1

1 Uito ti IESUI potmuꞌe Mateu. Miꞌi uimiwan me atimo­herep yne Aipo­typot Iesui etiat uiꞌakasa hap koꞌi uimikuap hap koꞌi are.

Mesuwe saꞌawyꞌi­wuaria atiꞌatu­set­pehik teran AIPOTYPOT IESUI eꞌaseꞌiꞌin set koꞌi katu­pono IESUI ti ahaꞌaseꞌi pot Aparãu Saipepiat Sese aikotã saꞌawyꞌi TUPANA toꞌe ahaꞌaseꞌi koro Aparãu me — Meiũran ti aru Emiariru kawiat Eiãꞌỹi topyhuꞌat Wuatꞌi Ywania Porekuat Koro e Tupana saꞌawyꞌi. Iꞌewyte Aipo­rekuat Iesui ti aipo­rekuat pot Tawi Saipepiat Sese topyhuꞌat aikotã saꞌawyꞌi Tupana toꞌe — Meiũran ti aru Eiãꞌỹi kaipywiat raꞌyn topyhuꞌat Uimi­poꞌoro Wuatꞌi Porekuat Eporekuat no e Tupana morekuat Tawi pe Aipo­typot IESUI piat."

2 Pyno atiꞌatu­set­pehik teran mesuwe Aheha­kyeraꞌat hat IESUI eꞌaseꞌiꞌin set koꞌi. Saꞌawyꞌi ti APARÃU imoherep tosai­pepiat ISAKI. Miꞌi hawyi ISAKI imoherep tosai­pepiat IAKO. Miꞌi hawyi IAKO imoherep tosai­pepiat IUTA iywytꞌin nywo."

3 Miꞌi hawyi IUTA imoherep tosai­pepiat PERE iywyt Seru wywo teharyꞌi Tamãu kaipyi. Miꞌi hawyi PERE kaipyi tuwe­mo­herep ESEHŨ. Miꞌi hawyi ESEHŨ imo­herep ARÃU."

4 Miꞌi hawyi ARÃU imo­herep AMINÃTAPI. Miꞌi hawyi AMINÃTAPI kaipyi tuwe­mo­herep NASŨ. Miꞌi hawyi NASŨ imo­herep SARUMÃU."

5 Miꞌi hawyi SARUMÃU kaipyi tuwe­mo­herep PUASI teharyꞌi Hapi kaipyi. Miꞌi hawyi PUASI imoherep OPETI teharyꞌi Huti kaipyi. Miꞌi hawyi OPETI kaipyi tuwe­mo­herep IESE."

6 Miꞌi hawyi IESE imo­herep aipo­rekuat saꞌawyꞌi­wuanuat TAWI. Miꞌi hawyi morekuat koro TAWI kaipyi tuwe­mo­herep morekuat SARUMÃU tomimaꞌat tomiꞌauka Uria eharyꞌi kaipyi."

7 Miꞌi hawyi SARUMÃU kaipyi tuwe­mo­herep morekuat HUPUÃU. Miꞌi hawyi HUPUÃU imoherep morekuat APIA. Miꞌi hawyi APIA kaipyi tewe­mo­herep morekuat ASA."

8 Miꞌi hawyi ASA imo­herep morekuat IOSAWA. Miꞌi hawyi IOSAWA imo­herep morekuat IURÃU. Miꞌi hawyi IURÃU imo­herep morekuat USIA."

9 Miꞌi hawyi USIA imo­herep morekuat IUTÃU. Miꞌi hawyi IUTÃU imoherep morekuat AKASI. Miꞌi hawyi AKASI kaipyi tuwe­mo­herep morekuat ESEKIA."

10 Miꞌi hawyi ESEKIA kaipyi tuwe­mo­herep morekuat MANASI. Miꞌi hawyi MANASI imo­herep morekuat AMAŨ. Miꞌi hawyi AMAŨ kaipyi tuwe­mo­herep morekuat IUSIA."

11 Miꞌi hawyi IUSIA kaipyi tuwe­mo­herep morekuat IEKUNIA iywytꞌin nywo. Morekuat IEKUNIA toĩneꞌen turan suraraꞌin yi Papi­runia kaipyi tõꞌẽ tõꞌẽ kahato aiꞌywania saꞌawyꞌi­wuaria moma hamo. Miꞌi hawyi iꞌatue­su­raraꞌin teropoꞌok kahato iꞌatueyi pyi yi Papi­runia kape taꞌatue­ropat hamo. Miꞌi hawyi watu­kupteꞌen motꞌi yi Papi­runia pe. Miꞌi tote watu­we­potpap at kaꞌap yi Papi­runia ywania emiitꞌin no watu­we­potpap yt kat saꞌup mo i yi wato Papi­runia pe watu­we­potpap itote ahewa­nĩ­kaptia mikyꞌesat ewy."

12 Miꞌi hawyi yi wato Papi­runia pe mekewat ahaꞌaseꞌi morekuat IEKUNIA kaipyi tuwe­mo­herep SARATIEU. Miꞌi hawyi SARATIEU imo­herep SURUPAPEU."

13 Miꞌi hawyi SURUPAPEU kaipyi tuwe­mo­herep APIUTI. Miꞌi hawyi APIUTI imoherep ERIAKĨ. Miꞌi hawyi ERIAKĨ imo­herep ASU."

14 Miꞌi hawyi ASU imo­herep SATOKI. Miꞌi hawyi SATOKI kaipyi tuwe­mo­herep AKĨ. Miꞌi hawyi AKĨ imo­herep ERIUTI."

15 Miꞌi hawyi ERIUTI kaipyi tuwe­mo­herep EREASA. Miꞌi hawyi EREASA imo­herep MATÃ. Miꞌi hawyi MATÃ imo­herep IAKO."

16 Miꞌi hawyi IAKO imo­herep IUSE. IUSE ti mana MARIA eꞌaito wanuat toĩneꞌen. Miꞌi hawyi mana MARIA kaipyi tuwe­mo­herep IESUI mekewat TUPANA MIPOꞌORO WUATꞌI YWANIA POREKUAT NUAT E HAP HET RAKAT.

"

17 Saꞌawyꞌiwuat ahaꞌaseꞌi pot APARÃU eꞌat kaipyi morekuat TAWI eꞌat kape 14 ok tuwe­mo­herep miitꞌin AIKAꞌIWAT IESUI eꞌyianmiaria haꞌaseꞌiꞌin nuat. Miꞌi hawyi morekuat TAWI eꞌat kaipyi yi Papi­runia pe wato­pyhuꞌat hap eꞌat kape 14 ok tuwe­mo­herep miitꞌin AIKAꞌIWAT IESUI eꞌyianmiaria haꞌaseꞌiꞌin nuat.

"

18 Miꞌi hawyi IESUI AIPOTYPOT ywãꞌĩ hap etiat ahenoi teran saꞌawyꞌi. Mesuwat miwan nug hat sese ti Mateu.

Pyno tawa Nasare pe wẽtup ok IUSE e hap het rakat tikyiꞌat teran teharyꞌi wo yt karãpiat i ihainia wywo ieĩneꞌen hat mana MARIA e hap het rakat. Maꞌato miꞌi yt toꞌopytyk i te turan imẽpyt a rakano topyhuꞌat mana MARIA maꞌato yt ihainia kaipyi i maꞌato TUPANA PÃꞌÃU kaipyi hupiꞌa."

19 Miꞌi hawyi ikyꞌesat hat IUSE tikuap taꞌyn hupiꞌa MARIA hap hawyi tuwa­nẽtup koꞌi koꞌi kahato — Uimaꞌat rasig Maria e. Wẽtup ok ihainia hupiꞌa nug hat pote yt naku i atat Maria uheharyꞌi wo katu­pono wuatꞌi wywo waire rakat Maria e tuwa­nẽtup hawe. Pyno waku atipoꞌoro mana Maria wẽtup hy kape migꞌi wo e Iuse tuwa­nẽtup hawe katu­pono waku rakat Iuse pote yt toikyꞌesat i miitꞌin tikuap hupiꞌa hap katu­pono Iuteu ywania tiꞌauka yt heꞌaito i pytkai hupiꞌa rakaria pote. — Pyno waku atipoꞌoro Maria wẽtup tawa kape migꞌi wo e tuwa­nẽtup hawe. Miꞌi tã atunug mote aru miitꞌin yt tiꞌauka i Maria nu wo e tuwa­nẽtup hawe."

20 Maꞌato aikotã waku Maria poꞌoro wẽtup hy kapiat hap kape tuwa­nẽtup turan Tupana tipoꞌoro raꞌyn tehay enoi hat Iuse kape atipy kaipyi. Miꞌi hawyi toꞌe imuꞌetu — Iuse morekuat Tawi emiariru emiariru e yt erewa­nẽtup koꞌi koꞌi teiꞌo Maria eharyꞌi wuat upiꞌa hap ete e katu­pono hupiꞌa yt ihainia kaipywiat minug i e. Waku etat eharyꞌi wo hupiꞌa raꞌyn pytkai Maria katu­pono yt toiꞌaparap hin i pytkai hupiꞌa raꞌyn toĩneꞌen mesup e. Taꞌi Tupana Pãꞌãu Wakuat kaipyi toĩneꞌen imẽpyt e."

21 Pyno meiũran ti aru mana Maria timo­herep ihainia hit wakuat sese rakat e. Miꞌi ti Tupana Mipoꞌoro tomohey haria minug saꞌag popywiat hep hanuat e. Miꞌi pote waku ehetꞌok o Maria Mẽpyt IESUI e katu­pono Iuteu pusu puo IESUI ti WOꞌOEHAKYERAꞌAT HAT iꞌatuꞌe."

22 Pywo pe ti tuwe­mo­herep ti aru Maria Mẽpyt aikotã saꞌawyꞌi­wuaria Tupana ehay moherep haria teꞌeroꞌe hap ewy e."

23 Mio tã e ti Tupana saꞌawyꞌi miitꞌin me. — Meiũran ti aru wẽtup ok hary­poria wakuat rakat pytkai yt karãpe i heꞌaito pytkai imẽpytꞌa rakano ti aru topyhuꞌat yt uwe piat topytyk pytkai i e. Meiũran ti aru imẽpyt ihainia ti aru tuwe­mo­herep hawyi Tupana AIPYꞌASETPIAT rakat eset iꞌatuꞌe Tope e yianmiat Tupana ehay enoi hat Isaia tomiwan 7.14 pe e. — Miꞌi hap ewywuat toĩneꞌen mesup eharyꞌi wuat mana Maria ete e atipy kaipywiat sut hat Iuse pe."

24 Miꞌi hawyi Iuse tuwe­hymut raꞌyn hawyi tutunug naꞌyn Tupana potpoꞌoro piat tonãpin hap ewy. Tatat raꞌyn Maria teharyꞌi wo maꞌato yt topytyk i."

25 Meiũran ti Maria Imẽpyt raꞌyn hawyi toꞌopytyk. Imẽpyt hawyi Iuse tum naꞌyn Imẽpyt pe het IESUI e hap het rakat WOꞌOEHAKYERAꞌAT e topusu puo.

"

2

1 Aipo­typot Iesui ti tuwe­mo­herep taꞌyn mesuwe mekewat tawa hit Perẽ yi Iuteu pe karãpeĩ Eroti toĩneꞌen morekuat no itotiat turan. Miꞌi hap eꞌat pe waikiru etiat wemuꞌe haria tõꞌẽ tõꞌẽ taꞌatueꞌyi Urienti kaipyi aikope pyi at tuwẽtem hap kaipyi."

2 Miꞌi hawyi putꞌokꞌiꞌatuꞌe tawa wato Ieru­sarẽi note hawyi — Aikope som hirakat Aipo­rekuat pakup nuat toĩneꞌen iꞌatuꞌe itotiaria pe. Aikope som tuwe­mo­herep Eiꞌywania Iuteu ywania Potypot pakup ywãꞌĩ hap iꞌatuꞌe. Katu­pono haꞌawyte raꞌyn urutaꞌa­kasa at wẽtem hap kaipyi hewai­kiru iꞌywãꞌĩ hap enoi hap urutaꞌa­kasa urueꞌyi tote iꞌatuꞌe. Miꞌi pote mesup Aipo­rekuat Koro pakup mõtypot hamo urutõꞌẽ meikowo hewai­kiru upi urutõꞌẽ meikowo iꞌatuꞌe waikiru etiat wemuꞌe haria iweꞌeg kahato rakaria tawa wato Ieru­sarẽi miaria pe."

3 Iꞌatuꞌe hap morekuat Eroti tikuap hawyi tokenꞌẽ kahato iꞌewyte tawa Ieru­sarẽi miaria. Katu­pono teꞌeru­wa­nẽtup koꞌi koꞌi kahato Iuteu ywania Potypot ywãꞌĩ hap etiat waikiru etiat wemuꞌe haria taꞌatuẽtup hawyi. Kat pote miꞌi tã e morekuat Eroti katu­pono waku uito yn morekuat koro wo mesuwat yi tote e."

4 Miꞌi pote morekuat Eroti tiꞌatu­kaykay tuwe­wawi Tupana ehay miwan etiat kuap sese haria iꞌewyte paꞌi kororia toiꞌatu­kaykay hawyi apoꞌe iꞌatuepe — Mehĩꞌin e aikope so tuwe­mo­herep irane Tupana Mipoꞌoro Wuatꞌi Porekuat Koro wuat sese e. Kat etawa pe kat etawa pe iꞌywãꞌĩ e."

5 — Taꞌi tawa hit Perẽ me aru tuwe­mo­herep Miꞌi Miit iꞌatuꞌe katu­pono saꞌawyꞌi Tupana ehay moherep hat mio tã e miwan me yianmete iꞌatuꞌe."

6 — Taꞌi ahetawa kurin moityꞌi eweiꞌe tawa Perẽ miaria yi Iuta ywaniaria e. Maꞌato yt eiwe­mõti teiꞌo ehetawa kurin mupi katu­pono ti aru meiũran etawa hit Perẽ poꞌog poꞌog miitꞌin mikuap mo topyhuꞌat yi Iuta ywaniaria yne tawa koꞌi kai katu­pono ehetawa hit Perẽ me tuwe­mo­herep irane Isareu ywania Potypot Koro sese e ti saꞌawyꞌi Tupana ehay moherep hat Mikeia tomiwan me 5.2 pe iꞌatuꞌe morekuat Eroti pe."

7 Tuwat i raꞌyn inãpin haria hawyi morekuat Eroti tiꞌatu­kaykay i raꞌyn at wẽtem hap kaipywiat õꞌẽ haria waikiru etiat wemuꞌe haria apotoꞌe migꞌi wo iꞌatuepiat hamo toiꞌatu­kaykay i raꞌyn — Karãpeĩ eweiꞌakasa saꞌawyꞌi mekewat waikiru e iꞌatuepe. Karãpeĩ tuwe­mo­herep saꞌawyꞌi ehowawi mekewat waikiru e."

8 Miꞌi hawyi taꞌatu­mo­herep morekuat Eroti pe yne iꞌatuꞌe hap. Waikiru wemo­herep hap eꞌat morekuat Eroti tikuap hawyi toꞌe waikiru etiat wemuꞌe haria pe — Waku eweiwat tawa hit Perẽ kape uhytꞌiꞌin e. Miꞌi tote o apoꞌeweiꞌe kahato Hirakat ete aikope aikope tuwe­mo­herep e. Miꞌi hawyi eweipuẽti hawyi waku ewehenoi uhepe aikope toĩneꞌen Miꞌi hat ete e. Pywo ti atikuap teran aikope toĩneꞌen Hirakat. Areto mono imõtypot hamo ipoityro hamo e so iꞌatuepe morekuat Eroti."

9 Miꞌi hawyi waikiru kuap haria tuwat morekuat Eroti yaty­pepyi Hirakat kat hamo. Teꞌeru­wẽtem morekuat yat koro pyi hawyi teꞌeraꞌa­kasa i raꞌyn muꞌap upi mekewat waikiru saꞌawyꞌiwuat at wẽtem hap kaipywiat. Miꞌi hawyi ti toto i raꞌyn waikiru iꞌatueꞌyianme teꞌen teꞌen Hirakat ieĩneꞌen hap kape raꞌyn toto. Miꞌi hawyi waikiru upi tuwat tawa wato Ieru­sarẽi pyi tawa hit Perẽ kape. Putꞌokꞌe waikiru itote hawyi topyhuꞌat Hirakat ieĩneꞌen hap apy tote."

10 Teꞌeraꞌa­kasa raꞌyn mekewat waikiru mimo­herep hawyi iꞌatu­wepit kahato raꞌyn waikiru kapiat teꞌeraꞌa­kasa haria. Teꞌeru­wehum kahato waikiru kapiat taꞌakasa hawyi."

11 Miꞌi hawyi waikiru topyhuꞌat hirakat ieĩneꞌen hap apy tote raꞌyn hawyi tuwehytꞌok iꞌyat pe hawyi teꞌeraꞌa­kasa raꞌyn Hirakat kape toty Maria wywo. Miꞌi hawyi teꞌeru­we­pỹꞌã­tutuk taꞌyn mekewat Hirakat mõtypot hamo. — Waku taꞌatuꞌe hawyi taꞌatu­mie­reto koꞌi taꞌatuꞌapok taꞌyn hawyi imehit rakat Uru kawiat taꞌatuium neꞌen neꞌi Hirakat pe ikyꞌe hap. Miꞌi hawyi taꞌatuium ikamhig se rakat miwuk wo ikyꞌe hap. Miꞌi hawyi mohag hy Mira e hap taꞌatuium Hirakat mõtypot haype."

12 Miꞌi hawyi iꞌatu­muꞌetu ti Tupana tiꞌatu­nãpin — Yt eweiꞌaipok teiꞌo morekuat Eroti puo henoi topiat hamo e sehaꞌat haria õꞌẽ haria pe at wẽtem hap kaipy­wiaria pe toꞌe. Miꞌi pote teꞌeraꞌaipok taꞌatueꞌyi kape wẽtup muꞌap upi. Yt taꞌatu­henoi hin i raꞌyn morekuat Eroti pe aikope Hirakat toĩneꞌen hap."

13 Miꞌi hawyi Tupana mipoꞌoro atipy kaipywiat tuwe­mo­herep Iuse muꞌetu hawyi toꞌe — Epoĩꞌãm no Iuse e. Etioto ro Hirakat wẽtup yi kape pya meiũpepyi mekewat yi Esitu kape ity wywo e. Eweipopy ro e katu­pono ti aru morekuat Eroti tikat raꞌyn wyti aru Hirakat iꞌauka hamo neꞌi e. Miꞌi pote waku yi Esitu pe eweikupteꞌen migꞌi wo e. Waku yne meikowo hawyi ti aru woro­nãpin raꞌyn karãpe i eraꞌaipok i meikowo te hap ahenoi pakupꞌi aru epe e atipy kaipywiat Iuse muꞌetu toꞌe."

14 Miꞌi hawyi Iuse ipoĩꞌãm naꞌyn wãtym muo hawyi meremo raꞌyn Hirakat Iesui ity wywo tote­ropoꞌok. Teꞌero­popy raꞌyn yi Esitu kape wãtym muo migꞌi wo."

15 Miꞌi hawyi morekuat Eroti kuꞌuro hap kape itote tukupteꞌen yi Esitu tote aikotã saꞌawyꞌi Tupana toꞌe miwan me hap ewy — Meiũran ti aru Uhaꞌyru atikaykay ti aru yi Esitu kaipyi e saꞌawyꞌi wuat miwan me Oseia 11.1 pe."

16 Maꞌato morekuat Eroti tikuap taꞌyn sehaꞌat haria ipuẽti haria yt topuo i raꞌyn iꞌatuꞌaipok hawyi ipyꞌahak sese raꞌyn topyhuꞌat — Yt naku i pãi e. Yt tõꞌẽ i raꞌyn uipuo henoi uhepiat hamo waikiru kuap haria uimi­kyꞌesat ewy pãi e. Yt taꞌatu­henoi hin i aikope mekewat Hirakat ieĩneꞌen hap e topyꞌahak popuo. Miꞌi hawyi morekuat Eroti tiꞌatu­poꞌoro kahato tesu­raraꞌin sem naꞌyn tawa hit Perẽi kape yne itotiaria hira­karia ipaꞌiat hit koꞌi atuꞌuka hamo typy anu pyi iꞌywãꞌĩ rakaria atuꞌuka yne hamo Perẽi miaria iꞌewyte hira­karia ipaꞌiat yt pya hin i Perẽi kai gupteꞌen haria typy anu pyi yi kape toiꞌatuꞌuka kary katu­pono typy anu raꞌyn waikiru etiat wemuꞌe haria teꞌeraꞌa­kasa waikiru kape. Miꞌi hap ewy te toikyꞌesat hira­karia atuꞌuka hap typy anu iꞌywãꞌĩ rakaria pyi."

17 Toiꞌatuꞌuka yne itote aikotã Tupana ehay moherep hat Ieremia mienoi tomiwan miat saꞌawyꞌi sese hap ewy."

18 — Tawa Perẽi pyi ti aru mekewat yi Hama pyi ti aru atikuap kahato ti aru iꞌatu­woꞌokakꞌi kahato hap iꞌatuehay pirik kahato hap e. Taꞌatu­satyꞌu kahato itote toꞌopytitꞌi kahato e. Mana Hakeu ywania tawa hit Perẽi miaria teꞌeruwak kahato taꞌatu­mẽpytꞌin kyꞌe hap upi. Teꞌeruwak at kaꞌap hap atikuap uimuꞌetu e. Yt uwe i imoperupꞌi kuap katu­pono topap yne yne imẽpytꞌin itote pote e ti Tupana ehay enoi hat Ieremia miwan pe 31.15 pe yianmete Perẽi miat e hira­karia atuꞌuka hamuat hap etiat."

19 Miꞌi hawyi yi Esitu pe Iuseꞌin tukupteꞌen motꞌi itote. Meiũran morekuat Eroti ikuꞌuro hawyi Tupana tipoꞌoro temiit i raꞌyn atipy kaipyi Iuse kape. Miꞌi hawyi tuwe­mo­herep i raꞌyn Iuse muꞌetu te yi Esitu piat heĩneꞌen turan."

20 — Epoĩꞌãm no Iuse e. Etioto ro Hirakat ity wywo hawyi eweiꞌaipok i ro eheꞌyi kape i Isareu ywania eꞌyi kape katu­pono ti koitywy Hirakat Iesui auka teran hat morekuat Eroti ikuꞌuro raꞌyn e atipy kaipywiat sut hat Iuse muꞌetu."

21 Miꞌi hawyi Iuse ipoĩꞌãm hawyi — Toꞌiro wataꞌaipok ahetawa kape e raꞌyn Hirakat pe ity pe. Miꞌi hawyi teꞌeraꞌaipok taꞌatueꞌyi Isareu kape.

"

22 Putꞌoktaꞌatuꞌe itote hawyi Iuse tikuap taꞌyn morekuat Eroti saꞌyru saꞌag Akeirau e hap het rakat topyhuꞌat toꞌywot saipe pot heiam note aikope saꞌawyꞌiwuat toꞌywot tiꞌatuꞌuka hira­karia turanuat hap tote. Miꞌi pote Iuse tokenꞌẽ tuweꞌyatnug itotiat hamo. Miꞌi hawyi mio tã e Tupana imuꞌetu Iuse pe — Yt ereĩneꞌen neiꞌo meiũpe yi Iuteu pe e Tupana Iuse muꞌetu toꞌe. Miꞌi pote tuwat i raꞌyn tetawa saꞌawyꞌiwuat kape mekewat yi Karireia kape."

23 Miꞌi hawyi tuwat tawa Nasare kape hawyi itote Iesui tuwe­motag aikotã Tupana mikyꞌesat ewy katu­pono toꞌe yianmete tehay enoi hat wẽ pyi — Meiũran ti aru tawa Nasare piat ieĩneꞌen hat atiꞌairo Wuatꞌi Porekuat no e Tupana saꞌawyꞌi miwan me e hap ewy Iesui toĩneꞌen Tawa Nasare pe.

"

3

1 Pyno Iesui toĩneꞌen ne totag hap tawa Nasare pe turan mekewat woꞌosetꞌok hat Iuwãu toto raꞌyn yahig kape."

2 Miꞌi tote tohenoi kahato raꞌyn tewawiat õꞌẽ haria pe — Eweiꞌatoiat ro yne eiminug yt naku i hap koꞌi e katu­pono ti yt pya i raꞌyn Tupana tipoꞌoro meikowo Tomiꞌairo Aipo­rekuat Koro sese wuanuat e Iuwãu tewawiat õꞌẽ haria pe."

3 Saꞌawyꞌiwuat sese ti Tupana ehay moherep hat Isaia henoi Iuwãu etiat yianmete. Mio tã e — Meiũran ti aru toĩneꞌen yahig wato tote eimuꞌe haty wuat hat sese e Isaia mekewat woꞌosetꞌok hat Iuwãu etiat. — Mio tã e aru mekewat yahig notiat ieĩneꞌen hat e — Ewehe­katup o katu­pono tut wyti aru Mekewat Tupana Miꞌairo Wuatꞌi Porekuat nuat e. Aheha­kyeraꞌat hanuat tut irane ahowawi e aru. Miꞌi tupono eweimo­hãpyk to Tupana kape e aru miꞌi miit. Eiminug yt naku i hap koꞌi eweiꞌatoiat ro e aru. Waku yne hawyi ti aru Tupana tipoꞌoro raꞌyn Miꞌi Miit ehowawi e. Miꞌi tupono eweimo­hãpyk o Tupana kape eiminug yt naku i hap koꞌi. Yne eweiꞌatoiat hawyi tut irane ahowawi e aru yahig wato totiat aimuꞌe haty wuat hat e saꞌawyꞌi Isaia tomiwan me 40.3 pe mekewat Iuwãu ieĩneꞌen hap etiat yianmete e tohenoi."

4 Miꞌi e hap ewy putꞌokꞌe aimuꞌe hat Iuwãu yahig note tesokpe iꞌatuhũ wato Kameru sap kawiat wywo. Iꞌewyte iweꞌok kytyt hap iꞌatuhũ pe kawiat. Miꞌi hawyi imiꞌu ti pohit koꞌi iꞌewyte awiꞌa hy miꞌi tutuꞌu itote."

5 Miꞌi hawyi tawa wato Ieru­sarẽi miaria tuwat tuwat ahetꞌok hat Iuwãu kape ihay kuap hamo. Iꞌewyte yi wato Iuteu ywania etawa piaria tuwat tuwat Iuwãu kape. Iꞌewyte wuatꞌi tawa hit upiaria Iũtãu hy popy etiaria gupteꞌen haria tuwat tuwat Iuwãu kape ihay kuap hamo tuwat raꞌyn."

6 — Uito yt naku i nug hat taꞌatuꞌe Tupana piat hamo tuwat. Miꞌi tã taꞌatu­henoi hawyi Iuwãu tiꞌatusetꞌok taꞌyn Iũtãu hy pe."

7 Iꞌewyte woꞌomuꞌe haria meimuẽ wuaria Tupana mohey haria akag koꞌi tuwat Iuwãu ewawi teꞌeru­wesetꞌok hamo. Iraniaꞌin — Aikuꞌuro hawyi watoĩneꞌen ne hap e haria. Iraniaꞌin — Aikuꞌuro hawyi yt kat i aheĩneꞌen pakup i hap e haria wy tuwat teꞌeru­wesetꞌok hamo woꞌomuꞌe haria. Maꞌato mio tã e Iuwãu iꞌatuepe — Yt naku i woro­hoꞌosetꞌok eipe e Iuwãu katu­pono eipe yt naku i nug haria wo te eweikupteꞌen e. Eipe ti moi koꞌi ewywuat re haiwot rakaria e. Miit auka haria wo wyti eweikupteꞌen ne eipe e. Miꞌi pote kan hamo eweĩꞌẽ meikowo eiwesetꞌok hamo yt naku i nug haria wo i te eweikupteꞌen ne turan e. Taꞌi Tupana apiheg haria wo eweipyhuꞌat eipe."

8 Pyno eweiꞌatoiat ro yne eiminug saꞌag koꞌi are. Miꞌi hawyi waku nug haria wo eweikupteꞌen wuatꞌi akasa hamo. Miꞌi hawyi waku woro­hoꞌosetꞌok eipe e. Aikotã aimikoi wakuat hap aimo­wepit kahato hap ewy eweikupteꞌen no e. Eweipyhuꞌat ro Tupana mowepit haria wo eiminug waku hap wywo e. Iꞌewyte eweikupteꞌen no miitꞌin mowepit haria wo eiminug wakuap hap kaipywiat no e. Mio tã hap ewy ewetunug hawyi waku woro­hoꞌosetꞌok eipe e Iuwãu woꞌomuꞌe haria pe."

9 Yt naku i eweiꞌe eiwa­nẽtup hawe — Yt karãpe i Tupana uruꞌapiheg kuap katu­pono urueꞌaseꞌiꞌin Aparãu emiariruꞌin sese ti uruto. Taꞌi uruto ti Iuteu ywania pote Tupana yt uruꞌapiheg kuap i hap yt eweiꞌe i ran o eiwa­nẽtup hawe katu­pono mio tã eiꞌe hap kaipyi Tupana tikuap taꞌyn yt eiweꞌeg i kahato hap koꞌi katu­pono ahewaku hap yt tut i ahaꞌaseꞌiꞌin kaipyi i yt aiꞌywotꞌin kaipyi i wyti yt aityꞌin kaipyi i wyti ahewaku hap e. Taꞌi Tupana tikyꞌesat pote tutunug kuap Aparãu emiariru piit koꞌi meimuẽ wat nu koꞌi kawiat. Yt niatpo hin i mio tã Tupana minug toikyꞌesat pote e Iuwãu woꞌomuꞌe haria akag koꞌi meimuẽ wuaria Iuteuria — Uruto poꞌog iraniaꞌin kai e haria pe."

10 Eiweꞌeg wo o katu­pono mio Tupana toĩneꞌen waku pe raꞌyn teꞌywyhap wywo yt haat i rakaria yp pugha hamo hap ewy toĩneꞌen e. — Yt naku i eipe pote yt kan hamo i e. Miꞌi pote aria miꞌu wo yn waku eipe e Tupana e. Aria miꞌu wo eweikupteꞌen aikotã torania ariaꞌyp yt haat kahato i rakat miterek sok wuk wat ewy topyhuꞌat hap ewy eweikupteꞌen mesup e Iuwãu woꞌomuꞌe haria pe. Miꞌi hap ewywuat eipe katu­pono yt kat i eikai wakuap pote pãi e."

11 Uito woro­hoꞌosetꞌok yꞌy wo — Urutoiat yne raꞌyn uruminug saꞌag yt nakuat i hap koꞌi eiꞌe pote woro­hoꞌosetꞌok. Maꞌato yt naku i nug haria wo te eweikupteꞌen pote yt karãpe i aru woro­hoꞌosetꞌok eipe pãi e Iuwãu woꞌomuꞌe haria akag koꞌi pe. Miꞌi hawyi Iuwãu toꞌe torania õꞌẽ haria pe — Uimi­muꞌeria e meiũran ti aru tut wẽtup ok Miit ahowawi Aimuꞌe kahato hat e. Taꞌi Miꞌi Miit ri uhaipepiat wen maꞌato Miꞌi Miit ri poꞌog poꞌog wakuat uikawiat hat are. Taꞌi Miꞌi Miit ri poꞌog poꞌog uikawiat wakuat are e. Uiat uhewaku hap ti yt putꞌokꞌe hin i hemiit ipysei hamo ipy sokpe pag hamo are. Uito ti woro­hoꞌosetꞌok kuap yꞌy wo yn maꞌato uhaipepiat ti aru poꞌog naꞌyn inug uikai katu­pono Miꞌi Miit ti aru eipytꞌatnug kuap Tupana Pãꞌãu Wakuat no hat e. Woro­hoꞌosetꞌok kuap yꞌy wo uito maꞌato Miꞌi Miit ehetꞌok kuap Tupana Pãꞌãu wo e. Miꞌi Miit ri poꞌog uikai wakuat e. Yꞌy wo yn naꞌyn uito woro­hoꞌosei maꞌato Miꞌi Miit ti aru imoma kuap yne yt naku i hap eipyꞌa pyi eiwa­nẽtup hawyi aikotã aria tiwuk kuap kat saꞌag koꞌi rakat yt nakuat i koꞌi hap ewy e. Pywo ti Miꞌi Miit ti aru ehetꞌok kuap kahato Tupana Pãꞌãu wo e Iuwãu Iesui etiat."

12 Aikotã hãꞌỹi watotok hawyi watiꞌa­po­pesap uhu hawyi hãꞌỹi yn naꞌyn topyhuꞌat. Aikotã watopag hãꞌỹi heiam me maꞌato iꞌape yt kat hamo i raꞌyn topyhuꞌat hawyi aheꞌaria nug hamo yn waku iꞌape. Miꞌi hap ewy ti aru uhaipepiat Tupana Mipoꞌoro tikuap uwe tomohey haria uwe yt hap e. Taꞌi toikuap ti aru towa­nuaria aikotã watikuap aimitok hãꞌỹi wakuat hap ewy e. Towa­nuaria pe mio tã e aru — Taꞌi uimohey haria ti eipe pote woro­hoꞌosetꞌok e aru tomohey haria pe maꞌato iraniaꞌin tehay pun neꞌi haria pe ti aru toꞌe — Aria miꞌu wuat koꞌi wyti eipe e aru tehay pun haria pe. Aikotã miꞌapo­pesap uhu koꞌi ewy raꞌyn eipe e aru uhaipepiat sut hat e Iuwãu Iesui piat pe e.

"

13 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe Iesui toto Iũtãu hy kape teꞌyi Karireia kaipyi Iuwãu piat tosetꞌok hamo toto."

14 Maꞌato putꞌokꞌe itote hawyi Iuwãu toꞌe Iesui pe — Uikaꞌiwat e eriot apo esetꞌok uhetiat hamo e. Pyno yt naku i uito worosetꞌok Uipo­typot neꞌi En tupono. En ni poꞌog uikai e. Miꞌi tupono ti poꞌog ni En waku uhetꞌok En Uiꞌywot e."

15 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe maꞌato Iuwãu me — Waku uhetꞌok en mehĩ e katu­pono ti miꞌi tã hap ti Tupana mikyꞌesat ewy eminug uhetꞌok epiat hap e. Mio tã e pote — Pyno worosetꞌok Uiꞌakag eꞌe hap ewy e Iuwãu Iesui pe."

16 Miꞌi hawyi tosetꞌok rokirẽ Iesui tuwẽtem yꞌy pyi turan Iuwãu tehaꞌat atipy kape hawyi okenꞌypy ewywuat atipy piat taꞌakasa. Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu ut hamuat hap pykasu ut hap ewy taꞌakasa raꞌyn. Miꞌi ti taꞌapyk taꞌyn Iesui apy tote."

17 Miꞌi turan toikuap sehay atipy kaipyi — Meiẽ ti Uhaꞌyru sese uimikyꞌe kahato ti meiũ e. Uimo­wepit kahato hat Miꞌi e Tupana Iesui etiat. Iuwãu tikuap Iesui setꞌok hap tote sehay atipy kaipyi.

Iesui wesetꞌok hap etiat ahenoi mesuwe uimiwan me Uito Mateu.

"

4

1 Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu tioto Iesui yahig wato kape aikope yt uwe i ieĩneꞌen hap kape. Miꞌi hawyi itote ahiag hãꞌãg kahato Iesui 40 eꞌat turan tomi­kyꞌesat nug hamo toikyꞌesat."

2 Itote Iesui toĩneꞌen wẽtup ewaty. Yt kat i hin i tutuꞌu at kaꞌap yahig wato tote. Itote yt kat i tutuꞌu at kaꞌap wẽtup ewaty turan. Taꞌi 40 eꞌat pe tuwe­mosyꞌat yn itote. 40 eꞌat hawyi hesyꞌat kahato toĩneꞌen itote mekewat yahig koro tote."

3 Miꞌi hap ete iperup kahato syꞌat pono. Miꞌi turan putꞌokꞌe ahiag itote hãꞌãg sese hamo. Miꞌi hawyi toꞌe Iesui pe — Mehĩ e pywo Tupana Saꞌyru sese En mote etunug no emiꞌu wo man meikowat nu koꞌi kawiat e Iesui pe."

4 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe ahiag me — Maꞌato yt atunug neran i rat eꞌe hap ewy e katu­pono saꞌawyꞌi Tupana toꞌe — Miꞌu hap kape yn miitꞌin teꞌeru­wa­nẽtup pote yt karãpe i taꞌatu­puẽti taꞌatuieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat hamuat e katu­pono uhehay nug yne hap kaipyi yn ni miitꞌin tipuẽti kuap toieĩneꞌen hap sese e Tupana saꞌawyꞌi miwan me e Iesui ahiag me."

5 Miꞌi hawyi ahiag tioto Iesui tawa wato Ieru­sarẽi kape raꞌyn hawyi totopag Iesui mekewat Tupana mõtypot yat koro poꞌog ywaiti kahato rakat tote. Mekewat saꞌawyꞌiwuat Teute­ru­numiu 8.5 miwan miat ewy toꞌe ahiag me."

6 Miꞌi hawyi ahiag toꞌe tope — Mehĩ e pywo ti Tupana Saꞌyru sese En mote eꞌokhytꞌat ro meiũpepyi yi kape katu­pono saꞌawyꞌi ti Tupana toꞌe — Atipoꞌoro uhemiit atipy kaipyi epowyro hamuat e. Eraꞌat hawyi yt ereꞌahyk hin i yi tote meimuẽ wuat nu koꞌi ete hamo e Tupana saꞌawyꞌi miwan me Mehĩ e ahiag Iesui pe. Tawi wepy miwan 9.11 e hap ewy toꞌe Iesui pe."

7 Maꞌato Iesui tiwesat — Pywo mio tã e Tupana wen maꞌato iꞌewyte wẽtup we toꞌe miwan me — Wãi yt uhãꞌãg neiꞌo sio woro­po­wyro ipoityꞌi rakat nug hap ete sio yt e katu­pono yt woro­po­wyro kuap i ti saꞌag nug hap ete e Tupana iꞌewyte miwan me e ahiag me. Miꞌi sehay Teute­ru­numiu 6.16 pe tohenoi ahiag me."

8 Miꞌi hawyi ahiag tioto Iesui yityꞌok ywaiti rakat kape raꞌyn. Miꞌi hawyi itote pyi ahiag timo­herep tope wuatꞌi ywania mesuwat yi totiat. Mesuwat mytyp yne toimo­herep tope iꞌatue­tawa wato kahato koꞌi taꞌatu­po­re­kuaria taꞌatu­we­painug hap koꞌi taꞌatuekat kahato hap taꞌatu­kahu hap koꞌi toimo­herep yne yne Iesui pe aikotã aikotã iwato hap ok tã."

9 Miꞌi hawyi toꞌe — Mehĩ e pywo ti rat woronug En wuatꞌi ywania Porekuat no iꞌewyte iꞌatuekat koꞌi iꞌatue­tawa wato koꞌi atum yne yne epe uimõ­typot En mote erepỹꞌã­tutuk uhowawiat pote e ahiag Iesui pe."

10 Maꞌato Iesui tiwesat — Mutoro meiũpepyi ahiag pya uiꞌyaty­pepyi e katu­pono saꞌawyꞌi mio tã e ti Tupana miwan me — Uito yn waku eimi­mõ­typot no katu­pono Uito yn areĩneꞌen Tupana wo wẽtup yn e. Miꞌi hawyi yt uwe i Tupana wo toĩneꞌen e Tupana saꞌawyꞌi miwan me e. Miꞌi pote — Mutoro ahiag pya uikai e Iesui ahiag me. Miꞌi sehay Teute­ru­numiu 6.13 toĩneꞌen."

11 Miꞌi hawyi ahiag toto raꞌyn Iesui yaty­pepyi. Miꞌi pytkai Tupana mipoꞌo­roria tõꞌẽ raꞌyn atipy kaipyi Iesui powyro hamo.

"

12 Miꞌi hawyi Iesui taꞌaipok i raꞌyn aikope miitꞌin tukupteꞌen hap kape mekewat yityꞌok totepyi. Miꞌi tote toikuap taꞌyn Iuwãu woꞌosetꞌok hat more­kuaria tipyhik taꞌyn woꞌopyhik hawe. Toikuap hawyi toto raꞌyn itote pyi tomotag hap kape tawa Nasare kape yi Karireia kape i raꞌyn toto."

13 Putꞌoktoꞌe itote hawyi toto tomotag hap tawa Nasare pyi tawa Kawanaꞌũ e hap kape yi Karireia ihyemyiꞌa kawianuat tawa koꞌi kape toto yi Sãpurũ piaria kape yi Natari piaria kape toto."

14 Miꞌi hawyi tawa Kawanaꞌũ tote Iesui toĩneꞌen yi Karireia pe iꞌatumuꞌe hamo aikotã saꞌawyꞌi miwan me toꞌe hap ewy raꞌyn."

15 Aikotã saꞌawyꞌi Tupana ehay moherep hat Isaia toꞌe hap ewy — Taꞌi yi Sẽpurũ piaria yi Natari piaria yi Karireia hyemyiꞌa ẽpe etiaria Iũtãu hy ẽpe piaria wẽtup ywania. Miꞌiria ti uhehay yt taꞌatukuap i pote tukupteꞌen kahato iꞌatu­minug saꞌag koꞌi. Miꞌi pote iꞌypyryp wiat gupteꞌen haria ewy miꞌiria. Ikuꞌuro rakaria ewy yn tukupteꞌen miꞌiria."

16 Maꞌato meiũran ti aru atipoꞌoro raꞌyn Uhaꞌyru iꞌatue­wawi iꞌatumuꞌe hamo. Uhehay wuat iꞌatumuꞌe hamo hawyi ti aru taꞌatuꞌatoiat raꞌyn taꞌatu­minug saꞌag hap koꞌi. Miꞌi hawyi taꞌatuieĩneꞌen hap sese taꞌatu­puẽti raꞌyn e. Taꞌi atipoꞌoro irane Uhaꞌyru ariãty ewywuat sese iꞌatuieĩneꞌen hap moẽtyhot hamuat. Miꞌi hawyi uhehay kuap haria wo teꞌero­pyhuꞌat wẽtup ywania pytkai e Isaia saꞌawyꞌi miwan me 9.1 pe Iesui ut hamuat tohenoi.

"

17 Miꞌi hawyi toto raꞌyn Iesui yi Karireia piaria muꞌe hamo — Eiwe­morem no yt nakuap i nug hap koꞌi kaipyi e. Miꞌi hawyi eweiwe­morem no Tupana kape katu­pono yt pya hin i Tupana topyhuꞌat Miitꞌin Porekuat no sese raꞌyn e Iesui yi Karireia piaria pe. Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatumuꞌe kahato yne yꞌy hit i upiaria yi wato Karireia piaria.

"

18 Wẽtup eꞌat pe hawyi Iesui hewyry mekewat yi Karireia hyemyiꞌa ẽpe upi yi kyt upi. Miꞌi hap tote Iesui tehaꞌat typy ok kape mekewat mehĩ Simãu wẽtup het Peteru e hap iꞌewyte iywyt Ãtere e hap kape tehaꞌat. Miꞌiria tukupteꞌen taꞌatueꞌyara pe ihyemyiꞌa wato tote aikope taꞌatue­suki wato wo haria iꞌatue­hapap kahato pira pytyk suki wato wat rakaria kape."

19 Miꞌi hawyi Iesui iwẽpapꞌi iꞌatue­wawi — Uiwyriaꞌin e toꞌiro uhupi e. Ahenoi mono miitꞌin pytyk Tupana wanuat hap aikotã pira koꞌi pytyk ehepiat hap ewywuat re hamo e."

20 Miꞌi hawyi taꞌatuꞌatoiat raꞌyn taꞌatue­suki wato itote hawyi meremo tuwat Iesui upi."

21 Tuwat porapꞌi i raꞌyn hawyi yi kyt upi Iesui tehaꞌat Sepeteu saꞌyruꞌin kape mehĩ Tiaku iꞌewyte iywyt Iuwãu kape wesuki wato mog yara piat haria kape. Miꞌi hawyi iꞌewyte Iesui iwẽpapꞌi iꞌatue­wawi — Toꞌiro uhupi mehĩꞌin e."

22 Miꞌi hawyi tuwat meremo hupi. Taꞌatuꞌatoiat raꞌyn taꞌatue­suki pira pytyk hap taꞌatueꞌyara pe hawyi taꞌatu­henoi taꞌatuꞌywot sese hawyi tuwat raꞌyn Iesui upi miitꞌin muꞌe hamo.

"

23 Miꞌi hawyi Iesui toto i itote pyi yi wato Karireia piaria muꞌe hamo i raꞌyn. Toiꞌatumuꞌe kahato sehay wakuat no wuatꞌi Tupana mõtypot yat pe toiꞌatumuꞌe. Iꞌewyte iꞌahu rakaria toiꞌatu­moe­hãite kahato aikotã aikotã iꞌatuꞌahu hap ok tã toiꞌatu­moe­hãite torania itote."

24 Miꞌi hawyi miitꞌin yi Karireia piaria yi Siria piaria tikuap taꞌyn Iesui misepap sese koꞌi. Miꞌi hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ pya wuaria. Taꞌatuerut kahato iꞌahu rakaria torania hawyi Iesui tiꞌatu­moe­hãite kahato iꞌatu­tara heg nakaria mãꞌãu saꞌag koꞌi mimoesoꞌok koꞌi ipo kĩꞌã rakaria ipy kĩꞌã rakaria ikuꞌuro kuꞌuro rakaria taꞌatuerut howawi hawyi toiꞌatu­moe­hãite yne raꞌyn."

25 Miꞌi hawyi miitꞌin sem tuwat tuwat hupi aikopuo aikopuo hewyry hap upi yi Karireia kaipy­wiaria tawa wato Ieru­sarẽi kaipy­wiaria mekewat Iũtãu hy sakpuaria mekewat 10 etawa koꞌi kaipy­wiaria tuwat hupi. Iꞌewyte yi Iuteu kaipy­wiaria tuwat tuwat Iesui upi miitꞌin typyꞌi kahato rakaria are uito Mateu.

"

5

1 Miꞌi hawyi miitꞌin sem teꞌeru­waꞌa­tunug Iesui kape. Miꞌi hawyi tehaꞌat iꞌatue­wawi hawyi ipotꞌam naꞌyn yityꞌok tote hawyi taꞌapyk itote yityꞌok apypeke. Miꞌi tote ipotmuꞌeria teꞌeru­waꞌa­tunug iꞌapy­pueri wo."

2 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatumuꞌe uwe uwe mesu­wa­rote Tupana mipoi­tyro wuat koꞌi tohenoi."

3 Mio tã toꞌe — Uheka­tu­wyria uwe uwe Tupana pe toꞌe — Worokuap poꞌog neran wyti uito katu­pono ti yt worokuap hin i te yt uimi­kyꞌesat ok tã i te worokuap e topyꞌa pe mio tã e haria pe Tupana toꞌe — Pyno uimi­poi­tyro sese koꞌi eipe katu­pono woro­hoꞌonug wyti aru eipe wuatꞌi ywania pore­kuaria wo mesu­wa­rote aikotã Uito areĩneꞌen Morekuat no atipy pe hap ewy e Tupana mio tã e haria pe e Iesui itotiaria pe.

"

4 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i — Uiwyriaꞌin e uwe uwe tuwak topyꞌa pe iraniaꞌin satek pote hoꞌopot pote miꞌi haria pe ti Tupana toꞌe — Woro­hoꞌo­mo­wepit kahato eipe katu­pono karãpe ehehakyꞌeꞌi hap putꞌokꞌe ehete miꞌi hap atuꞌu yne uipyꞌa pe wy aikotã iraniaꞌin ehakyꞌeꞌi hap ewetuꞌu yne hap ewy e Tupana miꞌiria pe e. Uhegyiꞌat hap ok tã wyti aru eweikupteꞌen e. Woro­hoꞌoꞌog­hytsat wyti aru eipe e Tupana mio tã e haria pe e.

"

5 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i — Uipot­muꞌeria e uwe uwe pywo pe toꞌe topyꞌa pe perupꞌi popuo — Pywo pe ti uito poꞌog yi kai iraniaꞌin kai e hap yt tuwe­mo­wato hap wywo i mio tã e haria pe Tupana toꞌe — Pywo pe ti uimi­poi­tyro sese eipe katu­pono mesuwat mytyp tote more­kuaria wo wyti aru woro­hoꞌonug eipe e. Mesuwat mytyp tote topyhuꞌat irane eipo pe e Tupana paaꞌe haria pe e Iesui yityꞌok totiaria pe.

"

6 Miꞌi hawyi toꞌe i — Uhupiaria e uwe uwe toꞌe Tupana pe — Areĩneꞌen neran hãpyk kahato eꞌewy miꞌi haria pe Tupana toꞌe — Uimi­poi­tyro koꞌi kahato wyti aru eweikupteꞌen uiꞌewywuat waku sese hamo woro­hoꞌonug eipe katu­pono eimi­kyꞌesat ewy woro­hoꞌo­mo­hãpyk eipe Uiꞌewy e Tupana mio tã e haria pe e.

"

7 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi — Uhaipe­piaria e uwe uwe ihakyꞌeꞌi rakaria powyro haria miꞌi haria pe Tupana toꞌe — Pywo ti rat woro­hoꞌo­poi­tyro kahato aru eipe e. Uhegyiꞌat kahato hap topyhuꞌat aru ehete aikotã eiminug ewy e Tupana ihakyꞌeꞌi rakaria powyro haria pe e Iesui taꞌapy­pueri haria pe.

"

8 Miꞌi hawyi toꞌe i — Uimohey haria e uwe uwe topyꞌa pe tuwa­nẽtup hawe wakuat kape yn tuwa­nẽtup miꞌi haria pe Tupana toꞌe — Pywo pe ti woro­hoꞌo­mo­wepit kahato aru eipe katu­pono uhowawiat akasa haria ewy eweikupteꞌen e Tupana ipyꞌa kahu rakaria iwanẽtup kahu rakaria pe e Iesui yityꞌok totiaria pe.

"

9 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi itotiaria pe — Uhemiitꞌin e uwe uwe woꞌowese hap yn nug haria pe Tupana toꞌe — Pywo pe uimi­poi­tyro koꞌi eipe katu­pono uhaꞌyruꞌin uhakiꞌytꞌin sese wo e wyti aru miꞌiria pe wuatꞌi ehamo Tupana woꞌowese hat yn nug haria pe e Iesui.

"

10 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i — Uhupiaria e uwe uwe wakuap nug motiat miitꞌin woꞌokyryꞌi hamo topyhuꞌat miꞌi haria pe ti Tupana toꞌe — Pywo pe ti woro­hoꞌo­mo­wepit kahato katu­pono atum aru ehepe uhetama atipy piat e Tupana. Pywo pe ti woro­hoꞌo­mo­wepit kahato eipe katu­pono aikope Uito areĩneꞌen Morekuat no hap tote eheiam sese wo topyhuꞌat irane e Tupana wakuaria pe miitꞌin misatyꞌi satyꞌi koꞌi pe e.

"

11 Iꞌewyte uwe uwe uhemiitꞌin sese wo miitꞌin mikyryꞌi hamo teꞌero­pyhuꞌat miitꞌin misatyꞌi satyꞌi wo miitꞌin mimo­weukaꞌi miꞌi uhemiitꞌin pote miꞌi hat pe — Pywo pe ti woro­mo­wepit poꞌog ni wuatꞌi kai e Iesui temiitꞌin me."

12 — Taꞌi miꞌi tã hap ewy taꞌatunug saꞌawyꞌi­wuaria uhehay moherep haria ete e Tupana. Miꞌi tupono iꞌatuehay saꞌag yt pywo pe i ehete uhemiitꞌin eipe pote eiwe­wepit ro eiwe­wehum no saꞌag taꞌatunug ehetiat pytkai katu­pono meiũran ti aru Tupana mimõ­typot kahato haria wo eweikupteꞌen atipy pe are e. Taꞌi atipy pe — Woro­mõ­typot kahato eipe e Tupana aru uimohey haria potiat miitꞌin mikyryꞌi hap koꞌi wo eipe pote e Iesui. Uhehay mohey hat eipe pote iꞌatuehay saꞌag yt pywo pe i ehete pote eweimo­wepit ro eweiwehum no Tupana kape are katu­pono ehaꞌup muat wyti iwato kahato toĩneꞌen atipy pe e Iesui. Saꞌawyꞌi te pyi mesup te Tupana ehay moherep haria miitꞌin mikyryꞌi hap koꞌi wo tukupteꞌen e. Mesup te iꞌewyte miitꞌin yt iꞌatu­wese hin i ehete Tupana ehay moherep haria eipe pote are e. Uimohey haria yt paaꞌeweiꞌe hin i miitꞌin yt iꞌatu­wese i ehete turan are e. Poꞌog poꞌog eiwehum no Tupana kape poꞌog saꞌawyꞌiwuat kai are e. Waku miꞌi tã eweiꞌe — Waku kahato En Tupana katu­pono koitywy yt emohey haria i uimo­weukaꞌi kahato hap kaipyi atikuap taꞌyn uito ti ehay moherep hat sese areĩneꞌen hap atikuap mesup waku eweiꞌe ro Tupana pe ehehay wepit hap wywo e Iesui temiitꞌin me.

"

13 Pywo ti rat uhemiitꞌin sese wo eipe pote uimo­herep haria eweikupteꞌen miitꞌin muꞌe haria are e. Pywo pe uhehay kuap haria wo eipe pote uhehay moherep haria eweikupteꞌen miitꞌin pyꞌasetpe are e. Iꞌatuieĩneꞌen hap mowaku hanuaria ewy eweikupteꞌen are e. Taꞌi ukyt ewywuat eipe aikotã miꞌu mosẽꞌẽ hap ewywuaria wo eipe e. Miꞌi hap ewy ti eweipyhuꞌat eipe miitꞌin pyꞌasetpe e. Maꞌato karãpe ukyt yt hẽꞌẽ rakat i topyhuꞌat yt uwe i imosẽꞌẽ kuap mekewat e. Waku mipun wuano hawyi miitꞌin miꞌakit akit no topyhuꞌat e. Yt naku i eweikupteꞌen ukyt nop takat ewy e. Pyno o hẽꞌẽ rakaria wo eweikupteꞌen e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

"

14 Uimohey haria e eipe ti ariãty ewy raꞌyn eweikupteꞌen muꞌap Tupana kapiat moherep miitꞌin miat hanuaria eipe aikotã ariãty wãtym muo muꞌap moẽtyhot haria ewywuaria eipe e. Taꞌi aikotã yityꞌok totiat tawa eꞌariãty hẽtyhot kahato yi hot kape. Yt tuwemig kuap i mekewat yi hot piat tawa wãtym muat e. Aikope pyi aikope pyi heremo wãtym muo ariãty hẽtyhot pya kahato yityꞌok totepyi pote e yt tuwemig kuap i mekewat tawa wãtym muo e. Miꞌi hap ewy ariãty ewy kahato eipe miitꞌin pyꞌasetpe uhemiitꞌin eipe pote uhehay moherep haria eipe pote e. Eiminug wakuap kaipyi miitꞌin eikuap meremo uimohey haria eipe hap ariãty ewywuat muꞌap Tupana kapiat moherep miitꞌin miat hanuaria eipe pote e."

15 Miꞌi hap ewy ti eipe ariãty ewy eweikupteꞌen e. Wãtym mote miitꞌin topag ariãty ywaiti heiam sese pe maꞌato yt uwe i ariãty ipag neran yrysakag ywytꞌokpype i e. Yt naku i ti miꞌi tã watunug maꞌato waku heiam me yn waku aiũpe getap moẽtyhot hamo watopag waku. Miꞌi hawyi ti yne raꞌyn getap wiaria waku puo hewyry e."

16 Pyno ti ariãty hẽtyhot kahato hap ewy uimohey haria miitꞌin puꞌap Tupana kapiat moẽtyhot hamo eweikupteꞌen e. Atikyꞌesat yne eiminug wakuap koꞌi heremo wuatꞌi akasa hamo iꞌewyte Aiꞌywot Tupana atipy piat mõtypot hamuat atikyꞌesat e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote."

17 Uiwyriaꞌin yt eiwa­nẽtup teiꞌo ariot mesuwat yi kape Tupana ehay Musei mimo­herep moma hamuat hap kape e. Iꞌewyte yt eiwa­nẽtup teiꞌo ariot mesuwat yi kape mekewat saꞌawyꞌi­wuaria Tupana ehay enoi haria miwan monik hamuat hap kape katu­pono nimo te Tupana ehay moherep haria iꞌatuehay kahato yianmete uheĩneꞌen hap etiat taꞌatu­henoi kahato are e. Kat iꞌatuꞌe kat iꞌatuꞌe hap taꞌatu­mo­herep uhetiano hap e. Iꞌatuꞌe hap uhetiano yne nug hamo ariot meikowo uiwyriaꞌin e. Miꞌi pote yt atimoma hin i saꞌawyꞌi­wuaria Tupana ehay moherep haria Musei ewywuat katu­pono miꞌiria uhetiat taꞌatu­henoi kahato uhut hap owakai te e."

18 Katu­pono aikotã mesuwat yi at waty waikiru koꞌi tukupteꞌen motꞌi miꞌiria iꞌewyte Tupana ehay moherep haria nimuaria miwan koꞌi te tukupteꞌen motꞌi maꞌato poꞌog motꞌi katu­pono wuatꞌi eꞌat piat Tupana ehay toĩneꞌen e. Pyno ti iwan hit koꞌi Tupana ehay miwan etiat koꞌi itig hap koꞌi iwan hit hap koꞌi Tupana ehay Musei miwan Tupana ehay moherep haria miwan topyhuꞌat aru wuatꞌi eꞌat pe. Yt karãpe i Tupana ehay miwan miat ikahuro aru e. Miwan miat yne Tupana e hap topyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe e. Yt sehay wẽtup i miwan miat ikahuro e Tupana. Pyno ti yt uwe i ipyhyp kuap Tupana e hap koꞌi — Atunug aru e hap koꞌi taꞌi Tupana tunug kahato yne yne toꞌe hap ewywuat are e. — Atunug aru e miwan me pote tutunug aru toꞌe hap ewy e. Pywo tutunug aru toꞌe hap ewy are e. Pywo ti rat waikiru koꞌi at ewaty yi ikahuro maꞌato Tupana ehay miwan miat torania topyhuꞌat aru wuatꞌi eꞌat pe e Iesui itotiaria pe miitꞌin sem me."

19 Miꞌi tupono waku watunug yne kahato Tupana piat ainãpin hap koꞌi miwan miat kurin kat iwatoꞌin nakat are e katu­pono uwe uwe mekewat Tupana mikyꞌesat miwan miat yt tutunug neran i Tupana piat ainãpin hap iꞌe hap yt tutunug i hawyi tohenoi henoi iraniaꞌin me — Yt naku i watunug Tupana piat ainãpin hap miwan miat koꞌi ewy e hat ti aru yt uwe mimõ­typot no i raꞌyn topyhuꞌat atipy pe e. Miꞌi hat wyti aru miitꞌin mimohit sese wo topyhuꞌat atipy pe e. Maꞌato uwe uwe mekewat Tupana mikyꞌesat ewy inug iꞌe hap miwan miat ewywuat miꞌi hat tohenoi kahato iraniaꞌin me — Taꞌi waku kahato watunug torania ainãpin Tupana piat hap koꞌi miwan miat e hat wyti aru Tupana etama atipy piat pe poꞌog topyhuꞌat Tupana mimõ­typot no e Iesui yityꞌok totiaria taꞌapy­pueri haria pe.

"

20 Uipot­muꞌeria e pywo pe ti eiweꞌeg wo o aiꞌywania woꞌomuꞌe koro haria minug yt nakuat i hap ewywuat pupi e. Eiweꞌeg wo o Tupana mõtypot yat piaria akag koꞌi minug saꞌag ewywuat pupi e. Iꞌewyte eiweꞌeg wo o Tupana ehay miwan saipepiat nug haria minug saꞌag ewywuat pupi e katu­pono yt poꞌog i eiwat iꞌatukai ehewaku hap pote ti aru yt karãpe i eiwehytꞌok aikope Tupana Morekuat no topyhuꞌat hap tote e topot­muꞌeria pe.

"

21 Uiwyriaꞌin e nimuat ainãpin haria ti Tupana ehay moherep haria hãpyk kahato aimuꞌe Tupana e hap taꞌatuwan maꞌato taꞌatuwan pytkai yt taꞌatunug neran i. Mio tã e Tupana piat hap — Yt etiꞌauka teiꞌo miit e. Etiꞌauka miit pote waku surara po pe ereĩneꞌen ekuap hamo e. Pywo pe waku miitꞌin miꞌauka wo ereĩneꞌen e Tupana saꞌawyꞌi miwan me. Maꞌato eimuꞌe haria — Yt kan hamo i watunug Tupana piat mio tã e hap iꞌatuꞌe saꞌag e."

22 Uimohey haria koitywy poꞌog woro­hoꞌo­nãpin miꞌi e hap ete e. Uwe uwe ipyꞌahak at kaꞌap topyꞌa pe wẽtup ok miit ete miꞌi hat wyti miit auka hat ewywuano raꞌyn topyhuꞌat e Tupana towa­nẽtup hawe e. Iꞌewyte uwe uwe toꞌe wẽtup ok pe topyꞌa pe — Yt kan hamo i en uiwa­nẽtup hawe e at kaꞌap miꞌi e hat pe — Woroꞌa­piheg aru e Tupana miꞌi hat pe e. Maꞌato uwe uwe ipyꞌahak sese wẽtup ok ete at kaꞌap hawyi toꞌe — Motoro aria koro kape wuatꞌi pe yt kan hamo i en e topyꞌa pe at kaꞌap miꞌi e hat pe ti Tupana toꞌe — Woroꞌa­piheg aru aria koro wo e katu­pono miꞌi e hat ewywuat woꞌopotꞌauka hat sese wo raꞌyn toĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e Iesui. Yt naku i aipyꞌa pe miit auka hat wato­pyhuꞌat Tupana ehamo are. Miꞌi tã eweikupteꞌen mote Tupana miꞌapiheg wo eweikupteꞌen e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

"

23 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i iꞌatuepe. — Karãpe etum neran Tupana pe emiium imõtypot hap maꞌato toĩneꞌen wẽtup ok miit ewanĩkap epyꞌahak hap pote waku yt etum i emiium Tupana pe maꞌato waku etoiat ro emiium muat mekewat yparakai tote hawyi ereto ro ewanĩkap kape ti etunug ewy wo i raꞌyn hamo e."

24 Miꞌi hawyi — Uiwy ere atikyꞌesat kahato waure wo ereĩneꞌen uhepiat emõpyꞌahak hap kai ere o e. Eiwoꞌo­wese hap toĩneꞌen i raꞌyn iwywo hawyi waku eraꞌaipok emiium muat sat hamo hawyi etum imikyꞌesat ewy. Waku pe ereĩneꞌen hawyi eiwoꞌo­wese hap etipuẽti i raꞌyn hawyi o e Iesui temiitꞌin me.

"

25 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i yityꞌok totiaria pe — Uiwyriaꞌin e karãpe wẽtup ok ewanĩkap tut suraraꞌin wywo epyhik hamo morekuat woꞌopyhik hawe pyno eweꞌeg wo o miꞌi hap eꞌat pe are e. Waku muꞌap upi etunug ni ipyꞌahak takat ewy ok wo e. Waku meremo etunug mekewat ewanĩkap ewy ok wo i raꞌyn muꞌap tote e maꞌato yt etimo­wese i yianmete pote yt naku i topyhuꞌat aru eete e katu­pono ewanĩkap aru eium morekuat pe yt naku i nug hat en sio waku rakat e hamo. — Yt naku i en e morekuat pote epag suraraꞌin akag po pe raꞌyn epyhik woꞌopyhik hawiat wuatꞌi eꞌat pe hamo raꞌyn e."

