1

1 Yau Paulo na Yaubada ivesinuwaigau na ebeha Yeisu Besinana yana tauyewasa. Omiu Kolinita tauyemidiwo yami leta teina tahida Sodeni ihaguigau na yaleleyawa. Wuwuna omiu bada Yeisu Besinana iꞌabiye maselegomiuꞌo na yana boda vesivesinuwadi aidiyai amluwuma na ammiyamiya, hiya Yeisu Besinana yehanaena baidamiyao amꞌawaꞌawanoi. Hiya tupwa maudoina aidiyena baidadao yada Bada Yeisu Besinana ehebo aꞌava.

3 Ta yada Bada Yeisu Besinana yo tamada Yaubada yadi ate muyamuya yo yadi nuwadaumwali imiya vahaligomiu.

4 Moiha taꞌi, Yaubada iveꞌiꞌilaegomiu na ginauli bagibagilidi namwanamwadi imohegomiu, dova yami walo namwanamwadi yo yami nuwamasele namwanamwadi Yeisu Besinana ainaena. Eeta hauga maudoina vehabamiu yaꞌawa yauwedo Yaubada ainai.

6 Na hinage yaꞌawa yauwedo wuwuna Besinana amꞌawa moihaei na wasana amyemidiyei.

7 Na hinage Yaubada yana aiyauya namwanamwadi maudoidi alimiyai himiyamiya, hauga teina am haꞌwahaꞌwa yada Bada Yeisu Besinana yana mahalavauyoma vehabana.

8 Na iya iꞌabiꞌabiye wahiyalagomiu, na nigele teya yami pwanoli ana higa ahubenanane iwuyoma.

9 Yaubada maꞌana yemidi mwalaꞌina, eeta iyogaegomiu na ebeha natuna Yeisu Besinana yada Bada, baidamiu amꞌawa auꞌaugelu. Havena wahei

10 Tahiguwao, teina yagu guguya alimiyai yada Bada Yeisu Besinana yehanaena na yami nuwatuwu ehebo yo yami aubabada ehebo, na havena amꞌawaꞌawa paꞌipaꞌiꞌi yo amwahewaheigomiu.

11 Wuwuna tupwadi Kalowi yana bodao bada hiwaloꞌo aliguwai yami awapaꞌipaꞌiꞌi vehabana.

12 Eeta tupwamiu amwalo, ‘Ai Paulo yana boda’, na tupwamiu amwalo, ‘Ai Apolosa yana boda’ na tupwamiu amwalo, ‘Ai Pita yana boda’, na tupwamiu amwalo, ‘Ai Besinana yana boda’.

13 Vedova Besinana ibagibagili, bo? Nigele. Yau Paulo vehabamiu yamwalowoi aiwa lagaga ewanai, bo? Nigele. Na yehaguwena hiꞌabiye bapitaisogomiu, bo? Nigele.

14 Yaꞌawa yauwedo Yaubada ainai, wuwuna nigele boda mwalaꞌina yayaꞌabiye bapitaisogomiu. Na hesi Kilisiposi yo Gayosi, hibom.

15 Ainaena havena amnuwanuwatuwu na amwalo, ‘Ai Paulo yana boda, wuwuna Paulo iꞌabiye bapitaisogai’.

16 (Moiha taꞌi, hiya hinage Sitepana yana huhu yaꞌabiye bapitaisodine. Neta bada adi bagibagiline.)

17 Wuwuna yagu paihowa Besinana imohegau neta wasa namwanamwana ana guguya vehabana, na nigele abiye bapitaiso. Na hinage guguyanane nigele yagu hanapuwena, mata dova ta Besinana yana mwalowoi aiwa lagalagana ainai wasana yaꞌabiye tapiya. Yeisu yana mwalowoi aiwa lagalagana ainai

18 Yeisu yana mwalowoi aiwa lagalagana wasana tupwadi tomowa hiya aluꞌaluwadi mwalomwalowoidi hiꞌawa oyaꞌoyamaei, na hesi ita tayemidiyeiwa ebeha Yaubada yana wahiyala wasanane ainai imiyamiya, na ainaena ilivahita.

19 Teina vehabana na Yaubada Buki Veꞌahihi ainai iwalo mahalavaei iwalo:

“Hiya tauhanapuwo yo taunuwamaselewo yadi nuwanuwatuwu yataꞌwataꞌwataedi na yalaudawanidi”.

20 Eena vedova hiya tauhanapuwone? Yo nuwana tauveꞌitaone? Yo tauguguyaone teina hauga baleꞌuwai himiyamiya? Moiha taꞌi, Yaubada yadi hanapuwone iꞌawa ginauli awaꞌawawaidi.

21 Wuwuna hanapu baleꞌu nigele howahowana ainaena Yaubada tahanapui. Na hesi Yaubada yana nuwatuwu na yana wasa namwanamwana, ana walomahalava ainaena ita ana tauyemidiwo ilivahigita. Wasanane taumiya baleꞌu hiꞌawa ginauli yabayababaei.

22 Hiya Yudeya nuwanuwadi veꞌiveꞌilala hiꞌita, na hiya Gilisi hanapu hibehabehaei.

23 Na ita hesi wasanane taguguyaei, Besinana yana mwalowoi aiwa lagalagana ainai, na Yudeya hitaꞌwataꞌwataei, na Gilisiwone wasane hiꞌawa ginauli awaꞌawawaei.

24 Na hesi ita Yaubada ana tauyemidiwo ivesinuwanegita, boda Yudeya yo vali boda aidiyena, na Besinana ainaena Yaubada yana wahiyala na yana hanapu imohegita.

25 Wuwuna hava Yaubada yana paihowa belubeluna yo habuluna, tomowa ita yada wahiyala mwalaꞌina iwahiyala gabaedi.

26 Na tahiguwao amnuwatuwu avivini ebeha ita Yaubada ivesinuwaigita, na tabagibagili alili nigele baleꞌu ana tauhanapuwo nuwana ana tauwahiyalao nuwana ana babadao.

27 Na hesi buwabuwada ivesinuwaigita, ta tauhanahanapuwowa ta abiye hinimayadi, na baleꞌuwai tatapitapiyawa Yaubada ivesinuwaigita ta tawahiyalaꞌo taꞌabiye yauyauledi.

28 Na hinage baleꞌu elauhanai Yaubada yana paihowao hiꞌawa ginauli awaꞌawawaedi, na hesi Yaubada yana paihowa aidiyena yadi ginauli maudoina iꞌoipeiyedi.

29 Eeta nigele teya tomowa howahowana na iwalo hae Yaubada mehenai.

30 Wuwuna Yaubada iya yana paihowaena Yeisu Besinana baidada taveꞌehebo, ainaena Yaubada yana hanapu Yeisu imwaugeyoꞌawahei alidai, ta Yeisu iya tauna ipwaoliyowei vehabada, na ainaena iꞌabiye vauvaugita, na iꞌabiye dumwalugita.

31 Buki veꞌahihi yana walomahalava ginauli teina vehabana iwalo, ‘Ebe yaiya nuwanuwana na inoꞌo, yada Bada ibom inoꞌowei’.

2

1 Tahiguwao, amnuwatuwu avivini hauganane mwalona Yaubada wasana yavaiyama na yawalowei alimiyai, nigele ebeha yau tauhanapu mwalaꞌina.

2 Na hesi nuwanuwagu na Besinana iya vehabana yaguguya alimiyai, iya hiꞌoiye mwalowoi aiwa lagalagana ainai.

3 Eena yagu mahalava alimiyai dova tautapitapiya, na mayagu batutuli yo mayagu atehawawali.

4 Na hinage yagu guguya alimiyai nigele walo wahiwahiyalana yo nuwamasele aidiyena, na hesi Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyalaena.

5 Ainaena yagu guguya ambenalenaꞌo na amyemidiyei ebeha nigele tomowa yadi nuwamasele ainaena, na hesi Yaubada yana wahiyalaena. Nuwamasele moiha

6 Nuwamasele moiha Yaubada ainaena yawalowalo mahalava omiu yami nuwatuwu hunadi alimiyai, na hesi baleꞌu teina ana taunuwamaselewo yo tauloinao yadi nuwamasele mata sawasawalidi.

7 Na nuwamasele Yaubada ainaena mwalona dawadawanina, na teina hauga bada iꞌabiye mahalavayaꞌo. Wuwuna mulitai na baleꞌu iyemasele, mugai nuwanuwana na ada awanamwanamwa imohegita.

8 Na baleꞌu teina ana tauloinao nuwamasele nigele hiyahanapui, na bada ebe hihanapu mugaiyei, nigele howahowana yada Bada galewaena hiꞌoiye mwalowoi aiwa lagalagana ainai.

9 Teina vehabana na Yaubada yana Buki Veꞌahihi iwalo mahalava iwalo:

“Nigele teya tomowa iyaꞌita bo iyabenalei, yo nigele teya iyanuwatuwui mata imahalava, neta bada Yaubada iꞌabinonovaidiꞌo yaiyadiwo hivevelauweine”.

10 Na hesi Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena Yaubada nuwamasele bada iꞌabiye mahalavayaꞌo alidai. Wuwuna Yaubada Aluꞌaluwana ginauli maudoidi ihanapuidi, eena Yaubada yana nuwatuwu dawadawanina hinage ihanahanapuidi.

11 Ta amnuwatuwu avivini ita tomowa, wuwuna ebe yaiya towaho mayana nuwatuwudawani, towahonane iya aluꞌaluwana ihanahanapui dova hinage Yaubada Aluꞌaluwana ibom yana nuwatuwu ihanahanapui.

12 Yaubada Aluꞌaluwana nigele taumiya baleꞌu aluꞌaluwadi dova, na hesi Yaubada Aluꞌaluwana imohegita, ainaena tanuwamasele yana velauwone alidai vehabadi.

13 Ainaena yada walo nuwana yada veꞌita, nigele taumiya baleꞌu yadi nuwamasele ainaena, na hesi Yaubada Aluꞌaluwanaena. Eeta ebe yaiyadiwo Aluꞌaluwanane aidiyai imiyamiya, howahowana walonane hihanapui.

14 Na ebe nigele, nigele howahowana hihanapui, wuwuna aidiyai ebeha ginauli yauyauledi taꞌi. Eena nigele howahowadi ginaulidine hihanapuidi, wuwuna Yaubada Aluꞌaluwana nigele howahowana iꞌabiye maseledi.

15 Ita hesi ginauli maudoidi taveꞌaha iliꞌilimanidi Yaubada Aluꞌaluwanaena ta nigele teya yaiya ebeha iyalauvetalaegita.

16 Dova Yaubada yana Buki iwawaloweiwa iwalo:

‘Moiha taꞌi, nigele ehebo yaiya Yaubada yana nuwatuwu iyahanapui yo eheha iveꞌitaei’. Na ita hesi Besinana yana nuwatuwu ainaena tanuwanuwatuwu.

3

1 Tahiguwao, nigele howahowana na nuwamasele moiha yawalo mahalavaei alimiyai, wuwuna aluꞌaluwamiu nigele hiyahuna, na yami nuwanuwatuwu howola baleꞌu yana nuwanuwatuwu dova. Wuwuna omiu amvetuwuni Besinana ana yemidi ainai, dova hedaheda habuludi.

2 Ainaena nigele howahowana na aiꞌai yamohegomiu, na hesi huhu aꞌava ainaena yaveꞌaigomiu, wuwuna mwalona ainaena ta ana higa wau nigele howahowamiu aiꞌai amꞌai.

