ahaity ete nu wato ãpeꞌok etiat Miꞌi hap ewy kahato ti hira­karia maꞌat saꞌag nug hamuat haria ete Tupana miꞌa­piheg koꞌi aru tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe hoꞌopot kahato rakaria wo teꞌe­ro­py­huꞌat. Yt naku i sese eweihep uimohey hap hirakat pyꞌa pyi are."

3 Eweꞌeg wo eimaꞌat reran haria pupi e. Karãpe wẽtup ok ahãꞌãg yt naku i nug hamo miꞌi hawyi — Yt naku i mio tã watunug mehĩ mana waku watoꞌe aimaꞌat reran hat are maꞌato — Yt uiwepyi i mehĩ mana toꞌe ahepe — Pyno waure wo areĩneꞌen uimaꞌat hap kai mehĩ mana waku watoꞌe tope."

4 Yt naku i ipyꞌahak aimaꞌat haria etiat rakaria wo wato­py­huꞌat e. Waku wati­ꞌa­tu­wesat aimaꞌat haria pytkai e. Waku heꞌi­hotꞌok heꞌi­hotꞌok pe i — Yt uiwepyi i e — Yt uiwepyi i e 7 wo toꞌe i toꞌe i ahepe pote waku — Uito waure wo areĩneꞌen watoꞌe i watoꞌe i 7 wo are.

"

5 Miꞌi hawyi 12 ok takaria ipotmu­ꞌeria tõꞌẽ Iesui ewawi hawyi teꞌe­roꞌe Iesui pe — Uruka­ꞌiwat uruimohey kahato poꞌog neran Tupana wuatꞌi nug hamo ete. Pyno etimo­wato o uruepiat imohey hap iꞌatuꞌe Iesui pe."

6 Miꞌi tã iꞌatuꞌe pote Iesui tiꞌa­tu­wesat — Uiwy­riaꞌin wato­mohey Tupana pote tutunug yne aimiẽtup e. Yt uheso hin i eimi­mohey yt iwato hin i pytkai ehãꞌãg no imohey hawyi tutum eimi­mohey ok tã e. Gaꞌapy pe ti toĩneꞌen ariaꞌyp koro koꞌi poꞌog torania kai maꞌato iãꞌỹi kurin kahato hap ok tã yt heremo hin i hap ewy wasere upi topopy rakaria iãꞌỹi tuwe­mo­herep mekewat ariaꞌyp koro koꞌi e. Waku miꞌi iãꞌỹi ewy eweimohey Tupana. Aimi­mohey watikoi hawyi iwato topy­huꞌat aru kurin kahato saꞌa­wyꞌi pytkai katu­pono Tupana ti aimiẽtup nug hat pote e. Tupana mohey hap wywo eweiꞌe Wasere yp pe — Motoro gaꞌapy pyi hawyi erekoi ro ihyemuiꞌa wato tote watoꞌe hawyi Tupana mohey hap wywo pote meremo tutunug aiꞌe hap ewy e. Miꞌi hawyi Wasere yp toto meremo hawyi ihyemuiꞌa wato pyꞌa­setpe tuwekoi itote hap ewy eweimohey Tupana hawyi are. Taꞌi yt aiminug kuap i koꞌi Tupana tunug kuap meremo e Iesui ahepe.

"

7 Miꞌi hawyi wẽtup sehay i tohenoi — Karãpe wata­ꞌaipok i aiꞌyat kape ahesyꞌat kahato hap wywo hawyi meremo watoꞌe aheropat haria pe — Arewei hawyi meremo uipoi ro hawyi meremo uheꞌyni ãti ro. Arenuk kahuro hawyi waku areket uhero pote watoꞌe aheropat haria aiꞌyat piaria ahetama pe more­kuaria watoĩ­neꞌen pote. Yt karãpe i watoꞌe aheropat hat pe — Mesup atunug eimiꞌu hawyi waku erewei hawyi woro­ho­ꞌopoi yt watoꞌe i aheropat haria pe e."

8 Mio tã watoꞌe — Ewetunug no uimiꞌu hawyi arenuk teran watoꞌe aheropat haria pe. — Aresa­po­hyꞌu hawyi areket hawyi waku watoꞌe ahetama pe more­kuaria aito pote. Uheropat hap kahu hawyi waku eweinuk eweiket watoꞌe."

9 Yt karãpe i more­kuaria koro koꞌi teꞌe­roꞌe taꞌa­tue­ropat haria pe — Eiperia poꞌog uikai uheropat kahato haria eiperia pote yt iꞌatuꞌe i katu­pono morekuat ekat kaipyi tukup­teꞌen mote. Taꞌi morekuat miꞌu kaipyi teꞌe­renuk teꞌe­ro­sa­poꞌu. Morekuat sokpe kaipyi teꞌe­ru­we­painug. Taꞌi morekuat saꞌup ete iꞌatu­potpap pote — Waku kahato eipe yt iꞌatuꞌe i more­kuaria taꞌa­tu­potpap nug haria pe ahetama pe e Iesui."

10 Pyno waku kahato wato­py­huꞌat Tupana eropat kahato haria wo are. Waku Tupana miky­ꞌesat ewywuat yn watunug are. Waku watu­we­potpap kahato imikyꞌsat nug hap ete aikotã morekuat eropat haria akag koꞌi ewy. Yt naku i watoꞌe Tupana pe — Yt ewese hin i kat pote yt karãpe i uheropat yt karãpe i uimi­ky­ꞌesat ewy etunug iꞌewyte yt karãpe i uipoi yt naku i watoꞌe Tupana pe. Poꞌog waku watoꞌe Tupana pe — Arehum ewawi pote eropat hano areĩneꞌen waku watoꞌe Tupana pe. — Atunug neran poꞌog hãpyk emiky­ꞌesat koꞌi katu­pono yt naku i te areĩneꞌen emiky­ꞌesat nug hap ete waku watoꞌe Tupana pe e Iesui temiitꞌin me.

"

11 Miꞌi hawyi Iesui toto hãpyk kahato yi Karireia yi Samaria sakpo tawa wato Ieru­sarẽi kape."

12 Miꞌi hawyi muꞌap upi Iesui toto wẽtup tawa hit kapiat turan 10 ok takaria hepihi pihi rakaria tõꞌẽ howawi. Taꞌa­tu­ꞌahu pote yt tukup­teꞌen kuap i iraniaꞌin wywo."

13 Iꞌatupe nem mote pya Iesui kai teꞌe­ro­py­huꞌat hawyi teꞌe­ro­wẽ­powat haty wo — Uruꞌakag erahaꞌat ro uruewawi hawyi urueha­kye­raꞌat iꞌatuꞌe."

14 Miꞌi hawyi Iesui taꞌa­kasa iꞌatue­wawiat hawyi toikuap iꞌatuehay hawyi toꞌe iꞌatuepe — Eweiwat ro paꞌi koꞌi kape eipiit moherep iꞌatuepiat hamo ehehãite hap moherep hamo e iꞌatuepe. Tohenoi hawyi hepihi pihi rakaria tuwat raꞌyn paꞌi koꞌi kape yt taꞌa­tue­hãite hin mywo i te tuwat maꞌato muꞌap upiat tuwat hap tote iꞌatue­hãite raꞌyn taꞌa­tue­he­pihi kãꞌã raꞌyn iꞌatupe kahuria raꞌyn."

15 Miꞌi hawyi wẽtup ok taꞌaipok Iesui kape hawyi toꞌe tehay pirik wo — Waku kahato Tupana pe katu­pono mesup taꞌyn uimoe­hãite i raꞌyn e."

16 Putꞌok­toꞌe Iesui ete hawyi porog myi ihay — Waku kahato uhete etunug Uika­ꞌiwat e. Uimoe­hãite raꞌyn En e Iesui pe. Miꞌi miit aipok hat yt Iesui ywania kaipywiat hat i maꞌato yi Samaria ywania kaipywiat sut hat. Samaria ywania yt taꞌa­tu­kyꞌe hin i Iesui ywania pytkai meiũwat Iesui mimoe­hãite tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk — Waku kahato En e hamo."

17 Miꞌi hawyi mekewat Iesui mimoe­hãite yi Samaria kaipy­wiaria Iesui py ywytpe hawyi Iesui toꞌe tope — Pyno 10 ok takaria atiꞌa­tu­moe­hãite mesup maꞌato en yn eraꞌaipok uhowawi epihi kãꞌã moherep hamo — Waku e hamo e."

18 — Aikope pyno iraniaꞌin 9 ok takaria uimi­moe­hãite koꞌi aikope tuwat miꞌiria kat poteĩ yt tõꞌẽ i uhowawi — Waku taꞌa­tuꞌe uhepiat hamo e."

19 Miꞌi hawyi toꞌe — Waku eraꞌaipok eꞌyat kape mehĩ e. Mesup waku pe ereĩneꞌen i raꞌyn katu­pono uimohey hawyi emoehãite hap toĩneꞌen mesup e Iesui tomi­mo­hãite pe.

"

20 Miꞌi hawyi tõꞌẽ miitꞌin Iesui maꞌat reran hanuaria meimuẽwat Tupana ehay miwan etiat kuap kahato rakaria. Miꞌi hawyi — Mehĩ iꞌatuꞌe uruikuap teran ehay iꞌatuꞌe. Karãpe aru putꞌokꞌe mesuwat yi tote Tupana Aipo­rekuat nuat hap iꞌatuꞌe. Aikope aru pyno tuwe­mo­herep Aipo­typot no Tuapana iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Pywo ti rat yt heremo i hap ewy Tupana topy­huꞌat yi Porekuat no tuwe­mo­herep mesu­wa­ro­tiaria pe e."

21 Yt uwe i ikuap are e. Yt naku i eweiꞌe — Meiẽ Tupana toĩneꞌen aipo­rekuat nuat. Yt naku i eweiꞌe — Eweiꞌa­kasa ro iuẽpe toĩneꞌen naꞌyn Tupana aipo­rekuat nuat yt naku i mio tã eweiꞌe katu­pono yt heremo i tuwe­mohep Eipo­rekuat nuat e iꞌatuepe. Taꞌi eipy­ꞌa­setpe yt heremo i hap ewy tuwe­mo­herep Tupana Eipo­rekuat nuat mesup maꞌato yt heremo hin i ehepe e tuwepe.

"

22 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe topot­mu­ꞌeria pe tomohey haria pe — Uiwy­riaꞌin e mesup taꞌyn Tupana toĩneꞌen Eipo­rekuat nuat eipy­ꞌa­setpe e. Mesup taꞌyn Eheykeꞌet toĩneꞌen eiwywo heremo kahato hap ewy maꞌato yt motꞌi i areĩneꞌen eiwywo e. Areto hawyi ti aru ehehatꞌat kahato — Waku kahato saꞌa­wyꞌi karãpe Aheykeꞌet Aikywyt toĩneꞌen aiwywo hap eweiꞌe aru uhepiat e. Waku kahato nimuat Aiwy toĩneꞌen aiwywo hap eꞌat eweiꞌe aru uhepiat e. Ehehatꞌat kahato mekewat eꞌat hawyi — Wati­ky­ꞌesat kahato wẽtup eꞌat poꞌog Aheykeꞌet wywo Aikywyt wywo i raꞌyn hap wati­ky­ꞌesat eweiꞌe aru uhepiat pe eiwo­ꞌope maꞌato miꞌi hawyi ti aru yt uipuẽti hin eipe hawyi uhehatꞌat kahato are e Iesui."

23 Miꞌi hap eꞌat pe aru iraniaꞌin teꞌe­roꞌe ehepe eimaꞌat hamo — Pywo ti rat taꞌaipok taꞌyn Aheykeꞌet Aikywyt kuepe raꞌyn toĩneꞌen i raꞌyn iꞌatueso ehepe. — Pyno toꞌiro Aheykeꞌet Aikywyt ewawi iꞌatuꞌe aru ehepe iraniaꞌin eimaꞌat hamo maꞌato yt eweiwat reiꞌo miꞌiria upi uikat hamo katu­pono yt pywo pe i mio tã iꞌatuꞌe ehepe maꞌato eimaꞌat hamo mio tã iꞌatuꞌe ehepe aru e."

24 Katu­pono Uito Miitꞌin Eykeꞌet ut hap eꞌat pe turan merep e hap ewy ariot atipy kaipyi are e. Heremo sese hap ewy ariot atipy kaipyi are e. Wuatꞌi mikuap ewy uhẽtyhot kahato puo ariot Wuatꞌi Miitꞌin Potypot no ariot aru atipy kaipyi e Iesui tomohey haria sese pe."

25 Maꞌato koitywy mesu­wa­ro­tiaria yt uimohey haria i tukup­teꞌen e. Pywo ti rat koran te ti mesu­wa­ro­tiaria iraniaꞌin Eheykeꞌet Eikywyt pun haria teꞌe­ro­py­huꞌat are e. Yt taꞌa­tu­ky­ꞌesat hin i uimohey hap pãi e. Ahoꞌopot kahato irane taꞌa­tu­mi­ky­ryꞌi hap upi e."

26 Pyno areto hawyi araꞌaipok i mesuwe i raꞌyn e. Saꞌa­wyꞌi sese te mekewat iꞌaman at kaꞌap 40 eꞌat piat hap turanuat mekewat ahaꞌa­seꞌi pot Nuꞌe toĩneꞌen hap eꞌat piat turanuat yt uwe i ahaꞌa­seꞌi pot Nuꞌe mohey hat toĩneꞌen e. Miꞌi hap ewy kahato ti aru miitꞌin tukup­teꞌen wyti aru Eheykeꞌet ut hap eꞌat pe wyti aru are e."

27 Nuꞌe ieĩneꞌen hap eꞌat turan teꞌe­renuk hap koꞌi kape yn taꞌa­tu­wa­nẽtup mesuwat yi tote are e. Mahy u hap kape yn teꞌe­ru­we­wa­nẽtup at kaꞌap e. Taꞌi iꞌatu­wary wary kahato itote e. Woꞌo­waire waire hap kape yn taꞌa­tu­wa­nẽtup e. Yt teꞌe­ru­wa­nẽtup hin i mekewat Tupana ehay Nuꞌe mimo­herep kape iꞌaman koro tut irane e hap kape yt teꞌe­ru­wa­nẽtup teran hin i saꞌa­wyꞌi e. Miꞌi hawyi Nuꞌe teke raꞌyn mekewat yara wato sese pe toꞌyat piaria wywo hawyi iꞌaman koro kahato raꞌyn Tupana e hap ewy raꞌyn hawyi yꞌy wato taꞌam kahato yi tote hawyi yꞌy koro hap ewy yn toĩneꞌen yi tote hawyi yt imohey i haria yꞌy koro tiꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka kahato torania mesuwat yi totiaria e miwan me e. Miꞌiria ewywuat aru tukup­teꞌen miitꞌin uhut hap eꞌat pe e Iesui."

28 Taꞌi saꞌa­wyꞌi sese Tupana toꞌe aseꞌi Iro pe — Eiwe­nõꞌẽ ro tawa wato Sutuma pyi katu­pono atiꞌa­tuwuk tawa Sutuma piaria iꞌatu­minug saꞌag upi e. Mekewat eꞌat pe Iro tuwẽtem turan miꞌi hap eꞌat pe Tupana tiwuk taꞌyn itotiaria e miwan me e. Mekewat eꞌat pe teꞌe­renuk at kaꞌap hap koꞌi kape yn teꞌe­ru­wa­nẽtup e. Iꞌatuꞌyat nug hap kape yn teꞌe­ru­wa­nẽtup e. Taꞌa­tueko nug hap kape yn taꞌa­tu­wa­nẽtup e. Teꞌe­ru­we­sapo mahy u hap koꞌi kape yn teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug e. Wene­ruꞌi wene­ruꞌi hap ete woꞌo­waire waire hap kape yn taꞌa­tu­wa­nẽtup hawyi Iro tuwẽtem naꞌyn mekewat tawa pyi toꞌyat piaria hupi hawyi aria raꞌyn hewo hewo itote atipy kaipyi hawyi yt teꞌe­ru­wa­nẽtup teran i Tupana e hap kapiaria wuk hamo e miwan me e. Miꞌi hap ewy kahato ti aru mesu­wa­ro­tiaria tukup­teꞌen aru araꞌaipok hap eꞌat pe."

29 Maꞌato mekewat eꞌat pe karãpe Iroꞌin tuwẽtem naꞌyn tawa saꞌag Sutuma pyi hawyi aria hewo hewo raꞌyn atipy kaipyi nukara ewywuat koꞌi Tupana minug. Miꞌi haria tawa Sutuma piaria Tupana ehay pun haria aria miꞌu wo yn tukup­teꞌen e."

30 Miꞌi hap ewy kahato ti aru miitꞌin tukup­teꞌen Eheykeꞌet ut hap eꞌat pe hamuat turan acre e. Yt uwe i Tupana ehay kape teꞌe­ru­wa­nẽtup mekewat eꞌat pe e. Taꞌa­tu­minug koꞌi kape yn teꞌe­ru­wa­nẽtup e. Uhut hap kape yt teꞌe­ru­wa­nẽtup hin i mekewat eꞌat pe hawyi ariot e Iesui ahepe."

31 Mekewat uhut hap eꞌat pe eweinõꞌẽ ro tawa Ieru­sarẽi myi meremo are e. Eheꞌyni toĩneꞌen eiꞌyat pe pote yt eweiꞌaipok i eheka­reꞌen koꞌi sat hamo are e. Meremo eweinõꞌẽ ro tawa Ieru­sarẽi myi are e. Eiko totiat eweikup­teꞌen mote uhut turan mote yt eweiꞌaipok teiꞌo eiꞌyat kape ehekat sat hamo e."

32 Aseꞌi Iro eharyꞌi taꞌaipok teran tawa Sutuma kape hawyi tehaꞌat tawa Sutuma kape taꞌaipok teran haype hawyi nu ukyt kawiat mana Iro eharyꞌi topy­huꞌat itote e. Pyno yt eweiꞌaipok teiꞌo tawa Ieru­sarẽi kape Iro eharyꞌi ewy are katu­pono tuwe­nõꞌẽ tawa Sutuma pyi turan Tupana toꞌe Iroꞌin me — Yt eweiwe­haꞌat teiꞌo tawa kape eweiwe­nõꞌẽ hawyi e maꞌato Iro eharyꞌi tehaꞌat i raꞌyn tosaipe hawyi ipiit nu ykyt kawiat topy­huꞌat ihaꞌat turan hawyi e. Toikyꞌe kahato toieĩneꞌen hap Sutuma totiat pote e."

33 Pyno eheĩneꞌen hap mesu­wa­rotiat eweikyꞌe kahato eweiꞌa­pykok kahato pote yt putꞌok­ꞌe­weiꞌe i eheĩneꞌen hap eheha­kye­raꞌat wuatꞌi eꞌat piat hamo are e. Maꞌato yt eweikyꞌe kahato i eheĩneꞌen hap mesu­wa­rotiat pote maꞌato Tupana miky­ꞌesat ewywuat hap upiat eweiwa­nẽtup hawyi pywo pe ti eweipuẽti wyti aru eheĩneꞌen hap sese eheha­kye­raꞌat hap hamuat e Iesui ahepe."

34 Mekewat wãtym me Eheykeꞌet Eikywyt ut hap eꞌat pe turan tukup­teꞌen aru typy ok teꞌe­roket neꞌi wyti aru getap wiat toꞌo­kipy pe e. Miꞌi hawyi wẽtup ok yt uwe i raꞌyn Tupana tioto hawyi maꞌato wẽtup yt uimohey hat i pote Tupana toiat raꞌyn itote e."

35 Mekewat eꞌat pe turan uhut hap eꞌat typy hary­poria wemi­ꞌutok haria tukup­teꞌen irane hawyi wẽtup hary­poria yt uwe i wyti aru Tupana tioto hawyi maꞌato wẽtup ok totoiat raꞌyn itote yt uimohey hat i pote e."

36 Iꞌewyte wyti aru typy ihainia taꞌa­tuko tote tukup­teꞌen wẽtup ok wyti aru yt uwe i raꞌyn Tupana tioto hawyi maꞌato wẽtup ok totoiat itote mekewat eꞌat pe e. Yt uimohey hat i wyti aru totoiat e Iesui ahepe."

37 Miꞌi hawyi iwyriaꞌin apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Urupo­rekuat iꞌatuꞌe aikope aikope aru eriot eut hap eꞌat pe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Pyno mekewat uhut hap eꞌat pe putꞌokꞌe hawyi meremo eweikuap uhut hap are. Taꞌi karãpe watꞌa­kasa Uruwu koꞌi teꞌe­re­popy hawyi meremo watikuap iꞌokpuk takat toĩneꞌen itote iꞌatu­miꞌu wo teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato itote pote e. Taꞌi yt niatpo hin i watikuap aikope toĩneꞌen hap. Miꞌi hap ewywuat yt niatpo hin i eweikuap aikope ariot hap e Iesui topot­mu­ꞌeria pe ahepe.

"

18

1 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi tehay iãꞌãkap wuo — Uiwy­riaꞌin e waku ahehay kahato Tupana kape e. Waku yt aipohep hin i maꞌato wahẽtup hẽtup hap pyi e. Tupana yt tum i aimiẽtup hawyi waku wahẽtup i e. Yt naku i ahehay yi kape yt hum i ahepe hawyi e. Pyno ahenoi teran uhehay hãꞌãkap wuo aikotã waku wahenoi Tupana kapiat wahẽtup aimi­ky­ꞌesat koꞌi hap etiat e."

2 Pyno saꞌa­wyꞌi so wẽtup tawa piat toĩneꞌen morekuat esurara akag koro iꞌatuꞌe. Miꞌi miit topy­huꞌat morekuat muꞌe hat uwe waku uwe yt naku i e hanuat iꞌatuꞌe e. Miꞌi miit maꞌato ti yt Tupana mohey hin i hat iꞌewyte yt toiꞌa­tu­kyꞌe hin i miitꞌin iꞌatuꞌe so e."

3 Iꞌewyte hiwu toĩneꞌen wy mekewat tawa tote iꞌatuꞌe. Miꞌi ti toto mekewat surara akag kape katu­pono toiky­ꞌesat topo­wyro hap. Miꞌi hawyi topo­wyro hap tohẽtup mekewat surara akag me — Uipo­wyro ro e katu­pono tukup­teꞌen kahato miitꞌin yt iꞌatu­wese rakaria uimaꞌat kahato rakaria e tope. Pyno wãiꞌere ro uhewa­nĩ­kaptia pe mimi e so. Miꞌi hawyi eweimo­hãpyk o iꞌatu­minug saꞌag uhetiat hap e morekuat emiit akag me."