26 — Uimohey hat en mote eweꞌeg wo o karãpe ewanĩkap ereto woꞌopyhik hap kapiat turan e. Etikat kahato iwese hap muꞌap upi e. Yt pote woꞌopyhik hawe ereĩneꞌen motꞌi itote. Yt uwe i ikuap karania ewaty karania anu ereĩneꞌen epyhik hawe e. Miꞌi hawyi ti epore­nõtem hap saꞌup niatpo kahato raꞌyn iwato kahato raꞌyn toĩneꞌen e. Pyno ti poꞌog waku muꞌap upi ehãꞌãg kahato ewy inug hamo ereto hat ewanĩkap e. Etunug o ewanĩkap merep ewy ok wo i raꞌyn are ehepe uipot­poꞌo­roria e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

"

27 — Uipot­muꞌeria e watikuap taꞌyn aikotã saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi hat Musei toꞌe — Yt erepehik teiꞌo wẽtup wary ete wẽtup eꞌaito ete e. Ewary wywo yn o ewaire eꞌaito wywo yn o ewaire e hap e. Pywo kahato ainãpin Musei e."

28 Musei e hap mohag hat ri uito. Musei e hap ete woro­hoꞌo­nãpin eipe — Yt naku i kahato erahaꞌat kahato hary­poria kape ihainia kape erepehik teran hap wywo mekewat hary­poria wywo mekewat ihainia wywo epyꞌa pe ewanẽtup hawe. Miꞌi tã etunug mote yt naku i kahato rakat no ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e.

"

29 Pyno eha wo erahaꞌat hary­poria kape ihainia kape miꞌi hawyi ewanẽtup hawe ereꞌe — Arepehik teran mekewat hary­poria ete mekewat ihainia ete ere ewanẽtup hawe pote etihep o eha mehĩꞌin manaꞌin katu­pono pywo ti rat eha ti eꞌaparap hap nug hap topyhuꞌat are e. Miꞌi pote waku etihep eha hawyi etipun pya ekai are e. Pywo ti rat waku poꞌog kokawiat ihasik takano ereke atipy pe maꞌato typy kawiat eha wywo ereto aria kape are e."

30 Iꞌewyte epo kokawiat wo etimaꞌat teran wẽtup ok hary­poria wẽtup ok ihainia sewaire hamo miꞌi pote waku etitek epo kokawiat miꞌi hawyi etipun miꞌi pya raꞌyn ekai are katu­pono poꞌog waku mesuwe ereĩneꞌen ipo tut rakat ipy tut rakat ihasik takat wo ereĩneꞌen mesuwe sio torania epo wywo eha wywo epy wywo ereke aria koro pe are aikope miitꞌin hoꞌopot kahato miꞌi hap kape are e ti Iesui. Poꞌog waku ereke Tupana etama pe wẽtup epo wywo yn typy epo wywo ereke aria pe hoꞌopot hamo e Iesui miitꞌin sem me yityꞌok tote.

"

31 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui toꞌe taꞌapy­pueri haria pe — Pywo pe ti mehĩꞌin manaꞌin saꞌawyꞌi ti mio tã iꞌatuꞌe nagnia — Etoiat teran eharyꞌi eꞌaito miꞌi pote waku etunug iwan me morekuat wywo e miwan me hawyi waku eiwoꞌoꞌatoiat iꞌatuꞌe saꞌawyꞌi ahaꞌaseꞌiꞌin mio tã iꞌatuꞌe."

32 Maꞌato Uito ti yt mio tã areꞌe hin i woro­hoꞌomuꞌe e maꞌato Uito ti mio tã are — Yt karamuo teiꞌo eharyꞌi etoiat eꞌaito etoiat are raꞌyn woro­hoꞌomuꞌe e. Maꞌato etoiat eharyꞌi eꞌaito miꞌi pote ti aru yt naku i kahato etunug Tupana wanẽtup hawe are raꞌyn katu­pono etoiat eharyꞌi eꞌaito miꞌi hawyi ti meiũran wẽtup ok wywo i raꞌyn eꞌaito eharyꞌi. Miꞌi hawyi ti typy eꞌaito eharyꞌi rakano raꞌyn ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e. Pyno yt naku i ti miꞌi tã are e Iesui. Iꞌewyte areꞌe mesuwe maꞌato eharyꞌi eꞌaito hewaire hewaire toĩneꞌen iraniaꞌin wywo rakano mote waku etoiat eharyꞌi eꞌaito are maꞌato miꞌi e hap ete yn mesuwe are. Pyno Uito yt saꞌawyꞌiwuat nagnia yt e hap ewy hin i woro­hoꞌomuꞌe. Miꞌiria ti eimuꞌe — Waku etoiat eharyꞌi waku etoiat eꞌaito morekuat ehay miwan miat upi yt etikyꞌesat i poꞌog i pote iꞌatuꞌe saꞌag. Maꞌato Uito ti uiweupi raꞌyn uhehay. Pyno yt karãpe i teiꞌo etoiat eharyꞌi eꞌaito are raꞌyn e.

"

33 Watikuap taꞌyn aikotã saꞌawyꞌi nagnia ainãpin kahato — Etunug no miꞌi tã aru — Atunug eꞌe hap Tupana set upi ewy iꞌatuꞌe hap. Pyno waku watoꞌe miitꞌin ehamo — Yt atunug aru i mio tã uiꞌe hap miꞌi pote ti aru waku raꞌyn Tupana uhatyꞌi hatyꞌi waku watoꞌe wuatꞌi ehamo iꞌatuꞌe ahaꞌaseꞌiꞌin ahepe miwan me."

34 Maꞌato Uito ti yt nagnia saꞌawyꞌi­wuaria e hap yt ewy i raꞌyn ahenoi ehepe e. Uito ti atikyꞌesat etunug yne eꞌe hap ewywuat. Waku ti watunug aiꞌe hap are e. Pywo pe yn ihay rakat.

"

35 — Atunug aru watoꞌe pote waku watunug aiꞌe hap ok tã e Iesui. Pyno yt naku i watu­we­pehik aiꞌe hap ete nagnia aimuꞌe hap ewy — Yt atunug aru i pote waku mesuwat mytyp uiꞌapiheg. Yt naku i watu­we­pehik aiꞌe hap ete — Atunug aru aiꞌe hap ete are. — Pyno waku raꞌyn aru uimikoi koꞌi uiko piat topap yne yt atunug aru i uiꞌe hap ewy aiꞌe hap yt naku i watoꞌe are katu­pono mesuwat mytyp ti Tupana puꞌap hap are katu­pono mesuwat aiko koꞌi iꞌewyte aheꞌyi mesuwe yt aiwat hin i are. Taꞌi Tupana wat koꞌi wyti are e. Pyno yt naku i ti aheso hap wati­pehik Tupana set upi are — Yt atunug i pote waku tawa wato Ieru­sarẽi piaria uiꞌapiheg yt ereꞌe teiꞌo katu­pono tawa wato Ieru­sarẽi ti yt aiwat i Tupana wuanuat iꞌewyte mekewat Tupana Mipoꞌoro Wuatꞌi Porekuat Porekuat nuat etawa ti Ieru­sarẽi topyhuꞌat pãi are e Iesui tuwepe."

36 — Maꞌato aheso pote aru waku uiꞌasap kytsig nakat topyhuꞌat yt etipehik teiꞌo — Atunug aru aiꞌe hap ete katu­pono yt uwe i ti inug kuap aiꞌasap ikytsig hap tuwa­nẽtup hawe are e. Yt uwe i inug kuap tuwa­nẽtup hawe toꞌapyig hap are."

37 Pyno waku atunug aru aiꞌe hap yn miꞌi hawyi waku watunug aiꞌe hap ok tã are e Iesui. Maꞌato yt watunug neran i pote — Atunug aru yt watoꞌe i waku e. Miꞌi pote ti aru pywuat sehay yn tuwẽtem aiwẽ pyi are katu­pono pywuat sese sehay yn atikyꞌesat uipot­muꞌeria wẽ kaipyi are e. Maꞌato yt pywo piat i — Atunug aru eweiꞌe miꞌi pote ti aru taꞌi ahiag ehay upiat myhuꞌat haria wo eweipyhuꞌat are e Iesui topot­muꞌeria pe yityꞌok totiaria toꞌapy­pueri haria pe.

"

38 Taꞌi watikuap kahato ti aikotã saꞌawyꞌi nagnia ainãpin hap e. Mio tã iꞌatuꞌe miwan me — Karãpe wẽtup ok eha apok eꞌahyk hawe miꞌi pote waku eraꞌapyk etihaꞌapok eha apok saꞌup mo e. Iꞌewyte karãpe wẽtup ok eiãi pik ahyk hawe miꞌi pote iꞌewyte eraꞌapyk etihãipik miꞌi hat iꞌatuꞌe saꞌawyꞌi nagnia ahepe ainãpin hap e. Maꞌato Uito yt miꞌi tã are hin i raꞌyn woro­hoꞌo­nãpin e. Pyno karãpe wẽtup ok aiꞌahyk miꞌi pote waku yt watu­wepyk hin i are e."

39 Iꞌewyte ewanĩkap eete tunug saꞌag miꞌi hat iꞌewyte wy yt erepyk teiꞌo are ti Uito woro­hoꞌomuꞌe yt saꞌawyꞌiwuat nagnia yt woꞌomuꞌe hap ewy i raꞌyn e. Iꞌewyte epo sese kawiano wẽtup ok eowa pe ete eꞌahyk miꞌi pote yt erepyk teiꞌo maꞌato mio tã ereꞌe ro eꞌahyk hat pe — Pyno waku kokai i ro uipo ran kai iꞌewyte waku uiꞌahyk mehĩ mana waku watoꞌe e."

40 Uito ti yt woro­nãpin hin i iraniaꞌin ewy. Mio tã yn areꞌe — Yt etipoepyk teiꞌo are aikotã aikotã saꞌag nug etiat hat are. Karãpe ewanĩkap ewa pe tek miꞌi pote o kokai ereꞌe naꞌyn are. Karãpe ewanĩkap epohari teran ekat ete miꞌi hawyi yt epyꞌahak teiꞌo ewanĩkap ete are e. Miꞌi hawyi waku ekat imikyꞌesat ewy etum poꞌog imikyꞌesat kai are e. Ewanĩkap tikyꞌesat eꞌyni pote etum. Esokpe toikyꞌesat pote etum. Ekamisa toikyꞌesat pote etum. Maꞌato waku poꞌog naꞌyn imikyꞌesat kai etum are. Toihep ekamisa hawyi waku iꞌewyte esirara etum uimohey hap moherep hamo e Iesui."

41 Iꞌewyte karãpe ewanĩkap toꞌe — Etioto ro uhekareꞌen e myꞌahaktu e miꞌi hawyi waku perupꞌi puo — Taꞌi mehĩ mana emikyꞌesat ewy atunug waku watoꞌe perupꞌi puo. Miꞌi hawyi waku imikyꞌesat sakpuat ewetunug uimohey hap moherep ewanĩ­kaptia ikyꞌe hap moherep hamo e Iesui.

"

42 — Karãpe wẽtup ok hẽtup ekareꞌen kat koꞌi kat koꞌi miꞌi pote waku etum imikyꞌesat ewy are uimohey epiat hat moherep hamo are e. Iꞌewyte karãpe wẽtup ok tipuru ekat koꞌi pote waku etipuru ekat tope uimohey epiat hap moherep hamo ikyꞌe hap moherep hamo areꞌe e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

"

43 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i itotiaria pe — Mio tã e miwan me saꞌawyꞌi­wuaria ainãpin hanuaria — Waku ti aiwyriaꞌin sese yn watiꞌa­tukyꞌe kahato iꞌatuꞌe maꞌato ti waku ahewa­nĩ­kaptia ete haiwot takat ewy ipyꞌahak takat ewy watoĩneꞌen iꞌatuꞌe saꞌawyꞌiwuat ainãpin haria."

44 Maꞌato Uito wẽtup sehay wo woro­nãpin yt iꞌatuꞌe hap ewy i. Uito ti mio tã are woro­hoꞌo­nãpin e. Pyno eweiꞌatukyꞌe ro ewanĩ­kaptia are. Pyno waku ahatyꞌi hatyꞌi haria upi wahẽtup Tupana pe — Etiꞌatu­poi­tyro o uhatyꞌi hatyꞌi haria Papai waku watoꞌe areꞌe."

45 Miꞌi tã watunug mote aru Aiꞌywot atipy piat saꞌyruꞌin sakiꞌytꞌin no wato­pyhuꞌat kahato katu­pono ti Aiꞌywot atipy piat tiꞌatukyꞌe kahato tewa­nĩ­kaptia are e. Taꞌi toimo­herep kahato iꞌatukyꞌe hap katu­pono toipoꞌoro iꞌaman at iꞌatu­mikoi moehãite hamo e. Taꞌi toiꞌatu­poi­tyro yt tokyꞌe hin i haria are. Taꞌi Aiꞌywot atipy piat tiꞌatukyꞌe kahato tewa­nĩ­kaptia torania e. Yt nakuat i nug haria ko kape toipoꞌoro iꞌaman at tokyꞌe haria mikoi koꞌi poityro hamo maꞌato iꞌewyte yt tokyꞌe haria i mikoi koꞌi kape toipoꞌoro wy iꞌaman at iꞌatukyꞌe hap moherep hamo are e. Pyno toꞌoꞌewyꞌewy toiꞌatukyꞌe towyriaꞌin tewa­nĩ­kaptia are e. Miꞌi tã ewy ti Tupana toĩneꞌen e. Pyno waku Tupana ewy watunug. Ewetunug wakuap yne miitꞌin me Aiꞌywot atipy piat minug ewy waku watunug are e. Miꞌi tã watunug mote ti aru iraniaꞌin teꞌerahaꞌat ahepiat miitꞌin yne kyꞌe hap kape hawyi ti aru teꞌeru­wa­nẽtup hawyi — Taꞌi Tupana saꞌyruꞌin Tupana sakiꞌytꞌin mote ti meke tã taꞌatukyꞌe miitꞌin iꞌatuꞌe wyti aru e Iesui.

"

46 Katu­pono ti mesu­wa­ro­tiaria yt Tupana mohey haria i tikyꞌe taꞌatukyꞌe haria sese yn e. Maꞌato yt taꞌatukyꞌe i haria ti yt taꞌatukyꞌe i raꞌyn e. Maꞌato miꞌiria ewywuat eikyꞌe haria yn naꞌyn eweiꞌatukyꞌe miitꞌin mote ti aru mesu­wa­ro­tiaria ewy eweipyhuꞌat are e. Aikyꞌe haria yn wati­po­wyro pote yt Aiꞌywot atipy piat yt ewy hin i wato­pyhuꞌat are e. Iwese rakaria wo watoĩneꞌen ahepiat iwese haria kape yn mote yt kat i haꞌup wati­puẽti aru Aiꞌywot atipy piat kaipyi are e. Taꞌi marakꞌaria tiꞌatukyꞌe kuap taꞌatukyꞌe haria maꞌato atikyꞌesat eweiꞌatukyꞌe kahato yt eikyꞌe hin i haria are."

47 Iꞌewyte ti waku watiꞌa­tu­wesat wuatꞌi miitꞌin are e. Yt naku i watiꞌa­tu­wesat aiwyriaꞌin yn are katu­pono ti yne ti mesuwat yi tote taꞌatu­wyriaꞌin wesat kuap are. Iꞌewyte yt Tupana mohey haria i iwesat kuap taꞌatu­wyriaꞌin are. Pyno waku ti yne watiꞌa­tukyꞌe are e. — Pyno ereke uhyt mana mimi watoꞌe aikyꞌe haria pe yn mote mesu­wa­ro­tiaria ewywuat watoĩneꞌen katu­pono miꞌiria ti taꞌatu­wyriaꞌin taꞌatukyꞌe haria sese pe yn — Ereke ro eraꞌapyk mehĩ mana aimiꞌu raꞌyn iꞌatuꞌe maꞌato yt taꞌatu­wesat i taꞌatue­wa­nĩ­kaptia are. Maꞌato miꞌi tã aito pote iꞌatuꞌe­wywuat wato­pyhuꞌat mesuwe yi tote iraniaꞌin yt Tupana mohey haria i ewywuat e. Yt naku i rat miꞌi tã aito pote are e."

48 Pyno waku wato­pyhuꞌat hãpyk kahato rakaria wo aikotã Aiꞌywot atipy piat waku rakat ewy waku watunug are e. Aiꞌywot atipy piat Aikyꞌe kahato hano toĩneꞌen are e. Iwese kahato iperupꞌi kahato tewa­nĩ­kaptia ete towyriaꞌin ete are e. Pyno waku Tupana ewywuat kahato wato­pyhuꞌat mesu­wa­ro­tiaria kyꞌe hap upi are e. Pyno toran naꞌyn mesup einãpin hap e Iesui ahepe tomohey haria pe mekewat yityꞌok tote miitꞌin sem toiꞌatumuꞌe hap tote.

"

6

1 Pyno ti miꞌi hawyi poꞌog Iesui toꞌe miitꞌin sem me yityꞌok tote — Uiwyriaꞌin e pyno yt naku i kahato watu­we­mõ­typot Tupana potpap watunug turan e. Yt naku i kahato miitꞌin ehamo miitꞌin miat aimõ­typot hamo wewoꞌi watunug Tupana potpap turan e. Pyno waku ti Tupana potpap watunug imõtypot hamo yn e. Pyno waku Tupana mõtypot hap yn aiwa­nẽtup hawe watunug imikyꞌesat ewy. Maꞌato aimõ­typot miitꞌin kaipywiat hap yn watikat pote yt kat i aimõ­typot hap sese wati­puẽti Aiꞌywot atipy piat kaipywiat e. Pyno waku miitꞌin watiꞌa­tu­po­wyro kat koꞌi kat koꞌi hap ete maꞌato aiwa­nẽtup hawe yt aimõ­typot hamo i e. Waku Aiꞌywot atipy piat mõtypot hamo aiwa­nẽtup hawe e."

2 Miꞌi pote karãpe hatek takat putꞌokꞌe ahowawi miꞌi pote waku wati­po­wyro kahato maꞌato yt miitꞌin miat aimõ­typot hamo i waku wati­po­wyro e. Maꞌato Yt naku i aiwa­nẽtup hawe — Atipo­wyro miꞌi miit wuatꞌi ehamo uimõ­typot kahato miitꞌin mesuwe hamo pãi yt naku i watoꞌe e. Yt naku i ahehay aiwa­nẽtup hawe aremo­wato wuatꞌi ehamo uiminug waku koꞌi wo e. Yt naku i aito typy wanẽtup haria ewy watoĩneꞌen e. Kat pote miꞌiria ti Tupana mõtypot yat pe tuwehytꞌok kahato Tupana mõtypot haria ewy teꞌeru­waꞌa­tunug maꞌato yt pywo piat i katu­pono — Uimõ­typot mono taꞌatuꞌe hap yn taꞌatu­wa­nẽtup hawe e. Miꞌiria ti toꞌowatkaꞌi ti Tupana mõtypot hamuat tuwak hamo — Toꞌiro toꞌiro Tupana mõtypot hamo iꞌatuꞌe iꞌatuehay maꞌato yt pywo pe i katu­pono iꞌatupyꞌa pe — Uruto ti poꞌog eikai Tupana mohey haria iꞌatuꞌe taꞌatu­wa­nẽtup hawe yt kat i Tupana mõtypot sese hap iꞌatukai e. Taꞌi miꞌiria wyti getap upi upi oken upi upi Tupana mõtypot hap taꞌatunug teꞌeru­wepe teꞌeru­wa­nẽtup hawe — Uruto poꞌog urumõ­typot urumohey taꞌatuꞌe haype e. Miꞌiria ti teꞌeru­wa­nẽtup hawe ti typy wanẽtup haria e. Iꞌewyte ti miitꞌin ehamo oken upi getap upi ti taꞌatuꞌa­tumuꞌe Tupana ehay miitꞌin me haty wo maꞌato miitꞌin ehamo — Waku uimõ­typot miitꞌin taꞌatuꞌe haype e. Pyno pywo pe ti areꞌe miꞌi hap ewy ewetunug mote wyti aru yt kat i ti aru Tupana kaipywiat eimõ­typot hamuat e. Miitꞌin mimõ­typot koꞌi yn eweikupteꞌen mesuwe wen maꞌato yt karãpe i aru Tupana mimõ­typot wo eweikupteꞌen e Iesui miitꞌin sem me yityꞌok tote.

"

3 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui toꞌe itotiaria pe — Uiwyriaꞌin waku kahato wati­po­wyro ihakyꞌeꞌi rakaria Tupana ehamo ikuap hamo e. Karãpe satek poria watiꞌa­tu­po­wyro waku watum iꞌatu­po­wyro hap migꞌi wo are yt uwe i mikuap mo i ahepiat e. Waku Tupana kape yn aheha imõtypot hamuat. Waku ti yt wahenoi i aimiium mekewat ahepiat miitꞌin powyro hap wuatꞌi pe aiwe­mõ­typot hamo e."

4 Waku ti Tupana kapiat aiwa­tetup hap wywo yn watiꞌa­tu­po­wyro miitꞌin e. Yt naku i wahenoi henoi iraniaꞌin me kat kat hap watunug Tupana mõtypot hamuat e. Waku ti Tupana kapiat aiwa­nẽtup wywo yn wati­po­wyro ihakyꞌeꞌi rakaria e. Aiꞌywot atipy piat taꞌakasa kahato yne aiminug migꞌi wuat koꞌi e. Miꞌi pote waku Tupana ehamo watiꞌa­tu­po­wyro iraniaꞌin e. Waku Tupana tuwehum ahepe hap yn watikat e. Waku aheha Tupana kape yn watunug waku iraniaꞌin powyro hap turan e. Waku watiꞌa­tu­po­wyro miitꞌin Tupana ehamo Tupana mõtypot hamo e Iesui ahepe."

5 — Uiwyriaꞌin ahehay Tupana kapiat ahehay ikahu rakat iraniaꞌin ehamo aiwe­mõ­typot hamo uito poꞌog Tupana kapiat uhehay ikahu rakat e kuap takat eikai aiꞌe hap aiwa­nẽtup hawe yt naku i ahehay e. Yt naku i typy ahẽgu wywo ahehay Tupana kape miitꞌin miat aimõ­typot hamo aiwe­mõ­typot hamo e. Pywo ti rat iraniaꞌin mesuwat yi totiaria iꞌatuehay kahato Tupana mõtypot hawe miitꞌin me iꞌatuehay se Tupana kape maꞌato yt pywo pe i iꞌatuehay e. Aikope aikope miitꞌin teꞌeru­waꞌa­tunug hap tote iꞌatuehay potꞌi kahato Tupana kape — Waku uimõ­typot miitꞌin taꞌatuꞌe haype. Pyno eiweꞌeg wo o miitꞌin miat eimõ­typot hap pupi are katu­pono miitꞌin miat neꞌi eimõ­typot hap eweikyꞌesat pote miꞌi yn topyhuꞌat ehaꞌup mo e. Miꞌi hap kape eiwe­wa­nẽtup pote yt kat i i Tupana kaipywiat Tupana wehum ehetiat hap e."

6 Pyno waku karãpe ahehay teran Tupana wywo pote waku wateke aikope aikope miitin yt uwe i ikuap ehamo i waku ahehay Tupana kape migꞌi wo yt heremo pyi i ahehay Aiꞌywot yn ikuap ahehay e. Miꞌi hawyi Tupana tikuap ahehay migꞌi wuat aipyꞌa pe pote Tupana tuwehum kahato ahowawi hawyi tutum ahepe aimiẽtup e. Taꞌi migꞌi wo wahẽtup wen maꞌato meiũran tutum naꞌyn aimiẽtup hawyi heremo kahato topyhuꞌat Tupana miium koꞌi wuatꞌi ehamo e Iesui."

7 Uiwyriaꞌin karãpe miitꞌin pyꞌasetpiat ahehay Tupana kapiat turan yt naku i watoꞌe aipyꞌa pe — Uhehay se Tupana kapiat pote mono miitꞌin mimõ­typot no raꞌyn areĩneꞌen yt naku i watoꞌe e. Miꞌi tã watoꞌe aiwa­nẽtup hawe pote typy ihay rakat ewy wato­pyhuꞌat e. Yt naku i typy ihay rakaria wo watoĩneꞌen katu­pono miꞌiria Tupana kapiat taꞌatuehay turan iꞌatuehay ywop kahato miitꞌin miat taꞌatuehay ikahu kahato rakat hap kuap hamo iꞌatuehay. Yt naku i miꞌiria ewy wato­pyhuꞌat Tupana wanẽtup hawe e. Taꞌi tukupteꞌen miitꞌin mesu­wa­ro­tiaria ihay suꞌat at kaꞌap haria iꞌatuehay kahato Tupana kape wẽtup sehay ahut ewy taꞌatu­wẽpap kahato e. Yt atikyꞌesat i uimohey haria ahut koꞌi ewywuat iꞌatu­misuꞌat suꞌat koꞌi e. Waku aipyꞌa pyi ahehay Tupana wywo e."

8 Waku ahehay Tupana wywo wen maꞌato ti yt naku i hupi te i hupi te i wahuꞌat wahuꞌat sehay Tupana kape are katu­pono mio tã ehehay Tupana wywo pote iraniaꞌin yt uimohey i haria ewywuat eweikupteꞌen e. Pywo pe ti Aiꞌywot atipy piat tikuap kahato aimiẽtup tewawiat wahẽtup hap eꞌyianmete toikuap taꞌyn kat koꞌi kat koꞌi aimiẽtup koꞌi toikuap. Toikuap sakpo aimi­kyꞌesat sese koꞌi katu­pono hewaure kaꞌa kahato ahehay kape aiwa­nẽtup hap yt wahẽtup i te pytkai e.

"

9 Uimohey haria woro­hoꞌomuꞌe teran aikotã ahehay Tupana wywo hap ahenoi teran e Iesui. Waku pyno watoꞌe

"

10 Uruꞌywot atipy piat uruikyꞌe kahato En e.

Tupana pywo pe ti ikahu kahato eset Tupana. Eset ri poꞌog ikahu torania kai uruipuẽti e.

Papai uruikyꞌesat kahato ereĩneꞌen wuatꞌi miitꞌin Akag Koro wo mesuwat yi tote miitꞌin pyꞌasetpe aikotã ereĩneꞌen Wuatꞌi Potypot no atipy pe hap ewy hap uruikyꞌesat e.

Papai uruikyꞌesat kahato torania miitꞌin emikyꞌesat ewywuat nug hanuaria wo tukupteꞌen aikotã atipy piaria tunug emikyꞌesat yn hap koꞌi ewywuat hap uruikyꞌesat kahato mesuwe e.

"

11 Tupana urupoi o mesup eꞌat pe urumiꞌu wo urueꞌuꞌi wo e.

"

12 Tupana waure wo ereĩneꞌen emaꞌat hap koꞌi kai aikotã uruto urutu­kupteꞌen waure wo urumaꞌat hap koꞌi kai e.

"

13 Tupana uruꞌykesat o pya kahato ahiag uruiãꞌãg yt naku i nug hap kaipyi katu­pono uruiꞌatoiat teran torania uruminug saꞌag hap koꞌi e.

Tupana En ni Wuatꞌi Potypot nuat wuatꞌi eꞌat pe e.

Tupana En ni poꞌog esaika wuatꞌi kai e.

Tupana En ni poꞌog poꞌog wuatꞌi mimõ­typot no wuatꞌi kai

W A K U

Pyno waku aipyꞌa pyi ahehay Tupana wywo. Yt naku i watu­wesuꞌatꞌi suꞌatꞌi uiꞌe hap ahut ewy e Iesui ahepe mekewat yityꞌok tote.

"

14 — Pyno uiwyriaꞌin poꞌog ahenoi teran miitꞌin miat aimaꞌat hap waure wo hap etiat. Karãpeĩ eipe waure wo eweikupteꞌen eimaꞌat iraniaꞌin miat hap koꞌi kai miꞌi hap ewy te Aiꞌywot atipy piat waure wo ehepiat tomaꞌat hap koꞌi kai topyhuꞌat atipy pe e Iesui."

15 Maꞌato karãpe eweiꞌe — Yt karãpe i waure wo areĩneꞌen uhytꞌi minug saꞌag ete mimi mana minug uimaꞌat hap koꞌi kai eweiꞌe pote iꞌewyte yt karãpe i Aiꞌywot atipy piat waure wo toĩneꞌen eiminug saꞌag koꞌi hap kai e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

"

16 Uiwyriaꞌin karãpe mesuwe yt kat i watuꞌu ahehay Tupana wywo hap yn watunug neran miꞌi hap eꞌat pe waku migꞌi wo Tupana ehamo haype watu­we­mosyꞌat Tupana yn ikuap hamo e. Yt naku i wahenoi henoi iraniaꞌin me aiwe­mosyꞌat hap Tupana kapiat hap e. Maꞌato waku watu­we­mosyꞌat migꞌi wo Tupana yn ikuap aiwe­mosyꞌat hap tewawiat ahehay teran hap eꞌat pe e. Yt naku i wati­mo­herep aiwe­mosyꞌat hap iraniaꞌin me aheha arotꞌi hamo ahowa arotꞌi hamo yt naku i wati­mo­herep — Aremosyꞌat kahato mesup katu­pono uhehay teran Tupana wywo at kaꞌap aiꞌe hap. Yt naku i wati­mo­herep ahowa ete ahehay ete aiwe­mosyꞌat hap Tupana kapiat hap e. Maꞌato watunug mote typy ihay rakaria ewywuaria watu­kupteꞌen katu­pono miꞌi haria timo­herep teran taꞌatu­we­mosyꞌat hap wuatꞌi miitꞌin me. Teꞌeru­we­mõ­typot hap taꞌatukat kahato taꞌatu­we­mosyꞌat hap koꞌi maꞌato yt naku i watu­we­mo­herep ahehay arotꞌi hamo ahowa arotꞌi hamo aiwe­mosyꞌat Tupana kapiat hap e. Yt naku i typy ihay rakaria ewy wato­pyhuꞌat e katu­pono typy ihay rakaria timo­herep teran taꞌatu­we­mosyꞌat hap upi miitꞌin me ikuap hamo teꞌeru­we­mõ­typot hamo e. — Taꞌi en waku kahato Tupana kapiat wemosyꞌat hat iꞌatuꞌe hap kyꞌewi taꞌatukat haype. Typy ihay rakaria tikat kahato miitꞌin wehum taꞌatuetiat hap e. Miitꞌin wehum taꞌatuetiat hap taꞌatu­puẽti kahato mesuwe wen maꞌato miꞌi hap yn topyhuꞌat iꞌatusaꞌup mo katu­pono yt kat i Tupana wehum iꞌatuetiat hap topyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe e."

17 Miꞌi tupono ti poꞌog waku watu­we­mo­kahu yn Tupana kapiat aiwe­mosyꞌat hap eꞌat pe e. Waku watu­weo­wasei hawyi watu­weꞌapin hawyi watu­we­painug aikotã watunug wuatꞌi eꞌat pe hap ewy hawyi waku watu­we­mosyꞌat Tupana ehamo Tupana yn ikuap hamo e. Miꞌi hap ewy ti waku aiwe­mosyꞌat Tupana kapiat hap watunug yt uwe i mikuap mo e."

18 Miꞌi tã watunug mote ti yt uwe i ikuap aiwe­mosyꞌat Tupana kapiat hap yt heremuat i rakat e. Aiꞌywot Tupana yn ikuap katu­pono ti Aiꞌywot yne migꞌi wuat minug koꞌi ikuap yne e. Miꞌi tupono ti migꞌi wuat aiwe­mosyꞌat hap toikuap miitꞌin yt uwe i ikuap pytkai i. Miꞌi hawyi Tupana tuwehum ahete hawyi tutum ahepe aimiẽtup saꞌup ahepe wuatꞌi ehamo e Iesui taꞌapy­pueri haria pe.

"

19 Uimohey haria yt naku i mesuwat yi tote yn ahekareꞌen e. Yt naku i ahekat mo wato hap kape yn watu­we­wa­nẽtup at kaꞌap e. Mesu­wa­rotiat yn ahekareꞌen mote meiũran aru yt kat i topyhuꞌat atipy pe e katu­pono mesu­wa­rotiat ahekat yn tukupteꞌen mote meiũran tuwei­motyk yne ahekat katu­pono ahekat mesu­wa­rotiat yt tukupteꞌen motꞌi hin i e. Uiwyriaꞌin mesu­wa­rotiat yn ahekat pote meiũran seroꞌokꞌe haria wano topyhuꞌat ahekat sio nupiꞌa miꞌu wo ikahu rakat topyhuꞌat sio iꞌytyk miꞌu wo topyhuꞌat ahekareꞌen koꞌi ikahu kahato saꞌawyꞌi pytkai. Mesuwe yn watiꞌa­tunug ahekat pote yt kat i topyhuꞌat irane aru atipy pe e."

20 Uipot­muꞌeria pywo ti poꞌog waku watiꞌa­tunug ahekat atipy pe katu­pono iheg me kahato toĩneꞌen itote wuatꞌi eꞌat pe e. Itote ti yt kat i ahekat wuatꞌi eꞌat piat u kuap haria areꞌe yt kat i nupiꞌa itote. Seroꞌokꞌe haria yt uwe i itote e. Yt kat i iꞌytyk hap atipy pe e. Miꞌi pote waku watum ahekat Tupana pe mesu­wepyi aimiium koꞌi upi e. Miꞌi hawyi toĩneꞌen itote. Putꞌokwatoꞌe itote hawyi ti aru tutum yne aimi­poꞌoro ahekat e."

21 Ahekareꞌen watopag yne atipy pe Tupana po pe pote ti aiwa­nẽtup hap sese iꞌewyte toĩneꞌen at kaꞌap Tupana kape atipy kape e. Maꞌato mesu­wa­rote yn ahekat watiꞌa­tunug pote iꞌewyte aiwa­nẽtup hap mesu­wa­rote yn topyhuꞌat at kaꞌap e Iesui tomi­muꞌeria pe mekewat yityꞌok totiaria pe miitꞌin typyꞌi rakaria ehamo.

"

22 — Uheka­tu­wyria e aheha wo yn ni wataꞌa­kasa kuap e. Miꞌi tupono ti waku aheha­pytig kahato e. Aheha ihãite pote ti waku yne heremo yne muꞌap upi katu­pono ihotꞌok puat hewyry rakaria ewywuaria wo watu­kupteꞌen e."

23 Maꞌato yt aheha­pytig i pote ti yt heremo kahato i kat koꞌi kat koꞌi aiꞌakasa hap koꞌi yt heremo kahato i e. Miꞌi e hap ewy ti yt eweimohey i pote aikotã iꞌypyryp sese puo ehewyry hap ewy eweipyhuꞌat eiwa­nẽtup hawe e. Pywo ti rat eheha mimohey hap yt kat i Tupana akasa hap pote iꞌypyryp sese puo ti rat eweikupteꞌen yt ihapytig i rakat ewy eiko­hye­wyry atipy kape yt Tupana mohey hap i eheha piat pote e Iesui itotiaria pe.

"

24 — Uhemiitꞌin pywo ti rat yt naku i kahato watunug typy ok ahetu­pana e. Yt naku i typy ok aikaꞌiwat no are katu­pono typy ok aipoꞌoro motpap nug hamuat pote yt toꞌoꞌewy hin i aipoꞌoro e. Miꞌi hap ewy yt naku i typy ahetu­pana e. Ahete aikaꞌiwat typy ok toĩneꞌen hawyi yt naku i kahato e. Pywo ti wẽtup ok yn aikaꞌiwat pote miꞌi hat watikyꞌe kahato. Maꞌato typy ok toĩneꞌen wẽtup ok watikyꞌe poꞌog hawyi wẽtup ok yt watikyꞌe hin i sio wẽtup ok mikyꞌesat ewy watunug neran pote wẽtup ok mikyꞌesat ewy yt watunug neran hin i e. Miꞌi hawyi aiꞌakagꞌaia hap yn ahete typy aiꞌakag hawyi e. Yt naku i kahato typy aipoꞌoro hano e. Miꞌi hap ewy kahato yt naku i kahato typy ahetu­pana hawyi e. Yt naku i watunug ahekat neꞌi ahetu­pana wo e. Yt naku i kahato ahekareꞌen sok hap kyꞌewi sese hap kape yn aipotpap hap. Ahekat kyꞌewi yn toĩneꞌen aikai pote miꞌi hawyi yt karãpe i Tupana sese watikuap e. Ahekat toĩneꞌen Tupana wo aheĩneꞌen turan miꞌi pote yt karãpe i Tupana sese topyhuꞌat Ahetu­pana wo Aipo­typot no e. Yt wato­mohey kuap i typy ok ahetu­pana wo e. Miꞌi tupono waku Tupana yn Aipo­typot Koro wo topyhuꞌat e. Miꞌi hawyi waku Tupana mikyꞌesat yn waku watunug e Iesui ahepe yityꞌok toto.

"

25 Miꞌi tupono yt naku i watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi — Aikope pyi aru aikope pyi aru aimiꞌu aheꞌuꞌi ahesokpe ahesapo hy. Aikope pyi aru aikope pyi aru aheĩneꞌen hap aiꞌe hap kape yn yt naku i aiwa­nẽtup koꞌi koꞌi at kaꞌap hap are katu­pono ti aiwepit hap sese aheĩneꞌen hap sese yt tut i aimiꞌu wato hap kaipyi e. Taꞌi aiwepit hap sese yt tut i aheꞌuꞌi kahato hap kaipyi ahesokpe kahu kahato hap kaipyi e."

26 — Pyno ti rat waku watehaꞌat weitaria ewawi iꞌatu­wepit hap kape katu­pono weitaria ti teꞌeru­wepy kahato katu­pono iꞌatu­wepit at kaꞌap kahato yt karãpe i — Uikuꞌuro aru yt kat i uimiꞌu pote yt iꞌatuꞌe i. Waku atikoi hawyi atipirik kahato uimiꞌu pãi an yt pote uikuꞌuro uhesyꞌat hap upi yt iꞌatuꞌe i pytkai teꞌeru­wehum Tupana kape e. Yt kat i iꞌatueꞌuꞌi ahyt sok iꞌatueꞌy­pa­rakai tote iꞌatuꞌyat koro koꞌi pe pytkai iꞌatu­wepit at kaꞌap e. Teꞌeru­wehum kahato weitaria koꞌi katu­pono Aiꞌywot atipy piat tiꞌatupoi kahato torania weitaria wuatꞌi eꞌat pe toiꞌatue­ropat kahato weitaria e. Uiwyriaꞌin e aito ti poꞌog poꞌog Tupana wanẽtup hawe weitaria kai are miꞌi tupono kahu ahowawi poꞌog poꞌog Aiꞌywot atipy piat tuwa­nẽtup weitaria ewawiat hap kai e. Taꞌi poꞌog aito weitaria koꞌi kai e. Miꞌi pote waku wato­mohey Tupana aiꞌatupoi wuatꞌi eꞌat piat hap e. Waku wato­mohey weitaria ewy e."

27 Yt naku i ti watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi hap — Uikuꞌuro apuru sio apuru yt aiꞌe hap kape katu­pono miꞌi yt aimoieĩneꞌen motꞌi kuap i watu­wa­nẽtup at kaꞌap — Uikuꞌuro apuru sio apuru yt aiꞌe hap kape pytkai e."

28 Yt naku i ti paawatoꞌe — Aikope aikope som ahesokpe wati­puẽti aru aiꞌe hap kape yn watu­we­wa­nẽtup koꞌi koꞌi e. Poꞌog ni waku watu­wa­nẽtup ipohyt koꞌi kape aikotã teꞌeru­we­painug hap koꞌi kape e. Mohyt yt teꞌeru­wa­nẽtup koꞌi koꞌi hin i — Aikope pyi aru uhesokpe e hap kape yt iꞌatuꞌe hin i e. Iꞌewyte ipohyt yt tuwe­sokpe piꞌig hin i at kaꞌap teꞌeru­we­painug hamuat e."

29 Pywo pe ti areꞌe ehepe saꞌawyꞌi ahaꞌaseꞌi mesu­wa­rote aipo­rekuat pot Sarumãu esokpe ti kahuria kahato imehit kawiat Uru kawiat. Ikahu sese hesokpe are maꞌato morekuat Sarumãu yt putꞌokꞌe hin i ti mesu­wa­rotiat ipohyt koꞌi ikahu hap ete e. Taꞌi poꞌog ikahu ipohyt mesu­wa­ro­tiaria mekewat morekuat Sarumãu esokpe wakuat sese kai e. Pyno yt kan hamo i ahesokpe kape yn watu­wa­nẽtup koꞌi koꞌi e. Waku poꞌog wato­mohey Tupana piat aipainug hamuat hap waku wato­mohey e. Taꞌi Tupana aipainug kuap kahato hat e. Tupana ti wuatꞌi painug kuap hat e. Ewehaꞌat ro pohyt ikahu kahato rakaria koꞌi kape katu­pono miꞌiria yne Tupana mipainug koꞌi tukupteꞌen e. Taꞌi gaꞌapy koꞌi pohyt tutunug ikahuria yne Tupana tiꞌatu­painug yne e. Miꞌi hap ewy Tupana aipainug kuap katu­pono aito poꞌog waku Tupana wanẽtup hawe ipohyt koꞌi kai e."

30 Gaꞌapy Tupana mipainug toĩneꞌen mesup e. Koitywy gaꞌapy ikahu sese toĩneꞌen maꞌato mũkiꞌite igag naꞌyn hawyi ahemyp okpy saꞌaria wo ikuꞌuro hawyi igag hawyi e. Taꞌi Tupana tiꞌatu­painug kahato gaꞌapy koꞌi are maꞌato meiũran igag hawyi aheꞌaria wo topyhuꞌat e. Pyno Tupana tiꞌatu­painug kuap yne wuatꞌi iꞌanam koꞌi e. Miꞌi hap ewy ti waku Tupana wato­mohey aipainug kuap hat e. Kat hamo ten ahesokpe kape yn watu­wa­nẽtup at kaꞌap yt Tupana mohey i raꞌyn hap wywo e."

31 Pyno yt naku i yt watu­we­mo­po­hepap i yt ahesokpe i yt ahesapo i hap ete yt aimiꞌu i hap ete e."

32 Katu­pono miꞌu kat hap kape sokpe kat hap kape yn teꞌeru­wa­nẽtup at kaꞌap yt Tupana mohey haria i raꞌyn e. Yt karãpe i Tupana kape iꞌatu­wa­nẽtup haype e. Pyno yt naku i miꞌiria ewywuaria wato­pyhuꞌat are katu­pono ti Aiꞌywot atipy piat tiꞌatukuap kahato yne yne kat koꞌi kat koꞌi aipo pe yt kat i aimi­kyꞌesat koꞌi kape tuwe­wa­nẽtup kahato aika­wiano aipo­wyro hamo haype e."

33 Waku poꞌog ti watu­we­wa­nẽtup aipyꞌa pe at kaꞌap aikotã aru aikotã aru waku poꞌog atunug Tupana Uipo­rekuat no hap kape e. Waku poꞌog ni watu­wa­nẽtup — Aikotã aru aikotã aru waku aterut miitꞌin Tupana kape Taꞌatu­po­rekuat no aiꞌe hap kape poꞌog waku watu­wa­nẽtup at kaꞌap aipyꞌa pe e Iesui. Pyno ti waku poꞌog watu­wa­nẽtup — Aikotã aru Tupana mikyꞌesat ewy atunug pãi aiꞌe hap kape yn e. Miꞌi tã aiꞌe hap kape aiwa­nẽtup pote ti Tupana tum aru ti ahepe mekewat wẽtup kat koꞌi kat koꞌi aimi­kyꞌesat koꞌi mesu­wa­rotiat e. Tupana mikyꞌesat kape poꞌog watu­wa­nẽtup pote miꞌi hap kaipyi aimi­kyꞌesat koꞌi tut Tupana kaipyi e."

34 Iꞌewyte yt naku i watu­wa­nẽtup mesup niatpo mũkiꞌite wat aipotpap hap koꞌi kape yt naku i watu­we­wa­nẽtup at kaꞌap e. Maꞌato mesuwat eꞌat piat niatpo hap kape yn waku watu­we­wa­nẽtup e. Pyno yt naku i mũkiꞌite wuat niatpo rakat watopag mesup eꞌat pe e. Miꞌi tã watunug mote ti topyhuꞌat aimoꞌakagꞌaia hap e Iesui topotmuꞌe haria pe yityꞌok tote.

Miꞌi hawyi uito ahenoi mesuwe uimiwan me uito Mateu

"

7

1 Miꞌi hawyi poꞌog toꞌe Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote — Iꞌewyte ti e yt naku i watoꞌe aiwa­nẽtup hawe wẽtup ok pe — Yt kan hamo i en Tupana wanẽtup hawe yt naku i watoꞌe e. Mio tã watoꞌe saꞌag miitꞌin aipyꞌa pe pote aiꞌe hap ewy Tupana iꞌewyte — Yt naku i en e aru ahepe mekewat eꞌat aru karãpe uwe waku sese uwe yt naku i sese toꞌe hap eꞌat pe e."

2 Pyno aikotã watu­wa­nẽtup saꞌag miitꞌin ete aipyꞌa pe — Yt naku i rakat miꞌi miit watoꞌe pote miꞌi aiꞌe hap ewy kahato aru teꞌeru­wa­nẽtup saꞌag ahete taꞌatupyꞌa pe e. Yt iwese rakaria i aito pote iꞌewyte yt iwese rakaria i aiꞌewy miitꞌin tukupteꞌen ahowawi e. Yt ahegyiꞌat i pote iꞌewyte aiꞌewy iraniaꞌin tukupteꞌen ahowawi e. Iꞌewyte — Miꞌi miit yt kan hamo i watoꞌe wẽtup ok pe aipyꞌa pe miꞌi aiꞌe hap ewy te ti toꞌe aru ahepe mekewat aiꞌe hap ewy mekewat aimohit e. Iꞌewyte — Yt naku i en watoꞌe wẽtup ok miit pe aiwa­nẽtup hawe miꞌi pote iꞌewyte ti Tupana — Yt naku i en e aru ahepe aiꞌe hap ewy e."

3 Yt naku i ti watikat iraniaꞌin piat iꞌaparap hap koꞌi yn e. Yt naku i wati­mohit iraniaꞌin ahehay wo aipyꞌa pe e. Maꞌato watikat aiwa­nẽtup hawe iraniaꞌin miꞌaparap pote wato­pyhuꞌat aikotã yt ihapytig i rakat ewy aikotã — Meiẽwat eha pe ti toĩ wyti hu hit watoꞌe hap ewy maꞌato ti yt watikuap i aiwat aheha piat ariaꞌyp pik iwato ewy toĩneꞌen e. Uiwyriaꞌin kat poteĩ ewy ok eha pe etikat yt nakuat i hap e."

4 Kat poteĩ — Uhyt mana ere atihep teran nyti mekewat eha piat hu hit ereꞌe iraniaꞌin me hap ewy maꞌato yt etikuap kahato i ewy eha piat ariaꞌyp wato toĩneꞌen ne eha pe. Miꞌi hap ewy ereĩneꞌen iraniaꞌin iꞌaparap hap etiꞌatukat pote e."

5 Maꞌato miꞌi tã ereꞌe pote yt hãpyk hin i ewanẽtup e. Miꞌi pote ti typy ihay rakat ewy ereĩneꞌen e. Pyno waku ewat eha piat ri waku etihep ariaꞌyp tek iwato rakat ewywuat eminug saꞌag koꞌi hawyi ti aru pywuat ihapytig sese rakano sese raꞌyn ereĩneꞌen e. Eiminug yt naku i koꞌi ewetotiat yne pote ti ihapytig rakat ewy i ereĩneꞌen aru e. Ehapytig nakat ewy ereĩneꞌen hawyi waku etihep kuap taꞌyn ewy ok eha piat hu hit ewywuat iminug saꞌag hit koꞌi etihep kuap are yt pote yt aru e Iesui yityꞌok totiaria pe."

6 Miꞌi hawyi toꞌe i — Uimohey haria woro­hoꞌo­nãpin neran mesup ahewa­nĩ­kaptia ete e. Tukupteꞌen mesu­wa­rote miitꞌin Tupana ehay ete haiwot kahato rakaria e. Waku aiweꞌeg wo o miꞌiria pupi katu­pono aikotã awahuru koꞌi tiꞌatuꞌuka teran neꞌi aihũria ewy kahato miꞌiria tukupteꞌen e. Pywo ti rat mesup taꞌyn Tupana wanĩ­kaptia koꞌi aiꞌauka teran katu­pono Tupana ehay moherep haria aito pote e. Taꞌi aikotã hamaut koꞌi tiꞌatuꞌakit reran neꞌi aimikoi. Miꞌi hap ewywuat kahato Tupana wanĩ­kaptia aiꞌakit reran neꞌi e. Waku wahenoi wuatꞌi miitꞌin me Tupana ehay wakuat no are wen maꞌato waku aiweꞌeg kahato wo o wahenoi miꞌiria pe turan katu­pono ahewa­nĩ­kaptia miꞌiria tukupteꞌen aikotã awahuru ewywuaria tukupteꞌen aihũria u haria ewy ahewa­nĩ­kaptia tukupteꞌen aipyꞌa­setpe e. Aikotã hamaut aikope hap ewywuaria ahewa­nĩ­kaptia tukupteꞌen aipyꞌa­setpe e. Miꞌi pote waku aiweꞌeg kahato wo o wahenoi miꞌiria pe haype are aikotã yt naku i watiꞌa­tupoi awahu­ruria Tupana mõtypot yat miꞌu wakuat ewywuat yt naku i hap ewy e. Taꞌi awahu­ruria teꞌerenuk aimiium ete hawyi teꞌeru­we­morem ahowawi ahekatuꞌu hamo awahu­ruria e. Waku aiweꞌeg kahato hap wywo wahenoi turan aiꞌauka teran ahewa­nĩ­kaptia e. Yt naku i ahewahi ikahu rakat wati­mo­herep hamaut uato koꞌi haiwot rakaria gaꞌapy piaria pe katu­pono teꞌeraꞌa­kasa hawyi taꞌatuꞌakit akit neꞌi hawyi yt kat hamo i raꞌyn topyhuꞌat saꞌawyꞌi ahewahi ikahu rakat. Miꞌi hawyi ahowawi aiꞌakit hamo tõꞌẽ haiwot rakaria e. Miꞌi hap ewy kahato waku aiweꞌeg kahato wo o wahenoi Tupana ehay ahewa­nĩ­kaptia pe e Iesui yityꞌok totiaria pe iꞌewyte ahepe.

"

7 Miꞌi hawyi poꞌog tohenoi — Uiwy ok koꞌi uheinytꞌin koꞌi karãpe wahẽtup kahato Tupana kape aimi­kyꞌesat koꞌi miꞌi hawyi tutum ahepe yne yne aimiẽtup koꞌi maꞌato tomi­kyꞌesat ewy e. Miꞌi tupono waku watikat kahato aikope aikope toĩneꞌen imiium aimiẽtup koꞌi e. Watikat kahato aimiẽtup Tupana piat koꞌi pote ti aru watiꞌa­tu­puẽti Tupana mipoꞌoro koꞌi e. watikat aimiẽtup koꞌi pote ti aru wati­puẽti imipoꞌoro koꞌi e. Maꞌato yt wati­puẽti i pote waku wahẽtup — Tupana watoꞌe taꞌatu­pyhyp kahato urumiẽtup ewawiat hap emipoꞌoro waku watoꞌe. Ehoꞌoꞌokenhypꞌok to muꞌap hawyi waku mesuwe toĩneꞌen waku watoꞌe Tupana pe. Miꞌi pote ti tohoꞌoꞌokenhypꞌok hawyi wati­puẽti aru aimiẽtup Tupana piat ok tã e."

8 Pywo pe ti hẽtup kahato haria wo watu­kupteꞌen pote Tupana miium poreraꞌat haria wato­pyhuꞌat aru e. Iꞌewyte Tupana miium kat kahato haria aito pote wuatꞌi imiium puẽti haria wato­pyhuꞌat mesuwe e. Iꞌewyte — Ereꞌokenhypꞌok to Tupana e haria aito pote muꞌap puẽti haria wato­pyhuꞌat e Iesui itotiaria pe iꞌewyte ahepe."

9 Uhemiitꞌin karãpe aimẽpyt hẽtup ahepe uꞌi pote watum uꞌi tope e. Yt watum i aimẽpyt pe yi kyt neꞌi — Atikyꞌesat kahato uꞌi mamai papai e pote watum naꞌyn ahaꞌyru ahakiꞌyt uꞌi e."

10 Iꞌewyte — Papai mamai atikyꞌesat pira puꞌi epo piat e pote meremo watimõꞌẽ e. Yt uwe i moi neꞌi hum tosaꞌyru tosakiꞌyt pe hesyꞌat pote e."

11 Mesu­wa­rotiat miitꞌin ti yt naku i nug haria wo tukupteꞌen wen maꞌato ti taꞌatukuap wyti taꞌatu­mẽpytꞌin miat wakuap ium hamuat e. Aiꞌywot atipy piat ti poꞌog poꞌog wakuat wuatꞌi mesu­wa­rotiat miitꞌin kai e. Miꞌi tupono miitꞌin miẽtup wakuat tutum kuap kahato ti e. Wakuat aimiẽtup tepiat koꞌi Aiꞌywot Wakuat Atipy piat tiꞌatuium kahato ahape e Iesui yityꞌok totiaria pe iꞌewyte ahepe.

"

12 Saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep haria piat ainãpin hap iꞌewyte ahaꞌaseꞌi Musei ainãpin hap wẽtup uhehay pe yn teke are e — Aikotã wati­kyꞌesat iraniaꞌin minug wakuap ahepe miꞌi hap ewy waku watunug iꞌatuepe e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

"

13 Pyno ti waku ti etikat kahato mekewat muꞌap ypy kurin kat atipy kapiat are katu­pono mekewat aria kapiat muꞌap ypy wyti heremo yne e Iesui. Taꞌi mekewat aria kapiat muꞌap tote ti miitꞌin yne ikohye­wyry kahato pote mekewat muꞌap ihot kahato e."

14 Maꞌato mekewat atipy kapiat muꞌap ypy ti yt heremo i e. Eweikat kahato pote yn eweipuẽti are katu­pono mekewat muꞌap kurin kat upi ti niatpo kahato ehewyry e. Maꞌato mekewat upiat eipe pote ti putꞌokꞌeweiꞌe wuatꞌi eꞌat piat eheĩneꞌen hap tote e. Katu­pono mekewat muꞌap yt hot i kahato pote ti yt typyꞌi hin i miit hewyry e Iesui yityꞌok totiaria pe ahepe.

"

15 Miꞌi hawyi toꞌe Iesui itotiaria pe — Uimi­muꞌeria e eweꞌeg wo o mekewat Tupana ehay moherep yt pywuat piat i haria wywo e. — Uruimohey kahato Tupana iꞌatuꞌe pytkai yt Tupana ehay ewy i taꞌatu­mo­herep — Uruto ti Tupana hũria eiꞌewywuat iꞌatuꞌe pytkai eiweꞌeg wo o iꞌatuehay pupi yt uiat ewywuat i pupi e. Taꞌi eimaꞌat reran haype uimohey ehepiat hap moma teran haype i aikotã awahuru tuꞌu teran aihũria hap ewywuaria ti miꞌiria tukupteꞌen eipyꞌa­setpe eimuꞌe hamo e."

16 Iꞌatu­minug saꞌag ete ti aru miꞌiria eweikuap e. Aikotã mekewat ahiag ẽpo yt hum i ti he rakat ahepe miꞌu hap ewy miꞌiria tukupteꞌen e. Iꞌewyte yt karãpe i wati­puẽti mekewat hu ẽpo ete he rakat ywa ewy e."

17 Pyno karãpeĩ aimikoi upiꞌa iꞌatue­hãite kahato hawyi meiũran iꞌatusat kahato hawyi hewo raꞌyn iꞌywa he kahato rakaria e. Maꞌato yt wenug i hat aimikoi haat saꞌag kahato yt he i iꞌywa hap ewy e. Miꞌi hap ewy kahato Tupana ehay wẽtup aimuꞌe haria tukupteꞌen e."

18 Maꞌato mekewat wenug kahato haat wyti yt karãmuo i haat saꞌag nakat neꞌi e. Haat kahato yn topyhuꞌat e. Maꞌato yt ihãite i rakaria ywa ti yt miꞌu wo hin i raꞌyn topyhuꞌat. Miꞌi ti yt watuꞌu kuap i raꞌyn iꞌywa haat saꞌag nakat neꞌi e."

19 Pyno miꞌi meiũran — Yt kat hamo i raꞌyn meiẽwat iꞌywa yt hẽꞌẽ kahato i rakat meiẽpe watoꞌe. Pyno waku aheꞌaria wo raꞌyn miꞌi yp yt aipoi i pote watoꞌe hawyi watiꞌy­pytek yt naku i rakat e."

20 Taꞌi watikuap kahato ti mikoi ypia iꞌywa he hap upi sio wakuat ypia sio yt naku i rakat ypia hap watikuap kahato aito e. Miꞌi hap ewy kahato te ti watikuap pywo piat Tupana ehay enoi haria sio aimaꞌat haria taꞌatu­minug wakuap upi sio taꞌatu­minug yt naku i hap upi watiꞌa­tukuap miꞌiria e.

"

21 Katu­pono ti iꞌatu kahato miitꞌin uhehay suꞌat kahato haria — Uikaꞌiwat kahato En Uikaꞌiwat kahato En iꞌatuꞌe uhepiat haria maꞌato yt pywo piat haria i mio tã iꞌatuꞌe ehepe aru ehekat kyꞌewi eimaꞌat haype e. Pywo ti miꞌiria yt karãpe hin i teꞌeru­wehytꞌok aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no hap tote aru are katu­pono ti itote Uiꞌywot mikyꞌesat nug haria yn wyti teꞌeru­wehytꞌok e."

22 Taꞌi mekewat wehytꞌok hap eꞌat pe ti aru typyꞌi itote — Ihotꞌok Uikaꞌiwat waku kahato En iꞌatuꞌe. Uikaꞌiwat kahato En iꞌatuꞌe haria itote tukupteꞌen maꞌato yt uimikuap koꞌi i yt Uiꞌywot mikyꞌesat nug haria pytkai mio tã iꞌatuꞌe — Taꞌi uruto ti eset moherep kahato miitꞌin miat haria ti iꞌatuꞌe. Miitꞌin muꞌe kahato haria urutu­kupteꞌen itote iꞌatuꞌe ti aru wehytꞌok hap eꞌat pe. — Urukaꞌiwat eset no ti mãꞌãu saꞌag koꞌi uruꞌatu­sopo kahato miitꞌin pywiat haria ti uruto iꞌatuꞌe ti aru wy. Taꞌi iꞌewyte karania wo i wyti urutunug wakuap yt uwe misepap ewywuat i wuatꞌi ehamo miitꞌin mowa­nẽtup kahato hamo itote urutu­kupteꞌen turan iꞌatuꞌe ti aru wy uhepe. Miꞌi tupono ti waku Urukaꞌiwat urutu­wehytꞌok atipy pe iꞌatuꞌe aru. Waku ahewaku hap upi wato­pyhuꞌat atipy pe aikope Tupana toĩneꞌen Wuatꞌi Akag wo hap tote iꞌatuꞌe ti aru uhepe at. Uruto waku pote waku watu­wehytꞌok atipy pe iꞌatuꞌe aru uhepe e."

23 Maꞌato ti aru miꞌiria pe areꞌe — U pãi uhyt mana yt karãpe hin i ti woro­hoꞌokuap eipe areꞌe ti aru iꞌatuepe. Eweiwat ro meiũpepyi pya uiꞌyaty­pepyi are ti aru miꞌiria pe katu­pono yt nakuat i nug haria ti eipe are ti aru yt uikuap i sese haria pe e Iesui irane mekewat wehytꞌok eꞌat hap etiat.

"

24 Uiwyriaꞌin pywo ti rat uwe uwe ikuap uiꞌe hap hawyi topyhuꞌat uiꞌe hap nug hat miꞌi Tupana mimoweꞌeg kahato rakano topyhuꞌat e Iesui. Pywo ti rat uwe uwe uhehay nug hat miꞌi hat topyhuꞌat aru aikotã iweꞌeg kahato getap nug kuap kahato hat ewy wyti aru toĩneꞌen aikotã — Are pãi are an pyno sig waku atunug uiꞌyat meiũpe yi heg kahato tote e hat ewy toĩneꞌen aikotã — Yt naku i yẽpeke areꞌyatnug ywykuꞌi pe e hat ewy toĩneꞌen e."

25 Taꞌi toĩneꞌen wy yẽpeke weꞌyatnug haria ywykuꞌi upiaria maꞌato karãpe putꞌokꞌe iꞌaman ipopit kahato hawyi ti aru ywytu uato at kaꞌap hawyi ihy wato meremo hawyi yẽpekiat yi kyt rotiat weꞌyatnug hat yat pe teke raꞌyn yꞌy yẽpekiat getap we e. Miꞌi turan wasere wato i raꞌyn hawyi yꞌy ihyeput haty wo raꞌyn hawyi meremo meiẽwat getap toihep. Miꞌi hawyi yt kat i raꞌyn topyhuꞌat itotiat e. Maꞌato mekewat yi heg notiat weꞌyatnug hat yat yt toihep hin i e katu­pono mekewat yi nu ewy iheg kahato rakat rotiat iꞌyat pote e katu­pono tuwa­nẽtup mo kahato tutunug getap pote e. Miꞌi hat ewy ti teꞌero­pyhuꞌat uhepiat taꞌatu­nãpin hap nug haria e."

26 Maꞌato uwe uwe uhehay taꞌatukuap hawyi — Taꞌi yt atunug neran hin i uito pãi an e haria ti aru tukupteꞌen yt weꞌeg haria wo i e. Aikotã yt tuweꞌeg wo hin i tuweꞌyatnug yi kyt pe hat ewy. — Waku raꞌyn uiꞌyat atunug yẽpeke e hat ewy yi og notiat e hat ewy e."

27 Aikotã iꞌaman kahato hawyi ihy wato meremo raꞌyn yꞌy hawyi teke raꞌyn iꞌyat pe toineꞌen yꞌy ẽpe ete pote. Miꞌi pote meremo yꞌy tipugha kahato mekewat yat hawyi wasere teke kahato iꞌyat pe hawyi toiꞌypyhep iꞌyat e. Taꞌat raꞌyn hawyi iꞌaporokꞌe raꞌyn hawyi yt ikahu hin i raꞌyn iꞌyat e. Miꞌi hap ewy ti yt uimohey i haria teꞌero­pyhuꞌat uhepiat taꞌatu­nãpin hap yt nug i haria e Iesui miitꞌin sem me yityꞌok totiaria pe."

28 Mio tã e pote itotiaria teꞌeru­wa­nẽtup kahato hawyi teꞌeroꞌe toꞌope — Taꞌi yt uwe i poꞌog meiẽwat Miit kawiat ainãpin kuap kahato hat iꞌatuꞌe Iesui piat pe katu­pono yt iraniaꞌin Tupana ehay wani wani e haria piat yt aimuꞌe hap yt ewy hin i tig Miꞌi Miit aimuꞌe iꞌatuꞌe katu­pono iraniaꞌin ti aimuꞌe kat iꞌatuꞌe kat iꞌatuꞌe iraniaꞌin aimuꞌe hap ewy yn aimuꞌe iꞌatuꞌe."

29 Maꞌato Iesui ti tuweupi raꞌyn aimuꞌe Morekuat Koro ewy iꞌatuꞌe. Pywo ti rat Iesui aimuꞌe aikotã Tupana wẽ ewy ihay iꞌatuꞌe toꞌope yityꞌok totiaria Iesui mienoi kuap haria.

"

8

1 Miꞌi hawyi Iesui ipotꞌapyk i raꞌyn yityꞌok totepyi topot­muꞌeria sem wywo."

2 Miꞌi turan wẽtup ok Iesui owa kape tut hepihi pihi rakat. Miꞌi ti tuwe­pỹꞌã­tutuk Iesui mõtypot hamo toꞌe hamo — Uhyt atikyꞌesat kahato uimoe­hãite epiat hap e Iesui pe."

3 Miꞌi hawyi tuwe­ponug hepihi pihi rakat piit ete hawyi — Taꞌi atikyꞌesat kahato ehãite hap e. Pyno woro­moe­hãite raꞌyn mehĩ e hawyi meremo hepihi pihi tuwetyk yne raꞌyn tokãꞌã meremo raꞌyn.