3 Moiha, yami mumuga howola taumiya baleꞌu dova, wuwuna howola amꞌawaꞌawa paꞌipaꞌiꞌi yo amꞌaloꞌalo magigili.

4 Na tupwamiu amwalo, ‘Ai Paulo yana boda’. Na tupwamiu hinage amwalo, ‘Ai Apolosa yana boda’. Yami walone dova taumiya baleꞌu yadi walo, bo?

5 Vedova ta yau na Apolosa vehabamai amꞌawa paꞌipaꞌiꞌine? Ai taupaihowa yada Bada vehabana. Yama paihowa bada ivaiyama vagana yo vagana apaipaihowaidi, na ainaena omiu Besinana amyemidiyei.

6 Yau yagu paihowa tauꞌuma bada, na Apolosa tauꞌita avivini, na Yaubada iya yana wahiyalaena aiꞌai imwalamwalaꞌi.

7 Ainaena Yaubada iya tawalo vetuvehaeyei, na ai mata nigele. Wuwuna ai aꞌumai yo aꞌita avivini na Yaubada ainona tauꞌabiye mwaliꞌina.

8 Tauꞌuma na tauꞌita avivini howahowamai mata ama maiha alobai yama aipate wahiwahiyala ana mwalaꞌi neta dova.

9 Teina hauga Yaubada baidamai yana tanovi apaipaihowai, na yana tanovine neta omiu tomowa. Na hinage omiu Yaubada yana vada.

10 Wuwuna Yaubada iꞌatemuyamuyaegau, na ivesinuwaigau ebeha yana tauꞌabi vada, ainaena logidi yamwauwi iliꞌilimanidi na ebe tupwadi hinage taupaihowao logidine aidiyena hilauꞌabi na hiꞌita aviviniuyoidi ta hilauꞌabi iliꞌilimani.

11 Yada logidi wahiwahiyalana imiyamiya, iya Yeisu Besinana, ainaena nigele howahowana na vali logidi tavetowolo.

12 Na hesi logidinane ewanai yada ginaginauli tamwauwidi. Tupwana tomowa yadi ginaginauli namwanamwadi hivaidima, dova hiꞌahiꞌa yo ulabwa yo pauli, na tupwadi yadi ginaginauli tapitapiyadi hivaidimane, dova keipoke yo malaꞌwa yo mulumulu.

13 Ainaena howola lauvetala ana ahubena ainai, yada Bada ehebo ehebo yada paihowao iꞌitadi na itowoidi, hiwahiyala bo hitapiya.

14 Ebe yaiyadiwo logidine ewanai hivadaꞌabi iliꞌilimani mata maiha hivai.

15 Na hiya tauvadaꞌabi yababadi mata yadi vada igohayasawalidi, na tomowadine mata hagu hiveꞌalo na yadi tobwatobwa mata nigele teya iyamiyamiya.

16 Ainaena amnuwatuwu avivini ebeha ita Yaubada yana vada haehaena, wuwuna Yaubada Aluꞌaluwana alidai imiyamiya.

17 Ebe yaiyadiwo Yaubada yana vada hiꞌabiye yababa, hinage Yaubada iꞌabiye yababadi, wuwuna yana vada masemaselena hiya hiveyababa, na yana vadane neta ita.

18 Havena yaiya owa ubom uꞌoyaꞌoyamaego ebeha owa ehebo tauhanapu, wuwuna ebe baleꞌu teina ana hanapu aꞌava uhanapui, ilowoinanego na hanapunane utaꞌwataꞌwataei, na nuwamasele moiha Yaubada ainaena uvai.

19 Wuwuna hanapu teina baleꞌu ainaena dova hanapu buwabuwana Yaubada mehenai. Na Buki Veꞌahihi ainai yana walomahalava teina dova iwalo:

“Yaubada tauhanapuwo iꞌonadiꞌo na hisilaheꞌo hibom yadi hipwahipwaena”.

20 Na hinage iwalo:

“Bada tauhanapuwone ihanapuidiꞌo neta hinuwanuwatuwu pwano”.

21 Na havena amwalowalo gagasa yami taumugaiwone baleꞌuwai vehabana, wuwuna Besinana ginauli maudoidi bada imohegomiuꞌo.

22 Dova yau yo Apolosa na Pita imwauwigai, ami tauhaguwo, na baleꞌu maudoina imohegomiu, na hinage yawahimiu yo yami mwalowoi, na hinage ginauli maudoina hauga teina ainai yo hauga hilalaoma aidiyai imohegomiu.

23 Wuwuna omiu Besinana yana tomowao, na Besinananane Yaubada ainaena.

4

1 Ai Besinana yana taupaihowao, wuwuna wasanane Yaubada ainaena mwalona dawadawanina, na teina hauga awalowalo mahalava alimiyai.

2 Yama paihowane ainaena ilowoinanei na apaihowa iliꞌilimani.

3 Yagu paihowa teina vehabana, mata amlauvetalaegau bo tomowa tupwadi hilauvetalaegau neta nigele ginauli mwalaꞌina wuwuna nigele yayalauvetalauyowegau.

4 Na hinage yau yagu nuwatuwu ebeha yagu paihowa namwanamwana, na hesi nigele yayahanapui moiha, namwanamwana bo yababana. Yaubada ibom ihanapuiyaꞌo ta abo imwauveꞌaha.

5 Ainaena teina haugane havena teya yaiya ana gelu ainai iꞌainimavelele. Hesi Bada yana laoma vehabana amhaꞌwahaꞌwa, wuwuna yana hauga laoma ainai mata imwau veꞌaveꞌahagita. Yana veꞌahane hidumwalu wuwuna yada nuwatuwu yababadi atedai Yaubada mata imwau yemahalavadi na yada nuwatuwu namwanamwadi mata hinage imwau yemahalavadi ta vehabadi iꞌawa namwanamwaegita.

6 Abaꞌita teina yau yo Apolosa alimaiyena amꞌita, eena ainaena amwaꞌamwaha namwanamwana havena amlaulaugabaei, na havena amwalowalo haehae yami taumugai vehabadi.

7 Na havena amnuwahaehae ebeha ami geluwone amnamwanamwa gabaedi, wuwuna hava namwanamwana alimiyai himiyamiya, maudoina Yaubada ainaena amlobalobai, ainaena havena amwalowalo gagasa.

8 Bada amꞌita lobaiyaꞌo, bo? Bada amvewasawasaꞌo, bo? Bada amyemidiꞌo na hiya howola, bo? Bada ebe amyemala wasawasa ta omiu na ai taloina toyawa.

9 Na hesi teina hauga ana ita dova Yaubada yana tauyewasao ai miya vitai imohegai, dova hiya paipaidi habi oiyemwalowoidi, na ainaena tausagenawasa yo tomowa yo ginauli maudoidi mehediyai.

10 Na ama ita dova yauyaulemai Besinana vehabana, na omiu ami ita dova Besinana ana tauhanapuwo, wuwuna ai tapitapiyamai na omiu wahiwahiyalamiu, yo mayami veꞌahihi, na ai mayama hinimaya.

11 Hauga maudoina maꞌama vahali yo maꞌama gadomaguni, yo nigele ama aleꞌo, yo nigele yama vadao, ainaena ama ita dova amiya wewelohe.

12 Abom nimamaiyena apaipaihowa, na ebe yaiyadiwo hiꞌawa yabayababaegai walovelauwena ayemaihadi, na hinage ebe hiꞌabiye muyaegai aꞌalamaꞌiꞌita.

13 Na hinage ebe himodiꞌiniyegai mayama namwanamwa aꞌawa auꞌaugeluwedi. Moiha, ai dova mohomoho, ainaena tomowa hitaꞌwataꞌwataegai.

14 Walo teina yaleleyawa nigele habi abiye hinimayagomiu, na hesi habi abiye dumwalugomiu dova natuguwao moiha omiu.

15 Walo moiha yami tauveꞌitao hibagibagili alili, Besinana yana amwaha vehabana, na yabom bada tamamiu, wuwuna wasana namwanamwana ana guguya ainaena yalauvaigomiuma Yeisu Besinana ainai.

16 Eeta natuguwao, yaꞌawanoi alimiyai na amveꞌaoꞌaonaegau.

17 Na natugu Timoti yavetamalenawa yo yagu mumuga Besinana ainai vehabana iwalo mahalavaei alimiyai, dova tauyemidiwo yaveꞌitadi dalava maudoidi aidiyai, yo ainaena havena amnuwanuwapwanopwanowei. Timoti yavelauwei na yayemidiyei mwalaꞌina, wuwuna Bada yana paihowa ainai imwalaꞌi alili, na teina hauga ilalaowa alimiyai.

18 Na hesi tupwadi alimiyena hinuwatuwui ebeha yau havena yalaolaowa, ainaena hinuwanuwahaehae yo higagagagasa.

19 Nigele! Na hesi ebe yada Bada italam, howola abo yalau mwayamwayauwa alimiyai, na taugagasaone yatowoidi, nigele ebeha yadi walowone aidiyena, na yadi paihowao hesi yaꞌitadi, wahiwahiyaladi nuwana tapitapiyadi.

20 Wuwuna Yaubada yana Abaloina holanai yana tomowao nigele hiyawalowalo mohili, na hesi yana wahiyalaena hipaipaihowa.

21 Na vedova yami nuwatuwu? Mayagu loina wahiyala nuwana mayagu velau yo yagu mumuga hegoyana yalaowa? Omiu amloina.

5

1 Yami yababa yabenalei wuwuna ehebo tomowa alimiyena tamana mwanena baidana hipwanoli. Pwanoli neta iyababa alili. Hiya nigele Yudeya tupwa maudoidi aidiyai nigele dova yadi mumuga.

2 Eena havena amnuwahaehae, na hesi mumuga teina vehabana amdou, yo towahonane yababana yami boda ainaena amvai vehulu.

3 Teina hauga yau yamiya amwaha daodaowai, na hesi yagu nuwatuwu alimiyai imiyamiya, dova yau baidamiu, ainaena yababanane ana loina alimiyai yawalo mahalavaenawa, neta yada Bada Yeisu yehanaena.

4 Ana loinane teina dova, ammiya ahaigomiu, yada Bada Yeisu yana wahiyalaena,

5 tauyababane ammohe gabaei Tomodulele ainai na ebe tauna iꞌabiye yababa, na ainaena howola yada Bada yana ahubena ainai tomowanane aluꞌaluwana ihagui.

6 Havena amnuwahaehae, na hesi amnuwatuwu avivini ebe yababana habuluna alimiyai imiyamiya, mata maudoimiu iveyababagomiu.

7 Eeta yababanane alimiyena amvaivehulu na amveboda ehebo namwanamwana, wuwuna Besinana yana mwalowoiyena iꞌabiye maselegomiu, na Besinananane iya dova yada buidiꞌwa guyauna puhomana, wuwuna bada vehabada hiꞌoiye mwalowoiyaꞌo.

8 Na yada guyaune tapaihowaidi, nigele mayada mumuga yababa aidiyena, na hesi mayada mumuga masemaseledi yo dumwaluna aidiyena.

9 Mwalona yami leta ehebo ainai yawalo mahalava ebeha havena taumeheꞌayowo baidamiyao amꞌawaꞌawa auꞌaugelu.

10 Na hesi nigele yayaloiloina na ebeha taumeheꞌayo yo tobwatobwa nuwanuwadi yo tauꞌaivavaliwo yo tauꞌoba amsosomanaedi, wuwuna baleꞌu teina ainai hiya, hibagibagili alili, ainaena nigele howahowana talaugabaidi.

