1

1 Yau Paulo Yaubada yana nuwatuwuwena yavetauyewasa Yeisu Besinana vehabana, na tahida Timoti ainaena. Yami leta ilalaowane neta Yaubada yana bodao Kolinita ainai vehabamiu. Na hinage Yaubada yana bodao Gilisi tupwana maudoina alonai vehabadi.

2 Yaubada Tamada yo Bada Yeisu Besinana yadi atemuyamuya yo yadi nuwadaumwali himiya vahaligomiu. Yaubada yana hagu

3 Yaubada iya Bada Yeisu Besinana Tamana yo yana Yaubada taꞌawa yauwedowei iya atemuyamuya wuwuna. Yaubadanane ainaena vehaguhagu maudoina ilaolaoma vehabana taꞌawa yauwedowei.

4 Iya ada vitai maudoidi aidiyai ihaguhaguigita. Eeta vehaguhugu ehebonane Yaubada imohemohegita ainaena mata tomowa tupwadi adi vitaiwo vagadi yo vagadi tahaguidi.

5 Wuwuna Besinana yana muya bagibagilidi ita hinage alonai baidada eeta Besinana ainaena Yaubada yana vehaguhagu mwalaꞌina mata taveꞌalo.

6 Ebe Yaubada yana paihowa vehabana abom amuyamuya, neta taꞌi omiu ami hagu yo ami yayovi vehabana abom amuyamuyane. Na ebe hagu alobai omiu hinage mata ihaguigomiu ta muyaone ehebonane aꞌalamaꞌiꞌitaedine mata iꞌabiye wahiyalagomiu taꞌamꞌalamaꞌiꞌita.

7 Yama itahae ana wahiyala alimiyai imiyamiya wuwuna ahanapuiyaꞌo ebeha dova yama muyaoꞌalodiyai ammuyamuya hagune aveꞌaveꞌalodine omiu mata hinage amveꞌalo.

8 Tahimaiyao, nuwanuwamai ebeha avenuwamwauwegomiu vitaiwone aveꞌaveꞌalodine Esiya tupwanane ainai vehabadi. Vitaiwone alimaiyai himwamwauwidine neta himwalaꞌi yo hivitai alili ta yawahimai muhamuhana na agabaei.

9 Alautowoi ebeha mwalowoi bada ilaomaꞌo alimaiyai. Eeta teina imahalava ta ebe havena abom ayemiyediuyowegai, na hesi Yaubada ibom taumwalomwaloi iꞌabiꞌabiye towolodi ebeha ainai aduivahali.

10 Mwalowoi mwalaꞌi alilina ainaena iyayoviga ta mata ilauyeyawahaigai. Na yama itahae iya ainai amwauwi ta mata iyayoviuyoigai.

11 Omiu hinage ebeha awanoiyena amhaguhaguigai. Eeta ebe awanoi maudoidi vehabamai Yaubada mata iyemaihadi yo hinage iꞌawa namwanamwaegai, na tomowa bagibagilidi mata vehabamai na hiꞌawa yauwedo iya ainai. Paulo yana ulewahi ibui

12 Yama gagasa wuwuna teina, neta yama nuwanuwatuwu iwalo yedumwalu alimaiyai ebaha yawahimai teina baleꞌune ainai yo hinage ginauli mwalaꞌina dova yama veꞌawaꞌauꞌaugelu omiu baidamai neta hiya Yaubada yana nuwatuwu veꞌaveꞌahihinaena yo yana walo moihanaena iloiloinaegai, nigele taumiya baleꞌu yadi nuwatuwuhonihoniyena na hesi Yaubada yana veꞌiꞌilaena.

13 Neta vehabana hauga maudoina alaulelelaowa nigele walo dawaniyena na hesi ebeha amhanapuidi.

14 Hava alelelediwane nuwanuwamai ebeha nuwamiu himasele ta amhanapu iliꞌilimanigai. Haugana yada Bada Yeisu yana ahubena laugwaipileuyoma ainai mata amgagasa vehabamai dova ai hinage agagasa vehabamiu.

15 Yami gagasa yahanapu iliꞌilimani ta mwalona yagu ulewahine ebeha yalaowa alimiyai mai bwau ta ebe yami hagu ilauhepoi.

16 Mwalona nuwanuwagu yagu laomane Masedoniya ainai yatauboꞌeyegomiu na yagu laugwaipilene ainai yatauboꞌeuyoigomiu. Na yagu tauboꞌeuyoigomiune ainai mata amhaguigau ta yaꞌadau lau Yudeya ainai.

17 Yawalo ebeha yalaowa na hesi nigele yayalaowa. Teina yagu ulewahine yaꞌabi avivinine nigele yau taunuwatuwu bwaubwau. Yagu ulewahine yapaipaihowaidi nigele dova taumiya baleꞌu ginauli ehebo vehabana na hiwalo ehe na ana dumwalu nigele.

18 Bada dova Yaubada iwalowalo moiha neta dova yagu waloyemidi alimiyai. Nigele yayawalo ehe na ainona nigele.

19 Wuwuna Yaubada Natuna Yeisu Besinana, Sailasa, Timoti na yau aguguyaei gamwagamwanimiyai neta nigele ehe na hinage nigele. Iya Yaubada ana moiha.

20 Wuwuna Yaubada yana waloyemidi maudoidi hiyemala moiha neta Besinana ainai. Teina vehabana iya ainaena ‘Moiha’ ta tawalowei ebeha Yaubada taꞌawa wasawasaei.

21 Eeta Yaubada iya Besinana ainai ivetowolo momohigai omiu baidamaiyao. Na Yaubada iya ivesinuwaigita yo iꞌabidebaigita

22 ta iya yana veꞌiveꞌilala alidai imwauwi neta Aluꞌaluwa Veꞌahihi imohegita ta atedai. Teina dova yana aiyauya mugamugaina, na ainaena tahanapui ebeha yana aiyauya tupwadi vehabada iꞌatububunidiꞌo ta hihaꞌwahaꞌwa.

23 Yaubada mehenai yawalo moiha neta mwalona nigele yayalaowa Kolinita alimiyai wuwuna nigele nuwanuwagu ta yaꞌabiye nuwayababagomiu.

24 Hava ebe amyemidiyei nigele ayaꞌaipate ebeha ainai aloina. Wuwuna ahanapuiyaꞌo neta yami yemidine aidiyai amtowolo wahiyalaꞌo. Eeta omiu baidamaiyao tapaihowa yami yaliyaya vehabana.

2

1 Nigele yayalaowa alimiyai wuwuna yagu nuwatuwu yapaihowai ta nigele ebeha yaꞌabiye nuwayababauyoigomiu.

2 Ebe yaꞌabiye nuwayababagomiu, yaiya mata itupwa ta iꞌabiye yaliyayagaune? Nigele teya yaiya wuwuna tomowa tauꞌabiye yaliyayagau mata yaꞌabiye nuwayababagomiu.

3 Teina vehabana na leta neta yaleleyawa alimiyai. Nigele nuwanuwagu yalaowa ta omiu ebeha amꞌabiye yaliyayagauwa amꞌabiye nuwayababagau. Wuwuna yahanapui iliꞌilimani neta yagu yaliyayane omiu hinage yami yaliyaya.

4 Eeta yalaulelewa mayagu nuwavitai yo mayagu atemuyamuya yo mamehelinogu; ta nigele ebeha yaꞌabiye nuwayababagomiu na hesi yagu velau ana mwalaꞌi alimiyai ebeha amhanapui. Tauyababa ana nuwahamu

5 Ami gelu teya iꞌabiye nuwayababagau ta ebe yau mayagu nuwayababa omiu hinage tupwana mayami nuwayababa. Teina yawalowalone nigele ebeha ami gelune yaꞌabiye nuwavitai.

6 Na tomowa maudoimiu amhulugogoi ta yemaihana teina dova ammohemoheine neta bada howahowana.

7 Na hesi amnuwahamui na amꞌabiye wahiyala ta havena inuwanuwayababa alili mata ainaena ibeꞌu.

8 Eeta yaꞌawanoiyegomiu ebeha yami velau iya vehabana amꞌabiye mahalavauyoi.

9 Teina vehabana na yalaulelelaowa ebeha yami awaꞌabi yatowoi ta yahanapuigomiu neta moiha yagu loguguya maudoidi aidiyai amꞌawa abi, bo nigele?