"

4 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tomi­moe­hãite pe — Ereto ro paꞌi koꞌi kape hawyi etimo­herep to iꞌatuepe emoehãite epihi pihi mokãꞌã hap e. Yt ehenoi henoi teiꞌo muꞌap upiaria pe emoehãite hap uhepiat maꞌato ereto hãpyk o paꞌi koꞌi kape hawyi — Pywo iꞌatuꞌe hawyi waku etum ehũ iꞌatumiꞌu wo are aikotã saꞌawyꞌi ahaꞌaseꞌi Musei aimuꞌe hap ewy e. Miꞌi hap kaipyi ti aru yne itotiaria ikuap pywuat uhepiat emoehãite hap e.

"

5 Miꞌi hawyi Iesui teke tawa Kawanaꞌũ me i raꞌyn."

6 Miꞌi turan putꞌokꞌe surara akag sese tapyꞌyia Humanu ywania. Miꞌi hawyi toꞌe Iesui pe — Uipo­wyro o uhyt e katu­pono uhemiit sese iꞌahu kahato toĩneꞌen e. Mio raꞌyn topyhuꞌat kahato teꞌyni pe uiꞌyat pe e. Yt naku i sakpo tuete Mehĩ e. Uhemiit uiwy hoꞌopot kahato Uhyt e. Taꞌi yt tuwe­mokup kuap i raꞌyn Uhyt e. Miꞌi pote ti imoehãite hap atikyꞌesat kahato ekaipyi Mehĩ e."

7 Miꞌi hawyi — Pyno areto eupi hawyi atimoe­hãite emiit itote e Iesui surara akag me. Miꞌi hawyi surara akag toꞌe Iesui pe"

8 — Yt naku i ereto uiꞌyat kape Uhyt kat pote uiat uhewaku hap yt putꞌokꞌe i uiꞌyat piat ereke hamo Uhyt e. Waku poꞌog meiũpepyi yn etimoe­hãite uhemiit ehay wo e."

9 Katu­pono uito areĩneꞌen suraraꞌin sem poꞌoro hat e. Taꞌi uiat uhemiit sem kahato tukupteꞌen e. Taꞌi iꞌewyte uiꞌakag koꞌi tukupteꞌen more­kuaria koꞌi e. Atunug kuap kahato iꞌatu­mi­kyꞌesat wy e. Iꞌewyte atipoꞌoro kuap kahato mesu­wa­ro­tiaria uhemiitꞌin sem e. Taꞌi suraraꞌin me areꞌe — Eweiwat ro kuepuo are pote meremo tuwat kuepuo uiꞌe hap ewy e. Iꞌewyte iraniaꞌin me areꞌe pote — Eweĩꞌẽ ro meikowo uhowawi are pote meremo tõꞌẽ uhowawi uhepiat taꞌatu­poꞌoro hap ok tã e. Iꞌewyte ti uhemiitꞌin sese uiꞌyat piat pe are pote — Etunug no miꞌi tã uiꞌe pote taꞌatunug naꞌyn meremo uhepiat topoꞌoro hap ok tã e. Miꞌi hap ewy En meiũpepyi ehay wo — Ehãite ro ere uiꞌyat piat uhemiit iꞌahu kahato rakat pe pote taren meremo ihãite raꞌyn itote eꞌe hap ewy ehay poꞌoro hap ok tã e mekewat Humanu ywania esurara akag Iesui pe."

10 Miꞌi toꞌe hawyi Iesui tikuap surara akag koro ehay hawyi tuwa­nẽtup kahato ihay kape hawyi toikuap kahato tomohey hap e. Miꞌi hawyi tuwe­morem hawyi toꞌe toupiaria pe — Uhytꞌiꞌin manaꞌin e aito ti Iuteuria aito maꞌato mesuwat meiũwat surara akag wẽtup ywania toĩneꞌen e. Eiperia uimohey maꞌato mesuwat Humanu ywania poꞌog poꞌog ti uimohey hat toĩneꞌen aiꞌywania Isareu ywania kai e. Miꞌi ti yt aiꞌywania hin i wen e Humanu ywania ti miꞌi wen maꞌato miꞌi pytkai ti poꞌog uimohey aiꞌywania kai e."

11 Miꞌi pote eiweꞌeg wo o uiꞌywania uimohey hap wywo are katu­pono yt uimohey i ehepiat pote meiũran ti aru iraniaꞌin ywania mimohey kahato wo arepyhuꞌat mesuwe e. Pywo pe ti rat meiũran aru karãpe Tupana toĩneꞌen Wuatꞌi Porekuat no miꞌi hap kape tõꞌẽ tõꞌẽ kahato iraniaꞌin ywania aikope pyi aikope pyi e. Miꞌi hawyi ti aru miꞌiria teꞌeraꞌapyk aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat eypa­rakai kawiano aikope ienuk hap tote e. Aikope ahaꞌaseꞌi koro Aparãu apyk hap kawiano aikope ahaꞌaseꞌi pot Isaki apyk hap kawiano aikope aiꞌywania 12 ywania ahaꞌaseꞌi Iako apyk hap kawiano raꞌyn teꞌeraꞌapyk wẽtup ywania uimohey rakaria e. Taꞌi eiweꞌeg wo o katu­pono uiꞌywania eipe pytkai yt uimohey haria i kahato eipe pote e."

12 Miꞌi pote eweꞌeg wo o uiꞌywania e katu­pono yt uimohey i haria wo eweikupteꞌen Tupana mipun koꞌi ewywuaria eweikupteꞌen aru aikope iꞌypyryp sese hap tote aikope kakꞌeweiꞌe kakꞌeweiꞌe hap tote aikope kyryꞌet kyryꞌetꞌeweiꞌe haty pono hap tote eipugha eipe uimohey sese hap pun haria eipe hawyi e. Maꞌato meiũwat surara ywania ewywuaria tukupteꞌen kahato aru atipy pe uimohey sese haria wo tukupteꞌen mote wẽtup ywania pytkai e. Miꞌi pote eweꞌeg wo o uiꞌywania e Iesui."

13 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i mekewat Humanu ywania surara akag me — Mehĩ e uimohey kahato hat en e. Pyno mio waku kahato eraꞌaipok i ro eꞌyat kape katu­pono emiit iꞌahu rakat ihãite i raꞌyn topyhuꞌat mio raꞌyn epiat uimohey hap ewy mehĩ e. Mio tã e hawyi toto surara akag toꞌyat kape hawyi toipuẽti itote temiit waku kahato raꞌyn ihãite kahato raꞌyn kat e Iesui yianmete tepiat hap ewy kahato raꞌyn temiit toipuẽti toꞌyat pe.

"

14 Irokirẽ Iesui toto topotmuꞌe Peteru yat kape. Itote Iesui tipuẽti Peteru sakitu iꞌahu kahato teꞌyni pe ipiit sakup kahato."

15 Miꞌi hawyi toto raꞌyn Peteru sakitu kape hawyi tuwe­ponug hakitu po ete hawyi meremo iꞌahu hap ipiit sakup hap tokosap taꞌyn. Miꞌi hawyi ipoĩꞌãm naꞌyn ipotpap taꞌyn iꞌatumiꞌu nug hap ete."

16 Mekewat ewãtym muo taꞌatue­ropoꞌok kahato iꞌahu rakaria ahiag ipiit piat rakaria Iesui kape. Miꞌi hawyi miꞌiria kaipyi toiꞌatu­sopo kahato raꞌyn ahiagnia wẽtup yn tehay wo iꞌewyte toiꞌatu­moe­hãite raꞌyn iꞌahu rakaria torania raꞌyn.

"

17 Miꞌi hawyi toiꞌatu­moe­hãite kahato itotiaria aikotã saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Isaia toꞌe hap ewy — Aiꞌahu hap ti aru toimoe­hãinte topiit ahyk hap mo e. Aipo kĩꞌã hap aipy kĩꞌã hap toimog yne yne raꞌyn e. Ahatyꞌi hatyꞌi hap totioto yne aru pya aikai e saꞌawyꞌi Isaia miwan 53.4 pe e hap ewy.

"

18 Miꞌi tã Iesui tiꞌatu­moe­hãite kahato pote tõꞌẽ tõꞌẽ kahato miitꞌin poꞌog poꞌog Iesui emig hamo. Miꞌi pote meremo toꞌe topot­muꞌeria pe — Toꞌiro meremo ihyemyiꞌa sakpo uheka­tu­wyria katu­pono uiꞌakit kuap neꞌi iꞌahu rakaria. Iꞌatu­moe­hãite hap taꞌatu­kyꞌesat kahato pote uhemig neran haria iꞌahu kahato rakaria sem uiꞌakit irane e."

19 Miꞌi hawyi meremo tuwehytꞌok yara piat turan putꞌokꞌe yẽpeke wẽtup ok miit Musei e hap miwan kuap kahato hat. Miꞌi hawyi tuwẽ­powat Iesui kape — Woꞌomuꞌe hat e uipap kahato eupi emiit no e. Areto teran aikopuo aikopuo ewyry hap upi e Iesui pe."

20 Maꞌato Iesui tiwesat — Pyno ereto teran uhupi pote waku maꞌato saꞌawyꞌi erewa­nẽtup kahato katu­pono yt kat hin i ti uiꞌyat mesu­wa­rotiat toĩneꞌen e. Ereto uhupi pote yt kat i i getap sese ewano ewyry hap tote pãi e. Taꞌi awahuru koꞌi ti teꞌeroket taꞌatukaꞌa puo iꞌewyte weitaria teꞌeroket taꞌatusok pe maꞌato uiat yt kat i uiꞌyat uiket hap sese pãi e. Miitꞌin Eykeꞌet Uito wen maꞌato yt iꞌyat rakat ewy i areĩneꞌen mesuwe uhewyry miitꞌin muꞌe hamo turan e Iesui — Areĩneꞌen neran emiit no e hat pe."

21 Miꞌi turan wẽtup ok ipotmuꞌe toꞌe Iesui pe — Pywo ti rat areto teran eupi Uikaꞌiwat e maꞌato uiꞌywot yatype te areĩneꞌen neran. Uiꞌywot ikuꞌuro hawyi isyp hawyi areto teran eupi e Iesui pe."

22 Maꞌato Iesui tiwesat — Toꞌiro uhupi uipotmuꞌe wo e katu­pono tukupteꞌen nat yt Tupana yt mohey i haria itote eꞌywot syp hanuaria uhyt e. Ereto uhupi e Iesui tope.

"

23 Miꞌi hawyi ipotmuꞌeria teꞌeru­wehytꞌok taꞌyn yara pe Iesui upi hawyi tuwat raꞌyn ihyemyiꞌa wato sakpo."

24 Tuwat turan wasere wato tut. Miꞌi hawyi ihywẽꞌokmoĩ okmoĩ watoꞌin kahato hap yara pe teke teke kahato maꞌato miꞌi pytkai Iesui toket neꞌi yara pe."

25 Miꞌi pote ipotmuꞌeria tokokaꞌat ihymut hamo — Uhyt wataꞌapyꞌat hamuat raꞌyn Uhyt iꞌatuꞌe haty wo. Erehymut ro urueha­kyeraꞌat ro En iꞌatuꞌe haty wo katu­pono watopap hamuat Uhyt iꞌatuꞌe."

26 Miꞌi hawyi Iesui tuwe­hymut hawyi — Kat poteĩ eweikenꞌẽ e Iesui. Yt uimohey i te apo eipe e. Mio tã e hawyi ipoĩꞌãm naꞌyn hawyi toꞌe haty wo ywytu uato pe — Wãi ne epoꞌinik to yꞌy epoꞌinik to ywytu e hawyi meremo yꞌy ihy nik raꞌyn."

27 Miꞌi hawyi mehitꞌiꞌatuꞌe kahato Iesui minug kape ipotmuꞌeria. Miꞌi hawyi hemiitꞌin teꞌeru­wa­nẽtup kahato hawyi — Kat kawiat kahu meiũ Miit iꞌatuꞌe toꞌope Iesui piat. — Uweĩ meiũ Miit katu­ponoĩ ywytu yꞌy toimo­perupꞌi kuap kahato tomi­kyꞌesat ewy iꞌatuꞌe toꞌope.

"

28 Iesui timo­perupꞌi ywytu uato hawyi meremo putꞌokꞌiꞌatuꞌe mekewat ihyemyiꞌa koro sakpo mekewat tawa Karata e hap tote woꞌosyp hap wã tote. Tuwẽtem yara pyi hawyi miꞌi tote ahiag emiit tut Iesui ewa kape wẽtup ok towy wywo mekewat mũꞌẽ kaꞌa kaipyi tõꞌẽ ipyꞌahak kahato rakaria. Itotiaria tawa Karata piaria gupteꞌen haria teꞌerokenꞌẽ kahato meimuẽ wuat ahiagnia pupi hewyry rakaria pupi. Miꞌi pote yt karãpe i tuwat mekewat woꞌosyp hap kapiat muꞌap upi."

29 Maꞌato Iesui putꞌokꞌe itote hawyi meimuẽwat ahiagnia koꞌi teꞌerokenꞌẽ kahato Iesui pupi. Miꞌi haype toꞌokakꞌi kahato haype taꞌatuemiit wẽ pyi kakꞌiꞌatuꞌe — Kat hamo eriot uruewawi Tupana Saꞌyru iꞌatuꞌe. Yt putꞌokꞌe i te ti uruepiat hoꞌopot hamuat uruꞌapiheg hap eꞌat yt putꞌokꞌe i te iꞌatuꞌe meiẽwat miit wẽ pyi."

30 Iꞌewyte itote tukupteꞌen hamaut asuwai koꞌi sem teꞌerenuk hap tote."

31 Miꞌi pote miꞌi koꞌi ahiagnia hẽtup kahato Iesui pe — Yt naku i iꞌatuꞌe uruhep taꞌyn ti meiũwat miit pyi miꞌi pote ti urutu­wehytꞌok teran meimuẽwat hamaut asuwai koꞌi pe raꞌyn iꞌatuꞌe."

32 Miꞌi pote Iesui toꞌe — Eweiwat ro pyno meremo e pote meremo tuwenõꞌẽ hawyi tuwehytꞌok hamaut asuwai koꞌi pe. Miꞌi pote hamaut asuwai koꞌi iꞌatuesoꞌok kahato raꞌyn ahiagnia wehytꞌok hawyi. Miꞌi pote hewo hewo ihyemyiꞌa wato pe yityꞌok pyi hawyi ikohyeputꞌi ikohyeputꞌi hawyi teꞌereã­py­hyka ãpy­hyka yꞌy pe hawyi topap yne hamaut asuwai koꞌi mekewat ihyemyiꞌa koro yꞌy wato pe."

33 Miꞌi pote hamaut asuwai apykok haria ikohyeput raꞌyn tawa kape taꞌatu­henoi yne miꞌi tã hap koꞌi tawa piaria pe aikotã Iesui tiꞌatu­sopo yne ahiagnia hap koꞌi taꞌatu­henoi. Aikotã ahiagnia tiꞌatu­moma raꞌyn hamaut asuwai koꞌi yne hap taꞌatu­henoi kahato yne tawa piaria pe."

34 Miꞌi hawyi itotiaria tuwat raꞌyn teꞌerahaꞌat hamo. Miꞌi hawyi miꞌiria teꞌeroꞌe haty wo Iesui pe — Mehĩ ereto ro meiũpepyi wẽtup tawa kape Uhyt Mimi taꞌatu­hẽtup haty wo teꞌerokenꞌẽ haype. Yt taꞌatu­kyꞌesat i Iesui pote toto raꞌyn itote pyi are uito Mateu mesuwe uimiwan me.

"

9

1 Yi Karata piaria yt ikyꞌesat i Iesui taꞌatue­tawa piat pote teke i raꞌyn yara pe hawyi taꞌaipok i raꞌyn temiitꞌin nywo taꞌatueꞌyara puo taꞌatu­sai­pepe ihyemyiꞌa koro sakpo i raꞌyn taꞌatue­tawa pakup Kawanaꞌũ kape i raꞌyn teꞌeraꞌaipok."

2 Putꞌokꞌiꞌatuꞌe taꞌatue­tawa pe hawyi itotiaria tuerut Iesui kape wẽtup ok miit ipiit iheg nakat yni pe. Miꞌi hawyi toikuap taꞌyn topiat tomohey haria hap hawyi toꞌe ipyꞌa heg nakat pe — Eremo­wepit ro uhaꞌyru katu­pono mesup ti atimo­hãpyk yne raꞌyn ti emiꞌaparap koꞌi Tupana piat e. Mio wyti waure wo toĩneꞌen naꞌyn eminug saꞌag koꞌi yne hap kai e. Atiꞌatu­mo­weityk yne raꞌyn eminug saꞌag koꞌi wyti e Iesui ipiit heg nakat pe."

3 Miꞌi toꞌe Iesui turan ti tukupteꞌen wy itote Musei woꞌonãpin hap kaipywiat woꞌomuꞌe haria. Yt naku i kahato Iesui toꞌe miꞌi tã — Atiꞌatu­mo­weityk eminug saꞌag koꞌi e hap ewy iꞌatuꞌe yt naku i mio tã watoꞌe iꞌatuꞌe katu­pono watikuap taꞌyn Tupana yn ni aheha­kyeraꞌat kuap watunug yt naku i hawyi iꞌatuꞌe. Miꞌi pote yt naku i Miꞌi Miit meketã e hap e hamo iꞌatuꞌe teꞌeru­wa­nẽtup hawe."

4 Maꞌato mio tã iꞌatu­wa­nẽtup hap meremo Iesui tikuap taꞌyn towa­nẽtup hap kaipyi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Koitywy atimo­weityk yne emiꞌaparap Tupana piat areꞌe iꞌahu rakat pe pote eiwa­nẽtup saꞌag apo uhowawi uhytꞌiꞌin e. — Yt uwe i mio tã e hap inug kuap eweiꞌe eiwa­nẽtup hawe. — Tupana yn ni mio tã e hap inug kuap eweiꞌe ti. — Yt naku i mio tã ereꞌe pãi eweiꞌe ti uhete eiwa­nẽtup hawe e."

5 Emiꞌaparap atimo­weityk areꞌe tope pote — Yt naku i En eweiꞌe uhepe eipyꞌa pe maꞌato uhesaika kahato miitꞌin minug saꞌag moma hamo e."

6 Taꞌi Miitꞌin Eykeꞌet kahato areĩneꞌen are wen maꞌato yt uimohey hin i te eipe e. Taꞌi Tupana tum yne raꞌyn tesaika hap wuatꞌi miitꞌin minug saꞌag mohãpyk hamo e. Atikyꞌesat kahato eweikuap uhesaika hap miitꞌin ehakyeraꞌat hap e. Miꞌi hap moherep hamo areꞌe yt hewyry kuap i rakat pe ipiit heg nakat pe — Epoĩꞌãm no uiwy hawyi meremo etiꞌokpoi ro eꞌyni hawyi ewyry ro eꞌyat kape uiꞌe hap ewy e Iesui yt hewyry kuap hin i rakat pe tesaika hap wuatꞌi miitꞌin minug saꞌag moma hap moherep hamo."

7 Miꞌi toꞌe hawyi meremo ipy kĩꞌã rakat ipiit kĩꞌã rakat ihãite raꞌyn hawyi meremo ipoĩꞌãm hawyi toto raꞌyn toꞌyat kape wuatꞌi ehamo Iesui e hap ewy."

8 Miꞌi pote itotiaria teꞌerahaꞌat kahato hawyi iꞌatu­wepit kahato raꞌyn — Urutu­wehum kahato ewawi Tupana iꞌatuꞌe itotiaria. Waku kahato En Tupana katu­pono mesup taꞌyn uruehamo etum naꞌyn esaika hap ewywuat meiũwat Miit Iesui pe iꞌatuꞌe iraniaꞌin itotiaria.

"

9 Miꞌi hawyi ti Iesui toto raꞌyn tetawa pakup Kawanaꞌũ pyi. Miꞌi hawyi muꞌap upi tehaꞌat uhowawi. Uito ti Mateu apyk pe saꞌawyꞌi areĩneꞌen itote tawa Kawanaꞌũ kapiat muꞌap pyꞌasetpe mekewat pyhyp hamuat suraraꞌin wywo morekuat piat haꞌup sat wuatꞌi miitꞌin muꞌap saꞌup sat hanuat areĩneꞌen itote. Miꞌi hawyi Iesui putꞌokꞌe itote. Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat kahato uhowawi hawyi toꞌe uhepe — Mateu e atikyꞌesat kahato en uhemiit no e. Ereto ro uhupi mehĩ uhemiit no e uhepe. Mio tã toꞌe uhepe hawyi meremo uipoĩꞌãm naꞌyn hawyi areto raꞌyn hupi."

10 Miꞌi hawyi ti atioto raꞌyn Iesui uiꞌyat tote kape imoenuk uiꞌyat piat hamo. Miꞌi hap ti typyꞌi kahato yt naku i rakaria wuatꞌi puꞌap pyhyp haria uiwyriaꞌin tõꞌẽ tõꞌẽ kahato uiꞌyat kape teꞌerenuk hamo uimi­kaykay koꞌi. Miꞌiria ti teꞌerenuk itote Iesui wywo iꞌewyte Iesui potmuꞌeria wywo toꞌotokpe tokpe yt naku i rakaria wywo uruwywo."

11 Miꞌi hawyi aiꞌywania eko nug yne haria teꞌerahaꞌat kahato Iesui kape hawyi teꞌeroꞌe toꞌope — Yt kan hamo i Miꞌi Miit Iesui katu­pono tenuk kahato yt naku i rakaria wywo yt aheko etiat mienoi yt ewywuat i iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe Iesui emiitꞌin me — Kat pote som yt nakuaria i wywo emuꞌe hat Iesui tenuk kahato yt aheko ewy i iꞌatuꞌe."

12 Maꞌato apoꞌiꞌatuꞌe temiitꞌin miat hap Iesui tikuap hawyi toiꞌatu­wesat — Pyno eweikuap teran apo kat pote arenuk teran yt nakuaria i pyꞌasetpe yt eweimuꞌe hap yt ewy i e. Pyno ahenoi ehepe. Taꞌi aikotã mohag nug haria iꞌahu rakaria pyꞌasetpe toĩneꞌen iꞌatu­moe­hãite hamo miꞌi hap ewy kahato areĩneꞌen yt naku i nug haria pyꞌasetpe Tupana moherep iꞌatuepiat hamuat e."

13 Woꞌomuꞌe haria e eweikuap kahato yne aheko hit Iuteu ywania wãiꞌe hap koꞌi maꞌato Tupana e hap koro sese koꞌi waku eweimuꞌe ro e. Waku eweimuꞌe Tupana ehay moherep haria saꞌawyꞌi­wuaria miwan ete aikotã Tupana toꞌe hap sese — Pywo ti rat yt atimorem kuap i eipe uhowawi — Uito poꞌog waku torania kai e haria eweiꞌe pote e Tupana saꞌawyꞌi ehepiat e Iesui. — Yt atimo­hãpyk kuap i — Waku kahato raꞌyn uito e haria e Tupana saꞌawyꞌi ehepiat e. Miꞌiria yt atikaykay kuap i uhemiit no e Tupana. Maꞌato iraniaꞌin — Tupana piat atiꞌaparap kahato uito e haria paaꞌe haria atiꞌatu­kaykay kuap kahato uhowawi iꞌatue­ha­kyeraꞌat hamo e Tupana saꞌawyꞌi miwan me yt naku i nug haria etiat e Iesui — Uruto poꞌog e haria pe. Miꞌi hawyi toꞌe i iꞌatuepe — Pyno waku eiwemuꞌe iꞌewyte mekewat Tupana e hap saꞌawyꞌiwuat — Atiꞌatue­ha­kyeraꞌat kuap uhepiat — Urueha­kyeraꞌat ro e haria paaꞌe haria e. Maꞌato iraniaꞌin — Tupana mieha­kyeraꞌat yn uruto urutu­kupteꞌen e haria yt atiꞌatue­ha­kyeraꞌat kuap i e Tupana saꞌawyꞌi e. — Uruto waku sese nug kahato e haria uruto poꞌog e haria yt atiꞌatue­ha­kyeraꞌat kuap i e Tupana saꞌawyꞌi miwan me e. Miꞌi e hap Tupana wat kape waku eweiwa­nẽtup kahato e Iesui mekewat Iuteuria woꞌomuꞌe haria pe toꞌywania seko moherep haria pe uiꞌyat pe.

"

14 Iesui mio tã toꞌe turan putꞌokꞌiꞌatuꞌe Iesui kape mekewat woꞌosetꞌok hat Iuwãu potmuꞌeria koꞌi. Miꞌi hawyi apoꞌiꞌatuꞌe Iesui pe — Mehĩ iꞌatuꞌe iraniaꞌin woꞌomuꞌe haria aheko moherep haria teꞌere­we­mosyꞌat kahato Tupana mõtypot hamo iꞌatuꞌe. Iꞌewyte uruto Iuwãu potmuꞌeria miꞌiria ewy kahato urutu­we­mosyꞌat Tupana mõtypot hamo iꞌatuꞌe. Taꞌi urutu­we­mosyꞌat kahato uruto Tupana mõtypot hamo maꞌato ewat epotmuꞌeria yt teꞌere­we­mosyꞌat hin i uruto ewy iꞌatuꞌe. Kat pote miꞌi tã eupiaria iꞌatuꞌe Iesui pe."

15 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatu­wesat — Eweikuap kat pote pyno ahenoi ehepe. Pywo pe ti rat yt uwe i mesuwat yi tote tuwe­mosyꞌat woꞌomo­wepit ienuk koro hap eꞌat pe turan mekewat woꞌokyiꞌat hap eꞌat ienuk koro hap eꞌat pe yt uwe i tuwe­mosyꞌat teran i iꞌatu­mo­wepit hap eꞌat pote e. Miꞌi uiꞌe hap ewy kahato uhemiitꞌin tukupteꞌen mesup areĩneꞌen iꞌatu­pyꞌa­setpe pote e Iesui. Taꞌi iꞌatu­wepit kahato mesup katu­pono areĩneꞌen iꞌatu­pyꞌa­setpe aikotã uheharyꞌi kyiꞌat hap eꞌat piat ienuk koro hap nug hat ewy areĩneꞌen mesuwe iꞌatu­pyꞌa­setpe aikotã uhemiit mowepit kahato hat ewy areĩneꞌen mesup aikotã iwary rakat ewywuat e. Miꞌi pote teꞌerenuk kahato aikotã ienuk hap iwary pakup takat mõtypot hap ienuk hap ewy e. Miꞌi pote teꞌerenuk kahato at kaꞌap e. Iꞌatu­wepit kahato areĩneꞌen iꞌatu­pyꞌa­setpe pote mesuwe pote e. Maꞌato pywo ti rat meiũran ti aru uhewa­nĩ­kaptia uhereto saity ete pya uimi­mo­wepit koꞌi kai e. Uhereto hap eꞌat pe ti aru yt kat hin i taꞌatuꞌu teran aru uhemiit yt uwe i uito hawyi e. Taꞌi yt iꞌatu­wepit hin i aru mekewat eꞌat turan katu­pono iraniaꞌin yt uimohey haria i uiꞌauka aru e. Miꞌi hap eꞌat pe uhemiit sese teꞌere­mosyꞌat kahato uipot­muꞌeria e Iesui woꞌosetꞌok hat Iuwãu potmuꞌeria pe.

"

16 Miꞌi hawyi toꞌe Iesui — Uiꞌywania ahenoi teran ehepe aikotã uhehay pakup uheko pakup yt eheko potꞌi yt ewywuat hin i hap ete e. Iꞌewyte ti uhehay ipakup i yt aiꞌywania wãiꞌe hap ewy hin i e. Taꞌi uhehay pakup ti topyhuꞌat aikotã ahesokpe pakup turan hap ewy kahato uhehay pakup e. Uiꞌywania karãpe ahesokpe potꞌi hiotꞌe rakat miꞌi hawyi yt watomog neran i raꞌyn sokpe ipakup mo are katu­pono watomog ahesokpe potꞌi ahesokpe pakup wo pote miꞌi hawyi karãpe wati­koho aimimog hap tote hawyi tuweityk taꞌyn ahesokpe pakup mimog hawyi toihiot raꞌyn ahesokpe potꞌi e. Miꞌi hawyi ahesokpe potꞌi hiotꞌe iwato poꞌog naꞌyn saꞌawyꞌiwuat kai topyhuꞌat e. Yt naku i e. Miꞌi pote waku watomog ahesokpe potꞌi sokpe potꞌi kawiat wywo yn. Yt naku i watomog sokpe potꞌi sokpe pakupꞌi wo e. Miꞌi hap ewy kahato tig yt naku i watomog aheko potꞌi uheko pakupꞌi wo are katu­pono yt toꞌosat hin i uhehay pakupꞌi sehay potꞌi upi hap ewy kahato uiꞌywania e."

17 Iꞌewyte ti uhehay pakupꞌi topyhuꞌat kahato aikotã sapo hy pakup ewy yt nem hin i te turan e. Taꞌi ahetama pe ywa pakup hy ti waku watopag heiam iꞌape pakup we yn watopag katu­pono ti iꞌape pakup yn wyti iporok kuap hat iꞌape pakup pote e. Iꞌape pakup we watopag pote waku iꞌywa pakup hy watopag heiam me iporok kuap hamo e. Miꞌi hawyi meiũran mahy wo topyhuꞌat e. Miꞌi hap ewy watunug ahetama pe e. Yt naku i wen maꞌato watopag iꞌywa hy pakup mekewat heiam iꞌape potꞌi kawiat pe ipe teneg nakat kawiat pe are katu­pono yt putꞌokꞌe kuap i yt iporot kuap i pote e. Maꞌato watopag Uwa hy pakup Uwa hy eĩam teneg me pote yt naku i sese topyhuꞌat aru katu­pono mahy weꞌamut hawyi iꞌape teneg me hawyi iꞌape teneg iꞌapokꞌe e. Miꞌi pote iꞌapokꞌe kahato heiam teneg e. Miꞌi hawyi mekewat mahy Uwa hy wakuat yne yi tote tuwepun neꞌi e. Iꞌewyte heiam iꞌape teneg kawiat yt kan hamo i topyhuꞌat iꞌapokꞌe hawyi e. Yt kat pe kuap i raꞌyn waheiam nug iꞌapokꞌe hawyi e. Yt kat i ahesapo hy iꞌewyte ti yt kat i heiam e. Pywo ti rat miꞌi ewy kahato uhehay pakupꞌi topyhuꞌat e aikotã kat kat ywa hy ipakup takat ewywuat topyhuꞌat mesuwe e. Taꞌi uhehay pakupꞌi yt toĩneꞌen kuap i ahehay potꞌi puo e. Yt wato­mohey kuap i wẽtup sehay yt uiat ewywuat i e. Wato­mohey teran mote aiwepyi sehay potꞌi pote hawyi yt naku i topyhuꞌat aikotã ahesapo hy eiam teneg nakat pokꞌe hap ewywuat toĩneꞌen e. Uhehay pakupꞌi yt toꞌosat i ahehay potꞌi wywo e. Yt toꞌoꞌewy i pote yt naku i toꞌopuo tukupteꞌen e. Eweipag uhehay pakupꞌi woꞌomuꞌe haria sehay potꞌi puo pote meiũran yt naku i sese topyhuꞌat itote e. Maꞌato ehãꞌãg mote uhehay pakup sehay potꞌi puo wẽtup sehay nug hamo pote yt kat i sehay pywuat topyhuꞌat aru katu­pono uhehay pakup yt satꞌe i kahato wẽtup sehay wywo tuꞌuka kahato e. Waku uhehay pakup watopag heiam pakup we e. Yt pote tuꞌuka toꞌope hawyi sehay saꞌag ewywuat topyhuꞌat e Iesui sehay potꞌi moherep haria pe mekewat uiat uiꞌyat pe. Uito Mateu.

"

18 Mio tã e Iesui turan wẽtup ok Iuteuria akag putꞌokꞌe hawyi tuwe­pỹꞌã­tutuk Iesui mõtypot hamo hawyi toꞌe — Yt naku i uhete Mehĩ e. Mesup taꞌyn uhakiꞌyt sese uimikyꞌe kahato ikuꞌuro sese raꞌyn ipyhu tekꞌe raꞌyn Mehĩ e. Maꞌato ereto uhupi hawyi ereponug ipiit ete hawyi uhakiꞌyt tuwẽtem i raꞌyn guꞌuro pyi hap atikuap Uhyt e haty wo Iesui pe."

19 Miꞌi hawyi — Pyno areto e Iesui hawyi toto raꞌyn mekewat tuꞌisa upi uiꞌyat pyi. Miꞌi hawyi ipotmuꞌeria tuwat hupi wy. Iꞌewyte typyꞌi kahato muꞌap upiaria sehaꞌat reran howawiat hanuaria tuwat ahupi. Toĩneꞌen wy aipyꞌa­setpe wẽtup hary­poria."

20 Miꞌi hary­poria ti iꞌahu kahato. Huu wato kahato rakat toĩneꞌen. 12 anu raꞌyn tohoꞌopot at kaꞌap mekewat tosuu wato hap. Miꞌi hawyi toto Iesui upi tehãite Iesui esokpe mig hamo toto hap toikyꞌesat."

21 — Are an e atemig Iesui esokpe uipo wo miꞌi hawyi waku i mono uhete e hary­poria tuwepe. Uimoe­hãite hap topyhuꞌat i raꞌyn mono e huu wato rakat tuwa­nẽtup hawe toto hupiat haype."

22 Miꞌi hawyi totemig naꞌyn hesokpe ete. Miꞌi hawyi meremo temig hap Iesui tikuap topyꞌa pe hawyi tuwe­morem meremo uwe temig hat kat hamo. Toipuẽti temig hat hawyi toꞌe — Waku raꞌyn mana eremo­wepit ro katu­pono uimohey hap epiat hap ti emoehãite hap topyhuꞌat e. Miꞌi hawyi mekewat hary­poria tikuap meremo topiit piat huu wato tekꞌe hap. Tohãite hap toikuap taꞌyn.

"

23 Iesui timoe­hãite mekewat hary­poria hawyi toto i muꞌap upi mekewat tuꞌisa wywo raꞌyn. Miꞌi hawyi putꞌokꞌiꞌatuꞌe hawyi tuwehytꞌok tuꞌisa yat pe. Miꞌi hawyi Iesui taꞌakasa raꞌyn itote pĩꞌã ikuꞌuro potiat woꞌokakꞌi haria ahyt tukupteꞌen itote iꞌewyte akuara piat wepy haria pĩꞌã ikuꞌuro potiat wepy haria tukupteꞌen tuꞌisa yat pe."

24 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe itotiaria pe — Eweiwat ro meiũpepyi eipe yne e katu­pono yt ikuꞌuro i wyti tuꞌisa sakiꞌyt are maꞌato toket neꞌi rat e. Mio tã e hawyi toꞌokyryꞌi saꞌag kahato Iesui ete."

25 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatu­sopo miꞌiria torania tuꞌisa yat pyi. Toipo­renõꞌẽ raꞌyn miitꞌin woꞌokakꞌi haria hawyi toto raꞌyn tuꞌisa upi hakiꞌyt ikuꞌuro rakat eꞌokipy kape. Miꞌi hawyi pĩꞌã ok puk toimopoĩꞌãm ipo ete. Totat ipo hawyi pĩꞌã tuwe­hymut tokuꞌuro sese hap pyi hawyi meremo ipoĩꞌãm naꞌyn ihãite i raꞌyn."

26 Karãpe iraniaꞌin tikuap taꞌyn hakiꞌyt tuwẽtem sese guꞌuro pywiat hap hawyi taꞌatu­henoi henoi kahato wuatꞌi miitꞌin me Iesui minug wakuat yt uwe minug kuap ewywuat i. Miꞌi hawyi yne tawa hit puo yne tawa wato puo meremo raꞌyn miitꞌin yne tikuap iminug wakuap etiat. — Toimoieĩneꞌen kuap iꞌok puk takaria iꞌatuꞌe toꞌope.

"

27 Miꞌi hawyi Iesui toto raꞌyn mekewat tuꞌisa etawa pyi hawyi muꞌap upi typy ok yt ihapytig i sese rakaria tuwat hupi. Miꞌi hawyi taꞌatu­wẽ­powat kahato Iesui kape — Morekuat Koro Tawi saipepiat iꞌatuꞌe yt urueha­pytig hin i pote urumoe­hãite ro urukyꞌe hap ok tã iꞌatuꞌe haty wo Iesui pe."

28 Miꞌi hawyi Iesui teke wẽtup yat pe raꞌyn hawyi ti meimuẽ­wuaria yt ihapytig i rakaria iꞌewyte tuwehytꞌok iwywuat pe. Miꞌi hawyi apoꞌe Iesui iꞌatuepe — Eweimohey apo uhepiat eimoe­hãite kuap hap e. — Taꞌi Mehĩ iꞌatuꞌe uruimohey kahato epiat urumoe­hãite kuap hap ehepap kahato hap iꞌatuꞌe Iesui pe."

29 Miꞌi hawyi totemig iꞌatueha koꞌi hawyi toꞌe — Pyno uimohey hap ok tã naꞌyn wyti topyhuꞌat eheha ete e."

30 Miꞌi hawyi meremo iꞌatue­ha­pytig naꞌyn hawyi mehit iꞌatuꞌe kahato raꞌyn. Miꞌi hawyi Iesui iꞌatu­nãpin — Uhytꞌiꞌin yt uwe pe teiꞌo ewehenoi uiminug eimoe­ha­pytig hap e haty wo tomi­moe­hãite koꞌi pe."

31 Maꞌato yt tutunug i Iesui mikyꞌesat ewy hawyi tuwat hawyi wuatꞌi puo — Iesui ti wuatꞌi sepap hat iꞌatuꞌe. Pywo ti rat urumoe­ha­pytig kahato hat Iesui iꞌatuꞌe wuatꞌi miitꞌin me — Yt eweihenoi teiꞌo e Iesui pytkai taꞌatu­mo­herep. Miꞌi pote miitꞌin wuatꞌi etawa piat — Toꞌiro Iesui kape imisepap koꞌi akasa hamo iꞌatuꞌe katu­pono Miꞌi Miit Iesui yt uwe misepap ewywuat nug hat i iꞌatuꞌe. Pywo ti rat wakuap sese nug hat yt miit minug ewywuat i tutunug itote iꞌatuꞌe. Toꞌiro pyno watehaꞌat hamo iꞌatuꞌe toꞌope.

"

32 Miꞌi hawyi Iesui toto raꞌyn mekewat getap wyi topot­muꞌeria wywo. Miꞌi hawyi muꞌap upi taꞌatuerut wẽtup ok miit yt ihay kuap hin i rakat ahiag ipiit piat rakat pote."

33 Miꞌi hawyi Iesui tisopo raꞌyn mekewat mãꞌãu saꞌag hawyi ihay i raꞌyn. Saꞌawyꞌi yt ihay kuap takat i waku pe iwẽ piat. Miꞌi hawyi itotiaria teꞌere­wa­nẽtup kahato — Taꞌi yt karãpe i ti wataꞌa­kasa meketã ewywuat aiꞌywania Isareu ywania etama pe iꞌatuꞌe katu­pono Iesui tiꞌatu­sytpok kuap sese ahiagnia miitꞌin piit pyi iꞌatuꞌe. Waku kahato Miꞌi Miit iꞌatuꞌe toꞌope."

34 Maꞌato iraniaꞌin Iuteuria wãiꞌe hap seko sehay moherep haria teꞌeroꞌe toꞌope — Iesui ahiagnia akag koro esaika hamo ti toiꞌatu­sopo ahiagnia iꞌatuꞌe miitꞌin me itote. Ahiagnia porekuat ehay pyi tohytpok ahiag koꞌi iꞌatuꞌe saꞌag Iesui ete.

"

35 Miꞌi hawyi Iesui toto wuatꞌi tawa kape wuatꞌi hy totiaria muꞌe hamo tehay wawiat hamo. Iꞌewyte wuatꞌi Tupana mõtypot yat pe teke raꞌyn iꞌatumuꞌe hamo. Toiꞌatumuꞌe kahato tehay wakuat no — Eweiꞌatoiat ro yne eiminug saꞌag hap koꞌi Tupana kape morem hamuat are katu­pono yt pya hin i Tupana topyhuꞌat Aipo­typot no hap eꞌat pe e. Iꞌewyte toiꞌatu­moe­hãite kahato torania iꞌahu rakaria aikotã aikotã ahu hap ewywuat toiꞌatu­moe­hãite torania tewyry hap upi."

36 Taꞌi miitꞌin sem tõꞌẽ tõꞌẽ Iesui ewawi. Miꞌiria kape tehaꞌat kahato tepiat iꞌatukyꞌe kahato hap mywo — Are pãi e atiꞌatue­ha­kyeraꞌat teran kahato wuatꞌi miꞌiria e katu­pono miꞌiria ti piku piku koꞌi hoꞌowasat rakaria ewywuaria gupteꞌen haria uiwa­nẽtup hawe e. Ahatyꞌu kahato uipyꞌa pe miꞌiria ekyi uhowawi are katu­pono aihũria yt iꞌatuꞌa­pykok hat i ewywuaria ti miꞌiria tukupteꞌen uiwa­nẽtup hawe uipyꞌa pe e. Taꞌi meimuẽ puaria ti aikotã aihũria ikuꞌuro kuꞌuro rakaria ewy tukupteꞌen yt uwe i taꞌatupoi hat pote e. Pywo pe uipyꞌa pe iꞌatu­hakyꞌeꞌi kahato hap yn uhete katu­pono yt uwe i te iꞌatumuꞌe hat iꞌatu kahato rakaria pytkai e Iesui topot­muꞌeria pe."

37 — Uipot­muꞌeria miitꞌin typyꞌi kahato wyti yt watiꞌa­tumuꞌe i te mesuwat yi totiaria miꞌiria iꞌewyte waku aimi­muꞌeria wo torania e. Uimohey haria e aimikoi haat kahato raꞌyn iꞌok kahato raꞌyn hap ewywuaria tukupteꞌen yt aimimuꞌe i te koꞌi e. Yt typy hin i iꞌatumuꞌe hanuaria tukupteꞌen e. Taꞌi aikotã aimikoi haria yt putꞌokꞌiꞌatuꞌe hin i aimiꞌu yne terek hamo hap ewy kahato miitꞌin muꞌe haria yt putꞌokꞌiꞌatuꞌe i te ti wuatꞌi muꞌe uhehay wo mesu­wa­ro­tiaria e Iesui topot­muꞌeria pe iꞌewyte ahepe."

38 Miꞌi pote uiwyriaꞌin ehẽtup to haty wo mekewat mikoi wato Kaꞌiwat ewywuat pe — Tupana eweiꞌe — Etipoꞌoro ro ehay moherep haria wuatꞌi ywania muꞌe hamo eweiꞌe ro Aiꞌywot Tupana kape e. — Aikotã uruipoꞌoro motpap nug haria ahyt uruko wato kape urumikoi wato terek hamuat hap ewywuat ro etiꞌatu­poꞌoro emiitꞌin sem ehay moherep wuatꞌi ywania pe waku eweiꞌe o Tupana pe e Iesui topot­muꞌeria pe iꞌewyte ahepe.

Iesui enoi hap ewy atiwan mesuwe uito Mateu.

"

10

1 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatu­kaykay temiitꞌin 12 ok takaria tuwe­wawi. Miꞌi hawyi Iesui tum iꞌatuepe tesaika hap ahiagnia sytpok hamuat wuatꞌi miitꞌin piit pywiat. Miꞌi hawyi tutum iꞌatuepe tesaika hap wuatꞌi iꞌahu rakat moehãite hamuat. Toimõꞌẽ kahato tesaika hap temiitꞌin 12 ok takaria pe tomi­sepap ok tã nug hamo miitꞌin muꞌe hamo iꞌahu rakaria moehãite hamo ahiag sytpok hamo hap tutum temiit 12 ok takaria pe."

2 Saꞌawyꞌi tutum tesaika hap tomi­sepap nug hamo topotmuꞌe Simãu me tomisetꞌok PETERU mekewat Nu e hawe rakat pe.

Miꞌi hawyi ÃTERE pe tutum tesaika hap mekewat Peteru ywyt pe tomi­sepap nug hamo.

Miꞌi hawyi topotmuꞌe TIAKU pe iꞌewyte iywyt IUWÃU me uhyt Sepeteu saꞌyruꞌin me tutum tesaika hap tomi­sepap nug hamo.

"

3 Miꞌi hawyi topotmuꞌe WIRIPI pe tutum tesaika hap tomi­sepap ok tã nug hamo.

Miꞌi hawyi temiit PATORUMEU pe tutum tesaika hap wuatꞌi nug hamo.

Miꞌi hawyi tomiꞌairo TUME pe tutum tesaika hap wakuap nug hamo.

Miꞌi hawyi uhepe muꞌap pyhyp hat pe MATEU pe tutum tesaika hap tomi­sepap wakuat nug hamo.

Miꞌi hawyi tomi­poꞌoro TIAKU pe mehĩ Auweu saꞌyru pe tutum tesaika hap towat ewywuat.

Miꞌi hawyi iꞌewyte tomiꞌairo TATEU pe tutum tesaika hap tomi­sepap wakuap nug hamo."

4 Miꞌi hawyi mekewat surara pe tetama apykok hat SIMÃU me tutum tesaika hap tomi­sepap ewywuat nug hamuat.

Miꞌi hawyi mekewat IUTA pe mekewat uhyt Ikarioti saꞌyru pe Iesui tum tesaika hap mekewat Iuta tomaꞌat hanuat neꞌi wen maꞌato toꞌauka hamuat topyhuꞌat.

"

5 Toimõꞌẽ sese tesaika hap ahiagnia sopo hamo miitꞌin moehãite hamo hawyi toiꞌatu­poꞌoro topot­muꞌeria tehay moherep hamo wuatꞌi tawa kape wuatꞌi miitꞌin me — Uipot­muꞌeria e eipe ti uimiꞌai­roria 12 ok takaria e. Koitywy woro­hoꞌo­poꞌoro raꞌyn eipe uhehay wakuat moherep hamo aiꞌywania Iuteu ywania kape e. Mesup atikyꞌesat eweimuꞌe aiꞌywania yn e. Yt atikyꞌesat i te eweiwat iraniaꞌin ywania kape e. Aiꞌywania kape yn waku mesup watiꞌa­tumuꞌe e. Iraniaꞌin pusu kuap haria kape yt eweiwat i mesup uhehay moherep hamo e. Yt naku i mesup eweiwat meimuẽwat yi Samaria ywania muꞌe hamo e. Yt eiwehytꞌok teiꞌo iꞌatue­tawa pe iꞌatumuꞌe hamo mesup e."

6 Pyno aiꞌywania tukupteꞌen aikotã aihũria hoꞌowasat rakaria ewywuaria e. Miꞌi pote waku aiꞌywania Iuteu ywania watiꞌa­tumuꞌe saꞌawyꞌi e."

7 Putꞌokꞌeweiꞌe hawyi mio tã eweiꞌe ro itotiaria pe — Pywo ti aru tut irane Tupana Mipoꞌoro Aipo­rekuat nuat mehĩꞌin manaꞌin eweiꞌe o itotiaria pe e Iesui tomi­poꞌo­roria pe tuwetiat ihay."

8 Miꞌi hawyi waku aimẽpuo aimẽpuo eiko­hye­wyry hap upi iꞌahu rakaria o eweiꞌatu­moe­hãite uhesaika hap wo e. Iꞌewyte ikuꞌuro rakaria eweiꞌatu­moieĩneꞌen o uhesaika wo e. Iꞌewyte hepihi pihi rakaria o eweiꞌatu­mokãꞌã uhesaika hap wo e. Iꞌatupãꞌãu saꞌag koꞌi ahiagnia eweiꞌatu­sopo yne iꞌatupiit piat koꞌi uhesaika hap wo e. Taꞌatusaꞌup nug neran taꞌatu­moe­hãite hap ete pote o wãiꞌeweiꞌe o iꞌatuepe e katu­pono ti yt haꞌup ete i ti atum naꞌyn uhesaika hap miitꞌin moehãite hamuat. Pyno miꞌi hap ewy ti yt kat saꞌup i ete eweiꞌatu­moe­hãite miitꞌin uimiium ehepiat yt kat saꞌup i hap ewy e."

9 Waku ti yt kat i hin i saꞌup ewetioto eiwywo are yt iꞌape rakat i wyti yt iꞌyhop takat i wyti. Yt kat i migꞌi wo ewetioto eheti­neiru e. Uiwyriaꞌin yt atikyꞌesat i sẽtupꞌi sẽtupꞌi e haria wo eweikupteꞌen eimi­muꞌeria pyꞌasetpe e."

10 Waku yt kat i muꞌap saꞌup iꞌewyte eimiꞌu muꞌap upiat yt kat i ewetioto e. Waku wẽtup yn ehesokpe eipiit piat are iꞌewyte wẽtup yn epy sokpe eipy piat yn waku ewetioto e. Iꞌewyte ehekareꞌen koꞌi yt naku i ewetioto e. Eimi­po­wy­roria eipoi teran mote waku iꞌatu­wywo ewehenuk are katu­pono saꞌawyꞌi Tupana toꞌe miwan ahepe — Ewetum no saꞌup eipotpap nug haria pe e Tupana miwan me."

11 Miꞌi pote putꞌokꞌeweiꞌe wẽtup tawa pe iꞌatumuꞌe hamuat hawyi waku itote eweikat iwese rakaria eimimuꞌe kuap teran haria. Miꞌi hawyi waku eweikupteꞌen iꞌatuꞌyat pe aikope aikope — Uhyt mimi waku uruꞌyat pe eweikupteꞌen e haria yat pe e. Miꞌi tote waku eweikupteꞌen e. Yt eiwoꞌosat i teiꞌo getap upi getap upi meiẽwat tawa piat koꞌi upi e. Waku saꞌawyꞌi­tewuat eweikupteꞌen no — Uruꞌyat pe uhyt mimi waku meiũpe eweikupteꞌen e haria yat e. Miꞌi tote eweikupteꞌen mekewat tawa piaria eweiꞌatumuꞌe turan e. Miꞌi e hat yat pe yn eweikupteꞌen itote turan e. Pyno eweiꞌatumuꞌe yne mekewat tawa piaria hawyi waku eweinõꞌẽ mekewat iꞌyat pyi hawyi waku eweiwat wẽtup tawa kape e.

"

12 Miꞌi hawyi wẽtup yat pe eiwehytꞌok hawyi waku ewehẽtup Tupana pe — Tupana eweiꞌe etiꞌatu­mo­wepit kahato yne ro mesuwat yat piaria eweiꞌe eiwehytꞌok mekewat yat pe turan e."

13 Mekewat yat piaria iꞌatu­wese kahato ehepiat taꞌatumuꞌe hap ete pote ti aru Tupana tiꞌatu­mo­wepit kahato mekewat yat piaria eimiẽtup Tupana piat hap ewy raꞌyn e. Maꞌato yt iꞌatu­wese i pote Tupana yt tum i iꞌatu­mo­wepit hap eiꞌe hap ewy. Maꞌato yt iꞌatu­wese i pote iꞌatu­wepit hap eimiẽtup Tupana kaipywiat taꞌaipok meremo ehowawi e."

14 Maꞌato wẽtup tawa piaria torania yt taꞌatu­wa­nẽtup teran i ehehay uhepiat kape pote waku eweiwat i raꞌyn meiẽwat yt iwese rakat tawa pyi. Miꞌi hawyi iꞌatue­hamo waku mekewat tawa okipy sawiu eweipikpikꞌok eipy etiat itotiaria uimohey hap pun haria hap moherep hamo e."

15 Katu­pono Tupana tikuap taꞌyn miꞌiria uimohey hap pun haria hawyi yt iwẽpohep hin i iꞌatuꞌa­piheg haty wuat hap ete e. Karãpe Tupana tut wakuaria yt nakuaria i toꞌe hamuat hap eꞌat pe miꞌiria pe ti aru poꞌog poꞌog haty wo toꞌe — Yt nakuaria i sese eipe e aru Tupana uhetiat eimienoi pun haria pe. Taꞌi yt ipohep hin i ti aru iꞌatuꞌa­piheg haty wuat hap ete are aikotã saꞌawyꞌi hap ewy. Saꞌawyꞌi te ti Tupana timoma kahato mekewat tawa Sutuma piaria iꞌewyte tawa Kumura piaria toiꞌatuwuk kahato aria wo iꞌatu­minug saꞌag hap upi e. Taꞌi toiꞌatuꞌa­piheg kahato ti meimuẽwat tawa piaria aria wo e maꞌato mekewat tawa uhehay pun haria ti aru poꞌog poꞌog toiꞌatuꞌa­piheg wuatꞌi etawa puaria kai are poꞌog tawa Sutuma tawa Kumura wuk hap koꞌi kai aru uimi­poꞌo­roria ehay pun haria pote e."

16 Uipot­poꞌoria eiweꞌeg wo o karãpe eweiꞌatumuꞌe wẽtup tawa yt uhehay kuap i te haria katu­pono ti aikotã aihũria awahuru koꞌi pyꞌasetpe tukupteꞌen hap ewy ti aru eweikupteꞌen eipe e. Uiwyriaꞌin woro­hoꞌo­poꞌoro miitꞌin muꞌe hamo maꞌato o eiweꞌeg wo katu­pono ipoity kahato ti itote uimohey hap pun haria haiwot rakaria awyꞌato koꞌi ewywuaria e. Eiweꞌeg wo o uihũria eweiꞌatumuꞌe uhetiat turan. Waku pe iperupꞌi rakaria wo eweikupteꞌen eweiꞌatumuꞌe uhetiat turan aikotã pykasu tuweꞌeg wo kahato toĩneꞌen hap ewy. Iꞌewyte aikotã mio yt ikyꞌesat hin i toꞌauka hap ewy o eweikupteꞌen itote e."

17 Eiweꞌeg wo o katu­pono tukupteꞌen ti aru itote eipyhyp teran haria e. Morekuat pupiat eipag neran nakaria surara pupiat eipag neran haria eiꞌapiheg eiꞌahyk ahyk hanuaria e. Aiꞌywania muꞌe Tupana ehay wuat hap yat pe ti aru e ehatyꞌi hatyꞌi ti aru eipetek petek popuo ti aru e. Miꞌi pote eweikupteꞌen iꞌatu­pyꞌa­setpe aikotã pykasu koꞌi moi koꞌi weꞌeg hap ewywuaria eweikupteꞌen e."

18 Meiũran ti aru ahewa­nĩ­kaptia ehereto taꞌatu­po­re­kuaria kape uhemiitꞌin eipe pote. Miꞌi hawyi taꞌatu­kyꞌesat kahato eipag taꞌatu­po­re­kuaria po pe eiꞌapiheg apiheg hap eiꞌahyk ahyk hamo e. Itote ti aru apoꞌiꞌatuꞌe eiwehay aparap teran haype apoꞌiꞌatuꞌe maꞌato waku eweiꞌatumuꞌe miꞌiria uhehay wakuat wo yn naꞌyn aiꞌywania akag koꞌi iꞌewyte iraniaꞌin ywania akag koꞌi uhehay kuap hamo e. Eweikupteꞌen aru itote uhetiat sehay moherep more­kuaria piat hamo. Miꞌi pote o uiwẽ wywo o eweikupteꞌen itote e."

19 Karãpe ahewa­nĩ­kaptia ehereto more­kuaria kape turan o yt eiwe­wa­nẽtup koꞌi koꞌi teiꞌo — Kat uiꞌe hap kat uiꞌe hap koꞌi kape kat are aru atiwesat morekuat pãi yt eweiꞌe teiꞌo eiwa­nẽtup hawe katu­pono ti aru mekewat eꞌat pe Tupana hum naꞌyn eiwa­nẽtup hawe ehepiat iꞌatu­wesat hamuat kat eweiꞌe kat eweiꞌe waku eweiꞌatu­wesat hamuat e."

20 Katu­pono ti aru mekewat eꞌat pe yt eiwat sehay hin i tuwẽtem eiwẽ pyi are maꞌato Aiꞌywot atipy piat Pãꞌãu kaipyi ti aru tuwẽtem eiwẽ pyi ehehay e."

21 Iꞌewyte ti aru mekewat eꞌat pe eheykeꞌetꞌin eheywytꞌin eheinytꞌin ti aru ehewa­nĩ­kaptia wo ti tukupteꞌen uhehay moherep haria eipe pote e. Miꞌi hawyi ti aru taꞌatukat kahato aikotã miat eiꞌatuꞌuka hamuat e. Eiꞌywot eity ehaꞌyruꞌin ehakiꞌytꞌin ti aru eiꞌauka hamuat hap kat haria wo tukupteꞌen eꞌyat piaria e. Miꞌi hawyi ti aru eimẽpytꞌin iꞌewyte ehewa­nĩ­kaptia wo sese raꞌyn teꞌero­pyhuꞌat wuatꞌi miitꞌin aru uhemiitꞌin no raꞌyn eipe pote e. Eityꞌin eiꞌywotꞌin iꞌewyte eiꞌauka teran haria wo tukupteꞌen katu­pono yt eweipun i uimohey hap pote e."

22 Yt naku i kahato eipe iꞌatuꞌe aru ehete wuatꞌi miitꞌin uimohey haria eipe pote. Maꞌato uwe uwe uimohey te taꞌatue­wa­nĩ­kaptia pyꞌasetpe pytkai uimie­ha­kyeraꞌat nuaria sese wo teꞌero­pyhuꞌat e."

23 Uipot­poꞌo­roria karãpe wẽtup tawa piaria eimohan eiꞌatuꞌuka hamo miꞌi hap eꞌat pe eweikat ro wẽtup tawa hawyi eweiꞌatumuꞌe miꞌiria e. Waku yne tawa pe wahenoi yne e. Uheywytꞌin uheinytꞌin waku wahenoi yne aiꞌywania tawa koꞌi piaria e. Wahenoi yne ywania kahu hawyi taꞌatukuap mesuwat uhehay wakuat eiwẽ pyi hawyi ti aru waku raꞌyn araꞌaipok atipy kaipyi ehowawi i raꞌyn e."

24 Pyno ti aimuꞌe haria sese tukupteꞌen aimi­mõ­typot nuaria e. Taꞌi aikaꞌi­wuaria aimi­mõ­typot nuaria wo tukupteꞌen miꞌiria ti poꞌog aikai watoꞌe e."

25 Pywo pe pywo pe uimohit pote iꞌewyte ti aru eimohit e. Mekewat eꞌat aru karãpe eimohit kahato mesu­wa­rotiat uimohey haria eipe pote waku eiwa­tetup kahato uimohit hap kape hawyi mio tã eweiꞌe eiwa­nẽtup hawe — Pywo pe ti Aimuꞌe hat Iesui ewy watoĩneꞌen mesup miitꞌin mikyryꞌi hamo waku eweiꞌe. Uhaꞌyruꞌin uhakiꞌytꞌin mesu­wa­ro­tiaria uhetꞌok saꞌag — Ahiag koro iꞌatuꞌe saꞌag uhepe. Pyno aikotã ehetꞌok saꞌag kat som teꞌeroꞌe hap ewy aru ehete uimẽtpytꞌin pote. Pyno ehepe — Taꞌi ahiag koro mẽpytꞌin sese koꞌi eipe iꞌatuꞌe saꞌag aru ehete e.

"

26 Maꞌato yt eweikenꞌẽ teiꞌo iꞌatumuꞌe uhehay wuat hamo iꞌatu­mi­kyryꞌi ehetiat pytkai are katu­pono Tupana tikuap kahato iꞌatu­mi­kyryꞌi hap yt pywo i rakat. Miꞌi hawyi ti aru toimo­herep wuatꞌi miitꞌin me ehewaku kahato hap iꞌewyte iꞌatu­heso hap. Miꞌi pote yt eweikenꞌẽ teiꞌo iꞌatumuꞌe uhetiat hamo iꞌatu­mi­kyryꞌi ehetiat pytkai are ehepe e Iesui."

27 Kat are kat are ehewaure kaꞌa pe miꞌi e hamo yn naꞌyn o eweiꞌatumuꞌe itote ehewa­nĩ­kaptia eimaꞌat reran turan e. Kat e hap som eweikuap yt uwe mikuap mo i ehewaure kaꞌa pe uhehay miꞌi hap o eweimo­herep iꞌatumuꞌe hamuat meimuẽ­waria pyꞌasetpe turan e. Eweikuap uhehay iꞌypyryp we eweikupteꞌen turan ehenoi ro miꞌi iꞌatuepe ihotꞌok puo e."

28 Yt eweikenꞌẽ teiꞌo uhehay moherep hamo eiꞌatuꞌuka teran haria pupi katu­pono miꞌiria ti yt aimoma kuap i e. Aipiit yn taꞌatuꞌauka kuap maꞌato aheĩneꞌen hap sese wuatꞌi eꞌat piat aipãꞌãu aheha piat wuatꞌi eꞌat piat aipyꞌa piat wuatꞌi eꞌat piat aimoieĩneꞌen hap yt taꞌatu­moma kuap hin i e. Miꞌi pote yt eweikenꞌẽ i miꞌiria eiꞌauka pupi. Yt kat hamo i watokenꞌẽ katu­pono yt taꞌatu­poꞌoro kuap i miitꞌin taꞌatu­kuꞌuro wuatꞌi eꞌat pe hap kape e. Pywo pe ti Tupana yn eipoꞌoro kuap eipiit iꞌewyte eipãꞌãu poꞌoro kuap aria wato kape aikope eipiit iꞌewyte eipãꞌãu sese ikuꞌuro at kaꞌap wuatꞌi eꞌat pe hap kape e Iesui temiitꞌin me.

"

29 Ahetama puo ti weita hit koꞌi watikyiꞌat aimiꞌu wo e. Yt haꞌup woity hin i watikyiꞌat weita hit e. Taꞌi wẽtup ape hit poꞌog yi kai saꞌup mo yn watikyiꞌat kuap taꞌyn typy weita hit e. Yt haꞌup woity hin i pãi weita hit maꞌato pywo pe ti Aiꞌywot atipy piat hatyꞌu kahato topyꞌa pe wẽtup weita ikuꞌuro e. Pywo pe ti toikuap kahato aikope aikope wuatꞌi weita koi tukupteꞌen hap toikuap e. Wẽtup weita hit ikuꞌuro hap toikuap topyꞌa pe katu­pono toiꞌatukyꞌe kahato haype re. Miꞌi hap ewy te ti maꞌato poꞌog poꞌog toikuap aikuꞌuro hap katu­pono poꞌog aikyꞌe torania kai e."

30 Taꞌi aikuap kahato ti Tupana e. Aiꞌasap ti torania toimo­rania yne yne aiꞌasap toikuap karania aiꞌasap hap toikuap kahato."

31 Miꞌi tupono o yt eweikenꞌẽ teiꞌo miitꞌin miat eiꞌauka hap pupi katu­pono eika­wiano hat toĩneꞌen Tupana e. Taꞌi iwanẽtup hawe eweikupteꞌen poꞌog poꞌog weitaria kai e. Tupana tikyꞌe kahato weitaria maꞌato tuwa­nẽtup hawe eipe poꞌog poꞌog weitaria kai e.

"

32 Pywo pe ti uwe uwe toꞌe uhetiat iraniaꞌin pyꞌasetpe — Atomohey kahato ti Iesui ti rat e. Miꞌi Miit ri Uheha­kyeraꞌat hat iꞌewyte Uikaꞌiwat koro e iraniaꞌin me miꞌi e hat piat Uito iꞌewyte wy areꞌe — Meiẽ miit ri Uimohey kahato hat Papai areꞌe wy Uiꞌywot atipy piat pe mio tã e hat etiat e."

33 Maꞌato uwe uwe — Yt atomohey i Miꞌi Miit katu­pono yt Uikaꞌiwat i ti Miꞌi e uhepiat pe iraniaꞌin me miꞌi hat pe Uito iꞌewyte — Yt uimohey hat i ti miꞌi are yt uhemiit i ti miꞌi miit are wy Uiꞌywot atipy piat pe mio tã e hat etiat e.

"

34 Yt eweiwa­nẽtup teiꞌo ariot mesu­wa­rotiat miitꞌin wuatꞌi puat woꞌowese hap nug hamo aiwa­nẽtup hawe e katu­pono yt woꞌowese hap ewy hin i atunug mesuwat yi tote katu­pono ti aru iraniaꞌin wyti aru iꞌatu­pyꞌahak kahato ahete uimohey haria eipe pote. Taꞌi kyseꞌyp wywo aiꞌauka hamuat hap ewy katu­pono Tupana emiitꞌin aito pote e. Miꞌi hawyi yt kat i woꞌowese hap ewy topyhuꞌat mesu­wa­rotiat uimohey haria ete wuatꞌi miitꞌin iꞌatu­pyꞌahak hawyi kyseꞌyp wywo aikat aiꞌauka hamo e Iesui."