4 — Maꞌato so mekewat morekuat surara akag yt ipowyro teran hin i haype mekewat hiwu iꞌatuꞌe. Miꞌi pote yt toiwesat i tohẽtup hawyi iꞌatuꞌe so. Miꞌi hawyi yne eꞌat pe yne wãtym me toto i hẽtup hẽtup kahato hamo maꞌato yt kat i tutum ipowyro hap iꞌatuꞌe so. Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe — Are pãi e tuwepe mekewat surara akag hawyi so — Yt arekenꞌẽ i Tupana pupi e. Iꞌewyte iraniaꞌin mupi yt arekenꞌẽ hin i maꞌato mesuwat hiwu pupi arekenꞌẽ kahato katu­pono yt areket kuap i mekewat hiwu tut at kaꞌap hẽtup hẽtup hamo pote e. Yt naku i uhete pote atum pãi imiky­ꞌesat ewy hawyi yt tut i uhowawi e tuwepe iꞌatuꞌe so e."

5 Taꞌi uimo­sero mosero kahato rat mekewat hary­poria hiwu tehay wo e so. Miꞌi pote atipo­wyro hawyi yt tut i e so tuwepe. Wuatꞌi eꞌat pe tut wuatꞌi wãtym me tut pote atum imiky­ꞌesat ewy hawyi yt tut i e so e Iesui tehay iãꞌãkap wuo."

6 — Pyno eiwe­wa­nẽtup to mekewat hiwu miẽtup uhehay iãꞌãkap kape e. eiwe­wa­nẽtup to mekewat surara akag ehay kape e."

7 — Pywo ti rat Tupana yt mekewat surara akag saꞌag ewy hin i katu­pono Tupana tikyꞌe kahato temiitꞌin yne hawyi tutunug neran yne aimiẽtup towawiat hap are e. Pywo ti rat toiky­ꞌesat kahato ahẽtup hẽtup kahato hap sio ihotꞌok puo sio wãtym muo hap e. Taꞌi waku wahẽtup tope at kaꞌap yt aipohep hin hẽtup hẽtup hap etepyi e. Taꞌi meremo Tupana timo­hãpyk aru iraniaꞌin minug saꞌag ahetiat koꞌi wahẽtup hawyi e temiitꞌin me."

8 Taꞌi areĩneꞌen Eheykeꞌet Uito miꞌi pote uhut hap eꞌat turan atiꞌa­tu­ꞌa­piheg kahato iraniaꞌin minug saꞌag uimohey haria etiat e. Taꞌi uimohey sese haria ihay kahato rakaria Tupana mohey hawuo are e. Miꞌi ewywuat Uiꞌywot mohey haria atiꞌa­tukat kahato e. Uhut hap eꞌat pe miꞌiria ewywuat atiꞌa­tukat kahato sio toĩ sio yt hap e. Are pãi yt atikuap i te sio tukup­teꞌen aru Tupana wywo ihay rakaria uimohey sese haria mekewat uhut hap eꞌat pe hap yt atikuap i te e Iesui temiitꞌin me ahepe.

"

9 Miꞌi hawyi wẽtup sehay iãꞌãkap wuo Iesui henoi miitꞌin me katu­pono tukup­teꞌen itote — Uruto poꞌog wakuaria torania kai e haria yt iraniaꞌin atukyꞌe hin i haria."

10 Miꞌi haria pe Iesui henoi — Saꞌa­wyꞌi so typy ihainiaꞌin tuwat raꞌyn Tupana mõtypot hap yat kape taꞌa­tuehay Tupana wywuat hamo e. Wẽtup ok Tupana ehay moherep hat miꞌi — Poꞌog uito iraniaꞌin kai e tuwepe hat e. Miꞌi hawyi so wẽtup ok yt naku i kahato rakat katu­pono ipotpap ahewa­nĩ­kaptia porekuat emiit no aheka­reꞌen pore­raꞌat hamuat wuatꞌi muꞌap upi hanuat miꞌi e."

11 Miꞌi hawyi so mekewat — Uito waku kahato rakat e hat putꞌokꞌe Tupana mõtypot hawe hawyi teke aikope paꞌi yn teke hawe pya kahato pyi iraniaꞌin yt naku i nug haria kai hawyi ihay se hap ewy Tupana kape — Waku sese kahato atunug e so uito poꞌog waku iraniaꞌin kai e so tuwepe tuwa­nẽtup hawe e. Arehum ewawi uiwaku hap upi e so. Uito yt iraniaꞌin ewy hin i iꞌatu­minug saꞌag hap ete e so. Uito waku kahato nug hat yn e so. Are pãi e uito ti yt miitꞌin maꞌat hat ewy hin i e. Uito yt areĩneꞌen i wuatꞌi hary­poria wywo ehat i e. Waku kahato uito pãi e so. Tupana e so toĩneꞌen mesuwe eꞌyat pe wẽtup ok miit yt naku i sese nug hat e so. Miꞌi miit ahewa­nĩ­kaptia esura­raꞌin powyro hat hawyi aheka­reꞌen toipo­re­raꞌat ahewa­nĩ­kaptia porekuat ekat no e so. Yt karãpe i atiꞌa­parap miꞌi miit ewywuat e so tuwepe Tupana mõtypot yat pe e."

12 Taꞌi waku kahato atunug yne ete e. Pywo ti rat typy eꞌat 7 eꞌat turan yt kat i hin i atuꞌu miꞌu emõtypot hamuat haype e so. Waku kahato atunug katu­pono uhegyiꞌat kahato katu­pono uiko kaipyi uhekat kaipyi atimõꞌẽ 10 kaipyi wẽtup aterut ewawi Tupana hawyi 9 yn atioto uiꞌyat kape e. Iwato kahato atiꞌa­tu­mõꞌẽ uihũria kaipyi wẽtup 10 kaipyi atum e so Tupana pe e maꞌato miꞌi tã toꞌe Tupana pe wuatꞌi miitꞌin tikuap tehay hamuat hap toiky­ꞌesat e."

13 Miꞌi hawyi mekewat yt naku i nug hat mekewat wanĩ­kaptia powyro hat wuatꞌi ekareꞌen pyhyp hat pya kahato iraniaꞌin waku nug haria kai toĩneꞌen okenꞌypy ete. Yt tehaꞌat hin i atipy kape Tupana ewawi tehay hamo maꞌato yi kape yn teheꞌat hawyi tuwe­ꞌahyk ahyk tuwe­mõti Tupana wywo tehay hamuat haype. — Yt uiꞌa­piheg neiꞌo uiminug saꞌag upi e. Atikuap taꞌyn uito yt naku i kahato rakano areĩneꞌen wen maꞌato uheha­kye­raꞌat En hap atiky­ꞌesat e Tupana pe paatoꞌe haype e so e Iesui."

14 Pywo pe areꞌe ehepe mekewat paaꞌe tominug saꞌag koꞌi ete mekewat — Atoiat teran uiminug yt naku i e hat yn taꞌaipok toꞌyat kape waku pe Tupana wanẽtup hawe are katu­pono Tupana tiwaure yne iminug saꞌag koꞌi pote maꞌato mekewat — Uito poꞌog poꞌog iraniaꞌin kai e hat ete Tupana yt tiwaure kuap i iminug yt naku i koꞌi hap kai katu­pono — Uito yt atunug i yt naku i e hat toĩneꞌen mote e. Miꞌi hat ewywuat kahato eweikup­teꞌen katu­pono — Uruto poꞌog waku torania kai e haria eweikup­teꞌen e Iesui tewa­nĩ­kaptia pe itotiaria pe. Pywo ti rat areꞌe ehepe uwe uwe tuwe­mo­wato topyꞌa pe tuwa­nẽtup hawe — Uito poꞌog waku iraniaꞌin kai e hap wywo miꞌi hat wy ti aru Tupana mimohit kahato rakano topy­huꞌat wuatꞌi eꞌat pe wen uwe uwe paaꞌe topyꞌa pe tuwa­nẽtup hawe tominug saꞌag hawyi — Uheha­kye­raꞌat Tupana pe toꞌe hat miꞌi hat toĩneꞌen Tupana mimõ­typot no toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe are e Iesui wuatꞌi miitꞌin me.

"

15 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe miitꞌin terut taꞌa­tu­mẽ­pytꞌin Iesui ewawi katu­pono taꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato taꞌa­tu­mẽ­pytꞌin poityro hap Iesui po kaipywiat hap. Taꞌa­tu­ky­ꞌesat iꞌatue­waku Iesui piat hap. Miꞌi hawyi tõꞌẽ howawi wen maꞌato Iesui emiitꞌin wãiꞌi­ꞌa­tuꞌe hira­karia erut haria pe."

16 Maꞌato Iesui ihay pirik temiitꞌin me — Kat poteĩ eweiꞌa­tu­pyhyp hira­karia uhowawi haria e. Wãi neiꞌo are e katu­pono atiꞌa­tu­ky­ꞌesat kahato hira­karia uhowawiat hap e. Yt eweiꞌa­tu­pyhyp teiꞌo hira­karia iꞌatuepap uhowawiat hap upi are e topy­ꞌahak hap wywo temiitꞌin me. Yt eweiꞌa­tu­pyhyp teiꞌo hira­karia katu­pono hira­karia timohey kahato Tupana are e. Taꞌi hira­karia tuwe­hytꞌok teran kahato Tupana etama pe e. Tupana mohey kahato haria kahato ti hira­karia miꞌi pote ti aru miꞌiria ewywuat rakaria yn wyti aru tukup­teꞌen Tupana etama pe e. Mesuwe karãpe Tupana topy­huꞌat Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat no hap eꞌat pe turan miꞌiria pe — Atum aru uhetama sese ehepe e. Atum aru mesuwat yi yne hira­karia ewywuat uimohey haria pe e Tupana e."

17 — Pywo pe ti eweiwat teran aikope Tupana toĩneꞌen morekuat no hap kape pote hira­karia tiky­ꞌesat tuwe­hytꞌok hap ewy o eweiwat o are e. Maꞌato yt pote yt eweiwat kuap i e. Eweiwat ro Tupana mohey kahato hawuo hira­karia imohey kahato haria ewywuat pote ti aru putꞌok­ꞌe­weiꞌe aikope Tupana toĩneꞌen hap tote e Iesui topot­mu­ꞌeria pe taꞌa­tu­pyhyp hira­karia howawi turan.

"

18 Miꞌi hawyi wẽtup ok Iuteuria ywania akag hekat kahato rakat apoꞌe Iesui pe — Uimuꞌe hat e waku kahato En e. Pyno uimuꞌe ro kat som waku atunug uheĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat hap kyiꞌat hamo e. Atiky­ꞌesat kahato areĩneꞌen Tupana wywo wuatꞌi eꞌat pe e. Pyno kat som waku atunug miꞌi hap puẽti hamo apoꞌe Iesui pe. — Waku sese kahato en e Iesui pe."

19 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Kat poteĩ — Waku sese kahato En ereꞌe uhepiat pe e. Tupana yn ni waku sese hap watikuap e. Uito apo areĩneꞌen Tupana wo ewanẽtup hawe e."

20 Pyno etikuap apo Tupana piat ainãpin hap koꞌi e. Etikuap aikotã Tupana ainãpin Musei miwan miat apo. Mio tã e — Yt naku i wẽtup ok wywo wẽtup ok wywo eharyꞌi eꞌaito e miwan me e. Yt naku i etiꞌauka miit e miwan me e. Yt naku i sero­ꞌok­ꞌere e miwan me e. yt naku i eso e. Etimõ­typot ro eꞌywot ety e miwan me e. Mio tã e hap koꞌi etikuap apoꞌe mekewat hekat rakat pe mekewat miit akag me."

21 Miꞌi hawyi toiwesat — Taꞌi atiꞌa­tukuap yne mekewat Tupana piat ainãpin hap koꞌi mehĩ e. Taꞌi uihire pyi te ti atunug yne yne mio tã e hap koꞌi e Iesui pe."

22 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tope — Waku mehĩ wen maꞌato wẽtup mo yt etunug i te e. Miꞌi hap etunug hawyi waku pe ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e. Pyno ereto ro eꞌyat kape hawyi ekat iwato kahato hap etiꞌa­tu­mõꞌẽ yne yt hekat i rakaria pe miitꞌin haky­ꞌeꞌi rakaria pe satek takaria pe e. Etiꞌa­tu­mõꞌẽ yne hawyi waku eraꞌaipok uhowawi uhemiit no uhupiat eto hamo e Iesui mekewat miitꞌin akag me mekewat hekat kahato rakat pe. Mio tã etunug pote etipuẽti ekareꞌen sese wuatꞌi eꞌat piat mesuwe karãpe Tupana toĩneꞌen mesuwe wuatꞌi porekuat nuat hap eꞌat pe e Iesui mekewat hekat kahato rakat pe."

23 Maꞌato mio tã e Iesui hawyi mekewat miit yi kape yn tehaꞌat hawyi paaꞌe kahato katu­pono iwat heka­reꞌen iwato kahato hap toiꞌa­tu­kyꞌe kahato pote yt toimõꞌẽ teran i tekat sem hatek takaria pe yt hekat i rakaria pe pote."

24 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat kahato mekewat hekat kyꞌe kahato hat ewawi hawyi toikuap taꞌyn paaꞌe kahato hap hawyi toikyꞌe kahato hawyi toꞌe itotiaria pe — Are pãi e niatpo kahato ti rat weka­reꞌen kyꞌe kahato haria tuwe­hytꞌok aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no hawe are e Iesui."

25 Taꞌi niatpo kahato yt hegyiꞌat i rakat teke atipy pe e. Niatpo kahato wateke atipy pe ahekat iwato wywo e. Niatpo kahato aikotã aihũ iwato kahato rakat mekewat Kameru e hap het rakat teke awi ehapo kaꞌa puo maꞌato sakpo niatpo sese ewy wekat iwato kahato kyꞌe kahato rakaria teke atipy pe e. Niatpo aihũ Kameru iwato kahato rakat teke awi ehapo sakpo poꞌog poꞌog niatpo tuwe­hytꞌok Tupana etama pe — Uhekat ti uhetu­pana wo toĩneꞌen e hat e Iesui."

26 Mio tã toꞌe hawyi wanẽtup haria itotiaria teꞌe­roꞌe tope — Pyno yt uwe i teke kuap atipy pe hekat rakat iꞌatuꞌe toꞌope."

27 Maꞌato Iesui toꞌe — Pywo miitꞌin yt uwe i teke kuap atipy pe e. Tupana yn tieha­kye­raꞌat kuap miitꞌin e. Pywo pe ti rat miitꞌin yt tikyiꞌat kuap i ereke hap atipy pe e. Maꞌato Tupana yn miitꞌin ehakye­raꞌat kuap e. Yt kat i niatpo Tupana wanẽtup hawe e. Miitꞌin yt minug kuap koꞌi i yt niatpo hin i Tupana pe e. Tupana tieha­kye­raꞌat kuap miitꞌin hekat rakaria pytkai e."

28 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe — Urumuꞌe hat uruto ti uruiꞌatoiat raꞌyn uruꞌyat koꞌi urueꞌyara uruekat uruepotpap uruko eupiat tuwat hamo ehay moherep hamo e."

29 — Pywo kahato ti eꞌe hap Peteru e. Woro­ho­ꞌokuap kahato eipe e. Atikuap aikotã saꞌa­wyꞌi eweitoiat yne uhupiat tuwat hamo hap e. Waku kahato ti rat eipe e. Pywo ti rat uwe uwe eipe ewy uikyꞌe poꞌog poꞌog toꞌyat kai toty kai teha­ryꞌi kai toywytꞌin kai tomẽ­pytꞌin kai topotpap kai hawyi toto uhehay Tupana piat Aipo­rekuat nuat e hap moherep hamo miꞌi hat eipe ewywuaria wyti aru waku pe tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe atipy pe e Iesui Peteru pe ahepe."

30 Kat koꞌi kat koꞌi eweitoiat uhehay sytpok hamo wuatꞌi ywania enoi hamuat miꞌi koꞌi eimi­ꞌatoiat koꞌi atum aru ehowawi i raꞌyn mesuwe maꞌato poꞌog poꞌog atum eimi­ꞌatoiat saꞌa­wy­ꞌiwuat koꞌi kai e. Taꞌi eimi­ꞌatoiat koꞌi saipepiat uimiium koꞌi poꞌog poꞌog iwato poꞌog ikahu atum ehepe eweiwat uhupi hawyi iꞌewyte eheĩneꞌen hap Tupana wywo wuatꞌi eꞌat piat hap ikahu kahato hap atum ehepe e Iesui ahepe topot­po­ꞌo­roria pe.

"

31 Miꞌi hawyi temiitꞌin Iesui tere­poꞌok miitꞌin typyꞌi rakaria tokpyi enoi tepiat hamo. — Uheka­tu­wyria watuwat mesup tawa wato Ieru­sarẽi kape e. Itote ti aru uiꞌauka irane aikotã saꞌa­wy­ꞌi­tewuat Tupana ehay moherep haria miwan miat e hap ewywuat wyti taꞌa­tunug saꞌag yne uhete Eheykeꞌet ete e."

32 Itote ahewa­nĩ­kaptia ywania esura­raꞌin po pe raꞌyn uipag uiꞌauka hamo itote irane e Iesui. Yt naku i taꞌa­tunug uhete e. Miꞌiria teꞌe­ru­weu­kaꞌi kahato uhete taꞌa­tu­mi­ky­ryꞌi uhete hawyi kuitu kuitu­ꞌi­ꞌa­tuꞌe uipiit ete uimohit haype irane itote e. Uito Wuatꞌi Miitꞌin Eykeꞌet pytkai uipun aru itote are e. Yt uimõ­typot hin i itote e."

33 Uipak pak kahato itote hawyi aru uiꞌauka saꞌag neꞌi aru maꞌato miꞌi pytkai myeꞌym eꞌat hawyi arẽtem aru uiku­ꞌuro sese hap pyi e. Guꞌuro pyi araꞌaipok ehowawi i raꞌyn. Uiꞌasyp pytkai arẽtem i raꞌyn aru uiꞌasyp hap kaipyi e."

34 Tuwetiat tohenoi maꞌato hemiitꞌin yt ikuap hin i imienoi koꞌi yt hotꞌokꞌe i pote yt taꞌa­tukuap kuap i iꞌe hap pote.

"

35 Miꞌi hawyi Iesui toto temiitꞌin wywo tawa wato Ieru­sarẽi kape. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌia­tuꞌe tawa Ieriko ete. Miꞌi tote toĩneꞌen apyk pe muꞌap ẽpeke ete yt iha pytig i rakat muꞌap tote. Itote pyi tohẽtup kahato miitꞌin miium koꞌi teko ewy."

36 Miitꞌin typyꞌi rakaria õꞌẽ hap toikuap hawyi tohẽtup taꞌyn — Kat hamo som miitꞌin typyꞌi rakaria tõꞌẽ e apoꞌe muꞌap upiaria pe yt iha pytig i hat."

37 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — Taꞌi Mekewat Miit tawa Nasare kaipywiat wyti tut meikowo mekewat Iesui e hap het rakat iꞌatuꞌe taꞌa­tu­henoi yt iha rakat i pe."

38 Miꞌi hawyi mekewat yt iha rakat i tikuap hawyi tuwẽ­powat Iesui kape tehay pirik wo — Uipo­wyro ro uipo­wyro ro Morekuat Tawi Emiariru uheha­kye­raꞌat ro En e."

39 Maꞌato iraniaꞌin muꞌap upiaria — Wãi neiꞌo iꞌatuꞌe. Yt naku i ehay pirik hap iꞌatuꞌe. Epoꞌinik to iꞌatuꞌe wen maꞌato poꞌog neꞌi tuwẽ­powat haty wo kahato hamo — Morekuat Tawi Emiariru uheha­kye­raꞌat En e."

40 Miꞌi hawyi Iesui topy­huꞌat itote muꞌap tote hawyi toꞌe — Eweterut ro uhowawi iwẽpapꞌi kahato hat e muꞌap upiaria pe. Miꞌi hawyi taꞌa­tuerut mekewat sẽtupꞌe hat."

41 Putꞌokꞌe Iesui yatype hawyi apoꞌe Iesui — Kat e hap etiky­ꞌesat uipo pyi mehĩ apoꞌe tope. Mio tã e pote — Mehĩ e uimoe­ha­pytig i hap epiat hap atiky­ꞌesat kahato pãi e Iesui pe."

42 — Pyno waku raꞌyn emiky­ꞌesat ewy atunug e Iesui. Pyno waku raꞌyn ereĩneꞌen e. Mesup taꞌyn atum epe emiẽtup ewywuat e. Eraꞌa­kasa ro are katu­pono uimohey kahato hap emoehãite hap topy­huꞌat e Iesui yt iha i rakat pe."

43 Mio tã toꞌe Iesui hawyi meremo iha i raꞌyn meremo waku i raꞌyn iha ete ihapytig hap waku hap wywo toĩneꞌen kahato. Taꞌa­kasa kuap i raꞌyn hawyi — Waku kahato En Tupana waku kahato En katu­pono waku i raꞌyn uheha e itote tehay se kahato hap ewy tuwehum kahato Tupana kape. Miꞌi hawyi muꞌap upi toto raꞌyn Iesui upi tawa Ieriko kape iwepit kahato hap wywo toto — Waku kahato En waku kahato En yn toꞌe Tupana pe itote. Iꞌewyte iraniaꞌin Iesui minug wakuat kapiat akasa haria teꞌe­ru­wehum yn kahato Tupana ete itote muꞌap upi Iesui toto tawa Ieriko kape turan.

"

19

1 Miꞌi hawyi Iesui teke raꞌyn tawa Ieriko pe. Miꞌi hawyi tawa Ieriko sakpo toto mekewat tawa puꞌap upi tuwat."

2 Miꞌi tawa pe toĩneꞌen hekat kahato rakat Sakeu e hap het rakat itotiat. Miꞌi miit ri yt naku i kahato rakat toĩneꞌen iraniaꞌin wanẽtup hawe katu­pono ipotpap Iuteu ywnia wanĩ­kaptia esura­raꞌin powyro toꞌy­wania ekareꞌen pyhyp hamo. Toikat kahato miitꞌin kaipyi iꞌatuekat patꞌok hap wanĩ­kaptia porekuat saꞌup mo. Wanĩ­kaptia porekuat powyro kahato rakano toĩneꞌen mote tuwe­mo­wato kahato teka­reꞌen ete tawa Ieriko tote."

3 Miꞌi hawyi Sakeu taꞌa­kasa teran kahato Iesui kape maꞌato yt itypore i sese rakat pote yt taꞌa­kasa kuap i miitꞌin tok piat sakpo Iesui kape."

4 Miꞌi pote punꞌe iraniaꞌin eꞌyianme wẽtup ariaꞌyp muꞌap upiat kape hawyi meremo taꞌam haga tote ywaipe pyi tehaꞌat kahato Iesui ewawi taꞌa­kasa teran haype."