11 Na hesi yagu loina alimiyai teina hauga ebe yaiya tauyemidi imeheꞌayo, bo tobwatobwa nuwanuwana bo iꞌobaꞌoba, yo imanimanini, yo weꞌaha wahiwahiyalana inumanuma, yo iꞌaivavali, havena amꞌawaꞌawa auꞌaugeluwei yo baidamiu amꞌaiꞌai.

12 Na hesi yau yagu abaloinao tauyemidiwo aidiyai, na havena vali bodao aidiyai.

13 Wuwuna hiya howola abo Yaubada iloinaedi, na hesi taupwanoline ehebo yami boda, ainaena ilowoinanei na amloinaei, yo alimiyena amheusili.

6

1 Ehebo ginauli alimiyai imiyamiya, neta yami lauvetala aidiyai omiu amlaulau hiya nigele tautapwalolo yadi tauloinao aidiyai, na ana dumwalu ebeha amlau hiya taumaselewo aidiyai.

2 Amnuwatuwu avivini ebeha ita Yeisu ana tauyemidiwo howola abo taumiya baleꞌu maudoina taloinaedi, ainaena howahowamiu na ginauli habuhabuludi lauvetala aidiyai amloinaedi.

3 Howola galewai tausagenawasa hinage taloinaedi, eeta teina taꞌi howahowada na paihowa baleꞌuwai taloinaedi.

4 Ainaena havena amlaulau tauloinao hiya nigele tauyemidiwo aidiyai.

5 Neta ginauli abahinimaya. Na ebe yaiya alimiyena nuwanuwana ana gelu baidana hilauvetala, ilowoinanedi na ehebo taunuwamasele boda tautapwalolo ainaena hibehaei, na iya lauvetalane vehabana iloina.

6 Na hesi omiu yami paihowa nigele dumwaludi, wuwuna hiya nigele Besinana ana tauyemidiwo mehediyai amlaulauvetala.

7 Omiu tauyemidiwo ebe amlauvetala, ana ita nigele namwanamwana, na hesi ebe vitai alimiyai himahamahalava, ilowoinanegomiu na ami tauꞌoyamaone vehabadi amꞌalamaꞌiꞌitanedi na havena amlaulauvetalaedi.

8 Hinage nigele ebeha teina haugane omiu tauyemidiwo tahimiyao amꞌoyamaedi na aidiyena amꞌaivavali.

9 Ebe mumugamiu dova havena amꞌoyaꞌoyamaeuyoigomiu wuwuna Yaubada yana Abaloina ainai tauyababa maudoidi iꞌauhidi, dova tauꞌobaone yo taupwanoliwone na pwanoliwone waiwaihiu aꞌava hibom baidadiyao hipaipaihowai na hinage towatowaho aꞌava hibom maꞌadi geluwo hipaipaihowai.

10 Na tauꞌaivavaliwone yo tauꞌaidumao yo taunuma yauyaulewo yo tauwalo yabayababao yo tauꞌoyamao hiya mata nigele hiyaluwu Yaubada yana Abaloina ainai.

11 Mwalona amumuga dova, na hesi teina haugane Yaubada iwuwagomiuꞌo na ammaseleꞌo, wuwuna yada Bada Yeisu Besinana yehanaena, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana paihowaena, bada iꞌabiye dumwalugomiuꞌo. Pwanoli vehabana

12 Ehebo walo yabenalei, wuwuna tupwana tomowa hiwalo, “Mumuga maudoina howahowagu.” Moiha, howahowada ginauli maudoina tapaihowaidi, na hesi tupwana mumuga nigele hiyahaguigita, wuwuna yadi wahiyalaena na howahowana hipaigita.

13 Amnuwatuwu avivini aiꞌai vehabana, moiha, aiꞌai diyada vehabana, na hinage diyada aiꞌai vehabana, na hesi howola aiꞌai yo diyada Yaubada imutudi, na tauda Yaubada imohegita nigele pwanoli vehabana, na iya hesi vehabana, yo iya ita vehabada.

14 Yo hinage iya yana wahiyalaena mwalowoiyena iꞌabiye towologita, dova yada Bada Yeisu mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoi.

15 Tauda neta Besinana yaunao, ainaena havena yaiya owa taumeheꞌayo baidam ammumuga yababa.

16 Wuwuna ebe yaiya towaho taumeheꞌayo baidana hiꞌenogwau neta bada hiveꞌehebo, dova Buki Veꞌahihi yana walomahalava, iwalo, “Hitaubwau hiveꞌehebo, dova taudi ehebo”.

17 Na hesi ebeha yada Bada baidam amveꞌehebo aluꞌaluwamiu ainaina.

18 Eeta ilowoinanegomiu na pwanoli amtaꞌwataꞌwataedi, wuwuna pwanoli nigele dova vali mumuga yababadi. Moiha, vali mumuga yababadi nigele tauda hiyaꞌabiꞌabiye yababadi, na pwanoli hesi tauda iꞌabiꞌabiye yababadi.

19 Eena amnuwatuwu avivini ebeha tauda Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana vada, wuwuna Aluꞌaluwa Veꞌahihi Yaubada ainaena ilaoma na holadai imiyamiya, eeta ita nigele alidaena na Yaubada ainaena.

20 Wuwuna bada iyemaihagitaꞌo, eeta ilowoinanegita na tauda aidiyena yehana taꞌabiye mwalaꞌi.

7

1 Nuwatuwune tawahola vehabana yagu leta ainai ampanivilaegau eeta yau yawalo auligomiu. Ebe towatowaho havena hitawatawahola neta inamwanamwa.

2 Nigele howahowana yo maudoimiu teina dova ammiyamiya. Na ebe meheꞌayo ana lautowoi alimiyai imahalava, ana dumwalu ebeha amtawahola ta vehau vehau mwanena.

3 Na ainaena towatowaho mwanemiyao yadi nuwatuwu ammulitaedi. Hinage dova omiu waiwaihiu mwanemiyao yadi nuwatuwu ammulimulitaedi.

4 Wuwuna ebe waihiu itawahola, nigele howahowana na ibom tauna iloinaei, na hesi mwanena towahone iloina. Hinage towaho, nigele howahowana na ibom tauna iloinaei na hesi mwanena waihiuna iloina.

5 Na mwanemiyao havena amꞌenoꞌeno wahi gabaedi. Ebe yami nuwatuwu ehebo ainaena ahubena vihaꞌaꞌava amhudiuyowegomiu ebeha Yaubada ainai amꞌawanoi aboꞌamꞌeno bwauyo, na havena ammiyamiya wahi alili, mata dova ta nuwatuwu dawaniwo alimiyai himahalava ta Tomodulele yana towoiyena iꞌabiye beꞌugomiu.

6 Ebe nuwanuwamiu na amtawahola, inamwanamwa, na havena yaloiloinaegomiu ebeha maudoimiu amtawahola.

7 Yau nigele yayatawahola, ainaena ebe tupwamiu dova yau. Hesi Yaubada ada guyau imohegita ta tupwamiu amtawahola na tupwamai nigele.

8 Eena omiu ꞌwahiꞌwahiꞌi yo hiwahiwapewone ami venuwamwau teina ebeha havena amtawatawahola, neta inamwanamwa ammiyamiya, dova yau nigele yayatawahola.

9 Ebe nuwanuwamiu na amtawahola, inamwanamwa, amtawahola, ta ebe havena nuwalele iꞌabiꞌabiye yababagomiu.

10 Omiu tautawahola yada Bada yana loina yawalo mahalava alimiyai ebeha havena amvinavinawahe.

11 Na hesi ebe yaiya waihiu mwanena mwalona ivinawaheyenaꞌo yana amwaha bwau namwanamwadi himiyamiya, neta ebe waihiunane iya imiyamiya na havena itawatawahola, na inamwanamwa hinage ebe ilaugwaipileuyo mwanena ainai. Na hinage towatowaho mwanediyao havena hivinavinawaheyedi.

12 Teina hinage tupwana nuwatuwu yau aliguwena, na nigele yada Bada yana loinaena, neta ebe yaiya owa towaho mwanem nigele iyayemidi Yaubada ainai, na yana nuwatuwu dova na baidam ammiyamiya, havena uvinavinawaheyei.

13 Hinage dova ebe ehebo waihiu owa mwanem nigele iyayemidi Yaubada ainai, na nuwanuwana na baidam ammiyamiya, havena uvinavinawaheyei.

14 Ebe yaiya towaho bo waihiu mwanena nigele Yaubada iyayemidiyei, na hesi baidana himiyamiya, howola abo tauyemidine mwanena Yaubada iꞌabiye namwanamwa, na ainaena natudiyao tupwa masemaselena ainai himiyamiya.

15 Na ebe yaiya owa mwanem nigele Yaubada ainai iyayemidi na nuwanuwana na ivinawaheyego, uꞌabi gabaei na havena unuwanuwavi. Wuwuna Yaubada nuwanuwana ammiya daumwali, na nigele nuwanuwana yo ammiya manimanini.

16 Omiu towatowaho bo waiwaihiu mata vedova na mwanemiyao amꞌabiye nuwabuidi ta hiyemidi, taꞌiꞌita. Nigele tayahanapui? Yada miyamiya Yaubada iloinaedi

17 Yada paihowa bada Yaubada iꞌaiyauyaꞌo ehebo ehebo alidai, ainaena abapaihowadine aidiyai tamiyamiya. Teina yagu loina tauyemidi tupwa maudoina aidiyai.

18 Ebe yaiya owa Yudeya tomowana na Yudeya yadi ilaꞌilala mwalona hihapigo taumwai na mulitai Yeisu Besinana ainai uyemidi, havena unuwanuwavitai Yudeya yadi ilaꞌilala vehabana. Na ebe nigele veꞌiveꞌilalane alimwai, havena hihapihapigo.

19 Wuwuna hapi nigele ginauli mwalaꞌina, na ginauli mwalaꞌina hesi Yaubada yana loina adi mulita.

20 Havaidova ainai umiyamiya na Yaubada iyogaego ta uyeyemidiyeine neta ainai umiyamiya.

21 Ebe yaiya owa ehebo Yaubada yana taupaihowa ta haugana unuwabui, havena unuwanuwatuwu alili yam paihowa awaꞌawawane vehabana, na ebe yam hawahawaga itaumahalava mata uwuyo yam dalavai.

22 Moiha taꞌi, taupaihowa baleꞌuwai ebe Besinana ainai hiyemidi, Yaubada howahowana yadi yababa aidiyena ilivahidi, na hinage towatowaho mwalaꞌidi ebe Besinana ainai hiyemidi, hivetau paihowa iya vehabana.

23 Wuwuna Besinana iyemaihagitaꞌo ta ita yana bodao. Eeta havena amtalatalamwegomiu vali taubadao aidiyai.

24 Ainaena tahiguwao, yami abamiya hava ainai na Yaubada iyogaegomiu ta amyemidiyeine neta ainai ammiyamiya, Yaubada baidamiu. Hiya vavahala yo hiwahiwape adi loina

25 Omiu nigele tawatawaholamiu amivenuwamwau. Nigele loina teya Bada iyamohegita na iꞌatemuyamuyaegau ta abatowolo dumwadumwaluna imohegau eeta teina yawalowalo auligomiune.