35 Katu­pono ti aru meiũran ehaꞌyruꞌin ehuꞌuka wyti aru uimohey haria eipe pote. Iꞌewyte ti aru meiũran ehakiꞌytꞌin aru ehuꞌuka uimohey ehepiat hap upi e. Iꞌewyte ti aru eimẽpytꞌin eharyꞌiꞌin iꞌatu­pyꞌahak kahato ehete uimohey haria eipe pote. Miꞌi hawyi ti aru esaꞌyru eharyꞌi tuꞌuka tosa­kitu wywo uimohey hap upi."

36 Eiꞌyat piaria yt uimohey haria i iꞌewyte iꞌatu­pyꞌahak aru ehete poꞌog torania kawiat poꞌog nakat e Iesui."

37 Miꞌi pote uwe uwe toty toꞌywot kyꞌe poꞌog uikai miꞌi hawyi uiꞌatoiat katu­pono toikyꞌe poꞌog toꞌywania poꞌog uikai miꞌi haria ewaku hap ti yt putꞌokꞌe i uhemiit nuat hamo e. Iꞌewyte uwe uwe tomẽpyt tosaꞌyru tosakiꞌyt kyꞌe poꞌog uikyꞌe hap kai miꞌi hat ewaku hap yt putꞌokꞌe i uhemiitꞌin nuat hamo e."

38 Miꞌi hawyi uiꞌauka pytkai yt atoiat hin i imohey hap e haria yn ni waku uhemiit nuat hamo e. Iꞌewyte uwe uwe uhewaku hap ewywuat nug hat yn ni waku uhemiit nuat hamo e."

39 Maꞌato uwe uwe — Taꞌi atunug aru uimi­kyꞌesat koꞌi yn miꞌi pote waku pe kahato areĩneꞌen e hat wyti aru yt iwepit hin i topyhuꞌat tutunug yne tomi­kyꞌesat koꞌi pytkai. Maꞌato uwe uwe uimi­kyꞌesat yn nug hat ti aru topyhuꞌat iwepit hat sese e. Toipuẽti mesuwe wy topyꞌa piat tomo­wepit hap tutunug yne uimi­kyꞌesat koꞌi hawyi e. Uimi­kyꞌesat nug haria yn wyti ieĩneꞌen kahato mesu­wa­rotiat hanuat wepit hap sese puẽti hamuat e Iesui temiitꞌin me.

"

40 Pywo ti uwe uwe — Ereke ro mehĩ mana e ehepe uhemiitꞌin eipe pote miꞌi hat wyti uhepiat — Ereke ro Uhyt Mimi e hat ewy raꞌyn topyhuꞌat e Iesui. Iꞌewyte uwe uwe — Ereke ro e uhepe miꞌi hat Uipoꞌoro hat Tupana piat — Ereke ro e hat ewy raꞌyn topyhuꞌat e Iesui."

41 Pywo ti uwe uwe Tupana mipoꞌoro tehay henoi hamuat pe tuwese popuat — Ereke ro Tupana mipoꞌoro e hat pote Tupana tum hamuat haꞌup aikotã tomi­poꞌoro piat tutum hap ewy te tutum aru e. Iꞌewyte uwe uwe — Ereke ro mehĩ mana e mekewat waku rakat pe tuwese hap wywo miꞌi hat pe ti Tupana tum aru mekewat waku rakat waku nug hat piat saꞌup ok tã e."

42 Iꞌewyte yt eweiwaure teiꞌo uhemiitꞌin miitꞌin emiitꞌin ihakyꞌeꞌi rakaria powyro hap etiat katu­pono uwe uwe hum yꞌy raꞌak wẽtup ekuiꞌa yn uhemiit pe poꞌog yt uwe i mikyꞌe i rakat pe iꞌatukyꞌe hap wywo miꞌi hat pe ti aru atum haꞌup e Iesui temiitꞌin 12 ok takaria pe.

Iesui mienoi hap ewy atiwan mesuwe uito Mateu.

"

11

1 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Pyno waku raꞌyn eweikuap taꞌyn einãpin hap aikotã aikotã atikyꞌesat eweiꞌatumuꞌe iraniaꞌin miitꞌin uhehay ete hap e. Pyno toꞌiro meiũpepyi aiweran hap kaipyi aikowo aikowo tawa hit koꞌi upi iꞌatumuꞌe hamo e 12 ok takaria pe. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn yt pya wuaria i kape.

"

2 Miꞌi hawyi ti mekewat woꞌosetꞌok hat Iuwãu tikuap taꞌyn aikotã aikotã Iesui minug ipotpap hap koꞌi topyhik pyi. Miꞌi hawyi ti toiꞌatu­poꞌoro raꞌyn temiitꞌin Iesui kape apoꞌiꞌatuꞌe hamo."

3 Miꞌi hawyi toipoꞌoro temiitꞌin tehay wywo apoꞌiꞌatuꞌe hamo. — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe saꞌawyꞌi ahetꞌok hat Iuwãu tikuap teran En apo Tupana Mipoꞌoro Urueha­kyeraꞌat hanuat raꞌyn apo sio uruhe­katup te wẽtup ok imipoꞌoro e hap toikuap teran iꞌatuꞌe."

4 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatu­wesat — Eweiꞌaipok to Iuwãu kape hawyi waku ewehenoi ro tope aikotã aikotã eimikuap uhehay wakuap koꞌi tope iꞌewyte uiminug koꞌi aikotã aikotã eiꞌakasa hap koꞌi ewehenoi ro tope e."

5 Miꞌi hawyi ewehenoi ro tope aikotã yt hekat i rakaria atiꞌatumuꞌe Tupana ehay hap ewehenoi ro tope."

6 Miꞌi hawyi iꞌewyte wẽtup uhehay se eweitioto ro aiwy Iuwãu kape mio tã eweiꞌe tope — Uwe uwe uimohey potꞌi kahato tepiat hoꞌopot pytkai miꞌi hat ti aru uimo­wepit sese hanuat topyhuꞌat eweiꞌe ro Iuwãu me e Iesui Iuwãu potpoꞌo­roria pe.

"

7 Miꞌi hawyi teꞌeraꞌaipok i raꞌyn Iuwãu potmuꞌeria. Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatumuꞌe itotiaria miitꞌin sem woꞌosetꞌok hat Iuwãu etiat — Saꞌawyꞌi eweiwat kahato yahig kape aimuꞌe hat Iuwãu kapiat eiꞌakasa hamo e. Miꞌi hawyi ti itote eweipuẽti ti Tupana ehay moherep kahato hat sese eimikat ewywuat kahato e. Iuwãu ti iheg miat kahato Tupana mohey hat yt kowoꞌi kowoꞌi wanẽtup hat yt akuara yp wasere potiat kowoꞌi kowoꞌi hap ewywuat hin i ti eweipuẽti Iuwãu itote e."

8 Iraniaꞌin miitꞌin esokpe kahuria yt hap ewy hin i ti Iuwãu topyhuꞌat katu­pono ti hesokpe kahu rakaria more­kuaria yat pe yn ni tukupteꞌen sokpe kahuria puo maꞌato miꞌiria yt Iuwãu ewywuat hin i katu­pono yahig notiat hesokpe iꞌanam nakat puo Iuwãu toĩneꞌen e."

9 Pyno kan hamo eweiwat Iuwãu kapiat eiꞌakasa hamo mekewat yahig kape saꞌawyꞌi. Taꞌi Tupana ehay moherep hat ehay kuap hamo eweiwat waketꞌok hat Iuwãu aꞌakasa hamo e.

"

10 Taꞌi saꞌawyꞌi mio tã e Tupana Tosaꞌyru pe miwan me — Uhaꞌyru e meiũran ti aru woro­poꞌoro miitꞌin kape maꞌato ti atikyꞌesat saꞌawyꞌi wẽtup ok ti toto eꞌyianme hap atikyꞌesat. Miꞌi ti eto hap etiat enoi hamuat atipoꞌoro e Uiꞌywot saꞌawyꞌi uhepe Iuwãu etiat."

11 Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe putꞌokꞌe mesuwe Tupana e hap ewy are. Miꞌi hawyi ahetꞌok kahato yꞌy wuat hat putꞌokꞌe raꞌyn are. Waku kahato Iuwãu are. Poꞌog wakuat wuatꞌi saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep haria kawiat hat are wen maꞌato ti aru meiũran tukupteꞌen Tupana ehay moherep haria ahyt mesuwat yi totiaria uimohey haria yn poꞌog waku rakaria Iuwãu kai are. Pyno pywo pe ti koran ti uwe uwe uimohey hano toĩneꞌen uhemiit no uimi­kyꞌesat nug hano miꞌi hat poꞌog poꞌog iwato Tupana wanẽtup hawe mekewat Iuwãu kai are. Taꞌi yne uimohey haria aru poꞌog Tupana mimõ­typot wo tukupteꞌen atipy pe ahetꞌok hat Iuwãu kai are. Pywo ti rat yt iwato hin i uhemiit mesuwe uimohey haria pyꞌasetpiat pytkai meiũran atipy pe hawyi poꞌog Tupana mimõ­typot no topyhuꞌat ahetꞌok hat Iuwãu kai are e."

12 Haꞌawyte iꞌewyte mesup te iꞌatu kahato — Atikyꞌesat Tupana Uipo­rekuat no e haria wen maꞌato iraniaꞌin haiwot rakaria tiꞌatu­pyhyp teran Tupana Aipo­rekuat nuat hap are. Saꞌawyꞌi Iuwãu mienoi taꞌatu­pyhyp teran iꞌewyte koitywy uimienoi taꞌatu­pyhyp teran maꞌato miꞌi pytkai yt aipyhyp kuap i katu­pono tuwehytꞌok kahato miitꞌin uhowawi wãiꞌiꞌatuꞌe pytkai. Taꞌi tõꞌẽ kahato uhowawi miitꞌin sem Tupana nug taꞌatu­po­rekuat no teran haria yt uwe i iꞌatu­pyhyp kuap i are e Iesui."

13 Yt uruto yn i uruhenoi miꞌi hap koꞌi katu­pono saꞌawyꞌi­wuaria Tupana ehay enoi haria ti torania henoi — Meiũran aru Tupana tipoꞌoro Aipo­rekuat nuat ahowawi e hap koꞌi ete ti taꞌatu­henoi. Iꞌewyte mekewat Musei miwan me yne ihay miꞌi hap koꞌi ete saꞌawyꞌi te mesup te Iuwãu aimuꞌe hap eꞌat pe te woro­hoꞌomuꞌe hap eꞌat pe are e.

"

14 Iꞌewyte mekewat saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Eria ti Iuwãu ewywuat kahato toĩneꞌen are. Saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi haria ti — Taꞌaipok wyti aru Eria ahowawi Tupana Mipoꞌoro Aipo­rekuat nuat ut hap moherep hamo. Aheha­kyeraꞌat hat yianmete tut aru Eria iꞌatuꞌe miwan me are. Pywo ti rat Iuwãu etiat taꞌatu­henoi are. Eria iꞌatuꞌe pytkai maꞌato Iuwãu etiat taꞌatu­henoi yianmete are. Pyno miꞌi e hap eweimohey kuap wote eweimohey ro are katu­pono Eria ewywuat kahato Iuwãu are e.

"

15 Pyno waku mio wuat sehay teke ehewaure kaꞌa pe are. Ehewaure toĩneꞌen pote waku eweiwa­nẽtup uhehay kape are e."

16 Miꞌi ahenoi teran ehepe aikotã tukupteꞌen miitꞌin mesu­wa­ro­tiaria uhehay pun haria yt uimohey haria i are. Taꞌi miꞌi haria ti hira­karia woꞌokyry haria ewywuaria tukupteꞌen wema­hara haria ewy miꞌiria tukupteꞌen yt ipap i rakaria ewy are. — Toꞌiro watu­we­ma­hara iꞌatuꞌe iraniaꞌin me."

17 Toꞌiro ahehairu iꞌatuꞌe haria ewy. Toꞌiro akuara piat wepy hawe ahehairu aikotã seꞌaito hap eꞌat piat wepit hap ewy ahehairu iꞌatuꞌe toꞌope iraniaꞌin hira­karia pe maꞌato — Yt urupap i iꞌatuꞌe are. Miꞌi hawyi iraniaꞌin hira­karia toꞌiro woꞌosyp hap kape. Itote watunug akuara piat wepy hap aikotã woꞌosyp hap eꞌat piat aiwak hap ewy iꞌatuꞌe iraniaꞌin hira­karia toꞌope maꞌato — Yt atunug neran i iꞌatuꞌe are. Pyno miꞌi haria ewy uimienoi pun haria mesu­wa­ro­tiaria tukupteꞌen are e."

18 Taꞌi saꞌawyꞌi ti Iuwãu putꞌokꞌe mesuwe mesu­wa­ro­tiaria muꞌe hamo. Miꞌi hawyi tuwe­mosyꞌat kahato iꞌewyte yt kat i imahy Uwa kawiat tutuꞌu. Miꞌi hap pytkai — Ahiag wyti epiit pe Iꞌatuꞌe Iuwãu me."

19 Miꞌi hap ewy te Uito Eheykeꞌet Eikywyt putꞌokꞌare mesuwe eimuꞌe hamo are. Miꞌi hawyi atiꞌatumuꞌe kahato uiwepit popuo kahato are yt Iuwãu ewywuat hin i katu­pono Uito atuꞌu yne yne miꞌu koꞌi iꞌewyte aremahyꞌu yt Iuwãu ewy hin i areĩneꞌen. Uheko wẽtup takat yt uimohey haria i pyꞌasetpe maꞌato miꞌi pytkai — Taꞌi ienuk kahato rakat mahy u yn hat miꞌi iꞌatuꞌe uhepiat yt uimohey haria i. Taꞌi muꞌap pyhyp hap saꞌup sat haria ahewa­nĩ­kaptia yt nakuaria i wy ok sese neꞌi ti Miꞌi Miit iꞌatuꞌe uhetiat are. Are pãi pyno ti uhehay pun haria miꞌiria aikotã meimuẽ wuaria hira­karia teꞌeru­we­ma­hara hap eꞌat piat ewywuaria kahato uimienoi pun haria are. Iuwãu Uito ti yt uruwoꞌoꞌewy hin i urueko koꞌi ete maꞌato ti Tupana weꞌeg hap yn tuwẽtem uruwẽ pyi. Miꞌi tupono weꞌeg haria tuwat kahato uruehay upi maꞌato iraniaꞌin ni uruehay pun haria neꞌi teꞌero­pyhuꞌat. Yt iꞌatuweꞌeg hin i uruehay pun haria aikotã hira­karia yt urupap i e haria ewywuaria tukupteꞌen mesu­wa­ro­tiaria yt uimohey i haria e. Miꞌiria — Yt urupopap hin i uruto e haria miꞌiria. Yt kan hamo i taꞌatupun Tupana ehay wakuat teꞌen neꞌi uruwẽ piat are. Miꞌi ewywuat mesu­wa­ro­tiaria yt uimohey i haria are e.

"

20 Miꞌi pote Iesui tuwẽ­powat tehay pirik wo — Tawa Karireia piaria woro­hoꞌo­satyꞌi satyꞌi eipe katu­pono uhehay pun haria sese eipe. Aikopiat aikopiat uhewyry eimuꞌe hamuat uimi­sepap koꞌi Tupana esaika wuat hap koꞌi yt miitꞌin minug kuap i koꞌi atiꞌatu­mo­herep kahato ehepe. Atunug kahato raꞌyn ti eipyꞌa­setpe uhehay wakuap pywuat hap moherep hamuat wen maꞌato eweiꞌakasa yne miꞌi koꞌi pytkai uhehay pun haria wo eweikupteꞌen eipe. Yt naku i are. Yt uwe minug kuap ewywuat i raꞌyn atunug ehehamo maꞌato ti yt eweiꞌatoiat teran hin i te eiminug saꞌag koꞌi pãi are e."

21 Tupana misatyꞌi satyꞌi koꞌi wuano eweipyhuꞌat are tawa Korasĩ piaria tawa Pesaita piaria are. Meiũran wyti aru eweiwak kahato are katu­pono hoꞌopot kahato hanuaria eweikupteꞌen are. Wakuap sese hap koꞌi raꞌyn atunug ehehamo miitꞌin moehãite hap miitꞌin kyꞌe hap maꞌato miꞌi pytkai yt eiwe­morem neran hin i Tupana kape eiminug saꞌag koꞌi kaipyi are. — Saꞌawyꞌi Tupana tiwuk taꞌyn meimuẽ wuat tawa Tiru piaria tawa Sitãu miaria eweiꞌe yt naku i nug haria miꞌiria pote eweiꞌe eiwoꞌope maꞌato eipe ti poꞌog yt nakuat i tawa Tiru piaria tawa Sitãu miaria kai are katu­pono Uito areĩneꞌen miꞌi tote mekewat eꞌat pe hawyi miꞌi turan ti uiminug hap koꞌi atomo­herep itotiaria pe pote uimohey haria raꞌyn miꞌiria teꞌero­pyhuꞌat mesup are. Saꞌawyꞌi teꞌerahaꞌat kuap uiminug wakuat koꞌi kape hawyi meremo teꞌeru­we­morem Tupana kape are. Saꞌawyꞌi­wuaria teꞌerahaꞌat pote meremo taꞌatupag sokpe iꞌanam nakat hawyi teꞌeraꞌapyk taꞌyn ywytup tote iꞌatu­minug saꞌag atoiat hap moherep hamo taꞌatueko ewy. Maꞌato atimo­herep ehetawa piaria pe iwato kahato hap uimohey hamuat wen maꞌato miꞌi pytkai uimohey hap pun haria eweikupteꞌen are. Are pãi miꞌi pote ti rat poꞌog yt naku i nug haria eweikupteꞌen tawa Tiru piaria kai tawa Sitãu puaria kai are e."

22 Karãpe Tupana piat miitꞌin apiheg hap eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn turan miꞌi hap eꞌat pe ti aru poꞌog Tupana miꞌapiheg koꞌi wo eweipyhuꞌat tawa Korasĩ piaria tawa Sitãu ywania kai are e."

23 Iꞌewyte eipe tawa Kawanaꞌũ piaria — Wuatꞌi miitꞌin urukuap kahato haria eweiꞌe uruto iwatoꞌin nakaria pote. Taꞌi atipy piaria ewy uruwato pote eweiꞌe maꞌato yt hin i are. Eipe yt karãpe i putꞌokꞌeweiꞌe atipy pe maꞌato Tupana mipugha wuat wyti eipe aria wato pe ti aru yt nakuaria i eipe pote. Saꞌawyꞌi ti Tupana tiwuk taꞌyn tawa Sitãu piaria yt nakuaria i pote. Pywo ti rat Uito areĩneꞌen itote mekewat eꞌat pe turan eiwaꞌa­kasa hap koꞌi moherep hamo itotiaria pe mesup taꞌyn uimohey haria wo tukupteꞌen katu­pono atimo­herep taꞌyn uiminug wakuap sese hap koꞌi saꞌawyꞌi­wuaria tawa Sitãu piaria pe pote meremo taꞌatuꞌatoiat raꞌyn taꞌatu­minug saꞌag hap koꞌi are. Eipe ti eweiꞌakasa yne hawyi yt eweiꞌatoiat hin i eiminug saꞌag hap koꞌi. Miꞌi pote aria wato pe Tupana eipugha irane are katu­pono yt uimohey hin i eipe iwato kahato raꞌyn atunug uimi­sepap eipyꞌa­setpe pytkai are. Nimo ti Tupana tiwuk taꞌyn tawa Sutuma piaria yt naku i apiheg hap are maꞌato ti eipe poꞌog yt nakuaria i miꞌiria kai are. Taꞌi woro­hoꞌomuꞌe kahato raꞌyn eipe maꞌato ti yt uimohey hin i are. Miꞌi hap ok tã atunug saꞌawyꞌi tawa Sutuma tawa Tiru pe pote itotiaria tukupteꞌen naꞌyn paaꞌe haria taꞌatu­minug saꞌag koꞌi etiat haria are."

24 Karãpe ti aru Tupana woꞌoꞌapiheg hap eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn miꞌi hap eꞌat pe ti aru poꞌog eipe Tupana miꞌapiheg wuanuaria wo eweikupteꞌen mekewat tawa Sutuma piaria kai mekewat tawa Tiru piaria kai are e Iesui tehay pun haria pe.

"

25 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe Toꞌywot pe Tupana pe — Uiꞌywot e arehum kahato raꞌyn ewawi Tupana. Yne atipy piaria koꞌi Porekuat En iꞌewyte mesu­wa­rotiat yi totiat Porekuat En are. Taꞌi wuatꞌi Porekuat no ereĩneꞌen e. Waku kahato En Tupana katu­pono hira­karia ewywuaria — Yt uruikuap kahato i te En iꞌatuꞌe uhepe uimohey sese haria miꞌiria e. Maꞌato iraniaꞌin — Uruikuap taꞌyn poꞌog torania kai e haria. Uruto yn iweꞌeg nakaria e haria pe yt atimo­herep hin i uwe uipoꞌoro hat e. Yt taꞌatukuap hin i uwe hap En Uiꞌywot Uipoꞌoro hat. Yt karãpe i miꞌiria uimohey haria wo tukupteꞌen e."

26 Taꞌi paaꞌe haria pe — Yt uruikuap kahato i te e haria pe etomo­herep taꞌyn ti Uipoꞌoro hat maꞌato iraniaꞌin me — Uruto yn iweꞌeg nakaria e haria pe yt etomo­herep teran i yt ekuap teran i yt emienoi kyꞌesat i haria pe are. Miꞌiria ti yt karãpe i uhemiit no teꞌero­pyhuꞌat e Iesui Toꞌywot pe."

27 Miꞌi hawyi toꞌe i itotiaria pe — Mio Uiꞌywot tum naꞌyn ni uhepe yne yne towanuat are. Uiwyriaꞌin yt uwe i mesu­wa­ro­tiaria uikuap sese haria e. Maꞌato Uiꞌywot yn ni uikuap sese hat. Iꞌewyte yt uwe i mesuwat yi totiaria Uiꞌywot kuap sese haria e. Maꞌato Uito atikuap kahato Uiꞌywot e. Taꞌi Uito yn ikuap sese hat arepyhuꞌat are e Iesui itotiaria pe."

28 Mehĩꞌin manaꞌin woro­hoꞌokyꞌe kahato torania eiperia pote eweĩꞌẽ ro uhowawi wuatꞌi miitꞌin e. Uwe uwe hatek takaria eweĩꞌẽ ro uhowawi e. Uwe uwe hoꞌopot hanuaria eweĩꞌẽ ro uhowawi e. Pywo pe ti uwe uwe tõꞌẽ uhowawi miꞌi haria pe atum uiwepit hap ok tã e. Ewehoꞌopot hap atuꞌu yne e. Eiꞌarot hap iꞌewyte ahupit mekewat yt eimi­hupit kuap i hap e. Eiwe­mohy hap atum ehepe eweĩꞌẽ uhowawi pote e."

29 Uiwyriaꞌin uheropat haria eweikupteꞌen pote poꞌog waku eweipuẽti mesuwat yi tote e. Pywo pe ti uwe uwe toto uhupi miꞌi hat waku pe topyhuꞌat katu­pono uipotpap poꞌog waku torania kai e. Pywo uheꞌyry­sakag ni yt ipotyi hin i yt saꞌawyꞌiwuat yt ewywuat hin i e. Pyno eweĩꞌẽ ro uhowawi yne yne ehero hap wywo hawyi yt woro­hoꞌo­satyꞌi satyꞌi hin i raꞌyn katu­pono uiwa­nẽtup hawe paaꞌe haria kahato eweipyhuꞌat e. Ehehakyꞌeꞌi hap atuꞌu kahato uipyꞌa pe e. Iꞌewyte uiperupꞌi kahato pote meremo eweipuẽti uikaipyi uimohey ehepiat hap e."

30 Uimiium eipotpap hamuat yt ipotyi hin nakat i saꞌawyꞌiwuat ewy i katu­pono eipotpap uhowawi pote woro­hoꞌo­po­wyro kahato hupit hap ete are e Iesui wuatꞌi miitꞌin me.

"

12

1 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe Iesui toto topot­muꞌeria wywo awati ypia sakpo mekewat yt motpap i hap eꞌat pe. Miꞌi hap tote hemiitꞌin hoꞌopik taꞌyn awati taꞌatuesyꞌat hap monik hamuat."

2 Maꞌato iraniaꞌin mekewat seko wuat woꞌomuꞌe haria pote teꞌerahaꞌat kahato hawyi wãiꞌiꞌatuꞌe Iesui pe — Wãiꞌere ro emiitꞌin me Uhyt iꞌatuꞌe katu­pono yt aheko ewy i taꞌatu­hoꞌopik awati yt aipotpap i hap eꞌat pe iꞌatuꞌe. Yt naku i Mehĩ miꞌi tã watunug mesuwat eꞌat pe. Yt naku i awati wati­pirik katu­pono Tupana mõtypot hap eꞌat ti koityꞌi eꞌat iꞌatuꞌe seko moherep haria Iesui pe."

3 Miꞌi pote maꞌato Iesui — U pãi e yt karãpe i apo mekewat miwan miat eweimo­wẽpap are aikotã saꞌawyꞌi aipo­rekuat Tawi tesyꞌat kahato tesu­raraꞌin wywo hap e."

4 Aikotã teke Tupana mõtypot yat pe hawyi mekewat Tupana mõtypot yat piat man neꞌi raꞌyn toimõꞌẽ tesu­raraꞌin me hawyi taꞌatuꞌu raꞌyn yt aheko yt ewy hin i miꞌi morekuat Tawi tunug itote hap e. Taꞌi paꞌiria miꞌu wuat koꞌi yn waku rakat toimõꞌẽ tesu­raraꞌin me. Miꞌi tã ti aipo­typot saꞌawyꞌiwuat Tawi tunug e."

5 Yt karãpe i apo eiwemuꞌe mekewat Tupana ehay enoi hat Musei miwan ete aikotã yne Tupana mõtypot hap eꞌat pe paꞌiria iꞌatu­potpap at kaꞌap neꞌi Tupana mõtypot yat apykok hap ete miitꞌin powyro hap ete maꞌato yt uwe i wãiꞌe iꞌatuepe. Taꞌi paꞌiria miꞌiria wen maꞌato teꞌeru­we­potpap at yt aipotpap i hap eꞌat pe Tupana mõtypot hap yat apykok hamo pytkai yt uwe i wãiꞌe paꞌiria pe e."

6 Miꞌi hap ewy wyti urupotpap mesup pãi e. Pywo pe ti wẽtup ok toĩneꞌen naꞌyn eipyꞌa­setpe poꞌog poꞌog Tupana mõtypot hap topyhuꞌat mekewat toꞌyat nu kawiat kai e tuwepe seko moherep haria pe."

7 Kat pote ti eweikat kahato uruepiat aparap hap aheko ehay upi yt kat i urutunug saꞌag pytkai e. Yt naku i eipyꞌa pe eweikat at kaꞌap iraniaꞌin miat iꞌaparap hap koꞌi katu­pono nimo te ti mio tã e Tupana ahepe — Pywo pe ti yt uimo­wepit hin i ti eheko eiminug koꞌi e. Yt uimo­wepit hin i ti eihũria wuk hap koꞌi mekewat eimiium uimõ­typot hamuat hap koꞌi are katu­pono uimo­wepit hap sese ti sehakyꞌeꞌi haria iraniaꞌin hatek takaria ihakyꞌeꞌi hap uimo­wepit sese hap e Tupana. Uimo­wepit sese hap ti eiwe­wyꞌinug iraniaꞌin yt mikyꞌe i koꞌi wo hap e. Miꞌi ti uimo­wepit sese hap e. Atikyꞌesat ehehakyꞌeꞌi hap uimo­wepit hap e Tupana saꞌawyꞌi miwan me e Iesui wãiꞌe haria pe. Miꞌi e hap ewetunug hawyi yt urumohit teran i katu­pono eweikuap taꞌyn yt kat i urutunug saꞌag e Iesui wãiꞌe yn hap nug haria pe."

8 Yt naku i ehemiitꞌin Uhyt eweiꞌe katu­pono taꞌatu­hoꞌopik awati Tupana mõtypot eꞌat piat pote eweiꞌe maꞌato Uito waku kahato uhemiitꞌin are. Iꞌewyte meiũran aru karãpe kat som waku kat som yt naku i miitꞌin minug ahenoi Tupana pe miꞌi hap eꞌat pe waku kahato miꞌiria are Tupana pe. Tupana uiꞌairo Miitꞌin Eykeꞌet sese wo wuatꞌi eꞌat piano e. Iꞌewyte wuatꞌi eꞌat Kaꞌiwat wo uinug. Miꞌi pote Tupana mõtypot eꞌat Kaꞌiwat areĩneꞌen iꞌewyte. Miꞌi pote kat som waku watunug kat som yt naku i watunug Tupana mõtypot hap eꞌat pe e hano iꞌewyte Tupana uinug e Iesui wãi wãiꞌe haria pe.

"

9 Mio tã toꞌe hawyi Iesui toto towyriaꞌin upi awati ypia sakpo raꞌyn. Miꞌi totepyi toto hawyi teke raꞌyn Tupana ehay enoi hawe."

10 Miꞌi pe toĩneꞌen ipo kĩꞌã rakat iꞌatu­wywuat pe. Miꞌi hawyi iraniaꞌin itotiaria imaꞌat reran Iesui haype — Waku apo watu­we­potpap mesuwat eꞌat pe miitꞌin moehãite hap ete sio yt iꞌatuꞌe tope katu­pono taꞌatukat yt naku i e hap haype."

11 Miꞌi hawyi toiꞌatu­wesat — Waku apo mesup eꞌat pe watiõtem aihũ yi kaꞌa pyi iꞌokhytꞌat rakat sio yt e. Taꞌi aihũ Uweuria taꞌat yi kaꞌa pe Tupana mõtypot hap eꞌat pe pote ti meremo watihep aihũ e. Atikuap ti Tupana mõtypot hap eꞌat ewetiõtem eihũ yi kaꞌa piat at hat e. Tupana mõtypot hap eꞌat piat at hat yi kaꞌa piat meremo eweihep yt eweipotpap i hap eꞌat pe yt eweikyꞌesat ikuꞌuro hap pote e."

12 Mehĩꞌin manaꞌin are kat som poꞌog Tupana wanẽtup hawe sio aihũria sio aito e. Taꞌi watikuap ti aito poꞌog poꞌog Tupana mikyꞌe aihũ koꞌi kai e. Miꞌi pote waku watiꞌa­tu­moe­hãite miit Tupana mõtypot hap eꞌat pe e Iesui tomaꞌat reran haria pe."

13 Miꞌi hawyi toꞌe raꞌyn ipo kĩꞌã rakat pe — Uiwy e etitorok to eꞌyke uhowawi e. Miꞌi hawyi meremo toitorok topo kĩꞌã hap wuatꞌi ehamo hawyi waku pe raꞌyn topyhuꞌat kokawiat ewy te ihãite raꞌyn."

14 Miꞌi tã Iesui tunug Tupana mõtypot hap eꞌat yt taꞌatueko ewy i pote seko etiat woꞌomuꞌe haria tuwat itote pyi hawyi taꞌatukat kahato aikotã waku Iesui auka hamuat.

"

15 Iesui tikuap taꞌyn toꞌauka hamuat taꞌatukat hap hawyi toto pya iꞌatueꞌya­ty­pepyi wẽtup hy kape toto. Typyꞌi kahato tuwat Iesui upi. Iꞌewyte iꞌahu rakaria tuwat upi. Miꞌi pote muꞌap upi toiꞌatu­moe­hãite kahato miitꞌin iꞌahu rakaria."

16 Toiꞌatu­moe­hãite torania hawyi toꞌe tomi­moe­hãite koꞌi pe. — Yt ewehenoi henoi teiꞌo iraniaꞌin me eimoe­hãite uhepiat hap koꞌi e."

17 Toiꞌatu­moe­hãite kahato iꞌahu rakaria aikotã saꞌawyꞌi Tupana ehay enoi hat Isaia toꞌe hap ewy."

18 Mio tã e Tupana — Meiũran ti aru atipoꞌoro Uhemiit sese ehowawi e. Pywo pe ti Uheropat kahato hat topyhuꞌat e. Uimikyꞌe kahato ti Miꞌi Miit e. Uimo­wepit sese hat ti Uimi­poꞌoro e. Ewehehaꞌat ro uimi­kyꞌesat nug hat kape e katu­pono Miꞌi Miit ri Uipãꞌãu eiam sese wo topyhuꞌat e. Miꞌi Miit wyti aru imoherep uhepe uwe waku uwe yt hap e. Atimohey kahato Miꞌi Miit katu­pono uiwa­nẽtup hap ewy yn tuwa­nẽtup e. Miꞌi pote ihay upi atiꞌatue­ha­kyeraꞌat reran wuatꞌi ywania yi totiaria. Iꞌewyte iwẽ pyi atiꞌatuꞌa­piheg iraniaꞌin yt imohey i haria wuatꞌi ywania yi totiaria e. Miꞌi hawyi uwe uwe topyhuꞌat uimiꞌa­piheg wuaria wo uwe uimie­ha­kyeraꞌat wuaria wo hap moherep hanuat Miꞌi e. Miꞌi Miit po wo atiꞌatu­po­hari ahiag po pyi imimoe­hakyꞌeꞌi koꞌi e."

19 Pywo pe Uimi­poꞌoro wyti aru perupꞌi puo kahato miitꞌin muꞌe e. Yt tuwe­mo­wato hin i tehay wo miitꞌin me. Maꞌato ti topo­te­ha­kyeraꞌat kahato e. Yt topotꞌuka hin i tehay wo miitꞌin ete. Yt ihay pirik hin i rakat paaꞌe kahato rakat topyhuꞌat e."

20 Miitꞌin yt uwe mikyꞌeria i kyꞌe hat uhemiit e. Iꞌahu kahato rakaria hatek takaria ihakyꞌeꞌi rakaria aikotã akuara pokꞌe rakat watomog hawyi tuwepy ihay se i raꞌyn hap ewy kahato toiꞌatumog miitꞌin yt tuwehum kuap i poꞌog nakaria ete. Iꞌewyte yt iwẽ po hep hin i uhehay hãpyk takat moherep hap ete e. Miꞌi Miit tiꞌatuꞌakit aru wuatꞌi miitꞌin maꞌat haria e. Miꞌi hawyi miitꞌin pyhyp haria toiꞌatu­moma yne e Tupana."

21 Meiũran ti aru Miꞌi Miit yn ni miitꞌin miekatup mo topyhuꞌat mesuwat yi tote e. Taꞌi Miꞌi Uimi­poꞌoro topyhuꞌat aru wuatꞌi ywania mimohey wo e Tupana yianmete Iesui etiat Isaia miwan me tohenoi.

"

22 Miꞌi hawyi itotiaria terut Iesui kape ahiag ipiit piat rakat. Miꞌi miit iꞌewyte yt ihapytig i iꞌewyte yt ihay kuap i. Yt toikuap i sehay katu­pono yt hewaure i rakat toĩneꞌen. Yt naku i kahato tuete. Miꞌi hawyi meremo Iesui timo­ha­pytig. Iꞌewyte toimoehay i raꞌyn mekewat miit. Miꞌi hawyi ihay kuap i raꞌyn ihapytig i raꞌyn hewaure kaꞌa i raꞌyn ipiit toikuap yne i raꞌyn."

23 Miꞌi hawyi miitꞌin sem itotiaria teꞌerahaꞌat kahato imoehãite hat kape hawyi teꞌeroꞌe toꞌope — Iesui apo Tupana Mipoꞌoro Aipo­rekuat nuat mekewat saꞌawyꞌiwuat aipo­typot Tawi saipepiat apoꞌiꞌatuꞌe toꞌope. Taꞌi morekuat Tawi ewywuat kahato haꞌyru sese pote iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi e hap iꞌatuꞌa­kagnia tikuap taꞌyn hawyi — Wãi neiꞌo iꞌatuꞌe. Miꞌi Miit yt Tupana Mipoꞌoro hin i iꞌatuꞌe. Ahiag mipoꞌoro Miꞌi iꞌatuꞌe. Ahiagnia porekuat saipepiat Iesui iꞌatuꞌe. Mekewat ahiagnia akag Peusepu saipepiat iꞌatuꞌe. Miꞌi pote ahiagnia toiꞌatu­sytpok kuap katu­pono ti saꞌawyꞌi ti ahiag tum ni tesaika hap tope. Miꞌi pote toiꞌatu­po­reraꞌat kuap kahato mãꞌãu saꞌag koꞌi iꞌatuꞌe teꞌeru­wa­nẽtup hawe Iesui etiat."

25 Maꞌato iꞌatu­wa­nẽtup saꞌag hap Iesui tikuap taꞌyn topyꞌa pe hawyi toꞌe iꞌatuepe — Pywo pe ti areꞌe ehepe ahiag koro yt tiꞌatu­sopo teran hin i ti topãꞌãu saꞌag koꞌi miitꞌin myi pãi katu­pono ahiag koro yt tuꞌuka teran hin i temiitꞌin ahiagnia ete are katu­pono toꞌope toꞌope tuꞌuka ahiag hawyi meiũran teꞌeru­we­moma raꞌyn. Aikotã aikotã wẽtup setawa piaria toꞌoꞌauka toꞌoꞌauka hawyi meiũran yt uwe kuap i tukupteꞌen hap ewy ahiag mipoꞌo­roria e. Aikotã toꞌoꞌauka toꞌoꞌauka wẽtup getap wiaria toꞌywot toty tomẽpytꞌin nywo toꞌoꞌauka hap ewy meiũran toꞌoꞌatoiat raꞌyn hawyi yt uwe i raꞌyn itote tukupteꞌen hap ewy e."

26 Miꞌi hap ewy kahato ti aru ahiag topyhuꞌat toiꞌatu­sopo topãꞌãu koꞌi temiitꞌin myi hawyi ti aru yt uwe i tukupteꞌen imipoꞌo­roria e. Atikuap kahato raꞌyn eiwa­nẽtup hap e."

27 Ahiagnia morekuat ehay pyi toiꞌatu­sopo mãꞌãu saꞌag miitꞌin myi eweiꞌe uhepe hap maꞌato yt miꞌi tã hin i e. Eipe iꞌewyte eweiꞌatumuꞌe kahato ti eipotmuꞌe mãꞌãu saꞌag koꞌi sytpok hap ete eipe maꞌato koitywy atiꞌatu­sopo kahato ahiagnia eimi­kyꞌesat ewy maꞌato wãiꞌeweiꞌe uhepe e. Kat poteĩ — Ahiagnia porekuat Peusepu ehay pyi ti toiꞌatu­sopo mãꞌãu saꞌag eweiꞌe uhetiat e. Yt eiweꞌeg hin i eipe e Iesui woꞌomuꞌe haria akagnia pe seko moherep haria pe."

28 Eweikuap teran apo aikope pyi tut uhesaika hap ahiagnia sopo hamuat hap e. Pyno ahenoi aikope pyi uhesaika hap tut hap e. Taꞌi Tupana Pãꞌãu esaika hamo yn ti atiꞌatu­sopo mãꞌãu saꞌag koꞌi miitꞌin kaipyi e. Tutum yne raꞌyn tesaika hap uhepe meimuẽwuat koꞌi pore­nõtem hamuat e. Miꞌi tupono ti koitywy Tupana topyhuꞌat raꞌyn miitꞌin Porekuat no mesuwat yi tote katu­pono miitꞌin pore­kuaria ahiagnia uruiꞌatu­po­re­nõtem mesup pote are katu­pono atiꞌatuꞌakit neꞌi raꞌyn ahiag iꞌewyte ahiagnia pãi e Iesui wãiꞌe haria pe."

29 Yt uwe i mesuwe teke kuap ipyꞌahak takat yat pe hekareꞌen etiat ipohari hamo are maꞌato toipoꞌi poꞌi haity wo hawyi teke kuap hesaika rakat yat pe hekareꞌen etiat ipohari hamo e. Miꞌi hap ewy kahato ti atunug ahiag porekuat ete Uito e."

30 Mehĩꞌin eiweꞌeg wo o uihoiro hap pupi are katu­pono uwe uwe yt uhemiit i topyhuꞌat miꞌi hat yt uika­wiano i topyhuꞌat e. Iꞌewyte uwe uwe yt ikaykay i miitꞌin uhowawi miꞌi haria tukupteꞌen uhowawiat miitꞌin pyhyp hanuaria wo e. Eiweꞌeg wo o uipun iũteꞌen hap pupi uiꞌywania e. Yt pote Tupana ewanĩ­kaptia wo aru eweikupteꞌen e."

31 Eiweꞌeg wo o Tupana Pãꞌãu pun ehepiat hap pupi e. Pywo pe ti Tupana timo­hãpyk kuap kahato yne yne wyti ehehay saꞌag koꞌi eiminug saꞌag koꞌi toiꞌatu­mo­weityk kuap torania are maꞌato wẽtup ehehay saꞌag ni yt karãpe i toimo­hãpyk kuap i Tupana e. Karãpe Tupana Pãꞌãu pywuat sese kaipyi ihay ehepe turan uhetiat eheha­kyeraꞌat hat miꞌi hawyi — Eso kahato eweiꞌe Tupana Pãꞌãu me miꞌi e hap wyti aru yt karãpe i Tupana timo­hãpyk kuap e Iesui."

32 Iꞌewyte kat eweiꞌe kat eweiꞌe saꞌag uimo­weukaꞌi hap Eheykeꞌet ete Eikywyt ete uhete miꞌi hap koꞌi saꞌag ti Tupana timo­hãpyk kuap te maꞌato uwe uwe Tupana Pãꞌãu pywuat sese rakat ehay pe — Eso kahato rat e miꞌi hat wyti aru yt karãmuo i raꞌyn Tupana timo­hãpyk kuap wuatꞌi eꞌat piat raꞌyn e Iesui — Ahiag ehay pyi etiꞌatu­sopo ahiagnia e haria pe.

"

33 Pywo pe ti aimikoi ypia yt ihãite i hawyi yt tuweium kuap i ahepe e. Taꞌi aimikoi yt haat rakat i yt karãmuo i hum kuap tosaat ahepe mekewat aimikoi saat he kahato rakat pote watikuap taꞌyn yt naku i rakat. Maꞌato tuweium kahato ahepe aimikoi ywa koꞌi pote wakuat kahato yp hap watikuap e."

34 Miꞌi hap ewy kahato ti eipe seko enoi haria ypia yt ipiit i rakat ewy yt haat i rakat ewy yt hewo i rakat ewy eipe e. Yt kat i eiꞌe hap he rakat toĩneꞌen eikai­pywiat are katu­pono ti eiwẽ pyi ti sehay haiug nakat miitꞌin mosatyꞌi satyꞌi hamuat sehay saꞌag yn tuwẽtem naꞌyn eiwa­nẽtup saiwot hap kaipyi. Yt naku i kahato aikotã moi woꞌoꞌauka hat wanẽtup hap ewy ti eiwa­nẽtup hap pãi e."

35 Miꞌi hap ewy kahato eipe aikotã ahekareꞌen iꞌapyp takat ewy eipe e. Karãpe miitꞌin terut ahowawi ikahu kahato rakat taꞌatuium miꞌi hawyi — Waku aito watum aimiium ikahu kahato rakat wy watoꞌe. Maꞌato yt naku i watum ahekat potꞌi yt ikahu rakat i iraniaꞌin miium waku haꞌup mo watoꞌe e. Miꞌi tã watunug pote yt hegyiꞌat i rakaria i watoĩneꞌen watoꞌe aiwoꞌope e. Miꞌi hap ewy waku e hap tuwa­nẽtup hawe wyti waku e hap ete wanẽtup hat ti toĩneꞌen naꞌyn maꞌato uwe uwe iꞌatunug tuwepe sehay saꞌag tuwa­nẽtup hawe miꞌi hat wyti yt naku i rakat nuat ti toĩneꞌen naꞌyn e. Pyno ti waku watiꞌa­tunug ahekat waku rakaria ewy aiwa­nẽtup hawe e. Miꞌi hawyi wahenoi kuap iraniaꞌin me ahekat aiwa­nẽtup hap wakuat koꞌi e woꞌomuꞌe haria akagnia pe."

36 Eiweꞌeg wo o ehehay koꞌi koꞌi Tupana Pãꞌãu etiat uhetiat uhemiitꞌin etiat hap pupi are wyti ehepe katu­pono karãpe Tupana tut urumo­weukaꞌi haria apiheg hamo miꞌi hap eꞌat pe — Kan hamo ten miꞌi tã eweiꞌe eimi­kyryꞌi wo uhete uhemiitꞌin ete e aru ehepe e. Miꞌi hawyi kat eweiꞌe aru Tupana pe eiꞌapiheg hap eꞌat pe e."

37 — Taꞌi yt nakuaria i kahato eipe e Tupana ehepe tut turan. Ehehay saꞌag uhete wyti iꞌewyte uimohey haria ete iꞌewyte wy Tupana Pãꞌãu wakuat ete pote yt naku i ewetunug e. Pywo ti ehehay saꞌag hap ete Tupana toꞌe aru — Woro­hoꞌokuap kahato pote mesup uimiꞌa­piheg nuaria wo eweipyhuꞌat eipe katu­pono Uhaꞌyru ete eiwe­kyryꞌi kahato eipe e aru ehepe maꞌato iraniaꞌin me — Wakuaria kahato eipe katu­pono yi tote eweikupteꞌen turan eiꞌe hap kaipyi atikuap Uhaꞌyru mõtypot haria wo eweikupteꞌen e aru Tupana uimohey haria pe e. — Woro­hoꞌokuap imohey haria eipe ehehay kaipyi eweikupteꞌen yi tote turan e aru Tupana uimõ­typot haria pe e Iesui yt toꞌoksatꞌi i haria pe.

"

38 Miꞌi hawyi itotiaria wãiꞌe hap enoi haria teꞌeroꞌe Iesui pe — Etomo­herep to uruepe esaika hap atipy kaipywiat merepꞌe hap ewy yt miitꞌin mikuap i hap koꞌi ewy iꞌatuꞌe. Miꞌi tã etunug mote ti aru meremo raꞌyn uruimohey En Tupana Mipoꞌoro maꞌato yt pote yt iꞌatuꞌe."

39 — U pãi e Iesui yt atunug neran i wyti iwato hap merep hap ewy miitꞌin uimohey hamuat are katu­pono yt naku i nug haria yt timohey kuap i ti miꞌi pote — Tupana iꞌatuꞌe eremo­herep uhepe uimoꞌa­kasa iwato rakat kape atipy kaipyi miꞌi hawyi woro­mohey En iꞌatuꞌe. Miꞌiria wyti yt Tupana mohey i haria pote raꞌyn mio tã iꞌatuꞌe. Taꞌatu­kyꞌesat Tupana iãꞌãkap koꞌi taꞌatu­mi­mohey koꞌi wo heremo pote. Yt nakuaria i raꞌyn nyti miꞌi tã ikyꞌesat e. Mesup ti eweikyꞌesat atunug iwato rakat uipo wo ehepiat kuap hamo maꞌato yt atunug neran hin i ehehay pyi e. Meiũran ti aru maꞌato atunug wẽtup iwato rakat uimohey ehepiat hamo. Iwatoꞌin nakat atunug aru miitꞌin mowa­nẽtup kahato hamuat katu­pono mekewat eꞌat pe ti aru Uito Eheykeꞌet Eikywyt ti toĩneꞌen i hamuat tosyp hawyi myeꞌym eꞌat yn toĩneꞌen tosyp hawe hawyi tuwẽtem i raꞌyn guꞌuro pyi e. Miꞌi yn ni iwato sese rakat atimo­herep eiꞌakasa hamo uimohey hamo ehepiat e."

40 Aikotã mekewat saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Iuna toĩneꞌen pira wato ymyẽ pe myeꞌym eꞌat myeꞌym ewãtym miꞌi hawyi tuwẽtem i raꞌyn pira wato ymyẽ pyi. Miꞌi hap ewy kahato ti aru arepyhuꞌat Uito yi pe hawyi arẽtem i raꞌyn uisyp hawyi aseꞌi Iuna toĩneꞌen i hap ewy e. Miꞌi yn atunug iwato hap aremo­herep ehepe Tupana Mipoꞌoro sese Uito hap mohey hamuat. Maꞌato miꞌi yn ni aru atimo­herep ehepe yt miitꞌin minug kuap koꞌi i uimohey hamuat maꞌato arẽtem guꞌuro pyi pytkai yt uimohey i aru eipe hap atikuap taꞌyn e."

41 Pyno toĩneꞌen koitywy wẽtup ok Iuna ewywuat eipyꞌa­setpe eweiꞌakasa hamo maꞌato ti Miꞌi Miit ti poꞌog Tupana ehay moherep hat Iuna kawiat hat maꞌato yt uimohey i eipe e. Saꞌawyꞌi te ti tawa wato Niniwe kape toto Iuna hawyi toimo­herep Tupana ehay iꞌatuepe. Miꞌi hawyi paaꞌiꞌatuꞌe. Teꞌeru­we­morem kahato Tupana kape yt naku i nug hap kaipyi mekewat Iuna mienoi upi are maꞌato mesup ti wẽtup ok poꞌog Tupana ehay moherep hat ahaꞌaseꞌi Iuna kawiat rakat toĩneꞌen eimuꞌe hat koro ehehamo maꞌato ahenoi henoi Tupana ehay ehepe pytkai yt eiwe­morem neran hin i eiminug saꞌag hap kaipyi Tupana kape e. Pyno eipe poꞌog yt nakuaria i mekewat tawa Niniwe piaria kai hamuat e. Karãpe Tupana tut uwe tomiꞌa­piheg wuaria enoi hamo miꞌi hap eꞌat pe ti aru tawa Niniwe piaria pe — Waku rakaria eipe e aru Tupana iꞌatuepe. Maꞌato ehepe ti aru — Yt nakuaria i eipe katu­pono poꞌog poꞌog Iuna kawiat toĩneꞌen eipyꞌa­setpiat eimuꞌe hat Uimi­poꞌoro maꞌato uimi­poꞌoro ehay pun haria neꞌi ti eipe e aru ehepe e Iesui woꞌomuꞌe haria pe."

42 Saꞌawyꞌi morekuat wato hary­poria kawiat tut pya pyi at wẽtem hap moran kaipyi tut aipo­typot saꞌawyꞌiwuat weꞌeg hap kuap hamo tut e. Maꞌato koitywy ti wẽtup ok ti toĩneꞌen eipyꞌa­setpe poꞌog weꞌeg morekuat Sarumãu kawiat hat maꞌato iweꞌeg hap pun haria ti eipe e Iesui tuweete. Miꞌi pote ti aru — Yt naku i kahato eipe e aru Tuana ehepe katu­pono Uimi­poꞌoro poꞌog weꞌeg nakat ehay pun haria eipe e miꞌi pote woro­hoꞌoꞌa­piheg kahato eipe e aru ehepe mekewat eiꞌapiheg hap eꞌat pe e Iesui tehay pun haria pe.

"

43 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui tohenoi ahiag koꞌi etiat. Eiweꞌeg wo o mãꞌãu saꞌag mupi e katu­pono karãpe wẽtup mãꞌãu saꞌag tuwẽtem wẽtup ok miit piit pyi miꞌi hawyi kowoꞌi kowoꞌi hewyry kahato aikope aikope yahig upi aikope aikope gaꞌapy pe teiam kat hamo tuwe­mohy teran haype maꞌato yt toipuẽti i teiam itote hawyi ti aru tuwa­nẽtup i raꞌyn tosaipe toĩneꞌen saꞌawyꞌiwuat hap kape i e."

44 Miꞌi hawyi ti taꞌaipok teiam motꞌi kape i raꞌyn. Miꞌi hawyi ti yt uwe i toipuẽti teiam motꞌi pe hawyi waku te teiam mo topainug me toipuẽti hawyi toĩneꞌen i raꞌyn temiit saꞌawyꞌiwuat ahiag ipiit piat rakat e."

45 Miꞌi hawyi — Pãi e waku kahato uheiam mo te i raꞌyn mesuwat uhemiit e. Miꞌi hawyi — Toꞌiro ahiagnia e watu­wehytꞌok meiẽwuat miit pe uheiam motꞌi pe e 7 ok takaria towyriaꞌin me ahiagnia pe poꞌog saꞌag tokawiat mãꞌãu koꞌi pe. Miꞌi hawyi ti tuwehytꞌok taꞌyn miꞌi miit pe hawyi poꞌog yt naku i rakano mekewat ipiit piat rakat saꞌawyꞌiwuat kai. Saꞌawyꞌi yt naku i tuwete ahiag ipiit pe toĩneꞌen mote. Maꞌato ahiag taꞌaipok 7 wo hawyi poꞌog yt naku i mekewat miit ete saꞌawyꞌiwuat kai e. Miꞌi hap ewy ti aru eweipyhuꞌat eipe yt kat i Tupana Pãꞌãu eweipag eipiit pe pote katu­pono mãꞌãu saꞌag toto hawyi taꞌaipok towyriaꞌin wywo hawyi eipuẽti eipe waku pe te eiwe­painug turan waku te eiꞌyat toipuẽti ewehy­wytip we toipuẽti eipe. Miꞌi hawyi mãꞌãu saꞌag koꞌi tuwehytꞌok eipiit pe yt uwe i itote pote. Miꞌi hawyi ahiag sem eiam eweikupteꞌen yt uimohey i pote. Yt uwe i Tupana Pãꞌãu eipiit piat pote meiũran poꞌog saꞌag naꞌyn eweikupteꞌen saꞌawyꞌiwuat kai e Iesui itotiaria pe.

"

46 Mio tã e Iesui turan ity iywytꞌin nywo yt pya i aikope toĩneꞌen hap kai hawyi teꞌeru­wẽ­powat — Uruehay teran ewywo Uimẽpyt Urueykeꞌet iꞌatuꞌe. Eriot ro uruewawi oken kape iꞌatuꞌe."

47 Miꞌi hawyi toto wẽtup ok henoi hamo — Iuẽ ety eywytꞌin ekaykay Mehĩ e. Iꞌatuehay teran ewywo Uhyt e Iesui pe."

48 Miꞌi pote Iesui toꞌe — U pãi are uwe uity uweꞌin uheywytꞌin uweꞌin uheinytꞌin e."

49 Ewehaꞌat ro uipot­muꞌeria meiũpiaria kape are katu­pono uwe uwe uhehay nug haria miꞌiria tukupteꞌen ni uityꞌin no uheywytꞌin no uheinytꞌin no e."

50 Katu­pono ti uwe uwe Uiꞌywot atipy piat mikyꞌesat nug haria yn ni tukupteꞌen uityꞌin uheywytꞌin uheinytꞌin tukupteꞌen uiwa­nẽtup hawe e Iesui itotiaria pe iwanẽtup haria pe.

Miꞌi hap etiat atikuap kahato pote ahenoi mesuwe uimiwan me uito Mateu.

"

13

1 Miꞌi hawyi mekewat getap wyi Iesui tuwẽtem naꞌyn hawyi toto i raꞌyn yi Karireia hyemyiꞌa wato kape. Miꞌi tote taꞌapyk yi kyt rote yẽpeke."

2 Miꞌi hawyi miitꞌin sem kahato tõꞌẽ tõꞌẽ howawi. Miꞌi pote teke raꞌyn yara wato pe itote pywiat yẽpe upiaria muꞌe hamo. Typyꞌi kahato rakaria toiꞌatumuꞌe."

3 Toiꞌatumuꞌe kat koꞌi kat koꞌi ete hãꞌãkap wuo. — Saꞌawyꞌi so wẽtup ok toto toko kape hãꞌỹi sytpok hamo e."

4 Miꞌi hawyi so toko tote putꞌoktoꞌe hawyi tohytpok hãꞌỹi wakuaria so tohytpok toko pe e. Miꞌi so taꞌat yi wakuat rote e maꞌato go pyꞌasetpuo muꞌap ẽpe upi hewo hewo iraniaꞌin hãꞌỹi koꞌi so. Miꞌi koꞌi so weitaria tuꞌu yne neꞌi e."

5 Iraniaꞌin ni yi perup nu totiat koꞌi tote hewo hewo e. Miꞌi totiat so hẽtyt wen e."

6 Maꞌato meiũran at hakup hawyi ti ikuꞌuro kat pote yt toto kuap i hapo yi piit kape nu totiat neꞌi pote e. Miꞌi pote meiũran itag naꞌyn hawyi meremo ikuꞌuro e."

7 Maꞌato iraniaꞌin hãꞌỹi ni hewo hewo teꞌen teꞌen iꞌanam me e. Miꞌi ti iꞌewyte hẽtyt wen maꞌato iꞌanam mywo toꞌoꞌewy wewuatꞌi pote meiũran iꞌanam tohik neꞌi raꞌyn yt tuwenug i raꞌyn e."

8 Maꞌato iraniaꞌin hãꞌỹi yi wakuat rote go sese tote hewo hewo rakaria wyti iꞌatue­hãite kahato teꞌeru­wenug kahato e. Taꞌi wẽtup yp kaipyi 100 iãꞌỹi toipuẽti. Miꞌi hawyi wẽtup yp kaipyi 70 iãꞌỹi toipuẽti. Miꞌi hawyi wẽtup yp kaipyi 30 iãꞌỹi hap ewy yi wakuat rakat rotiat hewo rakat hãꞌỹi koꞌi e."

9 Miꞌi tupono areꞌe ehepe ehewaure kaꞌa pote eweiwa­nẽtup kat uiꞌe kat uiꞌe hap kape uhehay iãꞌãkap wuat kape eiwa­nẽtup o e.

"

10 Miꞌi hawyi Iesui potmuꞌeria tõꞌẽ howawi — Uhyt iꞌatuꞌe kat hamoĩ sehay hãꞌãkap wuat etiꞌatumuꞌe iraniaꞌin iꞌatuꞌe."

11 — Taꞌi yt uimohey i haria ti atiꞌatumuꞌe hãꞌãkap wuo yt heremo i maꞌato ehepe uimohey haria ti sehay wo herep wuo woro­hoꞌomuꞌe aikotã aru Tupana topyhuꞌat Miitꞌin Porekuat no mesuwe atipy piat ewy hap ete e."

12 Katu­pono uwe uwe uhehay ikuap teran miꞌi hat pe ti aru poꞌog topyhuꞌat uhehay e. Taꞌi uhehay ahyt kuap teran hat topyhuꞌat uhehay kuap sese hat e. Maꞌato iraniaꞌin yt uhehay kuap teran i haria ti aru yt kat i i ikuap aru uimienoi koꞌi e. Uhehay kurin taꞌatukuap taꞌatusuꞌat hawyi tuwat hawyi meremo taꞌatu­waure i raꞌyn uhehay miꞌi haria. Uhehay yt teke sese i iꞌatu­wa­nẽtup hawe pote e. Teꞌeru­we­wa­nẽtup ran haria ewy miꞌiria. Taꞌatu­wa­nẽtup hawe yt taꞌatunug neran i uhehay pote yt teke sese i iꞌatu­wa­nẽtup hawe e."

13 Miꞌiria teꞌerahaꞌat uhowawi wen maꞌato yt uikuap wytkai i e. Iꞌewyte uhehay teke iꞌatu­waure pe wen maꞌato yt taꞌatukuap i kahato taꞌatu­wa­nẽtup hawe kat are kat are sese hap yi saꞌag ewywuaria miꞌiria pote e."

14 Aikotã saꞌawyꞌi Tupana ehay enoi hat Isaia toꞌe miwan me hap ewy — Teke kahato uhehay iꞌatue­waure kaꞌa pe wen maꞌato yt putꞌokꞌe i iꞌatu­wa­nẽtup hawe e Tupana Isaia miwan me 6.9 pe. Iꞌewyte uiminug wakuat koꞌi kape teꞌerahaꞌat kahato raꞌyn wen maꞌato yt taꞌatukuap i uwe Uito hap e."

15 Katu­pono sehay pywuat Tupana piat yt he hin i iꞌatuꞌe teꞌeru­wa­nẽtup hawe taꞌatupyꞌa pe. — Uruikuap taꞌyn emienoi iꞌatuꞌe uhepe wen maꞌato yt taꞌatunug i te. — Yt urumuꞌe poꞌog mekewat ete iꞌatuꞌe katu­pono uruikuap taꞌyn yne urumuꞌe hap iꞌatuꞌe yt taꞌatukuap hin i te pytkai. Yt taꞌatukuap teran i pote miꞌi tã iꞌatuꞌe at kaꞌap e Tupana katu­pono taꞌatusuꞌat suꞌat i teran uhehay taꞌatuwẽ puo maꞌato teꞌeru­wa­nẽtup hawe wẽtup sehay kape raꞌyn teꞌeru­wa­nẽtup e. Yt uiꞌe hap hin i iꞌatu­wa­nẽtup hawe. Yt naku i kahato rat miꞌiria wanẽtup hap atipuẽti pãi e Tupana. Taꞌi teꞌerahaꞌat ri uhehay kape miwan kape wen maꞌato ti teꞌeru­wa­nẽtup wẽtup kape neꞌi e. Maꞌato pywo taꞌatukuap teran uhehay pote taꞌatukuap kuap e. Iꞌewyte pywo teꞌerahaꞌat teran mote ti teꞌeraꞌa­kasa raꞌyn e. Miꞌi hawyi heremo yne iꞌatu­wa­nẽtup hawe uikuap hap topyhuꞌat e. Miꞌi hawyi ti teꞌeraꞌaipok uhowawi taꞌatu­minug saꞌag hawyi paaꞌiꞌatuꞌe uhowawi hawyi uimohey haria wo teꞌero­pyhuꞌat e. Uimi­moe­haĩ­teria wo raꞌyn hawyi tukupteꞌen uimie­ha­kye­raꞌaria wo raꞌyn tukupteꞌen hawyi uhehay taꞌatu­kyꞌesat raꞌyn hawyi e Tupana saꞌawyꞌi Isaia henoi e Iesui. — Pywo pe ti Isaia e hap ewy kahato tukupteꞌen yt uimohey i haria e. Miꞌi pote atiꞌatumuꞌe miꞌiria hãꞌãkap wuo yt taꞌatukuap teran i pote e. Maꞌato eipe uiwyriaꞌin uimohey haria sese atiꞌatumuꞌe teran uhehay sese eweikuap teran haria pote e."

16 Miꞌi tupono Tupana mimo­wepit koꞌi wo eweikupteꞌen poꞌog torania miitꞌin kai katu­pono uiꞌakasa hap sese koꞌi eipe iꞌewyte uhehay sese kuap haria eipe e. Miꞌi pote Tupana mipoi­tyro koꞌi wo eweikupteꞌen kahato eipe e."

17 Uipot­muꞌeria pywo pe ti saꞌawyꞌi­wuaria Tupana ehay moherep haria ti teꞌeraꞌa­kasa teran kahato eiꞌakasa hap koꞌi kape e. Iꞌatupap kahato uhowawi teꞌeraꞌa­kasa hamo. Saꞌawyꞌi­wuaria aikotã aru uhut hap moherep haria teꞌeraꞌa­kasa maꞌato taꞌatu­muꞌetu wuat ewy teꞌeraꞌa­kasa saꞌawyꞌi­tewuat wakuaria teꞌeraꞌa­kasa teran. Iꞌewyte taꞌatukuap teran kahato uiwẽ piat eimikuap koꞌi are maꞌato ti yt taꞌatukuap kuap i taꞌatukat pytkai e. Miꞌi pote eheha ehewaure Tupana mipoi­tyro koꞌi sese tukupteꞌen mesuwe e.

"

18 Uiwyriaꞌin mio ahenoi raꞌyn wyti ehepe kat are kat are hãꞌỹi iãꞌãkap wuat hap koꞌi are katu­pono atikyꞌesat eweikuap uimienoi mikoi yp etiat sehay iãꞌãkap wuat hap e Iesui topot­muꞌeria pe."

19 Mekewat hãꞌỹi sytpok hat wyti Tupana ehay sytpok hat ewy e. Miꞌi hawyi mekewat go puꞌap ẽpe upiaria ti wẽtup ok wẽtup ok uhehay kapiat wanẽtup hat ewy e. Miꞌiria ti ikuap saꞌag neꞌi e. Miꞌi pote miꞌiria kaipyi ahiag tihep teꞌen teꞌen neꞌi iꞌatupyꞌa pyi Tupana ehay e."