5 Putꞌokꞌe Iesui ariaꞌyp ypyke hawyi tehaꞌat kahato ywaiti hawyi toꞌe — Uhyt Sakeu e eraꞌapyk to uhowawi uhyt e. Mesuwat eꞌat pe at areĩneꞌen neran ewywo eꞌyat pe mehĩ e."

6 Miꞌi hawyi meremo taꞌapyk hawyi iwepit hap wywo — Hẽ to uhyt e. Waku kahato ereĩneꞌen uiꞌyat pe e Iesui pe."

7 Maꞌato iraniaꞌin tikuap Sakeu yat kapiat Iesui to hap hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt naku i Iesui iꞌatuꞌe katu­pono ahewa­nĩkap yat kape toto iꞌatuꞌe toꞌope yt nakuat i kahato rakat yat kape Iesui toto raꞌyn yt Tupana miky­ꞌesat ewy i tutunug iꞌatuꞌe taꞌa­tu­py­ꞌahak hap wywo."

8 Miꞌi hawyi Iesui toto mekewat muꞌap pyhyp hat upi mekewat Sakeu e hap het rakat upi iꞌyat kape. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe itote hawyi teꞌe­renuk hap upi mekewat Sakeu toꞌe Iesui pe — Uhyt e ipatꞌok uhekat yne ti rat atimõꞌẽ mesup yt hekat i rakaria pe e. Pywo ti rat miitꞌin ekareꞌen pyhyp hap koꞌi miitꞌin maꞌat hap koꞌi atum mesup iꞌatuepe e katu­pono atimo­hãpyk teran yne uiminug saꞌag koꞌi uheroꞌok hap koꞌi atipo­re­ra­ꞌaipok teran mesup uimisat koꞌi yne muꞌap upiaria po pyi miitꞌin ekat koꞌi e. Wẽtup ok hyt uꞌi atat uimi­po­hari poꞌog atum 4 hyt uꞌi atipo­re­ra­ꞌaipok tuwe­wawi atum e. Atupo­hari hap koꞌi yt naku i hap ewy atum yne i raꞌyn uimi­maꞌat koꞌi pe e. Mekewat wẽtup hap ete uimi­po­hari koꞌi ete atipo­re­ra­ꞌaipok 4 hap ewywuat ipakup takat koꞌi uimi­maꞌat koꞌi pe e. Pyno atiꞌa­tu­ꞌatoiat teran uiminug saꞌag yne hawyi waku yn atunug neran miꞌi hawyi e Iesui pe Sakeu."

9 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe iraniaꞌin me tawa Ieriko piaria pe — Uruto poꞌog waku iraniaꞌin kai e haria eipe e. Mesup taꞌyn Tupana mieha­kye­raꞌat no topy­huꞌat Mehĩ Sakeu e. Mesup taꞌyn ti rat Ahaꞌa­seꞌi Aparãu emiariru sese toĩneꞌen mehĩ Sakeu katu­pono mesup taꞌyn mehĩ Sakeu waku pe toĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e."

10 Mesup taꞌyn Tupana mieha­kye­raꞌat no topy­huꞌat iꞌewyte yne iꞌyat piaria waku pe toĩneꞌen e. Miꞌi hawyi toꞌe mehĩ Sakeu pe — Pyno waku pe raꞌyn mehĩ e mesup taꞌyn Tupana mieha­kye­raꞌat ereĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe e Iesui mehĩ Sakeu pe. Pywo ti Uito Eheykeꞌet ariot mesuwat mytyp kape hoꞌo­wasat rakaria kat hamo ariot e. Taꞌi hoꞌo­wasat rakaria ehakye­raꞌat hamo ariot miitꞌin kat hamo e. Maꞌato — Uruto poꞌog iraniaꞌin kai e haria yt atimo­waku kuap i katu­pono — Uruto waku raꞌyn iꞌatuꞌe. Miꞌi pote yt naku i rakaria wywo uhewyry iꞌatu­muꞌe Tupana kuap hamo e Iesui tawa Ieriko piaria pe — Uruto poꞌog iraniaꞌin kai e haria pe.

"

11 Miꞌi hawyi miitꞌin tuwat tuwat tawa wato Ieru­sarẽi kape. Miꞌi hawyi iꞌatuehay kahato muꞌap upi — Pywo ti rat Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat tut irane ahewa­nĩ­kaptia akit hamo hawyi waku pe watu­kup­teꞌen i raꞌyn aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat hap eꞌat piat hap ewy iꞌatuꞌe toꞌope muꞌap upi."

12 Miꞌi hawyi yt pya i tawa wato Ieru­sarẽi kai turan Iesui tiꞌa­tu­muꞌe muꞌap upiaria tehay iãꞌãkap wuo — Saꞌa­wyꞌi so wẽtup tuꞌisa waku rakat hekat kahato rakat wuatꞌi etama piaria mikuap toto raꞌyn tetawa kaipyi morekuat koro kape. — Atiky­ꞌesat wuatꞌi tuꞌi­saria akag wo uinug uruetama pe e hap wywo toto e so."

13 Maꞌato toto morekuat koro kapiat hap owakai toiꞌa­tu­kaykay raꞌyn toeropat haria akag koꞌi 10 ok takaria tuwe­wawi hawyi so — Areto raꞌyn Morekuat koro kape hawyi atiky­ꞌesat uiꞌairo temiit akag wo mesuwat ahetama piaria wuatꞌi tuꞌi­saria akag wo e so. Pyno areto turan atiky­ꞌesat uhekat eipo pe areto turan imowato hamo e so. Pyno atimõꞌẽ uhekat eipo pe hawyi waku areto maꞌato Morekuat koro uinug wuatꞌi tuꞌi­saria akag wo ahetama piat hawyi tutum uhepe tomiwan uimo­wato hap hawyi meremo araꞌaipok mesuwe hawyi atiky­ꞌesat uimiium ehepiat mowato kahato hap e so temiit 10 ok takaria pe. Miꞌi hawyi wẽtup ok pe tuereto tutum nu mehit kahato rakat tekat kahato hap hawyi — Pyno areto raꞌyn mesup e. Miꞌi hawyi areĩneꞌen morekuat koro yat pe mekewat tama koro pe hawyi miꞌi turan eweiꞌa­tu­mo­wato kahato o uhekat mesuwe e so. Miꞌi hawyi iwato toimõꞌẽ iꞌatuepe nu mehit rakat hawyi toto tetawa pyi."

14 Toto raꞌyn tetama pyi turan hawyi so itotiaria tuꞌi­saria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug hawyi so meremo tuwat morekuat koro kape wẽtup muꞌap upi poꞌog meremo tuwat at kaꞌap hap ewy. Miꞌi hawyi so putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe mekewat tuꞌisa yianmete hawyi so — Morekuat iꞌatuꞌe tut wyti aru wẽtup ok miit uruetama pyi yne mikuap takat iꞌatuꞌe. Miꞌi miit tiky­ꞌesat kahato uruetu­ꞌisa akag wo uruetama pe wen maꞌato yt uruiky­ꞌesat i rat meiẽwat miit uruetu­ꞌi­saria akag wo iꞌatuꞌe so. Yt naku i etiꞌairo miꞌi miit wuatꞌi tuꞌi­saria akag wo uruetama pe iꞌatuꞌe so."

15 Pyno mekewat wuatꞌi miitꞌin miky­ꞌesat hekat rakat etama puat gupteꞌen haria yt tikyꞌe hin i mekewat tuꞌisa e. Maꞌato mekewat morekuat eporekuat koro rakat tikyꞌe kahato hawyi — Woronug naꞌyn en uhemiitꞌin sem mesuwat yi totiaria porekuat no e tope. Miꞌi hawyi taꞌaipok taꞌyn tetama kape morekuat koro miꞌairo wo wuatꞌi miitꞌin porekuat no. Miꞌi hawyi so itote hawyi toiꞌa­tu­kaykay raꞌyn tuwe­wawi temiit 10 ok takaria teropat haria aikotã iꞌatu­potpap hap moherep hamo aikotã tomiium saꞌawyi taꞌa­tu­mo­wato hap kuap hamo."

16 Miꞌi hawyi saꞌa­wyiwuat putꞌokꞌe hawyi toꞌe morekuat pakup we — Saꞌawyi wẽtup eiam howapy nu mehit rakat hekat kahato rakat etum uhepe e. Koitywy 10 eiam howapy nu mehit rakat hekat kahato hap ewy aterut ewawi Uika­ꞌiwat e."

17 Miꞌi hawyi mekewat Tuꞌisa Wato pakup iwepit kahato hawyi toiwesat — Waku kahato etunug uhekat wywo areto hap turan e. Uhemiit kahato en uhyt e so. Waku rakat rasig en e. Pyno eweꞌeg kahato uhekat wywo pote mesup woronug en uhemiit koro wo 10 uhetawa pe e temiit wakuat pe."

18 Miꞌi hawyi wẽtup ok teke henoi hamo — Pyno saꞌa­wyꞌi etoiat uipo pe wẽtup eiam nu mehit rakat hekat rakat e. Koitywy 5 eiam howapy atum epe uika­ꞌiwat e."

19 Miꞌi hawyi morekuat toꞌe mekewat temiit pe — Waku pyno etunug mehĩ e. Yt uimaꞌat hin i pote mesup atum epe 5 tawa koꞌi iꞌatu­po­ꞌoro epiat hamo e. Waku ereĩneꞌen itote iꞌatue­tu­ꞌisa akag wo e morekuat pakup temiit wakuat pe."

20 Miꞌi hawyi wẽtup i teke towat etiat enoi hamo — Heno uika­ꞌiwat meiũ ti emiium ok tã e. Saꞌa­wyiwuat emiium ewywuat atum epe e. Uhesokpe ikahu rakat pe atiꞌa­pykok kahato mesuwat emiium hekat rakat e. Koitywy toĩneꞌen ne yne mesuwat sokpe pe emiium iwato hap ok tã."

21 Pywo arekenꞌẽ epupi pote waku pe kahato atunug iheg me mekewat nu imehit kahato koꞌi e. Atiꞌa­pykok kahato katu­pono worokuap kahato en uhyt e. Atikuap wy eweꞌeg kahato hap kaipyi yt ewat i pytkai etiꞌa­tu­po­re­raꞌat ekat koꞌi e. Iꞌewyte yt emikoi i pytkai ehoꞌohep kuap iraniaꞌin ko koꞌi hap atikuap e. Taꞌi uruikuap kahato en aikotã ereĩneꞌen iweꞌeg kahato epotpap nug hap ete ekat mowato hap ete e. Miꞌi pote emiium atisyp yi pe hawyi mesup atum yne i raꞌyn epe e."

22 Miꞌi hawyi ikaꞌiwat toꞌe tope topy­ꞌahak popuo — Uhemiit saꞌag kahato wo ereĩneꞌen pãi are e. Yt naku i kahato etunug uhekat wywo e. Uipy­ꞌahak hap etikuap pytkai uhekat yt etiꞌa­tu­mo­wato hin i e. Yt uiat i pytkai atipo­re­raꞌat ereꞌe uhepe. Iꞌewyte yt uimikoi pytkai i ahoꞌohep taꞌyn ereꞌe uhepe."

23 Pyno erekenꞌẽ uipupi hawyi kat pote kahu uhekat kahato hap yt etimo­wato i en wẽtup ok potpap nug hap kai e. Kat pote yt etipuru i wẽtup ok pe uhekat mowato hamo e temiit iperup takat pe."

24 Miꞌi hawyi morekuat pakup toꞌe tesu­ra­raꞌin me — Eweitat ro meiũwat uhekat uhemiit yt iweꞌeg i rakat po pyi hawyi ewetum no ipo piat uimiium uhemiit wakuat pe hekat poꞌog mowato hamo e."

25 Miꞌi hawyi hesu­ra­raꞌin teꞌe­roꞌe morekuat pakup we — Uruka­ꞌiwat iꞌatuꞌe iwato kahato raꞌyn ipo pe toĩneꞌen 10 eiam howapy raꞌyn toĩneꞌen naꞌyn ipo pe kat pote pyno etum moꞌog tope iꞌatuꞌe."

26 Miꞌi hawyi morekuat pakup toꞌe tesu­ra­raꞌin me — Pywo pe ti uhekat mowato hat pe poꞌog poꞌog atum aru saꞌa­wy­ꞌiwuat kai e. Maꞌato yt iweꞌeg i rakat pe uhekat mohit hat pe mio tã are — Saꞌa­wy­ꞌiwuat iwato kahato atum epe maꞌato mesup yt kat i poꞌog atum epe e. Miꞌi hawyi mekewat kurin epo piat ewanuat tuweityk taꞌyn hawyi yt kat i topy­huꞌat epo pe aru e morekuat pakup temiit yt iweꞌeg i rakat pe tekat tomiium yt imowato i hat pe."

27 Miꞌi hawyi meimuẽwat saꞌa­wy­ꞌi­wuaria morekuat pakup wanĩ­kaptia — Yt uruiky­ꞌesat i miꞌi miit urupo­rekuat nuat e haria toiꞌa­tu­po­ꞌoro tesu­ra­raꞌin here­poꞌok tewawiat hamo. Taꞌa­tuerut hawyi mio tã e iꞌatuepe — Pyno saꞌawꞌi yt uiky­ꞌesat hin i uito eipo­rekuat no e. Miꞌi hawyi ehehay saꞌag kahato uhetiat hap atikuap taꞌyn e. Yt naku i kahato eipe uiwa­nẽtup hawe e. Miꞌi hawyi toꞌe tesu­ra­raꞌin me — Meremo meiũpe raꞌyn uhowakai te eweiꞌa­tu­ꞌuka ro miꞌiria e so mekewat morekuat pakup itote e Iesui tehay iãꞌãkap wuo. Tuwepiat ihay tehay pun haria pe — Yt naku i Iesui Aika­ꞌiwat no e haria pe.

"

28 Mio tã e tohenoi hawyi Iesui toto i raꞌyn muꞌap upi mekewat tawa wato Ieru­sarẽi kape temiitꞌin sem eꞌyianmete toto."

29 Putꞌokꞌe mekewat mikoi ypia pe mekewat Uriweira ypia koꞌi eꞌyityꞌok totiat mekewat yi yt pya i tawa hit Pewake kai tawa hit Petania kai hawyi Iesui henoi typy ok temiitꞌin me."

30 Mio tã toꞌe — Eweiwat ro meiẽwat tawa hit kape hawyi putꞌok­ꞌe­weiꞌe itote hawyi eiwe­hytꞌok tawa hit pe turan aru iꞌatuhũ hit Iumenta mẽpyt eweipuẽti itote e. Miꞌi iꞌatuhũ atiky­ꞌesat mesuwe katu­pono iꞌok pe tote uhewyry teran tawa wato Ieru­sarẽi kape e. Maꞌato yt uwe i te hewyry mekewat iꞌatuhũ hit okpe tote are e. Pyno eweiꞌa­sai­typok iꞌatuhũ hawyi meikowo eweterut uhowawi uihũ wo e."

31 Itotiaria tikuap teran aru kan hamo iꞌatuhũ asaity eweipok e pote waku eweiꞌa­tu­wesat miꞌiria — Taꞌi Aika­ꞌiwat Iesui tiky­ꞌesat wyti eihũ waku eweiꞌe apoꞌe haria pe e Iesui temiitꞌin typy ok takaria pe."

32 Tuwat raꞌyn meimuẽwat tawa hit kape hawyi Iesui toꞌe hap ewywuat kahato taꞌa­tu­puẽti putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe itote hawyi."

33 Iꞌatuhũ taꞌa­tu­ꞌa­sai­typok turan putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe mekewat hũ kaꞌi­waria hawyi — Kan hamoĩ uruhũ eweiꞌa­sai­typok hamuat apota­ꞌa­tuꞌe."

34 Miꞌi hawyi Iesui emiitꞌin iꞌatu­wesat — Aika­ꞌiwat Iesui tiky­ꞌesat kahato ti eihũ iꞌatuꞌe Iesui mipo­ꞌo­roria."

35 Miꞌi hawyi — Pyno waku eweitioto ro iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ꞌe­roto Iumentu hit Iesui kape. Pukꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui kape hawyi taꞌa­tu­po­rokpun naꞌyn taꞌa­tue­sokpe koꞌi mekewat hũ okpe tote hawyi taꞌa­tu­mo­ꞌapyk taꞌyn Iesui ihũ hit okpe tote."

36 Miꞌi hawyi muꞌap upiaria tipo­rokpun taꞌa­tue­sokpe muꞌap tote Iesui to hap owakai ipuꞌap ikahu rakat nug hamo morekuat ewywuat muꞌap nug hamo imõtypot haype taꞌa­tunug."

37 Miꞌi hawyi Iesui ipotꞌapyk mekewat yityꞌok Uriweira ypia piat kaipyi tawa wato Ieru­sarẽi kape hawyi toto mekewat muꞌap miitꞌin minug upi toto tohũ hit tote apyk pe ipotꞌapyk."

38 Yt pya hin i tawa wato Ieru­sarẽi kai turan typyꞌi rakaria hupiaria sem — Waku kahato En Tupana iꞌatuꞌe. Waku kahato Emiꞌairo Urupo­rekuat nuat iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo. Meiũwat Miit timo­herep kahato Tupana esaika hap yt uwe mesu­wa­rotiat minug ewy i tutunug uruehamo iꞌatuꞌe kahato itote. En Tupana Mipo­ꞌoro sese iꞌatuꞌe katu­pono uruta­ꞌa­kasa raꞌyn eminug koꞌi Emipo­ꞌoro mimo­herep koꞌi iꞌatuꞌe iꞌatu­wepit kahato haype. Miꞌi pote urutu­wehum kahato ewawi Tupana iꞌatuꞌe."

39 Miꞌi taꞌa­tunug kahato itote hawyi woꞌo­muꞌe haria itotiaria teꞌe­roꞌe Iesui pe — Woꞌo­muꞌe hat iꞌatuꞌe etiꞌa­tu­mo­po­ꞌinik to epotmu­ꞌeria iꞌatuꞌe."

40 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Pyno miꞌiria iꞌatu­po­ꞌinik uimõ­typot hap ete pote meremo aru mesuwat nu koꞌi muꞌap upiat teꞌe­ru­wẽ­powat uimõ­typot hap — Tut ri tut ri Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Ywania Ehakye­raꞌat Hanuat iꞌatuꞌe aru nu koꞌi are e Iesui tewa­nĩ­kaptia pe."

41 Miꞌi hawyi porap putꞌokꞌe Ieru­sarẽi me hawyi Iesui tehaꞌat tawa wato kape hawyi tuwak popuo toꞌe — Ieru­sarẽi miaria Ieru­sarẽi miaria ariot raꞌyn maꞌato yt uikuap i eiperia e."

42 Mesup taꞌyn aterut teran ehowawi wuatꞌi eꞌat piat eimo­wepit hap wen maꞌato yt heremo i pote yt eweikat i uimierut e tuwak popuo. Taꞌi Tupana uipo­ꞌoro eheha­kye­raꞌat hamo hawyi eiwo­ꞌo­wese hap wywo eweikup­teꞌen e maꞌato yt eweiky­ꞌesat i pote miꞌi hawyi uimienoi eiwo­ꞌo­wese hap etiat yt heremo i raꞌyn toĩneꞌen e. Migꞌi wo raꞌyn toĩneꞌen yt eweiky­ꞌesat i hawyi e."

43 Uimohey hap pun haria eipe pote ti aru ehewa­nĩ­kaptia esura­raꞌin sem tõꞌẽ tõꞌẽ kahato irane eimoma hamo are e. Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe ehetawa wato ete hawyi yne muꞌap taꞌa­tu­pyhyp ehetawa kapiat e. Miꞌi hawyi eimiꞌu yt kat i toĩneꞌen aru e. Miꞌi hawyi yt eiwe­nõꞌẽ kuap i ehetawa pyi."

44 — Miꞌi hawyi ehetawa wato pe tuwe­hytꞌok kahato ehewa­nĩ­kaptia sura­raꞌin sem wẽtup ywania eiwu­ꞌuka hamuat eimoma yne hamuat aru e. Taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka torania ehetawa piaria mekewat eꞌat pe aru e. Iꞌewyte ehetawa piaria topap topap yne e. Eiꞌyat koꞌi taꞌa­tu­puruk yne wyti aru e. Yt wẽtup i nu ehetawa piat tukup­teꞌen aru eiꞌyat nug hap katu­pono itote taꞌa­tu­pugha yi kape yne eiꞌyat koꞌi e. Hewo hewo yne nu wato koꞌi yi kape aru are e. Pywo ti rat eimoma hap yn topy­huꞌat aru e. Tupana miꞌa­piheg koꞌi eweipy­huꞌat aru kat pote Tupana Mipo­ꞌoro Eheha­kye­raꞌat hanuat mohey hap pun haria eipe pote e Iesui tuwak popuo maꞌato eipe ti yt eweikuap i Tupana heĩneꞌen eipy­ꞌa­setpiat hap e tuwak popuo tetawa Ieru­sarẽi piaria pe.

"

45 Miꞌi hawyi Iesui teke raꞌyn tawa Ieru­sarẽi me hawyi Tupana mõtypot yat koro pe teke hawyi toiꞌa­tu­sopo kahato kareꞌen weneru wene­ruꞌi haria itote."

46 Miꞌi hawyi toꞌe wuatꞌi weneru haria pe — Wãi neiꞌo e yt ewetunug ne Tupana mõtypot yat kat weneru kat weneru hap netap e. Saꞌa­wyꞌi mio tã e Tupana tehay moherep haria miwan me — Uiꞌyat yi tote atiky­ꞌesat wuatꞌi ywania uhowawiat uiwywuat iꞌatuehay hamuat hap atiky­ꞌesat uiꞌyat e Tupana saꞌa­wyꞌi Isaia miwan 56.7 pe. Maꞌato eipe ti sero­ꞌokꞌe haria yat no ewetunug naꞌyn e Iesui wuatꞌi kat weneru haria pe."

47 Miꞌi hawyi mekewat eꞌat koꞌi turan wuatꞌi eꞌat pe turan Iesui tiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin Tupana mõtypot yat koro piaria. Maꞌato paꞌi akagnia miwan enoi haria iꞌewyte tawa piaria akagnia iꞌauka teran kahato haype itote."

48 Miꞌi hawyi hewa­nĩ­kaptia tiꞌa­tukat kahato aikotã waku Iesui auka hap maꞌato yne itotiaria iꞌatupap kahato Iesui ehay upi pote yt taꞌa­tu­puẽti i muꞌap iꞌauka hamuat.

"

20

1 Wẽtup eꞌat pe Iesui toĩneꞌen Tupana mõtypot yat pe turan toiꞌa­tu­muꞌe kahato itotiaria tehay wakuat Tupana etiat. Miꞌi turan putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe howawi paꞌi akag koꞌi miwan ehay enoi haria wywo iꞌewyte nagnia akag koꞌi wywo."