10 Ebe yaiya teya yana yababa amnuwahamui mata yau hinage yanuwahamui. Na ebe hava vehabana na yanuwahamui neta Besinana mehenai na yapapaihowaine omiu vehabamiu.

11 Na yapapaihowaine ebeha Tomodulele havena iwahiwahiyala gabaegita, wuwuna yana nuwatuwuwo bada ta hanapuidiꞌo. Besinana ainaena ta wahiyala

12 Haugana Tilowasi ainai yamahalava yaꞌita lobai ebeha Besinana wasana namwanamwana yaguguyaei neta tenem ainai Bada yagu hawahawaga ihoꞌeyaꞌo.

13 Hesi yagu nuwatuwu nigele iyatalu wuwuna tahigu Taito yabeha ahayai Tilowasi ainai. Nigele ta yavelauwedi na yalaugabaidi ta yalalaune Masedoniya.

14 Na Yaubada ainai taꞌawa yauwedo wuwuna iya yana lau ahaiyena hauga maudoina Besinana ainaena ta wahiyala diꞌwa. Ta Yaubada iyepaihowagai na Besinana ana hanapu vehabana aꞌabiye dabalala tupwa maudoina aidiyai dova pwalawasi panena.

15 Wuwuna ita dova pwalawasi panena namwanamwa alilina Besinana iꞌaiyauyanei Yaubada ainai. Neta panenane idabadabalala ta livalivahidi na taumwalomwalowoi gamwagamwadiyai hibenabenalei.

16 Taumwalomwalowoi aidiyai teina panenane dova mwalowoi ivaivaiyama. Na livalivahidi aidiyai teina panenane iya yawahi ivaivaiyama. Teina vehabana ta yaiya howahowana mata teina vitaiwone ipaihowaidi?

17 Hesi ai howahowamai wuwuna ai nigele dova tomowa tupwadi hiya Yaubada yana Walo hivai ta dova abaꞌaigimwagimwala. Ai Yaubada ivetamalegai eeta iya mehenai nuwatuwu moihanaena aꞌauꞌaubabada Besinana yehanaena.

3

1 Teina walone ana dagugu dova yaꞌawa namwanamwauyowegau, bo? Yau nigele dova yavetaumanaegomiu ta nuwanuwamiu abiye masele letana tomowa aidiyena ilaowa alimiyai ebeha yau yaiya dova tomowa tupwadi. Na nigele ebeha omiu alimiyena amꞌabiye mahalavaegai tomowa aidiyai.

2 Mwalona ilaoma ta wau yagu abiyemasele letana neta omiu. Atemiyai yalelediꞌo ta tomowa bagibagilidi hivahili ta hihanapuiyaꞌo.

3 Na imiya mahalava iliꞌilimani neta Besinana iya teina lelene ilelelene yau aliguwena. Iya nigele abalaulele weꞌaweꞌahana ainaena iyalaulele na hesi Yaubada Mayawahina Aluꞌaluwana Veꞌaveꞌahihina ainaena. Na hinage nigele abalaulele gaima tabatabana dova Mosese yana loina na abalaulelene tomowa atemiyai.

4 Teina walone awalowei wuwuna Besinana ainaena na aꞌatepatu Yaubada mehenai.

5 Nigele teya hava alimaiyai iyamiyamiya ta ebeha awalowegai neta howahowamai ta mata teina paihowane apaihowai. Alaꞌalawowoli alimaiyai imiyamiya neta Yaubada ainaena ilaolaoma.

6 Iya iꞌabiye alaꞌalawowoligai ta waloyemidi vauvauna awalo mahalavaei. Teina waloyemidi vauvaunane neta nigele loina lelelelena ainaena, na hesi Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena. Wuwuna loina lelelelena neta tomowa iꞌoiꞌoiye mwalowoidi na Aluꞌaluwa Veꞌahihi tomowa yawahi imohemohedi.

7 Loinane neta abalaulele gaimana Yaubada ainai ilele ta haugana Mosese ivavaiwa neta Yaubada yana wasawasa namanamalina iꞌabiye mahalava. Moiha Mosese manina maselena mata isawali ta ilau na hesi maninane maselenane imeheꞌaiꞌai moiha ta nigele howahowana na Isileliwone manina hivinunui. Loina ana paihowa alonai tomowa himwalomwalowoi na hinage yana hauga laoma manamanamalina.

8 Na hesi Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana laoma namanamalina idiꞌwa alili yana paihowa alonai.

9 Na loina mumugana iya yababa veꞌewana ivaivaiyama neta manamanamalina ilalaomane. Ainaena na Aluꞌaluwa Veꞌahihi iya awadumwalu ilawelawenama neta mata namalina idiꞌwa alili.

10 Na wau namanamalina mugamugaina ana ita dova nigele iyamasele iliꞌilimani wuwuna mulimulitana namalina imwalaꞌi alili.

11 Waloyemidi miyamiyana isawali na hesi mayana namanamalina ilalaomane eeta tahanapui ebeha mata waloyemidi miyamiya vateyaina namanamalina idiꞌwa alili.

12 Ita yada nuwatuwu hae ana ita teina dova neta vehabana aꞌatepatu moiha.

13 Ita nigele dova Mosese. Iya aleꞌowena manina ilauꞌauꞌauhi haugana yana namanamalina ihabuhabulu ta isasawaline ta ebe Isileliwone havena hivinuvinui.

14 Na mayadi nuwapwanopwano mwalona ta wau haugana waloyemidi mugamugaina hivahili neta hiya aleꞌone ehebonane howola yadi nuwatuwu iꞌoiꞌoiꞌauꞌauhi ta nigele hiyavaivehulu. Wuwuna Besinana ibommo ainaena mata teina aleꞌone Yaubada ivaivehulu.

15 Na mwalona ta wau, haugana Mosese yana loina hivahili neta aleꞌone howola yadi nuwatuwu ilaulauꞌauꞌauhi.

16 Na hesi haugana tomowa iꞌita gwaipileuyo Bada ainai neta Yaubada aleꞌone mata ivaivehulu.

17 Na Badane neta iya Aluꞌaluwa Veꞌahihi. Na havaidova ainai Bada Aluꞌaluwana imiyamiya neta ainai nigele loina bo yababa yana pai teya iyamiyamiya.

18 Ainaena maudoida nigele manida abalauꞌauꞌauhina na Bada yana vewasawasa taveꞌitaei. Na Badane neta iya Aluꞌaluwa Veꞌahihi eeta igwaipilegita ta ana ita dova Besinana yana wasawasa alidai imwalamwalaꞌi.

4

1 Ainaena teina waloyemidi vauvauna yana paihowa Yaubada yana atemuyamuyaena imohegai ta nigele ayatapiya.

2 Mumuga dawadawanidi yo vedebahinihinimayadi amwau gabaediꞌo. Nigele mumuga oyaꞌoyamaena ayamiyamiya yo nigele Yaubada yana walo ayapaipaihowa pwanoli. Na awamoiha maudoina ainaena Yaubada mehenai amiyamiya ebeha tomowa maudoidi yadi nuwanuwatuwu ilimani vehabana amoheuyoigai.

3 Wasa namwanamwana aguguyaei ta ebe italu aidawani mata tomowa tupwadi aidiyai italu aidawani.

4 Hiya nigele hiyayemidi wuwuna Tomodulele baleꞌu ana tauloina yababana yadi nuwatuwu iꞌauhidi. Iya iguduidi ta masele ihinahinalidi nigele howahowana na hiꞌita lobai. Masele neta iya wasa namwanamwana ainaena ilalaomane. Na wasane ainaena Besinana yana vewasawasa iꞌabiye mahalava wuwuna iya Yaubada ana oleya moiha.

5 Nigele ayabom wasamai aguguguguyaei na Yeisu Besinana iya Bada wasana aguguguguyaeine. Na awalowalo neta ai yami taupaihowa Yeisu vehabana.

6 Mwalona Yaubada iwalo ebeha, ‘Mata guguyou holanai masele ihinali’. Na teina haugane Yaubada ehebonane yana wasawasa tahanapui neta taꞌitaꞌita ihinahinali Besinana maninai.

7 Hesi ai Yaubada yana wasawasa taumai tapitapiyadi aidiyai himiyamiya ta dova bagi namwanamwana walata miyamiyana alonai. Ai wahiyala mwalaꞌi alilina aꞌabiye mahalava neta ai nigele alimaiyena na hesi Yaubada iya ainaena.

8 Hauga daodaona hiꞌabiye nuwavitaigai na hesi nigele hiyaꞌabiye yababagai. Hauga tupwadi anuwatuwu bwaubwau na hesi nigele ayatapiya.