26 Ainaena hauga teina hauga vitaina na yagu nuwatuwu ebeha havena amtawatawahola.

27 Na ebe yaiya owa bada utawaholaꞌo, mamwanem ammiyamiya. Na ebe yaiya owa nigele uyatawahola, havena waihiu ubehabeha.

28 Na hesi ebe yaiyadiwo bada hitawaholaꞌo neta nigele lauhapuli, na hesi tawatawaholadi yadi paihowa mwalaꞌina, ainaena nuwanuwagu na yaꞌabiye malamalaigomiu.

29 Tahiguwao, yagu aubabada ainona neta teina hauga bada iꞌahubaliꞌo, ainaena tawatawaholamiu ilowoinanegomiu na ebe ammumuga dova hiya nigele hiyatawahola.

30 Na omiu taudou ampaihowaigomiu ta dova hiya nigele taunuwayababa, na omiu tauyaliyaya ampaihowaigomiu ta dova hiya nigele tauyaliyaya na omiu taugimwala dova abo nigele yami tobwatobwa.

31 Havena baleꞌu teina yana ginauliwo vehabadi amnuwanuwatuwu alili, wuwuna hauga bada iꞌahubaliꞌo na baleꞌu teina isawali.

32 Ainaena nuwanuwagu na havena ginauli baleꞌu vehabadi amnuwanuwatuwu alili, na hesi ammumuga dova nigele hiyatawahola. Wuwuna hibom nigele hiyatawahola Yaubada yana paihowa aꞌava vehabana hinuwanuwatuwu mwalaꞌina, ebeha nuwanuwadi na yada Bada hiꞌabiye yaliyaya.

33 Na hiya tawatawaholadi baleꞌu yana ginauliwo nuwanuwadi na ebeha aidiyena mwanediyao hiꞌabiye yaliyayadi.

34 Eeta nigele howahowadi na amwaha bwau aidiyena hilaulau. Na hinage vavahala yo waiwaihiu hiya nigele hiyatawahola, howahowadi na hinuwanuwatuwu mwalaꞌina, na ainaena taudi na aluꞌaluwadi hiꞌmoheuyoidi Yaubada ainai, na hesi tawatawaholadi hinuwanuwatuwu ginauli baleꞌu vehabadi na ebeha aidiyena mwanediyao hiꞌabiye yaliyayadi.

35 Yagu walo teina ainaena nigele tawahola yayaꞌauhi, na hesi habi haguigomiu, Yaubada yana paihowa aidiyai ampaihowa namwanamwa, na havena vali ginauli vehabadi amnuwanuwatuwu.

36 Ebe owa towaho teya yaiya vahala baidam amꞌawa heliheliyamꞌo bada taꞌi Besinana vehabana ammiyawahi na ammiyamiya. Na ebe am vahalane bada ivewaihiu mwalaꞌiꞌo, ta vehabana unuwanuwatuwu neta amꞌamna upaihowai ta yam nuwalele ebeha utawaholai, neta nigele teya yababana.

37 Na ebe towaho yana nuwatuwu iwahiyala na havena itawatawahola na ebe howahowana na iꞌalamaꞌiꞌita na havena itawatawahola na hinage ebe nigele yaiya aidiyena iyanuwanuwayababa laugagayo teina vehabana, neta inamwanamwa alili.

38 Eeta ebe yaiya itawahola neta inamwanamwa, na ebe nigele iyatawahola neta inamwanamwa alili.

39 Na ebe yaiya waihiu tawatawaholana na mwanena baidana himiyamiya na ebe towaho imwalowoi, waihiune howahowana na itawaholauyo. Na neta ana lowoinana na Yaubada ana tauyemidi towahone ehebo baidana hitawahola.

40 Na hesi yanuwatuwui ebeha waihiune ibom imiyamiya, na havena itawatawaholauyo, neta inamwanamwa alili, nuwana Yaubada aluꞌaluwana yana nuwatuwu teina dova.

8

1 Ehebo panivila hinage yagu leta ainai bada yawalo mahalavaenaꞌo, neta aiꞌai tomowa himohemohedi yadi abapwagogo gaima yo aiwa aidiyai. Ginaulidine yadi abaꞌoyama amhanahanapuidi, na hesi havena amnuwanuwahaehae yami hanapu vehabana, na ilowoinanegomiu na ami geluwo maudoidi atemiyena amvelauwedi, wuwuna velau ginauli mwalaꞌina, na hanapu nigele ginauli mwalaꞌina.

2 Ebe yaiya tomowa inuwatuwuyoi na iwalo, “Yau tauhanahanapu”. Neta iya howola alili.

3 Na hanapu moihana neta ebe tomowane Yaubada ivelauwei, mata Yaubada tomowanane ihanapui.

4 Eena vedova aiꞌai tomowa himohemohedi yadi abapwagogo oyaꞌoyamao aidiyai? Mata taꞌai bo nigele. Abapwagogo oyaꞌoyamao teina nigele abapwagogo moiha, wuwuna Yaubada ibom imiyamiya, na vali abapwagogo neta ginauli awaꞌawawa bada.

5 Na tomowa bagibagilidi yadi nuwatuwu ebeha abapwagogo yo yaubadao bagibagilidi baleꞌuwai na galewai himiyamiya.

6 Na ita alidai neta Yaubada ehebo aꞌava iya Tamada eeta ginauli maudoidi ainaena hilalaomane, ta hiya vehabana himiyamiya. Na hinage ita alidai neta Bada ehebo aꞌava iya Yeisu Besinana, na Besinanane ainaena Yaubada ginauli bagibagilidi iya ainaena hilalaomane ta iya ainaena tamiyamiya.

7 Ita yada yemidi wahiwahiyalana, na tupwadi yadi yemidi tapitapiyana, wuwuna hinuwatuwu bwaubwau ebeha vali abayemidi hinage abayemidi moiha, eeta ebe tomowaone abayemidi oyaꞌoyamaone adi hiꞌaidi mata himeheuhi aidiyai.

8 Na hesi aiꞌai vehabana Yaubada mata nigele iyaveꞌewaigita wuwuna nigele teya aiꞌai aluꞌaluwada iyaꞌabiꞌabiye namwanamwa bo iyaꞌabiꞌabiye yababa.

9 Ainaena aiꞌai maudoina howahowana na ta aidi na hesi amnuwatuwu avivini na havena amiu aidiyena tauyemidi tapitapiyadi amꞌabiꞌabiye beꞌudi.

10 Wuwuna ebe yaiya owa mayam nuwamasele uhanapui ebeha vali abapwagogowo ginauli awaꞌawawa, na nigele teya yadi abawahiyala, ainaena ebe adi uꞌaidi, na am gelu ehebo mayana yemidi tapitapiyana iꞌitago, iya hinage iꞌai, na hesi mayana meheuhi.

11 Moiha, owa mayam hanapu, na hesi yam hanapu ainaena howola abo tahim tapitapiyanane uꞌabiye yababa. Na unuwatuwu avivini ebeha Besinana imwalowoi am gelune tapitapiyanane habi haguina.

12 Na ebe tahimne uꞌabiye beꞌu ta inuwabwaubwau, neta yam lauhapuli Besinana ainai.

13 Na yau hesi nigele nuwanuwagu na ehebo tahida yaꞌabiye beꞌu, ainaena aiꞌaidine yataꞌwataꞌwataedi moiha, na havena yalaulau towoidi, mata aidiyena tahidao yaveyababadi yo yaꞌabiye beꞌudi.

9

1 Havena tomowa hitowotowoi na hiloinaegau, yo hiꞌuluꞌulumiyanegau, na hesi amnuwatuwu avivinidi ebeha yau yada Bada Yeisu yana taupaihowa ehebo, na Badane bada yaꞌitayaꞌo, na wasana bada alimiyai yawalowenaꞌo, ta amyemidiyenaꞌo.

2 Ainaena amhanapuigau yau Yeisu ana tauyewasa moiha. Na tupwana tomowa hiꞌulumiyanegau ebeha yau nigele Yeisu ana tauyewasa. Na nigele! Amnuwatuwu avivini yau yagu guguyaena yada Bada ainai yami yemidi ammwamwauwine.

3 Ta teina dova yawalo agu tauꞌulumiyaiwone aidiyai.

4 Ebeha yau Besinana ana tauyewasa moiha dova hiya. Wuwuna hiya adiwo yo adi bwahi ammohemohedi, eeta ilowoinanei na yau hinage dova ammohegau.

5 Na hinage hiya tauyewasao na yada Bada Yeisu tahinao yo hinage Pita, yadi taꞌiꞌili aidiyai mamwanediyao hilaowa ta amꞌiꞌita avivinidine. Ainaena ebe yau dova yatawahola ta maꞌasolegu ataꞌiꞌili, ilowoinanei na baidagu amꞌita avivinigai.

6 Na yau yo Banabasi nigele alimaiyai dova amyapaipaihowai, wuwuna ai abom aꞌita aviviniuyoigai yama paihowa ana maiha aidiyena.

7 Ehebo panivila yapanivilaegomiu na amnuwanuwatuwu vehabana. Panivila teina: tauꞌalehaone havaidova ainaena adi ita avivini hilobalobaidine? Gabemani aidiyena, bo hibom bada aidiyena? Hinage ehebo yagu panivila: Ebe towaho yana tanovi iꞌumai, na laulau eli ana hauga, vedova mata ainonane iꞌai bo nigele? Hinage ehebo yagu panivila: Vedova ebe towaho ehebo yana maheyao iꞌitaꞌita avivini mohiledi na nigele teya iyawunui yana guyau vehabana, hava yana ita avivinine ana namwanamwa?

8 Abaꞌita teina dalavaena, na Mosese yana loina baidana hivetoyatoyawa,

9 iwalo, “Ebe bulumakau witi holanai ipaipaihowa, ilowoinanei na witiwone aidiyena iꞌai”. Yaubada nigele iyanuwanuwatuwu bulumakau hibom vehabadi.

10 Na hesi iwalowalo yana taupaihowao ita vehabada, ainaena loina teina imwauwi ta ayemidiyei ebeha yama paihowa aidiyena amai alobai, dova hibom taulau venuvenu yo hinage taulau eli hiyemiyemidi aiꞌai yadi alowena hiꞌai.

11 Ai hinage dova aluꞌaluwamai adiwo bada aꞌumaidiꞌo alimiyai, ta ilowoinanegomiu na taumai ana ammohegai.

12 Tauyewasao tupwadi amveꞌaidiꞌo, ainaena ilowoinanegomiu na ai hinage amveꞌaigai? Na haugana baidamiu ta miyamiya nigele yami hagu ayavaivai na hesi aꞌalamaꞌiꞌita mata dova ta Besinana wasana ataugudugudui.

13 Na hinage vada tapwalolo mwalaꞌina ana taupaihowao amnuwatuwu avivinidi. Hiya tomowa yadi velauwone aidiyena adi hilobalobaidi, na hinage taupwaoliwone adi hilobalobaidi lagulaguwone abapwaoli ainai hiwunuwunuidi na aidiyena hivaivaidi.

14 Bada yana loina teina dova na ebeha Yeisu Besinana wasana ana tauyewasao adi hilobaidi yadi paihowa aidiyena.

15 Na hesi nigele yayawalo alimiyai na amveꞌaigau, na hinage havena yami leta yalelele na ebeha amveꞌaigau, nigele yawalowalo aiꞌai vehabana. Ebe vahaliyena yamwalowoi, teina inamwanamwa, wuwuna nigele nuwagu na amiu yavaidi.