20 Iꞌewyte ti mekewat hãꞌỹi nu totiat yi hit rotiat ti wẽtup ok ti wẽtup ok ti wanẽtup teran hat ewywuat neꞌi e. Miꞌi hawyi meremo waku kahato toipuẽti uhehay wen e."

21 Maꞌato yt teke i iwanẽtup hawe sese meimuẽwuat uimienoi koꞌi yt iꞌatu­sapo wo i pote e. Miꞌi turan ti iraniaꞌin tiꞌatu­satyꞌi satyꞌi raꞌyn Tupana ehay mohey iꞌatuepiat hap. Miꞌi pote taꞌatuꞌatoiat raꞌyn Tupana ehay e. Saꞌawyꞌi te ti taꞌatu­mohey kahato wen maꞌato miꞌi turan ti iraniaꞌin toꞌokyryꞌi raꞌyn mote teꞌeru­we­mõti raꞌyn uimohey hap pupi e. Miꞌi hawyi typy ehay ete teꞌeru­wa­nẽtup at kaꞌap. Miꞌi hawyi Tupana ehay kape yt teꞌeru­wa­nẽtup i raꞌyn hawyi kat aru kat aru atunug kat aru atunug e hap kape yn naꞌyn teꞌeru­wa­nẽtup at kaꞌap. Miꞌi hawyi Tupana ehay kape yt teꞌeru­wa­nẽtup kuap i. Iꞌewyte — Uhekat iwato kahato hawyi uimo­wepit hap sese toĩneꞌen aru iꞌatuꞌe e."

22 Miꞌi hawyi taꞌatukat hap kyꞌewi yn tukupteꞌen iꞌatu­wa­nẽtup hawe at kaꞌap hawyi Tupana ehay yt tuwenug kuap i iꞌatupyꞌa pe. Hu ypia tohik neꞌi raꞌyn hap ewy topyhuꞌat iꞌatupyꞌa pe. Iꞌanam kahato gaꞌapy piat ewy itote pote yt tuwenug hin i. Miꞌi hap ewywuaria ti typy ehay kyꞌe kahato haria aimikoi iꞌanam miat ewywuat e."

23 Maꞌato mekewat yi wakuat rotiat ti wẽtup ok wẽtup ok hewaure kahato rakat ewy. Miꞌi hat satꞌe kahato kaꞌa wanẽtup hawe. Miꞌi hawyi Tupana ehay toikuap kahato topyꞌa pe hawyi tutunug kahato raꞌyn Tupana e hap ewy e. Miꞌi ti yi wakuat rotiat at hat hãꞌỹi ihãite kahato rakat ewywuat e. Miꞌi ti wẽtup ok 100 wẽtup ok 60 wẽtup ok 30 iãꞌỹi ewywuat raꞌyn e Iesui topot­muꞌeria pe."

24 Koitywy ahenoi teran ehepe wẽtup i uhehay aikotã Tupana topyhuꞌat miitꞌin Porekuat no mesu­wa­rotiat. Aikotã toĩneꞌen Morekuat atipy pe hap ewywuat e Iesui. Mio tã areꞌe Saꞌawyꞌi so wẽtup ok toto toko kape hãꞌỹi koꞌi koi hamo hawyi toikoi at iãꞌỹi waku aimiꞌu man wuat rakat iãꞌỹi toikoi at itote e."

25 Taꞌi man wuat waku rakat iãꞌỹi tohytpok kahato raꞌyn itote yi perup we. Waku pe itote hawyi taꞌaipok i raꞌyn toꞌyat kape e. Maꞌato wãtym muo iket kai wẽtup ok hewa­nĩkap toto iko kape imikoi pyꞌasetpuat wẽtup kawiat iãꞌỹi yt miꞌu i rakat iãꞌỹi koi man wuat waku rakat iãꞌỹi ewywuat wen maꞌato nop takat toikoi kaꞌap tewa­nĩkap ko moma hamo mikoi moꞌanam hamo toikoi hãꞌỹi ran man wuat ewywuat mikoi kaꞌiwat ket kai toikoi e."

26 Miꞌi hawyi meiũran hẽtyt toꞌopype raꞌyn man wuat waku rakat ypia toꞌopype raꞌyn iãꞌỹi ran koꞌi wywo e."

27 Miꞌi hawyi meiũran go kaꞌiwat ko eropat haria tuwat iko kape imikoi waku sio yt hap kuap hamo tuwat iꞌyat kaipyi. Teꞌeraꞌa­kasa hawyi aikotã imikoi ypia pe toꞌopype raꞌyn yt nakuat i iãꞌỹi rakaria wywo iãꞌỹi yt miꞌu i rakat taꞌatukuap hawyi teꞌeraꞌaipok go kaꞌiwat kape henoi hamuat — Urukaꞌiwat iꞌatuꞌe saꞌawyꞌi kue etikoi iãꞌỹi wakuat yn eko pe iꞌatuꞌe. Pywo pote aikope pyi saĩke hẽtyt yt miꞌi i yn i raꞌyn iꞌatuꞌe. Uwe saĩke ikoi eko pe yt waku rakat iãꞌỹi i iꞌatuꞌe."

28 — Taꞌi ahewa­nĩ­kaptia mikoi raꞌyn ti som e toiꞌatu­wesat. — Pyno waku wati­puruk taꞌyn emikoi pyꞌasetpiat koꞌi ahewa­nĩ­kaptia mikoi iꞌatuꞌe."

29 Maꞌato — Yt eweipuruk teiꞌo e katu­pono eweipuruk pote ti ten mekewat uimikoi wakuat rakat koꞌi ẽtyt turan neꞌi raꞌyn eweipuruk iꞌewyte toꞌopype pype pote e. Waku raꞌyn aru toꞌopype teꞌere­motag e."

30 Pyno waku toywyt pe teꞌere­motag e. Miꞌi hawyi iterek hap eꞌat pe raꞌyn aru ipotpap takaria pe areꞌe — Eweiterek to mekewat wanĩkap mikoi saꞌag yt man yt naku i miꞌu rakat nug hap iãꞌỹi ewywuat nop takat miꞌi hawyi eweiꞌapeman kytyt sok hawyi eweiwuk to aria pe e. Miꞌi tã ewetunug hawyi waku eweterut ro uimikoi sese torania meikowo uiꞌyat wato kape hawyi waku mesuwe e mikoi kaꞌiwat koro temiitꞌin me e Iesui. — Miꞌi uiꞌe hap ewy kahato Tupana topyhuꞌat Morekuat nuat mesuwat yi tote aikotã toĩneꞌen Morekuat no atipy pe hap ewy e Iesui hyemyiꞌa ẽpe piaria pe miitꞌin sem me.

"

31 Miꞌi hawyi wẽtup hãꞌãkap i raꞌyn Iesui tunug yi kyt upiaria muꞌe hamo. — Pyno ahenoi teran ehepe wẽtup sehay aikotã Tupana toĩneꞌen aru mesuwe Morekuat no aikotã atipy pe hap ewy e. Ahetama pe toĩneꞌen mutata ypia aimikoi aimiꞌu apopyt kahato miꞌi e."

32 Maꞌato watikoi iãꞌỹi kurin kat hawyi hẽtyt hawyi meremo tuwe­motag hawyi iꞌyp poꞌog iwato iraniaꞌin aimikoi koꞌi kai maꞌato hãꞌỹi kurin kahato torania iraniaꞌin aimikoi iãꞌỹi koꞌi kai topyhuꞌat e. Tuwe­koran mowato kahato raꞌyn e. Ikoran wato hawyi weitaria tõꞌẽ tõꞌẽ kahato teꞌeru­wesok nug ikoran miat upiat hamo e. Miꞌi hap ewy ti aru Tupana topyhuꞌat Miitꞌin Porekuat no mesuwe aikotã atipy piat hap ewy e Iesui yara pyi yẽpe etiaria kape.

"

33 Pyno ahenoi i wẽtup uhehay ehepe aikotã aru Tupana topyhuꞌat Morekuat no mesuwe miitꞌin pyꞌasetpe hap etiat i raꞌyn e. Karãpe hary­poriaꞌin tunug uꞌi taꞌatuꞌapõi mekewat kurin kat mani pyre ipuk wywo miꞌi hawyi tuwe­mo­wato raꞌyn mani puk ipyre wywo hawyi. Saꞌawyꞌi kurin kat tuwe­mo­wato raꞌyn ipuk toiꞌapõi ipyre wywo hawyi. Miꞌi hap ewy kahato Tupana topyhuꞌat Morekuat no mesuwat yi tote aikotã toĩneꞌen atipy pe hap ewy e Iesui hyemyiꞌa Karireia upiaria pe.

"

34 Sehay iãꞌãkap wuo yn toiꞌatumuꞌe miitꞌin sem koꞌi itote yt heremo i hap ewy toiꞌatumuꞌe teran typyꞌi rakaria."

35 Toiꞌatumuꞌe hãꞌãkap aikotã saꞌawyꞌi­wuaria Tupana ehay moherep haria mienoi hap ewy — Meiũran ti aru areto miitꞌin muꞌe hãꞌãkap wuat hamo e. Miꞌi hap eꞌat pe ti aru uiwẽ pyi tuwẽtem hãꞌãkap wuo yn yt uwe mikuap i te sehay pakup poꞌog ikahu rakat poꞌog hãpyk takat. Miꞌi ti iraniaꞌin yt ikuap i te yt uwe mikuap i te e. Taꞌi yi nug hawyi te yt uwe ikuap takano i atiꞌatumuꞌe miitꞌin hãꞌãkap wuo e Tupana saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Tawi wepy hawe 78.2 pe."

36 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe itotiaria pe — Toran naꞌyn uiꞌe hap eimuꞌe hap e. Eweiꞌaipok to ehetawa koꞌi kape e. Miꞌi hawyi toto raꞌyn ihyemyiꞌa totepyi wẽtup getap kape temiitꞌin nywo yn naꞌyn 12 ok takaria wywo. Miꞌi hawyi putꞌoktaꞌatuꞌe hawyi hemiitꞌin teꞌeroꞌe — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe yt uruikuap hin i ti emienoi hãꞌãkap wuat iꞌatuꞌe. Ehenoi ro miꞌi emienoi hãꞌãkap wuat uruepe iꞌatuꞌe."

37 Miꞌi pote toiꞌatu­wesat — Mekewat iãꞌỹi wakuat koi hano ewy ti Uito Eheykeꞌet e."

38 Mekewat go ewy ti wuatꞌi ywania uhehay kapiat wanẽtup haria mesuwat yi wato totiaria e. Mekewat hãꞌỹi wakuat man nug hamuat ewy ti Tupana mipoꞌoro koꞌi wuatꞌi tama kapiaria koꞌi uimohey haria — Waku watunug Tupana Aipo­typot no e haria are maꞌato mekewat hãꞌỹi yt nakuat i yt miꞌu hãꞌỹi rakat i ahiag ehay moherep haria mekewat ahiag saꞌyruꞌin sakiꞌytꞌin e."

39 Mekewat wanĩkap iãꞌỹi wẽtup koi hat ti ahiag e. Mekewat iãꞌỹi terek haria ti atipy kaipy­wiaria Tupana eropat haria atipy piaria e."

40 Ikahuro hap eꞌat pe atiꞌatu­poꞌoro atipy piaria yt uimohey i te haria miitꞌin atunug hamo atiꞌatuꞌa­piheg hamo. Aikotã wanĩkap mikoi taꞌatu­sokwuk hap ewy atunug aru ahiag ehay mohey haria ete e. Miꞌi tã ti aru aikotã iãꞌỹi terek hap eꞌat piat ewy aru topyhuꞌat mekewat ikahuro hap eꞌat turan e. Iãꞌỹi terek haria meimuẽwuat atipy kaipy­wiaria ewy teꞌero­pyhuꞌat are taꞌatu­po­reraꞌat ahiag mẽpytꞌin wuatꞌi ywania etawa piaria e."

41 Uito ti Eheykeꞌet Eikywyt no areĩneꞌen miꞌi tupono ti aru mekewat eꞌat pe atiꞌatu­poꞌoro atipy piaria yt naku i nug haria atunug yne hamo e. Pywo ti mekewat yi kahuro hap eꞌat pe — Ewete­ropoꞌok to uhowawi wuatꞌi saꞌag nug haria ahiag upiaria are aru e."

42 Eweiꞌatunug no uhemiitꞌin maꞌat haria are ti aru. Miꞌi hawyi ewehytmoi ro miꞌiria aria wato haiwot rakat pe are aru mesuwat yi kahuro turan. Miꞌi hawyi ti aru toꞌokakꞌi kahato ti aru iꞌewyte ti aru kyryꞌet kyryꞌetꞌiꞌatuꞌe haty kahato taꞌatuetiat pote e. Aria sakup kahato pote kynkynꞌiꞌatuꞌe ahiag mikoi koꞌi ewywuaria e."

43 Maꞌato meimuẽwuat Tupana mikyꞌesat nug haria pe ti aru — Eipe ti uimo­wepit haria wo eweikupteꞌen are aru. Eipe ti uimi­mõ­typot nuaria mesup are ti aru. Eipe ti iwatoꞌin nakaria wo Tupana etama piaria are ti aru. Eiminug wakuap koꞌi Tupana mõtypot hap koꞌi Tupana mowepit hap topyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe. Aikotã ihotꞌok hap aimo­wepit hap ewy eweikupteꞌen aru are Tupana mikyꞌesat nug haria pe. Uiwyriaꞌin ehewaure kaꞌa pote eipotpap to uhehay kuap hap ete e Iesui topot­muꞌeria pe."

44 Pyno wẽtup i ahenoi sehay iãꞌãkap ehepe are aikotã Tupana topyhuꞌat Morekuat no mesu­wa­rote aikotã toĩneꞌen atipy pe hap ewywuat e Iesui. Wẽtup ok so ipotpap wẽtup ok ko ete turan tepu­rure wo toipuẽti yi pe miitꞌin miãuka imehit kahato rakat. Hekat sok toipuẽti yi ywytꞌokpype tepu­rure wo ipotpap turan e. Miꞌi hawyi so — Pãi e taꞌi atikyꞌesat kahato rat meiũwat uiano e topyꞌa pe. Miꞌi hawyi so tohyp i yi piat tomi­puẽti hawyi toto raꞌyn mekewat yi kaꞌiwat kape toꞌe hamo — Atikyiꞌat reran eko mehĩ e. Atum ni aru emikyꞌesat ok tã haꞌup epe pãi e. Miꞌi hawyi toikuap karania upi hawyi iwepit kahato hap wywo toto toꞌyat kape yne towanuat weneru hamo. Toiwe­neru toko toꞌyat tekareꞌen koꞌi kat koꞌi kat koꞌi tomie­reko koꞌi toiwe­neru yne yne raꞌyn hawyi miꞌi saꞌup mo toikyiꞌat mekewat yi aikope toipuẽti yi pe mekewat hekat e. Miꞌi hap ewy ti Tupana tiꞌatukyiꞌat aru mesu­wa­ro­tiaria temiitꞌin no hawyi yi Porekuat no i raꞌyn topyhuꞌat e Iesui sehay iãꞌãkap wuo."

45 Uiwyriaꞌin e wẽtup uhehay hãꞌãkap i raꞌyn ahenoi teran ehepe aikotã aru Tupana topyhuꞌat Morekuat no mytyp tote aikotã atipy piat hap ewy e Iesui temiitꞌin me. Saꞌawyꞌi so wẽtup ok karaiwa toto wahi koꞌi kyiꞌat hamo e."

46 Miꞌi hawyi so wahi wẽtup poꞌog ikahu sese rakat torania kai toipuẽti itote ikahu kahato rakat. — Meikowat wahi nu saꞌup iwato kahato rakat kawiat e tuwa­nẽtup hawe. Imehit kahato rakat pãi e. Poꞌog poꞌog hekat rakaria wuat kai torania iraniaꞌin kai miꞌi wahi ikahu e. Yt wẽtup i poꞌog hekat rakat wuat atipuẽti uito mesuwat wahi kahu hap ok tã e so. Miꞌi hawyi so toikyꞌesat kahato topyꞌa pe hawyi so toiwe­neru yne tomie­reko toꞌyat teꞌyi tomikoi hawyi miꞌi saꞌup mo toikyiꞌat raꞌyn mekewat wahi towanuat e. Pywo pe ti miꞌi kyiꞌat hap ewy kahato Tupana tikyiꞌat aru wuatꞌi ywania towanuat hawyi topyhuꞌat Kaꞌiwat no aikotã toĩneꞌen atipy pe hap ewy e Iesui temiitꞌin me."

47 Miꞌi hawyi — Uipot­muꞌeria pyno wẽtup sehay iãꞌãkap i atimo­herep ehepe aikotã Tupana topyhuꞌat miitꞌin Porekuat no hap e Iesui. Saꞌawyꞌi so toto wẽtup ok pira pytyk hamo ihyemyiꞌa wato kape tesuki wato totioto. Miꞌi hawyi so toipun naꞌyn tesuki wato yꞌy wato pe pira pytyk hamo e. Miꞌi hawyi hesuki howapy kahato pira koꞌi wo aikotã aikotã hap koꞌi tukupteꞌen hesuki wato pe so e."

48 Miꞌi hawyi totekyi yẽpe kape hawyi yi kyt rote ti taꞌapyk hawyi toiꞌairo raꞌyn meimuẽwuat pira wakuat koꞌi hawyi toipatꞌok pira koꞌi waku aimiꞌu wo rakaria toiꞌatu­hytmoi teꞌyara pe maꞌato yt naku i rakaria toipugha raꞌyn e."

49 Mio wuat uimienoi ewy ti aru topyhuꞌat mesuwe torania raꞌyn hap eꞌat pe Tupana tiꞌatu­poꞌoro temiitꞌin atipy piaria wakuaria eropoꞌok hamo iꞌewyte yt nakuaria i eropoꞌok hamo."

50 Miꞌi hawyi ti aru yt nakuaria i taꞌatu­pugha raꞌyn ti aria haiwot rakat ieĩneꞌen hawe e. Miꞌi pe ti aru yt naku i nug haria toꞌokakꞌi kahato haty pono aria pe iꞌewyte toꞌokyryꞌet i kahato haty pono kynkynꞌiꞌatuꞌe aru e Iesui."

51 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Eweikuap apo mio wuat uhehay hãꞌãkap wuat e. Miꞌi pote — Taꞌi Urumuꞌe hat uruikuap som iꞌatuꞌe."

52 — Pywo eweikuap hawyi waku eweimõꞌẽ uhehay eimikuap iraniaꞌin me are katu­pono uwe uwe ikuap saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay hap iꞌewyte ikuap te uhehay pakup i hãꞌãkap wuat hap koꞌi aikotã Tupana topyhuꞌat Miitꞌin Porekuat nuat hap etiat miꞌi hat ti aru topyhuꞌat wuatꞌi sepap hanuat sehay wuat woꞌomuꞌe hanuat topyhuꞌat e. Taꞌi miꞌi hat ti aru topyhuꞌat morekuat hekat rakat iweꞌeg kahato hat ewywuat topyhuꞌat aikotã kareꞌen pakup mywo kareꞌen motꞌi wywo toiwe­neru kuap hat ewy topyhuꞌat e Iesui topot­muꞌeria pe.

"

53 Iesui henoi yne raꞌyn mekewat hãꞌãkap wuat tehay hawyi taꞌaipok i raꞌyn tomotag hap tawa Nasare kape."

54 Putꞌoktoꞌe itote hawyi teke i raꞌyn Tupana mõtypot hap getap we i raꞌyn itotiaria muꞌe hamo. Miꞌi hawyi itotiaria teꞌeru­wa­nẽtup kahato taꞌatumuꞌe hap kape hawyi — Koitywy ti tuweꞌeg kahato raꞌyn aimi­motag iꞌatuꞌe toꞌope. Aikope saĩke toipuẽti tuweꞌeg hap iꞌatuꞌe katu­pono koitywy toimo­herep kuap kahato topo wo yt miitꞌin misepap hin i koꞌi raꞌyn iꞌatuꞌe."

55 Maꞌato watikuap taꞌyn sakpo Miꞌi Miit aimi­motag iꞌatuꞌe. Taꞌi mekewat panꞌi panꞌiꞌe hat saꞌyru mekewat mana Maria mẽpyt iꞌatuꞌe. Taꞌi watikuap kahato iywytꞌin mehĩ Tiaku uhyt Iuse mehĩ Simãu uhyt Iuta iꞌatuꞌe. Taꞌi iꞌatueykeꞌet sese Miꞌi Miit iꞌatuꞌe."

56 Iꞌewyte inytꞌin ni tukupteꞌen meiũpe iꞌatuꞌe toꞌope."

57 Pyno aikope pyi som pyno iweꞌeg kahato hap tut iꞌatuꞌe toꞌope. Uwe saĩke imuꞌe iweꞌeg hap ete iꞌatuꞌe saꞌag taꞌatu­mohit reran haype. Miꞌi pote — Taꞌi yt uimohey hin i eipe uimotag haria e Iesui. Iraniaꞌin tama puaria ti maꞌato uimõ­typot kahato are maꞌato eipe yt raꞌyn e. Maꞌato iraniaꞌin teꞌeroꞌe — En ni Tupana Mipoꞌoro tehay enoi hanuat iꞌatuꞌe iraniaꞌin tawa piaria maꞌato eipe uimotag haria sese uiꞌyat piaria sese uiwyriaꞌin sese uhetawa sese puaria yt uimõ­typot hin i haria eweikupteꞌen e. Miꞌi e hap ewy kahato uimi­poꞌo­roria uhehay moherep haria maꞌato taꞌatuꞌy­wania sese taꞌatu­motag haria yt timohey hin i uimi­poꞌo­roria e Tupana saꞌawyꞌi miwan me. Miꞌi hap ewy kahato topyhuꞌat mesuwe ahetama pe pãi e. Yt naku i miꞌi tã mehĩꞌin manaꞌin e."

58 Miꞌi hawyi Iesui yt tunug kuap i tewaku hap miitꞌin yt minug kuap i koꞌi ewy itote tawa Nasare pe katu­pono imotag haria yt imohey i kahato haria wo tukupteꞌen mote. Taꞌi miꞌi tã hap ewy itote. Miꞌi hawyi uito Mateu atiwan mesuwe.

"

14

1 Miꞌi hawyi ti yi Karireia piat morekuat Eroti tikuap taꞌyn Iesui aikotã iminug wakuap etiat."

2 Miꞌi hawyi Morekuat Eroti toꞌe tuꞌisaria pe — Koitywy toĩneꞌen uhetama pe wẽtup ok wuatꞌi nug kuap hat Iesui e hap het rakat e. Uwe sese Miꞌi Miit hap atikuap taꞌyn e. Taꞌi mekewat uimiꞌa­kagtek woꞌosetꞌok hat Iuwãu wyti tuwẽtem guꞌuro pyi e. Taꞌi tuwẽtem guꞌuro pywiat hawyi ti mio tutunug yt uwe misepap kuap takat i raꞌyn e Eroti morekuat yi Karireia piat tuꞌisaria pe Iesui etiat."

3 Mio tã e katu­pono saꞌawyꞌi mekewat morekuat Eroti tiꞌatu­poꞌoro tesu­raraꞌin Iuwãu pyhyp hamo. Miꞌi hawyi taꞌatupoꞌi poꞌi hawyi ti taꞌatupag woꞌopyhik hawe. Miꞌi tã ti Eroti tunug saꞌawyꞌi Iuwãu ete."

4 Toipyhik Iuwãu woꞌopyhik hawe saꞌawyꞌi katu­pono iwary saꞌag Erotia ipyꞌahak kahato Iuwãu ete. — Wãiꞌe yt naku i kahato ewaire waire e pote. Yt naku i eꞌaito morekuat Eroti wywo katu­pono Eroti eykeꞌet Wiripi wywo ereĩneꞌen saꞌawyꞌi eꞌaito wo e Iuwãu morekuat Eroti wary saꞌag mana Erotia pe pote. Miꞌi toꞌe pote mana Eotia ipyꞌahak Iuwãu ete. Miꞌi pote haiwot topyhuꞌat hawyi toipyhyp teran ahetꞌok hat Iuwãu woꞌopyhik hawe — Tupana yt tikyꞌesat i etipo­hari eywyt Wiripi eharyꞌi ete e pote."

5 — Pyno waku atiꞌauka teran Iuwãu maꞌato yt atiꞌauka kuap i katu­pono typyꞌi kahato raꞌyn Iuwãu mohey haria e. Taꞌi Tupana mipoꞌoro aimuꞌe hamuat Iuwãu e haria ahyt Iuteuria tukupteꞌen mesuwe e. Aikotã me aru waku Iuwãu auka hap atipuẽti e tuwa­nẽtup hawe morekuat Eroti."

6 Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe morekuat Eroti tunug toꞌywãꞌĩ hap kapiat watetup hap. Miꞌi pote tutunug ienuk wato hap tomõ­typot haypiat. Miꞌi hap eꞌat pe morekuat Eroti tikaykay teharyꞌi wuat Erotia mẽpyt ihairu hamo. Miꞌi ti makuptia ihairu miitꞌin typyꞌi ehamo. Ikahu mekewat pĩꞌã pote morekuat iwepit kahato tehaꞌat hawyi."

7 Miꞌi hawyi morekuat Eroti toꞌe pĩꞌã pe — Ehairu ikahu kahato pĩꞌã e miꞌi pote eꞌe hap ewy atunug teran emikyꞌesat ok tã emiẽtup atum neran e pĩꞌã pe."

8 Miꞌi hawyi piꞌa toꞌe morekuat pe — Apuete e. Miꞌi hawyi toto toty kape — Kat som waku ahẽtup morekuat pe toꞌe hamo. Miꞌi hawyi — Pyno waku ehẽtup woꞌosetꞌok hat Iuwãu akag kuiꞌa pe e ity Wiripi sakiꞌyt pe."

9 Mio tã e hap morekuat tikuap hawyi tuwa­nẽtup koꞌi koꞌi neꞌi raꞌyn. Maꞌato — Atum aru emiẽtup ok tã e raꞌyn saꞌawyꞌi pĩꞌã pe torania towyriaꞌin ehamo pote — Pyno atunug uiꞌe hap ewy emikyꞌesat ewy pãi e yn pĩꞌã pe."

10 Miꞌi hawyi ti toipoꞌoro raꞌyn tesu­raraꞌin woꞌopyhik hap kape Iuwãu akag tek hamo."

11 Miꞌi hawyi taꞌatuerut warupy hit pe Iuwãu akag hawyi taꞌatuium naꞌyn mekewat pĩꞌã makuptia ihairu rakat pe. Miꞌi hawyi ti tutum naꞌyn Iuwãu akag toty pe."

12 Miꞌi hawyi Iuwãu potmuꞌeria tikuap taꞌyn taꞌatumuꞌe hat Iuwãu utꞌyp tek hap hawyi tõꞌẽ raꞌyn hyp hamo. Taꞌatusyp hawyi ti tuwat raꞌyn Iesui kape henoi hamo raꞌyn.

"

13 Miꞌi hawyi Iesui tikuap taꞌyn Iuwãu auka hap hawyi toto raꞌyn yara puo mekewat hyemyiꞌa wato sakpo aikope yt uwe i hap kape tuweran. Miꞌi hawyi miitꞌin tikuap taꞌyn Iesui aikowuat toto hap hawyi tuwat tuwat typyꞌi raꞌyn taꞌatue­tawa pyi aikowuat ito hap kape yi upi."

14 Miꞌi hawyi Iesui putꞌokꞌe raꞌyn yẽpe ete yara puo hawyi taꞌakasa miitꞌin typyꞌi kahato takat haria. Miꞌi hawyi toiꞌatukyꞌe neꞌi raꞌyn miꞌiria hawyi toiꞌatu­moe­hãite yne iꞌahu rakaria iꞌatue­hakyꞌeꞌi kahato ihaꞌat turan pote. Miꞌi hawyi toiꞌatu­moe­hãite at itote."

15 Meiũran wãtym i raꞌyn turan putꞌokꞌiꞌatuꞌe raꞌyn hemiitꞌin Iesui ete. Miꞌi hawyi — Wãtym naꞌyn mesuwe raꞌyn mote etiꞌatu­poꞌoro ro iꞌatue­tawa koꞌi kape miitꞌin iꞌatuꞌe katu­pono wyti yt naku i yahig note watoĩneꞌen katu­pono yt kat i aimiꞌu meiũpe Mehĩ iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi waku etiꞌatu­poꞌoro ro hesyat rakaria tawa hit koꞌi upi getap koꞌi kape aikowo aikowo teꞌeru­wemiꞌu kyiꞌat hamo iꞌatuꞌe."

16 Maꞌato Iesui — Yt rat pãi e. Yt atiꞌatu­poꞌoro teran hin i rat e. Eweiꞌatupoi ro hesyꞌat rakaria e Iesui."

17 — Maꞌato Mehĩ iꞌatuꞌe aikotã aru pyno uruiꞌatupoi miꞌiria katu­pono aimiꞌu yt iwato hin i 5 man typy pira yn toĩneꞌen aimiꞌu wuat iꞌatuꞌe."

18 Miꞌi hawyi — Pyno eweterut ro miꞌi miꞌu hit koꞌi uhowawi e."

19 Miꞌi hawyi toꞌe miitꞌin sem me — Eweiꞌapyk to mopep hyp we e. Miꞌi hawyi mekewat typy pira 5 man totat topo pe hawyi tehaꞌat atipy kape hawyi toꞌe — Waku kahato En Tupana are. Urutu­wehum kahato emiium ete e. Miꞌi hawyi mekewat 5 man toipatꞌok kahato hawyi toimõꞌẽ topot­muꞌeria pe hawyi miꞌiria imõꞌẽ raꞌyn miitꞌin sem me."

20 Miꞌi hawyi teꞌerenuk kahato raꞌyn miitꞌin sem hawyi iꞌatuꞌok kahato raꞌyn hawyi hemiitꞌin tiꞌatunug iꞌatumiꞌu ieĩpyt 12 eꞌyry­sakag ne te topyhuꞌat iꞌatumiꞌu soꞌo koꞌi."

21 Toiꞌatumoꞌok kahato 5000 rakaria ihainiaꞌin iꞌewyte iꞌatu kahato te hary­poriaꞌin iꞌewyte iꞌatu­mẽpytꞌin. Yt taꞌatukuap i yt taꞌatu­mo­rania i hary­poriaꞌin iꞌewyte iꞌatu­mẽpytꞌin yt taꞌatukuap i karania tukupteꞌen itote ihainiaꞌin koꞌi yn taꞌatu­mo­rania pote.

"

22 Miꞌi hawyi toꞌe i Iesui towyriaꞌin me — Eiwehytꞌok to eheꞌyara pe hawyi eweiwat ro ihyemyiꞌa wato sakpo e. Uito aru atiꞌatu­poꞌoro miitꞌin sok iꞌatue­tawa koꞌi kape hawyi areto ehowawi ehupi mehĩꞌin e temiitꞌin me. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn."

23 Tuwat yne raꞌyn hawyi ipotꞌam naꞌyn yityꞌok kape. Miꞌi tote tuweran hawyi ihay raꞌyn Tupana wywo. Pyno wãtymꞌi raꞌyn hawyi tehay kahu raꞌyn hawyi tuweran toĩneꞌen yityꞌok tote."

24 Miꞌi totepyi heremo yne yꞌy emyiꞌa. Miꞌi hawyi tehaꞌat temiitꞌin kape ihyemyiꞌa pyꞌasetpiat ikupteꞌen turan. Wasere poityꞌi temiitꞌin eꞌyara yowa etiat kape. Miꞌi pote yt tuwat kuap i ihaꞌat turan ihy wato kahato raꞌyn itote ywytu haty wo kahato pote."

25 Miꞌi pote waipaka ehay hap owakai toto raꞌyn Iesui temiitꞌin kape yowa tote hewyry iꞌatueꞌyara kape yꞌy puo."

26 Miꞌi hawyi hemiitꞌin teꞌeraꞌa­kasa Iesui ut hap kape yꞌy wato totiat hewyry turan. Miꞌi hawyi iꞌatu­wuwu kahato raꞌyn hawyi iꞌatuehay haty wo — En apo miit ehag yꞌy totiat iꞌatuꞌe."

27 Maꞌato Iesui toꞌe — Uipot­muꞌeria yt eweikenꞌẽ teiꞌo uipupi katu­pono Uito rat mesuwe areĩneꞌen e. Pyno eiwepit ro e."

28 Miꞌi pote Peteru iwẽpapꞌi — Urukaꞌiwat e pyno En pote uikaykay iro ewewawi uhewyry teran ewawi yowa tote e."

29 — Eriot ro e Iesui hawyi Peteru tuwẽtem naꞌyn yara pyi hawyi toto raꞌyn yꞌy owa upi Iesui kape."

30 Maꞌato hewyry yꞌy owa upi turan tehaꞌat ywytu kahato kape ywytu uato poityꞌi kape. Tehaꞌat hawyi — Uheha­kyeraꞌat ro En Uikaꞌiwat e iwẽpapꞌi."

31 Miꞌi hawyi meremo Iesui tokosap howawi hawyi totat ipo ete hawyi toꞌe — Kat poteĩ yt uimohey i Peteru e. Kat pote kahu uimohey ran yn en e."

32 Miꞌi hawyi tuwehytꞌok yara pe hawyi ywytu meremo ipohep hawyi inik kahato raꞌyn itote."

33 Miꞌi hawyi 12 ok takaria yara piaria timõ­typot kahato raꞌyn Iesui — En ni Tupana Saꞌyru sese iꞌatuꞌe.

"

34 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn ihyemyiꞌa sakpo hawyi mekewat tawa Kene­sare e hap wã tote tuwehik."

35 Miꞌi hawyi itotiaria ikuap taꞌyn meremo Iesui putꞌokꞌe hap. Miꞌi hawyi meremo taꞌatukuap Iesui uwe hap. Miꞌi hawyi taꞌatue­ropoꞌok iꞌahu rakaria kopepyi kopepyi howawi."

36 Miꞌi hawyi taꞌatu­hẽtup taꞌatu­mierut koꞌi iꞌahu rakaria moehãite hap hesokpe emig hamo. Miꞌi hawyi wuatꞌi iꞌahu rakaria Iesui tiꞌatu­moe­hãite yne tesokpe emig haria are uito Mateu.

"

15

1 Miꞌi turan itote Tupana ehay miwan miat wan pakup i haria iꞌewyte Tupana ehay enoi haria tõꞌẽ tõꞌẽ tawa wato Ieru­sarẽi kaipyi apotaꞌatuꞌe Iesui piat hamo."

2 — Kat poteĩ emiitꞌin yt teꞌeru­we­posei posei i yt ahaꞌaseꞌiꞌin eko yt ewy i iꞌatuꞌe. Kat pote yt naku i aipo­pitpit wywo watenuk iꞌatuꞌe õꞌẽ haria Iesui pe."

3 Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe iꞌatuepe — Kat pote eipe ti Tupana eko yt ewetunug hin i e. Pywo pe ti Tupana ehay atoiat haria eipe katu­pono eimienoi koꞌi yn ewetunug e. Kat pote Tupana eko yt ewetunug hin i e."

4 Saꞌawyꞌi Tupana toꞌe tomiwan me — Eweimõ­typot ro eiꞌywot eity e. Karãpe wẽtup ok tunug satyꞌi satyꞌi at toꞌywot ete toty ete waku miꞌauka wo mekewat miit topyhuꞌat e saꞌawyꞌi­tewuat miwan me e."

5 Maꞌato ti yt mio tã hin i eweiꞌatumuꞌe miitꞌin e. Karãpe yt watimõꞌẽ neran i aity kape aiꞌywot kape miꞌi pote ti waku — Papai Mamai yt kat i hin i eipo­hapnug hap topyhuꞌat katu­pono Tupana kape atum yne raꞌyn eipo­hapnug hap watoꞌe eweiꞌatumuꞌe saꞌag miitꞌin e Iesui nagnia ehay enoi haria pe."

6 Miꞌi pote ti mesup aimẽpytꞌin yt tiꞌatu­mõ­typot hin i taꞌatuꞌywot taꞌatuty. Yt kat i i iꞌatu­mimõꞌẽ e. Miꞌi hawyi iꞌatu­po­hapnug hap topyhuꞌat eipo pe e. Yt naku i kahato katu­pono mesup ti Tupana e hap taꞌatuꞌatoiat kahato raꞌyn hawyi eiwat eimienoi saꞌag neꞌi raꞌyn taꞌatu­mohey e."

7 Taꞌi miꞌi pote eipe typy ehay rakaria raꞌyn e Iesui. Nimo te ti aseꞌi Isaia henoi tomiwan me"

8 — Eipe ti ehehay wo uimõ­typot maꞌato ti eiwa­nẽtup hawe ti pya kahato uikai e Tupana tomiwan me Esekieu 33.31 pe."

9 Yt kat hamo ti ehehay se uimõ­typot hap ete katu­pono uhehay atoiat haria eipe hawyi eimienoi saꞌag koꞌi yn ewehenoi eipot­muꞌeria pe e. — Urumienoi ti Tupana eweiꞌe maꞌato eheso kahato e ti Tupana ehepiat pe Isaia miwan me 29.13 pe e Iesui apoꞌe haria pe.

"

10 Miꞌi hawyi itotiaria typyꞌi rakaria pe Iesui toꞌe — Eweĩꞌẽ ro uhowawi e. Woro­hoꞌomuꞌe teran eipe e. Waku eweiwa­nẽtup to uiꞌe hap kape ikuap hamo inug hamo e. Waku ehewaure kaꞌa kahato uhepiat einãpin hap kape e."

11 Uiwyriaꞌin yt eweiwa­nẽtup teiꞌo eipyꞌa pe — Waku areĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe. Miꞌu hãpyk urueko ewy wakuat yn atuꞌu yt eweiꞌe teiꞌo eipyꞌa pe katu­pono aheko miꞌu ete yt aimo­hãpyk kuap i Tupana wanẽtup hawe e. Uimi­muꞌeria pywo pe ti Tupana tehaꞌat kahato eipyꞌa piat eiwa­nẽtup hap kape. Eimi­kyꞌesat hap kape tehaꞌat kahato. Miꞌi hawyi eiꞌe hap kaipyi eikuap sio eipe waku sio yt hap yt naku i eipe hap e. Miꞌu yt eimohun kuap i eiwa­nẽtup hawe are maꞌato eiwẽ pywiat ehehay eimohun kuap hap tuwẽtem eiwẽ pyi e Iesui toꞌywania Iuteu ywania pe."

12 Mio tã toꞌe hawyi ipotmuꞌeria sese tõꞌẽ meremo Iesui kape henoi hamo — Mehĩ iꞌatuꞌe Tupana aiꞌairo temiit no aheko miꞌu u hap etiat e haria iꞌatu­pyꞌahak kahato eete. Urumuꞌe hat eweꞌeg wo o iꞌatuꞌe katu­pono yt naku i eꞌe hap iatuꞌe iraniaꞌin woꞌomuꞌe haria toꞌope katu­pono — Tupana mikyꞌesat ewy miꞌu u haria yn waku pe tukupteꞌen Tupana wanẽtup hawe iꞌatuꞌe miꞌiria. Aheko miꞌu ete aipuꞌap Tupana kape iꞌatuꞌe woꞌomuꞌe haria ipotmuꞌeria henoi Iesui pe."

13 Miꞌi pote Iesui toꞌe — Pyno miꞌiria mienoi koꞌi yt Tupana mienoi ewy hin i e. Karãpe watikoi aiko hawyi wahe­katup kahato hẽtyt hap e. Hẽtyt hawyi aimo­wepit kahato hap aimikoi e. Maꞌato iꞌanam neꞌi hẽtyt hap yt aimo­wepit kuap i yt aimikoi hin i pote meremo wati­puruk. Miꞌi hap ewy iraniaꞌin woꞌomuꞌe haria mimuꞌe koꞌi yt Aiꞌywot Tupana e hap ewy hin i maꞌato iꞌanam aiko piat ewy e."

14 Uipot­muꞌeria eiwa­nẽtup koꞌi koꞌi iꞌatu­wesat hap kape e. Iꞌatuꞌe hap miitꞌin muꞌe hap yt kan hamo i katu­pono yt taꞌatukuap i muꞌap Tupana kape e. Taꞌi miꞌiria tukupteꞌen yt ihapytig i rakaria ewy — Mesuwe muꞌap Tupana kape iꞌatuꞌe iraniaꞌin me yt taꞌatukuap i muꞌap pytkai. Aikotã yt ihapytig i rakaria toꞌoꞌykesat hap ewy tukupteꞌen miꞌiria. Meiũran toꞌoykesat ereto yi hot pe hawyi iꞌatuewo yi kaꞌa pe e."

15 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe Iesui pe — Uimuꞌe hat yt uruikuap hin i te eꞌe hap miꞌu ete e. Urumuꞌe i ro kat eꞌe hap sese etiat e."

16 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatu­wesat — Uiwyriaꞌin yt eweikuap i te uiꞌe hap eipe e. Taꞌi iraniaꞌin mesu­wa­ro­tiaria ewywuaria te eipe katu­pono miꞌiria yt uikuap i te haria e."

17 Yt eweikuap i te apo aikotã miꞌu watohon hawyi aiymyẽ pe toto hawyi teke aimeꞌen me hawyi ahepaiꞌa hawyi toto i raꞌyn aipiit pyi hap. Yt eweikuap i te apo aikotã miꞌu yt teke kuap i aiwa­nẽtup hawe e."

18 Maꞌato aiꞌe aiwa­nẽtup hawiat meiũran tuwẽtem aiwẽ pyi ahehay wo raꞌyn aiwa­nẽtup hap ok tã e. Pywo ti rat eiꞌe hap eipyꞌa piat eimaꞌat hap topyhuꞌat katu­pono tuwẽtem eiwẽ pyi hawyi torania tikuap taꞌyn eiwa­nẽtup hap e. Pywo pe ti eiꞌe hap eipyꞌa pywiat eimohun hap topyhuꞌat e Iesui."

19 Taꞌi eiweꞌeg wo o eipyꞌa piat eiwa­nẽtup hap e hap pupi are katu­pono mesu­wa­ro­tiaria teꞌeru­wa­nẽtup at kaꞌap aikotã aikotã yt naku i nug hap kape — Waku atiꞌauka mekewat uhewa­nĩkap iꞌatuꞌe taꞌatupyꞌa pe. Waku miꞌi uhewaire wo iꞌatuꞌe taꞌatupyꞌa pe. Waku atoiat uheꞌaito uheharyꞌi hawyi wẽtup atat iꞌatuꞌe taꞌatupyꞌa pe. Waku ateroꞌok mekewat uianuat iꞌatuꞌe taꞌatupyꞌa pe. Waku atimaꞌat miꞌi miit uhehay yt pywo i rakano iꞌatuꞌe taꞌatupyꞌa pe."

20 Miꞌi eiꞌe hap koꞌi eipyꞌa pywiat eimaꞌat hap koꞌi tukupteꞌen katu­pono eweiꞌe eipyꞌa pe hawyi meremo ewetunug eiꞌe hap ewy. Eiꞌe hap upi eweiwat hawyi yt naku i nug haria eweikupteꞌen e. — Miꞌu watuꞌu aipo­pitpit hap wywo pote meremo yt naku i nug haria wo wato­pyhuꞌat iꞌatuꞌe iraniaꞌin woꞌomuꞌe haria maꞌato yt pytkai i e. Aipo­pitpit hap yt teke kuap i aiwa­nẽtup hawe e. Aipo­pitpit hap yt ainug hin i saꞌag nug haria Tupana wanẽtup hawe e.

"

21 Miꞌi hawyi Iesui toto raꞌyn tetama pyi wẽtup tama piat tawa kape toto mekewat yꞌy wato sese yẽpe kape topot­muꞌeria wywo. Putꞌoktaꞌatuꞌe tawa Tiru pe hawyi tuwat tawa Sitãu kape."

22 Miꞌi turan wẽtup hary­poria mekewat yꞌy wato ẽpe totiat ieĩneꞌen hat tut Iesui ewawi hawyi tuwẽ­powat Iesui kape — Uikaꞌiwat aseꞌi Tawi emiariru En e. Pyno uipo­wyro hap atikyꞌesat katu­pono uhehakyꞌeꞌi kahato Mimi e. Uikyꞌe hap kaipyi uipo­wyro ro e. Eriot ro uhupi uimẽpyt hary­poria moehãite hamo e. Uimẽpyt hary­poria kawiat ahiag tisatyꞌi satyꞌi kahato e."

23 Maꞌato Iesui yt tiwesat hin i tuwe­wawi wẽpowat i rakat. Maꞌato hary­poria yt ipohep hin i tohẽtup poꞌog neꞌi. Miꞌi hawyi ipotmuꞌeria teꞌeroꞌe Iesui pe — Uhyt iꞌatuꞌe etipoꞌoro ro mekewat hary­poria pya meiũpepyi iꞌatuꞌe katu­pono aimo­sero kahato ihay pirik hap aimo­pyꞌahak kahato iꞌatuꞌe. Waku etipoꞌoro pya aikai iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Mana Uito ariot yt eꞌywania kape hin i e maꞌato uruꞌywania sese muꞌe hamo yn ariot mesup e. Taꞌi uiꞌywania tukupteꞌen aikotã aihũria gaꞌapy piat hoꞌowasat rakaria ewywuaria tukupteꞌen haria uruꞌywania Isareu ywania e."

25 Miꞌi hawyi maꞌato hary­poria putꞌokꞌe howawi hawyi toimõ­typot kahato raꞌyn Iesui hawyi toꞌe tope — Uipo­wyro En Mimi e. Wakuat kahato En Tawi emiariru En. Uipo­wyro ro Uikaꞌiwat e. Etisopo ro ahiag uimẽpyt pyi e."

26 Miꞌi pote Iesui tiwesat — Mana e yt naku i urumẽpytꞌin wakuaria miꞌu wakuat urutum awareria pe e. Miꞌi hap ewy yt naku i wẽtup ywania powyro hamo areto mesup wẽtup ywania kape e."

27 Maꞌato hary­poria toꞌe Iesui pe — Pywo pe ti an Mimi eꞌe hap maꞌato kat koꞌi kat koꞌi taꞌat yparakai kaipyi miꞌu kuꞌi ieĩpyt eimẽpytꞌin teꞌerenuk turan topyhuꞌat awareria miꞌu wo Mimi e."

28 Mio tã e hawyi Iesui tiwesat — Mana uimohey hap epiat hap iwato kahato. Miꞌi tupono emikyꞌesat ewy atunug naꞌyn e Iesui hary­poria pe. Iesui mio tã toꞌe hawyi hary­poria mẽpyt waku raꞌyn. Iesui ehay wẽtem iwẽ pywiat turan hary­poria piat tomohey hap kaipyi ihãite raꞌyn."

29 Miꞌi hawyi toto tawa Tiru pyi tawa Sitãu myi hawyi toto raꞌyn mekewat ihyemuiꞌa Karireia hyẽpe upi tewyry hamo. Miꞌi hawyi yityꞌok upi putꞌokꞌe hawyi ipotꞌam hawyi taꞌapyk itote."

30 Tuwat Iesui upi typyꞌi rakaria. Miꞌiria terut kahato iꞌahu rakaria Iesui ewawi. Tõꞌẽ ipy kĩꞌã rakaria yt ihapytig i rakaria yt hewaure kaꞌa i rakaria i yt ihay i rakaria yt hewyry kuap i rakaria. Ipo tut i iꞌewyte ipy tut i rakaria tõꞌẽ howawi. Iꞌewyte tõꞌẽ aikotã aikotã ahu wywuaria tõꞌẽ Iesui ewawi taꞌatu­moe­hãite hap puẽti hamo. Taꞌatupag iꞌahu rakaria Iesui yatype hawyi toiꞌatu­moe­hãite torania raꞌyn."

31 Iraniaꞌin itotiaria tehaꞌat haria teꞌeru­wa­nẽtup kahato Iesui kape katu­pono yt hewaure i rakaria toiꞌatue­waure hotꞌok taꞌyn yt ihay kuap i rakaria toiꞌatu­moehay kuap taꞌyn yt ihapytig i rakaria toiꞌatu­moe­ha­pytig naꞌyn Iꞌewyte ipiit yt ikahu i rakaria toiꞌatu­moe­kahu. Miꞌi hawyi taꞌatu­mõ­typot kahato Tupana — Uruꞌywania Isareu eTupana iꞌatuꞌe waku kahato En iꞌatuꞌe.

"

32 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatu­kaykay tuwe­wawi topot­muꞌeria — Uiwyriaꞌin e iꞌatu­hakyꞌeꞌi kahato katu­pono myeꞌym eꞌat raꞌyn tukupteꞌen meiũpe uhehay kuap hamo miitꞌin sem e. Miꞌi hawyi taꞌatumiꞌu taꞌatuꞌu yne raꞌyn e. Miꞌi pote koitywy yt naku i atiꞌatu­poꞌoro iꞌatue­tawa koꞌi kape katu­pono ti pya kahato pyi tõꞌẽ miꞌiria e. Taꞌi tuwat hawyi ti ren teꞌeropap neꞌi raꞌyn yahig note syꞌat pono e. Miꞌi pote waku saꞌawyꞌi watiꞌa­tupoi miꞌiria e. Iꞌatuꞌok taꞌyn hawyi waku teꞌeraꞌaipok yahig wato sakpo taꞌatue­tawa koꞌi kape e Iesui temiitꞌin me."

33 Maꞌato — Mehĩ iꞌatuꞌe typyꞌi kahato ti hesyꞌat rakaria mesuwe iꞌatuꞌe. Aikope pyi aru pyno wati­puẽti iꞌatumiꞌu wuat meiũpe yahig wato pe iꞌatuꞌe."

34 — Yt kat i i apo aheman mesuwe e Iesui. Miꞌi hawyi — Yt rat iꞌatuꞌe kurin kahato aimiꞌu pãi iꞌatuꞌe. Aheman 7 yn topyhuꞌat iꞌewyte ahepira hit typy yn topyhuꞌat Mehĩ iꞌatuꞌe. Mio tã iꞌatuꞌe pytkai Iesui toꞌe miitꞌin sem me"

35 — Pyno eweiꞌapyk to yi upi e."

36 Miꞌi hawyi totat 7 man typy pira topo pe hawyi toꞌe toꞌywot pe — Arehum ewawi Tupana. Waku kahato emiium e. Miꞌi hawyi toiꞌatupatꞌok hawyi tutum naꞌyn temiitꞌin me. Miꞌi hawyi ipotmuꞌeria imõꞌẽ raꞌyn typyꞌi rakaria pe."

37 Miꞌi hawyi teꞌerenuk kahato raꞌyn hawyi iꞌatuꞌok kahato raꞌyn. Miꞌi hawyi hemiitꞌin tiꞌatunug iꞌatumiꞌu ieĩpyt hawyi 7 eꞌyry­sakag ne howapy te topyhuꞌat man pikpik koꞌi pira puꞌi koꞌi."

38 Teꞌerenuk haria 4000 ihainia tukupteꞌen itote iꞌewyte hary­poriaꞌin iꞌatu­mẽpytꞌin typyꞌi kahato yt iꞌatu­mi­mo­rania i koꞌi teꞌerenuk wy."

39 Waku hawyi Iesui tiꞌatu­poꞌoro raꞌyn iꞌatue­tawa koꞌi kape. Miꞌi hawyi teke raꞌyn yara pe hawyi toto i raꞌyn ihyemyiꞌa sakpo mekewat yi Matara e hap kape.

Miꞌi hap ti araꞌakasa yne saꞌawyꞌi uito Mateu. Miꞌi hawyi mesuwat uimiwan atunug.

"

16

1 Miꞌi hawyi itote woꞌomuꞌe haria putꞌokꞌiꞌatuꞌe Iesui iãꞌãg hamo. Taꞌatu­kyꞌesat iꞌaparap topiat hap haype. — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe etomo­herep to esaika hap atipy kaipywiat yt uwe minug kuap i rakat ok tã iꞌatuꞌe. Miꞌi etunug hawyi mono meremo uruimohey Tupana Mipoꞌoro En hap iꞌatuꞌe Iesui pe."

2 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe iꞌatuepe — At minꞌe hap kape eweiꞌakasa hawyi — Pyno mũkiꞌite at kahu kahato irane eweiꞌe katu­pono at minꞌe turan atipy piat ihup kahato pote watikuap eweiꞌe."

3 Iꞌewyte at wẽtem hap kape ewehaꞌat hawyi — Pyno meiũ iꞌaman aru eweiꞌe katu­pono at wẽtem hap ete hun moity iꞌewyte ipyꞌahak hap ewywuat topyhuꞌat atipy pe pote watikuap eweiꞌe. Taꞌi iꞌaman aru hap yt iꞌaman i aru hap eweikuap kahato at mimo­herep hap ete maꞌato Tupana Mipoꞌoro wemo­herep hap koꞌi yt eweikuap hin i eipe e. Atunug kahato raꞌyn eipyꞌa­setpe Tupana mikyꞌesat uipoꞌoro hap koꞌi uwe Uito hap moherep hap koꞌi maꞌato miꞌi eweiꞌakasa yne hawyi ti yt uikuap i hin te eipe e."

4 Yt naku i kahato mesu­wa­ro­tiaria tukupteꞌen katu­pono yt Tupana mohey i haria kahato eipe e. — Etimo­herep to esaika hap atipy kaipywiat iwatoꞌin nakat merepꞌe hap ewy hawyi emohey haria wo urutu­kupteꞌen eweiꞌe saꞌag uhepe e. Maꞌato yt atunug i aru iwatoꞌin nakat ehepe eiꞌakasa hamuat uimohey ehepiat hamuat e. Maꞌato ti aru wẽtup iwatoꞌin nakat eiꞌakasa hamo ehepiat uimohey hap yn atunug e. Taꞌi meiũran ti aru arẽtem ni aru guꞌuro pyi aikotã mekewat saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Iuna tuwẽtem mekewat pira wato rakat wẽ pyi myeꞌym eꞌat hawyi hap ewy ti aru arẽtem guꞌuro pyi e. Miꞌi iwato rakat yn atunug aru uwe Uito hap moherep ehepiat hamo e. Miꞌi hawyi ti Iesui toto woꞌomuꞌe haria yaty­pepyi iꞌewyte Tupana ehay iwan miat wan pakup i haria kaipyi.

"

5 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn temiitꞌin nywo ihyemyiꞌa wato sakpuat yara puo maꞌato hemiitꞌin tiwaure taꞌatumiꞌu man."

6 Miꞌi hawyi muꞌap upi toiꞌatu­nãpin naꞌyn temiitꞌin — Eiweꞌeg wo o nagnia eko enoi haria wat ti mani ok pyre mopuk ewywuat pupi e nagnia ehay enoi haria Tupana ehay miwan miat wan pakup i haria wat e."

7 Mio tã e pote teꞌeroꞌe toꞌope — Kat pote aheman wyti yt iwato i pote ti mio tã e. Aheman aimiꞌu wo wati­waure pote ti mio tã toꞌe iꞌatuꞌe."

8 Maꞌato Iesui tikuap iꞌatuehay toꞌopiat tuwa­nẽtup hawe hawyi toꞌe — Yt kat i aheman eweiꞌe apo eiwoꞌope e. Pyno yt uimohey kuap i te eipe e."

9 Yt eweikuap i te apo uhesaika hap man nug hamuat hap e. Eweiwaure raꞌyn apo aikotã gaꞌatpo 5 man wo atiꞌatupoi 5000 ihainia hap e. Eweiwaure raꞌyn apo karania eꞌyry­sakag ne topyhuꞌat miꞌi miꞌu ieĩpyt hap itotiat e."

10 Iꞌewyte miꞌi hawyi atiꞌatupoi saꞌawyꞌi 7 man wo 4000 ihainia. Miꞌi hap apo karania eꞌyry­sakag ne topyhuꞌat iꞌatumiꞌu ieĩpyt itotiat e."

11 Miꞌi tupono mesup ti uhehay wyti aikotã nagnia ehay enoi haria iꞌewyte wani wani e haria tukupteꞌen mani puk ewy hap ete ti uhehay e. Taꞌi yt eimi­waure aheman yt ete i ti uhehay e. Pyno eiweꞌeg wo o eiwa­nẽtup hap man puk hap pupi mekewat sehay wẽtup nagnia mienoi hap pupi e."

12 — Taꞌi mio ti uruikuap taꞌyn ehay Uhyt yt aheman ete i ehay hap maꞌato iãꞌãkap wuo urumuꞌe wẽtup seko enoi hap pupi mekewat Tupana mõtypot yat piaria akag koꞌi Tupana ehay miwan miat wan pakup haria woꞌomuꞌe hap pupi ehay hap iꞌatuꞌe.

"

13 Miꞌi hawyi Iesui toto tawa Sesaria kape wuatꞌi tawa hit upi toto morekuat Wiripi eꞌyi upi toto. Miꞌi hawyi muꞌap upi tuwat hap tote Iesui apoꞌe temiitꞌin me — Uiwyriaꞌin e uwe som pyno iraniaꞌin me Uito eheykeꞌet apoꞌe."

14 — Taꞌi iraniaꞌin ni mekewat woꞌosetꞌok hat Iuwãu raso iꞌatuꞌe ti epe. Maꞌato iraniaꞌin ti taꞌi mekewat saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Eria raso Ieremia raso iꞌatuꞌe epe. Maꞌato iraniaꞌin wẽtup ok saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat ti taꞌaipok i guꞌuro pyi iꞌatuꞌe ti epe iꞌatuꞌe."

15 — Maꞌato apo uwe Uito ehepe e."

16 Miꞌi hawyi Peteru tiwesat — En ni Tupana Mipoꞌoro Miitꞌin Ehakyeraꞌat hanuat En e. En ni Tupana Saꞌyru wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hat Saꞌyru ti En e Peteru."

17 — Hãpyk kahato ti en uiwesat Simãu Iuwãu saꞌyru e. Pywo ti uiwesat en. Yt uwe miitꞌin mikuap ewy i uiwesat en e. Taꞌi yt uwe i ti mio tã emuꞌe mesuwe maꞌato Uiꞌywot atipy piat wyti henoi epe uwe Uito hap e."

18 Uimohey hat sese ti en e. Uimohey iheg miat hat en Peteru aikotã aiꞌyat nu kawiat iheg kahato hap ewy ti uimohey hap e. Miꞌi hawyi ti aru en ewywuaria uimohey kahato haria wo yne atiꞌatunug aikotã watiꞌa­tunug nu aiꞌyat nug hamuat hap ewy. Uimohey haria en ewywuaria wo atiꞌatunug uiꞌyat Tupana mõtypot hamuaria e. Yt uwe i wyti aru imoma kuap uimohey haria katu­pono poꞌog hesaika guꞌuro kawiat rakat atunug miꞌiria e. Wanĩ­kaptia tiꞌatuꞌuka atuꞌuka pytkai tukupteꞌen ne uimohey haria mesuwe katu­pono yt taꞌatu­moma kuap e."

19 Koitywy woronug en okenꞌypy apykok hat ewywuat e. — Ereke ro aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no ereꞌe miitꞌin me pote tuwehytꞌok aru maꞌato iraniaꞌin me yt eiwehytꞌok teiꞌo ereꞌe pote yt tuwehytꞌok i aru e Iesui."

20 Miꞌi hawyi toiꞌatu­nãpin — Uiwyriaꞌin e yt ewehenoi teiꞌo mesup te iraniaꞌin me eimikuap Uito Tupana Mipoꞌoro Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat nuat hap e.

"

21 Mekewat eꞌat pyi Iesui tiꞌatumuꞌe topot­muꞌeria aikotã aru toieĩneꞌen mesu­wa­rote irane hap etiat tohenoi — Uipot­muꞌeria e koitywy ahenoi teran ehepe heremo kahato aikotã aru taꞌatunug mesuwe uhepe hap e. Areto raꞌyn aru Ieru­sarẽi kape uipoꞌoro hap ewy areto. Miꞌi tote ti aru nagnia paꞌi kororia iꞌewyte seko enoi haria uhatyꞌi hatyꞌi kahato itote ahoꞌopot kahato aru e. Uiꞌauka raꞌyn aru itote maꞌato myeꞌym eꞌat yn wyti aru uipiit topyhuꞌat uiꞌasyp hawe e. Miꞌi hawyi ti aru arẽtem i guꞌuro pyi hawyi areĩneꞌen ne i raꞌyn Uito e."

22 Mio tã e pote Peteru tikaykay Iesui tuwe­wawi wãitoꞌe hamo — Mehĩ yt karãpe i ti miꞌi tã hap taꞌatunug kuap eete pãi e. Pyno ti yt karãpe i ti aru eꞌauka hap e."

23 Maꞌato Iesui tuwe­morem naꞌyn Peteru satyꞌi satyꞌi hamo — Motoro ahiag e Peteru pe. Uipyhyp teran en Tupana mikyꞌesat nug hap ete Satanai e. Uinãpin saꞌag neꞌi yt Tupana piat yt uinãpin hap ewy hin i maꞌato ti miitꞌin wanẽtup hap kaipyi neꞌi ti uinãpin en e Peteru pe."

24 Miꞌi hawyi yne temiitꞌin me toꞌe — Uipot­muꞌeria uhemiit no sese wo erepyhuꞌat teran pote etiwaure o yne emikyꞌesat nug hap koꞌi e. — Uiꞌauka pote waku uiꞌauka maꞌato yt atoiat hin i aru imohey hap eweiꞌe o e. — Yt atoiat hin i Uikaꞌiwat uikuꞌuro hap kape eweiꞌe o e."

25 — Uimi­kyꞌesat nug hap yn aru atunug eweiꞌe pote eheĩneꞌen hap sese mesuwat yi tote pun haria wo eweipyhuꞌat maꞌato uwe uwe — Uikaꞌiwat mikyꞌesat yn atunug neran eweiꞌe pote eheĩneꞌen hap sese puẽti hanuaria eweipyhuꞌat mesuwat yi tote iꞌewyte atipy pe e Iesui."

26 Kan hamo ten eweipotpap at kaꞌap wuatꞌi eꞌat pe yne yne mesu­wa­rote yi wato hap ok tã eweikyiꞌat hamo yt eweikupteꞌen i sese mesuwe hamuat pytkai i e. Kan hamo eweipun yne eheĩneꞌen hap eimi­kyꞌesat nug hap ete hawyi aikotã i aru eweiꞌaipok i emotag hap eꞌat kape. Eweipun naꞌyn eheĩneꞌen hap sese yne hawyi aikotã aru eweikyiꞌat i raꞌyn e."

27 Meiũran ti aru araꞌaipok te raꞌyn meikowo Uito Eheykeꞌet Eikywyt. Ariot re ti raꞌyn Uiꞌywot mimõ­typot nuat ariot pãi hemiitꞌin atipy piaria pyꞌasetpiat ariot e. Miꞌi eꞌat pe ti aru atum haꞌup uimi­kyꞌesat nug haria pe ikahu kahato aikotã iꞌatu­minug wakuap ok tã wyti aru atum haꞌup iwato rakat e. Maꞌato iraniaꞌin me ti aru iꞌatu­minug saꞌag ok tã ne wyti aru atum haꞌup iꞌatuepe yt nakuap i ok tã e. Yt eweiwaure teiꞌo mio wuat uhehay pãi e."

28 Pywo pe ti areĩneꞌen ti aru Morekuat no mesuwe e. Miꞌi hawyi iꞌewyte tukupteꞌen eipyꞌa­setpe wẽtup ok wẽtup ok Eheykeꞌet Morekuat nuat hap kapiat akasa haria ti aru eipyꞌa­setpe tukupteꞌen wy e. Pyno ti aru miꞌiria teꞌeraꞌa­kasa taꞌatu­kuꞌuro hap eꞌyianmete e Iesui temiitꞌin me.

Mio tã e. Miꞌi hawyi uito Mateu atiwan miꞌi hap etiat mesuwe.

"

17

1 Miꞌi rokirẽ 6 eꞌat tokosap rokire totioto temiit Peteru Tiaku iywyt Iuwãu wywo yityꞌok ywaiti kahato rakat kape aikope yt uwe i tukupteꞌen hap kape."

2 Miꞌi hap tote teꞌerahaꞌat Iesui kape turan yt saꞌawyꞌi­tewuat ewy i raꞌyn toĩneꞌen katu­pono howa ti imehit kahato at mehit hap ewy iꞌewyte hesokpe ikytsig kahato imehit hap ewy."