9 Hauga tupwadi hiꞌabiye muyagai na hesi Yaubada nigele iyanuwapwanopwanowegai. Hauga tupwadi hitalaigai na hesi nigele ayasilahe moiha.

10 Hauga maudoina amwalomwalowoi dova Yeisu ta ebe iya yawahina tomowa hiꞌita holamaiyai.

11 Yama miya ahubena ehebo ehebo alodiyai Yeisu vehabana na mwalowoi awutu vahavahali moiha. Na teina alonai aꞌalamaꞌiꞌita ta ebe Yeisu yawahina tomowa hiꞌita.

12 Eeta moiha mwalowoi holamaiya ipaipaihowa na omiu yawahi amlobalobai.

13 Yaubada yana Buki iwalowei iwalo, ‘Yaꞌaubabada wuwuna yayemidi’. Teina yemidine ehebonane alimaiyai vehabana na aꞌaubabadaei wuwuna ayemidi.

14 Tahanapuiyaꞌo neta iya Yaubadane ehebonane Bada Yeisu mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoiyaꞌo na hinage mata omiu na ai iꞌabiye towolouyoigita. Yeisu baidada na ilau ahaigita ta talau iya mehenai.

15 Teina maudoina neta omiu vehabamiu. Na Yaubada yana veꞌiꞌila idabalala boda ta boda aidiyai ta mata Yaubada yana vewasawasa ana awayauwedo imwalaꞌi. Yemidiyena tamiyamiya

16 Eeta mata nigele ayatapiya. Moiha taumai hitapitapiya na hesi aluꞌaluwamai ahubena ehebo ehebo iꞌabiꞌabiye vauvauyoi.

17 Na teina vitaiwone habuludi hauga ahuꞌahubalina alonai aveveꞌalodine, mata vewasawasa mwalaꞌina yo miyamiya vateyaina ilawelawenama, teina vitaiwone mata imwalaꞌi gabaedi.

18 Hava ta itaꞌitadine nigele aidiyai ayanuwanuwatuwu alili. Na hava nigele tayaꞌitaꞌitadine hiya aidiyai anuwanuwatuwu moiha. Wuwuna hava ta itaꞌitadine neta hauga ahuꞌahubalina vehabana na hava nigele tayaꞌitaꞌitadine neta hauga miyamiyavateyaina vehabana.

5

1 Na tahanapuiyaꞌo neta taudane teina gwau tamiyamiyaneine baleꞌuwai mata ilotalotaloꞌe na Yaubada ainaena vada tavai. Neta vadane galewai nigele tomowa nimadiyena hiyaꞌabi na mata imiya ta ilau hauga nigele yana abaꞌovi.

2 Teina haugane taꞌamꞌamna yababa na yada venuwa neta ebeha Yaubada vada vauvauna mata imohegita dova aleꞌo vauvauna.

3 Ta ebe teina aleꞌone Yaubada imohegita mata aluꞌaluwada nigele hiyabugewa.

4 Teina gwaune holanai amiyamiyane neta aꞌamꞌamna yababa wuwuna anuwavitai. Nigele ebeha teina nuwanuwada ada aleꞌo tavaivehuludi na hesi nuwanuwada Yaubada iveliꞌwagita tauda vauvauna ainaena ta ebe yawahi tauna mata taudawa mwalomwalowoina iꞌabiye sawali.

5 Yaubada iya teina ginauline ainai iꞌatububunigita ta Aluꞌaluwa Veꞌahihi imohegita dova abavetuwuni. Eeta tahanapui neta mulitai abo hava tupwadi vehabada iꞌatububunidiwa imohegita.

6 Ainaena hauga maudoina taꞌatepatu. Tahanapuiyaꞌo teina haugane taudaone aidiyai tamiyamiyane neta howola nigele Bada baidada tayamiyamiya yana tupwai.

7 Nigele vinunuwena tayalaulau na hesi yemidiyena talaulaune.

8 Eeta taꞌatepatu yo nuwanuwada ebeha teina taudaone talaugabaidi ta talau Bada baidada tamiyamiya yana tupwai.

9 Bwagana teina tamiyamiya tauda holadiyai bo Yaubada yana tupwai ta miyamiya na hesi yada aipate mwalaꞌina ebeha taꞌabiye yaliyaya.

10 Wuwuna maudoida mata Besinana mehenai tatowolo ta iya ilauvetalaegita. Tomowa ehebo ehebo hava tauna ainai ipapaihowaine mata maihana ivai. Namwanamwana mata maihana namwanamwana na yababana mata maihana yababana. Besinana ainaena Yaubada baidada taꞌawa heliheliyam

11 Aꞌaipate ebeha tomowa tupwadi nuwadi avaidi wuwuna Bada meheuhina ahanapuiyaꞌo. Na Yaubada ihanapuigaiꞌo ta hinage nuwana omiu bada atemiyena amhanapuigaiꞌo.

12 Nigele ebeha aꞌawa namwanamwauyowegai mehemiyai na hesi vedova mata ammwauhinigai ana wuwuna awalo auligomiu. Eeta yaiyadiwo tomowa hivinunuidi tuluhaena na nigele yadi mumuga nuwaꞌalodiyai vehabana hiyanuwanuwatuhu mata yadi walo amyemaihadi.

13 Ebe ayauyaule dova tomowa yadi aubabada neta Yaubada vehabana na ayauyaulene. Na ebe uluꞌulumai dumwadumwaludi neta omiu vehabamiu na uluꞌulumai hidudumwalune.

14 Besinana yana velaune iloiloinaegai wuwuna ahanapui neta iya ibom tomowa maudoida vehabada imwamwalowoine. Ainaena ita hinage maudoida tamwalowoi.

15 Na maudoida vehabada imwamwalowoine ta yaiyadiwo ita mayawahida nigele ebeha tabom vehabada ta paihowa na hesi Besinana vehabana ta paihowa. Wuwuna iya vehabada imwalowoi ta itowolouyo.

16 Ainaena teina haugane tomowa mata nigele yadi nuwatuwu ayanuwatuwuidi baleꞌu nuwanuwatuwuna ainaena. Moiha mwalona Besinana teina dova anunuwatuwuine na teina haugane nigele.

17 Haugana tomowa iveꞌehebo Besinana ainai neta iya tomowa vauvauna. Ginauli miyamiyadi bada hiꞌoviꞌo na ginauli maudoidi higwaipiledi ta dova vauvaudi.

18 Teina ginauliwone maudoidi neta Yaubada ipapaihowaidine. Iya mwalona ana aleha ita na Besinana ainaena igwaipilegita ta ita ana geluwo. Na tomowa tupwadi apaihowaidi ta iya baidadi hiꞌawa auꞌaugelu neta Yaubada paihowane imomohegaine.

19 Yada wasa neta taumiya baleꞌu maudoida Besinana ainaena na Yaubada iꞌawa auꞌaugeluwegita ta nigele yada yababao iyavahivahilidi. Na yaiyadiwo mata tomowa apaihowaidi ta iꞌawa auꞌaugeluwedi neta yewasane paihowana imomohegaine.

20 Eeta ai Besinana vehabana aꞌauꞌaubabada, bada dova Yaubada iya iꞌawaꞌawanoi ai awamaiyena. Na ai Besinana vehabana aꞌawaꞌawanoiyegomiu awalo, ‘Yaubada amꞌawanoiyei ta iꞌawaꞌawa auꞌaugeluwegomiu’.

21 Wuwuna Besinana nigele yana yababa na ita vehabada na Yaubada ipaihowai ta yada yababa maudoidi iꞌavala gogoidi. Teina dova ipaihowai ta ebe taveꞌehebo Besinana baidada mata Yaubada yana paihowa dumwaluna ta veꞌalo.

6

1 Nigele ta Yaubada baidamai yama paihowa toyawa holanai aꞌawanoiyegomiu omiu Yaubada yana veꞌiꞌila tauvaina havena yana veꞌiꞌilane amgebegebe awawai.

2 Wuwuna iya iwalowei iwalo,

‘Atemuyamuya ana hauga ainai yami awanoi yabenaledi. Na livahi ana ahubena ainai yahaguigomiu.’ Walo moiha, teina Yaubada yana atemuyamuya haugana ebeha mata ami livahi amlobai.

3 Nigele nuwanuwamai ebeha yaiya teya yama paihowa iꞌitaye yababa. Ainaena na ababeꞌu nigele teya yaiya yana amwaha ainai ayamwaumwauwi.