16 Yagu paihowa teina wasa namwanamwana ana walomahalava vehabana, na nigele ebeha paihowa teina ainaena agu walo vetuvehae yalobai, wuwuna yagu paihowa bada, na ilowoinanegau na yapaihowa. Na ebe yataꞌwataꞌwataedi mata vitai mwalaꞌina aliguwai imahalava.

17 Yaubada agu loina teina imwauwi yagu paihowa vehabana na nigele yau yabom vehabagu yo yagu nuwatuwunena, ainaena havena maiha yavaivai paihowanane vehabana.

18 Hesi bada yayaliyaya wuwuna wasa namwanamwana alimiyai yaꞌaiyauya awawa, na hesi havena yanuwanuwatuwu maiha vehabana.

19 Na hinage havena tomowa agu loina himwaumwauwi, na hesi tomowa maudoidi vehabadi yapaipaihowa na yahaguidi.

20 Eeta yamumuga Yudeya yadi mumuga dova na ainaena ebeha Yudeya yahaguidi. Na hiya Mosese yana loina himulimulitaedi, ebe baidaguwao amiyamiya yamumuga dova hiya na ainaena yahaguidi. Na hesi ateguwena nigele howahowana loinadine aidiyai yamulimulita.

21 Na hinage hiya Mosese yana loina nigele hiyahanapui, ebe baidaguwao amiyamiya, yamumuga dova na yahaguidi, na hesi havena agu loina Besinana ainaena yahoꞌehoꞌe.

22 Na hinage ebe hiya yadi yemidi tapitapiyana na baidaguwao amiyamiya, yamumuga dova hiya na yahaguidi. Ainaena tomowa maudoidi baidaguwao vehabadi yatowoi wahiyala na yamanahamwedi ta ainaena tupwana aidiyena hagu hilobai Besinana ainaena.

23 Yagu paihowa teina wasa namwanamwana vehabana, ta ebe omiu baidaguwao hagu talobai wasanane ainaena.

24 Na amnuwatuwu avivini ebe abasagena ainai maudoidi hivesagesagena, ehebo aidiyena mata imugai, eeta ilowoinanegita na tatowoi wahiyala na tamugai.

25 Na yaiyadiwo hiya baleꞌuwai hitowoi wahiyala, na hinage hiꞌalamaꞌiꞌita yadi towoi ainaena, ebeha maiha oviꞌovina hilobai, na hesi ita tatowoi wahiyala na maiha miyamiya vateyaina galewaena talobai.

26 Teina vehabana yasagena alili, wahiyalaena, yo yamwahali alili wahiyalaena, na havena yamwahali awaꞌawawa.

27 Ainaena taugu yaloina wahiyalaei na havena yamumuga awaꞌawawa, mata dova yagu guguya vali tomowa aidiyai na tuluhanai yau yabeꞌu.

10

1 Tahiguwao tubudao amnuwatuwu avivinidi ebeha mwalona hauganane ainai balabala awawai hilaulau, yaloyalovi ainaena Yaubada imugamugaiyedi, na hinage niꞌu holanaena yadi amwaha ipaihowai na ainaena higeyoꞌawa vali tupwai.

2 Eena yaloyalovi yo niꞌu aidiyena yadi bapitaiso hilobai ebeha Mosese ana taumulitao.

3 Na hinage adiwa yo adi bwahi maudoina galewaena hilobaidi aluꞌaluwadi vehabadi

4 Na adi bwahi hivaivaidi gaima ehebo ainaena, na gaimanane galewaena baidadi hilaulau, yehana Besinana.

5 Na hesi Yaubada nigele iyayaliyaya tubudaone vehabadi, ainaena nuꞌulai himwalowoi, na wagawagadi nemai hilaugabaidine.

6 Hiya abaꞌita alidai na havena pwanoli vehabana tanuwanuwatuwu.

7 Na hinage havena tapwalolo vagana adi abayemidi aidiyai, dova hiya nuꞌula awawai hipapaihowaine. Buki Veꞌahihi ainai hiya vehabadi iwalo mahalava, iwalo, “Tomowaone himiya na hiꞌaiꞌai na hinumanuma, na mulitai hitowolo na hipaihowa awaꞌawawa”.

8 Na hinage hipwanopwanoli, ainaena ahubena ehebo ainai hitau 23,000 aidiyena Yaubada iꞌoiye mwalowoidine. Teina abaꞌita alidai yo ebeha havena tapwanopwanoli.

9 Na hinage Yaubada ana tauꞌwataꞌwata himwauwi na weso ainaena iꞌoiye mwalowoidine. Teina iveꞌitagita ebeha havena hinage ita tapaipaihowai dova.

10 Na hinage Yaubada hiꞌulumiyanei, na ehebo tausagenawasa ivetamalenama na iꞌabiye yababadi yadi ulumiyaine vehabadi. Abaꞌita teina alidai na ebeha havena taꞌuluꞌulumiyai.

11 Abaꞌitane teina maudoina Buki Veꞌahihi ainai hileledi na ebeha teina taꞌi ita yaso mulimulitada maihane vitaidine alidai tanuwatuwu avivini, na havena lauhapuline tapaipaihowaidi.

12 Eeta ebe yaiya owa unuwanuwatuwui ebeha mayam wahiyala utowotowolo, uꞌita avivinigo na havena utapitapiya,

13 wuwuna abatowoine aidiyena Tomodulele itowotowoigomiu, maudoida itowotowoigita dova, na hesi Yaubada yana loina imwauwi na havena Tomodulele itowotowoi alaꞌalabiliyegita, na ebe taꞌalamaꞌiꞌita howola abo amwaha namwanamwana iveꞌitagita na ainaena abatowoine tawahiyala gabaedi.

14 Augeluwo, nuwanuwagu na vali abayemidi amtaꞌwataꞌwataedi.

15 Omiu mayami nuwamasele, ainaena yagu walo teina vehabana amnuwanuwatuwu mwalaꞌina.

16 Wuwuna ebe numa masemaselena vehabana taꞌawa yauwedo Yaubada ainai na tanuma, neta Besinana ꞌwahinana iꞌabiye namwanamwagita na Besinana baidada tavetoyatoyawa. Dova beledi, ebe taꞌabi tomwahi na taꞌai, beledinane ainai Besinana baidada talau eheboꞌo, wuwuna iya tauna taꞌaꞌaine.

17 Beledine ehebo ainaena maudoida taꞌai, ainaena Besinana tauna ainai taveboda ehebo.

18 Dova Isileli maudoidi yadi pwaoliwo hiwunuidi Yaubada vehabana na hiꞌaidi, eena Yaubada baidadi hiveboda ehebo.

19 Moiha taꞌi, aiꞌaine hiya taumiya ganamuli himomohedine vali abayemidi aidiyena, na hinage yadi abayemidiwone, aiwa yo gaima, yo ginauli awaꞌawawa aidiyai, na hesi nigele yadi wahiyala.

20 Na hinage paihowadine hiya taumiya ganamuli ginaulidine vehabadi hipaipaihowa, nigele Yaubada vehabana hiyanuwanuwatuwu, na hesi Tomodulele maꞌana geluwo vehabadi. Ainaena nigele nuwagu na vali abayemidiwo vehabadi ampaipaihowa, ta mata Tomodulele ana geluwo baidamiyao amveboda ehebo.

21 Nigele ana ita namwanamwana ebe yada Bada ana vedi ainaena amnumanuma na yana abaꞌai ainaena amꞌaiꞌai, na Tomodulele yana paihowa ampaipaihowaidi,

22 wuwuna yada Bada atena amꞌabiye doyedou. Yada Bada tauwahiyala ibom, ainaena havena taꞌabiꞌabiye modiꞌini, mata dova ta iꞌoyesawaligita. Aiꞌai vali abayemidiwo vehabadi

23 Ginauli maudoidi howahowada na tapaihowaidi, na tupwana paihowa nigele howahowana hihaguigita.

24 Nigele ebeha tabom vehabada tanuwanuwatuwuyoigita na ebeha ada geluwo tupwadi hinage ta haguidi.

25 Ainaena ebe lagulagu bunumadi vali tomowa aidiyena amgimwala, havena ampanipanivila bunumanane vehabana, na hesi amꞌai bada, na havena amnuwanuwatuwu yababana hava mwalona aiꞌainane ainai hipapaihowaine.

26 Wuwuna baleꞌu maudoina ta hinage ginauli maudoina baleꞌuwai Yaubada yana Abaloinao.

27 Na hesi ebe taumiya dalava ehebo iyogaego na ulaulau yana vadai na am imwauwi vehabam, bada taꞌi uꞌai, na havena upanipanivila hava mwalona ipaihowai aiꞌainane ainai, na ainaena havena unuwanuwatuwu vitai vehabana.

28 Na hesi ebe yaiya iwalo mahalava aiꞌainane vehabana na alimiyai iwalo, “Hiya yadi paihowa Tomodulele vehabana aiꞌai neta hipaihowai ainaena”. Havena aiꞌainane uꞌaiꞌai, mata tauwalo mahalavane inuwayababa, yo imeheuhi, ainaena owa hinage unuwayababa.

29 Nigele owa yam meheuhi ainaena, wuwuna owa nigele Tomodulele uyamehemeheuhei, na hesi tauwalo mahalavane yana meheuhiyena. Na nuwana tomowa teya iwalo, “Paulo, hava vehabana na mata tautapitapiya vehabadi loina yaveꞌalo?

30 Hava vehabana na tautapitapiya hiꞌulumiyanegau? Bada agu vehabana yaꞌawa yauwedoꞌo Yaubada ainai ta nigele yababa teya aliguwai iyamiyamiya.”

31 Hiya yadi walo ana maiha teina, ebeha ilowoinanegita na yada paihowa maudoina, yo yada ai, yo yada numa, yo hava hinage, aidiyena Yaubada yehana taꞌabiye mwalaꞌi.

32 Eeta havena vali tomowa amꞌabiꞌabiye nuwayababadi, nuwana Yudeya, yo taumiya ganamuli, yo Yaubada yana boda.

33 Dova yau yatowotowoi na ebeha havena yagu nuwanuwatuwuwena yapaipaihowa, na hesi hava tomowa yadi nuwatuwu dova yapaihowai, na hiyaliyaya, na ainaena adi hagu hilobai Yaubada ainaena.

11

1 Ilowoinanegomiu na yagu mumuga teina amveꞌaoꞌaonaei, dova yau Besinana mumugana yaveꞌaoꞌaonaeine. Waiwaihiu yadi pasa tapwalolo ainai

2 Yauwedo tahiguwao, wuwuna veꞌitaone yamomohegomiune bada amnuwatuwu avivinidi na amꞌabi avivinidi.

3 Na nuwanuwagu amhanapui ebeha Besinana towatowaho yada Bada, na hesi waiwaihiu yadi bada neta mwanediyao, na Besinana yana Bada Yaubada.

4 Ebe towaho maꞌana pwaopwaomi iꞌawaꞌawanoi yo iwalo mahalava neta abahinimaya yana Bada Besinana ainai.

5 Na ebe waihiu vahu aꞌavana iꞌawaꞌawanoi yo iwalo mahalava, neta hinage abahinimaya yana bada, iya mwanena, ainai. Moiha taꞌi, ana ita yababana ebe vahuna maudoina ꞌwahiꞌwahina.