3 Miꞌi hawyi ipotmuꞌeria myeꞌym ok takaria teꞌeraꞌa­kasa Iesui yatype typy ok mekewat Musei hawyi Eria meke­waria saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep haria kape teꞌeraꞌa­kasa. Miꞌiria ti toꞌoehay Iesui wywo."

4 Miꞌi hawyi Peteru tuwẽ­powat raꞌyn — Urumuꞌe hat e waku kahato meiũpe watoĩneꞌen pãi e. Etikyꞌesat pote meremo atunug eheꞌog myeꞌym wẽtup ewano wẽtup Musei wano wẽtup Eria wano e haty wo."

5 Mio tã e turan putꞌokꞌe raꞌyn ywyhig imehit rakat iꞌatuete ywai kaipyi. Miꞌi hawyi ywyhig og kaipyi sehay taꞌatukuap — Uhaꞌyru sese ti toĩneꞌen eipyꞌa­setpe uimikyꞌe kahato Miꞌi e. Miꞌi tupono eweiwa­nẽtup kahato ro ihay imienoi kape e Tupana."

6 Miꞌi pote ywyhig mywiat sehay pupi ipotmuꞌeria hewo raꞌyn yi tote taꞌatuewa puo."

7 Miꞌi hawyi Iesui tehaꞌat iꞌatue­wawi hawyi toiꞌatuemig hawyi toꞌe — Wãi eweikenꞌẽ teiꞌo e iꞌatuemig haype. Eipoĩꞌãm no e. Yt eweikenꞌẽ te e."

8 Miꞌi hawyi teꞌerahaꞌat yi totepyi hawyi Iesui yn naꞌyn heremo. Teꞌeraꞌa­kasa Iesui yn naꞌyn. Miꞌi yn toĩneꞌen ne itote."

9 Miꞌi hawyi iꞌatu­potꞌapyk i raꞌyn yi hot kape yityꞌok totepyi. Miꞌi turan Iesui toꞌe myeꞌym ok takaria pe — Yt ewehenoi teiꞌo iraniaꞌin me eiꞌakasa uhowawiat yityꞌok totiat aikotã areĩneꞌen hap e. Uito Eheykeꞌet tuwẽtem i raꞌyn guꞌuro pyi hawyi ti waku ewehenoi miꞌi tã hap iraniaꞌin me e."

10 Miꞌi hawyi apoꞌiꞌatuꞌe tope — Kat poteĩ iraniaꞌin Musei ehay wuat aimuꞌe haria teꞌeroꞌe — Saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi hat ti Eria ti taꞌaipok i raꞌyn Tupana Mipoꞌoro Miitꞌin Ehakyeraꞌat hat ut hap moherep hamo tut iꞌatuꞌe."

11 Miꞌi hawyi toiꞌatu­wesat — Taꞌi pywo kahato ti mio tã iꞌatuꞌe hap ewy ti e. Katu­pono Eria ti tut raꞌyn yianme Tupana Mipoꞌoro ut hamuat enoi hamo iꞌatuꞌe hap ewy e."

12 Pywo pe ti Eria putꞌokꞌe e hap ti tokosap taꞌyn uiwyriaꞌin e. Taꞌi taꞌaipok kahu raꞌyn maꞌato miitꞌin yt tikuap i ut hap hawyi toꞌokyryꞌi saꞌag kahato miꞌi ete. Taꞌatu­mi­kyryꞌi saꞌag hap neꞌi e. Miꞌi mikyryꞌi hap ewy te ti aru taꞌatunug saꞌag uhete Eheykeꞌet ete e."

13 Taꞌi uruikuap taꞌyn koitywy kat eꞌe hap iꞌatuꞌe. Taꞌi mekewat woꞌosetꞌok hat Iuwãu saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat ti Eria ewywuat kahato ti ereꞌe hawe ti iꞌatuꞌe.

"

14 Miꞌi hawyi Iesui taꞌaipok i raꞌyn Peteru Iuwãu Tiaku wywo miitꞌin typyꞌi rakaria kape. Miꞌi hawyi wẽtup ok ihainia putꞌokꞌe Iesui ewawi hawyi tuwe­pỹꞌã­tutuk haype toꞌe"

15 — Uhyt e erahaꞌat uhaꞌyru kape ikyꞌe hap mywo ro katu­pono yt naku i kahato ahiag uhaꞌyru ete e. Tokuꞌuro kuꞌuro hawyi ti aria pe yꞌy pe tuereto taꞌat e."

16 Saꞌawyꞌi ti aterut epotmuꞌeria kape maꞌato ti miꞌiria ti yt imoehãite kuap i e."

17 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe topot­muꞌeria pe — Yt Tupana mohey haria hin i ti eipe pãi. Miꞌi pote ti eweiꞌaparap kahato eipe e. Karãmuo ti aru putꞌokꞌe uhepiat eimuꞌe hap Tupana mohey sese hap e. Woro­hoꞌomuꞌe ti imohey hamuat ete wen maꞌato ti yt eweimohey kuap hin i te e. Aikotã aru pyno eweiꞌatu­moe­hãite kuap miitꞌin areto raꞌyn pytkai yt kat i raꞌyn uimohey hap eikai hawyi e. Pyno eterut ro esaꞌyru e Iesui wepỹꞌã­tutuk hat pe."

18 Miꞌi hawyi tohatyꞌi hatyꞌi ahiag tehay wo — Erẽtem no ahiag kurum piit pyi e hawyi meremo ihapy hotꞌok i raꞌyn ahiag ipiit piat rakat. Meremo waku raꞌyn tuete."

19 Miꞌi hawyi waku hawyi ipotmuꞌeria teꞌeru­weran tuwat howawi — Kat pote som uruto yt uruihep kuap i ahiag kurum piit pyi iꞌatuꞌe taꞌatumuꞌe hat pe."

20 Iesui henoi raꞌyn — Tupana mohey hap eiwanuat yt iwato i te yt itag i te eweimohey Tupana pote yt eweimoe­hãite kuap i te eipe e. Tupana mohey hap eiwat itag pote iwato pote yne yne ewetunug kuap e. Aikotã aimikoi Mutara iãꞌỹi ti yt iwato hin i wen maꞌato itag hawyi iꞌyp wato e. Miꞌi hap ewy ti Tupana mohey hap ehepiat hap eikawiat kurin kaipyi itag hawyi yne raꞌyn ewetunug kuap imohey hap wywo ewehẽtup wote e. Mesuwat yityꞌok wato pe — Motoro mesu­wepyi eweiꞌe imohey hap wywo pote taꞌi toto raꞌyn eimiẽtup ewy e."

21 Taꞌi uhytꞌiꞌin ewehẽtup Tupana pe haty wo ahiag hep hamuat ehesyꞌat hap wywo miꞌi hawyi tuwẽtem ahiag maꞌato yt pote yt e.

"

22 Miꞌi hawyi hemiitꞌin yi Karireia piaria teꞌeru­waꞌa­tunug yne raꞌyn Iesui kape. Miꞌi hawyi toꞌe iꞌatuepe — Uiwyriaꞌin e miꞌi hawyi irane Uito ti wanĩ­kaptia po pe areĩneꞌen Uito e."

23 Taꞌi taꞌatuꞌauka sese hamuat ti Eheykeꞌet Eikywyt hawyi taꞌatusyp ipiit ikuꞌuro hawyi maꞌato myeꞌym eꞌat hawyi Tupana uihep i raꞌyn guꞌuro pyi Uito e. Taꞌatukuap ihay hawyi iꞌatuꞌarot kahato raꞌyn iwyriaꞌin."

24 Miꞌi hawyi Iesui toto temiitꞌin nywo tawa Kawanaꞌũ kape. Miꞌi tote putꞌokꞌe wẽtup ok Tupana mõtypot yat apykok hap saꞌup sat hamo tut. Miꞌi hawyi apoꞌe Peteru pe — Eikaꞌiwat tum apo Tupana mõtypot yat apykok hap saꞌup e."

25 — Taꞌi tutum som e Peteru hawyi teke getap we apotoꞌe hamo maꞌato apoꞌe hap eꞌyianmete Iesui toꞌe — Simãu e mesuwat yi totiaria more­kuaria wyti miitꞌin kaipywiat haꞌup sat kahato haria e. Uwe kaipyi som taꞌatu­kyꞌesat haꞌup sat hap are sio iꞌatu­mẽpytꞌin kaipyi are sio iraniaꞌin kaipyi e. Kat som miꞌi tã erewa­nẽtup e Simãu me."

26 Taꞌi taꞌatu­mẽpytꞌin kaipyi ti yt kat i taꞌatuhep e maꞌato iraniaꞌin kaipyi iwato kahato taꞌatu­po­reraꞌat e Simãu hawyi Iesui toꞌe — Simãu e Uiꞌywot yat apykok hap saꞌup taꞌatusat teran uikaipyi e."

27 Taꞌi atum wyti aru e yt kat i uiwe­te­weru hap pytkai Haꞌyru Uito pote maꞌato atum katu­pono yt atikyꞌesat i wyti yt hegyiꞌat i rakat iꞌatuꞌe uhepe e. Pyno waku watum iꞌatu­miẽtup e Simãu me. Miꞌi pote ti etioto ro pina ihyemyiꞌa wato kape hawyi etekyi pira ro e. Miꞌi tote ti aru etipuẽti pira e. Miꞌi hawyi ti aru emiekyi saꞌawyꞌiwuat wẽ pe etipuẽti haꞌup muat iꞌape rakat e. Miꞌi iꞌape rakat ti aru putꞌokꞌe raꞌyn Tupana mõtypot hap apykok hap saꞌup mo aiwanuat e. Pyno etekyi pira hawyi etum iꞌape iwẽ piat mekewat saꞌup nug hamo e Iesui Peteru pe.

Mio tã hap ewy toꞌe Peteru pe saꞌawyꞌi. Miꞌi hawyi uito Mateu uimiwan atunug miꞌi etiat.

"

18

1 Mekewat eꞌat Iesui potmuꞌeria putꞌokꞌiꞌatuꞌe Iesui ete apotaꞌatuꞌe hamo — Uhyt iꞌatuꞌe uwe aru mekewat Tupana topyhuꞌat Morekuat no mesuwat yi tote turan mekewat eꞌat pe apuru uwe uwe topyhuꞌat urupyꞌa­setpe poꞌog miitꞌin akag no iraniaꞌin kai iꞌatuꞌe."

2 Miꞌi hawyi Iesui tikaykay hirakat kurin kat tuwe­wawi hawyi hirakat pe toꞌe — Eremoꞌyꞌam no meiũpe uhemiitꞌin pyꞌasetpe e."

3 Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Miitꞌin akag wo eweikupteꞌen neran mote eweikupteꞌen meiũwat hirakat ewywuat e. Hira­karia waku kahato e. — Uito poꞌog yt toꞌe i hap ewywuaria waku eweiꞌe e."

4 Eweiꞌatoiat ro — Uito poꞌog iraniaꞌin kai eiꞌe hap koꞌi hawyi — Iraniaꞌin poꞌog uikai eweiꞌe eiwa­nẽtup hawe hirakat ewy e. Mio tã e haria ewywuaria yn miitꞌin akag wo tukupteꞌen aru karãpe Tupana toĩneꞌen Wuatꞌi Potypot Koro wo i mesuwat yi wato hap ok tã hap eꞌat turan e."

5 Iꞌewyte uwe uwe uhetiano wẽtup ok mesuwat hirakat ewywuat pe toꞌe — Taꞌi waku ereĩneꞌen uiꞌyat pe pĩꞌã kurum e hat topyhuꞌat miꞌi e hat ewywuat uhepe toꞌe — Taꞌi waku ereĩneꞌen uiꞌyat pe Uhyt Mimi e hat topyhuꞌat e.

"

6 Pyno eiweꞌeg wo o uimohey haria piat uimohey hap moma hap pupi e. Katu­pono uwe uwe hirakat maꞌat hat topyhuꞌat miꞌi hat yt naku i sese rakano topyhuꞌat Tupana wanẽtup hawe pãi e. Uwe uwe uimohey hap hira­karia wanẽtup hawiat ihep miꞌi hat ti Tupana miꞌapiheg sese wuanuat topyhuꞌat e. Taꞌi miꞌi hat ti sakpo yt naku i hawe topyhuꞌat irane aikotã ihyemyiꞌa wato pe nu wato saity nug ete watoĩneꞌen hap ewy topyhuꞌat yt naku i pe aru uimohey haria hirakat ewywuat maꞌat haria e."

7 Tukupteꞌen aru uimohey haria maꞌat haria uimohey hap hep kuap haria e. Poꞌog poꞌog Tupana miꞌatuꞌa­piheg koꞌi wo aru miꞌiria teꞌero­pyhuꞌat wuatꞌi iraniaꞌin koꞌi kai e."

8 Miꞌi pote epo epy einug yt naku i pe pote wãiꞌeweiꞌe o eiminug yt naku i hap ete e. Taꞌi poꞌog waku eweitek eipo eipy katu­pono poꞌog waku ipo ipy tut rakano eweikupteꞌen mesu­wa­rote te sio meiũran eweipyhuꞌat eipiit ikahu rakat wywo wuatꞌi eꞌat pe aria pe ehehoꞌopot hawe e."

9 Iꞌewyte wãiꞌeweiꞌe eiwaꞌa­kasa saꞌag neran hap ete. Taꞌi poꞌog waku eweihep eheha hawyi eweipun no pya eikai katu­pono poꞌog waku eheha iꞌapakꞌe wywo yn ehewyry mesu­wa­rote sio typy kawiat eheha wywo eweikupteꞌen wuatꞌi eꞌat piat aria ieĩneꞌen hat hoꞌopot hawe neꞌi e.

"

10 Miꞌi pote eiweꞌeg wo o hira­karia ewywuat haria etiat eipyꞌahak hap pupi katu­pono tukupteꞌen kahato atipy pe Tupana esuraraꞌin koꞌi hira­karia apykok haria tukupteꞌen yt pya hin i Uiꞌywot atipy piat kai e."

11 Miꞌi pote eiweꞌeg wo o hira­karia ewywuat uimohey haria maꞌat hap pupi. Katu­pono hoꞌowasat rakaria ehakyeraꞌat hamo ariot e. Taꞌi Uito ti ariot Eheykeꞌet miitꞌin hoꞌowasat rakaria puẽti hamo e."

12 Karãpeĩ aihũria 100 rakat tukupteꞌen aiꞌyatype hawyi maꞌato wẽtup ok aihũ hoꞌowasat raꞌyn miꞌi hawyi watikat kahato meremo hoꞌowasat rakat. Miꞌi hawyi 99 rakaria iꞌatumiꞌu ete hawyi aihũ hoꞌowasat rakat kat hamo watuwat e."

13 Miꞌi hawyi meiũran wati­puẽti i raꞌyn aihũ hawyi — Pãi waku watoꞌe aimo­wepit kahato katu­pono hoꞌowasat rakat wati­puẽti i raꞌyn pote. Iꞌewyte meimuẽwat 99 rakaria aimo­wepit kahato haria te maꞌato hoꞌowasat rakat puẽti hap poꞌog aimo­wepit e."

14 Miꞌi hap ewy te ti Aiꞌywot atipy piat yt tikyꞌesat hin i wẽtup hirakat hoꞌowasat hap e Iesui temiitꞌin me."

15 Uiwyriaꞌin e karãpe wẽtup ok uimohey hat tiꞌaparap eete aikotã aikotã tutunug emaꞌat hap miꞌi hawyi o ereto howawi iweran hawyi ehenoi ro tope aikotã toiꞌaparap epiat hap e. Maꞌato waku iweran turan ehenoi tope e. Yt naku i iraniaꞌin ikuap ehay itote e. Miꞌi hawyi — Pywo pe ti woro­hoꞌoꞌa­parap taꞌyn e pote epe hawyi — Pyno waure wo areĩneꞌen uimaꞌat hap kai ereꞌe ro tope e. Miꞌi hawyi eiwoꞌo­wese hap yn naꞌyn toĩneꞌen eiwoꞌope e."

16 Maꞌato yt tuwa­nẽtup teran i ehay kape pote etioto ro typy ok sio myeꞌym ok uimohey haria etioto ewywo ihay kuap hamo sio pywo sio yt kuap hamo e. Katu­pono saꞌawyꞌi mio tã e Tupana — Yt naku i ti etimohey meremo wẽtup ok heso hap wẽtup ok miit ete yt etikuap i te pywo sio yt e hap pytkai e. Maꞌato toꞌoꞌewy kahato taꞌatu­henoi typy miit sio myeꞌym miit wẽtup ok miit ete miꞌi pote waku etimohey iꞌatuehay apo apoꞌere hawyi e saꞌawyꞌi miwan me e."

17 Maꞌato yt tuwa­nẽtup teran i eiwoꞌomyeꞌym ok takat piat tonãpin hap kape pote ewehenoi ro uimohey haria sok pe e. Maꞌato uimohey haria sok piano inãpin hap kape yt tuwa­nẽtup teran i hawyi waku eweiꞌe tope — Koitywy yt urumi­mohey ewywuat i pote wẽtup ywania ewywuat ereĩneꞌen. Meimuẽwat muꞌap pyhyp haria ewywuat raꞌyn ereĩneꞌen uruwa­nẽtup hawe waku eweiꞌe tope e."

18 Karãpe — Waku miꞌi tã watunug eweiꞌe eiwoꞌope sio yt naku i mekewat watunug eweiꞌe eiwoꞌope miꞌi pote eiꞌe hap ewy Uiꞌywot atipy piat toꞌe aru e Iesui."

19 Wẽtup uhehay ahenoi teran ehepe are. Karãpe mesuwat yi tote typy ok uimohey haria hẽtup toꞌoꞌewy Uiꞌywot atipy piat pe kat e kat e hap miꞌi hawyi tutum aru iꞌatu­miẽtup ok tã toꞌoꞌewyꞌewy iꞌatu­miẽtup tutum e."

20 Pywo pe ti areꞌe aikope aikope uimohey haria typy ok sio myeꞌym ok teꞌeru­waꞌa­tunug uimõ­typot hamo miꞌi hap tote ti aru Uito iꞌewyte areĩneꞌen iꞌatu­pyꞌa­setpe e Iesui temiitꞌin me."

21 Urumuꞌe hat e Peteru karãpe wẽtup ok emohey hat uimaꞌat hawyi waure wo areĩneꞌen. Maꞌato miꞌi hawyi uimaꞌat i raꞌyn miꞌi pote karania wo waku atimo­hãpyk uimaꞌat i hat sio 7 wo sio yt e."

22 Yt rat poꞌog poꞌog 7 wo hap kape maꞌato 490 wo hap kape etimo­hãpyk wẽtup ok piat emaꞌat hap koꞌi upi e. Taꞌi waure wo watoĩneꞌen at kaꞌap e Iesui Peteru apoꞌe hawyi."

23 Pyno ahenoi teran ehepe hãꞌãkap wuo aikotã Tupana topyhuꞌat miitꞌin Porekuat no mesuwe iꞌewyte atipy pe hap ewy e. Saꞌawyꞌi so wẽtup morekuat tiꞌatu­kaykay tuwe­wawi temiitꞌin. Toiꞌatukuap teran karan karan iꞌatu­we­te­weru hap haype."

24 Wẽtup ok wete­weru hap ti iwato kahato aikotã aipotpap aheĩneꞌen hap ok tã kapiat saꞌup ewy iwato kahato aikotã yt watum kuap i hap ewy e."

25 Miꞌi hawyi so yt tohaꞌup nug kuap i raꞌyn e. Miꞌi pote morekuat toꞌe haty wo tesu­rara akag me. Etiwe­neru ro mesuwat wete­weru hat iharyꞌi wywo imẽpytꞌin wywo yne hekat koꞌi wywo hawyi eterut ro mekewat saꞌup hawyi etum no uhepe iwete­weru hap saꞌup nug hamuat e."

26 Maꞌato miꞌi hawyi meremo wete­weru hat tuwe­pỹꞌã­tutuk morekuat ewa kape hawyi toꞌe — Atum yne wyti aru uiwe­te­weru hap epe uikaꞌiwat e ehekatup porapꞌi pote atum wyti aru e haty wo."

27 Miꞌi hawyi sig morekuat tikyꞌe kahato temiit hawyi — Pyno atiwaure raꞌyn ewete­weru uhepiat hap e. Koitywy yt kat i poꞌog naꞌyn ewete­weru hap uikai e. Katu­pono atihep yne raꞌyn e wete­weru hap uimiwan myi e."

28 Miꞌi hawyi wete­weru hat toto raꞌyn morekuat yaty­pepyi hawyi wẽtup ok temiit toipuẽti yt iwato hin i wete­weru hap wywo wẽtup eꞌat kapiat ipotpap hap ok tã yn iwete­weru hap e. Miꞌi hawyi maꞌato totat raꞌyn topo wo hutꞌyp ete hawyi toꞌe haty wo — Etum no ewete­weru hap uhepe e."

29 Miꞌi hawyi hemiit yi tote tuwe­pỹꞌã­tutuk hawyi toꞌe — Mehĩ e ehekatup porapꞌi o hawyi atat aru yne uiwe­te­weru hap hawyi atum yne aru epe mehĩ e."

30 — Yt rat e woro­poꞌoro en mesup epyhik hap kape e ewete­weru hap upi e. Miꞌi hawyi so tutum naꞌyn temiit suraraꞌin me ipyhik hamo."

31 Miꞌi pote iraniaꞌin morekuat emiitꞌin iꞌatu­pyꞌahak kahato tukupteꞌen hawyi — Yt naku i kahato tutunug temiit ete iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi so tuwat raꞌyn morekuat kape henoi hamo e."

32 Miꞌi hawyi morekuat tikuap taꞌyn hawyi toikaykay mekewat saꞌawyꞌiwuat wete­weru wato kahato hat tuwe­wawi hawyi toꞌe — Yt naku i kahato ti en katu­pono saꞌawyꞌi atiwaure yne ewete­weru hap iwato rakat ehẽtup uhepiat hap upi e."

33 Saꞌawyꞌi ehakyꞌeꞌi uhepiat hap upi waure wo areĩneꞌen ewete­weru hap iwato kahato pytkai. Maꞌato miꞌi hawyi en yt waure wo hin i ereĩneꞌen epiat wete­weru hin hat kai e. Waku ti waure wo ereĩneꞌen ewete­weru kurin kat etiat hat ete aikotã uito waure wo areĩneꞌen ewete­weru wato kahato hap ete hap ewy e temiit saꞌag kahato saꞌawyꞌiwuat rakat pe."

34 Yt karãmuo i raꞌyn uimaꞌat epiat hap atimonik uipyꞌa pe e. Uimõ­pyꞌahak kahato yt waure wo i ereĩneꞌen iraniaꞌin miat emaꞌat hap etiat pote e. Miꞌi hawyi ereĩneꞌen irane morekuat pyhik hawe mekewat ewete­weru uhepiat hap mohãpyk hamuat e. Waku itote erepotpap at ewete­weru hap saꞌup ete e. waku ereĩneꞌen itote at kaꞌap iheg me morekuat esuraraꞌin sem po pe e ikaꞌiwat temiit saꞌag me yt waure wo i toĩneꞌen iraniaꞌin miat tomaꞌat hap etiat pote e."

35 Miꞌi hawyi mio tã e ti ahepe Iesui wy. Yt naku i yt waure wo i eweikupteꞌen iraniaꞌin miat wete­weru hap kai e. Miꞌi tã eweikupteꞌen hawyi Uiꞌywot atipy piat miꞌapiheg koꞌi wo eweipyhuꞌat are yt waure wo i miitꞌin miat eimaꞌat hap ete haria wo eweikupteꞌen mote e Iesui ahepe temiitꞌin me.

"

19

1 Toiꞌatumuꞌe kahu hawyi toto i raꞌyn Iesui tetama Karireia pyi mekewat Iũtãu hy sakpo yi Iuteu kape toto."

2 Miꞌi hawyi miitꞌin typyꞌi kahato tuwat hupi iꞌewyte iꞌahu rakaria. Miꞌi haria ti Iesui tiꞌatu­moe­hãite kahato iꞌahu rakaria itote."

3 Miꞌi turan tõꞌẽ howawi nagnia ehay enoi haria taꞌatuehay piat Iesui tiꞌaparap hap taꞌatu­kyꞌesat haype. Miꞌi hawyi taꞌatuiãꞌãg hap teꞌeroꞌe Iesui pe — Mehĩ urunãpin En sio waku apo uruwary wywo urutoꞌoꞌatoiat urumi­kyꞌesat ewy sio yt iꞌatuꞌe."

4 — U pãi e yt karãpe i apo nimuat sese miwan ete eiwemuꞌe apoꞌare aikotã miꞌi pe saꞌawyꞌi sese toꞌe — Ainug hap ihainia hawyi hary­poria wẽtup yn tutunug hap ete e. Wẽtup ipaꞌiat wẽtup iwaryꞌi yn ni tutunug e miwan me."

5 Miꞌi tupono teharyꞌi hawyi ihainia toiat toꞌywot toty e hawyi toĩneꞌen teharyꞌi wywo yn. Miꞌi hawyi toĩneꞌen teharyꞌi wywo hawyi wẽtup miit ewy yn naꞌyn topyhuꞌat wẽtup ihainia wẽtup hary­poria typy miit pytkai e Iesui."

6 Toꞌokyiꞌat hawyi wẽtup miit yn naꞌyn ihainia hary­poria pytkai e. Katu­pono Tupana tunug miꞌiria wẽtup miit ewywuat e. Miꞌi tupono yt naku i ti Tupana mipehik watitek e Iesui nagnia ehay enoi haria pe"

7 Miꞌi pote apoꞌiꞌatuꞌe — Kat poteĩ pyno Musei toꞌe ahepe saꞌawyꞌi — Yt eiwoꞌo­wese i eharyꞌi wywuat hawyi ti ewetunug no iwan me aikotã eharyꞌi wywuat yt eiwoꞌo­wese i hap hawyi waku eiwoꞌoꞌatoiat e Musei iꞌatuꞌe."

8 — Taꞌi yt eiwoꞌokyꞌe kuap i pote mio tã e Musei ehepe toĩneꞌen turan maꞌato saꞌawyꞌi sese ti ipaꞌiat iwaryꞌi nug hap eꞌat pe yt kat hin i woꞌoꞌatoiat hap toĩneꞌen e."

9 Pywo pe ti uwe uwe heꞌaito kahato rakat atoiat hawyi toĩneꞌen wẽtup ok wywo miꞌi miit tiꞌaparap kahato raꞌyn Tupana wanẽtup hawe e Iesui Tupana ehay enoi haria pe."

10 Miꞌi pote ipotmuꞌeria — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe pyno yt karãpe i waku urutoꞌoꞌatoiat urueharyꞌi pote poꞌog waku yt iwary rakanuat i urutu­kupteꞌen sio yt iꞌatuꞌe."

11 — Maꞌato tukupteꞌen iwary kahato rakaria iꞌewyte tukupteꞌen yt iwary rakanuat i mesuwat yi tote e."

12 Tukupteꞌen wyti ihainiaꞌin yt iwary rakat nuat i katu­pono taꞌatu­hire pyi te taꞌatuꞌywãꞌĩ pyi te yt iꞌatuꞌyp i rakaria e. Iꞌewyte ti tukupteꞌen wyti miitꞌin minug misaꞌahep takat ewywuat koꞌi e. Iꞌewyte yt yne i maꞌato tukupteꞌen tuereto — Uito yt atikyꞌesat i uiwary katu­pono poꞌog waku yt iwary rakanuat i areĩneꞌen Tupana potpap nug hamuat e haria e. Yt yne i wen maꞌato hoꞌokup mio tã e haria e. Miꞌi tã eweiꞌe eiwa­nẽtup hawe pote waku miꞌi tã eweikupteꞌen Tupana potpap nug hamo maꞌato yt pote yt e Iesui ipotmuꞌeria pe.

"

13 Miꞌi hawyi miitꞌin teꞌeropoꞌok teran hira­karia Iesui kape — Mehĩ iꞌatuꞌe ereponug no urumẽpytꞌin ete hawyi ehẽtup to Tupana pe urumẽpytꞌin poityro hap iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi maꞌato ipotmuꞌeria tiꞌatu­pyhyp kahato hira­karia howawi — Wãiꞌiꞌatuꞌe."

14 — Yt eweiꞌatu­pyhyp teiꞌo hira­karia uhowawi pãi e Iesui ipotmuꞌeria pe. Tupana tikyꞌesat kahato temiitꞌin no hira­karia e. Tero tõꞌẽ uhowawi e. Katu­pono karãpe Tupana topyhuꞌat Morekuat no mesuwe miꞌi hap eꞌat pe hira­karia ewywuat yn wakuat nuaria toiꞌairo temiitꞌin akag koꞌi wo e Iesui temiitꞌin me."

15 Miꞌi hawyi tuwe­ponug hira­karia ete hawyi toiꞌatue­waku yne raꞌyn topo wo hawyi tuwat i raꞌyn Iesuiꞌin itote pyi.

"

16 Miꞌi turan wẽtup ok kurum putꞌokꞌe hawyi toꞌe Iesui pe — Woꞌomuꞌe hat waku sese ti En e. Uimuꞌe ro aikotã aikotã atipuẽti uheĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat hap saꞌup e. Miꞌi pote ariot ewawi uimuꞌe hamuat e katu­pono wakuat sese ti En Uhyt e."

17 — Tupana yn ni wakuat sese kurum e Iesui wuatꞌi eꞌat piat heĩneꞌen hap kyꞌesat hat pe. Uito ti wakuat sese ereꞌe apo uhepiat e. Pyno etunug no yne Tupana mikyꞌesat miwan miat koꞌi hawyi waku pe ereĩneꞌen e Iesui kurum me."

18 — Pyno etimo­herep to uhepe Uhyt kat imikyꞌesat koꞌi waku atunug e. — Taꞌi yt erepotꞌauka teiꞌo are yt ewary wary teiꞌo are yt seroꞌokꞌere teiꞌo are yt etomaꞌat teiꞌo wẽtup ehay wo e."

19 Etomõ­typot ro eꞌywot ety e etiꞌatukyꞌe ro iraniaꞌin aikotã eweikyꞌe hap ok tã hap ewy e. Etunug miꞌi tã mote waku pe ereĩneꞌen e Iesui kurum me."

20 — Maꞌato Uhyt e uihire pyi te ti rat mio tã eꞌe hap miwan miat atunug yne e. Kat e hap pyno miꞌi hawyi waku atunug uheĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat hamuat puẽti hamo e."

21 — Taꞌi wẽtup mo etunug hawyi hekat rakat sese wo ereĩneꞌen aru atipy pe atum kurum e. Pyno etum yne ekareꞌen ahyt yne hatek takaria pe hawyi eraꞌaipok uhowawi ereto uhupi uhemiit no hamo kurum e Iesui wuatꞌi eꞌat piat kyꞌesat hat pe."

22 Mio tã e hap toikuap hawyi ti tohatyꞌu raꞌyn topyꞌa pe hawyi toto raꞌyn katu­pono yt toimõꞌẽ teran i tekareꞌen sok yt hekat i rakaria pe haype."

23 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe topot­muꞌeria pe — Are pãi niatpo sese ti rat wekareꞌen kyꞌe haria tuwehytꞌok atipy pe aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no hawe e."

24 Pywo ti niatpo kahato aikotã aihũ iwato rakat Kameru teke teran awi ehapo kaꞌa puo hap ewy niatpo hap ewy e. Miꞌi hap ewy ti maꞌato poꞌog poꞌog niatpo hekat rakaria teꞌeru­wehytꞌok Tupana etama pe e."

25 Mio tã e hawyi ipotmuꞌeria teꞌeru­wa­nẽtup kahato — Pyno niatpo kahato Tupana etama pe uruwehytꞌok uruekat pote iꞌatuꞌe. Niatpo kahato urueha­kyeraꞌat hap Mehĩ iꞌatuꞌe."

26 Miꞌi pote tehaꞌat kahato topot­muꞌeria kape hawyi toꞌe — Yt uwe i tuwe­ha­kyeraꞌat kuap e. Tupana yn ni miitꞌin ehakyeraꞌat kuap hat e. Katu­pono miꞌi yn nyti poꞌog hat toĩneꞌen e. Tupana tunug kuap yne yne. Yt kat i hin i ti niatpo tutunug towa­nẽtup hawe e."

27 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe — Urumuꞌe hat e saꞌawyꞌi uruꞌatoiat yne raꞌyn uruekat eupiat urutuwat hamo e. Pyno kat aru haꞌup etum uruepe e."

28 Miꞌi pote Iesui tiwesat — Karãpe yi ipakup turan karãpe Uito Eheykeꞌet araꞌapyk Morekuat eꞌamyap tote wuatꞌi miitꞌin miat uimõ­typot hamo miꞌi turan ti aru pywo eweikupteꞌen uiꞌyatype 12 morekuat eꞌamyap tote uiwywo e aiꞌywania Isareu ywania tok puo wẽtup ywania wẽtup ywania morekuat no eweikupteꞌen aru uwe yt naku i uwe waku hap e hamo eweikupteꞌen aru e."

29 Pywo ti rat uwe uwe uhehay upi uhupiat toto haype iꞌatoiat toꞌyat towywytꞌin tokywytꞌin toinytꞌin tosakiꞌytꞌin toꞌywotꞌin totyꞌin tomẽpytꞌin toko koꞌi tomikoi uimi­kyꞌesat nug hamo miꞌi hat ti aru poꞌog ipuẽti meimuẽwat tomiꞌatoiat koꞌi kai saꞌawyꞌiwuat kai. Poꞌog poꞌog ipuẽti meimuẽwat tomiꞌatoiat koꞌi kai. Tomiꞌatoiat wẽtup kaipyi toipuẽti 100 naꞌyn mesuwe iꞌewyte ti aru toipuẽti wuatꞌi eꞌat piat toĩneꞌen hamuat e."

30 Iꞌewyte ti aru mesup te wuatꞌi uimohey haria — Uito poꞌog e haria uimohey haria poꞌog kurin nakaria wo teꞌero­pyhuꞌat atipy pe maꞌato uhemiit wuatꞌi miitꞌin eropat haria wo mesup we miꞌi haria miitꞌin akag wo tukupteꞌen aru atipy pe e Iesui Peteruꞌin temiitꞌin me.

Uito Mateu uimiwan mesuwe

"

20

1 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Koitywy wẽtup hãꞌãkap ahenoi teran ehepe aikotã Tupana topyhuꞌat wuatꞌi miitꞌin Porekuat no mesuwe aikotã toĩneꞌen atipy pe hap ewy e. Saꞌawyꞌi so toto wẽtup ok hekat rakat hunete toꞌyat pyi teropat haria kaykay hamo motpap nug hamuat hamo toko piat Uwa ypia etiat iꞌatu­potpap hamo e."

2 — Eipotpap at pote ti atum wẽtup eꞌat saꞌup ehepe e. Miꞌi pote — Hẽ iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi toiꞌatu­poꞌoro tomikoi ypia kape."

3 Meiũran mikoi kaꞌiwat ihotꞌok poꞌog hawyi toto aikope miitꞌin tikyiꞌat wuatꞌi hap kape. Miꞌi turan itote toiꞌatu­puẽti yt kat nug i haria motpap ekatup haria."

4 Miꞌiria pe toꞌe — Eweiwat ro uiko kape hawyi meiũran aru atum haꞌup wakuat ehepe e. — Taꞌi iꞌatuꞌe hawyi tuwat raꞌyn iko kape."

5 Atpo­sake rokirẽ iꞌewyte toiꞌatu­puẽti poꞌog miitꞌin muꞌap upi hawyi iꞌewyte toiꞌatu­poꞌoro toko kape iꞌatu­potpap hamo waku iꞌatuꞌe pote."

6 Miꞌi hawyi porap wãtym i turan poꞌog toiꞌatu­puẽti toto hap upi yt ipotpap i rakaria. Miꞌi hawyi miꞌiria pe — Kat poteĩ yt eipotpap hin i e yt kat i apo eiminug motpap e."

7 — Yt uwe i rat urupoꞌoro motpap nug hamo iꞌatuꞌe tope. — Pyno moro­hoꞌo­poꞌoro eipe uheUwa ypia kape e. Miꞌi rẽ ti aru atum haꞌup wakuat ehepe e. Mio tã e hawyi tuwat imikoi ypia kape."

8 Miꞌi hawyi wãtym naꞌyn hawyi ipotpap takaria toiꞌatunug tuwe­wawi iꞌatu­potpap saꞌup nug hamo. Miꞌi hawyi temiit akag pe toꞌe — Pyno koitywy waku etum iꞌatu­potpap saꞌup e. Saꞌawyꞌi etum watꞌymuat ipotpap takaria pe miꞌi rokirẽ etum saꞌup ipotpap at rakaria pe e."

9 Miꞌi hawyi toikaykay tuwe­wawi watꞌymuat ipotpap takaria. Iꞌatu­potpap aparap yn wen maꞌato tutum wẽtup eꞌat saꞌup iꞌatuepe e."

10 Meiũran putꞌokꞌiꞌatuꞌe saꞌawyꞌi­tewuat iꞌatu­mi­poꞌoro yne hune pywiat rẽ wuatꞌi ipotpap takaria. Miꞌiria teꞌeru­wa­nẽtup teꞌeru­wepe — Ahepe ti aru poꞌog tutum katu­pono aito poꞌog aipotpap aipotpap at pote iꞌatuꞌe. Maꞌato tutum saꞌup aikotã aikotã iraniaꞌin me tutum hap ok tã ne neꞌi. Yt uwe pe i poꞌog iwato tutum maꞌato wẽtup eꞌat saꞌup kapiat tutum wuatꞌi pe."

11 Miꞌi pote ipotpap at rakaria iꞌatuehay saꞌag neꞌi raꞌyn mekewat Uwa ypia kaꞌiwat wakuat ete saꞌup tutum taꞌatuepiat hawyi e."

12 — Meimuẽ­waria pe etum uruwat saꞌup ok tã ne kurin kahato iꞌatu­potpap pytkai iꞌatuꞌe. Uruto kue at at hakup kahato mesuwe urupotpap iꞌatuꞌe."

13 Miꞌi pote go kaꞌiwat toꞌe mio tã e haria pe — Uiwyriaꞌin yt kat i ti atunug saꞌag ehepe e. Yt atiꞌaparap hin i ti ehepe. Katu­pono saꞌawyꞌi mio tã are — Atum aru ehepe wẽtup eꞌat saꞌup e. Miꞌi hap ewy ti atum naꞌyn ehepe."

14 Eipo pe raꞌyn eheꞌat saꞌup e waku raꞌyn e. Koitywy ti waku raꞌyn eweiꞌaipok eiꞌyat kape. Katu­pono eheꞌat saꞌup toĩneꞌen eipo pe uiꞌe hap ewy atum e."

15 Ipotpap kurin nakaria pe atum haꞌup iꞌewyte ipotpap at rakaria pe atum haꞌup toꞌoꞌewy uimi­kyꞌesat ewy atum. Waku uhekat wywo atunug uimi­kyꞌesat ewy uhegyiꞌat hap ok tã e. Kat poteĩ yt eiwese i uiminug uhegyiꞌat hap ete e ipotpap at rakaria pe e."

16 Miꞌi hap ewy ti aru Tupana tum ni aru temiitꞌin me saꞌup watꞌymuaria pe tutum yianmiaria pe iꞌewyte te. Maꞌato yianmiaria pe tutum watꞌymo hap ewy e Iesui hãꞌãkap muo temiitꞌin me.

"

17 Miꞌi hawyi Iesui toto i raꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi kape muꞌap wato upi. Tuwat turan toiꞌatu­kaykay topot­muꞌeria muꞌap ẽpe kape miitꞌin tok pyi iꞌatumuꞌe hamo."

18 Iꞌatu­weran turan hawyi toꞌe — Eiwa­nẽtup to uhehay kape e. Koitywy areto raꞌyn tawa Ieru­sarẽi kape mehĩꞌin e. Putꞌokwatoꞌe itote hawyi ti aru Eheykeꞌet taꞌatupag paꞌi kororia wãiꞌe hap enoi haria po pe raꞌyn uiꞌauka hamo raꞌyn e."

19 Miꞌi hawyi ti aru uhum wẽtup ywaniaria wanĩ­kaptia po pe iꞌatu­mi­kyryꞌi uhetiat hamo uiꞌahyk ahyk hamo e. Miꞌi hawyi uiꞌauka ti aru itotiaria ariaꞌyp posak ete e. Miꞌi hawyi uikuꞌuro sese itote ti aru e. Myeꞌym eꞌat uisyp hawe uipiit topyhuꞌat. Maꞌato miꞌi hawyi ti aru areĩneꞌen ne i raꞌyn guꞌuro pyi maꞌato e.

"

20 Miꞌi turan putꞌokꞌe wẽtup hary­poria Sepeteu eharyꞌi typy ok imẽpytꞌin nywo Iesui ewawi. Pyno meke­waria tomẽpytꞌin Iesui potmuꞌeria sese miꞌiria. Pyno mana tuwe­pỹꞌã­tutuk hawyi toꞌe — Mimi e ahẽtup teran wyti epe uimi­kyꞌesat kahato e."

21 Karãpe Morekuat no erepyhuꞌat turan atikyꞌesat uimẽpytꞌin epo sese kai epo ran kai hap atikyꞌesat kahato e."

22 Miꞌi pote — Mana e yt etikuap i kahato kat som emiẽtup uhepe e. Miꞌi hawyi toꞌe imẽpytꞌin me Iuwãu Tiaku pe — Are pãi eiweꞌyꞌu irane uhekuiꞌa pyi sapo hy wo uhatek e. Eiweꞌyꞌu kuap apo iꞌewyte uhekuiꞌa pyi sapo hy wo e. — Taꞌi uruteꞌyꞌu kuap Urukaꞌiwat iꞌatuꞌe. Urutuweꞌyꞌu kuap ekuiꞌa pyi iꞌatuꞌe."

23 Miꞌi hawyi — Pywo ti uhemiitꞌin eiweꞌyꞌu aru uhekuiꞌa pyi sapo hy e. Uhatek hap ewywuat ewehãꞌãg aru e. Maꞌato more­kuaria ewy uipo sese kai uiporan kai hamuat yt atum kuap i ehepe. Katu­pono Tupana yn ikuap uwe uiꞌyatypiat apyk hanuaria e. Tutum aru tomiꞌai­roria pe tomi­kyꞌesat ewy e Iesui Iuwãu Tiaku pe."

24 Mio tã taꞌatuẽtup pote iraniaꞌin hemiitꞌin iꞌatu­pyꞌahak typy ok taꞌatu­wyriaꞌin ete hawyi tuꞌuka taꞌatuehay wo."

25 Miꞌi turan Iesui tiꞌatu­kaykay i raꞌyn tuwe­wawi — Uiwyriaꞌin e mesu­wa­rote more­kuaria teꞌeru­wemiitꞌin poꞌoro poꞌoro kahato haty wo e. Toiꞌatu­satyꞌi satyꞌi kahato iꞌatuꞌe e. — Uruto ti poꞌog iwatoꞌin nakaria wuatꞌi kai iꞌatuꞌe kahato e."

26 Maꞌato yt atikyꞌesat i kahato eipe mesu­wa­rotiat more­kuaria ewywuaria eweikupteꞌen eiwoꞌope e. Miꞌi pote uwe uwe topyhuꞌat teran uhemiitꞌin akag wo miꞌi hat waku tuwenug semiit yne miitꞌin eropat hano topyhuꞌat e."

27 Uimohey haria wuatꞌi powyro kahato haria yn ni waku uhemiitꞌin akag wo tukupteꞌen Tupana wanẽtup hawe e."

28 Uito Eheykeꞌet wuatꞌi miitꞌin eropat hat kahato areĩneꞌen wuatꞌi miitꞌin powyro hat areĩneꞌen e. Uito Eipo­rekuat koro areĩneꞌen wen maꞌato yt iraniaꞌin more­kuaria ewywuat i wyti Uito e. Wuatꞌi eropat hamo ariot iꞌewyte atum irane uheĩneꞌen hap saꞌup miitꞌin kyiꞌat Tupana wanuat hamo e Iesui topot­muꞌeria pe.

"

29 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn tawa Ieriko pyi. Miꞌi turan miitꞌin sem kahato tuwat itote pyi Iesui upi."

30 Tuwat aparap i mekewat tawa pyi turan typy ok yt ihapytig i rakaria muꞌap ẽpe upi apyk pe tukupteꞌen. Miꞌiria tikuap taꞌyn Iesui ut hap hawyi teꞌeru­wẽ­powat Iesui kape — Erahaꞌat ro uruewawi Mehĩ urukyꞌe hap wywo iꞌatuꞌe. Uruehakyꞌeꞌi mẽti uruto Mehĩ iꞌatuꞌe. Urupo­wyro En Uhyt iꞌatuꞌe. Taꞌi morekuat Tawi saipepiat ti En iꞌatuꞌe."

31 Mio tã iꞌatuꞌe pote meimẽ­puaria — Wãi ehehay pirik poityꞌi iꞌatuꞌe. Eiwẽ­pohep to iꞌatuꞌe maꞌato yt iꞌatu­wẽ­pohep hin i. Poꞌog neꞌi teꞌeru­wẽ­powat — Urueha­kyeraꞌat En Urukaꞌiwat Tawi Saꞌyru En iꞌatuꞌe."

32 Miꞌi hawyi Iesui topyhuꞌat itote hawyi tuwẽ­powat — Eweĩꞌẽ ro meikowo uhowawi uhytꞌiꞌin e. Mio tã e pote tokokaꞌat raꞌyn howawi hawyi toꞌe — Kat aru atunug eimi­kyꞌesat ehepe e."

33 Miꞌi hawyi taꞌatu­wesat — Uruꞌakasa pakupꞌi hap nug hap ti uruikyꞌesat etunug Mehĩ iꞌatuꞌe."

34 Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatukyꞌe kahato hawyi tuwe­ponug naꞌyn iꞌatueha ete hawyi meremo iꞌatue­ha­pytig teꞌeraꞌa­kasa pakupꞌi i raꞌyn. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Iesui upi muꞌap upi heremo yne iꞌatueha ete pote waku kahato iꞌatuꞌe.

Miꞌi tã Iesui tunug saꞌawyꞌi. Miꞌi hawyi uito Mateu atiwan mesuwe.

"

21

1 Miꞌi hap totepyi Iesui toto i raꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi kape towyriaꞌin nywo. Putꞌoktaꞌatuꞌe raꞌyn tawa Pewake tote hawyi tuwat mekewat yityꞌok kape Uriweira yp mikoi ypia e hap kape. Itote pyi Iesui tipoꞌoro typy ok temiit tawa hit kape."

2 — Uhytꞌiꞌin e eweiwat ro mekewat tawa hit kape aiꞌakasa hap kape e. Putꞌokꞌeweiꞌe itote turan ti aru eweipuẽti iꞌatuhũ Iumenta toꞌasaity nug me tomẽpyt wywo e. Miꞌiria o eweiꞌasai­typok hawyi ewete­ropoꞌok raꞌyn uhowawi e."

3 Maꞌato — Kan hamo ewetioto uruhũ iꞌatuꞌe pote o — Taꞌi Aikaꞌiwat wyti ipuru porapꞌi eihũ koꞌi eweiꞌe o miꞌi pote meremo — Hẽto pyno eweitioto ro iꞌatuꞌe aru ehepe e. Miꞌi hap ewy yne ti aru eweipuẽti itote e Iesui typy ok takaria tomi­poꞌo­roria pe."

4 Saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi hat mio tã e tomiwan me Iesui etiat"

5 — Tut wyti aru Aipo­typot sese aihũ Iumenta tote ahowawi eweiꞌe ro tawa Ieru­sarẽi miaria pe e. Yt morekuat ewy hin i tut maꞌato aihũ Iumenta mẽpyt hit tote e ti aikotã saꞌawyꞌi­tewuat miwan me Isaia 62.11 pe Iesui etiat tohenoi."

6 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn ipotmuꞌeria typy ok hawyi aikotã tohenoi hap ewy taꞌatunug."

7 Miꞌi hawyi taꞌatuerut raꞌyn iꞌatuhũ Iumenta imẽpyt wywo Iesui kape. Miꞌi hawyi taꞌatue­sokpe koꞌi taꞌatu­po­rokpun Iumenta ok tote hawyi Iesui taꞌam naꞌyn apyk pe iꞌok tote."

8 Miꞌi hawyi iraniaꞌin miitꞌin typyꞌi rakaria tipy­sapnug taꞌatue­sokpe koꞌi wo muꞌap tote. Iraniaꞌin iporokpun muꞌap upi ariaꞌyp iãgã koꞌi imõtypot hamo."

9 Miꞌi hawyi typyꞌi rakaria watꞌymo iꞌewyte yianmiaria iꞌatu­wepit kahato — Ereke ro ereke ro morekuat Tawi saipepiat iꞌatuꞌe taꞌatuehay pirik wo. Waku kahato En atipy kaipywiat iꞌatuꞌe. Taꞌi Tupana mimõ­typot kahato En iꞌatuꞌe. Katu­pono Tupana mõtypot hat En pote iꞌatuꞌe. Waku sese waku sese Tupana iꞌatuꞌe."

10 Miꞌi hawyi putꞌokꞌe Iesui tawa wato Ieru­sarẽi me hawyi itotiaria iraniaꞌin ikohyeput kohyeputꞌi kowoꞌi kowoꞌi — Uwe som Miꞌi Miit iꞌatuꞌe toꞌope."

11 — Taꞌi Miꞌi Miit ti mekewat Tupana ehay moherep hat yi Karireia tawa Nasare kaipywiat iꞌatuꞌe.

"

12 Miꞌi hawyi Iesui teke raꞌyn Tupana mõtypot yat koro pe hawyi toiꞌatu­sopo kahato kat koꞌi kat koꞌi weneru itotiaria hawyi toiꞌatu­pugha kahato mesa koꞌi. Toiꞌatuꞌã­peꞌokpun yne tineiru patꞌok patꞌok hap mesa koꞌi. Iꞌewyte pykasu weneru haria amyap koꞌi toiꞌatuã­peꞌokpun iꞌatue­py­kasu koꞌi wywo raꞌyn."

13 Miꞌi waku hawyi Iesui toꞌe haty wo iꞌatuepe — Mio tã toꞌe Tupana saꞌawyꞌi miwan me — Uiꞌyat wyti meiũ e. Miꞌi ti atikyꞌesat wuatꞌi ywania ehay uhowawiat at hamuat e ti Tupana miwan me e. Maꞌato mesup ti Tupana mõtypot yat koro topyhuꞌat seroꞌoke haria yat koro wo neꞌi rat e. Yt naku i nug haria kahato eipe e."

14 Toiꞌatu­sopo Tupana mõtypot yat pyi hawyi yt ihapytig i rakaria yt ipoĩꞌãm kuap i rakaria tõꞌẽ tõꞌẽ howawi hawyi toiꞌatu­moe­hãite raꞌyn ihakyꞌeꞌi rakaria itote."

15 Miꞌi pote paꞌi kororia Wãiꞌe hap enoi haria teꞌerahaꞌat kahato iminug wakuap kape. Iꞌewyte taꞌatukuap hira­karia piat — Waku kahato En morekuat Tawi saipepiat kahato En iꞌatuꞌe hap. Miꞌi pote iꞌatu­saiwot kahato raꞌyn paꞌi koro koꞌi"

16 — Yt etikuap i apo hira­karia kat iꞌatuꞌe kat iꞌatuꞌe ewawiat hap iꞌatuꞌe Iesui pe. Yt naku i hira­karia emõtypot morekuat ewy iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi toiꞌatu­wesat — Taꞌi atikuap kahato hira­karia ehay uhepiat koꞌi e. Yt eweimuꞌe i te apo Tupana miwan me saꞌawyꞌiwuat ete aikotã toꞌe — Hira­karia hit koꞌi yn uimõ­typot kuap haria sese e Tupana mõtypot hap ete e. Taꞌi mi sym haria hira­karia yn uimõ­typot kuap poꞌog iraniaꞌin torania kai e Tupana saꞌawyꞌi. Miꞌi pote yt kat hamo i wãiꞌare iꞌatuepe."

17 Mio tã toꞌe hawyi toto raꞌyn tawa Ieru­sarẽi myi tawa hit Petania kape. Miꞌi hawyi toket itote.

"

18 Itote pyi mũkiꞌite hunete taꞌaipok i raꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi kape i raꞌyn. Miꞌi turan muꞌap upi Iesui hesyꞌat kahato raꞌyn."

19 Miꞌi turan taꞌakasa Wiku yp muꞌap ẽpe upi hawyi toto haat kyꞌewi maꞌato iꞌyhop yn toipuẽti hesyꞌat kahato turan. Miꞌi pote toꞌe Wiku yp we — Yt naku i rat en e. Pyno koitywy ti aru yt sake i raꞌyn esaat e. Mio tã e hap hawyi meremo iꞌyp gag naꞌyn."

20 Miꞌi hap kape ipotmuꞌeria teꞌerahaꞌat hawyi ikuꞌuro raꞌyn pote. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Urumuꞌe hat iꞌatuꞌe aikotã emisatyꞌi satyꞌi ikuꞌuro raꞌyn iꞌatuꞌe."

21 — Uiwyriaꞌin e eweimohey ro Tupana haty wo yt kat i eweimohey saꞌag neꞌi wywo miꞌi tã uiminug ewywuat ewetunug kuap hamo e. Maꞌato poꞌog iwato uiminug kai ewetunug kuap e. Taꞌi uwe uwe meiũwat yityꞌok pe toꞌe — Ereto ro meiũpepyi yꞌy wato kape hawyi minꞌere ro yꞌy pe eweiꞌe Tupana mohey hap yn nywo miꞌi pote ti aru toto raꞌyn meremo eiꞌe hap ewy imohey hap ewy e."

22 Miꞌi tupono kat ere ehẽtup Tupana kape imohey sese hap wywo miꞌi eꞌe hap ewy kahato ti aru topyhuꞌat e Iesui.

"

23 Miꞌi hawyi putꞌokꞌe i raꞌyn Iesui Tupana mõtypot hap yat koro pe hawyi toiꞌatumuꞌe i raꞌyn. Miꞌi turan tõꞌẽ tõꞌẽ paꞌi akag koꞌi Iuteu ywania akag koꞌi apoꞌiꞌatuꞌe hamo — Uwe epoꞌoro gaꞌatpuat weneru weneru i haria sopo hamuat iꞌatuꞌe."

24 — Pyno apoꞌare ehepe ewehenoi mono miꞌi pote Uito iꞌewyte ahenoi uwe uipoꞌoro hap e."

25 Uweĩ pyno Iuwãu poꞌoro hat woꞌosetꞌok hamuat hat sio Tupana ipoꞌoro sio miitꞌin ipoꞌoro haria e. Miꞌi pote teꞌeru­wa­nẽtup toꞌoꞌewawi — Taꞌi Tupana mipoꞌoro Iuwãu aiꞌe pote aru kat poteĩ pyno yt eweimohey i e aru ahepe iꞌatuꞌe."

26 Maꞌato miitꞌin mipoꞌoro ti Iuwãu aiꞌe pote ti aru miitꞌin iꞌatu­pyꞌahak kahato ahete katu­pono iraniaꞌin Iuwãu ti Tupana mipoꞌoro e haria tukupteꞌen iꞌatuꞌe."

27 Miꞌi hawyi — U pãi Uhyt yt uruikuap i sese wyti uwe mipoꞌoro Iuwãu iꞌatuꞌe. — Pyno yt uiwesat i pote Uito iꞌewyte yt woro­hoꞌo­wesat kuap i ehepe uwe ehay pyi meikotã atunug hap e."

28 Miꞌi hawyi waku eweiwa­nẽtup o uimienoi kape e. Saꞌawyꞌi so wẽtup ok miit typy ok haꞌyru rakat toĩneꞌen. Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe so toꞌe tosaꞌyru yianme — Uhaꞌyru e atikyꞌesat wyti koitywy epotpap uimikoi ypia pe e."

29 Maꞌato so — Yt uipopap i rat papai e. Maꞌato meiũran tuwa­nẽtup hawyi paaꞌe toꞌywot ehay pun hap ete. Miꞌi pote yt uipotpap i rat toꞌe pytkai toto raꞌyn toꞌywot mikoi ypia kape."

30 Miꞌi hawyi so iywyt pe — Uhaꞌyru e atikyꞌesat wyti koitywy epotpap uimikoi ypia pe e. Miꞌi hawyi — Taꞌi papai areto meremo e maꞌato yt toto hin i mio tã toꞌe pytkai e."

31 Miꞌi pote apoꞌare ehepe uwe uwe som pyno toꞌywot mikyꞌesat nug hat sio watꞌyp sio yian e Iesui Tupana mõtypot yat piaria akag koꞌi pe. Miꞌi hawyi taꞌatu­wesat — Taꞌi yian yn inug toꞌywot mikyꞌesat iꞌatuꞌe. — Pywo ti rat miꞌi tã ti rat e Iesui. Eipe ti mekewat saꞌyru watꞌyp ewy kahato eipe — Urutuwat emikyꞌesat nug hamo Papai eweiꞌe Tupana pe maꞌato yt. Miꞌi hawyi iraniaꞌin hary­poria yt iweꞌeg i sese rakaria iꞌewyte ahewa­nĩ­kaptia emiitꞌin aipo­hari haria — Yt urutuwat i Papai emikyꞌesat nug hamo iꞌatuꞌe Tupana pe. Maꞌato teꞌeru­wa­nẽtup hawyi paaꞌiꞌatuꞌe hawyi meiũran Tupana ehay pun hap ete. Miꞌi rẽ koitywy tuwehytꞌok kahato Tupana etama pe eheiam me e Iesui paꞌi akag koꞌi pe miitꞌin toꞌywania akag koꞌi pe."

32 Ahetꞌok Iuwãu putꞌoktoꞌe hawyi aimuꞌe kahato Tupana kapiat muꞌap upi e. Miꞌi hawyi ti yt nakuaria i — Pywo iꞌatuꞌe raꞌyn hawyi tuwat kahato Tupana kape e. Maꞌato eiperia ti yt eweiwat hin i Tupana kape Iuwãu miat enoi hap upi e. Maꞌato iraniaꞌin meimuẽwat hary­poriaꞌin yt iweꞌeg i rakaria paaꞌiꞌatuꞌe iꞌewyte mekewat ahewa­nĩ­kaptia saꞌup poreraꞌat haria paaꞌiꞌatuꞌe. Miꞌi haria koꞌi eweiꞌakasa yne raꞌyn pytkai yt paaꞌeweiꞌe hin i eipyꞌa pe. Katu­pono mekewat saꞌyru watꞌyp ewywuat eweikupteꞌen eipe yt eweihay pywo hin i eipe Eiꞌywot ehay e Iesui paꞌi koro akag koꞌi pe.

"

33 Miꞌi hawyi — Pyno wẽtup sehay ahenoi ehepe hãꞌãkap wuat e paꞌi kororia pe toꞌywania akag koꞌi pe. Saꞌawyꞌi so toĩneꞌen wẽtup ok miit yi wato kaꞌiwat e. Miꞌi hawyi so ihay raꞌyn Uwa ypia nug hap ete e. Miꞌi hawyi so toikoi hawyi toipyhyp yne raꞌyn heroꞌok haria pupi hawyi tutunug nu kaꞌa Uwa tok hamo Uwa hy sapo nug hamo e. Miꞌi hawyi so iꞌypia pyꞌasetpe so surara yat ywaiti rakat tutunug surara tehaꞌat mikoi eroꞌok haria wãiꞌe hamo. Miꞌi so iwato kahato iꞌypia e. Hãpyk yne hawyi so toipuru toꞌywania pe Uwa ypia iꞌapykok kuap haria pe hawyi so toto raꞌyn iꞌypia wato kaꞌiwat wẽtup setama kape raꞌyn toto maꞌato teuwa ypia waku hap eꞌat pe toikyꞌesat tohaꞌup nug e."

34 Miꞌi pote heuwa ypia saat hap eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn hawyi toiꞌatu­poꞌoro temiitꞌin tomikoi ypia apykok haria kape tomikoi saꞌup patꞌok sat hamo e."

35 Maꞌato so iꞌapykok haria yt hoꞌoium neran hin i raꞌyn. Ipuruk haria yt hoꞌoium i raꞌyn taꞌatu­mipoꞌok koꞌi e. Miꞌi hawyi so taꞌatu­pytyk neꞌi imipoꞌo­roria hawyi wẽtup ok ti taꞌatuꞌahyk ahyk neꞌi wẽtup ok taꞌatuꞌauka wẽtup ok kape ti nu wo mak makꞌiꞌatuꞌe."

36 Miꞌi hawyi poꞌog toiꞌatu­poꞌoro temiit saꞌup sat hamo maꞌato so iꞌewyte taꞌatunug iꞌatuete e."

37 — Pyno koitywy atipoꞌoro uhaꞌyru sese e. Uhaꞌyru sese tupono ti aru taꞌatu­mõ­typot rat pãi e so tuwa­nẽtup hawe e."

38 Miꞌi hawyi so putꞌokꞌe raꞌyn watꞌymuat hawyi yi wato imipuru apykok haria teꞌerahaꞌat howawi hawyi teꞌeroꞌe toꞌope — Meiẽ raꞌyn ti tut raꞌyn yi kaꞌiwat saipepiat iꞌatuꞌe. Pyno waku watiꞌauka meiẽwat haꞌyru miꞌi hawyi meiũran ikuꞌuro raꞌyn iꞌywot hawyi aipo pe raꞌyn imikoi ypia iꞌatuꞌe toꞌope."

39 Mio tã iꞌatuꞌe turan putꞌokꞌe haꞌyru hawyi taꞌatu­pytyk hawyi taꞌatu­pugha iꞌywot eꞌyi ekuekai hawyi taꞌatuꞌauka raꞌyn haꞌyru imipoꞌoro e Iesui tuwepiat paꞌi koro akag koꞌi pe."

40 Pyno apoꞌare ehepe aikotã aru ikaꞌiwat tunug meimuẽwat tosaꞌyru auka haria ete taꞌaipok i raꞌyn tomikoi ypia kape hawyi e."

41 Miꞌi pote paꞌi kororia tiwesat — Taꞌi tut hawyi ti aru toiꞌatuꞌuka kahato ti aru meimuẽwat yt naku i nug haria iꞌatuꞌe. Taꞌi miꞌi hawyi ti rat wẽtup ywania pe haat hap eꞌat piat haꞌup ium kuap haria pe aru tutum i teꞌyi tomikoi ypia iꞌatuꞌe."

42 — Taꞌi pywo kahato ti uiwesat. Ehepiat e hap ewy ti aru topyhuꞌat ehete are aikotã saꞌawyꞌi Tupana toꞌe hap ewy — Nu poꞌog waku rakat uiꞌyat nug hamuat taꞌatu­pugha raꞌyn — Yt naku i taꞌatuꞌe haype. Miꞌi pote Miꞌi Nu iꞌatu­mi­pugha wo ti aru ahaꞌawynug uiꞌyat poꞌog ikahu sese rakat e Tupana. Yt karãmuo i apo eiwemuꞌe miꞌi e hap miwan me Isaia 28.16 pe e."

43 Miꞌi e hap ewy kahato ti aru topyhuꞌat mesuwe katu­pono Tupana tihep taꞌyn eipo pyi tetama atipy piat ewywuat. Miꞌi hawyi ti aru tutum wẽtup ywania pe raꞌyn tomikoi ypia saꞌup ium kuap haria pe i raꞌyn tutum e."

44 Uwe uwe taꞌat ti mekewat Nu miitꞌin mipun ete miꞌiria ti aru wepik pik sese haria wo teꞌero­pyhuꞌat. Maꞌato uwe uwe mekewat Nu tote taꞌat hap aru mesuwat Nu miꞌi haria ti aru ikuꞌi kuꞌi wo teꞌero­pyhuꞌat e."

45 Mio tã e pote paꞌi kororia — Yt naku i ihay iꞌatuꞌe. Katu­pono ahete aimohit hamo mio hãꞌãkap tohenoi iꞌatuꞌe."

46 Miꞌi pote taꞌatu­pyhyp teran Iesui wen maꞌato typyꞌi kahato miitꞌin Iesui apypueri wo tukupteꞌen pote teꞌerokenꞌẽ neꞌi ipyhyp hamo — Iesui ti Tupana ehay moherep hat sese toĩneꞌen iꞌatuꞌe iꞌapy­pueri haria pote teꞌerokenꞌẽ miꞌiria mõpyꞌahak hap pupi.