4 Hesi ginauli maudoidi holadiyai apaipaihowaidi ebeha aꞌabiye mahalava neta ai Yaubada yana taupaihowao: Alamaꞌiꞌita moihanaena vitai yo wewelohe yo muya holadiyena atowotowolo momohi.

5 Ama alehao hitalaigai ta vada paipaiyai higuduigai ta himiya gwaigwaipileyegai na hiwalowalo yababaigai. Na apaihowa wahiyala. Na nigele ayaꞌenoꞌeno iliꞌilimani. Na nigele ayaꞌaiꞌai iliꞌilimani.

6 Na yama nuwatuwu masemaselenaena yo nuwatuwu hanahanapuwena yo yama nuwadobiyena yo aiyauyaena yo Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena yo velau moihanaena aꞌabiye mahalavauyoigai ai Yaubada yana taupaihowao.

7 Na yama walo moiha yo Yaubada yana alaꞌalawowoliyena aꞌabiye mahalavauyoigai ai Yaubada yana taupaihowao. Na mumuga dumwadumwaluna avai ta iya yama abaꞌaleha yo abalauꞌauꞌauhi.

8 Tomowa hiveꞌahihiyegai na tupwadi hiꞌita dobiyegai na hiꞌawa yababaegai na tupwadi hiwalo vetuvehaeyegai. Hiwalo ebeha aꞌoyaꞌoyama na hesi awalowalo moiha,

9 na hinage hiteibabaegai na hesi hihanapuigaiꞌo. Na hipaihowaigai ebeha amwalowoi na hesi mayawahimai. Bwagana hitalaigai na hesi nigele hiyaꞌoiꞌoiye mwalowoigai,

10 yo bwagana hivenuwayababagai na hauga daodaona ayaliyaliyaya. Ama ita dova tauwewelohe na hesi tomowa bagibagilidi aꞌabiꞌabiye tobwatobwadi. Na Ama ita dova nigele teya hava alimaiyai na hesi ginauli maudoidi ai alimaiyai.

11 Ama geluwo omiu Kolinita awalo dumwalu alimiyai neta ginauli maudoidi awalo mahalavaidiꞌo ta atemai ahoꞌe gabaei alimiyai.

12 Ai nigele atemai ayaguduidi alimiyena na omiu yami venuwaena atemiu amguduidi alimaiyai.

13 Eeta teina yawalowalo laowa alimiyai dova omiu natuguwao. Teina yama mumugane amyemaiha ta omiu hinage atemiu amhoꞌe gabaedi alimaiyai. Ita Yaubada yana vada tapwalolo

14 Yaiyadiwo nigele hiyayemidi havena aidiyai ampatupatu. Wuwuna mumuga dumwadumwaluna na mumuga yababana nigele howahowana na hiveꞌehebo. Na nigele howahowana masele na guguyou himiya gogoi.

15 Nigele howahowana Besinana na Tomodulele yadi nuwatuwu ehebo. Tomowa yemiyemidina na tomowa nigele iyayemidi nigele howahowana yadi nuwatuwu ehebo.

16 Yaubada yana vada tapwalolo nigele howahowana aiwa tagitagi holanai himiya. Na ita Yaubada yana vada tapwalolo dova iya yana Buki holanai iwawaloweine iwalo, ‘Yau mata holadiyai yo gamwagamwadiyai yamiya. Na yau mata yadi Yaubada na hiya mata yagu tomowao.’

17 Na Bada iwalouyo iwalo,

‘Omiu yagu tomowao, amlaugabaedi yo hiya aidiyena amwaheigomiu.

Hava nigele iyamasele havena ainai amꞌabiꞌabilau, ta yau mata yayaliyayaigomiu.’

18 ‘Eeta yau mata Tamamiu na omiu mata natuguwao towatowahomiu yo waiwaihiumiu.’

Teina dova Bada Yaubada Tauwahiyala alili iwawaloweine.

7

1 Ainaena augeluwo moihadi omiu, teina waloyemidiwone bada maudoidi tavaidiꞌo. Eeta yada nuwatuwu dawadawanidi tataꞌwataꞌwataedi neta ginauliwone tauda yo aluꞌaluwada hiꞌabiꞌabiye biꞌidi aidiyena. Yauwahida taꞌabiye masaledi Yaubada mehenai wuwuna taveꞌahihiyei. Paulo yana yaliyaya

2 Atemiu amhoꞌedi alimaiyai wuwuna nigele teya yaiya ayaꞌabiye yababa yo nigele teya yaiya ayaveꞌita pwanoli. Na hinage nigele teya yaiya ayaꞌoyamaei na yana tobwatobwa ayavai vehulu.

3 Teina yawaloweine nigele ebeha yaveꞌewaigomiu wuwuna bada dova mwalona yawawaloweiwa neta omiu ami nuwatuwu atemaiyai imiyamiya eeta bwagana mata amwalowoi bo amiya na hesi hauga daodaona talaulautoyawa.

4 Omiu vehabamiu yaꞌatepatu yo yanuwahaehae moiha. Na ama vitai maudoidi holadiyai yagu nuwatuwu hitalu ta yaliyaya iꞌoiye mwaugau.

5 Haugana tenem bada amahalavaꞌo Masedoniya ainai na hesi howola taumai nigele hiyaꞌaiyawasi. Vitaiwo himiya gwaigwaipileyegai neta vetaꞌetaꞌe tomowa baidamaiyao yo meheuhi atemaiyai na amiyamiya.

6 Na hesi Yaubada iya taunuwavitaiwo adi tauꞌabiye atepatu eeta Taito yana laoma ainai iꞌabiye atepatugai.

7 Nigele yana laoma ibom ainaena iyaꞌabiye atepatugai na hesi vedova amꞌabiye atepatuwa wasana ainaena hinage iꞌabiye atepatugai. Na yami velau yo yami nuwayababa yo yami talam vehaguhagu yau vehabagu iwalowalo auligai ta yagu yaliyaya imwalaꞌi alili.

8 Mwalona yagu leta ainai yaꞌabiye muyagomiu, ta vehabana yanuwanuwatuwu na teina haugane nigele vehabana yayanuwanuwatuwu wuwuna yagu leta iꞌabiye nuwayababagomiu hauga ahuꞌahubalina.

9 Leta neta yalelele vehabana yayaliyaya. Na nigele yayayaliyaya yaꞌabiye nuwayababagomiune na hesi yayaliyaya wuwuna yami nuwayababa ainona neta yami nuwabui. Neta nuwayababane Yaubada nuwanuwana ainaena nigele ayaꞌabiye yababagomiu.

10 Nuwayababa Yaubada nuwanuwana wuwuna neta nuwabui yana abavetuwuni ta tomowa hilaulau yawahai ta hiꞌawa namwanamwaei. Na taumiya baleꞌu yadi nuwayababa ainaena mwalowoi hiveꞌaveꞌalo.

11 Amꞌita hava Yaubada ipapaihowaine yami nuwayababa ainaena ta amꞌatepatu wahiyala na amnuwalele vedumwaluyoigomiu ainai. Eeta amwalo wahiyala mayami meheuhi yo mayami velau ammoheuyoigomiu mayami atetalam ta amꞌatububuni taumumuga yababa yemaihana vehabana. Ginauli maudoidi aidiyai amꞌabiye mahalavauyoigomiu neta nigele teya hava yami pwanoli.

12 Eeta teina leta yapaihowai nigele taupwanoli mehena yayasabui yo hinage nigele pwanoli ana tauyemaiha yayahaguhagui vehabana yayalaulele. Na yalaulele ebeha yami atetalam vehabamai Yaubada mehenai yaꞌabiye mahalava alimiyai.

13 Teina vehabana na yama nuwatuwu hiwahiyala. Nigele yama nuwatuwu wahiyala ibom na hinage yama yaliyaya. Wuwuna Taito maumaudoimiu amꞌabiye wahiyala ta yana yaliyayaena iꞌabiye yaliyayagai.

14 Na yagu nuwatuwu haehae omiu vehabamiu yawalo auli ta nigele amyaꞌabiye hinimayagau. Mwalona ginauli maudoidi awalowalowedi alimiyai neta moihadi. Eeta yama nuwahaehae Taito ainai vehabamiu neta imiya mahalava moihana.

15 Taito inuwatuwu avivini vedova amyayaliyayaine mayami meheuhi yo mayami veꞌahihi na hinage mayami awaꞌabi vehabana eeta yana velau vehabamiu iwahiyala.