6 Wuwuna ebe waihiu nigele vahuna iyaꞌoiꞌoihamui, vahuna itom na ihinimaya vahuna ꞌwahiꞌwahina vehabana, ainaena iꞌoihamui na ana ita inamwanamwa tapwalolo ainai.

7 Tapwalolo holanai towaho nigele howahowana na vahuna iꞌoi hamui, wuwuna towaho ana ita Yaubada dova, na hinage ana walo vetuvehae Yaubada ana walo vetuvehae dova, na waihiu ana walo vetuvehae towaho ana walo vetuvehae dova.

8 Wuwuna nigele towaho mugamugaina waihiu ainaena iyamahalavama, na hesi waihiu towaho ainaena imamahalavamane.

9 Na hinage Yaubada towaho nigele waihiu vehabana ipapaihowaine, na hesi waihiu towaho vehabana ipapaihowaine.

10 Ainaena waiwaihiu ilowoinanedi na vahudi hiꞌoihamuidi tapwalolo ana hauga ainai, na waiwaihiuwone yadi awaꞌabi mwanediyao aidiyai tausagenawasao hiꞌitadi.

11 Na hesi ebe yada Bada yana amwaha tamulitaei nigele howahowana na waihiu ibom iloinaei bo towaho ibom iloiloina.

12 Wuwuna waihiu towaho ainaena imahalava na towaho waihiu ainaena itubui, na maudoida Yaubada ainaena ta mahalava.

13 Eena amnuwatuwu avivini, ebe waihiu vahu aꞌavana na iꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai, vedova ana ita, namwanamwana bo nuwana iyababa.

14 Maudoida baleꞌuwai tamiyamiya, ebe towaho taꞌita vahuna daodaona, na ana ita dova waihiu, neta abahinimaya.

15 Na ebe waiwaihiu vahudi daodaodi neta adi abawalo vetuvehae, yo hinage vahudi ana abaꞌoihamu.

16 Ada loina teina dova, na nigele hinage teya loina Yaubada yana boda maudoida alidai, ainaena havena ehebo yaiya loina teina vehabana iwalowalo gwaipile. Bada yana ai

17 Ehebo hinage mumugamiu vehabana nigele yayaliyaya, neta nigele iyanamwanamwa.

18 Wuwuna tupwana tomowa hiwalo aliguwai ebeha yami miya dalava aidiyai amwahewaheuyoigomiu ta vehau vehau yana boda, eeta neta nuwana moihana.

19 Na yami waheine ainai ana namwanamwa neta ebeha yaiyadiwo hiya Yaubada iꞌawa dumwaluwedi moiha tahanapuidi.

20 Na hinage yami miya dalava aidiyai ebe yada Bada yana ai veꞌaveꞌahihina amꞌai, neta ana ita nigele iyanamwanamwa.

21 Wuwuna omiu tupwana amiu amꞌaiꞌai, na ami geluwo tupwadi maꞌadi vahali, na hinage omiu amꞌaiꞌai yo hinage amnumanuma mwalaꞌina ainaena ambuwabuwa.

22 Eeta ilowoinanegomiu na ambom yami vada aidiyai amꞌai yo amnuma, na havena Yaubada yana tapwalolo amꞌabiꞌabiye yababa, na hiya wewelohedi amꞌabiꞌabiye hinimayadi. Teina vehabana nigele yayawalo vetuvehaeyegomiu.

23 Yada Bada Yeisu yana ai ana nuwamasele bada hiveꞌitagauꞌo na yau yaveꞌitagomiuꞌo, neta boniyainane Yudasa Yeisu iꞌalomagigiliyei, mulitai Yeisunane beledi ivai,

24 na iꞌawa yauwedo Yaubada ainai na itomwahi, na iwalo, ‘Teina taugu omiu ami hagu vehabana. Ta teina dova ampaihowai agu abanuwatuwu avivini vehabana.’

25 Eeta hiꞌai iꞌovi, na hinage Yeisu vedi ivai, na iwalo, ‘Vedi teina waloyemidi vauvauna vehabana, na waloyemidine vauvaunane ꞌwahinagu yaꞌabiye mahalava. Ebe aiteya hauga ainai amnuma amnuwatuwu avivinigau.’

26 Na beledine ana ai yo vedine ana numa aidiyena yada Bada yana mwalowoi vehabana taveꞌitaei hauga maudoina, yo ana higa ilau gwaipilema.

27 Na hesi ebe yaiya aiꞌainane iꞌai awaꞌawawai yo yada Bada ana vedine ainaena inuma yabayababa, towahonane neta yana pwanoli, wuwuna yada Bada tauna yo ꞌwahinana aidiyena ipaihowa yabayababa.

28 Na ebe nuwanuwada na yada Bada yana ai taꞌai, mugai mumugada vehabana tanuwanuwatuwu, yo hinage taꞌabiye dumwalugita, na mulitai aiꞌainane taꞌai, na hinage vedinane ainaena tanuma.

29 Wuwuna ebe yaiya iꞌai awaꞌawawa yo inuma awaꞌawawa, na nigele iyanuwanuwatuwu Besinana tauna vehabana, howola mata ana loina ilobai.

30 Teina wuwuna ami lovalao yo yami tapiyaone tupwana bagibagilidi himahamahalava alimiyai, na hinage tupwana ami bodao bada hiꞌwadaleleꞌo.

31 Eeta ilowoinanegita na yada mumuga taꞌabiye dumwaludi, na ebe Yaubada havena iloiloinaegita.

32 Na ebe hauga teina ainai Bada ilauvetalaegita, neta iꞌabiye dumwalugita, ta ebe hauga mehedai mata nigele taumiya baleꞌu baidadi iyalauvetala eheboigita.

33 Tahiguwao, ebe hauganane yada Bada yana ai amꞌai, ami geluwo amhaꞌwaidi na am ai toyawa.

34 Na ebe yaiya ivahali, yana vadai nemai iꞌai mugai, na ainaena havena iꞌai alaꞌalabili tapwalolo ainai, mata dova Yaubada imanini yami tapwalolo ana ita yababana vehabana. Neta ibom loina teina vehabana. Na hesi tupwana ami loina hinage himiyamiya, ainaena ebe hauganane yalaowa alimiyai, loinanane yaꞌabiye dumwaludi alimiyai.

12

1 Tahiguwao, nuwanuwagu na Yaubada yana aiyauya aluꞌaluwada vehabadi yalivahi na amhanapui.

2 Wuwuna mwalona guguyou yana tupwa ainai ammiyamiya na vali abatapwalolo aidiyai amtalatalamwegomiu, hiya nigele howahowana ta hiꞌaubabada, na hesi hiꞌoyaꞌoyamaegomiu.

3 Eeta teina hauga ebe yaiyadiwo omiu Yaubada Aluꞌaluwana alimiyai imiyamiya, neta nigele Yeisu amyawalo dobidobiyei, na hesi amꞌawa Badaei, wuwuna nigele teya yaiya howahowana na Yeisu iꞌawa Badaei ebe nigele Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainai iyamiyamiya.

4 Aluꞌaluwa Veꞌahihi ehebo taꞌi na hesi yana aiyauya alidai vagana yo vagana.

5 Badane ehebo aꞌava, na yada hagu vagadi yo vagadi tomowa tamohemohedi.

6 Paihowa vagadi yo vagadi ta paipaihowaidi na wuwudi ehebo aꞌava neta Yaubada, iya ginauli maudoidi iꞌabiye mahalavadi.

7 Na Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana aiyauya ehebo ehebo alidai neta maudoida ada hagu vehabana.

8 Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana aiyauya ana ita vagadi yo vagadi, wuwuna tomowa ehebo ana aiyauya nuwamasele, na ehebo hanapu ginauli dawadawanina vehabana.

9 Na ehebo yemidi, yo ehebo taulovala adi tauhagu.

10 Na ehebo vedevedede ana paihowa, na ehebo tauwalo mahalava, na ehebo vali aluꞌaluwa adi abaꞌatai nuwana namwanamwana bo yababana, na ehebo hinage vali alina howahowana na aidiyena iꞌaubabada, na ehebo hinage alina ana taubui.

11 Aiyauya teina Aluꞌaluwa Veꞌahihi iya ivesinuwa, na iꞌaiyauya ehebo ehebo alidai, na imohegita na dova tapaihowaidi. Tau ehebo na yaunao bagibagilidi

12 Ita dova tauꞌehebo eeta tahanapuiyaꞌo ebeha tauꞌehebo, na yaunao bagibagilina. Taune neta Besinana na yaune neta ita.

13 Wuwuna maudoida bada tabapitaisoꞌo, Aluꞌaluwa ehebo ainaena, na bada taveboda eheboꞌo. Ai Yudeya yo omiu vali tupwa aidiyena, yo taumiya vitai yo taumiya namwanamwa, na bada maudoida taveboda eheboꞌo ta Aluꞌaluwa Veꞌahihi alidai imiyamiya ainaena.

14 Moiha, yau nigele ehebo na hesi maudoina vagana yo vagana.

15 Ainaena ebe ae iwalo, “Yau nigele tau yana boda ainai yamiyamiya, wuwuna yau nigele nima”, Yana walone teina nigele walo moiha.

16 Hinage ebe dova talina iwalo, “Yau nigele tau yana boda, wuwuna yau talina, na nigele mehe”. Talina yana walone nigele walo moiha.

17 Ebe tau maudoina mehe aꞌava, nigele howahowana na walo teya ibenalei, na ebe hinage tau maudoina talina aꞌava nigele howahowana yo ginauli teya iꞌita.

18 Na Yaubada tenem dova inuwatuwui na yau maudoidi yadi paihowa imohedi.

19 Wuwuna ebe yau ehebo taꞌi, neta nigele tau maudoina.

20 Ainaena tauꞌehebo taꞌi ipaihowai na hesi yauna bagibagilidi.

21 Eeta nigele howahowana na hinage mehe iwalo nima ainai, “Nigele nuwanuwagu owa”. Na hinage nigele howahowana na vahu iwalo ae ainai, na iwalo, “Nigele nuwanuwagu owa”.

22 Na tupwadi hinage tauda yaunao adi ita dova hitapiya, na hesi yadi paihowa mwalaꞌina tauda ana hagu vehabana.

23 Hinage yaudao tupwadi havena tawalowalo vetuvehaedi nuwana vehabadi tahinihinimaya na hesi taꞌita avivinidi yo ta dawanidi.

24 Na nigele tauda maudoina adi ita avivini dova. Wuwuna Yaubada tauda ipaihowai na ebeha yauda maudoina hiya nigele adi walo vetuvehae na taꞌita avivini iliꞌilimanidi.

25 Eeta havena wahei imahamahalava tau yaunao aidiyena. Na hesi maudoina hivetoyatoyawa na maudoidi hivehaguhagu yada paihowa aidiyena.

26 Wuwuna ebe yauda ehebo imuya mata tauda maudoina himuyamuya hinage. Ebe yau ehebo mayana yaliyaya mata tau hinage maudoina hiyaliyaya.

27 Ita maudoida Besinana taunao na ehebo ehebo taunane yaunao.

28 Wuwuna yada paihowa Yaubada yana boda holanai vagana yo vagana, Yaubada iꞌaiyauya alidai, mugai hiya Besinana ana tauyewasao, yo mulitai tauwalo mahalavao, mulitai tauveꞌitao, yo vedevedede adi taupaihowao, yo taulovala adi taupaihowao, yo tauhaguwo, yo taumugaiwo, yo hiya vali alina adi tauꞌaubabadao.