2 Miꞌi hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — kat pote ti rat etiꞌa­tu­sytpok miitꞌin gaꞌatpo Tupana mõtypot yat pyi iꞌatuꞌe. Yt naku i miꞌi tã etunug yt uruehay upi i iꞌatuꞌe. Pyno uwe kahu epoꞌoro hat miꞌi tã nug hamuat iꞌatuꞌe sio more­kuaria sio ewepyi miꞌi saꞌag hap etunug iꞌatuꞌe."

3 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Pyno ahenoi aru ehepe uwe uipo­ꞌoro Tupana mõtypot yat apykok hamo maꞌato saꞌa­wyꞌi atiky­ꞌesat uiwesat hap ehepiat e."

4 Pyno uiwesat ro — Uwe sese ahetꞌok hat Iuwãu poꞌoro hat apo toĩneꞌen sio Tupana tipo­ꞌoro Iuwãu sio miitꞌin tipo­ꞌoro ahetꞌok hap nug hamo apoꞌare e. Uiwesat ro miꞌi hawyi woro­ho­ꞌo­wesat wy uwe uipo­ꞌoro Tupana mõtypot yat hywytip hamo e tewa­nĩ­kaptia pe."

5 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Aikotã som waku wati­wesat Iesui katu­pono iꞌatu kahato mesuwe ahetꞌok hat Iuwãu mõtypot kahato rakaria iꞌatuꞌe toꞌope. Pyno — Tupana ipoꞌoro hat watoꞌe pote apoꞌe irane ahepe Iesui — Kat poteĩ pyno yt eweimohey i te urumi­mohey Iuwãu toꞌe aru ahepe iꞌatuꞌe toꞌope."

6 Maꞌato — Tuwepyi tuwe­po­ꞌoro Iuwãu watoꞌe mesuwe pote mesuwat iraniaꞌin sem Iuwãu kyꞌe haria meremo aiꞌauka wyti aru taꞌa­tu­py­ꞌahak popuo iꞌatuꞌe. Katu­pono miꞌiria — Tupana ehay moherep hat koro Iuwãu iꞌatuꞌe katu­pono taꞌa­tu­mohey kahato te imienoi iꞌatuꞌe toꞌope."

7 Mio tã iꞌatuꞌe toꞌope hawyi taꞌa­tu­wesat raꞌyn Iesui apoꞌe hap — Yt uruikuap i kahato te uwe sese Iuwãu poꞌoro hat iꞌatuꞌe. Uwe ehay pyi Iuwãu tut miitꞌin setꞌok hamo hap yt uruikuap kahato i te iꞌatuꞌe."

8 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Are pãi kat pote yt uiwesat i e. Pyno yt uiwesat i pote uito eipe ewywuat yt woro­ho­ꞌo­wesat i rat uwe hay upi atiꞌa­tu­sytpok mesu­wepyi Tupana mõtypot yat piat yt naku i nug haria e Iesui paꞌi kororia pe miwan ehay moherep haria pe nagnia akagnia pe. Miꞌi hawyi yt kat i toꞌe iꞌatuepe Tupana Mipo­ꞌoro Iesui.

"

9 Miꞌi hawyi hãꞌãkap wuo Iesui henoi Tupana mõtypot yat koro piaria pe tewa­nĩ­kaptia pe — Wẽtup eꞌat pe so wẽtup yi wato kaꞌiwat warana koi hat tiꞌa­tukoi kahato tewa­rana ypia koro yi wato hap ok tã toikoi. Waku raꞌyn hawyi so toipuru tewa­rana ypia toꞌy­wania pe hawyi toꞌe — Waku etiꞌa­tu­ꞌa­pykok uheꞌyi e hawyi eweium no uhepe saꞌup wuatꞌi ewaty pe warana eweiwe­neru hawyi e warana ypia kaꞌiwat hawyi toto raꞌyn pya wẽtup tama kape hawyi toĩneꞌen motꞌi itote e."

10 Meiũran mekewat warana ypia haat raꞌyn hawyi mekewat warana ypia kaꞌiwat tipo­ꞌoro temiit pya pyi mekewat warana ypia apykok haria pe towanuat warana sat hamo hoꞌohep hap kaipyi. Maꞌato hemiitꞌin warana ypia apykok haria yt iꞌatu­wese hin i hawyi yt hoꞌoium i haype hawyi imipo­ꞌo­roria pe taꞌa­tuehay saꞌag hawyi taꞌa­tu­pokpok hawyi taꞌa­tu­po­ꞌoro i raꞌyn yt kat i hin i iꞌatupo pe wywo e."

11 Miꞌi hawyi warana ypia kaꞌiwat wẽtup ok i raꞌyn toipo­ꞌoro raꞌyn towa­rana ypia piat ipotpap takaria kape warana koꞌi towanuat saꞌup sat hamo iꞌatu­mi­po­ꞌok­suꞌat hamo maꞌato iꞌewyte yt kat i taꞌa­tu­ha­ꞌupium tope maꞌato yt iꞌatu­wese hin i imipo­ꞌoro ete hawyi taꞌa­tu­pokpok imipo­ꞌo­roria saꞌa­wy­ꞌi­wuaria ewy hawyi taꞌa­tu­po­re­ra­ꞌaipok yt kat i wywo i e."

12 Miꞌi hawyi wẽtup ok temiit warana ypia kaꞌiwat tipo­ꞌoro i raꞌyn maꞌato miꞌi miit miꞌi hare taꞌa­tu­ꞌahyk ahyk hawyi taꞌa­tupun naꞌyn warana ypia pyi e."

13 Miꞌi hawyi warana ypia kaꞌiwat tuwa­nẽtup — Aikotã waku atunug uimi­po­ꞌo­roria pun haria ete e tuwepe hawyi toꞌe tuwepe — Pyno atikuap taꞌyn aikotã waku atunug e tuwepe taꞌi Uhaꞌyru sese uimi­kyꞌe kahato atipo­ꞌoro hawyi ti aru taꞌa­tu­mõ­typot miꞌi miit uimi­po­ꞌoro katu­pono Uhaꞌyru sese miꞌi uimi­po­ꞌoro pote e tuwa­nẽtup hawe."

14 Miꞌi hawyi toipo­ꞌoro raꞌyn wen maꞌato tewa­rana ypia apykok haria teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Toꞌiro waku wati­ꞌauka mesuwat yi warana ypia koro kaꞌiwat saꞌyru iꞌatuꞌe toꞌope. Taꞌi pãi wati­ꞌauka haꞌyru hawyi ti aru haꞌyru ywot ikuꞌuro hawyi yt kat i ipowatꞌyp hawyi mesuwat yi yne aiwanuat tukup­teꞌen hawyi hekat rakaria wo watoĩ­neꞌen iꞌatuꞌe saꞌag. Pyno toꞌiro warana ypia koro kaꞌiwat pakup auka hamo hawyi ikuꞌuro hawyi yne iꞌywot ekat sem topy­huꞌat aipo pe raꞌyn iꞌatuꞌe teꞌe­roꞌe toꞌope."

15 Miꞌi hawyi taꞌa­tusat haꞌyru hawyi taꞌa­tu­pugha saꞌag ipiit iꞌywot mikoi ypia pyi hawyi itote taꞌa­tu­ꞌauka saꞌag neꞌi haꞌyru e Iesui hãꞌãkap wuo tuwepiat ihay tewa­nĩ­kaptia pe. Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe iꞌatuepe — Uiwesat ro kat pyno aru kat pyno aru haꞌyru ywot tunug aru tomikoi ypia apykok haria saꞌag ete e."

16 Miꞌi hawyi yt iwesat i. Miꞌi pote Iesui toꞌe toꞌauka teran haria pe — Pyno ahenoi ehepe kat som tutunug mekewat Morekuat akag tosa­ꞌyru auka haria ete e taꞌi meremo tut tesu­ra­raꞌin sem wywo hawyi toiꞌa­tu­ꞌuka kahato Tosa­ꞌyru auka haria hawyi tutum aru tewa­rana ypia eꞌyi wato wẽtup ywania po pe raꞌyn hawyi toipag teꞌyi wato tomikoi warana ypia koro wẽtup ywania po pe iꞌapykok hamo e Iesui toꞌy­wania pe tehay pun haria pe. Miꞌi hawyi itotiaria tikuap Iesui ehay iãꞌãkap hawyi — Yt naku i kahato ehay aiꞌy­wania ete Uhyt iꞌatuꞌe Iesui pe."

17 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat tewa­nĩ­kaptia ewawi hawyi toꞌe — Pyno topy­huꞌat aru uiꞌe hap ewy aikotã Tupana toꞌe saꞌa­wyꞌi tehay miwan miat puo ewy e. Mio tã toꞌe — Waku ewetunug uimõ­typot yat Mesuwat Nu ikahu rakat iheg nakat kawiat e Tupana tomi­ꞌai­roria pe toꞌyat nug haria pe wen maꞌato — Yt naku i kahato Miꞌi Nu Tupana Miꞌairo iꞌatuꞌe hawyi inug haria yt tiky­ꞌesat i maꞌato — Miꞌi Nu poꞌog hesaika tora­niaꞌin kai poꞌog ikahu uimõ­typot yat nug hamo e Tupana tomiwan me e Iesui tuwepiat. maꞌato miꞌi pytkai eweipugha Tupana Miꞌairo e Iesui tomohey hap pun haria pe."

18 Uwe uwe yt tiky­ꞌesat i Mekewat Nu Tupana Mõtypot Yat Nug Hamuat miꞌi miit ri yt iweꞌeg hin i topy­huꞌat e katu­pono miꞌi hawyi Mekewat Nu Wato toipun turan toꞌakit hap tokag pik hap topy­huꞌat e miwan me e. Iꞌewyte uwe uwe tipun Mekewat Nu hawyi taꞌaipok tuwe­wawi hawyi mekewat miit Mekewat Nu mikuꞌi wo topy­huꞌat e. Taꞌi e Mekewat Nu Koro tote eiwe­taꞌat hawyi eipiit pokꞌe itote hawyi Mekewat Nu Koro mimo­kuꞌi wo eweikup­teꞌen aru wuatꞌi eꞌat pe e Iesui toꞌauka kat haria pe tuwepiat tehay iãꞌãkap hawuo."

19 Mio tã toꞌe hawyi paꞌi akag koꞌi iꞌewyte nagnia ehay enoi haria teꞌe­roꞌe toꞌope — Yt naku i Iesui ehay ahete iꞌatuꞌe toꞌope. Pywo pe ti ahetiat tohenoi mekewat hãꞌãkap wuo iꞌatuꞌe. Miꞌi pote taꞌa­tu­pytyk teran Iesui iꞌauka hamo maꞌato miitꞌin pupi teꞌe­ro­kenꞌẽ i. Katu­pono iraniaꞌin Iesui mimu­ꞌeria — Waku kahato aimuꞌe Iesui iꞌatuꞌe toꞌope miꞌi tupono yt taꞌa­tu­pytyk kuap i. Watat Iesui hawyi ipotmu­ꞌeria aiꞌauka rakaria wo tukup­teꞌen iꞌatuꞌe toꞌope."

20 Taꞌa­tukat kahato Iesui pytyk hamo wãtym muat hap yt heremo i hawuo. Taꞌa­tu­haꞌup nug ihainiaꞌin me yt nakuaria i pe Iesui maꞌat haria taꞌa­tuehay wo. Miꞌiria wakuaria ewywuaria tõꞌẽ taꞌa­tuehay wuat Iesui maꞌat hamo. Iꞌatu­po­ꞌoro haria taꞌa­tupag neran Iesui taꞌa­tu­po­rekuat nuat po pe iꞌauka hamo. Iesui ihay saꞌag hap morekuat ete hap taꞌa­tukat hawyi."

21 Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi taꞌa­tu­maꞌat reran taꞌa­tuehay wo — Woꞌo­muꞌe hat koro iꞌatuꞌe hãpyk kahato emienoi miitꞌin me uruwa­nẽtup hawe iꞌatuꞌe. Uruikuap aikotã Tupana miky­ꞌesat yn ewy etunug miitꞌin me iꞌatuꞌe. Iꞌewyte pywo pe yn uruwesat hap uruikuap iꞌatuꞌe. Taꞌi yt erekenꞌẽ hin i rasig miitꞌin pupi Tupana ehay etimo­herep wuatꞌi miitꞌin me turan iꞌatuꞌe Iesui pe. Taꞌi uruikuap aikotã waku kahato ereĩneꞌen wuatꞌi miitꞌin kyꞌe hap ete sio more­kuaria sio aheropat haria iꞌatuꞌe. Uruikuap aikotã miit emiit powyro hano ereĩneꞌen iꞌewyte miit akag koꞌi powyro hano ereĩneꞌen wy iꞌatuꞌe Iesui pe."

22 Pyno ehenoi uruepe sio waku watum saꞌup aipo­rekuat uruewa­nĩ­kaptia pe mekewat wẽtup ywania Humanu ywania porekuat wato Sesa e hap het rakat pe sio yt iꞌatuꞌe. Waku watum morekuat Sesa pe imiẽtup ewy sio yt apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe imaꞌat hamo."

23 Miꞌi hawyi meremo Iesui tomaꞌat hap toikuap tuwepe hawyi toꞌe iꞌatuepe."

24 — Eweterut ro uhowawi mekewat saꞌup wẽtup eꞌat piat aipotpap saꞌup mekewat wẽtup imehit rakat kawiat e. Miꞌi hawyi taꞌatuium iꞌape rakat Iesui pe hawyi apoꞌe iꞌatuepe — Pyno uwe miit akag iãꞌãkap mesuwe miwan me uwe set toĩneꞌen meiũ saꞌup iꞌape tote e. Miꞌi pote — Taꞌi mekewat morekuat koro Sesa e hap iãꞌãkap mekewat Sesa set itote toĩneꞌen miwan me iꞌatuꞌe taꞌa­tu­wesat."

25 Pyno morekuat wato Sesa set toĩneꞌen itote pote Sesa wanuat toĩneꞌen are e. Miꞌi pote morekuat Sesa wanuat tohẽtup iꞌape koꞌi pote ewetum no tope morekuat Sesa saꞌup are e. Iꞌewyte Tupana miẽtup hap ok tã saꞌup ewywuat ewetum no Tupana wanuat Tupana pe are e Iesui tomaꞌat reran e haria pe apoꞌe haria pe."

26 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­we­mõti kahato Iesui pupi yt taꞌa­tu­maꞌat kuap i haype katu­pono Iesui poꞌog poꞌog iweꞌeg nakat tomaꞌat reran haria kai pote. Miꞌi hawyi iꞌatu­pohep taꞌyn miitꞌin sem ehamo Iesui apoꞌi­ꞌa­tuꞌe hap. Miꞌi hawyi yt kat iꞌatuꞌe kuap i itote miitꞌin ehamo maꞌato teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato Iesui piat taꞌa­tu­wesat hap kape.

"

27 Miꞌi hawyi tõꞌẽ Iesui ewawi Tupana ehay miwan miat miitꞌin muꞌe haria akag koꞌi Satu­seuria e hap koꞌi. Miꞌiria ti — Aiku­ꞌuro hawyi yt kat i raꞌyn aheĩneꞌen pakup i hap e haria."

28 Tõꞌẽ hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Woꞌo­muꞌe hat aheꞌa­seꞌi Musei miwan me mio tã toꞌe ahepe — Eykeꞌet ikuꞌuro hawyi maꞌato yt kat i te mẽpyt rakat pote waku iykeꞌet i hehiwu heꞌaito wo toĩneꞌen iywyt saꞌyru nug hamo hakiꞌyt nug hamo ikuꞌuro yt kat i haipe­piaria pote e ti ahaꞌa­seꞌi Musei tomiwan me iꞌatuꞌe."

29 — Pyno saꞌa­wyꞌi so tukup­teꞌen so 6 ywytꞌin taꞌa­tuy­keꞌet etawa pe. Iꞌatuy­keꞌet toĩneꞌen teha­ryꞌi wywo hawyi ikuꞌuro yt kat hin i haꞌyru hakiꞌyt te turan ikuꞌuro so."

30 Miꞌi hawyi so iywyt poꞌog wuat yian nakat wywo raꞌyn hehiwu maꞌato iywyt ikuꞌuro wy yt kat i imẽpyt i te turan."

31 Miꞌi hawyi so wẽtup ok iywyt wywo raꞌyn hehiwu toĩneꞌen maꞌato iꞌewyte yt imẽpyt i te turan ikuꞌuro so. Mio tã hap ewy 6 ok takaria iywytꞌin hehiwu wywo toĩneꞌen tuereto hawyi yne so topap hawyi taꞌa­tue­hiwu yt kat i imẽpyt rakano te so."

32 Miꞌi hawyi so iꞌewyte iꞌatue­hiwu ikuꞌuro iꞌatuꞌe yt imẽpyt i te turan ikuꞌuro so iꞌatuꞌe Iesui pe."

33 Pyno uruikuap teran karãpeĩ tukup­teꞌen yne miitꞌin guꞌuro pyi hawyi apuru uwe wary wo aru mekewat hiwu iꞌatuꞌe katu­pono 7 ok heꞌaito apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe."

34 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat — Pywo pe ti mesu­wa­ro­tiaria woꞌo­kyiꞌat hap taꞌa­tunug ihainiaꞌin hary­po­riaꞌin aikotã aikotã aheko ewy wen maꞌato atipy pe yt miꞌi tã hin i e."

35 Taꞌi miitꞌin tuwẽtem guꞌuro pyi hawyi atipy piaria ewywuaria tukup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe yt kat i woꞌo­kyiꞌat hap itote yt taꞌa­tunug i woꞌo­kyiꞌat hap itote are e."

36 Katu­pono atipy piaria ewywuaria wo teꞌe­ro­py­huꞌat miꞌiria tuwe­nõꞌẽ guꞌuro pyi hawyi yt iꞌatu­ku­ꞌuro i wuatꞌi eꞌat pe tukup­teꞌen Tupana mẽpytꞌin sese wo are e."

37 Iꞌewyte ahaꞌa­seꞌi Musei miwan kaipyi wati­muꞌe hawyi watikuap aheĩneꞌen pakup i hap watu­wẽtem guꞌuro pyi hap watikuap katu­pono mio tã toꞌe Musei tomiwan me — Taꞌi mekewat ariaꞌyp wukꞌe hap kaipyi Tupana toꞌe uhepe — Uito ti ewat eꞌaseꞌi Aparãu eTupana e. Uito ti eꞌaseꞌi Isaki eTupana e uhepe. Iꞌewyte Uito ti ewat eꞌaseꞌi Iako eTupana e uhepe ariaꞌyp wukꞌe hap kaipyi e Musei tomiwan me mekewat eꞌat ihay Tupana wywo hap eꞌat pe turan e."

38 Miꞌi tupono ahaꞌa­seꞌi Musei miwan kaipyi watikuap ahaꞌa­seꞌi Aparãu Isaki Ioko toĩneꞌen ne taꞌa­tu­ku­ꞌuro pytkai katu­pono Ahetu­pana ieĩneꞌen haria eTupana wo toĩneꞌen are. Yt naku i map haria eTupana Ahetu­pana toĩneꞌen watoꞌe e. Taꞌi ieĩneꞌen haria eTupana katu­pono Musei mio tã e — Tupana ti gupteꞌen haria ahaꞌa­seꞌi Aparãu Isaki Ioko eTupana toĩneꞌen Aparãu Isaki Ioko ikuꞌuro rakaria tukup­teꞌen pytkai Musei toĩneꞌen mesuwat yi tote turan pytkai mio tã e."

39 Miꞌi hawyi wẽtup ok miwan ehay enoi hat itote toꞌe Iesui pe — Woꞌo­muꞌe hat waku kahato uruwesat hap e."

40 Miꞌi hawyi yt apoꞌi­ꞌa­tuꞌe kuap i poꞌog naꞌyn Iesui pe miwan kuap kahato rakaria. Miꞌi hawyi iꞌatu­ponik taꞌyn — Are pãi iꞌatuꞌe taꞌa­tu­wa­nẽtup hawe iwesat kuap kahato Iesui pote yt wati­ꞌa­parap kuap i Miꞌi ahehay wo iꞌatuꞌe. Taꞌi Miꞌi Miit poꞌog iweꞌeg aikai iꞌatuꞌe Iesui piat taꞌa­tu­wa­nẽtup hawe.

"

41 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i Musei miwan kuap kahato rakaria pe yt apotoꞌe hap wesat kuap i rakaria pe — Woꞌo­muꞌe haria e kat pote ri rat eweiꞌe eimuꞌe haria pe — Tupana Mipo­ꞌoro Aipo­rekuat nuat ri morekuat Tawi emiariru emiariru kaipywiat tuwe­mo­herep eweiꞌe ahepe e."

42 Katu­pono saꞌa­wyꞌi sese ahaꞌa­seꞌi pot morekuat Tawi toꞌe tomiwan me towepy hawe — Uipo­typot koro Tupana toꞌe Uipo­typot koro Tupana pe — Eraꞌapyk o Uimi­mõ­typot no mesuwe uipo sese kai e."

43 Waku ereĩneꞌen mesuwe uikai hawyi ti aru atunug ewanĩ­kaptia yne epy ywytꞌok­pype e TUPANA UIKAꞌIWAT pe e ahaꞌa­seꞌi morekuat Tawi towepy hawe e."

44 Pyno Tupana Mipo­ꞌoro Aika­ꞌiwat nuat toĩneꞌen pãi Tawi KAꞌIWAT KORO wo e. Kat pote pyno eweiꞌe — Morekuat Tawi emiariru emiariru topy­huꞌat aru Tupana Mipo­ꞌoro Aika­ꞌiwat Koro wo yt Tawi e hap ewywuat e Iesui tuwepiat e yt tomohey i haria pe Iesui morekuat Tawi kaꞌiwat pote mio tã.

"

45 Miꞌi hawyi itotiaria teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato Iesui e hap kape turan Iesui toꞌe temiitꞌin me."

46 Uheka­tu­wyria e eiweꞌeg wo o miitꞌin ehamo miitꞌin mikuap mo watunug waku aiwe­mõ­typot hamo aiwe­mo­wato hamo yt Tupana mõtypot hap kyꞌesat hap wywo are e. Katu­pono yt naku i wato­py­huꞌat typy ehay moherep haria ewy are e. Miꞌiria ti — Waku poꞌog uruto iraniaꞌin kai iꞌatuꞌe taꞌa­tu­wa­nẽtup hawe e. — Waku poꞌog uruto eimuꞌe haria akag wo eweiꞌe uruepe iꞌatuꞌe ahepe. Miꞌiria taꞌa­tu­mõ­typot hap miitꞌin miat yn taꞌa­tu­ky­ꞌesat taꞌa­tu­minug waku hap kaipyi miitꞌin ehamo miitꞌin mikuap mo. Yne waku hap taꞌa­tunug wen maꞌato Tupana mõtypot hap kape yt teꞌe­ru­we­wa­nẽtup hin i e. More­kuaria wywo yn teꞌe­ra­ꞌapyk teran haype Tupana mõtypot yat hawe ienuk hap iwato rakat hap tote — Eiwe­haꞌat ro uruewawi e hap yn toĩneꞌen iꞌatu­pyꞌa pe. Yt naku i miꞌiria ewywuat watoĩ­neꞌen e Iesui temiitꞌin me ahepe."