16 Na yau yayaliyaya wuwuna ginauli maudoidi aidiyai yayemidiyegomiu moiha.

8

1 Ama geluwo nuwanuwamai ebeha amhanapui hava Yaubada yana atemuyamuya ipapaihowaine tauyemidiwo yadi boda Masedoniya ainai.

2 Hiya vitai holanaena hilaulau neta towoi mwalaꞌina hiveꞌaveꞌalo ta bwagana hiwewelohe na yadi yaliyaya imwalaꞌi alili ta ainaena yadi velau idiꞌwa alili.

3 Mata yawalo mahalavaedi alimiyai neta velau ana mwalaꞌi hava howahowadi mata himwaumwauwi neta himwauwi. Na hinage hava nigele howahowadi na himwauwi mata himwaumwau diꞌwa. Hibom yadi talam

4 alimaiyai hiꞌawanoi hamahamadudu ebeha Yaubada ana tauveꞌahihiwo Yudeya vehabadi yadi tupwa hipaihowai hagu ainaena.

5 Yama nuwatuwu mata velau aꞌava himwauwi na hesi hivelau diꞌwa wuwuna himoheuyoidi Yaubada ainai na mulitai atedi hitalamwedi alimaiyai.

6 Ainaena Taito bada velau ana vai ivetuwuni gamwagamwanimiyai eeta aꞌawanoiyei ebeha iveꞌovidi.

7 Na ginauli dova yemidi yo aubabada yo hanapu yo vehaguhagu nuwalelena yo yami velau vehabamai aidiyai ammahuli alili. Eeta nuwanuwamai ebeha teina hinage velaune paihowana ainai ammahuli moiha.

8 Teina yawalowaloweine nigele dova loina na ebeha tomowa tupwadi yadi vehaguhagu nuwalelena yaꞌabiye mahalava ta ainaena na yami velau moihana yalautowoi.

9 Yada Bada Yeisu Besinana yana veꞌiꞌila bada amhanapuiyaꞌo. Bwagana iya imahuli alili na hesi iveweweloheuyowei omiu vehabamiu ta ebe yana veweweloheyena iyemahuligomiu.

10 Na yagu nuwanuwatuwu teina dova. Bolimai tuluhadai haugana velau amvetuwuni inamwanamwa ta teina haugane amveꞌovidi. Wuwuna omiu velau ana taupaihowao mugamugaimiu yo hinage omiu tomowa mugamugaimiu velau amyaliyayai.

11 Mwalona velaune amyaliyayai na yami yaliyayane iyemala moiha ta teina haugane hava howahowamiu yami tobwatobwao aidiyena paihowane amveꞌovi.

12 Ebe velau tayaliyayai mata yada velaune Yaubada vehabana iyaliyaya. Yaubada nuwanuwana hava alidai imiyamiyane tamohei na hava nigele alidai iyamiyamiya nigele nuwanuwana.

13 Teina nigele yawalo ebeha tomowa tupwadi vitai hiꞌavala vehulu na omiu amꞌavalai. Na hesi nuwanuwamai neta maudoimiune amtoyatoyawa. Wuwuna hiya adi vahali holanai ta ebeha omiu yami mahuliyena amhaguidi. Eeta omiu mata ami vahali holanai yadi mahuliyena hihaguigomiu. Teina dova mata ampaihowauyoigomiu ta maudoimiu amtoyatoyawa.

15 Dova Yaubada yana Buki holanai hilele hiwalo, ‘Yaiya tomowa itanoꞌahai mwalaꞌina nigele ana tupwa mwalaꞌina. Na yaiya tomowa nigele iyatanoꞌahai moiha nigele iyaꞌabiye ahubali.’ Taito maꞌana geluwo yadi lau Kolinita

16 Yaubada ainai yaꞌawa yauwedo wuwuna iya ipaihowai ta Taito yana nuwalelene alimiyai dova yau.

17 Moiha yama awanoi ainai italam na hesi ami hagu ainai inuwalele moiha ta ibom yana nuwatuwuwena itowolo ta ilalaowa alimiyai.

18 Taito na tahida teya avetamaledi ta hilalaowa. Wasa namwanamwana guguyana ainai tahida teina ilauꞌalili ta teina ainaena tauyemidi yadi boda maudoidi hiveꞌahihiyei mwalaꞌina.

19 Teina tahidane tauyemidiwo yadi boda hivesinuwai ta iya mata ihaguigai ta velaune alawei Yudeya. Ainaena Bada aꞌawa wasawasaei na mata tomowa hihanapui neta nuwanuwamai tauyemidiwo ahaguidi.

20 Teina velau mwalaꞌina yaiyadiwo aꞌitaꞌita avivini ebeha ahibahiba iliꞌilimani ta tomowa havena hivetavetalapili neta vehabana tahida teina alalauvaine.

21 Eeta yama venuwa ebeha yama mumuga hinamwanamwa nigele ebeha Yaubada mehenai ibom na tomowa hinage mehediyai.

22 Hinage tahida teya avetamalei ta teina tomowaone ivetonugaedi ta baidanao hilalaowa. Hauga bagibagilina alautowoi ginauli vagadi yo vagadi aidiyena ta alolobaine iya tautalam. Na teina haugane iya tautalam moihana vehabamiu wuwuna alimiyai iyemidi.

23 Na Taito iya yagu taliyataupaihowa ta ami hagu vehabana iya baidagu apaipaihowa. Na tahidao bwau Taito baidanao hilalaowa neta hiya tauyemidiwo yadi bodao vehabadi hitowotowolo yo hinage Besinana yana vewasawasa hiꞌabiye mwalaꞌi.

24 Eeta yami velau amveꞌitaedi aidiyai ta tauyemidiwo yadi boda maudoidi mata hiꞌita lobai ta yama nuwahaehae iyemala moiha.

9

1 Yaubada ana tauveꞌahihiwo adi haguhagu amvetamalei Yudeya vehabana mata nigele howahowana yalaulele iliꞌilimani.

2 Na Yahanapuiyaꞌo neta nuwanuwamiu mwalaꞌina ebeha amvehaguhagu. Tomowa Masedoniya aidiyai yamwahinigomiu, yawalo, ‘Hiya Gilisi bolimai tuluhadai bada hiꞌatububuniꞌo ebeha hivehaguhagu’. Na hibagibagili alili yami nuwalele nuwadi iꞌabiye mwahali.

3 Hesi tahidao yavetamaledi ta hilalaowane nigele ebeha yagu nuwahaehaene neta walo aꞌava na hava yawalowalowedine ebeha amꞌatububuni na amhaꞌwahaꞌwa.

4 Ebe Masedoniya tupwadi baidaguwao alaowa ta hiꞌita lobai nigele amyaꞌatabubuni, omiu yo ai tahinimaya moiha. Na yau hinage yahinimaya wuwuna vehabamiu yanuwahaehae.

5 Ainaena yawalo inamwanamwa tahidao yaꞌawanoiyedi ta hilau mugaiwa alimiyai ta mata velau amwalowalo yemidiyegauwa amꞌatububuni vateyaidi. Ainaena nonovana haugana yaꞌabimahalavawa ta imiya mahalava neta yami nuwatuwuwena amvelavelau na nigele hiyahuluhuluigomiu.

6 Teina amnuwatuwu iliꞌilimani. Yaiya nigele iyalaupeli mwalaꞌina mata nigele iyalauyaba mwalaꞌina. Na yaiya ilaupeli mwalaꞌina mata ilauyaba mwalaꞌina.

7 Ainaena tomowa ehebo ehebo vedova yana nuwatuwu ipaipaihowai ebeha ipaihowai taꞌi. Nigele ebeha mayana nuwavitai na ivelau yo hinage nigele ebeha ivelau wuwuna iya yana paihowa ebeha ivelavelau. Tomowa mayana yaliyaya na ivelau neta Yaubada yana awanamwanamwa.

8 Na Yaubada howahowana mata ami velau mwalaꞌina imohegomiu yo hauga daodaona ginauli maudoidi amnuwanuwaleleyedi mata amlobaidi ta howahowamiu. Na hinage mata vagavagana imohegomiu ta paihowa namwanamwadi maudoidi vehabadi howahowana.

9 Dova Yaubada yana Buki holanai hilele iwalo:

‘Tomowa nuwanuwana iꞌaiyauya hauga maudoina tauwewelohe aidiyai, Yana mumuga dumwaluna imiyamiya mata ilau ta hauga nigele ana higa’.