29 Maudoida tauyewasa, bo? Maudoida tauwalo mahalava, bo? Maudoida tauveꞌita, bo? Maudoida vedevedede tauꞌabiye maseledi, bo?

30 Maudoida tauꞌabiye namwanamwa, bo? Maudoida alina vauvaudi adi tauꞌaubabadao, bo? Maudoida walo ana tauꞌabiye masele, bo? Nigele aliꞌalili.

31 Paihowa teina Yaubada iꞌaiyauyaei maudoidi alidai, ainaena ilowoinanegomiu na amnuwanuwatuwu aiyauya namwanamwadi vehabadi, na hinage amwaha namwanamwana yaveꞌitagomiuꞌo, neta velau.

13

1 Ebe yagu walowone namwanamwadi, dova tauguguyaone yo dova galewa tausagenawasao yadi walo, na ebe velau nigele ateguwai iyamiyamiya, yagu guguyane ginauli awaꞌawawa, dova sinaha hitutututu awawai, yo yoguli hiyuviyuvi awawai.

2 Na hinage ebe yau Yaubada yana tauwalo mahalava, na mayagu hanapu mwalaꞌina baleꞌu yo galewa vehabana, yo ebe yayemidi moiha Yaubada ainai na ainaena yawalo oya aidiyai, howahowana hilau vali tupwai, na ebe nigele velau ateguwai, yau bada towaho awaꞌawawa.

3 Na ebe yagu tobwatobwa maudoina yaꞌaiyauyaei tauwewelohe aidiyai, na hinage taugu yatalamwei na higabu yadi pwaoli vehabana, na ebe nigele velau ateguwai iyamiyamiya, yagu paihowaone ainodi nigele howahowana yalobaidi.

4 Moiha, velau mumuga maudoidi imwalaꞌi gabaedi, velau iꞌalamaꞌiꞌita yo inuwahegoya tomowa aidiyai, na nigele iyaꞌaloꞌalomagigili, na nigele iyanuwanuwatuwuyoi ta iyanuwahaehae.

5 Na nigele iyatalitalinatui. Velau nigele iyaꞌaiꞌaiduma na nigele iyaꞌabiꞌabituluha yaiyai na nigele iyavaivai maiha.

6 Velau mumuga yababana vehabana nigele iyayaliyaliyaya, na hesi mumuga dumwaluna vehabana iyaliyaliyaya.

7 Velau ginauli maudoina howahowana. Velau iyemidi. Velau inuwatuwu avivini. Velau iꞌalamaꞌiꞌita.

8 Ainaena velau havena iꞌoviꞌovi, na hesi hiya Yaubada ana tauwalo mahalavao howola yadi walowone hiveꞌovi. Dova hiya vali alina yo vali alina aidiyena hiwalowalo, howola abo alinadine iꞌovi. Na tauhanapuwo howola abo yadi hanapu isawali.

9 Wuwuna teina hauga yada hanapu tupwana, eeta yada walomahalava tupwana hinage.

10 Na hauga ilalaoma aidiyai hanapu vauvauna maudoina imahalava na hanapu miyamiyana tanuwapwanopwanowei.

11 Dova yau mwalona hedaheda bada, na hesi teina hauga bada yavetowaho mwalaꞌiꞌo ta heda yana walo yo yana paihowa yo yana nuwanuwatuwu bada aliguwena hiꞌoviꞌo.

12 Teina haugane yada nuwamasele hihogahoga na howola abo taꞌita iliꞌilimani. Na yau hanapu tupwana yahahanapuine, na hesi howola abo maudoina yahanapu iliꞌilimani dova hauga teina Yaubada ihanahanapu ilimanigau.

13 Ginauli mwalaꞌidi tonuga himiya vateyai, neta yemidi, yo nuwatuwuhae, yo velau, na maudoidi aidiyena velau imwalaꞌi gabaedi.

14

1 Ainaena tatowoi wahiwahiyala na tavelavelauyowegita moiha, na hinage tatowoi wahiwahiyala na Yaubada Aluꞌaluwana yana aiyauya alidai talobaidi, na aiyauya ehebo namwanamwa alilina, neta walomahalava Yaubada yana nuwatuwu tawalo mahalava mugaiyei.

2 Na ehebo hinage aiyauya tomowa aidiyai, neta vali alinao adi aubabada vehabana. Ebe vali alina aidiyena taꞌauꞌaubabada, neta Yaubada iya ainai taꞌauꞌaubabada, na nigele tomowa aidiyai, ainaena walowone adi nuwamasele tomowa aidiyai ipalipali, ta teina Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyalaena nuwamasele dawadawanina tawalowalowedi, ainaena tomowa nigele hiyanuwamasele.

3 Na ebe tawalo mahalava tomowa aidiyai, na yada walo ainaena hinuwamasele, neta adi hagu, atepatu yo yaliyaya vehabadi.

4 Na ebe yaiya vali alina ainaena iꞌauꞌaubabada, neta iya bada ihaguhaguyoi, na hesi ebe tauwalo mahalava hiwalo tauyemidiwo bodadi alinadiyena neta maudoidi adi hagu.

5 Yau nuwanuwagu na maudoimiu vali alina aidiyena amꞌauꞌaubabada. Na hinage nuwanuwagu mwalaꞌina na amwalo mahalava, wuwuna tauwalo mahalava yadi paihowa ginauli mwalaꞌina, na walo vali alina aidiyena nigele ginauli mwalaꞌina, na hesi ehebo taubui imiyamiya na walodine iya ibuibuidi, neta ginauli namwanamwana boda adi hagu vehabana.

6 Tahiguwao amnuwatuwu avivini ebe yalalaowa alimiyai, na vali alina ainaena yaꞌauꞌaubabada alimiyai, nuwana mata nigele hagu ainaena amyalobai. Na hesi ebe yalaowa alimiyai lautowoi vauvauna yo nuwamasele yo walomahalava yo veꞌita yamohegomiu, teina abahagu alimiyai.

7 Nigele iyadumwalu ebe tomowa huwehuwena hiyuvi awawai na wali teya hiwaliyei neta mata nigele habuluna tomowaone hiyabenali lobai.

8 Na hinage ebe yaiya yoguli iyuvi awawai, alinana ana nuwamasele nigele tayahanapui, aleha vehabana, bo hava ana yoga vehabana.

9 Dova hinage ita, ebe nigele tayawalo dumwalu nigele howahowana tomowa yada walone hiyanuwamasele vehabana, wuwuna yada walone dova walo awaꞌawawa yo taꞌe awaꞌawawa.

10 Na moiha, baleꞌuwai alinaone hibagibagili alilidi himiyamiya, na tupwa ehebo ehebo aidiyai taumiya dalavaone hiya alinadi hihanahanapuidi.

11 Ainaena ebe vali tupwaone alinadi nigele yayahanapuidi, yau dova taumana wuwuna yateibaba, eeta nigele howahowagu na alinadi yahanapui. Na hinage hiya nigele howahowadi na yagu walo hihanapui.

12 Yauwedowo augeluwo, nuwanuwamiu na Yaubada Aluꞌaluwana yana aiyauya alimiyai amvaidi, ainaena ilowoinanegomiu na amtowoi ta ami aiyauyane aidiyena yana boda amꞌabiye wahiyaladi.

13 Na ebe teya alimiyena vali alina aidiyena iꞌauꞌaubabada, ilowoinanei na iꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai na nuwamasele ilobai, yo ainaena yana walo ibui ta tomowa aidiyai iwalowalo mahalavaei.

14 Wuwuna ebe vali alina ainaena yaꞌawaꞌawanoi, alinane ana nuwamasele nigele yayahanapui, wuwuna aluꞌaluwagu ibom iꞌawaꞌawanoi, na hesi yagu walowone nigele yayahanapuidi, hava vehabadi yaꞌauꞌaubabadane.

15 Na ilowoinanegau ebe mayagu nuwamasele yo hinage aluꞌaluwaguwena yaꞌawaꞌawanoi, na yawali vetuvehae Yaubada ainai aluꞌaluwaguwena na hinage mayagu nuwamasele.

16 Ebe yaiya owa aluꞌaluwamwena unoꞌonoꞌowei, vali alinanaena, nigele uyahanapui, yo am geluwone nigele hiyanuwamasele, vedova mata hiꞌawa moihaei?

17 Walo vetuvehae inamwanamwa, na hesi nigele iyanamwanamwa alili wuwuna ada geluwo nigele iyahaguidi.

18 Eeta yaꞌawa yauwedo Yaubada ainai wuwuna vali alina aidiyena yaꞌauꞌaubabada alili abo omiu.

19 Na tapwalolo miya ahaina ainai, nuwanuwagu alina yehana yahanahanapui ainaena veꞌita ahuꞌahubalina yawalowei tomowa aidiyai na nigele yayaꞌawa namwanamwaei vali alina ainaena yaꞌauꞌaubabada alili, wuwuna tomowa nigele hiyahanapui.

20 Tahiguwao, havena yami nuwatuwu dova hedaheda, na hesi yami nuwatuwu dova towaho mwalaꞌina yana nuwatuwu. Havena paihowa yababana vehabana amnuwanuwatuwu alili yo ebeha amhanapuiyaꞌo.

21 Wuwuna Buki Veꞌahihi holanai Yaubada yana loina ehebo imiyamiya, iwalo:

“Taumanao howola hilaoma na vali alinao aidiyena yagu bodao aidiyai yagu walo hiwalo mahalavaei. Na hesi havena yagu walone himulimulitaedi.” Yaubada yana walo dova.

22 Wuwuna alinao vagadi aidiyena taꞌauꞌaubabada, neta veꞌiveꞌilala nigele ita tauyemidi vehabada na hesi hiya taumiya ganamuli vehabadi. Na walomahalavaena taꞌauꞌaubabada neta veꞌiveꞌilala nigele taumiya ganamuli vehabadi na tauyemidi vehabada.

23 Na ita ebe tapwalolo vehabana tamiya ahaigita na vali alina aidiyena taꞌauꞌaubabada, na tupwadi nigele Yeisu ana tauyemidiwo hiluwu na alinada palipalina hibenalei, mata yadi nuwatuwu ebeha tabuwa.

24 Na ebe maudoida Yaubada yana walo tawalo mahalavaei na tupwadi hiya nigele Yeisu ana taumulitao hiluwuma ta walomahalavane hibenalei mata yadi yababao hiꞌita lobaidi na hiveꞌewauyoidi.

25 Yo ainaena yadi nuwatuwu dawani vehabadi hinuwavitai na hihinimaya, na Yaubada mehenai hibeꞌu aitulu na ainai hipwagogo na hiꞌawa moiha, yo ainai hiwalo, “Moiha, Yaubada baidamiu ammiyamiya”. Tapwalolo ana amwaha

26 Tahiguwao, ebe tapwalolo vehabana amluwuluwu, ehebo towaho wali iꞌabihini, ehebo iveꞌita, na ehebo nuwatuwu vauvauna iwalo mahalavaei, na ehebo vali alina ainaena iꞌaubabada, na ehebo alinane ibuidi, na aidiyena paihowane boda hihaguidi.

27 Na ebe vali alina tomowadiyao hiꞌauꞌaubabada, neta inamwanamwa mata hitau bwau bo hitau tonuga, hiꞌaubabada na hesi ehebo ehebo hiꞌaubabada na yadi aubabada ana taubui mata walowone ainodi iwalo mahalavaedi.