47 Miꞌiria iꞌatu­wẽpap se kahato Tupana kape maꞌato yt pywo pe i e. Iꞌatuehay iꞌywop kahato taꞌa­tunug Tupana kape miitꞌin ehamo miitꞌin mikuap mo — Uruto Tupana kuap kahato haria e hamo iraniaꞌin me maꞌato yt Tupana kape hin i iꞌatuehay are e. Yt eweimohey teiꞌo miꞌiria katu­pono yt pywo pe i iꞌatuehay se maꞌato ahekat kyꞌewi Tupana mohey haria tukup­teꞌen are e. Taꞌi iꞌatuehay at Tupana kape miitꞌin ehamo miitꞌin mikuap mo. Iꞌywop kahato taꞌa­tunug taꞌa­tuehay Tupana kape wuatꞌi miitꞌin ehamo maꞌato yt pywo pe i e. Eiweꞌeg wo o pyno mekewat typy sehay nug haria pupi are e Iesui ahepe.

"

21

1 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat miitꞌin kape iꞌatumiium Tupana kapiat hap kape tehaꞌat kahato hawyi taꞌa­kasa raꞌyn hekat rakaria miium hap kape. Iwato kahato taꞌa­tupag heiam me Tupana mõtypot hamo."

2 Iꞌewyte taꞌa­kasa wẽtup ok hiwu yt hekat rakat i itote hap kape taꞌa­kasa. Miꞌi hawyi hiwu tum naꞌyn tomiium kurin sese hap ewy tutum katu­pono typy kurin kat ape yn totopag mekewat yparakai tote Tupana kapiat imiium heiam ikaꞌa pe totopag hap kape taꞌa­kasa Iesui."

3 Miꞌi hiwu kape tehaꞌat hawyi Iesui toꞌe temitꞌin me — Eiwe­haꞌat ro mekewat hiwu kape mekewat yt hekat i kahato rakat kape katu­pono mekewat hiwu tum iwato kahato Tupana pe e. Poꞌog poꞌog tutum Tupana pe iraniaꞌin hekat rakaria miium hap kai are pãi e."

4 Katu­pono iraniaꞌin hekat rakaria taꞌa­tue­ka­reꞌen sem kaipyi heĩpyt hit yn taꞌatuium Tupana pe maꞌato mekewat hiwu tum naꞌyn Tupana pe tomiꞌu yne saꞌup are tutum naꞌyn yne tomoieĩ­neꞌen sese hamuat saꞌup Tupana pe mesup e. Miꞌi pote areꞌe ehepe mekewat hiwu miium poꞌog Tupana mowepit hap topy­huꞌat torania hekat rakaria miium kai katu­pono tutum yne yne tope pote are e Iesui topot­mu­ꞌeria pe ahepe.

"

5 Miꞌi hawyi Iesui potmu­ꞌeria teꞌe­ra­haꞌat kahato Tupana mõtypot yat ikahu kahato hap etiat hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Pãi iꞌatuꞌe ikahu kahato mesuwat Tupana mõtypot yat iꞌatuꞌe toꞌope. Iwato kahato tig mesu­wa­rotiat nu koro koꞌi Tupana mõtypot yat iꞌatu­minug iꞌatuꞌe. Waku kahato mesuwe iꞌatuꞌe. Eiwe­haꞌat ro mekewat miitꞌin miium koꞌi Tupana kapiat hap kape iꞌatuꞌe toꞌope. Taꞌi taꞌa­tu­mo­kahu kahato Tupana mõtypot hap yat mesuwe iꞌatuꞌe toꞌope."

6 Mio tã iꞌatuꞌe hawyi Iesui toꞌe iꞌatuepe — Uhemiitꞌin e eiwe­haꞌat ro meiũwat nu koro koꞌi kape e. Taꞌi mesu­wa­rotiat nu koro koꞌi ikahu kahato pytkai iwato kahato pytkai hewo hewo wyti aru hawyi yt kat i aru wẽtup nu koro topy­huꞌat mekewat eꞌat pe toꞌo­tote tote rakat are e.

"

7 Miꞌi hawyi heka­tu­wyria apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe karãpe aru pãi mesuwat nu koro koꞌi hewo hewo hap topy­huꞌat iꞌatuꞌe. Aikotã aru pyno uruikuap mekewat eꞌat putꞌokꞌe hap iꞌatuꞌe Iesui pe."

8 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌa­tu­wesat topot­po­ꞌo­roria pe — Eiweꞌeg wo o are katu­pono wyti aru uhet wywo uhet eroꞌok haria putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe ehepe eimaꞌat hamo are. — Uito Iesui ti rat iꞌatuꞌe wyti aru. Uito ti ariot raꞌyn eipo­rekuat koro wuat iꞌatuꞌe aru. Tupana mipo­ꞌoro uito wuatꞌi miitꞌin porekuat nuat iꞌatuꞌe aru õꞌẽ haria. — Araꞌaipok taꞌyn manaꞌin uhytꞌiꞌin iꞌatuꞌe aru ehepe wen maꞌato yt eweiwa­nẽtup teiꞌo iꞌatueso rakaria kape are katu­pono eimaꞌat hamo tõꞌẽ are. Yt pywo piat rakaria i miꞌiria pote e. Ehekat kyꞌewi eipiit kyꞌewi tõꞌẽ aru — Uito Tupana mipo­ꞌoro sese e haria e Iesui ahepe."

9 — Taꞌi mekewat eꞌat pe wyti aru wuꞌuka hap koꞌi kahato eweikuap yne mesu­wa­rotiat wuꞌuka hap etiat eweikuap aru e. Miꞌi hawyi yt kat hin i woꞌo­wese hap mesu­wa­rote hap ewywuat eweipuẽti aru are e. Yt ikahu hin i hap ewy miitꞌin toꞌo­ꞌa­tu­ꞌuka atuꞌuka kahato wyti aru hap kape eiwa­ꞌa­kasa pytkai yt eweikenꞌẽ miꞌi pupi katu­pono poꞌog poꞌog saꞌag miꞌi eꞌat kai turan putꞌokꞌe mekewat hoꞌopot hoꞌopot hap eꞌat koro are e."

10 Miꞌi hawyi woꞌo­ꞌa­tu­ꞌuka atuꞌuka sakpo hap eꞌat wyti aru putꞌokꞌe are e. Miꞌi hawyi more­kuaria koro koꞌi toꞌo­moma teran aru hawyi toꞌo­ꞌa­tu­ꞌuka atuꞌuka iraniaꞌin ywania epore­kuaria koꞌi wywo e."

11 — Iꞌewyte wyti aru mekewat eꞌat yt naku i hap koro owakai mesuwat yi aipytyp huruk hurukꞌe kahato tyryꞌe tyryꞌe hap ewy hawyi yt kat hin i miitꞌin miꞌu mesuwat yi tote toĩneꞌen are e. Miꞌi hawyi wuatꞌi etama piaria hesyꞌat kahato rakaria wo tukup­teꞌen e. Miꞌi hawyi miitꞌin satyꞌi satyꞌi hap yt ikahu hin i hap ewy teꞌe­ru­we­mo­herep aru mesu­wa­rote e Iesui. Taꞌi yt naku i hap yn wyti aru miitꞌin ete taꞌa­tu­puẽti are e. Iꞌewyte atipy wyti aru yt aimikuap ewy hin i topy­huꞌat aru katu­pono ipoity kahato uiꞌe hap ewywuat hap kape eweiꞌa­kasa aru e. Taꞌi atipy kaipyi ywaiti pyi hewo hewo kahato miitꞌin ete yt naku i hap ewywuat yt karãpe i eweiꞌa­kasa hap ewywuat e. Miꞌi hap koꞌi kape eiwe­haꞌat turan waku eiwa­tetup mesuwat uimienoi kape e."

12 Maꞌato mekewat eꞌat pe wyti aru mesu­wa­ro­tiaria yt uimohey haria eipytyk kahato wyti aru ehatyꞌi hatyꞌi hamo are e Iesui. Taꞌi Tupana mõtypot hap yat kape eheroto eipe hawyi — Yt nakuaria i kahato miꞌiria iꞌatuꞌe ehepiat uipot­po­ꞌo­roria eipe pote are e. Miꞌi hawyi wyti aru taꞌa­tu­pyhik kahato eipe are e. Morekuat koro koꞌi tuꞌi­saria eiꞌauka teran haria tukup­teꞌen uhemiit eipe pote are e."

13 — Maꞌato eheroto haria pe iꞌewyte more­kuaria pe waku ehenoi uhehay wakuat iꞌatuepe eweikup­teꞌen iꞌatu­py­ꞌa­setpe turan mekewat eꞌat. Ereĩneꞌen sura­raꞌin po pe pytkai waku ewehenoi ewanĩ­kaptia pe sehay wakuat uhetiat e."

14 — Yt eweiwa­nẽtup teiꞌo saꞌa­wyꞌi — Kat som waku aru areꞌe uiꞌauka teran haria pe iꞌatu­wesat hap ete are e."

15 Katu­pono mekewat eꞌat saꞌag me aru uito ti aru areĩneꞌen eiwywo kahato hawyi atopag eiwẽ pe uhehay iꞌatu­wesat hamuat are e. Taꞌi aikotã waku kahato hap ahenoi ehepe e. Miꞌi hawyi ehewa­nĩ­kaptia yt taꞌa­tu­mohit kuap i eiꞌe hap hawyi paaꞌi­ꞌa­tuꞌe uhehay wakuat eiwẽ pywiat pupi are e."

16 Pywo ti rat meiũran aru eiꞌy­wotꞌin eityꞌin yt uimohey i haria yt iꞌatu­wese hin i ehete uhehay upiaria eipe pote iꞌewyte eheka­tu­wyria sese wyti aru eimaꞌat hanuaria teꞌe­ro­py­huꞌat uikyꞌe haria sese eipe pote are e. Miꞌi hap eꞌat pe eika­tu­wyria sese tiꞌa­tu­kaykay sura­raꞌin sem eiꞌauka hamo are e. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­ho­ꞌo­ꞌa­tu­ꞌuka kahato uhehay moherep haria mekewat eꞌat pe are e."

17 Yt uwe i eiky­ꞌesat haria tukup­teꞌen mekewat eꞌat pe uikai eweikup­teꞌen eipe pote are e."

18 Iꞌatu­py­ꞌahak kahato ehete uhemiitꞌin eipe pote are e. Maꞌato eimo­sa­tyꞌi satyꞌi pytkai wyti aru yt uwe i eihep kuap Tupana po pyi are e. Ehehay pywo sese uhetiat yt taꞌa­tu­ꞌakit kuap i are e. Taꞌi yt wẽtup e hap taꞌa­tu­moma kuap mekewat eꞌat pe uimi­ꞌa­pykok koꞌi eiperia pote e."

19 Uimohey ro haty wo poꞌog mekewat eꞌat pe are yt naku i kahato ahete pytkai are e. Yt eweipun neiꞌo uimohey hap miitꞌin eiꞌa­tu­ꞌuka hap eꞌat pe are e. Waku uika­wiano eweikup­teꞌen ne wuatꞌi eꞌat pe e. Yt uiꞌatoiat i pote waku pe eweikup­teꞌen wuatꞌi eꞌat pe are e.

"

20 — Mekewat eꞌat pe karãpeĩ tukup­teꞌen sura­raꞌin sem ahewa­nĩ­kaptia yt pya i ahetawa wato Ieru­sarẽi kaipywiat hawyi karãpe tuwe­hytꞌok teran ahetawa pe aiꞌa­tu­ꞌuka hamo miꞌi hap eꞌat pe meremo eweikuap taꞌyn yt pya hin i ahetawa wato Ieru­sarẽi moma sese hap eꞌat hap eweikuap are e."

21 Tawa wato Ierusarẽi toĩneꞌen yi Iuteu pyꞌa­setpe pote waku eiko­hyeput kahato pya kahato yi Iuteu kaipyi are e. Waku eiko­hyeput yityꞌok koꞌi kape eiwemig hamo are e. Maꞌato tawa Ieru­sarẽi miaria eipe pote meremo eiwe­nõꞌẽ ro pya pya tawa wato Ieru­sarẽi kaipyi hawyi meremo eiko­hyeput pya pya tawa pyi e. Muꞌap upi Ieru­sarẽi kapiat eweikup­teꞌen mote yt eweiꞌaipok teiꞌo tawa Ieru­sarẽi kape are e."

22 Katu­pono miitꞌin apiheg hap koro hap eꞌat sese topy­huꞌat mekewat eꞌat pe aru are e. Taꞌi saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana miwan ewywuat saꞌag hap ewywuat topy­huꞌat aru mekewat eꞌat saꞌag hap eꞌat pe are e."

23 Mekewat eꞌat turan yt naku i kahato topy­huꞌat aru hupiꞌa rakaria ete manaꞌin mẽpyt sat haria wywo ete are e. Katu­pono hoꞌopot hap yn topy­huꞌat itote are e. Tupana piat miitꞌin apiheg hap putꞌokꞌe raꞌyn yne yi Iuteu piaria ete are e."

24 Miꞌi hawyi wẽtup ywania tiꞌa­tu­ꞌuka kahato yne Iuteu ywania kyseꞌyp mo taꞌa­tu­ꞌa­tu­ꞌuka kahato are e. Iraniaꞌin taꞌa­tue­roto taꞌa­tue­tama kape taꞌa­tu­potpap nug hamo hawyi iraniaꞌin taꞌa­tu­pyhik taꞌa­tu­wo­ꞌo­pyhik hawe are e. Taꞌi iraniaꞌin wẽtup ywania kaipy­wiaria koꞌi tiꞌa­tu­moma irane Ieru­sarẽi miaria maꞌato miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe aru Tupana — Wãiꞌe miꞌiria pe toran naꞌyn e aru hawyi taꞌa­tu­pohep taꞌyn aiꞌy­wania moma hap hawyi taꞌa­tu­ꞌatoiat tawa Ieru­sarẽi are e. Miꞌi hawyi yt taꞌa­tue­wyry kuap i poꞌog tawa Ieru­sarẽi me are e.

"

25 At waty waikiru koꞌi iꞌewyte tohenoi wyti aru uhut hap eꞌat taꞌa­tu­henoi are. Yt pya i raꞌyn toran naꞌyn e hap eꞌat pe putꞌokꞌe hap taꞌa­tu­henoi aru are. At waty waikiru koꞌi yt tukup­teꞌen i taꞌatueiam me are e. Taꞌi yt saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy hin i at waty waikiru tukup­teꞌen are e. Mekewat eꞌat pe kowo i kowo i taꞌa­tue­wyry mekewat eꞌat pe are. Taꞌi mesuwat yi tote ywytu uato hap ewy kahato yꞌy tote yi tote poꞌog poꞌog saꞌa­wy­ꞌiwuat kai are e. Miꞌi hawyi wasere saꞌag hap ewy toĩneꞌen e. Miꞌi hawyi yꞌy wato hap wasere upiat aiꞌyat ypik hap pupi miitꞌin teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato pote iꞌatu­ꞌa­kagꞌaia hawuo teꞌe­re­wa­nẽtup kahato at kaꞌap hawyi — Yt naku i kahato mesuwe iꞌatuꞌe aru toꞌope are e. Pywo pe ti yne hyemyiꞌa wato koꞌi ete yꞌy ihyesaika kahato hap ewy topy­huꞌat mekewat eꞌat pe aru e Iesui temiitꞌin me itote."

26 — Miꞌi hawyi at waikiru waty kohye­wyry hap kapiat mesu­wa­ro­tiaria teꞌe­ra­ꞌa­kasa hawyi gytꞌi­ꞌa­tuꞌe aru e. Iꞌatu­perup iꞌatu­wuwu genꞌẽ pono e. Atipy piat iꞌatueiam koꞌi hurukꞌe hawyi yt teꞌe­ro­py­huꞌat kuap i saꞌa­wy­ꞌi­tewuat ewy e. Miꞌi hawyi — Watopap yne irane aito iꞌatuꞌe toꞌope teꞌe­ro­kenꞌẽ haype are e."

27 — Miꞌi hawyi tut raꞌyn Uito Eheykeꞌet Eikywyt ywyhig muo uhesaika hawuo uimõ­typot hawe putꞌok­ꞌare raꞌyn e Iesui."

28 — Pyno uimienoi hap ewy putꞌokꞌe hawyi yt eweikenꞌẽ teiꞌo maꞌato eiwepit ro katu­pono yt pya hin i eheha­kye­raꞌat hap hamuat eꞌat toĩneꞌen are e Iesui ahepe temiitꞌin me.

"

29 Miꞌi hawyi hãꞌãkap wuo tohenoi i raꞌyn. Mio tã e Iesui — Pyno eweikuap taꞌyn aikotã ahetama pe ariaꞌyp koꞌi haat kahato taꞌa­tueꞌat putꞌokꞌe hawyi e."

30 Ahetama pe Wiku yp iꞌyhop kyt eweiꞌa­kasa hawyi iꞌaman mot eꞌat yt pya hin i watoꞌe mesuwe ahetama pe e."

31 Miꞌi hap ewy karãpe eweiꞌa­kasa yne yne uimienoi koꞌi ewy wyti aru tokosap yne hap — Waku eweiꞌe eipyꞌa pe tut irane Tupana Miꞌairo Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat nuat hap eꞌat waku eweiꞌe are e."

32 Pywo ti rat tut aru wuatꞌi uiꞌe hap ok tã koꞌi are e. Mũki­ꞌite eꞌihotꞌok wyti aru uimohey haria mesuwat yi totiaria teꞌe­ra­haꞌat aru yne uiꞌe hap kape hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope aru — Aimuꞌe hat toꞌe hap ok tã topy­huꞌat raꞌyn mesuwat yi tote aikotã toꞌe hap ewy iꞌatuꞌe aru e. Yt uheso i tut wyti aru yne uimi­mo­herep uiꞌe hap koꞌi ok tã e. Uimohey haria tukup­teꞌen aru mesuwat yi tote karãpe putꞌokꞌe yne uimi­mo­herep aikotã aru uiꞌe hap koꞌi e. Aimi­mu­ꞌeria ehaipe­piaria uimohey haria yt karãpe i ikahuro mesuwat yi tote maꞌato teꞌe­ra­haꞌat aru uimi­mo­herep uhehay aikotã aru hap akasa hamuat e Iesui tomohey sese haria pe ahepe."

33 Taꞌi atipy koꞌi waty at waikiru koꞌi teꞌe­ru­weityk kahato aru yne yne iꞌewyte mesuwat yi rotiat yne yne yt kat i aru toĩneꞌen katu­pono tuweityk aru yne yne maꞌato uimienoi koꞌi yt karãpe i ikahuro aru are maꞌato toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe uhehay e Iesui ahepe."

34 — Eiweꞌeg wo o eiwa­nẽtup hawe are yt naku i kahato mesu­wa­rotiat eimiꞌu kape esapo hy u hap kape yn eweiwa­nẽtup are e. yt naku i ehenuk iwato kahato hap kape yn eiwe­mahy u hap kape yn eipyꞌa pe toĩneꞌen mekewat eꞌat putꞌokꞌe turan are e. Yt naku i eiminug koꞌi hap kape mesu­wa­rotiat kape yn eiwe­wa­nẽtup are. Miꞌi wanẽtup hap ewy ereĩneꞌen mote karãpe mekewat eꞌat putꞌokꞌe hawyi eiwe­mogyt mogyt neꞌi aru Tupana pupi are e."

35 — Taꞌi wuatꞌi miitꞌin mesu­wa­ro­tiaria teꞌe­ra­ꞌa­kasa hamuat mekewat eꞌat pe hut turan maꞌato yt hekatup i haria pote miꞌiria pyhik hap ewywuat putꞌokꞌe irane e. Aikotã pay yt tikuap i moryꞌa toĩneꞌen muꞌap tote toꞌauka hamuat hap ewy kahato putꞌokꞌe mekewat eꞌat yt naku i rakat yt Tupana mohey i te haria ete are e."

36 Pyno ewehẽtup to Tupana piat eimoe­saika hap eiꞌa­pykok hamuat mekewat hoꞌopot hap eꞌat putꞌokꞌe ehete pote are e. Waku miat iweꞌeg rakat ewy eweikup­teꞌen are e. Waku ewehẽtup o Tupana pe — Yt atoiat teran i uhepiat emohey hap waku eweiꞌe tope are. Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌe­weiꞌe wyti aru mekewat ehoꞌopot hap eꞌat hawyi waku — Uipo­wyro ro mesuwat eꞌat sakpo areto hamuat eweiꞌe ro Tupana pe are e Iesui ahepe itote.

"

37 Miꞌi hawyi wuatꞌi eꞌat pe Iesui tiꞌa­tu­muꞌe kahato miitꞌin sem Tupana mõtypot yat koro pe."

38 Hunete wuatꞌi miitꞌin teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug itote Tupana mõtypot yat koro pe Iesui mienoi kapiat teꞌe­ro­wa­nẽtup hamo. Maꞌato wãtymꞌi hawyi toto i raꞌyn Iesui mekewat Uriweira ypia yityꞌok kape. Miꞌi tote toĩneꞌen wãtym muo ẽtup hamo.

"

22

1 Pyno wẽtup eꞌat pe putꞌokꞌe mekewat man teneg u hap eꞌat karãpe Iuteuria teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug kahato taꞌa­tue­tawa koro Ieru­sarẽi kape man teneg u hamo — Miꞌi man aimiꞌu saꞌa­wy­ꞌiwat ewywuat kahato ewy watoĩ­neꞌen ahewa­nĩ­kaptia po pe turan e hap kuekatu hamo teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug."

2 Miꞌi hawyi itote paꞌi kororia iꞌewyte wãiꞌe hap enoi haria tikat kahato aikotã waku migꞌi wo Iesui auka hamo hap taꞌa­tukat tawa Ieru­sarẽi me wen maꞌato yt taꞌa­tu­puẽti i katu­pono Iesui kyꞌe haria sem mupi teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato itote."

3 Miꞌi turan ahiag teke raꞌyn Iesui potmuꞌe Iuta e hap piit pe mekewat Ikarioti saꞌyru piit pe teke mekewat Iesui potmuꞌe wẽtup ok 12 ok takat pe."