10 Yaubada taulaupeli venuvenu imohemohedi ta hilaulaupeli na mulitai venuvenu yo aiꞌai namwanamwana ainaena tamahuli, na mata ipaihowai ta yami mumuga namwanamwana mahulina iꞌabiye mwalaꞌi.

11 Eeta Yaubada mata amwaha maudoidi aidiyena iꞌabiye mahuligomiu ta mayami mumuga namwanamwa hauga maudoina, eeta tomowa bagibagilidi Yaubada hiꞌawa yauwedowei yami velau vehabana neta ainaena hilolobaiwa.

12 Wuwuna teina velaune ampaipaihowaine nigele Yaubada yana tomowao adi haguhagu iya ibom iyaveꞌalo, na tomowa bagibagilidi hinage ipaihowaidi ta Yaubada ana awayauwedo hiꞌabiye mwalaꞌi moiha.

13 Teina velaune paihowana ampaipaihowaine mata ami ita imiya mahalava. Tomowa bagibagilidi mata Yaubada hiꞌawa wasawasaei wuwuna yami walomahalava wasa namwanamwana vehabana. Na yami velau mwalaꞌina aidiyai yo tomowa tupwadi aidiyai mata Yaubada hinoꞌowei wuwuna yami atetalamwena amꞌaiyauya.

14 Na vehabamiu hiꞌawanoi ta ami velaune atediyai imwalaꞌi wuwuna Yaubada yana veꞌiꞌila mwalaꞌina alimiyai imiyamiya.

15 Yaubada nigele howahowada taꞌaubabadaei vehabana na taꞌawa yauwedowei.

10

1 Yau Paulo, Besinana yana nuwadobiyena yo yana nuwanamwanamwaena yaꞌawanoiyegomiu. Tupwamiu amwalo ebe yau baidamiu neta yanuwadobi na ebe yau amwaha daodaowai neta yawalowalo wahiyala.

2 Eeta yaꞌawanoiyegomiu haugana yalalaowa havena amhuluhuluigau ta yawalowalo wahiyala. Wuwuna yaiyadiwo hiwalo baleꞌu yana nuwatuwuwena alaulau yahanapuiyaꞌo mata aidiyai walo wahiwahiyalana yavetowolo.

3 Moiha baleꞌuwai tamiyamiya na hesi nigele baleꞌu yana nuwatuwuwena ayaꞌaleꞌaleha.

4 Wuwuna yama alehao ginaulidi neta nigele baleꞌu ginaulidi na hesi alaꞌalawowoli haehae alilina. Yaubada yana alaꞌalawowoli ainaena ali wahiwahiyaladi hibuibuiyedi.

5 Awa paꞌipaꞌiꞌi yo abawalo gagasao maudoidi Yaubada yana hanapu hiꞌaleꞌalehai ai agohaloꞌeloꞌedi. Na nuwanuwatuwuwo maudoidi apaidi ta Besinana hiꞌawa abiyei.

6 Haugana ebe amꞌawaꞌabi iliꞌilimani ai aꞌatububuniꞌo ta tauꞌawa sewa maudoidi ayemaihadi.

7 Ebe teya tomowa inuwatuwuyoi na iwalo iya Besinana yana taupaihowa, bada ebe inuwatuwuyo neta ai hinage Besinana yana taupaihowao.

8 Ebe yada Bada yana loina imohemohegai mata vehabana yawalo haehae habuluna na nigele yayahinimaya wuwuna yagu loina ainona ebeha yami yemidi yaꞌabiye wahiyaladi na nigele ebeha agohaloꞌedi.

9 Nigele ebeha yawalo yemeheuhigomiu yagu letao aidiyena.

10 Tomowao tupwadi yadi aubabada hiwalo, ‘Paulo leta ainai yana walo hiwahiyala yo hivitai. Na hesi haugana iya baidada nigele teya yana wahiyala ta yana walowo dova ginauli awaꞌawawa.’

11 Tomowao teina ebeha hihanapui iliꞌilimani neta haugana ai lovai na yama leta alodiyai awalowalowedi mata neta dova yama mumuga haugana ai badamiu.

12 Ami geluwo tupwadi hinoꞌonoꞌoweuyowedi. Havena awalowalo ta ebeha avetoyatoyawa wuwuna yehadi himwaumwauhinidi. Na hesi tomowa teina hiyauyaule wuwuna hiya hibom adi liveyena hivetoyatoyawa. Na hinage yadi mumuga hivetoyatoyawa adi geluwo baidadiyao eeta hibom hiꞌawa namwanamwauyowedi.

13 Yaubada yana paihowa dalava tupwadi aidiyai yo gamwagamwanimiyai imohegaiꞌo na neta paihowane ana higahiga aꞌauꞌaubadaeine ta anuwahaehaeyeine na hesi ai mata nigele nuwahaehae ana higahiga ayadiꞌwai.

14 Ai nigele ayalaulau alili nuwahaehae ainai wuwuna moiha Besinana wasana namwanamwana ai amumugaiyeine.

15 Ainaena yagu nuwahaehae vehabamiu neta nigele tomowa tupwadi yadi paihowa vehabana na yayanuwahaehae. Hesi ai paihowa vehabana yagu nuwatuwu wahiwahiyalana ebeha yami yemidi imwalamwalaꞌi ta mata yagu abapaihowaowa gamwagamwanimiyai hinage imwalaꞌi.

16 Mulitai abo alau dalava amwaha dodaowai tupwadi aidiyai wasa namwanamwana aguguyaei. Ainaena mata nigele ayalau tahidao yadi abapaihowa dalavadi aidiyai ta havena awalo haehae tomowa tupwadi yadi paihowa ainona vehabana.

17 Dova Yaubada yana Buki holanai hilele hiwalo, ‘Yaiya nuwanuwana na iwalo haehae Bada hava ipapaihowaidine vehabana iwalo haehae’.

18 Wuwuna ebe Bada towaho iꞌawa namwanamwaei neta inamwanamwa Yaubada mehenai na ebe towahonane ibom iꞌawa namwanamwaeuyowei neta nigele iyanamwanamwa Yaubada mehenai.

11

1 Nuwanuwagu amꞌalamaꞌiꞌita ta aubabada yauyaule habuluna yapaihowai. Yauwedo na amtalamwegau ta yapaihowai.

2 Yaubada yana alomagigiliyena vehabamiu yaꞌalomagigili. Wuwuna omiu dova nuwapuyo ta ebeha mata yawalo yemidiyegomiu dova vahala atena masemaselena hilalawei mwanena ehebo mohimohili Besinana ainai.

3 Na yameheuhi wuwuna mata tomowa hiniuligomiu ta yami nuwanuwatuwuwo hivetauyabayababadi ta yami talam masemaselena maudoina Besinana ainai amlaugabaei. Dova mwalona mwata yana oyama hanahanapuwena Ive iꞌoꞌoyamaeine.

4 Ebe tomowa teya ilaoma na Yeisunane aguguguguyaeine imiyamiya na Yeisu vagana iguguyaei neta amꞌatububuni moiha ebeha ammoheuyoigomiu. Na Aluꞌaluwa Veꞌahihi amvavaiwa imiyamiya na aluꞌaluwa vagana amvai neta amꞌatububuni moiha ebeha ammoheuyoigomiu. Na hinage ebe wasa namwanamwana alimaiyai amvavaiwa imiyamiya na vagana amvai neta amꞌatububuni moiha ebeha ammoheuyoigomiu.

5 Teina tomowaone hiyogauyowedi tauyewasao gamwagamwanimiyai na hesi nigele hiya namwanamwa diꞌwaigau.

6 Ta mata walo ainai nigele yayanamwanamwa na hesi hanapu ainai yau bada ainaede. Neta hanapune imasele iliꞌilimani hauga bagibagilina yama mumugao maudoidi aidiyena.

7 Yaubada wasana namwanamwana yaguguyaei alimiyai neta nigele yayaꞌawa maihaei, na yamwau dobiuyowegau ta ebeha yaꞌabihinigomiu. Na teina mumugane yapaipaihowaine neta yababa yapapaihowaine, bo?

8 Haugana gamwagamwamiyai yapaipaihowa neta tauyemidi boda tupwadi aidiyai yaꞌabilau na omiu nigele. Na yagu abilaune ana ita dova yadi mane yaꞌaivavali ta ainaena yahaguigomiu ta nigele ami vaga teya.