Uito Mateu atunug uimiwan mesuwe are.

"

22

1 Miꞌi hawyi wẽtup hãꞌãkap wuo Iesui tiꞌatumuꞌe itotiaria — Pyno ti ran ahenoi teran ehepe aikotã Tupana aikaykay temiit no hap e."

2 Pyno wẽtup eꞌat pe so wẽtup ok morekuat koro toꞌe teꞌeropat haria pe — Atunug neran ienuk hap iwato kahato uhaꞌyru mõtypot hamo katu­pono uhaꞌyru iharyꞌi hap eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn e."

3 Pyno woro­hoꞌo­poꞌoro uhetama kape itotiaria tuꞌisaꞌin nãpin hamo iꞌewyte ti hekat rakaria atukaykay hamo uhaꞌyru sese eharyꞌi hap eꞌat pe mõtypot hamo e. Miꞌi hamo atunug neran ienuk iwato hap haype e temiit me. Tohenoi hawyi tuwat raꞌyn hemiitꞌin iꞌatu­nãpin hamo. Maꞌato so imikaykay koꞌi yt tuwat teran i."

4 Miꞌi pote so iraniaꞌin teꞌeropat haria toiꞌatu­poꞌoro iꞌatu­nãpin hamo. Waku yne raꞌyn wyti aimiꞌu eweiꞌe ro iꞌatuepe. Ikahu kahato ti ienuk hap tutunug eweiꞌe o e. Uihũria wewato ahup koꞌi ikap takaria iwyp taꞌyn imẽpyt hin ni ikãꞌã koꞌi wo raꞌyn eweiꞌe o e. Miꞌi pote meremo soke eweiwat eweiꞌe o iꞌatuepe katu­pono waku raꞌyn ahenuk hamo eweiꞌe o e. Uhaꞌyru eharyꞌi hap nug turanuat imõtypot hap ti putꞌokꞌe raꞌyn eweiꞌe ro iꞌatuepe e."

5 Mio tã e hawyi tuwat maꞌato iꞌewyte yt urutuwat kuap i iꞌatuꞌe neꞌi. Iraniaꞌin toꞌokyryꞌi neꞌi imipoꞌo­roria ete. Iraniaꞌin taꞌatu­potpap nug hamo tuwat. Wẽtup ok toto toko kape wẽtup ok kyiꞌat toꞌe hamo neꞌi toto."

6 Maꞌato iraniaꞌin tawa piaria toꞌokyryꞌi imipoꞌo­roria ete. Wẽtup ok wẽtup ok taꞌatuꞌauka raꞌyn imipoꞌoro."

7 Miꞌi hap morekuat koro tikuap hawyi ipyꞌahak taꞌyn. Miꞌi hawyi toiꞌatu­poꞌoro tesu­raraꞌin ahyt topot­poꞌo­roria etiat mikyryꞌi haria atuꞌuka hamo. Miꞌi hawyi suraraꞌin tiwuk taꞌyn iꞌatue­tawa e."

8 Miꞌi hawyi toꞌe ti tomiꞌa­tu­poꞌo­roria pe — Taꞌi waku raꞌyn ti aimiꞌu e maꞌato saꞌawyꞌi­wuaria uimiꞌa­tu­kaykay koꞌi yt nakuaria i e. Iꞌatue­waku hap ti yt putꞌokꞌe i uhaꞌyru wywuat teꞌerenuk hamo e."

9 Miꞌi tupono eweiwat yne tawa hit koꞌi upi e. Miꞌiria o eweiꞌatu­kaykay yne meikowo uhaꞌyru wary hap eꞌat kape e."

10 Miꞌi hawyi tuwat yne muꞌap upiat tawa hit koꞌi kape wuatꞌi miitꞌin iꞌatu­kaykay hamo. Taꞌatu­kaykay wakuaria iꞌewyte yt nakuaria i koꞌi. Howapy kahato morekuat ienuk hap eiam getap koro miitꞌin wo yt toꞌoꞌewy ewywuaria i wo. Putꞌokꞌiꞌatuꞌe turan morekuat ekamisa ewywuat tomosat pe yne imiium yne õꞌẽ haria pianuat koꞌi. Miꞌi hawyi toꞌoꞌewyꞌewy ikahuria tukupteꞌen iꞌatu­painug hap toꞌoꞌewyꞌewy ikahuria iꞌatue­ka­misa koꞌi e."

11 Meiũran morekuat koro tut iꞌatu­wywo hawyi toipuẽti wẽtup ok iꞌatu­pyꞌa­setpe — Uito yt atikyꞌesat i morekuat esokpe ewywuat e hano katu­pono uiat waku poꞌog e hat."

12 Miꞌi pote morekuat toꞌe miꞌi e hat pe — Mehĩ kat poteĩ yt etikyꞌesat i uimiium sokpe pakup ikahu rakat e. Miꞌi pote yt toiwesat kuap i tuwe­mõti haype yt kat e kuap i raꞌyn."

13 Miꞌi hawyi morekuat tiꞌatu­kaykay tesu­raraꞌin — Eweipopoꞌi ro meiẽwat miit uhesokpe pun hat ipo ete ipy ete e. Miꞌi hawyi ewetioto ro meiũpepyi hawyi eweipun no iꞌypyryp wato hawe e aikope kyryꞌet kyryꞌetꞌiꞌatuꞌe hap kape taꞌatuwak popuat hap kape e."

14 Miꞌi hap ewy ti Tupana eikaykay temiit no. Toiꞌatu­kaykay miitꞌin wuatꞌi ywania kawiat Tosaꞌyru mõtypot hap kapiat hap ewy maꞌato saꞌawyꞌi­wuaria imikaykay koꞌi uiꞌywania yt tuwat teran i mote iraniaꞌin ywania koꞌi tokokaꞌat e Iesui toꞌywania pe Iuteuria pe.

"

15 Miꞌi hawyi woꞌomuꞌe haria yt iꞌatu­wese i Iesui ete — Tupana tiꞌatu­kaykay wyti aru iraniaꞌin ywania e Iesui pote. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Iesui yaty­pepyi hawyi teꞌeru­waꞌa­tunug iꞌatuꞌakag koro koꞌi Iesui maꞌat hap etiat toꞌoehay hamo. Miꞌi hawyi taꞌatuehay ehay kat ehay wo kat ehay wo waku Iesui ehay aparap taꞌatuꞌauka teran haype."

16 Miꞌi hawyi taꞌatu­poꞌoro taꞌatuemiitꞌin morekuat Eroti emiitꞌin wywo Iesui maꞌat teran haype. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Urumuꞌe hat taꞌi uruikuap taꞌyn wyti ehay hãpyk hap iꞌatuꞌe. Taꞌi etiꞌatumuꞌe hãpyk kahato ti miitꞌin Tupana mikyꞌesat ewy iꞌatuꞌe. Iꞌewyte ti yt erekenꞌẽ hin i miitꞌin mupi iꞌatuꞌe. Iꞌewyte uruikuap ti aikotã miitꞌin etiꞌatu­mõ­typot toꞌoꞌewyꞌewy iꞌatuꞌe iwatoꞌin nakaria iꞌewyte kurin nakaria iꞌatuꞌe hap uruikuap taꞌyn uruto iꞌatuꞌe."

17 Miꞌi tupono etomo­herep to ewanẽtup hap uruepe sio waku apo iꞌatu­po­rekuat Sesa pe wahaꞌupnug iꞌatuꞌe sio yt tomi­kyꞌesat ewy imiẽtup ahepiat iꞌatuꞌe."

18 Maꞌato mio tã iꞌatuꞌe iꞌatuehay hap Iesui tikuap tuwa­nẽtup hawe tomaꞌat hamuat hap etiat toikuap. Miꞌi hawyi toiꞌatu­wesat — Typy ihay rakaria sese ti eipe katu­pono uimaꞌat reran neꞌi are uhãꞌãg neran haype hap atikuap taꞌyn e."

19 Pyno eweimo­herep to uhepe iꞌape rakat iꞌatue­ti­neiru e. Taꞌatuium hawyi Iesui toꞌe"

20 — Uwe iãꞌãkap meiũ iꞌape tote toĩneꞌen e."

21 Miꞌi pote — Taꞌi morekuat wato Sesa iãꞌãkap iꞌatuꞌe. — Pyno iwat hãꞌãkap wywuat pywuat tupono tope ro ewetum are maꞌato Tupana wanuat waku ewetum no Tupana pe e."

22 Mio tã ihay taꞌatukuap taꞌyn hawyi iꞌatu­perup kahato raꞌyn teꞌeru­wa­nẽtup kahato iweꞌeg hap ete. Miꞌi hawyi tuwat imaꞌat reran haria.

"

23 Miꞌi hawyi meimuẽ­waria miitꞌin ikuꞌuro hawyi yt teꞌeru­we­hymut hin i e haria teꞌeroꞌe Iesui pe"

24 — Urumuꞌe hat saꞌawyꞌi Musei toꞌe uruepe — Karãpe eiwyꞌok eheykeꞌet ikuꞌuro yt imẽpyt i te turan miꞌi pote waku hehiwu iywyt po pe i raꞌyn topyhuꞌat ikuꞌuro rakat mẽpyt nug hamo e Musei saꞌawyꞌi iꞌatuꞌe. Mio tã e tupono ti uruhenoi teran epe wẽtup sehay uhyt iꞌatuꞌe."

25 Pyno saꞌawyꞌi so ihainia so haꞌyruꞌin sok 7 ok takaria. Miꞌiria so iꞌatueykeꞌet iharyꞌi raꞌyn maꞌato so yt tomẽpyt i te turan ikuꞌuro raꞌyn iꞌatueykeꞌet."

26 Miꞌi hawyi so iywyt wywo i raꞌyn imiꞌatoiat hehiwu iꞌatuꞌe. Miꞌi so iꞌewyte ikuꞌuro raꞌyn yt tomẽpyt i te turan. Miꞌi tã me so wẽtup i wẽtup i wywo toĩneꞌen sake so topap yne."

27 Miꞌi hawyi yt uwe i imẽpyt rokirẽ ikuꞌuro raꞌyn hary­poria iꞌatuꞌe."

28 Miꞌi tupono karãpe tuwenõꞌẽ guꞌuro pyi hawyi apuru uwe wary wo meiẽ hary­poria iꞌatuꞌe 7 ok heꞌaito rakat ieĩneꞌen hat iꞌatuꞌe."

29 Pyno eipe eweiꞌaparap kahato e Iesui iꞌatuepe. Yt eweikuap i Tupana ehay miwan miat pote e. Katu­pono yt eweikuap hin i Tupana hesaika hap yne nug kuap hamuat."

30 Pywo pe ti watu­wẽtem guꞌuro pyi hawyi yt kat i raꞌyn aheharyꞌi hamuat itote. Maꞌato ti watoĩneꞌen aikotã atipy pe yt iwary i rakaria ewy i raꞌyn watu­kupteꞌen irane e. Miꞌiria ti yt karãmuo i iꞌatu­haryꞌi e. Katu­pono Tupana emiitꞌin atipy piat ewywuat tukupteꞌen yt ihainia kaipywiat i yt hary­poria kaipywiat i raꞌyn e. Miꞌiria ti tuweu­piaria raꞌyn e. Miꞌi Iesui toꞌe miitꞌin ikuꞌuro hawyi yt teꞌeru­we­hymut hin i raꞌyn e haria pe"

31 — Pyno ahenoi ehepe aikotã miitꞌin guꞌuro pywiat wẽtem hap e. Yt karãmuo i apo eiwemuꞌe Tupana ehay miwan ete aikotã saꞌawyꞌi Tupana toꞌe"

32 — Uito ti Aparãu eTupana Isaki eTupana. Uito ti Iako eTupana e. Miꞌi tupono pywo pe areꞌe ehepe Aparãu Isaki Iako tukupteꞌen ne e. Katu­pono Tupana ti yt map haria eTupana i. Taꞌi ihãite rakaria eTupana yn e. Miꞌi tupono miꞌiria topap wen maꞌato iꞌatuieĩneꞌen pakup i hamuat toĩneꞌen naꞌyn e Iesui Tupana ehay miwan miat wan pakup i haria pe yt kat i raꞌyn ti aikuꞌuro hawyi aheĩneꞌen hap e haria pe."

33 Mio tã e pote meimuẽwat miitꞌin typyꞌi rakaria teꞌeru­wa­nẽtup hawyi iꞌatu­perup taꞌyn. — Pyno yt uwe i wyti aimuꞌe meiũwat ewywuat aimuꞌe poꞌog iꞌatuꞌe.

"

34 Miꞌi hawyi paꞌi akag koro koꞌi tikuap taꞌyn aikotã wani wani haria ehay akit Iesui piat hamuat taꞌatukuap hawyi teꞌeru­waꞌa­tunug — Aikotã som watunug meimẽwat miit ete ihay moma hamo iꞌatuꞌe teꞌeru­waꞌa­tunug miꞌi hamo."

35 Iꞌewyte iꞌatu­pyꞌa­setpe toĩneꞌen wẽtup ok woꞌonãpin kuap hat apo apotoꞌe Iesui piat hamo. Iesui wehay aparap hap kyꞌewi."

36 Wẽtup ok — Woꞌomuꞌe hat e kat e hap kat e hap som poꞌog iwato Tupana ainãpin hap wuatꞌi kai apoꞌe Iesui pe."

37 — Pyno ahenoi poꞌog hesaika rakat piat ainãpin hap e. Tomiwan kaipywiat hap ahenoi poꞌog hesaika rakat — Waku watikyꞌe kahato Aikaꞌiwat Tupana yne aipyꞌa pe yne aiwa­nẽtup hawe yne aiweꞌeg hawe e miwan me."

38 Miꞌi ti poꞌog iwato Tupana woꞌonãpin hap torania kai e."

39 Maꞌato wẽtup woꞌonãpin hap porap iꞌewywuat are mio tã e — Eweikyꞌe ro iraniaꞌin. Waku watiꞌa­tukyꞌe kahato iraniaꞌin aikotã aiwekyꞌe hap ewy e miwan me."

40 Meimuẽwat typy rakat kaipyi ti watikuap yne raꞌyn woꞌonãpin hap. Miꞌi hap watunug miꞌi pote ti yne saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi haria woꞌonãpin hap ewy raꞌyn watunug e Iesui woꞌonãpin hat kuap hat pe mekewat woꞌomuꞌe hat pyꞌasetpiat.

"

41 Miꞌi pote Iesui apoꞌe iraniaꞌin waꞌatunug haria pe woꞌomuꞌe haria pe"

42 — Atikuap teran ti aikotã eweiwa­nẽtup mekewat Tupana Mipoꞌoro Aipo­rekuat hap etiat e. Miꞌi tupono uiwesat ro eipe uwe Saꞌyru Miꞌi e. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Taꞌi morekuat Tawi saꞌyru iꞌatuꞌe."

43 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Maꞌato ti saꞌawyꞌi morekuat Tawi ti toꞌe — Uhetu­pana toꞌe Uikaꞌiwat pe."

44 — Eraꞌapyk o meiũpe uipo sese kai e ti. Taꞌi meiũran ti aru epy ywytꞌokpype yne atunug ewanĩ­kaptia e ti Tupana e morekuat Tawi Tupana Pãꞌãu kaipyi wepy 110.1 pe e."

45 Morekuat Tawi saꞌyru Tupana Mipoꞌoro Aipo­rekuat nuat eweiꞌe apoꞌare maꞌato yt mio tã e ti morekuat Tawi. — Uipo­rekuat Tupana Mipoꞌoro e ti pãi."

46 Mio tã e pote yt taꞌatu­wesat kuap i raꞌyn. Mio tã e raꞌyn hawyi yt uwe kuap i raꞌyn taꞌatu­soꞌo­poꞌoro kuap i imaꞌat hamo. Iꞌatu­wẽ­pohep yne raꞌyn Iesui iãꞌãg i iãꞌãg i hap ete. Katu­pono yt kat i iꞌatuꞌe kuap i raꞌyn imaꞌat reran haria are uito Mateu uimiwan me.

"

23

1 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe miitꞌin sem koꞌi pe tomiꞌa­tu­muꞌeria pe"

2 — Uiwyriaꞌin meimuẽwat Tupana ehay miwan miat kuap haria woꞌomuꞌe haria te teꞌero­pyhuꞌat Musei saipe­piaria wo aimuꞌe Musei ehay wuat haria. Miꞌiria ti ainãpin kahato Musei woꞌonãpin hap koꞌi ete."

3 Miꞌi tupono waku watunug o kat e kat e iꞌatuꞌe ainãpin hap Musei kaipywiat hap ewy e. Maꞌato o yt iꞌatueko ewy neꞌi teiꞌo eweikupteꞌen e. Katu­pono iꞌatuwẽ pywiat mienoi ti hãpyk takat maꞌato iꞌatueko ti iꞌatupiit etiat ti yt hãpyk hin i e."

4 Katu­pono yrysakag ipotyi rakat aiꞌokpe tote hap ewy taꞌatunug maꞌato ti aito yt wahupit kuap i ipotyi poityꞌi aiꞌakit hap ewy neꞌi e. Taꞌatupag wahupit hamo maꞌato miꞌiria yt aipo­wyro hin i hupit hamo. Yt taꞌatuiãꞌãg ne wy hupit hap yt wẽtup puĩꞌã wo te wy aipo­wyro. Yt kat i hin i wyti aheha­kyeraꞌat hap iꞌatuepe e Iesui itotiaria pe."

5 Taꞌi miꞌiria ti ikat miitꞌin upi wuatꞌi piat — En wyti waku kahato uhyt e hap taꞌatu­kyꞌesat kahato. Miitꞌin ehamo yn wakuap nug hap taꞌatu­mo­herep taꞌatu­mõ­typot hamuat hap. Taꞌatue­sokpe iꞌywop takat kaipyi — Uito poꞌog iꞌatuꞌe urumohey mono iꞌatuꞌe haype. Miꞌiria ti ikytyt Tupana ehay taꞌatue­watuꞌe ete iꞌewyte taꞌatupo poran kai ete iwatoꞌin nakat — Eweiꞌakasa ro uhowawi uito Tupana ehay kuap hat uito e hamo. Iꞌewyte ti taꞌatuesaiꞌa wato ẽpe ete taꞌatuwan yne Tupana woꞌonãpin hap — Uito poꞌog eikai Tupana kuap haria taꞌatuꞌe hap."

6 Miꞌiria ti ikyꞌesat ienuk turan teꞌeraꞌapyk poꞌog taꞌatuꞌe hawe iraniaꞌin kai morekuat eꞌamyap ewywuat upi hap. Iꞌewyte Tupana mõtypot hawe aikotã morekuat eiam ewy taꞌatu­kyꞌesat poꞌog iraniaꞌin kai enoi hamo hap yn taꞌatu­kyꞌesat."

7 Miꞌi hawyi taꞌatue­wyry turan — Ihotꞌok urumuꞌe hat koro iꞌatuꞌe iraniaꞌin hap taꞌatu­kyꞌesat miitꞌin kaipyi. — Hẽ aimuꞌe sese hat tut raꞌyn e hap taꞌatu­kyꞌesat."

8 Miꞌi pote yt ewetunug neiꞌo miꞌi tã hap iꞌatuꞌewy e Iesui temiitꞌin me. Katu­pono — Meiẽ aimuꞌe hat sese yt eweiꞌe teiꞌo eiwoꞌope neꞌi uiwyriaꞌin. Katu­pono wẽtup ok yn ni toĩneꞌen eimuꞌe hat sese. Miꞌi ti Uito raꞌyn are. Waku eweipyhuꞌat eipe eiwoꞌo­wyriaꞌin wo yn naꞌyn katu­pono wẽtup ywania yn aito."

9 Katu­pono wẽtup yn Aiꞌywot waku eweiꞌe eiwoꞌope. Miꞌi ti ahetu­pana sese eweiꞌe o. Miꞌi pote yt naku i eweiꞌe eimuꞌe hat pe — En uruꞌywot sese yt eweiꞌe teiꞌo."

10 Pyno yt naku i wẽtup ok pe — En Tupana eweiꞌe uimohey haria eipe pote. Katu­pono Uito yn Eipo­rekuat sese areĩneꞌen."

11 Pyno uwe uwe toĩneꞌen eipyꞌa­setpe woꞌopo­wyro hat poꞌog poꞌog eipo­wyro iraniaꞌin kai miꞌi hat wy ti — Aipo­rekuat sese ewywuat eweiꞌe o e. Katu­pono poꞌog aheropat miꞌi eweiꞌe e."

12 Maꞌato — Uito poꞌog eikai e hat ti aru Tupana mimohit hat topyhuꞌat. Iraniaꞌin maꞌat wẽtup ok tuwe­mohit hat ti aru iwato rakat topyhuꞌat Tupana mimo­wato wo."

13 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe woꞌomuꞌe haria pe — Taꞌi heso rakaria ti eipe typy hẽku rakaria ti eipe are e Tupana ehay kuap ran haria pe. Yt eweikyꞌesat i ti miitꞌin tuwat aikope Tupana toĩneꞌen Morekuat no hap kape e. Taꞌi eweiꞌatu­pyhyp kahato ti miitꞌin ipap Tupana etawa kapiat rakaria e. Iꞌewyte ti eipe yt eweiwat teran hin i. Miꞌi pote ti iraniaꞌin yt tuwat i eiꞌewy e. Yt naku i kahato. Yt nakuaria i eipe are."

14 — Taꞌi Tupana ehay moherep haria akag koꞌi uruto eweiꞌe eimi­muꞌeria koꞌi pe. Taꞌi uruto yn Tupana e hap yne nug haria eweiꞌe wen maꞌato pywo ti rat are ehepe Tupana miꞌapiheg sese koꞌi eipe haria poꞌog poꞌog torania kai e. Katu­pono typy hẽku rakaria akag koꞌi eipe e. Karãpeĩ ehehay Tupana kape miitꞌin ehamo ehay se kahato wen maꞌato yt pywo pe i. Taꞌi yt Tupana kape hin i ehehay maꞌato eheso hap ewy ehehay e. Miitꞌin ehamo eipe poꞌog poꞌog Tupana emiit no torania kai maꞌato Tupana ehamo poꞌog yt nakuaria i torania kawiat eweikupteꞌen e. Katu­pono eimi­muꞌeria nãpin hap waku wen maꞌato yt ewetunug hin i eiꞌe hap eimi­nãpin ewywuat e. Miꞌi pote poꞌog poꞌog aria miꞌu wo eweikupteꞌen aru torania kawiat e. Are pãi Tupana mõtypot eꞌat turan Tupana ehay eweiꞌatumuꞌe miitꞌin me maꞌato wãtym i turan hiwu koꞌi maꞌatꞌi maꞌatꞌi haria wo eweikupteꞌen saꞌag e. Taꞌi hiwu yat eroꞌok haria akag koꞌi eipe e."

15 Taꞌi Tupana miꞌapihag wuatꞌi eꞌat piaria ti eipe katu­pono typy hẽku rakaria woꞌomuꞌe haria mienoi kuap haria heso rakaria eipe pote e. Yt eweiwat hin i eimienoi upi e. Taꞌi eiko­hye­wyry kahato ti miitꞌin muꞌe hamo. Ysakpo yi upi yne muꞌap upi eweikat kahato wẽtup miit wẽtup miit ehay upiat myhuꞌat hat wyti e. Eweipuẽti hawyi eiꞌewy raꞌyn ewetunug. Miꞌi hawyi maꞌato topyhuꞌat poꞌog poꞌog naꞌyn saꞌag yianote wuat yt ehehay kuap i te turanuat kai e. Poꞌog poꞌog saꞌawyꞌiwuat kai aria kape topyhuꞌat. Yt naku i kahato e Iesui typy sehay upi enoi haria pe."

16 Uruikuap atipy kapiat muꞌap eweiꞌe ti eipe wen maꞌato ti yt ihapytig i rakaria ewywuat eipe. Yt eweikuap hin i muꞌap e. — Uruikuap kahato muꞌap Tupana kapiat eweiꞌe eipot­muꞌeria pe yt eweikuap hin i pytkai e. Aikotã yt ihapytig i rakaria yt tikuap hin i muꞌap aikope aikope hap ewy. Karãpeĩ wẽtup ok toꞌe ehepe — Pywo ti atunug aru uiꞌe hap ewy toꞌe hawyi — Eso rat eweiꞌe tope hawyi — Yt rat yt uheso i rat toꞌe hawyi — Pyno eso pote waku mio tã ereꞌe uruwepe — Yt atunug i aru uiꞌe hap pote waku yne uhekat atum ehowawi Tupana mõtypot yat ekat no waku ereꞌe miitꞌin me taꞌatukat kyꞌewi e Iesui Tupana mõtypot yat apykok haria pe. Eweimohit kahato yt hekat rakaria iꞌatu­powatꞌyp Tupana mõtypot yat piat pohari hamo e Iesui Tupana mõtypot yat hekat rakat imehit hap apykok haria pe. Eipyꞌa pe mio tã e haria eweipyhuꞌat mekewat mehit rakat mesuwe poꞌog waku topyhuꞌat Tupana mõtypot hap kai eweiꞌe eipyꞌa pe. Yt naku i kahato eweiꞌe e. Yt eiweꞌeg hin i eipe. Katu­pono Tupana mõtypot yat poꞌog poꞌog wo Tupana wanẽtup hawe mekewat mehit rakat pen hap kai e. — Yt uheso i rat eweiꞌe uruehamo iꞌewyte wuatꞌi miitꞌin ehamo waku eweiꞌe eimi­muꞌeria pe. — Uheso pote waku uhekat yne iheg me mesuwe Tupana mõtypot yat piat uimi­moheg koꞌi uipoi hamuat aru uiꞌahu hawyi uhekat sese uhehiwu uimẽpytꞌin poi hamuat uikuꞌuro hawyi waku miꞌi uhekat topyhuꞌat paꞌi koꞌi wuanuat uheso pote waku eweiꞌe ro wuatꞌi miitꞌin ehamo eweiꞌe eimi­muꞌeria pe iꞌatuekat yne iꞌatu­powatꞌyp iꞌatuꞌyi yne hap kyꞌewi e. — Waku uipo pyi uhewatꞌyp eweihep yne yt atunug aru uiꞌe hap atunug aru e hap ewy hawyi waku eweiꞌe yne eimimaꞌat koꞌi pe e Iesui. Pywo pe areꞌe ehepe Tupana ehamo yn waku watoꞌe miitꞌin me — Atunug aru uiꞌe hap ewywuat e hap e. Pywo ti rat Tupana ehamo poꞌog waku watoꞌe aipyꞌa pyi atunug aru aiꞌe hap yt kat i aheso hap wywo e Iesui miitꞌin powatꞌyp ekat yne u teran haria pe."

17 Yt eiweꞌeg hin i eiꞌe hap upi kat e hap kat e hap ete. Katu­pono Tupana mohey hap poꞌog poꞌog Tupana wanẽtup hawe toꞌyat piat yne ahekat imehit rakat kai."

18 Iꞌewyte mio tã eweiꞌe eimi­muꞌeria pe — Karãpe wẽtup ok toꞌe ahepe — Atunug aru uiꞌe hap ewy miꞌi pote waku watoꞌe tope — Pywo pote — Atunug aru e hap etunug no wuatꞌi miitꞌin ehamo Tupana mõtypot yat pe eimiium iwato hap wywo. Miꞌi hawyi meremo wuatꞌi miitꞌin tikuap taꞌyn pywo eweiꞌe hap — Atunug aru e hap eweiꞌe eimi­muꞌeria pe e. Pyno yt naku i katu­pono poꞌog waku watoꞌe — Uiꞌe hap ewy atunug aru aipyꞌa pyi ahehay pywo kahato hap wywo Tupana ehamo poꞌog waku watoꞌe yt kat hin i aheso hap wywo e Iesui woꞌomuꞌe haria miitꞌin ekat kyꞌesat haria pe."

19 Yt eheha­pytig hin i rakaria ewy kahato eipe Tupana wanẽtup hawe e Iesui woꞌomuꞌe haria itotiaria pe. Kat som poꞌog waku watunug hap yt heremo hin i ti ehepe. Miitꞌin miium Tupana piat kape yn eheha maꞌato Tupana piat mõtypot hap kape yt kat i eheha e. Kat som poꞌog waku Tupana wanẽtup hawe tomõ­typot hap sio aimiium topiat e. Taꞌi tomõ­typot hap poꞌog waku aimiium kai e. Aimiium Tupana kyꞌe hap upi yn Tupana mowepit hap e."

20 Miꞌi pote karãpe watoꞌe Tupana pe — Pywo ti aru atunug uiꞌe hap miꞌi pote atum epe uimiium mesuwe eiam yparakai tote miꞌi e hap ti waku tutunug e. Maꞌato uwe uwe toꞌe Tupana pe — Mesuwat uimiium wywo atimoheg neran uhehay uimiium koꞌi wato hap ewy miꞌi e hap yt he i Tupana wanẽtup hawe. Katu­pono toikyꞌesat aimiium tokyꞌe hap moherep hamuat hap e."

21 Iꞌewyte karãpe watoꞌe wuatꞌi ehamo — Atunug aru uiꞌe hap ewy pãi an miꞌi pote mesuwe Tupana mõtypot yat ehamo areꞌe hap ewy atunug aru e hap atimoheg uhehay watoꞌe pote yt iweꞌeg i rakat ewy watoĩneꞌen e. Katu­pono Tupana mõtypot yat yt ahehay kuap i rakat maꞌato Tupana sese ahehay kuap kahato rakat toĩneꞌen sio aheso ahehay wo sio yt hap toikuap tomõ­typot hap yat pe e."

22 Pywo ti rat karãpeĩ watoꞌe wuatꞌi ehamo — Pywo ti rat atunug aru uiꞌe hap ewy miꞌi pote mesup wuatꞌi atipy piaria ehamo — Atunug aru pãi an areꞌe miꞌi watoꞌe pote yt aiweꞌeg i rakat ewy watoĩneꞌen. Katu­pono poꞌog waku aipyꞌa pyi ahehay pywuat watoꞌe pywo pe — Atunug aru uiꞌe hap hawyi waku watunug maꞌato yt watunug i aru e hap watikuap aipyꞌa pe miꞌi pote poꞌog waku watoꞌe — Yt atunug i poꞌog waku — Atunug aru watoꞌe yt pywo pe i haype e. Katu­pono Tupana tikuap kahato aipyꞌa piat sio pywo watoꞌe sio yt e hap. Tupana ti wuatꞌi atipy piaria nug hat miꞌi pote poꞌog waku ihamo watunug ahehay pywo kahato rakat e."

23 Taꞌi eipe ti woꞌomuꞌe haria wani waniꞌe haria Tupana kuasa haria typy hẽku rakaria ti eipe. — Taꞌi watum kahato ti wuatꞌi Tupana kape e haria ti eipe. Eimiꞌu mosẽꞌẽ hap koꞌi wyti eweipatꞌok kahato Tupana wanuat iꞌewyte ti muse iꞌewyte ti eimiꞌu apopyt ti Tupana wanuat e. Iꞌewyte ti eipe mekewat eimiium kaipywiat kape ti eiwa­nẽtup kahato at kaꞌap e. Miꞌi hap ti waku wen maꞌato miꞌi tã pote mekewat poꞌog iwato rakat aimuꞌe hap kai eweiwaure kahato e. Iꞌewyte miꞌi pote aikotã aru eiminug koꞌi Tupana tomo­herep waku hap sio yt naku i hap eiꞌe hap ti eweiwaure raꞌyn e. Iꞌewyte aikotã Tupana iwese yt nakuaria i ete hap eweiwaure raꞌyn e. Miꞌi pote Tupana mohey hap kape yt eiwa­nẽtup hin i e. Eweiwaure yne raꞌyn — Atunug aru eiꞌe Tupana piat hap koꞌi e."

24 Maꞌato ti iraniaꞌin woꞌonãpin hap kurin kat kape poꞌog neꞌi eiwa­nẽtup e. Miꞌi ti waku wen maꞌato ti waku yt eweiwaure i mekewat poꞌog wuat iwato rakat aimuꞌe hap koꞌi e. Taꞌi — Atomo­herep teran muꞌap eweiꞌe maꞌato ti yt eheha­pytig pytkai i e. Iꞌewyte aikotã mekewat win hin teke ehesapo hy pe miꞌi hawyi eweihep meremo — Yt watohon kuap i eweiꞌe. Maꞌato mekewat aihũ iwatoꞌin nakat kameru ewẽ pe teke hawyi meremo miꞌi ewetohon e. Miꞌi hap ewy ti eipe. Kurin kat koꞌi kape yn eiwa­nẽtup kowoꞌi kowoꞌi. Maꞌato aimuꞌe hap iwatoꞌin rakat kape poꞌog Tupana wanẽtup hawe yt eweiwa­nẽtup hin i e."

25 Eipe ti yt nakuaria i kahato eipe iwan miat Tupana ehay enoi haria woꞌomuꞌe haria e. Katu­pono yt ewetunug i ti miitꞌin nãpin ehepiat hap eiwẽ piat e. Iꞌewyte aikotã kuiꞌa eweikoho iwa pe maꞌato hãꞌũmpype ipitpit hap sese. Eweipyi pyi kahato yne kuiꞌa koꞌi yne kat koꞌi kat koꞌi eiam maꞌato hãꞌũmpype ipitpit kahato e.

Miꞌi hap ewy ti eiwa­nẽtup hawe. Iꞌewyte eipe eiwa pe waku kahato wy. Miꞌi hap ewy ti eiwa pe eipainug hap waku kahato maꞌato ehãꞌũmpype ti yt nakuap i yn topyhuꞌat e. — Atimaꞌat iraniaꞌin eiꞌe hap ti eipitpit hamo e. Atikyꞌesat uiano iraniaꞌin ekat eiꞌe hap ti eimohun hap e. Yt eweiwãi kuap i ti eheko saꞌag ete eipe e."

26 Pyno yt eheha­pytig hin i e. Miitꞌin tehaꞌat ehowawi hawyi ikahu rakaria ewy eweipyhuꞌat wen maꞌato eipyꞌa piat ipitpit kahato raꞌyn topyhuꞌat. Taꞌi kuiꞌa hãꞌũmpype ipitpit hap ewy topyhuꞌat ehowa ikahu wen. Waku saꞌawyꞌi eipyꞌa eweikoho yt naku i nug hap koꞌi moweityk hamo e. Miꞌi hawyi eiminug hap koꞌi iꞌewyte waku raꞌyn topyhuꞌat e."

27 Ahetama puo miitꞌin tipen woꞌosyp hap ikytsig nakano maꞌato hãꞌũmpype ti nem naꞌyn e. Ikuꞌuro rakaria kag yn topyhuꞌat hãꞌũmpype. Ipitpit kahato hap yn topyhuꞌat itote e."

28 Miꞌi hap ewy ti eipe eiwa pe eika­huria kahato wakuaria ewy e. Ikahuria kahato miꞌiria iꞌatuꞌe ehetiat pe e. Maꞌato ehãꞌũmpype wyti typy ehay topyhuꞌat e. — Yt atunug neran i Tupana ehay e hap yn topyhuꞌat eikai e."

29 Taꞌi hoꞌopot haria wo eweikupteꞌen aru e Iesui wãiꞌe haria pe woꞌomuꞌe haria pe. Iꞌewyte ti saꞌawyꞌi­wuaria woꞌosyp hap ti ikahu kahato ewetunug Tupana ehay moherep saꞌawyꞌiwuat haria wakuaria woꞌosyp hap eweipen kahato ipainug hap imokahu hap."

30 Taꞌi saꞌawyꞌi­te­wuaria nagnia aiꞌywania miꞌatuꞌuka koꞌi ti miꞌiria eweiꞌe ti e. Maꞌato ti aito koran miꞌiria tukupteꞌen pote — Yt watiꞌa­tuꞌuka i raꞌyn eweiꞌe ti e."

31 — Taꞌi uiꞌywotꞌin miꞌatuꞌuka ti miꞌiria maꞌato uruto ti yt raꞌyn eweiꞌe eiwoꞌope. Mio tã eiꞌe hap kaipyi uruikuap eipe. Miꞌi eiꞌe hap mipoꞌo­roria saꞌawyꞌi­wuaria auka haria saꞌyruꞌin ne eipe hap katu­pono — Uruꞌywotꞌin atuꞌuka haria eiꞌe hap kaipyi uruikuap."

32 Pyno ti waku raꞌyn eiwe­motag aikotã eiꞌywotꞌin minug saꞌag koꞌi ewy e. Katu­pono Tupana mipoꞌo­roria saꞌawyꞌi­wuaria atuꞌuka haria saipe­piaria sese te eipe."

33 Moi satek mẽpytꞌin ewywuaria ti eipe eweikupteꞌen ti e. Miꞌi tupono ti eipe torania aria miꞌu wo eweipyhuꞌat. Yt sake i wyti aru eiwenõꞌẽ kuap e Iesui."

34 — Meiũran aru atiꞌatu­poꞌoro ehowawi uhehay moherep haria weꞌeg haria Tupana ehay kuap haria. Maꞌato ti ipatꞌok ti aru eweiꞌatuꞌuka neꞌi e. Ipatꞌok ti ariaꞌyp posak ete eweiꞌauka e. Ipatꞌok ti aru eweiꞌahyk ahyk Ehetu­pana mõtypot hawe e. Ipatꞌok ti aru eweiꞌatu­mohan mohan tawa koꞌi kape iꞌatuꞌuka teran haype e miwan me."

35 Taꞌi saꞌawyꞌiwuat Tupana miꞌatu­poꞌo­roria suu ti topyhuꞌat kahato eiꞌywotꞌin po ete. Miꞌi pote mesup eipe iꞌewyte eweikupteꞌen aikotã saꞌawyꞌite Kaĩꞌin tiꞌauka toywyt Apeu hap ewy e. Yne saꞌawyꞌiwuat Tupana miꞌatu­poꞌo­roria atuꞌuka haria te ti eipe e. Saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi hat Sakaria mekewat Parakia saꞌyru eweiꞌauka Tupana mõtypot koro wywuat aihũ wuk hawe eweiꞌauka torania eweiꞌauka eiperia. Pywo ti torania miꞌiria suu topyhuꞌat eipo ete te e."

36 Miꞌi pote Tupana miꞌapiheg wuaria eweipyhuꞌat eiꞌywotꞌin apiheg hap ahyt topyhuꞌat ehepe.

"

37 Ieru­sarẽi miaria Tupana mipoꞌo­roria atuꞌuka haria kahato ti eipe e. Atiꞌatu­poꞌoro kahato ti uhemiitꞌin eimuꞌe hamo maꞌato ti yne miꞌiria eweiꞌatuꞌuka nu wo e Iesui. Miꞌi rẽ Uito ti raꞌyn meiũ iꞌatu­saipe kai areĩneꞌen Uito eipyꞌa­setpe i raꞌyn. Aikotã waipaka ty tomẽpytꞌin atukaykay tepiat iꞌatukyꞌe haype hap ewy ti Uito woro­hoꞌo­kaykay e. Eweĩꞌẽ ro uimẽpytꞌin areꞌe maꞌato yt eweikokaꞌat reran i wyti uhowawi. Uipo­pesap ywytꞌokpype ro eweikupteꞌen are maꞌato yt eweĩꞌẽ teran i e."

38 Miꞌi tupono ti aru eiꞌyat ikahu rakat koꞌi pyi eiwenõꞌẽ. Yt uwe i topyhuꞌat aru itote e."

39 Mio Uito iꞌewyte arẽtem naꞌyn eipyꞌa­setpyi Ieru­sarẽi miaria. Miꞌi hawyi ti aru yt karãmuo i raꞌyn eweiꞌakasa uhowawi. Yt uwe i raꞌyn — Ereke ro e haria uhepiat pote. Areĩneꞌen motꞌi eikai maꞌato meiũran — Eraꞌaipok i ro ereke mono eweiꞌe pote waku kahato ti En Tupana Mipoꞌoro sese ti En eweiꞌe uhepe pote ti aru ariot i maꞌato ehowawi i raꞌyn e Iesui woꞌomuꞌe haria pe.

Uito Mateu atiwan yne mesuwe are.

"

24

1 Iesui tuwẽtem Tupana mõtypot yat pyi hawyi ipotmuꞌeria tõꞌẽ howawi teꞌeroꞌe hamo — Mehĩ uruimo­herep teran meiẽwat Tupana mõtypot yat nu kawiat iwato rakat iꞌatuꞌe."

2 — Taꞌi iwato kahato ti nu kawiat toꞌotote tote rakat iwatoꞌin nakaria e Iesui. Maꞌato ti areꞌe ehepe pywo pe ti meiũran ti aru toꞌotiat toꞌotiat rakaria yt wẽtup i topyhuꞌat e. Meiũran ti aru wanĩ­kaptia hytpok yne nu wato koꞌi e.

"

3 Miꞌi hawyi toto Uriweira ypia eyityꞌok kape. Miꞌi itote taꞌapyk hawyi ipotmuꞌeria tõꞌẽ howawi 12 ok takaria. Miꞌi hawyi apoꞌiꞌatuꞌe Iesui pe — Karãpe aru taꞌatu­pugha meiẽwat Tupana mõtypot yat iꞌatuꞌe. Karãmuo aru putꞌokꞌe eꞌaipok mesuwat yi kapiat hap eꞌat iꞌatuꞌe. Karãpe aru yi kahuro hap putꞌokꞌe iꞌatuꞌe. Kat koꞌi kat koꞌi aru tuwe­mo­herep mesuwe putꞌokꞌe hap eꞌyianmete iꞌatuꞌe."

4 — Pyno eiweꞌeg wo o uiwyriaꞌin katu­pono tõꞌẽ tõꞌẽ kahato ti aru eimaꞌat reran haria e."

5 Uhet eroꞌok hap kaipyi ti aru mio tã iꞌatuꞌe — Uito ti Tupana mipoꞌoro eipo­rekuat nuat iꞌatuꞌe."

6 Heꞌat ete i ti aru aikotã aikotã neꞌi eweikuap wuatꞌi kaipyi woꞌoꞌauka hap wuꞌuka hap ti aru eweikuap yne tama kaipyi e. Pyno mekewat sehay eweikuap hawyi o yt eiwa­nẽtup teiꞌo gytꞌeiꞌe hamuat hap kape neꞌi e. Katu­pono pywo ti aru putꞌokꞌe heꞌat miꞌi tã hamuat hap e. Taꞌi miꞌi hap ti eipyꞌa­setpe eweikuap yne hamo e. Maꞌato ti aru yt heꞌat ete i te wyti e."

7 Miꞌi turan ti aru wẽtup ok wẽtup ok more­kuaria emiitꞌin ti aru tuꞌuka tuꞌuka toꞌope toꞌope yi wato hap ok tã e. Mekewat eꞌat pe ti aru yt kat i hin i miꞌu topyhuꞌat mesu­wa­rote e. Iꞌewyte ti aru yi tyryꞌe kahato mekewat eꞌat pe aikope aikope wẽtup tawa pe wẽtup tawa pe tyryꞌe e. Miꞌi hawyi ti aru tõꞌẽ tõꞌẽ kahato wẽkiꞌa sari nupiꞌa apeꞌi koꞌi aiko u hamuat. Miꞌi hawyi yt kat i miꞌu topyhuꞌat e. Miꞌi hawyi topap kahato miitꞌin syꞌat pyno."

8 Miꞌi hap koꞌi ti aru pyno haꞌawynug hap taꞌyn wyti miꞌi tã taꞌatunug taꞌyn e. Maꞌato ti yt hoꞌopot hap sese i te e."

9 Miꞌi hawyi ti aru eimaꞌat haria ehum naꞌyn hoꞌopot hamuat hawe eiꞌauka hamuat kape e. Mekewat eꞌat pe ti aru yne iꞌatu­pyꞌahak ehete. Yt iꞌatu­wese o ehete are katu­pono eipe uimohey haria pote e."

10 Taꞌi mekewat eꞌat pe ti aru ipoityꞌi kahato saꞌawyꞌiwuat uimohey haria maꞌato ti aru wemõti uipupiat haria e. Miꞌi hawyi ti aru eiwoꞌoꞌatoiat atoiat wyti aru. Mekewat eꞌat pe eweikupteꞌen eiwoꞌope are maꞌato ti yt yne i ti aru maꞌato e."

11 Miꞌi hawyi ti aru wẽtup ok tuwe­mo­wato — Uito ti meiũ Tupana mipoꞌoro tehay enoi hanuat e ti aru aikowo aikowo tuwe­mo­wato maꞌato ti aru yt pywo pe ti aru e. Iꞌatu kahato ti aru mio tã e haria e. Iꞌewyte ipotmuꞌeria ti aru iꞌatu kahato e."

12 Miꞌi hawyi poꞌog naꞌyn yt naku i nug hap koꞌi topyhuꞌat mesu­wa­rotiat. Miꞌi tupono iraniaꞌin uimohey haria saꞌawyꞌi uikyꞌe haria woꞌowese haria wyti aru iraꞌak takaria iperup takaria teꞌero­pyhuꞌat. Yt taꞌatu­kyꞌesat i poꞌog uikyꞌe hap kai. Katu­pono saꞌag nug hap yn taꞌatu­kyꞌesat irane e. Miꞌi hawyi ti aru yt uikyꞌe i iꞌewyte yt iraniaꞌin kyꞌe i haria teꞌero­pyhuꞌat e."

13 Maꞌato uwe yt ipun i uikyꞌe hap at kaꞌap mekewat eꞌat kape miꞌi haria ti aru teꞌero­pyhuꞌat uimie­ha­kyeraꞌat koꞌi wuat e."

14 Mekewat eꞌat pe ti aru uhehay wakuat aikotã Tupana topyhuꞌat Morekuat no wuatꞌi miitꞌin muo yi wato hap ok tã tuwe­mo­herep eimi­muꞌeria pe. Miꞌi hap kaipyi ti aru yne ywania tikuap taꞌyn uhetiat e. Miꞌi hap koꞌi toran naꞌyn hawyi ti aru heꞌat sese raꞌyn putꞌokꞌe e. Miꞌi ti aru ikahuro hap eꞌat sese raꞌyn e Iesui.

"

15 Aikotã saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep hat Tanieu e hap ewy putꞌokꞌe raꞌyn mio tã e hap — Meiũran ti aru tuwe­mopoĩꞌãm Tupana mõtypot yat wato pe poꞌog yt nakuat i wuatꞌi kawiat rakat — Uito ti Tupana toꞌe hat e. Eweikuap to kat som Tupana ihay mesuwat iwan me e."

16 Mekewat yt nakuat i sese wemopoĩꞌãm hat eweiꞌakasa raꞌyn hawyi o eiko­hyeput raꞌyn yi Iuteu pyi yityꞌok koꞌi kape e."

17 Eihyha raꞌyn o. Yt eweiꞌaipok i raꞌyn o eiꞌyat kape ehekareꞌen sat hamo. Yt pya i eiꞌyat kai eweikupteꞌen wen maꞌato o yt eraꞌaipok i raꞌyn eiꞌyat kape. Eiko­hyeput yityꞌok koꞌi kape yn naꞌyn e."

18 Taꞌi eipotpap eiko etiat koꞌi turanuat pote o yt eweiꞌaipok i raꞌyn eiꞌyat kape ehesokpe pag hamo e."

19 Taꞌi mekewat eꞌat pe ti aru niatpo kahato imẽpyt rakat ete hupiꞌa rakat ete e."

20 Pyno o ewehẽtup Tupana pe — Yt etipoꞌoro teiꞌo uruepiat hoꞌopot hap eꞌat iꞌaman mot eꞌat pe waku ewehẽtup. Iꞌewyte yt etipoꞌoro teiꞌo uruepiat hoꞌopot hap eꞌat emõtypot hap eꞌat pe katu­pono yt uruko­hyeput kuap i mekewat eꞌat eweiꞌe o Tupana pe."

21 Miꞌi hawyi ti aru poꞌog poꞌog topyhuꞌat hoꞌopot hap wuatꞌi eꞌat piat kai e. Taꞌi mekewat eꞌat pe ti aru poꞌog satek hap eꞌat Tupana piat yi nug saꞌawyꞌite hap ok tã mesup aheꞌat kape e. Maꞌato mekewat hoꞌopot hap eꞌat tokosap taꞌyn hawyi ti aru yt kat i iraꞌyn iꞌok tã nakat hoꞌopot hap e."

22 Pyno mekewat eꞌat pe ti aru iwato kahato hamuat hoꞌopot hap topyhuꞌat e. Miꞌi hap ti aru Tupana timõ­pytuꞌu e. Maꞌato yt toimõ­pytuꞌu i mekewat pote ti topap yne miitꞌin e. Miꞌi tupono ti tomikyꞌe tomiꞌai­roria etiano yn toimõ­pytuꞌu e. Yt toikyꞌesat i tomohey haria topap hap haype e."

23 Maꞌato mekewat eꞌat tokosap taꞌyn hawyi ti aru teꞌeroꞌe iraniaꞌin ehepe — Meiẽ putꞌokꞌe raꞌyn Tupana mipoꞌoro aipo­rekuat nuat iꞌatuꞌe ti aru maꞌato o yt eweiꞌatu­mohey teiꞌo eimaꞌat hap e."

24 Taꞌi — Eheso i rat eweiꞌe yn o are katu­pono Tupana mipoꞌoro eipo­rekuat nuat raꞌyn uruto e haria ti aru teꞌeru­we­mo­herep e. Iꞌewyte — Tupana mipoꞌoro tehay enoi hamuat koꞌi ti uruto ti iꞌatuꞌe yt pywo pe i e. Miꞌiria ti aru taꞌatu­mi­sepap iwato kahato inug wy miitꞌin miat taꞌatuehay mohey hamuat e. Meremo ti aru iwato kahato atipy kaipywiat ewy e. Maꞌato miꞌiria miitꞌin maꞌat hamuat haria e. Iꞌewyte ti Tupana miꞌairoria imohey sese haria maꞌat reran haype e. Maꞌato ti aru porap taꞌatumaꞌat maꞌato yt e."

25 Pyno eiweꞌeg wo o miꞌiria pupi katu­pono ahenoi raꞌyn yianmete raꞌyn iꞌatuetiat e."

26 Mio tã iꞌatuꞌe ti aru — Yahig kape iuẽpe raꞌyn ti tuwe­mo­herep Tupana mipoꞌoro aipo­rekuat nuat iꞌatuꞌe ti aru ehepe pote yt eweiwat reiꞌo miꞌiria eimaꞌat teran haria upi areꞌe. — Taꞌi toĩneꞌen ni iheg me pote eweiwat hawyi ti aru uruimo­herep ehowawi iꞌatuꞌe ti miꞌiria e. — Pãi an yt uruhoꞌo­mohey hin i ti eweiꞌe o are e Iesui temiitꞌin me."

27 Katu­pono Uito Eheykeꞌet sese ti aru ariot turan wuatꞌi miitꞌin uiꞌakasa hamuat ariot e. Miꞌi ti aru aikotã merepꞌe hap ewy aremo­herep wuatꞌi puo e. Pyno aikotã wãtym muo merepꞌe hap ewy yn tuwe­mo­herep Eheykeꞌet e. Miꞌi ti aru heremo yne at wẽtem hap totepyi yne at minꞌe hap kape e. Taꞌi miꞌi hap ewy ti aru araꞌaipok e."

28 Aikotã iꞌokpuk kape Urupu koꞌi tõꞌẽ tõꞌẽ hap ewy e.

"

29 Miꞌi hawyi mekewat eꞌat tokosap taꞌyn hoꞌopot hap hawyi ti aru at iꞌypyryp taꞌyn iꞌewyte waty iꞌypyryp taꞌyn iꞌewyte ti aru waikiru hewo hewo teiam myi e. Iꞌewyte atipy ti aru miꞌi turan yt iheg i raꞌyn hurukꞌe raꞌyn e. Miꞌi hap eꞌat turan ti aru tuwe­mo­herep taꞌyn Uito Eheykeꞌet atipy kaipyi wuatꞌi teꞌeraꞌa­kasa hamo e."

30 Miꞌi hawyi yne ywania miitꞌin toꞌokakꞌi katu­pono Eheykeꞌet ut hap eꞌat pe ti heremo ywyhig muo meremo tut e. Yne ti aru teꞌeraꞌa­kasa miꞌi tesaika wuat hut hap kape e. Tomõ­typot hawiat hut hap eꞌat kape meremo tut e."

31 Miꞌi hawyi ti aru temiitꞌin atipy piaria toiꞌatu­poꞌoro huhuꞌiꞌatuꞌe hamo e. Miꞌi hawyi ti taꞌatuꞌa­tunug tuwe­wawi tomiꞌai­roria e. Taꞌatuꞌa­tunug ni aru aikope pyi aikope pyi wasere tut hap kaipyi at wẽtem hap kaipyi at minꞌe hap kaipyi yne yne kaipyi taꞌatuꞌa­tunug imiꞌairoria howawi yi sasat hap kaipyi aikope aikope miitꞌin tukupteꞌen hap kaipyi.

"

32 Pyno eweikuap taꞌyn Wiku yp ete. Wiku iꞌyhop kyt hap kaipyi eweikuap taꞌyn merep hamuat raꞌyn haat hap eꞌat yt pya hin i raꞌyn hap."

33 Miꞌi hap ewy ti aru karãpe eweiꞌakasa yne raꞌyn uiꞌe hap koꞌi hawyi eweikuap taꞌyn yt pya i raꞌyn okenꞌypy kapiat uhut hap e."

34 Mekewat eꞌat piat ieĩneꞌen haria teꞌeraꞌa­kasa yne wyti aru uiꞌe hap ewy. Taꞌatuieĩneꞌen ne turanuat yt taꞌatu­kuꞌuro i te turanuat tote teꞌeraꞌa­kasa.

"

35 Pyno waikiru at yi tuweityk yne maꞌato uiat uimienoi uhehay yt sake i tuweityk e Iesui."

36 Yt uwe i ti uhut hap kuap uhut hap eꞌat kat ewãtym uhut hap kuap hat yt uwe i pãi e. Taꞌi Uito yt atikuap i wy. Yi totiaria atipy piaria iꞌewyte yt uwe i ti ikuap e. Maꞌato wẽtup yn ikuap hat pãi. Uiꞌywot atipy piat yn ikuap karãpe aru araꞌaipok meikowo hap eꞌat e Iesui.

"

37 Saꞌawyꞌi te ahaꞌaseꞌi Nuꞌe eꞌat pe hap ewywuat tukupteꞌen aru miitꞌin uhut hap eꞌat pe turan e."

38 Miꞌi hap eꞌat pe iwato kahato ienuk hap itote. Wuatꞌi taꞌatuꞌu sapo miꞌu toꞌokyiꞌat kyiꞌat itote e. Miꞌi pytkai Nuꞌe teke raꞌyn yara wato tominug me."

39 Iheg nakat pe hawyi meremo iꞌaman kahato raꞌyn saꞌawyꞌiwuat yt ewywuat i raꞌyn. Taꞌi miꞌi ti yi ãpymin hamuat raꞌyn iꞌaman wato. Miꞌi hawyi yt kat i yi heremo rakat. Yꞌy yn naꞌyn topyhuꞌat yi tote hawyi topap topap kahato yne yi totiaria katu­pono yt taꞌatu­mohey hin i maꞌato Nuꞌeꞌin yt topap i. Taꞌi mekewat turanuat ewy te irane ti Eheykeꞌet ut hap eꞌat turan e."

40 Miꞌi turan ti aru typy ok Tupana tipuẽti taꞌatuko tote. Miꞌiria ti aru wẽtup ok totioto hawyi wẽtup ok topyhuꞌat aru e."

41 Iꞌewyte ti aru hary­poriaꞌin typy ok mani pe wat haria miꞌiria toiꞌatu­puẽti. Miꞌiria ti aru wẽtup ok totioto maꞌato wẽtup ok tuweran topyhuꞌat aru pãi e."

42 Miꞌi tupono o eiweꞌeg wo o katu­pono yt eweikuap i kat eꞌat putꞌokꞌe Eheykeꞌet hap e. Sehaꞌat uhut hap kapiat hap ewy o eweikupteꞌen e."

43 Pyno eweikuap o uhãꞌãkap e. Saꞌawyꞌi so toĩneꞌen hekat rakat toꞌyat ikahu rakat pe maꞌato meiũran wãtym muo putꞌokꞌe seroꞌokꞌe hat hawyi toteroꞌok yne hekareꞌen iket kai e. Maꞌato toikuap hut hap pote yt toket i e. Miꞌi hap ewy ti areꞌe ehepe."

44 Miꞌi tupono o eiweꞌeg wo o uhut hap kape e. Katu­pono ti seroꞌokꞌe hat ewy ti aru Eheykeꞌet tut e. Yt uwe mikuap mo i putꞌokꞌe Eheykeꞌet aikotã seroꞌokꞌe hanuat ewy putꞌokꞌe hap ewy."

45 Uwe uwe som pyno topyhuꞌat uhemiit sese meiũpiat ipotpap potꞌi rakat iweꞌeg kahato hat. Pyno uwe ewywuat miꞌi ahenoi teran. Miꞌi ti tokaꞌiwat aipok i hap ekatup hat — Tut ti aru uikaꞌiwat e yn hat ewy — Miꞌi pote waku atiꞌatupoi wuatꞌi eꞌat pe hemiitꞌin miꞌu wo e. Waku iꞌatue­hãite yn putꞌokꞌe turan e. Iꞌewyte waku pe yn iꞌyat hut turan tokaꞌiwat ut hap eꞌat ekatup hat e."

46 Miꞌi tã nug hat wyti aru iwepit kahato tokaꞌiwat putꞌokꞌe turan katu­pono wakuap nug turan ikaꞌiwat tipuẽti tut turan."

47 Miꞌi hat pe ti aru — Pyno woronug en yne uhekareꞌen koꞌi apykok hamo e inug hat pe."

48 Maꞌato iraniaꞌin wyti aru — Taꞌi yt tut i raꞌyn iꞌatuꞌe. Miꞌi turan ti aru putꞌokꞌe e."

49 Miꞌi haype ti aru taꞌatuꞌahyk ahyk neꞌi taꞌatu­kaꞌiwat emiitꞌin koꞌi. Miꞌi haype ti aru miꞌi tã e haria teꞌeru­wemoꞌok kahato hemiitꞌin miꞌu wo mahy wo iwat hemiitꞌin hesyꞌat turan."

50 Miꞌiria ti aru yt iꞌatuweꞌeg wuat turan hin i putꞌokꞌe e."

51 Miꞌi hat ete putꞌokꞌe hawyi haiwot kahato. Miꞌi hawyi ti aru tutum suraraꞌin me — Eweikuꞌikuꞌi ro meimẽwat yt weꞌeg i kahato hat e ti aru putꞌoktoꞌe hawyi. Miꞌi hawyi ti aru typy ihay rakaria eiam me raꞌyn tohytmoi aikope miitꞌin teꞌeruwak kyryꞌet kyryꞌetꞌiꞌatuꞌe taꞌatuiãi ete hap kape raꞌyn aru toiꞌatu­hytmoi e Iesui.

Miꞌi tã hap ewy Iesui tohenoi saꞌawyꞌi. Miꞌi hawyi Uito Mateu atiwan mesuwe uimikuap ok tã.

"

25

1 Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi aikotã Tupana topyhuꞌat aru Aipo­rekuat nuat. — Miꞌi hap ewy ti aru topyhuꞌat e Iesui aikotã ahetama puo hary­poriaꞌin 10 ok yt seꞌaito i te rakaria tuwat taꞌatueꞌa­riãty wywo wãtym muo taꞌatuwyꞌok eꞌaito wuat erut hamo e."

2 Ipatꞌok 5 ok takaria hepap takaria katu­pono miꞌiria iꞌatueꞌa­riãty ipytꞌat kahato rakaria tuwat e."

3 Maꞌato iraniaꞌin 5 ok takaria eꞌariãty ti yt ipytꞌat rakaria i e."

4 Taꞌi ipatꞌok iweꞌeg nakaria iꞌatueꞌa­riãty heiam howapy taꞌatuerut maꞌato iraniaꞌin yt. Miꞌi turan iꞌatuwyꞌok heꞌaito wuat yt tut i te. Miꞌi pote ti taꞌatu­he­katup taꞌyn wãtym kaꞌap kape taꞌatu­he­katup taꞌatuwyꞌok eꞌaito wuat."

5 Heniatpo poityꞌi raꞌyn mote iꞌatuketꞌat raꞌyn. Miꞌi hawyi iꞌatuket ahy ahy raꞌyn muꞌap ẽpe upi mekewat wãtym hake turanuat hekatup haria yne yt hut i te pote."

6 Miꞌi turan wãtym hake turan miitꞌin teꞌeru­watka taꞌatuehay pirik wo — Meipe raꞌyn tut iꞌatuꞌe. Eweiwat ro heꞌaito wuat kape eheꞌariãty wywo ipuꞌap moherep hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi eweterut ro iharyꞌi wuat kape iꞌatuꞌe."

7 Miꞌi pote ti teꞌere­hymut iꞌatupoĩꞌãm 10 ok takaria heꞌaito wuat ekatup haria. Miꞌi hawyi taꞌatunug hãpyk kahato yne taꞌatueꞌa­riãty iun koꞌi."

8 Maꞌato iraniaꞌin — Ewehoꞌo­puru uruepe eheꞌariãty hy iꞌatuꞌe kat pote uruket kai sio hasep urueꞌariãty hy kahuro pote iꞌatuꞌe."

9 U an yt raꞌyn iꞌatuꞌe maꞌato uruhoꞌoium urueꞌariãty uruwat hy pote uruwat muꞌap upiat hamo yt putꞌokꞌe i raꞌyn iꞌatuꞌe. Eweiwat ro ihy weneru haria kape miꞌi hawyi eweikyiꞌat ro eiwano eheꞌariãty hy wo iꞌatuꞌe 5 ok takaria ẽtup haria pe."

10 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn ariãty hy kyiꞌat hamo maꞌato miꞌi pytkai ti iraniaꞌin tuwat raꞌyn heꞌaito wywuat kape. Miꞌi hawyi tuwehytꞌok taꞌyn woꞌokyiꞌat hap yat kape. Miꞌi hawyi heꞌaito wuat heꞌokenhyp taꞌyn."

11 Miꞌi hawyi wãtym motꞌi pe raꞌyn putꞌokꞌiꞌatuꞌe iraniaꞌin 5 ok takaria ariãty hy soꞌokyiꞌat hamuat aipok haria. Miꞌi hawyi teꞌeru­wẽ­powat — Mimi mimi ehoꞌokenhypꞌok to eꞌyat uruepe iꞌatuꞌe."

12 Maꞌato — Yt woro­hoꞌokuap i eipe manaꞌin e iꞌatueꞌa­riãty hy yt putꞌokꞌe i rakaria pe."

13 Pyno miꞌi hap ewy o eiweꞌeg wo o eweikupteꞌen uhut hap ekatup haype. Katu­pono yt eweikuap i Eheykeꞌet ut hamuat kat eꞌat pe sio wãtym i sio atpo­sake sio wãtym hake e Iesui temiitꞌin me."

14 Miꞌi hawyi wẽtup sehay iãꞌãkap i raꞌyn tohenoi. — Saꞌawyꞌi so wẽtup ok miit toto teran pya wuat setama kape e. Maꞌato toto hap owakai toiꞌatu­kaykay tuwe­wawi yne temiitꞌin. Miꞌi hawyi toiꞌatu­puru porapꞌi teti­neiru iꞌewyte te tekat koꞌi tohoꞌoium iꞌatuepe toto hamuat haype."

15 Wẽtup ok pe tutum iheg nakaria Uru kawiat hekat kahato 5 saka howapy raꞌyn tutum saꞌawyꞌiwuat pe. Miꞌi hawyi wẽtup ok pe ti tutum typy esaka Uru wywuat hap koꞌi tutum. Wẽtup ok pe ti tutum wẽtup saka yn aikotã iꞌatuepiat hepap hap ok tã tutum tekat iꞌatuepe. Toikyꞌesat kahato poꞌog iꞌatuepiat imowato teti­neiru hap toikyꞌesat. Miꞌi hawyi wẽtup tama kape raꞌyn toto e."

16 Miꞌi hawyi mekewat 5 saka wywuat myhuꞌat hat ti ipotpap kahato raꞌyn aikotã aikotã tuweꞌeg hap ewy tutunug. Miꞌi ti toimo­wato kahato tokaꞌiwat etineiru iꞌok tã ne toiwyꞌinug. Miꞌi hawyi 10 saka raꞌyn topyhuꞌat."