4 Ahiag teke hawyi Iuta piit pe hawyi toto raꞌyn paꞌi wato kororia kape iꞌewyte sura­raꞌin akag koꞌi kape Tupana mõtypot yat apykok haria kape hawyi ihay kahato miꞌiria wywo aikotã waku Iesui pytyk hamuat kat hamo."

5 Toiꞌa­tu­mo­wepit paꞌi wato koꞌi iꞌewyte surara akag koꞌi imienoi saꞌag wo hawyi taꞌa­tu­haꞌup nug neran saꞌup iwato Iuta pe Iesui maꞌat hap pe saꞌup mo."

6 Haꞌup totat hawyi toto raꞌyn hawyi toikat kahato aikotã karãpeĩ waku Iesui moherep hamo iꞌauka teran haria po piat hum hamo iraniaꞌin yt mikuap mo i hap toikat.

"

7 Miꞌi hawyi putꞌokꞌe raꞌyn mekewat man teneg u hap eꞌat tawa wato Ieru­sarẽi me. Miꞌi turan Iesui ywania Iuteuria ywania iꞌauka taꞌa­tuhũ Kuteiru mẽpyt iꞌatu­minug saꞌag saꞌup mo Tupana mowepit hamo."

8 Mekewat man teneg u hap eꞌat owokai Iesui tipo­ꞌoro typy ok temiit Peteru Iuwãu tawa Ieru­sarẽi kape toꞌe henoi hamo hawyi — Eweiwat ro tawa kape ienuk wato hap nug hamo."

9 Miꞌi hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe — Mehĩ aikope som waku watunug aimiꞌu itote iꞌatuꞌe Iesui pe."

10 Miꞌi tupono toiꞌa­tu­wesat — Eweiwat tawa wato Ieru­sarẽi kape hawyi meremo itote eweipuẽti aru ihainia kamũti piat yꞌy sat hat itote are e. Miꞌi hawyi hewat­ꞌymo eweiwat ro hawyi teke raꞌyn wẽtup getap we."

11 Miꞌi hawyi waku eweiꞌe ro getap kaꞌiwat pe — Urupo­ꞌoro hat Iesui tuwehay poꞌoro ewawi uhyt katu­pono toikuap teran — Aiũwat mekewat okipy wato waku rakat Uito uhemiitꞌin wywo man teneg u hamuat eweiꞌe ro getap kaꞌiwat pe."

12 Miꞌi eweiꞌe mekewat getap kaꞌiwat pe hawyi toimo­herep aru ehepe wẽtup okipy iwato rakat ywaiti rakat piat are e. Miꞌi pe tukup­teꞌen yne aimi­ky­ꞌesat mekewat ienuk hap nug hamuat aru are e. Waku miꞌi okipy koro tote ewetunug aimiꞌu are e."

13 Miꞌi hawyi tuwat Peteru Iuwãu Iesui mienoi ewy hawyi taꞌa­tu­puẽti yne raꞌyn Iesui e hap ewy hawyi itote ienuk hap iwato rakat taꞌa­tunug itote Iesui miky­ꞌesat ewy.

"

14 Miꞌi hawyi wãtymꞌi turan hawyi Iesui toto wy mekewat okipy ywaiti kape hawyi putꞌokꞌe itote hawyi Iesui taꞌapyk taꞌyn yparakai koro ete temiit 12 ok takaria wywo."

15 Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Waku kahato mesuwe watenuk e. Ahekatup kahato raꞌyn mesuwat ienuk hap u hamuat eiwywo uhepiat hoꞌopot hap owakai e."

16 Uiwy­riaꞌin e areto irane eikai hawyi yt arenuk i iraꞌyn ienuk hap man teneg u hap mesuwat yi tote i raꞌyn are e. Maꞌato meiũran karãpe Tupana topy­huꞌat Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat Koro wanuat hap eꞌat pe hawyi atuꞌu i raꞌyn eiwywo e Iesui. Taꞌi wuatꞌi miitꞌin tikuap taꞌyn hawyi Tupana topy­huꞌat Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat no hawyi ahuꞌu i raꞌyn man teneg ienuk hap eiwywo e Iesui temiitꞌin me."

17 Miꞌi tã toꞌe hawyi totat raꞌyn mekewat kuiꞌa piat sapo hy hawyi — Waku e Tupana pe. Miꞌi hawyi tutum mekewat kuiꞌa torania temiitꞌin me hawyi toꞌe iꞌatuepe — Waku eweimõꞌẽ ro mesuwat kuiꞌa piat sapo hy eiwo­ꞌope e."

18 — Pywo pe ti Uito areꞌyꞌu meiũ hawyi yt areꞌyꞌu i sapo hy eiwywo i raꞌyn maꞌato mekewat eꞌat karãpe Tupana toĩneꞌen Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat nuat eꞌat putꞌokꞌe hawyi areꞌyꞌu i raꞌyn mesuwat ewywuat sapo hy eiwywo i raꞌyn e temiitꞌin me."

19 Miꞌi hawyi man teneg totat hawyi waku e Tupana pe hawyi toipik topo wo hawyi tutum naꞌyn topot­mu­ꞌeria pe hawyi toꞌe — Mesuwat man uimipik uipiit ewy kahato toĩneꞌen katu­pono uipiit miitꞌin tipik kahato uiꞌauka turan e. Miꞌi pote uipiit iãꞌãkap kahato meikowat man e. Taꞌi meikowat man ni uipiit e. Miꞌi hap ewy topy­huꞌat uipiit irane uiꞌauka turan e. Katu­pono uiku­ꞌuro irane wuatꞌi miitꞌin kawiano e. Miꞌi pote waku man u hat uiku­ꞌuro hap kuekatu hap ewetunug aru e."

20 Teꞌe­renuk kahu hawyi sapo hy kuiꞌa piat totat hawyi — Meikowat sapo hy uhuu ewywuat e. Taꞌi uhuu at hap topy­huꞌat aru mohag wo miitꞌin Tupana wywo woꞌo­wese hap nug hamuat e. Uhuu taꞌat yne irane miitꞌin ehakye­raꞌat hamuat e.

"

21 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Maꞌato eiweꞌeg wo o katu­pono wẽtup ok aipy­ꞌa­setpiat mesuwat yparakai ete apyk piat uimaꞌat hanuat toĩneꞌen naꞌyn e. Katu­pono uiꞌau­ka­kare saꞌag neꞌi miꞌi miit toĩneꞌen e."

22 Taꞌi Uito ti Wuatꞌi Ywania Ykeꞌet pote uiku­ꞌuro irane miitꞌin yne kawiano Tupana miky­ꞌesat ewywuat maꞌato yt naku i kahato topy­huꞌat aru uimaꞌat hat ete katu­pono Tupana miꞌa­piheg sese miꞌi miit topy­huꞌat e Iesui temiit Iuta piat."

23 Mio tã toꞌe hawyi hemiitꞌin apoꞌi­ꞌa­tuꞌe toꞌope toꞌope — Uweĩ aiwywo Aika­ꞌiwat maꞌat hanuat iꞌatuꞌe.

"

24 Miꞌi hawyi Iesui potmu­ꞌeria 12 ok takaria tuꞌuka toꞌope yparakai ete toꞌoehay wo — Uito ti poꞌog Iesui potmuꞌe eikai torania kai iꞌatuꞌe saꞌag toꞌope."

25 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Uiwy­riaꞌin e ahewa­nĩ­kaptia ywania pore­kuaria mio tã iꞌatuꞌe — Woro­ho­ꞌo­kyꞌe kahato iꞌatuꞌe ahepe maꞌato iꞌatueso neꞌi katu­pono marakꞌa koꞌi neꞌi miꞌiria tupono e. Yt kat i aikyꞌe hap wywo aipo­ꞌoro taꞌa­tu­potpap nug hamo e. Pyno yt naku i miꞌiria ewywuat koꞌi eiperia are e. Yt atiky­ꞌesat i e temiitꞌin me."

26 Maꞌato eipe ti yt miꞌiria ewywuat no i eweikup­teꞌen e. Atiky­ꞌesat kahato eiperia iwese kahato rakaria wo e. — En ni poꞌog uikai e haria wo atiky­ꞌesat eipe e. — Waku uito ewatꞌymo areto uhyt mana e haria wo atiky­ꞌesat eipe e. — Woro­po­wyro teran e haria wo atiky­ꞌesat eipe e. — Waku uipo­ꞌoro uhyt mana e haria wo atiky­ꞌesat eipe e. Atiky­ꞌesat eweipy­huꞌat iraniaꞌin powyro hanuaria e. Miꞌi haria wo eweipy­huꞌat pote miꞌi hawyi poꞌog poꞌog iraniaꞌin kai Tupana wanẽtup hawe eweipy­huꞌat e. Iꞌewyte miit akag wuat eipe pote heropat haria ewywuaria waku eweipy­huꞌat eimiitꞌin powyro hanuaria hap atiky­ꞌesat e Iesui temiitꞌin me tomohey haria yne pe."

27 Mesu­wa­ro­tiaria aipo­re­kuaria teꞌe­ru­wepyk hawyi taꞌa­tu­kaykay taꞌa­tue­ropat haria hawyi — Uipoi ro mesuwe meremo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi heropat haria meremo taꞌa­tuerut morekuat kape imiꞌu ipupi teꞌe­ro­kenꞌẽ hawyi. Maꞌato Uito yt miꞌiria ewy hin i are. Yt atiky­ꞌesat eiperia more­kuaria ewy maꞌato waku poꞌog miitꞌin poi hanuaria wo ewy hap atiky­ꞌesat aikotã uito woro­ho­ꞌopoi hap atiky­ꞌesat eiperia katu­pono areĩneꞌen mesuwe miitꞌin eropat hano are miitꞌin poi hano areĩneꞌen e Iesui temiitꞌin me."

28 Mesu­wa­rote ahoꞌopot kahato miitꞌin miky­ryꞌi wo hap upi ahenoi miꞌiria pe turan wen maꞌato eipe yt uiꞌatoiat hin i uhãꞌãg turan e. Waku kahato eiperia e Iesui topo­mu­ꞌeria pe."

29 Saꞌa­wyꞌi Uiꞌywot Tupana tum uhepe wuatꞌi ywania uhemiit no. Koitywy Uiꞌywot ewy atunug eiperia more­kuaria wo uiꞌe­wy­wuaria e. Taꞌi Uiꞌywot uinug naꞌyn Morekuat no mesu­wa­rote e. Miꞌi hawyi eipe ti iꞌewyte woro­ho­ꞌonug more­kuaria wo uiꞌewy e Iesui."

30 Pywo pe ti areꞌe ehepe aikope aikope areĩneꞌen morekuat no hap tote wyti aru uimiꞌu nug hap tote uiwywo eweiꞌapyk aru e. Taꞌi more­kuaria wo uiwywo eweikup­teꞌen e. Taꞌi uiwywo eweiꞌapyk uimiꞌu u hamo uhesapo hy u hamo itote uimõ­typot sese hap eꞌat e. Iꞌewyte eiꞌapyk hap koꞌi sese iwato rakat tote eweiꞌapyk more­kuaria kororia wo 12 aiꞌy­wania Isareu ywania more­kuaria wo eweikup­teꞌen aru itote are e. Miꞌi hawyi taꞌa­tuerut ehowawi aiꞌy­wania uwe waku uwe yt naku i eweiꞌe hamo e Iesui temiitꞌin me 12 ok takaria pe.

"

31 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Peteru pe — Simãu Simãu e mesup wãtym muo ahiag ehãꞌãg kahato e. Taꞌi ahiag tihep teran epiat uimohey hat uhyt iꞌewyte iraniaꞌin uipot­mu­ꞌeria yne toiky­ꞌesat towano e. Pyno eiãꞌãg hap iwato kahato tutunug neran eiꞌakit reran haype e. Aikotã arui ape wati­huꞌi huꞌi hap ewy tutunug hawyi arui ape toihep yne hawyi arui sese yn topy­huꞌat panene pe iꞌape wasere upi toto yne hap ewy uimohey hap yn topy­huꞌat eikai aru Peteru e."

32 Pyno atikuap ahiag miky­ꞌesat hawyi meremo ahẽtup kahato Uiꞌywot pe emoesaika hamo — Tupana are yt atiky­ꞌesat i Simãu tipun aimohey hap are kahato Uiꞌywot pe ekawiano Peteru e. Miꞌi hawyi karãpeĩ eraꞌaipok uhowawi i raꞌyn aru miꞌi hawyi etiꞌa­tu­moe­saika o ewyriaꞌin uimohey haria iꞌatuiãꞌãg hap turan e Iesui Peteru pe."

33 Miꞌi hawyi Simãu tiwesat Iesui — Uika­ꞌiwat pywo ti rat areto ewywo wuatꞌi eꞌat pe ekuꞌuro hap kape miitꞌin epyhik hap kape areto wy e. Taꞌi areto ewywo eꞌauka hap kape Mehĩ e. Taꞌi uiꞌauka teran iraniaꞌin mote — Waku uiꞌauka areꞌe aru iꞌatuepe maꞌato yt karãpe i moro­ꞌatoiat En Uhyt Uiwy Iesui e Peteru."

34 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Peteru pe — U uiwy Simãu mesuwat wãtym nuran aru — Yt atikuap i Miꞌi Miit ereꞌe aru uhepiat myeꞌym mo mekewat waipaka ehay eꞌyianmete e. Taꞌi myeꞌym mo aru — Yt atikuap i Miꞌi Miit ereꞌe uhewa­nĩ­kaptia pe uhyt e Iesui Peteru pe."

35 Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe temiitꞌin me — Saꞌa­wyꞌi woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro eipe yt kat wywo i Tupana ehay moherep hamo e. — Yt ewetioto teiꞌo muꞌap saꞌup ehupi are saꞌa­wyꞌi ehepe e. Yt ewetioto teiꞌo eheku­riwu ehupi are saꞌa­wyꞌi. Yt naku i typy ehesokpe ewetioto are saꞌa­wyꞌi ehepe e. Iꞌewyte eipy piat eipy sokpe wywo yn waku eweiwat are saꞌa­wyꞌi ehepe woro­ho­ꞌo­po­ꞌoro uhehay moherep hamo turan e. Yt naku i ekyseꞌyp surara ewywuat are saꞌa­wyꞌi ehepe e. Pyno apoꞌare ehepe — Kat som yt kat i eweipuẽti mekewat eꞌat pe e. Yt kat i eimiꞌu hap eweipuẽti sio yt e. Yt kat i ehesokpe hap eweipuẽti sio yt e Iesui temiitꞌin me. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­wesat — Yt Uhyt waku kahato uruipuẽti yne urumi­ky­ꞌesat ok tã toĩneꞌen uruiꞌa­tu­muꞌe miitꞌin itote turan hap uruipuẽti iꞌatuꞌe Iesui pe."

36 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i temiitꞌin me — Pyno saꞌa­wyꞌi yt ewetioto teiꞌo muꞌap saꞌup are maꞌato koran wẽtup uiꞌe hap areꞌe ehepe e. Mio tã are — Toĩneꞌen eipo pe muꞌap saꞌup pote ewetioto o yne ehupi are. Eheku­riwu koꞌi howapy ekat wo tukup­teꞌen mote ewetioto yne ro ehupi are. Iꞌewyte eheky­seꞌyp surara wat ewywuat yt kat i eikai pote waku meremo ehesokpe wywo eweikyiꞌat ro eheky­seꞌyp sura­raꞌin wat ewywuat are ehepe e Iesui."

37 Pywo pe ti saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay moherep haria mio tã iꞌatuꞌe taꞌa­tu­miwan me — Yt nakuaria i po pe wyti aru topy­huꞌat Uipo­ꞌoro Wuatꞌi Ehakye­raꞌat hat e Tupana saꞌa­wyꞌi miwan me e Iesui temiitꞌin me. Pyno koitywy saꞌa­wy­ꞌi­wuaria uhetiano taꞌa­tuwan e. Miꞌi pote koran naꞌyn areĩneꞌen yt nakuaria i po pe aikotã Tupana toꞌe hap ewy e. Katu­pono yne Tupana e hap uheteiat ewywuat aru topy­huꞌat tomi­mo­herep miwan saꞌa­wy­ꞌiwuat e hap ok tã e."

38 Mio tã toꞌe hawyi ipotmu­ꞌeria teꞌe­roꞌe — Uruka­ꞌiwat erahaꞌat kope urupo pe typy kyseꞌyp sura­raꞌin wat ewywuat toĩneꞌen iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Pyno waku typy kyseꞌyp putꞌokꞌe e.

"

39 Miꞌi hawyi aikotã saꞌa­wy­ꞌi­tewuat ewy Iesui toto i raꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi pyi mekewat yityꞌok Uriweira ypia koꞌi kape temiitꞌin wywo."

40 Putꞌok­ta­ꞌa­tuꞌe yityꞌok tote hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Uikyꞌe haria waku mesup wãtym kaꞌap ewehẽtup kahato Tupana pe — Urumoe­saika ro Tupana esaika hamo emohey poꞌog hamo katu­pono mesup taꞌyn ewanĩ­kaptia uruhep teran epo pyi emohey hap po pyi waku eweiꞌe kaꞌap Tupana pe e Iesui temiitꞌin me."

41 Miꞌi hawyi Iesui taꞌam naꞌyn poꞌog yityꞌok upi temiitꞌin myi yt pya i aikotã nu watipun hap ewy toto hawyi tuwe­pỹ­ꞌã­tutuk ihay Toꞌywot Atipy piat Tupana wywo."

42 — Uiꞌywot atiky­ꞌesat kahato emiky­ꞌesat ewy yn atunug e. Etiky­ꞌesat miitꞌin hoꞌopot hap wuatꞌi eꞌat piat atuꞌu yne hap pote atuꞌu e. Papai uhepiat hoꞌopot hap sapo hy kuiꞌa piat ewy toĩneꞌen e. Yt atuꞌu teran i mekewat kuiꞌa piat Papai katu­pono uiꞌauka hap toĩneꞌen mote wen maꞌato etiky­ꞌesat atuꞌu pote atuꞌu mesup emiky­ꞌesat ewy Papai e. Etihep teran mesuwat kuiꞌa uipo pyi pote etihep to maꞌato yt etihep teran i mote atuꞌu yne e Iesui Toꞌywot Tupana pe."

43 Miꞌi tohenoi hawyi tuwe­mo­herep howawi raꞌyn wẽtup ok atipy kaipywiat sut hat Tupana mipo­ꞌoro Iesui moesaika hamo."

44 Miꞌi hawyi Iesui ihay kahato Tupana wywo. Miꞌi hawyi tuwe­sa­tyꞌu kahato itote. Miꞌi hawyi huu tuwẽtem ipiit pyi huu aikotã an hakup ewy homhomꞌe yi tote iꞌakag owa pe pyi."

45 Ihay kahato Tupana wywo hawyi ipoĩꞌãm naꞌyn hawyi taꞌaipok temiitꞌin kape maꞌato iꞌatuket turan neꞌi toiꞌa­tu­puẽti katu­pono yt iꞌatu­wepit hin i pote."

46 Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Are pãi kat poteĩ eweiket neꞌi mesup e. Eipoĩꞌãm no hawyi ewehẽtup to Tupana pe e. Yt pote ahiag miꞌakit koꞌi eweikup­teꞌen aru e."

47 Mio tã e turan sura­raꞌin sem putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe miitꞌin typyꞌi kahato rakaria wywo. Miꞌiria muꞌap moherep hat tut raꞌyn wẽtup ok Iesui potmuꞌe saꞌag Iuta e hap. Miꞌi tokosap Iesui ewawi imoherep sura­raꞌin me hamo hawyi iporokꞌat Iesui iꞌãpysig hamo."

48 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Uimo­herep teran sura­raꞌin me uiꞌauka hamo pote uiꞌã­pysig uikyꞌe hat ewy apo Iuta e."

49 Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria taꞌa­tukuap taꞌyn Iesui maꞌat hap hawyi teꞌe­roꞌe — Uruka­ꞌiwat koitywy apo waku urutat urueky­seꞌyp typy hawyi waku apo urutu­ꞌuka sura­raꞌin nywo ehakye­raꞌat hamo iꞌatuꞌe."

50 Miꞌi hawyi wẽtup ok Iesui potmuꞌe Peteru tiꞌa­ha­pehep taꞌyn paꞌi koro emiit teky­seꞌyp mo. Ipo sese kai toiꞌa­ha­pehep."

51 Maꞌato Iesui toꞌe Peteru pe — Wãi ne mehĩ yt naku i e hawyi tuwe­ponug naꞌyn paꞌi koro emiit eahape tek hap ete hawyi meremo satꞌe hawyi waku saꞌa­wyꞌi ewywuat i raꞌyn topy­huꞌat."

52 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe paꞌi kororia esura­raꞌin akag koꞌi pe nagnia pe toꞌauka teran haria pe — Kat pote uimohan mesuwe wãtym muo seroꞌok takat mohan hap ewy e. Kat pote kyseꞌyp koꞌi wywo ariaꞌyp koꞌi wywo uimohan e iꞌatuepe itote."

53 Saꞌa­wy­ꞌi­wuatꞌi eꞌat pe areĩneꞌen eiwywo Tupana mõtypot yat pe eimuꞌe hamo wen maꞌato mekewat eꞌat pe turan yt uhat hin i eipo wo uiꞌauka hamo e. Maꞌato eheꞌat raꞌyn toĩneꞌen katu­pono uiꞌauka teran iꞌypyryp we aikotã eiꞌakag ahiag ewy cewe­tunug mesup uhete e sura­raꞌin me.

"

54 Miꞌi hawyi sura­raꞌin ipytyk taꞌyn Iesui hawyi taꞌa­tue­roto raꞌyn paꞌi koro koꞌi yat kape. Miꞌi hawyi ipotmuꞌe Peteru toto wy hupi wen maꞌato pya Iesui kai toto."

55 Miꞌi hawyi paꞌi koro koꞌi okenꞌypy totiaria aria taꞌa­tunug hawyi teꞌe­ra­ꞌapyk aria ywytpe teꞌe­ru­we­mõpe hamo. Iꞌewyte Peteru taꞌapyk iꞌatu­py­ꞌa­setpe iraꞌak pote."

56 Miꞌi hawyi wẽtup pĩꞌã makup surara miꞌu nug hat tehaꞌat kahato raꞌyn Peteru kape aria kupykiat iwemõpe turan miꞌi hawyi toꞌe — Mimi e en ni mekewat saꞌa­wy­ꞌiwuat Iesui wywo hewyry rakat hap atikuap e are an worokuap kahato e Peteru pe."