9 Na haugana yau baidamiu tamiyamiya na yaꞌabiye ahubali ginauli ainaena nigele teya yaiya yayaꞌabiye vitai. Wuwuna tahidao Masedoniyaena hilalaomane hiya yagu miya ahubali ainai hihaguigau. Na hauga mulitai mata nigele yayaꞌabiꞌabiye vitaigomiu dova hinage mwalona nigele yayaꞌabiye vitaigomiu.

10 Besinana iya tauwalo moihana na yau hinage yawalo dumwalu alimiyai neta mata nigele teya yaiya Gilisi tupwanaena yagu nuwahaehae iya gudui wuwuna nigele yayaꞌabiye vitaigomiu.

11 Nigele yayavelauwegomiu eeta teina walone yawawaloweine, bo? Nigele aliꞌalili. Yagu velau omiu vehabamiu Yaubada ihanapuiyaꞌo.

12 Na hava yapaipaihowaine neta nigele maihana eeta mata yapaipaihowa alaꞌalabiliyei. Wuwuna yaiyadiwo yadi nuwahaehaeyena hiwalo ebeha yadi paihowa dova ai mata yaguduidi.

13 Tomowa teina dova neta nigele tauyewasa moihadi. Hiya taupaihowa oyaꞌoyamao adi ita moihadi hidawanidi na hipaihowauyoidi ta dova Besinana yana tauyewasao.

14 Na havena amꞌaluꞌaluwagavai wuwuna Tomodulele ana ita moihana idawadawani na ipaihowauyoi ta ana ita dova masele ana tausagenawasa.

15 Eeta ebe yana taupaihowao hinage adi ita moihadi hidawadawanidi na hipaihowauyoidi ta dova mumuga dumwaluna ana taupaihowao neta havena amꞌaluꞌaluwagavai. Teina yadi paihowane yana abaꞌovi ainai na hava hipapaihowaiwa mata maihana hivai. Paulo yana yewasa muyana

16 Na yawalo auliuyoigomiu havena teya yaiya iꞌawaꞌawa yauyauleyegau. Ebe amꞌawa yauyauleyegau yede amtuluhahegoyaegau ta mata yagu abanuwahaehae habuluna.

17 Yagu nuwahaehae ainai bada ebeha yawalo neta nigele Bada yana nuwatuwuwena yayawalowalo na yabom yagu yauyauleyena teina nuwahaehaene ainaena yawawaloweine.

18 Boda holamiyai neta hiwalowalo haehae dova baleꞌu maudoina ainai ta hinage yau mata yawalowalo haehae.

19 Omiu amhanapu alili eeta tauyauyaulewo amtalamwedi ta alimiyai hinuwanuwahaehae!

20 Wuwuna ebe tomowa ivehevaliyegomiu na yami namwanamwa itanotanoidi yo oyamaena ivaivaigomiu yo iꞌitaꞌita dobiyegomiu yo ilaunavanavaigomiu neta amtalamwei ta teina dova ipaipaihowaine.

21 Yau yatapiya ta nigele yayatalaigomiu. Neta yagu abahinimaya, bo? Hesi ebe yaiya howahowana ginauli hava vehabana inuwahaehae yau hinage dova howahowagu yanuwahaehae. Teina yaꞌauꞌaubabadane neta dova yauyaule.

22 Ebe hiya Hibulu, yau hinage Hibuluwena. Ebe hiya Yudeya yau hinage Yudeyaena. Ebe hiya Abelaham tubunao yau hinage Abelaham tubuna.

23 Ebe hiya Besinana yana taupaihowao yau hesi yana taupaihowa iliꞌilimani moiha ta yadiꞌwaidi. Teina yaꞌauꞌaubabadane neta dova buwa. Yagu paihowa wahiwahiyala ainai yo vada abapaiyai yo tomowa hitalaigau aidiyai yo hauga bagibagilina mwalowoi yawutu vahavahali.

24 Pwedipwedili ana bagibagili 39 himomohegaune neta mai nima ehebo yavevealodine hiya Yudeyaone aidiyena.

25 Lomaone mai tonuga hipwepwediligaune. Na mai ehebo tomowa tupwadi ebeha gaimaena higohaye mwalowoigau. Na mai tonuga wagaena yayoyoline na mai ehebo niꞌuwai yatubatuba neta ahubena ehebo na boniyai ehebo.

26 Na yagu adau bagibagilidi holadiyai yasilahe abaita ainaena yo yasilahe tauꞌaivavali aidiyena. Na yasilahe yagu taliya Yudeya aidiyena yo yasilahe nigele Yudeya aidiyena. Dalava mwalaꞌidi holadiyai yo balabala awawai bada dova muya yaveꞌaveꞌalodi. Gabwai bada dova muya yaveꞌaveꞌalodi yo yasilahe tauyemidi oyaꞌoyamao aidiyena.

27 Paihowa vitavitaidi yapaihowaidi ta yaꞌalaꞌiꞌiwahi. Hauga ibagibagili alili boniyena nigele yayaꞌenoꞌeno. Na vahali yo gadomaguni holadiyai yamiyamiya yo hauga bagibagilina nigele agu yo nigele agu aleꞌo ta gwaugwau holadiyai yamiyamiya.

28 Na nigele teina mumugaone hibom. Na hesi yanuwanuwatuwu tauyemidi yadi boda maudoidi vehabadi ahubena ehebo ehebo iya iꞌabiꞌabiye vitaigau moiha.

29 Haugana tomowa teya itapiya neta yau hinage yatapiya. Na haugana tomowa teya hiꞌabiye beꞌu neta yau yanuwavitai moiha.

30 Ebe mata yanuwahaehae mata ginauliwowa hiꞌabiꞌabiye tapiyagauwo himiya mahalava na vehabadi yanuwahaehae.

31 Bada Yeisu yana Yaubada yo Tamana awanamwanamwa miyamiya vateyaina ihanapuiyaꞌo neta nigele yayaꞌoyaꞌoyama.

32 Haugana yau Damasiko na tauwasawasa Aletasi elauhanai tauloina dalava awaꞌedana ainai tauꞌita aviviniwo ivetowolodi ta ebeha hiꞌabi avivinigau.

33 Hesi tauyemidiwo tupwadi dalavane alinane hawahawagana ainaena kodowena hiveꞌabahi dobiyegau ta tauloinane yadena gabaeine.

12

1 Nuwahaehae nigele teya hava ana namwanamwa na nigele howahowagu ta awagu yagudui eeta mata yanuwahaehae. Hesi teina haugane enoꞌitaꞌita yo abiye mahalava Bada imomohegauwa mata yaꞌaubabadaedi.

2 Bolimai 14 bada hiꞌoviꞌo ainai tauyemidi yahanahanapui Yaubada iꞌabihini ta ihahaene galewa haehae aliꞌalilina ainai. Teina ivetuwuni neta matauna ilalaune bo aluꞌaluwa aꞌavana ilalaune nigele yayahanapui, na Yaubada ihanapuiyaꞌo.

3 Yahanapuiyaꞌo neta Yaubada teina tomowane iꞌabihiniyaꞌo ta ihahaeyeine yana abamiya wasawasana ainai. Teina ivetuwuni neta matauna ilalaune bo aluꞌaluwa aꞌavana ilalaune nigele yayahanapui. Yaubada ihanapuiyaꞌo. Na tenem ainai hava ibebenaledine nigele howahowana taꞌaubabadaedi yo nigele iyalowoinanei tomowa awadiyena hiwalowei.

5 Eeta teina vehabana mata yanuwahaehaeyei na yau vehabagu mata nigele yayanuwahaehaeyowegau. Hesi ginauli hava yagu tapitapiya hiꞌabiye mahalavadi mata yanuwahaehaeyedi.

6 Ebe nuwanuwagu yanuwahaehae mata yau nigele buwa wuwuna yawalowalo moiha. Eeta mata nigele yayanuwahaehae wuwuna nigele nuwanuwagu ebeha tomowa hiꞌabihinigau, na hava aliguwai hiꞌiꞌitadine yo hibebenaledine neta aidiyena hiꞌita lobaigau.

7 Teina abiye mahalavaone Yaubada imomohegaune neta moiha imwalaꞌi alili na Yaubada nigele nuwanuwana ebeha yanuwahaehae. Eeta vitai italamwei aliguwai dova haihaili womawomalina taugu iwomawomali. Na teina neta Tomodulele yana taupaihowa italaigau na iꞌabiye laumwauwigau ta mata nigele yanuwahaehae diꞌwa.