17 Miꞌi hawyi iꞌewyte wẽtup ok typy saka rakat kaipyi toipuẽti 4 saka iꞌok tã ne toimo­wato."

18 Maꞌato mekewat wẽtup esaka wywuat ti yt toto i topotpap hamo yt toimo­wato i tokaꞌiwat miium maꞌato toiꞌasyp yi pe. Tote­rowyi neꞌi miitꞌin mupi."

19 Miꞌi turan iꞌatu­kaꞌiwat ti toto potꞌi tewyry hamo. Maꞌato meiũran hawyi tut i raꞌyn. Tewyry hap kaipyi putꞌoktoꞌe hawyi temiitꞌin myeꞌym ok takaria toiꞌatu­kaykay i raꞌyn tuwe­wawi mekewat teti­neiru wywuat gupteꞌen haria."

20 Saꞌawyꞌiwuat 5 saka sat hat ri putꞌokꞌe hawyi toꞌe — Uhyt e poꞌog naꞌyn ti mekewat emiium 5 saka rakat kaipyi atipuẽti 10 raꞌyn nyti uikaꞌiwat e."

21 — Pyno waku kahato en. Ehepap kahato ti e. Yt uimaꞌat hin i e. Pyno en wakuat kahato. Miꞌi tupono meiũran ti aru poꞌog uhekareꞌen apykok hamo raꞌyn woro­po­rokpun e. Miꞌi tupono koitywy uhekareꞌen epo pe e. Katu­pono mio poꞌog naꞌyn woro­mohey en e. Pyno koitywy toꞌiro watunug emowepit hap. Katu­pono koitywy uheka­tuwy wo kahato raꞌyn en e."

22 Miꞌi hawyi wẽtup ok i typy saka rakat wywuat myhuꞌat hat putꞌokꞌe hawyi toꞌe — Uikaꞌiwat e saꞌawyꞌi ti etum typy saka etineiru uhepe e. Pyno koitywy ti maꞌato poꞌog naꞌyn emiium typy saka rakat kaipyi katu­pono ti 4 saka raꞌyn ti toĩneꞌen e."

23 Miꞌi hat pe ikaꞌiwat toꞌe — Pyno waku kahato en e. Pyno en motpap kahato rakat en e. Yt uimaꞌat hin hat i e. Katu­pono uimiꞌatoiat epo piat etimo­wato kahato raꞌyn. Pyno poꞌog naꞌyn typy saka kai iwato e. Miꞌi tupono waku woronug en uhekareꞌen apykok hano raꞌyn e. Koitywy toꞌiro watu­wehytꞌok aiwoꞌo­mo­wepit hamo. Katu­pono koitywy ti uheka­tuwy kahato wo raꞌyn en e."

24 Miꞌi hawyi wẽtup saka wywuat myhuꞌat hat i raꞌyn putꞌokꞌe. Miꞌi hawyi toꞌe — Uikaꞌiwat taꞌi niatpo poityꞌi ti atipuẽti ewawiat uipotpap hap e. Katu­pono worokuap kahato en yt hegyiꞌat rakat i aikotã yt ewat i emikoi terek hat ewy ereĩneꞌen."

25 Pyno ti worokuap kahato raꞌyn en e. Pyno ti arekenꞌẽ kahato raꞌyn epupi e. Miꞌi pote mekewat etineiru wẽtup esaka rakat atiꞌasyp yi pe seroꞌokꞌe hat pupi e. Pyno ti gaꞌatpo ti atihep taꞌyn etineiru uhyt e. Koitywy atum i epe emiium uhepiat hap ok tã."

26 Miꞌi hawyi ipyꞌahak ikaꞌiwat miꞌi hawyi toꞌe haty wo — Eperup kahato rat motpap pupi e. Erekenꞌẽ kahato yt uhegyiꞌat i hap uheti­neiru mowato hamuat pupi e. — Mikoi terek hat hap niatpo poityꞌi e hat neꞌi en ere uhepe. Uimikoi puruk hat neꞌi en ere uhepe e."

27 Kat poteĩ uheti­neiru yt etipuru i iraniaꞌin me iwyꞌinug hamo e."

28 Miꞌi hawyi iraniaꞌin temiitꞌin me — Pyno eweihep to mekewat yt weꞌeg i hat po pyi imisyp hawyi ewetum no mekewat 10 saka puẽti hat pe e."

29 Miꞌi hap ewy ti aru Tupana tikuap topotpap nug haria sese e Iesui. Uwe uwe Tupana miium imowato miꞌi hat ti aru topyhuꞌat Tupana ekat mõꞌẽ kahato rakat no. Hekat rakano ewy tapyhuꞌat katu­pono miꞌi hat pe Tupana tum kuap poꞌog poꞌog tomi­mohey po pe. Maꞌato iraniaꞌin mekewat imiium yt mowato i haria po pyi ti aru tomiium toiꞌatu­po­hari yne. Miꞌi hawyi yt kat i topyhuꞌat mio tã haria po pe e."

30 Waku pyno mekewat uimiium syp hat yt weꞌeg i hat etipugha ro iꞌypyryp kape uiꞌyat pyi. Aikope iꞌatu­woꞌokakꞌi hap kape aikope taꞌatuiãi ete kyryꞌet kyryꞌetꞌiꞌatuꞌe hap kape e."

31 Meiũran ti aru putꞌokꞌare Uito Eheykeꞌet Morekuat koro wuat mesuwat yi tote woꞌomõ­typot kahato hawe wuatꞌi eꞌat piat kahato rakat hẽtyhot kahato hawe. Atipy piaria torania wakuaria wywo ariot e. Miꞌi hawyi ti aru araꞌapyk morekuat eiam note raꞌyn e. Uheiam note wuatꞌi puat uimõ­typot hamo e."

32 Miꞌi hawyi ti aru miꞌi eiam kape atiꞌatu­kaykay raꞌyn uhowawi torania ywania. Miꞌiria ti aru aikotã aihũria toꞌopype pype areĩneꞌen hap ewy e."

33 Miꞌi hawyi ti aru atiꞌairo raꞌyn uiwaria sese koꞌi kokai uipo sese kawiano raꞌyn katu­pono miꞌiria wakuaria raꞌyn e. Maꞌato mekewat yt nakuaria i ti aru kowo uipo ran kai raꞌyn atiꞌatunug e. Miꞌi hawyi ti aru uipo ran kai aikotã hũria Kapi­ritu koꞌi ewy tukupteꞌen maꞌato uipo sese kai ti aru meimuẽwat Uweuria koꞌi ewywuat raꞌyn e."

34 Miꞌi hawyi itote uipo sese kawiat pe areꞌe — Eweĩꞌẽ ro meikowo Uiꞌywot miꞌatukyꞌe koꞌi e. Atum neran ti Tupana etama ehepe e. Katu­pono yi nug hawyi te ti mekewat atum teran kahato ehepe e."

35 Katu­pono saꞌawyꞌi uhesyꞌat kahato turan ti ewetum eimiꞌu uhepe e. Iꞌewyte areꞌyꞌutui kahato turan ewetum uhepe yꞌy uiweꞌyꞌu hamo e. Iꞌewyte yt uikuap pytkai i ti — Ereke ro ereĩneꞌen mesuwe Uhyt Mimi eweiꞌe uhepe e."

36 Iꞌewyte yt uhesokpe hin turan i kue ewehoꞌoium uhepe ehesokpe e. Iꞌewyte kue uiꞌahu turan uipo­wyro eipe e. Iꞌewyte kue uipyhik piat areĩneꞌen turan eipe ehehay uiwywuat eweĩꞌẽ uhowawi e. Taꞌi mio tã are ti aru uipo sese koꞌi kawiat pe e."

37 Mio tã areꞌe pote uipo sese kawiaria teꞌeroꞌe — Karãpeĩ esyꞌat turan uruipuẽti hawyi uruipoi En iꞌatuꞌe ti aru. Karãpeĩ ereꞌyꞌu teran turan uruipuẽti hawyi uruhoꞌoium epe Uhyt Mimi iꞌatuꞌe irane."

38 — Karãpeĩ ereke o urutoꞌe epe yt ekuap i pytkai sio yt hesokpe i rakano ereĩneꞌen turan uruhoꞌoium sokpe epe iꞌatuꞌe uhepe."

39 Iꞌewyte urutuwat woꞌopyhik hap kape turan wepyhik haria wywo ehay hamo iꞌatu­po­wyro hamo yt urutaꞌa­kasa hin i En iꞌatuꞌe irane uhepe uipo sese kawiaria."

40 Miꞌi hawyi Uito iꞌatuPo­rekuat tiꞌatu­wesat — Yt uhepe i maꞌato uhemiitꞌin ihakyꞌeꞌi rakaria yt iwy rakaria i powyro haria ti eipe. Maꞌato iꞌewyte uipo­wyro haria eipe yt eweikuap i pytkai are aru iꞌatuepe."

41 Maꞌato iraniaꞌin uipo ran kawiaria pe ti aru areꞌe — Eweiwat ro uiꞌyaty­pepyi Tupana miꞌuhu koꞌi wyti eipe. Eiwehytꞌok to aikope aria yt hasep i rakat pe Tupana minug hoꞌopot hamuat hap kape ahiag toĩneꞌen hap kape. Aikope atipy piaria haiwot rakaria tukupteꞌen hap kape are ti aru uipo ran kawiaria pe."

42 Katu­pono saꞌawyꞌi areĩneꞌen eipyꞌa­setpiat turan uhesyꞌat kahato hap wywo areineꞌen maꞌato yt uipoi hin i eipe eimiꞌu wo e. Uiweꞌyꞌutui kahato turan eipe yt uimõꞌẽ yꞌy hin i uhepe e."

43 Iꞌewyte yt uwe piat i uikuap turan — Ereke ro Mimi Uhyt yt eweiꞌe hin i uhepe. Iꞌewyte areĩneꞌen eitokpe yt uhesokpe hin wywo i. Miꞌi turan yt ewetum hin i uhepe sokpe. Uiꞌahu turan uipyhik piat turan yt eweĩꞌẽ hin i uimo­wepit hamo uipo­wyro hamo e."

44 Miꞌi hawyi ti aru pyno apoꞌiꞌatuꞌe miꞌiria uhepe — Karãpeĩ miꞌi tã Mimi Uhyt iꞌatuꞌe. Karãpeĩ ereĩneꞌen uruwywo yt iꞌyat rakano i yt esokpe rakano i iꞌahu rakano epyhik pe ereĩneꞌen rakano. Karãpeĩ yt kat i i uruipomeꞌeg epe apoꞌiꞌatuꞌe aru uhepe."

45 Miꞌi hawyi ti aru atiꞌatu­wesat — Taꞌi haꞌawyte ti uimohey haria yt iꞌatuꞌyat i eipyꞌa­setpiat turan wyti iꞌewyte iꞌatu­pyhik piat turan iꞌatu­weꞌyꞌutui turan iꞌatuesyꞌat turan iꞌatuꞌahu turan haꞌawyte yt eweiꞌatu­po­wyro hin i miꞌiria uimohey haria ihakyꞌeꞌi rakaria e. Miꞌi hap eꞌat pe ti iꞌewyte yt uipo­wyro hin i are aru uipo ran kawiaria pe."

46 Mio tã are hawyi ti miꞌiria tuwehytꞌok taꞌyn hoꞌopot at kaꞌap hap kape. Iraniaꞌin waku nug uhepiat haria uhemiit pomeꞌeg haria tuwehytꞌok aru wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hap sese kape e Iesui ahepe topot­muꞌeria pe Uriweira ypia yityꞌok tote. Miꞌi hawyi Uito Mateu atiwan mesuwe are.

"

26

1 Iesui tiꞌatumuꞌe yne raꞌyn hawyi toꞌe topot­muꞌeria pe"

2 — Mũkiꞌite eꞌihotꞌok hawyi aiꞌywa­niaria tuwat raꞌyn yne ienuk hap nug hamo mekewat ahewa­nĩ­kaptia saꞌawyꞌiwuat Esituꞌin miaria po pywiat hoꞌopot hap kaipywiat ahenõꞌẽ hap kapiat watetup hap eꞌat taꞌatunug irane hamo tuwat itote e. Pyno toꞌiro uhowawi e katu­pono Eheykeꞌet auka hamuat eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn e. Uhewa­nĩ­kaptia po pe uiꞌauka ariaꞌyp posak etiat hamuat eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn e Iesui."

3 Miꞌi turan paꞌi koꞌi teꞌeru­waꞌa­tunug naꞌyn. Wẽtup ok paꞌi poꞌog iwato rakat Kaꞌiwa e hap hat rakat yat pe teꞌeru­waꞌa­tunug. Pyno yne yne tõꞌẽ tõꞌẽ paꞌi kororia iraniaꞌin wywo."

4 Miꞌi hap tote toꞌoehay toꞌope toꞌope aikotã Iesui waku taꞌatu­pytyk hawyi taꞌatuꞌauka yt uwe mikuap mo i ti e hap ete toꞌoehay toꞌoehay."

5 Yt naku i o som wato­pytyk ahenuk koro hap eꞌat pe iꞌatuꞌe. Yt naku i o som sehamo wato­pytyk iꞌatuꞌe katu­pono miꞌi pote woꞌoꞌauka hap neꞌi topyhuꞌat miitꞌin sem e hap tote iꞌatuꞌe.

"

6 Miꞌi hawyi Iesui putꞌokꞌe tawa Petania pe temiitꞌin nywo. Miꞌi hawyi tuwehytꞌok Simãu yat pe saꞌawyꞌi­tewuat hepihi pihi rakat yat pe."

7 Itotiat iꞌatuenuk turan wẽtup ok hary­poria tut mohag hy ikap takat hekat rakat mohag hy wywo. Heiam nu Arapatu kawiat wywo ikahu kahato rakat iꞌewyte ihy ikamhig se kahato rakat wywo. Miꞌi hawyi putꞌoktoꞌe hawyi toiꞌokpun yne Iesui asap ete henuk turan."

8 Miꞌi tã hary­poria tunug pote hemiitꞌin yt iꞌatu­wese i hary­poria minug hap ete. Yt kan hamo i toiꞌokpun iꞌatuꞌe toꞌope."

9 Waku poꞌog miꞌi wati­we­neru hawyi watum haꞌup yt hekat i rakaria pe iꞌatuꞌe. Yt kat hamo hin i wyti saĩke toiꞌokpun howoity rakat saĩke iꞌatuꞌe. Waku ti saĩke wati­we­neru miꞌi hawyi haꞌup iwatoꞌin nakat watum yt hekat i rakaria pe iꞌatuꞌe toꞌope hemiitꞌin."

10 Mio tã iꞌatuꞌe hap Iesui tikuap hawyi toꞌe iꞌatuepe — Yt eipyꞌahak teiꞌo mana ete katu­pono wakuap ti uhepe tutunug e. Miꞌi tupono eiwẽ­pohep to miꞌi hap ete e. Katu­pono ti ikahu kahato ti iminug atipuẽti e."

11 Katu­pono yt hekat i rakaria i ti aru tukupteꞌen wuatꞌi eꞌat pe mesuwat yi tote eiwywo eimi­po­wyro koꞌi wuat maꞌato Uito aru yt motꞌi areĩneꞌen eipyꞌa­setpe e temiitꞌin me."

12 Aikotã aiꞌywania tikãꞌã ikuꞌuro rakat mohag ikap takat wywo hap ewy ti meiũwat hary­poria tunug uhete uikuꞌuro hap eꞌyianmete e."

13 Miꞌi tupono areꞌe pywo ti aru meiũran wuatꞌi yi wato hap ok tã aikotã hary­poria minug waku uhetiat hap taꞌatu­henoi henoi e. Wuatꞌi ywania ti aru ikuap wakuap uhetiat iminug hap e.

"

14 Miꞌi hawyi wẽtup hemiit 12 ok hap Iuta Ikarioti saꞌyru toto raꞌyn paꞌi kororia kape."

15 Miꞌi hawyi — Kat aru Iesui puẽti hap saꞌup ewetum uhepe ahenoi ehepiat ipytyk hap pote e."

16 Miꞌi hawyi Iuta pe taꞌatuium 30 ape Iesui enoi hap saꞌup mo. Miꞌi hawyi Iuta tuwa­nẽtup aikotã waku tutunug imaꞌat hamuat hap ete. Toikat kahato aikotã miat ipytyk hamuat.

"

17 Miꞌi turan howakai te wuat man teneg u hap ete iraniaꞌin hemiitꞌin apoꞌiꞌatuꞌe — Aikope som waku watunug meiũ aheman teneg u hap iꞌatuꞌe. Aikope aru watenuk iꞌatuꞌe."

18 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Pyno eweiwat ro tawa wato kape e. Putꞌokꞌeiꞌe hawyi ti aru eweipuẽti wẽtup ok miit itote e. Miꞌi pe ewehenoi — Urukaꞌiwat eꞌat ti putꞌokꞌe raꞌyn ti eweiꞌe ran o e. Uikuꞌuro hamuat eꞌat yt pya hin i raꞌyn wyti e ti Aikaꞌiwat eweiꞌe o e. Miꞌi pote ti tenuk teran temiitꞌin nywo eꞌyat pe eweiꞌe o mekewat man u hamo getap kaꞌiwat pe e."

19 Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Iesui ehay wywo tuwat hawyi aikotã Iesui mienoi ewy yne raꞌyn taꞌatu­puẽti. Miꞌi hawyi taꞌatu­po­rokpun itote ienuk hap imikyꞌesat ewy raꞌyn.

"

20 Miꞌi hawyi wãtym i turan toto raꞌyn Iesui temiitꞌin kape iꞌatu­wywo tenuk hamo. Miꞌi hawyi teꞌeraꞌapyk itote mekewat mesa ypyke."

21 Miꞌi hawyi iꞌatuenuk turan Iesui toꞌe — Pywo pe ti areꞌe wẽtup ok ti meiũpe aiwywuat uiꞌauka kary hanuat hat e."

22 Mio tã e pote ipotmuꞌeria teꞌeru­wa­nẽtup kahato hawyi iꞌatunik kahato raꞌyn haty kahato iꞌatuete mio tã e hap ihay. Miꞌi hawyi apoꞌiꞌatuꞌe — Uito apoꞌe wẽtup ok i uito apoꞌe."

23 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Taꞌi mekewat uiwywuat man puka miꞌu moi miat hat wyti aru uiꞌauka kary hat e iraniaꞌin me Iuta etiat."

24 Taꞌi tohenoi yne saꞌawyꞌi miwan me aikotã Eheykeꞌet auka hamuat etiat hap e. Maꞌato ti mekewat uimaꞌat hat Tupana tiꞌuhu kahato ti aru e. Taꞌi Eheykeꞌet wyti miitꞌin miꞌauka wo raꞌyn topyhuꞌat aikotã saꞌawyꞌiwuat e hap ewy. Maꞌato imaꞌat hat ti poꞌog yt naku i pe topyhuꞌat hamuat aru e. Taꞌi poꞌog waku ikuꞌuro toty ymyẽpe te uimaꞌat rẽ e. Poꞌog waku yt karãpe i raꞌyn toĩneꞌen e."

25 Miꞌi hawyi tokosap taꞌyn Iuta iraniaꞌin saipepe toꞌe hamo — Uito apo emaꞌat hanuat hat uiKaꞌiwat e. Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Taꞌi eꞌe hap ewy mehĩ e Iesui Iuta pe apoꞌe hawyi."

26 Miꞌi hawyi Iesui tat man hawyi waku e Tupana pe hawyi toipikpik taꞌyn. Miꞌi hawyi tutum temiitꞌin me hawyi toꞌe — Ewetat ro mesuwat man mehĩꞌin e. Eweituꞌu ro miꞌi ti uipiit e."

27 Miꞌi hawyi totat ihy kuiꞌa piat. Miꞌi hawyi waku e Tupana pe. Miꞌi hawyi toimõꞌẽ temiitꞌin me hawyi toꞌe iꞌatuepe — Eiweꞌyꞌu ro e."

28 Miꞌi ti uhuu at hap miitꞌin wehik Tupana etiat hamuat yn iꞌatu­minug saꞌag miwaure Tupana piat hamuat e."

29 Miꞌi hawyi ti aru yt karãmuat i raꞌyn aresa­pohyꞌu eiwywo mesuwe maꞌato meiũran aru karãpe Uiꞌywot topyhuꞌat Morekuat nuat miꞌi turan aresa­pohyꞌu eiwywo i raꞌyn aru e."

30 Miꞌi hawyi Teꞌeru­wepy hawyi tuwat raꞌyn Uriweira ypia eꞌyityꞌok kape.

"

31 Miꞌi hawyi putꞌokꞌiꞌatuꞌe itote hawyi toꞌe Iesui iꞌatuepe — Taꞌi mesuwat ewãtym ni aru uiꞌatoiat yne eipe. Eiwesytpok aikowo aikowo aikotã miwan miat toꞌe hap ewy — Atiꞌahyk hawyi ikuꞌuro Iꞌatu­kaꞌiwat hawyi ihũria tuwe­sytpok yne e hap ewy tuwat tuwat kowoꞌi kowoꞌi ihũria e miwan me. Mio tã e hap ewy ti aru mesup ewãtym uiꞌatoiat yne raꞌyn eipe e."

32 Maꞌato areĩneꞌen i raꞌyn guꞌuro pyi hawyi ti aru woro­hoꞌo­puẽti i te raꞌyn yi Karireia pe e. Eheꞌyianmete areto. Miꞌi hawyi ti itote raꞌyn watoꞌo­puẽti aru e."

33 Miꞌi pote Peteru toꞌe — Uito aru yt karãmuo hin i aremõti epupi e wen. Yt karãmuo hin i aru woroꞌatoiat En e Peteru."

34 Miꞌi pote Iesui toꞌe — U pãi mesuwat ewãtym ti aru — Yt atikuap i raꞌyn Iesui ere raꞌyn myeꞌym muat waipaka ehay eꞌyianmete — Yt atikuap i wyti uito ere ti aru."

35 — Taꞌi yt hin i aru maꞌato uiꞌauka ti aru ewywo uito iraniaꞌin maꞌato ti aru yt woroꞌatoiat hin i aru e Peteru. Iꞌewyte iraniaꞌin hemiitꞌin Peteru ehay ewy te teꞌeroꞌe Iesui pe.

"

36 Miꞌi hawyi putꞌoktaꞌatuꞌe mikoi ypia Kese­mani e hap tote. Miꞌi hawyi toꞌe topot­muꞌeria pe — Eweiꞌapyk to meiũpe. Miꞌi hawyi ti Uito kuepuo areĩneꞌen uhehay Tupana wywo turan e."

37 Miꞌi hawyi totioto Peteru iꞌewyte typy ok Sepeteu saꞌyruꞌin totioto yt pya i iraniaꞌin kai. Itote hawyi tohaty u kahato topyꞌa pe. Tuwa­nẽtup hoꞌopot hap kape yn."

38 Itote iwanẽtup hap yt he hin i raꞌyn. Itote iꞌarot yn toĩneꞌen. Miꞌi hawyi toꞌe topot­muꞌeria pe myeꞌym ok takaria pe — Taꞌi ahatyꞌu hap porap uiꞌauka e. Paaꞌuiꞌe hap wyti e. Miꞌi tupono ewehẽtup are Tupana pe uipo­wyro hamuat hap e. Pyno uheka­tuwy wo ro eweikupteꞌen meiũpe e. Yt eweiket reiꞌo. Ewehehaꞌat ro e Iesui myeꞌym ok takaria pe."

39 Miꞌi hawyi toto porapꞌi hawyi porogꞌe yi tote toꞌowapuo hawyi toꞌe — Uiꞌywot e etat meikowat kuiꞌa uipo pyi are maꞌato — Etuꞌu ro ere pote atuꞌu emikyꞌesat ewy e Iesui Toꞌywot pe."

40 Miꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn temiitꞌin myeꞌym ok takaria kape. Miꞌi hawyi toiꞌatu­puẽti iꞌatuket turan neꞌi raꞌyn. Miꞌi hawyi toꞌe Peteru pe — Yt ehẽtup kuap i apo wẽtup eura i wyti uhupi e."

41 Eweꞌeg wo o. Ehẽtup o Tupana kape — Urumoe­saika kahato uruiãꞌãg hap pupi Urukaꞌiwat atoiat hap pupi eweiꞌe ro Tupana pe e. Taꞌi atikuap ti eweikyꞌesat kahato Tupana mikyꞌesat nug hap maꞌato ti yt putꞌokꞌe i ehesaika hap inug hamo e Iesui topot­muꞌeria myeꞌym ok takaria pe."

42 Miꞌi hawyi taꞌaipok Toꞌywot kapiat tehay hamo hawyi toꞌe — Uiꞌywot yt etihep kuap i pya uikai meikowat kuiꞌa uipo pyi hoꞌopot hap e miꞌi pote waku atuꞌu emikyꞌesat ewy e."

43 Miꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn temiitꞌin kape. Miꞌi turan teꞌeroket i raꞌyn. Yt mehitꞌiꞌatuꞌe kuap i sese yt teꞌeroket teran i pytkai."

44 Miꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn myeꞌym mo raꞌyn tehay Tupana kapiat hamo. Miꞌi hawyi iꞌewyte te tohẽtup."

45 Miꞌi hawyi taꞌaipok i temiitꞌin kape. Miꞌi turan iwyriaꞌin teꞌeroket i raꞌyn. Miꞌi hawyi toꞌe — Uiwyriaꞌin pyno eweiket re apoꞌare. Putꞌokꞌe raꞌyn ti koitywy uimaꞌat hat. Eheykeꞌet ti koitywy yt nakuaria i po pe raꞌyn topyhuꞌat."

46 Eiꞌãpeꞌokꞌam no katu­pono ti uimaꞌat hat ti tut raꞌyn e temiitꞌin me.

"

47 Mio tã e turan Iuta putꞌokꞌe raꞌyn. Tõꞌẽ tõꞌẽ Iuta upi typyꞌi kahato ariaꞌyp ãkun wywo kyseꞌyp koꞌi wywo Iesui kape ipak pak hamo. Paꞌi kororia nagnia akag koꞌi tõꞌẽ tõꞌẽ Iuta wywo."

48 Katu­pono saꞌawyꞌi ti Iuta tiꞌatumuꞌe muꞌe suraraꞌin yianmete — Putꞌokꞌuiꞌe hawyi ti aru Iesui raꞌyn atiꞌãpysig e iꞌatuepe. Miꞌi turan o eweto­pytyk taꞌyn e."

49 Miꞌi hawyi putꞌoktoꞌe hawyi tokosap Iesui kape hawyi toꞌe — Wãtym Uimuꞌe hat e. Miꞌi hawyi ti toiꞌãpysig naꞌyn."

50 Miꞌi pote Iesui — Kat hamoĩ eriot uiwy e. Miꞌi pote hupiat õꞌẽ haria topytyk taꞌyn."

51 Miꞌi pote wẽtup ok ipotmuꞌe iꞌyatypiat hat tekyseꞌyp towope pyi totekyi hawyi wẽtup ok paꞌi emiit toiꞌahape hep taꞌyn."

52 Miꞌi pote Iesui toꞌe — Etopag i ro ekyseꞌyp ewope pe mehĩ e temiit Peteru pe. Katu­pono uwe uwe tuwepyk miꞌi hat wyti miitꞌin mipoepyk wo hawyi ikuꞌuro rakano topyhuꞌat e. Uwe uwe tiꞌauka miit miꞌi miit miitꞌin miꞌauka wo aru tapyhuꞌat."

53 Katu­pono atikyꞌesat pote ti yt niatpo hin i ahẽtup Uiꞌywot kape atipy kaipyi uipo­wyro hamuat. Meremo tõꞌẽ uipo­wyro hamo poꞌog typyꞌi kahato wuat sakpuaria suraraꞌin sem e."

54 Katu­pono saꞌawyꞌite uiꞌauka hamuat yn taꞌatu­henoi miwan me. Miꞌi pote yt ahẽtup kuap i atipy kape uipo­wyro hamuaria suraraꞌin sem e."

55 Miꞌi hawyi Iesui toꞌe õꞌẽ haria pe — Kat hamoĩ eweĩꞌẽ uhowawi kyseꞌyp koꞌi wywo ariaꞌyp ãkun koꞌi wywo. Pyno seroꞌokꞌe hat apo Uito. Miꞌi pote apo eweĩꞌẽ uhowawi. Saꞌawyꞌi te kue areĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe Tupana mõtypot yat pe eimuꞌe haype maꞌato kue eipe yt kat eweiꞌe hin i. Yt uipytyk i eipe pãi e."

56 Maꞌato apo koitywy eweikuap pyno katu­pono uipyhik taꞌyn eipe mesup e. Pyno ahenoi ehepe. Taꞌi saꞌawyꞌi­te­wuaria Tupana ehay enoi haria henoi henoi meikotã hamuat hap yn. Miꞌi hawyi aru iꞌatuꞌe taꞌatu­miwan me miꞌi hap ewy raꞌyn meiũ e. Miꞌi hawyi ti ipotmuꞌeria ikohyeput Iesui yaty­pepyi taꞌatuꞌatoiat yne.

"

57 Miꞌi hawyi ipytyk haria tioto raꞌyn Iesui paꞌi koro sese Kaꞌiwa e hap yat kape raꞌyn. Aikope tukupteꞌen iwan miat Tupana ehay enoi haria kape nagnia ehay enoi haria teꞌeru­waꞌa­tunug hap kape."

58 Meiũran Peteru toto maꞌato pya iꞌatukai yt heremo i maꞌato. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe mekewat paꞌi wato yat ete hawyi tokosap iꞌyat pyhyp hap surara eꞌokenꞌypy kape. Miꞌi hawyi taꞌapyk itote paꞌi kororia emiitꞌin ywytpe. Taꞌakasa teran aikotã taꞌatunug Iesui ete hap kape."

59 Miꞌi hawyi itote paꞌi kororia tikat kahato sehay saꞌag yne kaipyi nagnia woꞌonãpin haria koꞌi wywo. Kat pote yt pywo pe hin i taꞌatu­kuasa saꞌag iꞌauka hamuat."

60 Maꞌato yt aikotã hin i taꞌatu­puẽti sehay saꞌag Iesui etiat. Katu­pono taꞌatu­henoi yt toꞌoꞌewyꞌewy i. Miꞌi pote yt toꞌosatꞌi iꞌatu­wa­nẽtup hap koꞌi. Miꞌi turan ni maꞌato putꞌokꞌiꞌatuꞌe typy ok henoi hanuaria hawyi teꞌeroꞌe"

61 — Taꞌi meiẽwat Miit wyti ihay uruehamo — Atipugha ti aru meiẽwat Tupana mõtypot yat e ti iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi — Myeꞌym eꞌat pe yn atimopoĩꞌãm i e iꞌatuꞌe."

62 Mio tã iꞌatuꞌe pote paꞌi koro ipoĩꞌãm naꞌyn hawyi toꞌe Iesui pe — Yt etiꞌatu­wesat i apo mio tã iꞌatuꞌe pytkai e. Etiꞌatu­wesat ro e."

63 Maꞌato yt kat e hin i. Miꞌi hawyi paꞌi koro toꞌe i — Ehenoi ro Tupana kaipywiat En hap Miitꞌin Porekuat nuat eut hap sio apo yt Miꞌi i En e."

64 Miꞌi hawyi toꞌe Iesui paꞌi koro pe — Taꞌi mehĩ mio tã eꞌe hap ewy ti mehĩ e. Taꞌi meiũran ti aru eweiꞌakasa miitꞌin Eykeꞌet Tupana po sese kai mekewat poꞌog hesaika rakat po sese kai apyk pe tut atipy kaipyi ywyhig me eweiꞌakasa ti aru. Taꞌi miꞌi hap ti aru eweiꞌakasa e Iesui paꞌi koro pe."

65 Mio tã e pote paꞌi koro tuwe­ka­misa wato hiot hawyi toꞌe i — Taꞌi heso kahato ti Tupana ete tuwe­pehik pehik topyꞌahak haype. Pyno koitywy watikuap kahato sese raꞌyn heso hap. Taꞌi tuwe­kuasa kahato raꞌyn ti tehay wo. Ahehamo kahato raꞌyn tuwemaꞌat sese raꞌyn. Pyno watikuap taꞌyn koitywy. Toran naꞌyn ahehay e paꞌi koro iraniaꞌin me."

66 Mio tã toꞌe hawyi apoꞌe iraniaꞌin me — Pyno aikotã watoꞌe aru koitywy meiũwat Miit ete e. Miꞌi hawyi taꞌatu­wesat — Taꞌi mio tã e hat auka potiat neꞌi waku iꞌatuꞌe."

67 Miꞌi hawyi kuituꞌiꞌatuꞌe Iesui owa ete. Taꞌatuꞌahyk taꞌatupoꞌok. Iraniaꞌin howa­petek taꞌatu­popep mo."

68 — Pyno koitywy pywuat Tupana Mipoꞌoro En pote ehenoi ro uwe uwe piat ewapetek haria set koꞌi iꞌatuꞌe.

"

69 Miꞌi turan Peteru taꞌapyk mekewat getap eꞌoki­pyke. Miꞌi hawyi wẽtup ok makuptia paꞌi koro eropat hat putꞌokꞌe Peteru ete — An e worokuap kahato en. Iesui emiit en yi Karireia piat en e."

70 Miꞌi pote Peteru tiwesat — U yt uito i rat e. Yt atikuap i ehay e."

71 Miꞌi hawyi Peteru toto mekewat okenꞌypy wato kawianuat og kape raꞌyn. Tokosap mekewat hary­poria hit yaty­pepyi. Miꞌi hawyi itote wẽtup ok i raꞌyn iꞌatue­ropat hat re hary­poria kawiat toꞌe towyriaꞌin me — Atikuap ti uito meiẽwat. Mekewat tawa Nasare piat turanuat Iesui wywuat ieĩneꞌen hat wyti e."

72 Miꞌi hawyi Peteru toꞌe itotiaria pe — Yt rat e yt atikuap i ti uito Miꞌi Miit e. pywo ti yt uheso i rat. Tupana tikuap kahato yt uheso i hap e Peteru."

73 Miꞌi hawyi iraniaꞌin tokokaꞌat Peteru kape miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Taꞌi uruikuap ti en. En ni wyti wẽtup ok Iesui potmuꞌe ti rat katu­pono yi Karireia piaria ehay ewy raꞌyn ehay iꞌatuꞌe."

74 Mio tã iꞌatuꞌe pote toiwesat saꞌag neꞌi raꞌyn — Yt atikuap i ti uito Miꞌi Miit tupono. Yt atikuap i kahato rat Miꞌi Miit. Uheso pote aru waku raꞌyn Tupana uiꞌapiheg e. Maꞌato yt uheso i rat e turan waipaka ihay raꞌyn."

75 Miꞌi pote so hotꞌokꞌe raꞌyn Iesui ehay kape — Waipaka ehay eꞌyianmete ti aru — Yt atikuap i wyti Miꞌi Miit ere raꞌyn uhepiat pe myeꞌym mo e Iesui hap kape iwatetup taꞌyn. Miꞌi hawyi tuwepik taꞌyn itote pyi tuwak kahato raꞌyn Peteru tominug saꞌag hap upi.

Miꞌi tã saꞌawyꞌiwuat hap etiat atikuap. Miꞌi hawyi atunug uimiwan mesuwe are uito Mateu.

"

27

1 Miꞌi hawyi hunete teꞌeru­waꞌa­tunug paꞌi kororia nagnia koꞌi wywo aikotã waku Iesui taꞌatuꞌauka hap kat hamo torania tapyꞌyiaria akagnia koꞌi wywo."

2 Miꞌi hawyi taꞌatupoꞌi poꞌi raꞌyn Iesui haity wo. Miꞌi hawyi taꞌatue­reto raꞌyn wanĩ­kaptia porekuat Piratu e hap kape. Miꞌi turan Iuta tut raꞌyn Iesui maꞌat hat topo piat haꞌup wywo."

3 Miꞌi hawyi tuwa­nẽtup hawyi Iuta toꞌe paꞌi kororia pe — Ahatyꞌu uipyꞌa pe raꞌyn uiminug saꞌag Uikaꞌiwat etiat hap pãi e iꞌatuepe. Ewetat ro mesuwat saꞌup saꞌag uipo pyi e."

4 Taꞌi atiꞌaparap kahato ti uito. Atum Uikaꞌiwat ehepe pote yt kat upiat hin i iꞌaparap hat i atiwe­neru ehepe e. Miꞌi hawyi taꞌatu­wesat Iuta — Pyno koitywy yt urutu­wa­nẽtup teran hin i raꞌyn ti eminug kape iꞌatuꞌe. Eminug saꞌag epe topyhuꞌat uhyt iꞌatuꞌe. Kat etunug ti aru ewanuat raꞌyn uhyt iꞌatuꞌe."

5 Miꞌi hawyi Iuta tipo­rokpun naꞌyn mekewat saꞌup 30 ape rakat Tupana mõtypot yat koro pe. Miꞌi hawyi totoiat haꞌup itote hawyi toto tuweꞌauka hamo. Miꞌi hawyi haity wywo tuweꞌutꞌyp kytyp ywaiti hawyi ikuꞌuro."

6 Miꞌi hawyi paꞌi kororia teꞌeroꞌe — Aikotã som mesuwat miit suu saꞌup ete watunug iꞌatuꞌe. Yt naku i watopag miꞌi Tupana mõtypot yat piat heiam me iꞌatuꞌe."

7 Teꞌeru­wa­nẽtup hawyi teꞌeroꞌe — Pyno waku ti watikyiꞌat mekewat kamũti wuat mipuruk puruk yi kaꞌa. Miꞌi hawyi waku itote watisyp ikuꞌuro rakaria yt uwe mikuap i koꞌi iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌatukyiꞌat mekewat 30 ape rakat saꞌup mo."

8 Miꞌi hawyi miꞌi yi taꞌatu­setnug — Miꞌauka suu saꞌup muat mikyiꞌat iꞌatuꞌe. Pyno mesup te miꞌi set topyhuꞌat itote."

9 Pyno aikotã Tupana ehay enoi saꞌawyꞌiwuat Ieremia toꞌe hap ewy — Meiũran ti aru ipiit saꞌup taꞌatukat karania upi iꞌauka hap saꞌup taꞌatukat hawyi 30 ape waku iꞌatuꞌe ti aru e."

10 Miꞌi saꞌup mo ti aru taꞌatukyiꞌat kamũti wuat mihephep yi kaꞌa e Ieremia saꞌawyꞌi miwan me hap etiat tohenoi.

"

11 Miꞌi hawyi Iesui putꞌokꞌe morekuat yat pe hawyi morekuat tikaykay tuwe­wawi apotoꞌe hamo — En apo Iuteuria ywania Porekuat sio yt e. Miꞌi pote Iesui toꞌe — Mio wat ehay ewy uhyt e."

12 Miꞌi hawyi morekuat pe teꞌeroꞌe paꞌi kororia nagniaꞌin — Meiũ Miit yt naku i kahato rakat iꞌatuꞌe. Maꞌato Iesui yt iꞌatu­wesat hin i mio wuat iꞌatueso tepiat pytkai."

13 Miꞌi hawyi morekuat toꞌe Iesui pe — Mio tã iꞌatuꞌe ti epe Uhyt ewanĩ­kaptia e. Yt naku i iꞌatuꞌe ti epiat pe Uhyt e. Kat ere kahu i ro pote etiꞌatu­wesat mio tã e epiat haria e."

14 Maꞌato Iesui ipoꞌinik neꞌi. Yt kat e hin i toiꞌatu­wesat mio tã e haria. Miꞌi hawyi morekuat tuwa­nẽtup kahato kat pote yt toiꞌatu­wesat i hap kape. Kat pote som — Yt atunug hin i miꞌi tã yt e hin i pãi e morekuat tuwa­nẽtup hawe.

"

15 Pyno yne anu pe mekewat ienuk wato hap turan morekuat tipo­re­nõtem wẽtup ok woꞌopyhik hawyi miitꞌin mowepit hamo taꞌatu­mi­kyꞌesat ewy."

16 Mekewat eꞌat pe toĩneꞌen woꞌopyhik hawe poꞌog yt nakuat i rakat Parapa e hap."

17 Miꞌi hawyi morekuat tiꞌatu­kaykay miitꞌin hawyi toꞌe — Waku mesuwat anu atipo­renõꞌẽ wẽtup ok aimi­pyhik e. Uweĩ eweikyꞌesat e apoꞌe. Pyno waku apo atipo­re­nõtem mekewat Iesui sio eiꞌe hap eimisetꞌok wuatꞌi poꞌog yt nakuat i Parapa e hap e."

18 Miꞌi hawyi Piratu tikuap iꞌatu­we­moe­haꞌy­wywi hap tuwa­nẽtup hawe Iuteuria akag yt tikyꞌesat i miitꞌin tuwat Iesui kape hap."

19 Miꞌi hawyi Piratu taꞌapyk teꞌamyap tote aikope more­kuaria toꞌe hap miitꞌin wakuat sio yt hap kuap hap tote. Miꞌi turan iharyꞌi tuwehay poꞌoro teꞌaito kape — Yt etunug saꞌag neiꞌo mekewat Iesui e hap het rakat ete toꞌe hap. Ahatyꞌu kahato uimuꞌetu wuat miꞌi hap e. Pyno uheꞌaito epohep to merep Miꞌi Miit ete e."

20 Miꞌi hawyi paꞌi kororia nagniaꞌin teꞌeroꞌe miitꞌin me — Pyno waku wati­putsit Parapa miꞌi hawyi waku watiꞌauka Iesui eweiꞌe ro morekuat pe iꞌatuꞌe miitꞌin pyꞌasetpe. — Mio tã eweiꞌe ro morekuat pe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi iꞌatuehay upi tuwat Piratu kape — Waku etiputsit Parapa hawyi waku etiꞌauka Iesui teꞌeroꞌe hamo."

21 Miꞌi hawyi morekuat Piratu toꞌe iꞌatuepe — Pyno ewehenoi ro uwe waku atiputsit woꞌopyhik hawiat e. Miꞌi hawyi — Waku Parapa iꞌatuꞌe."

22 Miꞌi hawyi toꞌe i — Aikotã are aru atunug mekewat Eipo­rekuat nuat Tupana Mipoꞌoro ete e. Mio tã e pote — Erehay poꞌoro ro iꞌauka ariaꞌyp posak etiat hamo iꞌatuꞌe."

23 Mio tã iꞌatuꞌe pote — Kat hamo kat iminug saꞌag poꞌypyi ten atiꞌauka e morekuat. Miꞌi hawyi taꞌatuehay pirik wo — Erehay poꞌoro ro epiat iꞌauka ariaꞌyp posak etiat hap iꞌatuꞌe."

24 Miꞌi hawyi Piratu tuwa­nẽtup hawe toꞌe — Tuꞌuka irane apo pãi e. Miꞌi hawyi morekuat toꞌe temiitꞌin me — Eweherut yꞌy e uiwe­posei miitꞌin ehamuat hamo e. Taꞌatu­herut hawyi tuwe­posei wuatꞌi miitꞌin ehamo. Tuwe­posei haype toꞌe — Areposei meiũ uipo meiũwat Miit wakuap auka hap suu yt atikyꞌesat i uipo ete pote e. Yt uito i iꞌauka hat toꞌe haype."

25 Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Yt eete i ti aru uhyt iꞌatuꞌe uruete urumẽpytꞌin ete aru iꞌatuꞌe. Taꞌi Iesui auka hap ti aru uruete uhyt iꞌatuꞌe. Uruete ahaꞌyruꞌin ete uhyt iꞌatuꞌe Iuteuria."

26 Miꞌi hawyi Parapa toiputsit woꞌopyhik hawyi tutum iꞌatuepe. Miꞌi hawyi toipoꞌoro tesu­raraꞌin Iesui pak pak hamo. Taꞌatupak pak hawyi morekuat toiat raꞌyn Iesui tesu­raraꞌin po pe iꞌauka hamo ariaꞌyp posak etiat iꞌauka hamo.

"

27 Miꞌi hawyi hesu­raraꞌin tioto morekuat koro yat pe. Miꞌi hawyi taꞌatu­kaykay yne morekuat esuraraꞌin temiitꞌin sese Iesui kape."

28 Miꞌi hawyi Iesui esokpe taꞌatuhep yne hawyi morekuat esokpe wato ihup takat ipiit pe taꞌatupag.

"

29 Miꞌi hawyi taꞌatupiꞌig morekuat eꞌamãtap ewywuat morekuat painug hap ewy hehu rakat heꞌamãtap mo maꞌato taꞌatu­mi­kyryꞌi hap neꞌi miꞌi tã taꞌatunug. Taꞌatupag Iesui akag me haty rakat. Iꞌewyte wy taꞌatupag ariaꞌyp ipo pe. Miꞌi hawyi teꞌeru­we­pỹꞌã­tutuk taꞌatu­mi­kyryꞌi haype. — Ereĩneꞌen motꞌi ro mesuwat yi tote Urupo­rekuat no iꞌatuꞌe Iuteuria Porekuat no iꞌatuꞌe taꞌatuehay mikyryꞌi haype."

30 Kuitu kuituꞌiꞌatuꞌe Iesui ete. Miꞌi hawyi ipo piat ariaꞌyp taꞌatusat hawyi taꞌatuꞌahyk ahyk miꞌi wo iꞌakag ete."

31 Taꞌatu­mi­kyryꞌi kahu raꞌyn hawyi taꞌatuhep i raꞌyn taꞌatu­mipag morekuat esokpe ihup takat. Miꞌi hawyi taꞌatupag iwat hesokpe sese i raꞌyn. Miꞌi hawyi itote pyi taꞌatue­roto iꞌauka hamuat kape raꞌyn.

"

32 Miꞌi turan wẽtup ok miit taꞌatu­puẽti muꞌap tote tawa Sireniu kaipywiat. Wẽtup ok Simãu e hap het rakat. Miꞌi pe teꞌeroꞌe — Ehereto meiũwat Miit eꞌariaꞌyp posak iꞌatuꞌe tope."

33 Miꞌi hawyi putꞌoktaꞌatuꞌe yityꞌok tote Iesui wywo yityꞌok Miit Akag Kag ewywuat iꞌatuꞌe hap het rakat kape taꞌatuꞌe­roto maꞌato iꞌatu­pusu puat Koukota e hap het rakat kape."

34 Miꞌi hawyi itote taꞌatuium sapo hy puo mohag haty monik hamuat hap nop takat. Toterep hawyi toikuap hawyi yt tutuꞌu i poꞌog neran."

35 Miꞌi hawyi taꞌatuhep hesokpe koꞌi ipiit pyi. Miꞌi hawyi taꞌatuꞌateg ipo ete ipy ete ariaꞌyp posak ete. Hesokpe taꞌatumõꞌẽ neran pote teꞌeru­we­ma­hara aikotã waku hesokpe taꞌatumõꞌẽ hamuat hap. Aikotã saꞌawyꞌite Tupana ehay enoi haria henoi miꞌi tã — Meiũran ti aru uhesokpe taꞌatupatꞌok patꞌok. Miꞌi hawyi ti aru teꞌeru­we­ma­hara uwe topyhuꞌat uheka­misa wato wywuat hamuat kat hamo hap ete ti aru teꞌeru­we­ma­hara e saꞌawyꞌi Tupana e hap ewy taꞌatunug."

36 Miꞌi hawyi apyk pyi suraraꞌin yt taꞌatu­kyꞌesat i iraniaꞌin neꞌi ihep haype. Miꞌi pote suraraꞌin iꞌapykok kahato teꞌerahaꞌat kahato."

37 Miꞌi hawyi taꞌatu­miwan taꞌatu­pehik Iesui apy tote aikotã yt nakuap i koꞌi tutunug hap enoi hap — Meiũ ti Iesui Aipo­rekuat koro. Meiũ ti Iesui Iuteuria Porekuat koro e hap."

38 Miꞌi hawyi iꞌewyte taꞌatu­pehik iꞌatuꞌariaꞌyp posak ete typy ok seroꞌokꞌe haria wẽtup ok ipo ran kai wẽtup ok ipo sese kai tukupteꞌen taꞌatu­pehik."

39 Miꞌi hawyi hepiok haria iꞌatuehay mikyryꞌi kahato tokokaꞌat no."

40 — Ereha­kyeraꞌat ro ereha­kyeraꞌat ro meiẽpe pyi iꞌatuꞌe. — Tupana mõtypot yat atomoma hawyi atunug myeꞌym eꞌat yn e hat meiẽ iꞌatuꞌe. Pywuat Tupana Saꞌyru sese pote ti aru eraꞌapyk to meiẽpe pyi ewewi ariaꞌyp posak pyi iꞌatuꞌe."

41 Iꞌewyte paꞌi kororia nagniaꞌin ehay enoi haria teꞌeru­we­mokoꞌi mokoꞌi howawi."

42 — Iraniaꞌin ti toiꞌatue­ha­kyeraꞌat kuap iꞌatuꞌe maꞌato tuwewi ti yt tuwe­ha­kyeraꞌat kuap hin i iꞌatuꞌe. Maꞌato iraniaꞌin teꞌeroꞌe — Pywuat eꞌapyk ariaꞌyp posak tote­pywiat pote ti ran meremo pywo rasig Isareu ywaniaria Porekuat nuat watoꞌe iꞌatuꞌe."

43 Taꞌi heso kahato ti — Tupana atimohey e maꞌato pywo imohey hat pote tut Tupana ariaꞌyp posak pywiat ieha­kyeraꞌat hamo iꞌatuꞌe taꞌatuehay mikyryꞌi haype."

44 Iꞌewyte mipehik iywyt piat seroꞌokꞌe haria teꞌeroꞌe taꞌatuehay mikyryꞌi hap te wy.

"

45 Miꞌi hawyi atpo­sake pyi iꞌypyryp hap putꞌokꞌe wãtym i kape."

46 Miꞌi hawyi iꞌypyryp we Iesui tuwatka haty wo wãtym i turan — Uhetu­pana Uhetu­pana kat poteĩ uiꞌatoiat En e. Maꞌato tuwat topusu puo — Erai erai irama sapa­tania e."

47 Mio tã e pote meimẽ­puaria teꞌeroꞌe — Meiẽ ti Eria saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi hat raꞌyn toikaykay topo­wyro hamo iꞌatuꞌe."

48 Miꞌi hawyi ariaꞌyp hit ẽpo ete taꞌatupoꞌi amũkiusuꞌap ewywuat hawyi taꞌatu­puka ihy haiug nakat pe miꞌi hawyi tutum turan waĩꞌiꞌatuꞌe."

49 Waku wahe­katup mio apuru tut Eria ipowyro hamo sio yt iꞌatuꞌe."

50 Miꞌi hawyi Iesui kakꞌe tokuꞌuro haype hawyi ipyhu tekꞌe raꞌyn hawyi ikuꞌuro sese raꞌyn. Tutum naꞌyn toieĩneꞌen hap."

51 Miꞌi hawyi Tupana mõtypot yat eꞌokenhyp sokpe kawiat hiotꞌe raꞌyn ywaiti pyi yi kape. Iꞌewyte wy yi ti hurukꞌe itote. Iꞌewyte wy nu wuat itotiat iꞌapokꞌe raꞌyn nu."

52 Iꞌewyte woꞌosyp hap iꞌahotꞌe raꞌyn yi tyryꞌe pote Iesui ikuꞌuro turan. Miꞌi hawyi tukupteꞌen i raꞌyn guꞌuro pywiat saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep haria."

53 Miꞌi hawyi miꞌiria Iesui ewy tukupteꞌen i raꞌyn guꞌuro pywiat hawyi tuwat tuwat Tupana etawa Ieru­sarẽi kape teꞌeru­mo­herep itotiaria miitꞌin kapiat hamo."

54 Maꞌato saꞌawyꞌi Iesui kuꞌuro hap tote suraraꞌin taꞌatuꞌakag wywo iꞌapykok miitꞌin mupi hamo. Teꞌeraꞌa­kasa yne aikotã aikotã ikuꞌuro hap kape yi tyryꞌe hap kape. Miꞌi hawyi teꞌerokenꞌẽ kahato hawyi teꞌeroꞌe — Taꞌi meiũ ti Tupana Saꞌyru sese ti iꞌatuꞌe."

55 Miꞌi turan tukupteꞌen hary­poriaꞌin iwywuat hewyry rakaria ikuꞌuro hap kapiat akasa haria pya pywiat sehaꞌat haria. Miꞌiria ti saꞌawyꞌi tõꞌẽ Iesui upi yi Karireia kaipyi Iesui powyro hewyry te turanuat miꞌiria."

56 Itote toĩneꞌen mekewat yi Mata­rena kaipywiat Maria e hap het rakat. Iꞌewyte wẽtup ok Maria Sepeteu saꞌyruꞌin ty toĩneꞌen iꞌatu­wywo.

"

57 Miꞌi turan mekewat at minꞌe turan mekewat Iesui potmuꞌe hekat rakat putꞌokꞌe Iuse mekewat tawa Arimateia kaipywiat tut. Miꞌi hawyi itote morekuat Piratu kape toto toꞌe hamo."

58 — Atiꞌasyp irane raꞌyn ti Iesui piit e Piratu pe. Pyno etum no uhepe e. Miꞌi pote Piratu temiitꞌin suraraꞌin me toꞌe — Ewetum soke ro meiẽwat ipiit meiũwat miit pe e."

59 Miꞌi hawyi toto howawi hawyi toihep taꞌyn meiẽwat ariaꞌyp posak ete pyi Iesui piit hawyi toipoꞌi poꞌi sokpe pakup ikytsig nakano ipiit."

60 Miꞌi hawyi totopag ipiit mekewat towat woꞌosyp hap nu kaꞌa pe ipakup takat pe. Miꞌi hawyi meiẽwat nu wato toiꞌãpeꞌokpun iꞌapyhik hamo. Miꞌi hawyi waku yne raꞌyn iheg me raꞌyn hawyi toto raꞌyn."

61 Miꞌi hap ti Mariaꞌin teꞌeraꞌa­kasa yne katu­pono miꞌiria teꞌeraꞌapyk yt pya i ipũꞌã kai."

62 Miꞌi hawyi Seita­weira eꞌat pe eꞌihotꞌok pe teꞌeru­weꞌa­tunug paꞌi kororia woꞌomuꞌe haria morekuat Piratu wywo. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe morekuat pe"

63 — Mekewat gaꞌatpuat urumiꞌauka heso rakat toĩneꞌen ne turan mio tã e — Myeꞌym eꞌat areĩneꞌen guꞌuro pe hawyi ti aru areĩneꞌen i raꞌyn e hat iꞌatuꞌe."

64 Miꞌi hap uruikuap hawyi uruhenoi kahato teran epe iꞌatuꞌe. Pyno waku etimoheg kahato mekewat iꞌasyp hap tote suraraꞌin wywo iꞌatuꞌe myeꞌym eꞌat kape suraraꞌin tiꞌapykok waku iꞌatuꞌe. Maꞌato yt kat i iꞌapykok haria pote meiũran wãtym muo tõꞌẽ ipotmuꞌeria hereto hamo taꞌatuꞌe haype. Miꞌi pote iwẽtem naꞌyn hawyi teꞌeroꞌe miitꞌin me — Meiẽ neke tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi iꞌatuꞌe. Maꞌato miꞌi tã raꞌyn taꞌatunug hawyi ti rẽ poꞌog heso hap topyhuꞌat ahepe saꞌawyꞌi wat heso hap kai iꞌatuꞌe."

65 — Pyno uimiium saꞌawyꞌiwuat suraraꞌin koꞌi waku etiꞌatu­poꞌoro mekewat misyp apykok hamo e. Waku eweimoheg eimi­kyꞌesat ok tã e Piratu paꞌi kororia pe."

66 Miꞌi hawyi taꞌatuꞌo­kenhyp iheg nakat nu wo mekewat yi miꞌapokik wo taꞌatu­pyhyp. Miꞌi hawyi morekuat tunug toiãꞌãkap mekewat yi miꞌapokik ete. Miꞌi hawyi toꞌe miwan me itote — Yt eweipikpik teiꞌo meiũwat e maꞌato eweipikpik pote eiꞌauka hap topyhuꞌat e. Miꞌi hawyi iꞌewyte surara koꞌi toimõ­pyhuꞌat at kaꞌap Iesui piit eroꞌok haria pupi are uito Mateu.

"

28

1 Miꞌi hawyi Sapatu eꞌat tokosap hawyi mũkiꞌite mytuꞌu eꞌat pe hunete ihotꞌok pe turan tuwat Mariaꞌin Iesui syp hap kapiat teꞌerahaꞌat hamo."

2 Miꞌi hawyi putꞌokꞌiꞌatuꞌe turan yi hurukꞌe kahato katu­pono Tupana mipoꞌoro atipy kaipywiat raꞌyn putꞌokꞌe nu wato kawiat heꞌokenhypꞌok hamo. Toimorem mekewat heꞌokenhyp hap hawyi taꞌapyk heꞌokenhyp hap tote nu wato tote."

3 Imehit kahato hẽtyhot kahato aikotã merepꞌe hap ewy. Hesokpe ti ikytsig kahato nukara kytsig hap ewy."

4 Miꞌi pote suraraꞌin itotiaria teꞌerokenꞌẽ kahato ipupi toꞌotyryꞌi kahato ipupi genꞌẽ pono. Miꞌi hawyi hewo yi upi map haria ewy surara koꞌi.

"

5 Miꞌi pote toꞌe Tupana mipoꞌoro Mariaꞌin me — Yt eweikenꞌẽ teiꞌo e. Woro­hoꞌokuap eipe Iesui piit kat haria ariaꞌyp posak etiat miꞌauka kat haria ti eipe e."

6 Maꞌato yt uwe i raꞌyn meiũpe topũꞌẽ pe e. Tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi Iesui aikotã yianmete tohenoi. Miꞌi hap ewy raꞌyn ti toĩneꞌen i raꞌyn pãi e. Miꞌi pote eweĩꞌẽ ro meikowo ipũꞌẽ kape ewehaꞌat hamo pyno taꞌatusyp Aikaꞌiwat saꞌawyꞌi hap kape e atipy kaipywiat sut hat manaꞌin me."

7 Miꞌi hawyi tokokaꞌat hawyi teꞌerahaꞌat raꞌyn. Miꞌi hawyi toꞌe i iꞌatuepe — Koitywy eweiwat ro meremo ipotmuꞌeria piat henoi hamo. Iwẽtem i raꞌyn guꞌuro pywiat hap enoi iꞌatuepiat hamo. Iꞌewyte ewehenoi iꞌatuepe toto raꞌyn tetama Karireia kape aikotã saꞌawyꞌi toꞌe hap ewy — Areĩneꞌen i raꞌyn hawyi ti aru areto yi Karireia kape i raꞌyn. Miꞌi tote ti aru watoꞌo­puẽti i raꞌyn eiwywo toꞌe hap ewy eweiꞌe ro ipotmuꞌeria pe e atipy kaipywiat Tupana mipoꞌoro manaꞌin me."

8 Mio tã e hawyi tuwat raꞌyn meremo Mariaꞌin. Ikohyeput raꞌyn teꞌerokenꞌẽ popuo maꞌato iꞌewyte taꞌatu­wepit kahato wywo tuwat meremo ipotmuꞌeria piat henoi hamo."

9 Miꞌi turan iꞌatu­ko­hyeput nuat iwat turan meremo Iesui tiꞌatu­puẽti muꞌap tote — Manaꞌin ariot i raꞌyn e. — Mimi iꞌatuꞌe hawyi iꞌatu­porokꞌat ipy ete imõtypot hap wywo."

10 — Manaꞌin yt eweikenꞌẽ teiꞌo e maꞌato eweiwat ro uiwyriaꞌin eikywytꞌin me henoi hamo — Waku eweiꞌaipok to aheꞌyi Karireia kape i raꞌyn uiꞌe hap ewy ewehenoi ro uhemiitꞌin me. Miꞌi hawyi tuwat i ikohyeput i raꞌyn taꞌatu­henoi hamo.

"

11 Miꞌi turan suraraꞌin ikohyeput raꞌyn tawa wato Ieru­sarẽi kape. Miꞌi hawyi taꞌatu­henoi raꞌyn yne yne itote taꞌatue­ro­kosap hap aikotã aikotã hap paꞌi kororia pe."

12 Miꞌi hawyi teꞌeru­waꞌa­tunug naꞌyn paꞌi kororia nagnia woꞌonãpin haria wywo aikotã watoꞌe aru watunug taꞌatuꞌe hamo. Miꞌi hawyi suraraꞌin me teꞌeroꞌe — Yt ewehenoi teiꞌo iraniaꞌin me miꞌi tã hap. Maꞌato wẽtup sehay ewehenoi pote watum saꞌup iwatoꞌin nakat ehepe iꞌatuꞌe."

13 Waku mio tã eweiꞌe wen — Wãtym muo urutoket turan ipotmuꞌeria teroꞌok neꞌi Iesui piit eweiꞌe ro iraniaꞌin me pote saꞌup iwato watum ehepe iꞌatuꞌe nagnia suraraꞌin me."

14 Maꞌato morekuat tikuap hawyi ipyꞌahak eiket hap ete pote ti aru watum aru haꞌup iwato tope imoperupꞌi hamuat iꞌatuꞌe."

15 Miꞌi hawyi waku iꞌatuꞌe suraraꞌin hawyi haꞌup taꞌatusat raꞌyn. Miꞌi hawyi ti taꞌatumaꞌat raꞌyn miitꞌin — Taꞌi ipotmuꞌeria teroꞌok ti Iesui piit uruket kai iꞌatuꞌe torania pe miꞌi tã iꞌatuꞌe. Mio tã e hap ti mesup te topyhuꞌat koran te mio tã iꞌatuꞌe Iuteuria toꞌope.

"

16 Miꞌi hawyi ti ipotmuꞌeria 11 ok takaria tuwat raꞌyn yi Karireia kape mekewat saꞌawyꞌiwuat yityꞌok kape aikope saꞌawyꞌi Iesui toꞌe — Meiũran ti aru waku eweĩꞌẽ i mesuwe uiwẽtem i raꞌyn guꞌuro pywiat hawyi e hap kape."

17 Miꞌi hawyi putꞌoktaꞌatuꞌe itote i raꞌyn hawyi teꞌeraꞌa­kasa i raꞌyn Taꞌatu­kaꞌiwat Iesui kape. Miꞌi hawyi teꞌeru­wehum kahato taꞌatu­mõ­typot kahato Iesui. Taꞌatu­mohey kahato maꞌato wẽtup ok wẽtup ok imohey ran.

"

18 Miꞌi hawyi Iesui tut iꞌatue­wawi hawyi iꞌatu­pyꞌa­setpe toĩneꞌen heremo kahato. Miꞌi hawyi toꞌe itotiaria pe — Koitywy Tupana uinug Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat koro wo e. Iꞌewyte atipy piaria Porekuat koro wuat e. Koitywy Uiꞌywot tum yne raꞌyn tesaika hap yne uhepe e."

19 Miꞌi pote koitywy woro­hoꞌo­poꞌoro eipe wuatꞌi ywania muꞌe hamo e. Miꞌi pote koitywy atimõꞌẽ raꞌyn ehepe uhesaika hap uhemiitꞌin pakup nug uhepiat hamo e. Eweiꞌatumuꞌe ro miꞌiria uiꞌe yne hap nug hamuat iꞌewyte eweiꞌatusetꞌok uimohey pakup i haria Uiꞌywot set upi uhet upi Tupana Pãꞌãu set upi eweiꞌatusetꞌok e."

20 Iꞌewyte atikyꞌesat uhehay ehehay wo topyhuꞌat einãpin uhepiat hap ok tã e. Miꞌi hawyi eimi­muꞌeria uimohey haria atikyꞌesat uhehay nug haria wo teꞌero­pyhuꞌat e. Atikyꞌesat miꞌiria uhepiat taꞌatu­nãpin hap nug haria wo tukupteꞌen at kaꞌap takaria hap atikyꞌesat e. Miꞌi tupono eweiwat ro iraniaꞌin ywania yne muꞌe hamuat turan ti aru yt eiweran hin i eweiwat katu­pono Uito ti aru areto eiwywo aikope aikope eweiwat hap upi areto wy. Eipo­wyro hano areto wuatꞌi eꞌat pe ikahuro hap putꞌokꞌe hap kape. Areĩneꞌen eiwywo wuatꞌi eꞌat pe e Iesui ahepe temiitꞌin me.

Toran naꞌyn uimiwan

Uito ti Iesui eropat hat sese mekewat 12 ok takat Mateu."