57 Maꞌato Peteru toꞌe — Yt atikuap i uito Miꞌi Miit Iesui e hap het rakat pãi e."

58 Miꞌi hawyi meiũran wẽtup ok surara tehaꞌat kahato Peteru ewawi hawyi toꞌe — Are pãi worokuap kahato en e. En ni wẽtup ok Iesui emiit sese e Peteru pe maꞌato toiwesat — Eso kahato yt atikuap i rat Mekewat Miit e."

59 Poꞌog wãtym hawyi wẽtup ok itote tehaꞌat Peteru kape hawyi toꞌe — Pywo ti rat en ni ereĩneꞌen saꞌa­wyꞌi mekewat aimi­pyhik Iesui wywo e. Worokuap taꞌyn katu­pono epusu wẽtup tama pusu ewywuat mekewat yi Karireia hy pusu ewywuat aikope Iesui motag hap toĩneꞌen pusu ewywuat e."

60 Maꞌato Peteru tiwesat — U pãi e yt atikuap hin i rat emienoi Iesui etiat e. Mio tã e turan waipaka ihay — Akurẽꞌã e raꞌyn e."

61 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­morem Peteru ewawi hawyi ihaꞌat kahato howawi hawyi Peteru paaꞌe kahato katu­pono Iesui mienoi hotꞌokꞌe raꞌyn tuwa­nẽtup hawyi Iesui e hap saꞌa­wy­ꞌiwuat — Mesuwat ewãtym waipaka ehay owakai te myeꞌym mo — Yt atikuap i Miꞌi Miit ereꞌe aru uhepiat Peteru e hap kape tuwa­nẽtup hawyi paaꞌe."

62 Iwanẽtup Iesui ehay kape hawyi Peteru toto meremo itote pyi hawyi tuweran hawyi tuwak kahato katu­pono — Yt atikuap i Iesui toꞌe myeꞌym mo pote tuwak haty wo tuwe­mõti kahato hap wywo.

"

63 Miꞌi hawyi Iesui pytyk haria sura­raꞌin tiꞌahyk ahyk kahato raꞌyn hawyi teꞌe­ru­we­ky­ryꞌi kahato taꞌa­tu­mi­ky­ryꞌi wo Iesui ete."

64 Miꞌi hawyi sokpe wo taꞌa­tuo­wahik iha koꞌi wywo hawyi — Etikuap yne Tupana ewywuat pote ehenoi ro uruepe eꞌahyk ahyk haria set koꞌi iꞌatuꞌe neꞌi Iesui pe sura­raꞌin sem."

65 Iꞌewyte taꞌa­tu­mo­weu­kaꞌi kahato taꞌa­tuehay saꞌag wo itote.

"

66 Miꞌi hawyi hunete ihotꞌok hawyi nagnia miwan enoi haria iꞌewyte paꞌi koro koꞌi teꞌe­ru­wa­ꞌa­tunug yne hawyi taꞌa­tuerut Iesui iꞌatue­wawi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe hamo."

67 — En keĩ Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Miitꞌin Ehakye­raꞌat hamuat sio yt iꞌatuꞌe. Ehenoi ro uruepe iꞌatuꞌe Iesui pe. Miꞌi hawyi toiwesat — Ahenoi ehepe uwe Uito hap pote wyti aru yt uimohey hin i e."

68 Apoꞌare ehepe — Uito kẽi Tupana Mipo­ꞌoro Miitꞌin Ehakye­raꞌat hamuat are ehepe pote yt uiwesat hin i eipe e."

69 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­mo­herep tehay wo uwe sese toĩneꞌen hap mio tã e — Uito araꞌapyk aru Tupana Koro po sese kai araꞌapyk aru Wuatꞌi Miitꞌin Ykeꞌet no e. Miꞌi hap eꞌat pe Tupana Sese Poꞌog Poꞌog Hesaika Rakat Mimõ­typot sese wo araꞌapyk atipy pe e Iesui tuwepiat."

70 Mio tã toꞌe hawyi apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui pe — Pyno En nyti Tupana Sese Saꞌyru Sese sio yt iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi toiꞌa­tu­wesat — Eiꞌe hap ewy e."

71 Miꞌi hawyi more­kuaria iꞌatu­py­ꞌahak kahato raꞌyn Iesui ete hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Heso kahato raꞌyn iꞌatuꞌe. Towẽ piat — Uito Tupana Saꞌyru Sese toꞌe saꞌag neꞌi pote waku wati­ꞌauka katu­pono towẽ pyi tehay wo tuwenug naꞌyn Tupana wo raꞌyn iꞌatuꞌe. Yt kat hamo i wati­kaykay iraniaꞌin more­kuaria — Iesui yt naku i e hamo katu­pono watikuap taꞌyn ihay pyi heso kahato hap iꞌatuꞌe more­kuaria.

"

23

1 Miꞌi hawyi torania raꞌyn teꞌe­ro­poĩꞌãm Iesui eroto hamo morekuat koro Piratu kape."

2 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­kuasa teran haype Iesui Piratu pe. — Taꞌi mesuwat miit yt naku i sese rakat pãi iꞌatuꞌe. Gaꞌatpo wati­puẽti Miꞌi Miit miitꞌin maꞌat hap ete iꞌatuꞌe. — Yt ewetum neiꞌo morekuat koro pe pohaꞌup katu­pono Uito ti Morekuat sese wo areĩneꞌen e itote hap ete wati­puẽti iꞌatuꞌe Piratu pe maꞌato yt pywo pe i."

3 Miꞌi hawyi morekuat Piratu apoꞌe Iesui pe — En apo eꞌywania Iuteuria Porekuat e. Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Mio tã apo eꞌe hap ewy ereꞌe uhyt e Iesui Piratu pe."

4 Miꞌi hawyi Piratu toꞌe paꞌi koro koꞌi pe iꞌewyte iraniaꞌin waꞌa­tunug haria pe — Yt atiꞌauka teran i Iesui katu­pono yt kat i hin i toiꞌa­parap uiwa­nẽtup hawe e."

5 Miꞌi hawyi poꞌog haty wo taꞌa­tu­kuasa Iesui — Pywo ti rat Iesui tiꞌa­tu­muꞌe kahato temiitꞌin yt naku i nug hamuat hap ete iꞌatuꞌe. Pywo pe ti wuꞌuka hap topy­huꞌat Iuteu etama pe Iesui mienoi hap kaipyi iꞌatuꞌe. Taꞌi saꞌa­wyꞌi mekewat wẽtup eꞌyi Karireia pe toiꞌa­tu­muꞌe itotiaria ehay pun hamo hawyi mio meiũpe hawyi — Waku watu­ꞌuka morekuat ete tohenoi raꞌyn mesuwe wuatꞌi emiitꞌin me iꞌatuꞌe saꞌag Iesui ete morekuat Piratu pe."

6 Iꞌatuꞌe hap toikuap hawyi apoꞌe iꞌatuepe — Iesui apo yi Karireia piat e iꞌatuepe."

7 Taꞌi yi Karireia piaria mimotag Iesui iꞌatuꞌe Piratu pe. Miꞌi toikuap hawyi morekuat Eroti kape toipo­ꞌoro Iesui katu­pono yi Karireia piaria porekuat no Eroti toĩneꞌen iꞌewyte mekewat eꞌat pe morekuat Eroti toĩneꞌen tawa Ieru­sarẽi me. Miꞌi pote yt niatpo hin i ipoꞌoro morekuat Eroti kapiat hamo."

8 Miꞌi hawyi morekuat Eroti iwepit Iesui putꞌokꞌe tewawiat hawyi katu­pono sehay Iesui etiat toikuap hawyi taꞌa­kasa teran howawi. Iesui misepap kapiat taꞌa­kasa teran haype."

9 Putꞌokꞌe Iesui morekuat Eroti ewawi hawyi morekuat Eroti apo apoꞌe kahato maꞌato Iesui yt iwesat i."

10 Iꞌewyte tukup­teꞌen itote paꞌi koro koꞌi iꞌewyte iꞌatu­nãpin hap enoi haria. Pyno morekuat Eroti apoꞌe apoꞌe miꞌiria pe Iesui etiat hawyi taꞌa­tu­kuasa kahato Iesui tope."

11 Iꞌewyte morekuat Eroti tesu­ra­raꞌin wywo tikuasa kahato Iesui. Miꞌi hawyi morekuat esokpe ikahu kahato hap ewywuat taꞌa­tupag Iesui piit pe imohit hamo hawyi taꞌa­tu­po­ꞌoro i raꞌyn morekuat Piratu kape."

12 Saꞌa­wyꞌi te ti morekuat Piratu morekuat Eroti hewa­nĩ­kaptia wo neꞌi maꞌato mekewat eꞌat pe Iesui kuasa hap eꞌat pe iwyriaꞌin wo raꞌyn tukup­teꞌen Piratu Eroti katu­pono wẽtup wanẽtup hawe ewywuat teꞌe­ro­py­huꞌat Iesui ete."

13 Miꞌi hawyi Piratu tiꞌa­tu­kaykay raꞌyn paꞌi koro koꞌi iꞌewyte nagnia ehay enoi haria yne waꞌa­tunug haria toiꞌa­tu­kaykay howawi."

14 Miꞌi hawyi morekuat Piratu toꞌe iꞌatuepe — Meiũ miit Iesui eimierut wo toĩneꞌen uhowawi raꞌyn iminug yt naku i hap moherep hamuat e. — Miitꞌin maꞌat hat Miꞌi Miit Iesui eweiꞌe raꞌyn uhepe maꞌato uito ti apoꞌare eipy­ꞌa­setpe hawyi yt kat i hin atipuẽti eimienoi ewy e. Waku rakat Iesui are e."

15 Miꞌi hawyi atipo­ꞌoro Iesui morekuat Eroti ewawi waku sio yt kuap hamo e. Miꞌi hawyi Eroti — Waku rakat miꞌi e yt kat i i iminug kaipyi atipuẽti saꞌag kahato e. Yt naku i wati­ꞌauka Miꞌi Miit Iesui e uhepe e morekuat Eroti e uhepe e Piratu."

16 Pyno waku wati­pokpok haity hehu kahato rakat wywo hawyi waku atipo­re­nõtem naꞌyn Iesui e Piratu iꞌatuepe."

17 Mio tã toꞌe katu­pono yne anu pe ienuk hap iwato rakat eꞌat pe wẽtup ok saꞌa­wyꞌi morekuat mipyhik koꞌi Piratu tipo­re­nõtem naꞌyn tomi­pyhik woꞌo­pyhyp hap pyi."

18 Maꞌato itotiaria paꞌi kororia emiitꞌin iꞌatuehay kahato taꞌa­tuehay pirik wo — Etiꞌauka ro etiꞌauka ro Iesui hawyi waku wẽtup ok mekewat aiwy Pasapa etipo­re­nõtem woꞌo­pyhik hap wyi iꞌatuꞌe. — Waku miwan me etunug ehay — Waku wati­po­re­nõtem uhyt Parapa ipyhik hap wyi ereꞌe ro emiwan me iꞌatuꞌe."

19 Mekewat woꞌo­pot­ꞌauka hat Parapa saꞌa­wyꞌi Piratu tipyhik katu­pono saꞌa­wyꞌi Parapa tipo­ꞌoro tesu­ra­raꞌin tuꞌuka kahato Piratu sura­raꞌin ete toiky­ꞌesat Piratu etawa towanuat haype."

20 Maꞌato morekuat Piratu Iesui pore­nõtem hap toiky­ꞌesat pote tuwẽ­põwat i raꞌyn miitꞌin sem kape — Yt naku i wati­ꞌauka Iesui katu­pono waku rakat Miꞌi e."

21 Miꞌi hawyi poꞌog haty wo teꞌe­roꞌe i — Waku ariaꞌyp posak ete wati­ꞌauka Iesui iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo."

22 Miꞌi hawyi myeꞌym wo Piratu toꞌe iꞌatuepe — Are pãi kat som Iesui tunug yt naku i iꞌauka hamo e. Yt kat i hin i atipuẽti saꞌag Miꞌi Miit minug koꞌi e. Yt naku i pyno wati­ꞌauka Miꞌi e. Pyno waku wati­pokpok hawyi waku wati­po­re­nõtem woꞌo­pyhik hap pyi hawyi waku wati­pohep Miꞌi Miit piit ete e morekuat Piratu Iesui auka teran haria pe."

23 Maꞌato waꞌa­tunug haria yt iꞌatu­pohep hin i poꞌog iꞌatuꞌe — Yt naku i wati­po­re­nõtem Iesui iꞌatuꞌe taꞌa­tuehay pirik wo. Waku wati­ꞌauka ariaꞌyp posak ete iꞌatuꞌe. Waku wati­pehik hawyi waku ikuꞌuro iꞌatuꞌe at. Mio tã iꞌatuꞌe at hawyi morekuat Piratu yt tipo­re­nõtem kuap i Iesui."

24 Miꞌi hawyi miitꞌin miky­ꞌesat ewy tutunug naꞌyn. Toiwan naꞌyn — Waku wati­ꞌauka Iesui e."

25 Miꞌi hawyi mekewat woꞌo­pot­ꞌauka hat mekewat wuꞌuka hap nug hat Parapa e hap het rakat Piratu tipo­re­nõtem naꞌyn woꞌo­pyhik hap pyi hawyi iꞌatu­mi­ky­ꞌesat ewy maꞌato Iesui tutum tesu­ra­raꞌin me iꞌauka hamo iraniaꞌin miky­ꞌesat saꞌag ewywuat nug hamuat."

26 Miꞌi hawyi ariaꞌyp posak ipotyi rakat taꞌa­tunug hawyi taꞌa­tupag Iesui okpe tote. Maꞌato muꞌap upi taꞌa­tu­puẽti raꞌyn wẽtup tapaiũnꞌa Simãu e hap yi Sireneu kaipywiat hat. Miꞌi ti go kaipyi tut tawa Ieru­sarẽi kape. Miꞌi Simãu sura­raꞌin tiꞌa­tu­pytyk hawyi iꞌokpe tote taꞌa­tupag Iesui eꞌariaꞌyp posak hawyi Iesui ewatꞌymo totioto."

27 Miꞌi hawyi typyꞌi rakaria tuwat Iesui ewatꞌymo hawyi toĩneꞌen miitꞌin tok puo hary­po­riaꞌin wak haria. Miꞌiria Iesui hoꞌopot hap taꞌa­tu­mo­haty kahato haype teꞌe­ruwak kahato."

28 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat wak haria kape hawyi toꞌe — Manaꞌin Ieru­sarẽi miaria e yt eweiwak teiꞌo uhepiat hoꞌopot pote e. Maꞌato eiwat ehepiat hoꞌopot hap aru eimẽ­pytꞌin hoꞌopot hawiat waku eweiwak e."

29 Pywo putꞌokꞌe irane ehepiat hoꞌopot kahato hap sese e. Mekewat eꞌat pe turan aru eweiꞌe kahato — Waku poꞌog hary­po­riaꞌin yt kat i imẽpytꞌin nakaria eweiꞌe aru e. Taꞌi yt imẽpyt i rakaria pote poꞌog waku eweiꞌe. Waku poꞌog yt kat i aimẽ­pytꞌin ahemĩ ete an eweiꞌe aru mekewat ehoꞌopot sese hap eꞌat pe e."

30 Mekewat eꞌat pe eweiꞌe aru yityꞌok koꞌi pe — Eiwe­hytꞌok to uruewawi uruꞌauka hamuat eweiꞌe aru e. Miꞌi hawyi yityꞌok hit koꞌi pe eweiꞌe aru — Urumig neran eikaꞌa koꞌi pe katu­pono uruꞌauka teran uruwa­nĩ­kaptia eweiꞌe aru e."

31 Pyno yt watiwuk kuap i aiko pe ariaꞌyp iwato rakat yt igag i te rakat e. Pyno Uito ariaꞌyp iwato rakat yt igag i te rakat aiko piat ewy e. Maꞌato eipe ariaꞌyp koꞌi igag kahato koꞌi ewy eweikup­teꞌen e. Meremo aria satꞌe ariaꞌyp igag nakat ete are e. Taꞌi Uito yt kat i atunug saꞌag poꞌypyi uiꞌauka saꞌag neꞌi ariaꞌyp posak ete e. Pyno mio tã ewetunug mesup uhete yt kat i atunug saꞌag pytkai aikotã aru taꞌa­tunug ehete ehewa­nĩ­kaptia aru eiminug saꞌag kahato hap poꞌypyi e. Mesup ahoꞌopot kahato aikotã aria pe ewy ahoꞌopot yt kat i atunug saꞌag pytkai e. Pyno aikotã aru ehoꞌopot ehoꞌopot hap eꞌat putꞌokꞌe aru hawyi e Iesui hary­poria wak haria pe topiat hoꞌopot hap turan.

"

32 Miꞌi hawyi iꞌewyte typy ok yt naku i sese nug haria miitꞌin potꞌauka haria miitꞌin potse­roꞌok takaria taꞌa­tue­roto yityꞌok kape iꞌatu­ꞌuka Iesui wywuat hamo."

33 Miꞌi hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe itote mekewat yityꞌok saꞌag note mekewat yityꞌok nu kawiat miit akag kag ewywuat hap tote hawyi taꞌa­tu­pehik taꞌyn Iesui imuheg hap koꞌi wo teꞌa­riaꞌyp posak ete. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­poĩꞌãm ywaipe.

Miꞌi hawyi taꞌa­tu­pehik wy mekewat typy ok yt naku i sese nug haria wy taꞌa­tu­ꞌa­riaꞌyp posak koꞌi ete hawyi taꞌa­tu­potꞌam wẽtup ok Iesui po sese kai hawyi wẽtup ok ipo ran kai taꞌa­tu­poĩꞌãm taꞌa­tue­ꞌa­riaꞌyp posak koꞌi ete yꞌam me."

34 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Tupana pe — Uiꞌywot Uiꞌywot waure wo ereĩneꞌen no uhewa­nĩ­kaptia minug saꞌag kai hap atiky­ꞌesat katu­pono yt taꞌa­tukuap i uwe sese uwe Uito Taꞌa­tuꞌ­mi­ꞌauka e Tupana pe.

Saꞌa­wyꞌi ipehik hap owakai Iesui esokpe taꞌa­tuhep taꞌyn hawyi teꞌe­ru­we­ma­hara raꞌyn hesokpe kyiꞌat hamo aikotã waku hesokpe taꞌa­tu­patꞌok hamo.

"

35 Miꞌi hawyi iraniaꞌin teꞌe­ra­haꞌat at Iesui ewawi. Miꞌi hawyi toꞌy­wania Iuteuria ywania iꞌatuehay saꞌag kahato Iesui ete — Hẽie yt pywo rakat hin i iꞌatuꞌe. Taꞌi iraniaꞌin toiꞌa­tue­ha­kye­raꞌat kuap wen maꞌato yt hesaika hin i tuwe­ha­kye­raꞌat hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi iꞌatuꞌe Iesui pe — Pywo pe ti En Tupana Mipo­ꞌoro Urupo­rekuat nuat pote waku ewewi ereha­kye­raꞌat hawyi erehep to eꞌariaꞌyp posak pyi iꞌatuꞌe."

36 Sura­raꞌin iꞌewyte Iesui moweu­kaꞌi saꞌag haria tukup­teꞌen itote. Miꞌi hawyi sura­raꞌin hum sapo hy ewywuat maꞌato yt naku i rakat nop takat neꞌi."

37 Miꞌi hawyi — Pyno En aiꞌy­wania porekuat pote ereha­kye­raꞌat ro iꞌatuꞌe tope sura­raꞌin."

38 Miꞌi hawyi Morekuat Piratu tiwan naꞌyn — MIꞌI MIIT RI IUTEU YWANIA POREKUAT KORO e tomiwan me hawyi toipehik Iesui akag apy tote ariaꞌyp posak ete."

39 Miꞌi hawyi mekewat wẽtup ok mekewat miit auka hat yt nakuat i tomo­weu­kaꞌi haype Iesui wẽtup ariaꞌyp posak pyi — Pywo ti rat En nyti pywuat Tupana Mipo­ꞌoro pote uruhep to mesu­wepyi hawyi urueha­kye­raꞌat ro En iꞌewyte ereha­kye­raꞌat ro meiũpepyi ariaꞌyp posak pyi e Iesui pe."

40 Mio tã toꞌe hawyi wẽtup ok Iesui po sese kawiat yt nakuat i mio tã toꞌe Iesui moweu­kaꞌi hat pe — Yt naku i miꞌi tã ere Iesui pe e. Yt erekenꞌẽ i apo Tupana pupi e. Pywo pe ti aiꞌa­piheg aiminug saꞌag poꞌypyi mesuwat ariaꞌyp posak koꞌi ete e."

41 Taꞌi aiminug saꞌag upi aiꞌauka aiꞌa­piheg hamuat wen maꞌato Iesui yt kat i hin i saꞌag tutunug pytkai toĩneꞌen toꞌa­piheg hawe ikuꞌuro hamuat e."

42 Miꞌi hawyi Iesui pe toꞌe — Mehĩ e yt uiwaure teiꞌo En karãpeĩ ereĩneꞌen Wuatꞌi Miitꞌin Potypot nuat turan e."

43 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat raꞌyn — Pywo ti ahenoi epe mesup eꞌat pe ereĩneꞌen uiwywo uhetama sese pe e Iesui tomohey pakup takat pe mekewat saꞌa­wyꞌi miitꞌin auka hat pe ariaꞌyp posak pyi.

"

44 Miꞌi hawyi atpo­sake putꞌokꞌe hawyi wãtym kape putꞌokꞌe myeꞌym ura turan iꞌypyryp kahato wãtym ewy mesuwat yi tote."

45 At yt hẽtyhot hin i mesuwat yi tote hawyi mekewat Tupana mõtypot yat eꞌoken­ꞌypy sokpe kawiat hiotꞌe kahato myasetpuo yi kape."

46 Miꞌi hawyi ariaꞌyp posak pyi Iesui toꞌe tehay pirik wo Tupana pe — Papai e epo pe raꞌyn atoiat Uipãꞌãu e. Mio tã toꞌe ipyhu tek taꞌyn hawyi ikuꞌuro raꞌyn."

47 Miꞌi hawyi wẽtup ok sura­raꞌin akag taꞌa­kasa yne hawyi tuwehum kahato Tupana pe — Pywo pe ti Meiũ Miit Iesui waku kahato rakat are e."

48 Miꞌi hawyi iraniaꞌin sehaꞌat haria ikuap taꞌyn aikotã aikotã Iesui ikuꞌuro waku hap ewy hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok taꞌyn taꞌa­tuꞌyat koꞌi kape. Maꞌato iꞌatuwat turan teꞌe­re­po­tiꞌa petek petek kahato muꞌap upi — Paaꞌu­ru­toꞌe paaꞌu­ru­toꞌe e hamo Iuteuria eko ewy."