8 Teina vehabana na mai tonuga Bada ainai yaꞌawanoi ebeha haihaili womawomalina ivai vehulu.

9 Na hesi aliguwai iwalo, ‘Havena, yagu veꞌiꞌila owa howahowam wuwuna yam tapiya haugana neta yau yagu alaꞌalawowoli yana hauga wahiyala’. Ainaena na yayaliyaya alili yagu tapitapiya yagagasaedi neta mata Besinana alaꞌalawowoli aliguwai imwauwi.

10 Besinana vehabana na vetapitapiya yo walo hinahinali yo silahe yo taumuya yo vitai hauga maudoina aidiyena yanamwanamwa. Wuwuna yagu tapiya haugana neta abo yawahiyala moiha. Paulo inuwanuwatuwu Kolinita vehabadi.

11 Yagu walo dova yauyaule na hesi omiu ampaihowaigau eeta teina dova yaꞌauꞌaubabadane. Bada ebe amꞌawa namwanamwaegau, na hesi nigele. Teina tomowaone hiyogauyowedi tauyewasao gamwagamwanimiyai, na hesi nigele hiyanamwanamwa diꞌwaigau, bwagana yau ginauli awaꞌawawa.

12 Gamwagamwamiyai yaꞌalamꞌiꞌita iliꞌilimani na veꞌiveꞌilala yo vedevedede yo paihowa wahiwahiyaladi bagibagilidi aidiyena yaꞌabiye mahalavauyowegau neta yau tauyewasa moihagu.

13 Yagu mumuga gamwagamwanimiyai neta dova hinage yagu mumugane vali tauyemidiwo boda maudoidi aidiyai, na hesi haugana yaꞌahubali ginauli aidiyena nigele teya yayaꞌabiye vitai. Yauwedo na teina paihowa pwanone vehabana amnuwahamuigau.

14 Teina yagu hauga tonugana yaꞌatububuni ebeha yalaowa ta yatauboꞌeyegomiu na mata nigele yaꞌabiye vitaigomiu. Nigele yami tobwatobwa yayavenuwa wuwuna yau dova tamamiu. Eeta hedaheda nigele yadi paihowa ebeha hinadiyao yo tamadiyao adi haguhagu vehabana hiꞌatububuni. Na hesi hina yo tama hiya yadi paihowa natudiyao adi haguhagu hiꞌatububuni vehabadi.

15 Yagu abayaliyaya neta ami haguhagu vehabana yagu tobwatobwa maudoidi yatalamwedi yo hinage yatalamweuyogau vehabamiu. Neta yagu velau ana mwalaꞌi imiya mahalava. Na vedova omiu yami velau mata ihabulu?

16 Na tupwamiu amꞌauꞌaubabada amwalo, ‘Paulo yama tobwatobwa nigele iyatanotanoidi na yana hanapuwena iꞌoyaꞌoyamaegai’.

17 Tomowaowa yavetamalediwaowa alimiyai, vedova teya aidiyena yaꞌoyamaegomiu na yami tobwatobwa yatanoidi? Nigele! Amhanapuiyaꞌo neta nigele yayapaihowa.

18 Taito yaꞌawanoi hamahamadudui ebeha ilaowa alimiyai. Na tahida teya yavetamalei ta iya baidana hilalaowane. Vedova yami tobwatobwa itanoidi? Nigele. Iya na yau yama mumuga eheꞌehebodine.

19 Teina leta amvahivahiline nuwana amnuwanuwatuwu ebeha mehemiyai aꞌauꞌaubabadane ama veꞌewa ana abiyedumwalu vehabana, nigele. Na hesi ai Besinana yana taupaihowao ta amiyamiya na aꞌauꞌaubabada Yaubada mehenai ta ebe aꞌabiye wahiwahiyalagomiu.

20 Na yagu meheuhine neta nuwana ebe yamahalavawa ta mata yaꞌitagomiu nigele dova yagu nuwanuwatuwu vehabamiu. Na yami mumugao mata nigele hiyaꞌabiye yaliyayagau, na hava yapaipaihowai mata nigele hiyaꞌabiye yaliyayagomiu. Na yagu meheuhine neta nuwana mata manini yo alomagigili yo modiꞌini yo aiduma yo awayabayababa yo vetalapili yo nuwahaehae yo talina tui yalobaidi.

21 Hinage yagu meheuhine neta nuwana mata yagu laugwaipileuyowa ainai Yaubada iꞌabiye nuwadobiyegau mehemiyai. Na tomowa bodadi mwalona yababa hipaihowaidi ta nigele hiyanuwabui aidiyai mata yadou vehabadi. Hiya nuwatuwu biꞌidi mumugadi hipaipaihowaidi yo meheganawali yo paihowa biꞌibiꞌidi hipaipaihowaidi mata vehabadi yadou.

13

1 Teina yagu hauga tonugana yalalaowa alimiyai. Dova loina teya iwalo, ‘Ebe tauwalo moiha bwau bo tonuga veꞌewa hava ainai yadi walo ana benali ehebo abo mata ammulitaei’.

2 Omiu yaiyadiwo mwalona yababa ampaipaihowaidi yo omiu nigele amyapaipaihowaidi ebeha yawalo guduguduigomiu maudoimiu. Mwalona yagu laowa bwauna ainai yawalowei na teina yau lovai ta mata yawaloweuyoi, haugana yalalau gwaipileuyowa tauyababa maudoidi lauvetala mata hiveꞌalo.

3 Yami venuwa ebeha amhanapui neta Besinana aliguwena iꞌauꞌaubabada eeta ana moiha mata yaꞌabiye mahalava. Iya yana paihowa alimiyai nigele iyatapiya na hesi alomiyai iwahiyala alili.

4 Bwagana Yeisu tapiya holanai hiveꞌabahi na hesi Yaubada yana alaꞌalawowoliyena mayawahina. Dova itatapiyane ai hinage atapitapiya na yama paihowa alimiyai neta Yaubada yana alaꞌalawowoliyena mata iya baidamai amiya.

5 Amꞌitauyoigomiu yemidi amwahanaena amlaulau bo nigele. Yami mumuga amꞌita lobaiyaꞌo ebeha Yeisu Besinana alimiyai imiyamiya. Ehe, iya alimiyai imiyamiya. Na ebe ginauli yababadi ampaipaihowaidi na ambeꞌu neta nigele.

6 Na yayemidi neta mata amꞌitagai ebeha nigele ayabeꞌu.

7 Na Yaubada ainai aꞌawanoi ta mata ihaguigomiu yo havena yababa ampaipaihowaidi. Nigele ebeha ama ita aꞌabiye mahalava ta tomowa hiwalo yama paihowa idumwalu, na omiu ebeha yami mumuga maudoidi hidumwalu. Bwagana ama ita dova nigele taupaihowai namwanamwamai na hesi nuwanuwamai ebeha yami mumuga maudoidi hidumwadumwalu.

8 Wuwuna ai nigele howahowamai ta walo moihana agudui. Hesi howahowamai ta walo moihana vehabana apaihowa.

9 Mata ayaliyaya ebe atapiya na amwahiyala. Na aꞌawanoi ebeha Yaubada ihaguigomiu ta yami mumuga hinamwanamwa moiha.

10 Yau lovai na teina yalaulele ebeha yalalaowa ta nigele ebeha abiye dumwalugomiu vehabana yagu walo yo yagu mumuga hivita moiha. Na yagu loina neta Bada imohegau ebeha yami yemidi yaꞌabiye wahiyaladi na nigele ebeha yagoha loeꞌeloꞌedi. Paulo yana awayauwedo

11 Tahiguwao, teina yagu walo ana higa. Kaiyoni! Amꞌaipate wahiwahiyala ta ebe yami mumuga hinamwanamwa moiha. Yagu guguya ambenaledi ta maudoimiu nuwamiu ehebo yo nuwahegoyaena ammiyamiya. Na velau yo nuwadaumwali ana Yaubada mata omiu baidamiu ammiyamiya.

12 Ainihoniho veꞌaveꞌahihina ainaena amꞌawa yauwedoweuyoigomiu. Yaubada ana tauveꞌahihiwo maudoidi hiꞌawa yauwedowegomiu.

13 Bada Yeisu Besinana yana veꞌiꞌila yo Yaubada yana velau yo Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana veꞌawaꞌauꞌaugelu maudoimiu alimiyai imiya vahaligomiu.