49 Miꞌi hawyi Iesui wywuaria typyꞌi kahato rakaria yi wato Karireia pywiaria teꞌe­ra­haꞌat kahato Iesui kuꞌuro hap kape pya pyi ariaꞌyp posak koꞌi kai tukup­teꞌen wen maꞌato itote pyi teꞌe­ru­we­haꞌat yne aikotã Iesui kuꞌuro turan hap kape.

"

50 Toĩneꞌen itote wẽtup ok miit Iuse e hap het rakat tawa Arimateia kaipywiat."

51 Iuse ti waku kahato rakat. Miꞌi ti miitꞌin mimõ­typot kahato — Tupana topy­huꞌat irane Miitꞌin Porekuat nuat e hap ekatup hat Iuse. Saꞌa­wyꞌi toĩneꞌen iraniaꞌin woꞌo­nãpin haria pyꞌa­setpe karãpe — Yt naku i kahato Iesui pote waku wati­ꞌauka miꞌi iꞌatuꞌe turan maꞌato Iuse — Yt naku i wati­ꞌauka Miꞌi Miit e itote."

52 Miꞌi hawyi Iesui ikuꞌuro hawyi Iuse toto morekuat Piratu kape hawyi tohẽtup — Etum no Iesui piit atisyp hamo e."

53 Miꞌi hawyi morekuat Piratu — Waku e hawyi Iuse tihep taꞌyn Iesui piit ariaꞌyp posak pyi hawyi tohuwy raꞌyn sokpe ikahu rakat hoꞌo­woity rakano. Miꞌi hawyi totopag naꞌyn ipiit woꞌosyp hawe nu wato kaꞌa pe aikope yt uwe i syp hawe nu kaꞌa miitꞌin minug pakup we totopag."

54 Toisyp taꞌyn Iesui wãtym yt pya i turan. Miꞌi turan watunug miꞌu wãtymꞌi turan mũki­ꞌite wanuat Tupana mõtypot hap eꞌat piat miꞌu wo yt kat i miꞌu wati­ꞌanug Tupana mõtypot eꞌat pe hap ewy. Miꞌi wãtymꞌi turan Iuse topag naꞌyn Iesui piit ikuꞌuro sese rakat mekewat nu kaꞌa woꞌosyp hawe wãtym i turan."

55 Iꞌewyte hary­po­riaꞌin Iesui wywuaria yi Karireia kaipy­wiaria tuwat Iuse wywo Iesui syp hap kapiat teꞌe­ra­ꞌa­kasa hamo."

56 Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok taꞌyn taꞌa­tuꞌyat koꞌi kape mohag ikamhig se rakat kyiꞌat hamo Iesui piit pen hamo. Miꞌi hawyi meiũran taꞌa­tue­roto hyp hap kape ipiit pen mohag wuat hamo Iuteuria eko ewy. Miꞌi hawyi mũki­ꞌite wẽtup eꞌat teꞌe­ru­we­mohy at Tupana e hap miwan miat ewy Tupana mõtypot hamo.

"

24

1 Miꞌi hawyi hunete mytuꞌu eꞌat pe hary­po­riaꞌin Iesui emiitꞌin tuwat Iesui syp hap kape. Mana Maria yi Mata­rena kaipywiat iꞌewyte mana Iuana hawyi wẽtup ok mana Maria Iesui potmuꞌe Tiaku ty iꞌewyte iraniaꞌin hary­po­riaꞌin saꞌa­wy­ꞌiwuat hewyry Iesui upiaria tuwat raꞌyn isyp hap kape mohag hy ikamhig se kahato rakat wywo ipiit pen hamuat Iuteu ywania eko ewy."

2 Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi mekewat nu kaꞌa hap ete isyp hap ete hawyi yt kat i te okenꞌypy nu kawiat saꞌa­wyꞌi ewy toĩneꞌen itote maꞌato tuwe­ꞌo­ken­hypꞌok pe raꞌyn taꞌa­tu­puẽti Iesui syp hap. Mekewat nu wato tuwe­morem yi kaꞌa okenꞌypy pyi topy­huꞌat."

3 Miꞌi hawyi Iesui emiitꞌin hary­poria kawiat tuwe­hytꞌok taꞌyn woꞌosyp hawe mekewat yi kaꞌa pe hawyi maꞌato Iesui piit yt taꞌa­tu­puẽti hin i itote."

4 Miꞌi hawyi teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato ipiit weityk hap etiat turan teꞌe­ru­we­mo­herep taꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpe typy ok ihainia atipy kaipywiat sut haria. Iꞌatue­sokpe hẽtyhot kahato wywo teꞌe­ru­we­mo­herep taꞌyn."

5 Miꞌi hawyi hary­po­riaꞌin iꞌatu­pupi teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato hawyi yi kape neꞌi hewo genꞌẽ pono. Miꞌi hawyi wemo­herep haria atipy kaipy­wiaria teꞌe­roꞌe iꞌatuepe — Kat pote ieĩneꞌen hat eweikat woꞌosyp hawe map haria pyꞌa­setpe apoꞌi­ꞌa­tuꞌe Iesui piat."

6 Taꞌi Iesui yt uwe i meiũpe katu­pono toĩneꞌen i raꞌyn aikotã iꞌe hap ewy iꞌatuꞌe. Waure­ꞌe­weiꞌe apo raꞌyn kat som iꞌe ehepiat eweikup­teꞌen tawa Karireia pe turanuat aikotã Iesui toꞌe — Myeꞌym eꞌat hawyi arẽtem guꞌuro pyi e hap apoꞌi­ꞌa­tuꞌe."

7 Taꞌi mio tã iꞌe hap ewy topy­huꞌat mesup iꞌatuꞌe. Mio tã toꞌe ehepe — Uito ti Ekywyt koro Uito e. Miꞌi hawyi wyti aru iraniaꞌin yt nakuaria i uiꞌauka hamo arepy­huꞌat aru e. Miꞌi hawyi taꞌa­tu­pehik taꞌyn Uito ariaꞌyp posak ete uiꞌauka hamo e. Miꞌi hawyi uiku­ꞌuro miitꞌin ekawiano maꞌato myeꞌym eꞌat uiku­ꞌuro sese hawyi areĩneꞌen i raꞌyn guꞌuro po pyi e ti raꞌyn kue Iesui ehepe yi Karireia pe turan iꞌatuꞌe atipy kaipy­wiaria Iesui emiitꞌin hary­po­riaꞌin kawiat pe."

8 Miꞌi hawyi hary­po­riaꞌin teꞌe­ru­we­wa­nẽtup saꞌa­wy­ꞌiwuat Iesui e hap kape hawyi tuwe­nõꞌẽ raꞌyn isyp hap kaipyi."

9 Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok Iesui potmu­ꞌeria kape 11 ok takaria kape iꞌewyte iraniaꞌin Iesui emiitꞌin me hawyi putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi teꞌe­ra­ꞌa­kasa hap taꞌa­tu­henoi — Iesui ti toĩneꞌen i raꞌyn an tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi ti an iꞌatuꞌe."

10 — Pywo Iesui toĩneꞌen iꞌatuꞌe mana Maria yi Mata­rena kaipywiat iꞌewyte mana Iuana hawyi wẽtup ok mana Maria Iesui potmuꞌe Tiaku ty iꞌewyte iraniaꞌin hary­po­riaꞌin saꞌa­wy­ꞌiwuat haria Iesui syp hap akasa haria. Miꞌiria ti teꞌe­ra­ꞌaipok hawyi taꞌa­tu­henoi yne raꞌyn Iesui potmu­ꞌeria pe — Aipo­typot toĩneꞌen i raꞌyn iꞌatuꞌe."

11 Miꞌi hawyi ipotmu­ꞌeria pe hary­po­riaꞌin henoi yne yne atipy piaria e hap koꞌi hawyi — Heso kahato manaꞌin iꞌatuꞌe hary­po­riaꞌin me. Yt taꞌa­tu­mohey hin i."

12 Maꞌato Peteru tikuap hawyi meremo teput raꞌyn Iesui syp hap kape tehaꞌat hamo. Putꞌok­toꞌe hawyi iꞌywyt­ꞌok­pypuo tehaꞌat. Tehaꞌat hawyi Iesui suwy hap sokpe yn toipuẽti itote. Miꞌi hawyi taꞌaipok taꞌyn toꞌyat kape maꞌato tuwa­nẽtup kahato taꞌa­kasa hap koꞌi etiat.

"

13 Iꞌewyte mekewat mytuꞌu eꞌat pe tuwat raꞌyn typy ok Iesui potmu­ꞌeria tawa hit Emau kape tawa wato Ieru­sarẽi kaipyi. Tawa hit Emau yt pya hin i Ieru­sarẽi pyi. Wãtymꞌi hap kaipyi wãtym hap kape hap ewy wahe­wyry muꞌap upi hap ewy taꞌa­tu­he­wyry."

14 Miꞌiria toꞌoehay kahato toꞌope yne taꞌa­tu­ꞌa­kasa hap Iesui kuꞌuro hap ete taꞌa­tuehay muꞌap upi."

15 Miꞌi turan Iesui putꞌokꞌe iꞌatu­wywo tewyry hamo."

16 Maꞌato yt taꞌa­tukuap i uwe sese Iesui hap. Teꞌe­ra­ꞌa­kasa raꞌyn wen maꞌato yt taꞌa­tukuap i sese uwe Iesui katu­pono Tupana tunug iꞌatueha yt hãpyk i."

17 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe iꞌatuepe — Kat eweiꞌe ehehay eiwo­ꞌope eiko­hye­wyry hap upi uhytꞌiꞌin e. Mio tã apoꞌe hawyi teꞌe­ro­py­huꞌat muꞌap tote yt kat i iꞌatuete taꞌa­tu­wepit hap wywo."

18 Miꞌi hawyi wẽtup ok ihainia mehĩ Keupa apoꞌe Iesui pe — En ni Ieru­sarẽi miat ieĩneꞌen porap i hat apoꞌe. Yt etikuap i te apo aikotã tokosap itote eꞌihotꞌok e. Yt ikuap hat apo en e."

19 Mio tã toꞌe hawyi Iesui apoꞌe — Aikotã som tokosap itote e. Miꞌi hawyi toiwesat — Saꞌag kahato taꞌa­tunug naꞌyn itote wẽtup ok ete mekewat Iesui ete mekewat tawa hit Nasare kaipywiat hat ete e. Taꞌi Tupana ehay enoi hat kahato Miꞌi Miit Iesui e. Pywo pe ti iminug koꞌi iwato kahato tutunug yt uwe minug ewywuat i e. Waku kahato tutunug iꞌewyte ihay se kahato rakat toĩneꞌen Mekewat Miit Iesui iꞌatuꞌe. Taꞌi Mekewat Miit Wakuat kahato wo toĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe iꞌewyte miitꞌin wanẽtup hawe iꞌatuꞌe."

20 Miitꞌin powyro rakat pytkai ahepaꞌi koro koꞌi iꞌewyte aiꞌa­kagnia imaꞌat kahato rakaria wo tukup­teꞌen hawyi taꞌa­tupag Iesui more­kuaria ahewa­nĩ­kaptia po pe raꞌyn iꞌauka hamo e. — Eweiꞌauka ro Miꞌi Miit iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi iꞌatu­mi­ky­ꞌesat ewy taꞌa­tunug saꞌag neꞌi Iesui ete iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌa­tue­su­ra­raꞌin tipehik pereku wo ariaꞌyp posak ete hawyi ikuꞌuro raꞌyn iꞌatuꞌe."

21 — Taꞌi aiꞌy­wania Isareu ywania wanĩ­kaptia po pywiat ehakye­raꞌat hat Miꞌi Miit Iesui urutu­wa­nẽtup saꞌa­wyꞌi maꞌato mio ikuꞌuro raꞌyn pote aikotã aru iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi koitywy myeꞌym eꞌat tokosap taꞌyn ikuꞌuro hawyi iꞌatuꞌe."

22 Iraniaꞌin hary­po­riaꞌin Iesui emiitꞌin uruwy­wuaria urumõgyt kahato katu­pono mesup ti hunete tuwat Iesui syp hap kape hawyi taꞌa­tukat ipiit itote ipen hamuat wen maꞌato yt kat i ipiit taꞌa­tu­puẽti itote."

23 Miꞌi hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok uruewawi hawyi mio tã iꞌatuꞌe uruepe — Mesup taꞌyn urumu­ꞌetu hap ewy itote turan tuwe­mo­herep taꞌyn atipy kaipy­wiaria uruewawi iꞌatuꞌe hary­po­riaꞌin teꞌe­ra­ꞌaipok hawyi iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi hawyi iraniaꞌin uruto tuwat raꞌyn hary­po­riaꞌin mienoi kuap hamo sio pywo sio yt kuap hamo. Miꞌi hawyi Iesui syp hap teꞌe­ra­ꞌa­kasa hary­po­riaꞌin mienoi ewywuat taꞌa­tu­puẽti itote wen maꞌato Iesui piit sese yt taꞌa­tu­puẽti hin i iꞌatuꞌe Iesui pe yt ikuap i te turan."

25 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe iꞌatuepe — Are pãi kat poteĩ yt eweimohey i te saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana ehay enoi haria miwan miat e hap koꞌi apoꞌe."

26 Taꞌi saꞌa­wy­ꞌi­wuaria Tupana ehay wan haria taꞌa­tu­henoi kahato Miꞌi Miit ete e. Mio tã iꞌatuꞌe saꞌa­wyꞌi — Tupana Mipo­ꞌoro Aheha­kye­raꞌat toho­ꞌopot kahato aru miitꞌin po wo hawyi miitꞌin miꞌauka wo topy­huꞌat hawyi tuwẽtem guꞌuro pyi hawyi taꞌaipok atipy kape i raꞌyn e kahato saꞌa­wyꞌi Tupana ehay moherep haria taꞌa­tu­miwan me e. Miꞌi Tupana e hap ewy toĩneꞌen mesup taꞌyn. Tupana Mimoieĩ­neꞌen toĩneꞌen mesup katu­pono Tupana Mimõ­typot no toĩneꞌen Miꞌi Miit wuatꞌi eꞌat pe e."

27 Miꞌi hawyi Tupana ehay moherep hat akag Musei tiwan kahato Tupana Mipo­ꞌoro Wuatꞌi Miitꞌin Ehakye­raꞌat hanuat ete e Iesui tuwepiat muꞌap tote."

28 Miꞌi hawyi tuwat i tawa hit Emau kape hawyi yt pya i tawa hit Emau kai hawyi Iesui toꞌe iꞌatuꞌe pe — Pyno meiũran irane uhytꞌiꞌin e."

29 Maꞌato — Yt Mehĩ eropy­huꞌat ro mesuwe uruwywo katu­pono wãtym naꞌyn iꞌatuꞌe Iesui pe. Miꞌi tupono topy­huꞌat topot­mu­ꞌeria wywo maꞌato yt taꞌa­tukuap hin i te uwe hap."

30 Miꞌi hawyi Iesui tenuk iꞌatu­wywo turan man teneg totat hawyi — Waku e Tupana pe hawyi toipik aikotã saꞌa­wy­ꞌiwuat ewy hawyi tutum naꞌyn iꞌatuepe."

31 Toipik mekewat man teneg topo wywo saꞌa­wyꞌi ewy hawyi meremo taꞌa­tukuap taꞌyn uwe hap hawyi Tupana tomog naꞌyn yt iꞌatueha pytig i hap ewy hawyi meremo taꞌa­tukuap Iesui itote hawyi tuweityk taꞌyn iꞌatu­py­ꞌa­setpyi Iesui."

32 Miꞌi hawyi teꞌe­roꞌe toꞌope — Pywo pe ti rat Aiꞌakag Iesui tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi hawyi ihay raꞌyn ikahu kahato aiwywo iꞌatuꞌe. Taꞌi ihay aria ewy aipyꞌa pe toĩneꞌen muꞌap upi ihay aiwywo turan iꞌatuꞌe."

33 Miꞌi hawyi meremo teꞌe­ra­ꞌaipok taꞌyn iraniaꞌin Iesui mohey haria kape tawa wato Ieru­sarẽi kapiaria enoi hamo. Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe itote hawyi taꞌa­tu­puẽti raꞌyn mekewat 11 ok takaria iraniaꞌin ipotmu­ꞌeria wywo."

34 Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi — Pywo pe ti rat tuwẽtem naꞌyn Aika­ꞌiwat Iesui katu­pono tuwe­mo­herep taꞌyn mesup Simãu me iꞌewyte uhepe e."

35 — Mesup taꞌyn muꞌap upiat Iesui tuwe­mo­herep uruepe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi urutenuk hap turan toipik aheman aikotã Iesui tipik man saꞌa­wy­ꞌiwuat man imipik hap ewy hawyi uruikuap taꞌyn uwe Iesui iꞌatuꞌe."

36 Mio tã taꞌa­tu­henoi turan tuwe­mo­herep taꞌyn Aika­ꞌiwat Sese IESUI iꞌatu­py­ꞌa­setpe. Miꞌi hawyi toꞌe topot­mu­ꞌeria pe — Tupana eimo­wepit uiwy­riaꞌin e.

"

37 Miꞌi hawyi maꞌato — Miit ehog iꞌatuꞌe taꞌa­tu­wa­nẽtup hawe teꞌe­ro­kenꞌẽ kahato hawyi Iesui pupi."

38 Miꞌi hawyi apoꞌe — Kat poteĩ eweiwa­nẽtup kahato kowoꞌi kowoꞌi eipyꞌa pe yt kat i eiwepit hap wywo e. Kat poteĩ tig yt eweimohey i te uheĩneꞌen guꞌuro pyi hap e."

39 Pyno uimohey ro e. Eiwe­ponug no uipiit ete uipiit suk hap koꞌi ete sio Uito sio yt kuap hamo e. Uito rat ewehaꞌat ro yt miit ehog hin i Uito katu­pono uikag koꞌi wywo uipiit puꞌi wywo areĩneꞌen e topot­mu­ꞌeria pe."

40 Mio tã toꞌe hawyi toimo­herep taꞌyn topo suk hap kaꞌa koꞌi topy suk hap kaꞌa koꞌi hawyi — Uito ti rat uimohey ro eipe e."

41 Maꞌato niatpo kahato imohey hamuat ipotmu­ꞌeria. Teꞌe­ru­wa­nẽtup kahato itote iꞌewyte iꞌatu­wepit kahato raꞌyn. Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe iꞌatuepe yt taꞌa­tu­mohey i pote — Toĩneꞌen apo meiũpe eimiꞌu uiwy­riaꞌin e."

42 Miꞌi hawyi pira iwyp takat taꞌa­tu­puẽti hawyi taꞌatuium naꞌyn Iesui pe."

43 Miꞌi hawyi Iesui tuꞌu raꞌyn topot­mu­ꞌeria ehamo miit Uito hap moherep hamo."

44 Tutuꞌu hawyi poꞌog Iesui toꞌe temiitꞌin me — Saꞌa­wyꞌi areĩneꞌen eipy­ꞌa­setpiat turan ahenoi kahato ehepe aikotã aru topy­huꞌat uhete hap. Mesup eꞌat pe ahenoi teran ahaꞌa­seꞌi Musei miwan kaipyi Tupana ehay enoi haria miwan kaipyi yne uhetiat e. Iꞌewyte morekuat Tawi wepy hap miwan kaipyi uhetiat yne atimo­herep teran yne uhetiat e. Koitywy topy­huꞌat raꞌyn yne iꞌatu­mienoi yianmiat uhetiat hap ewy e."

45 Miꞌi hawyi heremo yn naꞌyn iꞌatu­wa­nẽtup hawe Tupana ehay Iesui tunug. Miꞌi hawyi taꞌa­tukuap kahato raꞌyn miwan saꞌa­wy­ꞌiwuat kai Iesui etiat hap hawyi heremo raꞌyn iꞌatue­pyꞌa pe yne Iesui ete."

46 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i — Taꞌi miwan saꞌa­wy­ꞌiwuat Tupana mimo­herep tohenoi kahato uhetiat ahoꞌopot hap etiat uiku­ꞌuro hawyi myeꞌym eꞌat uiku­ꞌuro raꞌyn hawyi areĩneꞌen i hap e Tupana miwan me saꞌa­wy­ꞌiwuat pe e."

47 Taꞌi yianme Tupana henoi kahato uhetiat tehay wan haria po wo aikotã aru taꞌa­tu­henoi kahato tesaika hap wywo torania ywania pe aikotã waku miitꞌin teꞌe­ru­we­morem Tupana kape iꞌatu­minug saꞌag hap koꞌi kaipyi uhet upi hap tohenoi miwan me e Iesui. Miitꞌin teꞌe­ru­we­morem Tupana kape uhet upi hawyi waure wo Tupana toĩneꞌen iꞌatu­minug saꞌag hap koꞌi ete e kahato yne mekewat Tupana ehay miwan me. Waku tawa Ieru­sarẽi me toha­ꞌa­wynug naꞌyn mesuwat sehay wakuat hawyi waku yne ywania kape taꞌa­tu­henoi Uhaꞌyru ete e Tupana miwan me e."

48 — Pyno eipe ti eweikuap taꞌyn uheĩneꞌen guꞌuro pyi hap uhowawi eweiꞌa­kasa hawyi e."

49 Pyno Tupana miky­ꞌesat ewy atum ehepe Tupana Pãꞌãu eimoe­saika hamuat e. Maꞌato waku meiũpe tawa Ieru­sarẽi me eweikup­teꞌen hawyi meiũran areto hawyi atum aru ehepe Tupana Pãꞌãu eimoe­saika kahato uipotpap nug hamuat hap e. Pyno waku mesuwe tawa Ieru­sarẽi me eweikup­teꞌen Tupana Pãꞌãu ut hap eꞌat ekatup hamuat e topot­mu­ꞌeria pe Iesui.

"

50 Miꞌi hawyi Iesui tioto raꞌyn topot­mu­ꞌeria tawa wato Ieru­sarẽi myi tawa hit Petania kape. Miꞌi tote ipo koꞌi ywaiti pe tutunug hawyi — Tupana etipo­wyro uimohey haria wuatꞌi eꞌat pe etiꞌa­tu­poi­tyro miꞌiria ahẽtup e."

51 Miꞌi toꞌe Tupana pe turan Iesui taꞌam naꞌyn atipy kape."

52 Miꞌi hawyi taꞌa­tu­mõ­typot kahato itote Tupana hawyi teꞌe­ra­ꞌaipok taꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi kape iꞌatu­wepit sakpo hap wywo."

53 Putꞌok­ꞌi­ꞌa­tuꞌe hawyi teꞌe­ro­py­huꞌat Tupana mõtypot yat hawe hawyi — Waku kahato En Tupana taꞌa­tuꞌe itote at kaꞌap.

Mesup miwan Iesui etiat atunug mesuwe ikyꞌe haria mowepit hamo.

Toran naꞌyn uimiwan. Uhet IRUKA."