28 Na ebe alinaone nigele adi taubuiwo, havena teya yaiya vali alina ainaena iꞌauꞌaubabada tapwalolo ana hauga ainai, na hesi ibom nuwanaena iꞌaubabada Yaubada ainai.

29 Na hinage tauwalo mahalava hitau bwau bo hitau tonuga hiꞌauꞌaubabada ta ambenalei na yadi walowone vehabadi amnuwanuwatuwu iliꞌilimani.

30 Na ebe ehebo towaho tapwalolo holanai imiyamiya yo hanapu vauvauna ilobai, itowolo na ginaulinane iwalo mahalavaei, na tauguguyane inobu.

31 Na maudoimiu howahowamiu na ehebo ehebo amwalo mahalava, yo amꞌabiye wahiyalagomiu, na nuwamiu amꞌabiye namwanamwadi.

32 Tauwalo mahalava howahowana yo yadi aubabada hiꞌita avivini.

33 Wuwuna Yaubada iya iꞌabiꞌabiye dumwaluwegita, eeta mayada nuwahegoya tatapwatapwalolo.

34 Na waiwaihiu omiu, ilowoinanegomiu na tapwalolo ainai amnobu na walo ambenalei. Wuwuna Buki Veꞌahihi ainai Mosese yana loina waiwaihiu vehabadi teina dova, na dova hinage tauyemidiwo vehabadi tupwa maudoidi aidiyai.

35 Ebe waiwaihiu maudoidi na hava hihanapui, howahowadi na yadi vadai mwanediyao hipanivilaedi na hiya hiveꞌitadi. Wuwuna ebe waiwaihiu hiwalo tapwalolo ainai, abahinimaya alidai.

36 Na havena amnuwanuwahaehae ebeha ambom alimiyai Yaubada yana walo imahamahalava, yo ambom alimiyai imiyamiya.

37 Na hinage ebe yaiya inuwatuwui ebeha ibom Yaubada yana tauwalo mahalava na Yaubada Aluꞌaluwana ainai imiyamiya, na yana nuwamasele imohei, mugai ihanapui ebeha yagu walo leta teina ainai yavetamalenawa, neta Yaubada yana loina alimiyai.

38 Na ebe tomowane yagu walo nigele iyaꞌawa moihaei, yana walo havena amꞌawaꞌawa moihaei.

39 Ainaena tahiguwao, ilowoinanegomiu na amtowoi wahiwahiyala ta Yaubada yana walo amwalo mahalavaei, na vali alina adi walowone vehabadi havena amꞌauꞌauhidi tapwalolo ainai.

40 Na hinage ginauli maudoidi dumwadumwaludi namwanamwadi yami tapwalolo aidiyai ampaihowaidi.

15

1 Tahiguwao, wasa namwanamwana bada yawalo mahalavaenaꞌo alimiyai, amnuwatuwu avivini ebeha mwalona atemiu amtalamwei wasanane ainai, na iꞌabiye wahiyalagomiu na ainaena ami hagu amlobai, ebe wasanane amꞌabi avivini. Na ebe nigele amyaꞌabi avivini, yami yemidine ginauli awaꞌawawa.

3 Wasa teina yaꞌita lobai ainaena yawalo mahalava alimiyai na nuwatuwu mwalaꞌina neta Besinana yada yababao vehabadi imwalowoi, dova Buki Veꞌahihi yana walo mahalava.

4 Ta himwauwi magaiyai na ahubena tonugana ainai itowolouyo, dova Buki Veꞌahihi iwalo mahalava.

5 Itowolouyo na Pita ainai iꞌabiye mahalavauyoi na hinage tauyewasao hitau 12 aidiyai iꞌabiye mahalavauyoi.

6 Ehebo hauga ainai ada geluwo hitau 500 aidiyai iꞌabiye mahalavauyoi. Boda neta tupwadi bada himwalowoiꞌo na hibagibagili alili mayawahidi.

7 Yemesa ainai iꞌabiye mahalavauyoi, na hinage Besinana ana tauyewasao maudoidi aidiyai iꞌabiye mahalavauyoi.

8 Na yana abaꞌovi yau aliguwai iꞌabiye mahalavauyoi, na hesi yagu hauga tubuiyo ainai yamataimeyameya.

9 Na yau yehane tauyewasa nigele iyalowoinanegau wuwuna Yaubada yana bodao yaꞌabiye muyamuyadi ainaena Besinana ana taumulitao maudoidi hinamwanamwa gabaegau.

10 Na hesi Yaubada iveꞌiꞌilaegau na ilivahigau. Ainaena nigele iyalivahi awawaigau, wuwuna bada yayemidiꞌo moiha na tauyewasao maudoidi yadi paihowa yalaugabaei, nigele yau yagu wahiyalaena, na Yaubada yana veꞌiꞌilaena.

11 Eeta tauyemidiwone alimiyai bada higuguyaꞌo, na yau hinage bada alimiyai yaguguyaꞌo, ainaena Besinana amyemidiyenaꞌo. Towolouyo vehabana

12 Yama guguya alimiyai awalo mahalava ebeha Besinana mwalowoiyena itowolouyoꞌo, na amyemidiyei. Eena hava vehabana ta tupwamiu amwalo, “Ebeha tomowa nigele howahowana na mwalowoiyena hitowolouyo?”.

13 Wuwuna ebe tomowa nigele mwalowoiyena hiyatowotowolouyo, Besinana hinage nigele mwalowoiyena iyatowolouyo.

14 Ainaena yama guguyaone nigele ainona ta omiu hinage yami yemidine Besinana vehabana nigele ainona.

15 Na hinage ai Yaubada ana tauyewasao dova aꞌoyaꞌoyamaegomiu yama walowone aidiyena, wuwuna awalo, “Yaubada Besinana mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoi”. Na tupwamiu amwalo, “Nigele taumwalomwalowoi hiyatowotowolouyo”.

16 Yami nuwatuwu vedova? Besinana hinage nigele iyatowolouyo, bo?

17 Ebe Besinana nigele iyatowolouyo neta yami yemidine Besinana ainai nigele habuluna ainona ta mata yami yababa ainai ammiyamiya.

18 Na yami nuwanuwatuwu amwalo hiya mwalona Besinana hiyemidiyei ta himwamwalowoiwa mata nigele hiyanamwanamwa, bo?

19 Na hinage ita Besinana ana taumulitao atemuyamuyada, ebe Besinana yana hagu alidai teina hauga baleꞌuwai vehabana, na nigele hauga ilalaoma vehabana yada mwalowoi tuluhanai.

20 Na ana dumwalu neta Besinana mwalowoiyena itowolo mugai, na mulitai abo taumwalomwalowoi maudoidi hitowolouyo.

21 Wuwuna towaho ehebo taꞌi ainaena mwalowoi imahalava baleꞌuwai, neta Adam, na hinage dova towaho ehebo yana paihowa ainaena towolouyo iꞌabiye mahalava.

22 Ainaena bada tahanapuiyaꞌo ebeha Adam yana yababa ainaena maudoida mwalowoi alidai imamahalavane, na moiha Besinana ainaena yawahi vateyai talolobaine.

23 Na yawahi vateyai yana lau teina dova, mugai Besinana itowolouyo na howola ilau gwaipileuyoma ita yaiyadiwo yana bodao, hinage tatowolouyo.

24 Na mulitai Besinananane tauloinao maudoidi iwahiyala gabaedi na Tomodulele yo tauloinao yababadi maudoidi iwahiyala gabaedi, yo hauga yana abaꞌovi ainai Besinana yana loina imohegeyoꞌawahei Tamana ainai.

25 Wuwuna Besinana mata mayana wahiyala iloiloina ana higa ana alehao maudoidi iwahiyala gabaedi.

26 Na aleha mwalaꞌina yana abaꞌovi ainai mata Besinana mwalowoi iwahiyala gabaei, na igwaipile ta namwanamwa.

27 Wuwuna Yaubada loina maudoina Besinana imoheinaꞌo. Na hesi Tauꞌaiyauyane nigele howahowana Besinana iloinaei.

28 Ainaena howola hauganane ainai Besinana ginauli maudoidi iloinaedi, iya italam Tamana yana loina ainai, wuwuna Tamanane Besinana yana loina maudoina ana taumohe, eeta Yaubadanane ihae alili.

29 Na ebe taumwalowoi havena hitowotowolouyo, hava wuwuna omiu tupwamiu bapitaiso amvaivai hiya taumwalomwalowoi vehabadi?

30 Na hinage vedova yau? Ebe nigele howahowana na mwalowoiyena yayatowolouyo, hava vehabana abasilahe ainai hauga maudoina yapaipaihowa Besinana vehabana?

31 Moiha taꞌi, ahubena ehebo ehebo aidiyai dova yamwalomwalowoi, na hesi mayagu yaliyaya omiu yami towolo wahiyala vehabana, yada Bada Yeisu Besinana ainai.

32 Na hinage mwalona Epeso ainai tomowa manimaninidi dova maheya nuꞌula hiꞌalehaigau, na hesi alehanane nigele ana namwanamwa aliguwai ebe nigele mwalowoiyena yayatowolouyo. Ainaena hiwalo:

“Ebeha ilowoinanegita na hauga baleꞌuwai tayaliyaya yada ai yo yada numa aidiyena”, wuwuna mwalowoi ana hauga nigele howahowana teya hava talobai.

33 Na hesi walodine neta oyama, neta ainaena havena aidiyena hiꞌoyaꞌoyamaegomiu, mata yadi mumuga yababana amveꞌaoꞌaonaedi.

34 Yo tupwamiu Yaubada amnuwapwanopwanowei. Teina abahinimaya alimiyai, ainaena ilowoinanegomiu na amhanapui, yo ainaena yami mumuga yababana amlaumwauwidi. Tau vauvauna vehabana

35 Na tupwamiu nigele amyanuwatuwu masele towolouyo vehabana, ainaena amwalo, “Tau mwalowoiwone aiteya tau ana ita mata ainaena hitowolouyo?”.

36 Na ilowoinanegomiu amhanapui ebeha dova patu taꞌumai na iꞌini howola mata patunane ipwaha.

37 Amhanahanapui ebe pegapega bo ehebo patu taꞌumai, taunane ainaena iꞌini, nigele patu mugamugaina ana ita dova, na hesi vagana.

38 Wuwuna tauloina iya Yaubada, na aiwa yo awahi ehebo ehebo adi ita yana nuwatuwu dova, na imwauwidi.

39 Na tauda hinage yana nuwatuwuwena iyemasele. Tomowa tauda ana ita vagana na lagulagu taudi adi ita vagadi na lowolowo taudi adi ita vagana, na yama taudi adi ita vagana.

40 Galewa ginaulidi himiyamiya yo hinage baleꞌu ginaulidi himiyamiya na adi ita namwanamwa vagana yo vagana.

41 Na hinage mahana ana ita vagana, na waiꞌena ana ita vagana, na utui ana ita vagana, na utui ehebo ehebo adi ita vagadi yo vagadi.

42 Dova hinage yada towolouyo ana ita, ginauli mwalomwalowoina ta hamui na ginauli nigele iyamwalomwalowoi mata itowolouyo.

43 Moiha taꞌi, taudao amaꞌamagogoidi hihamuidi na tatowolouyo manamwanamwada. Tauda tapitapiyadi hihamuidi na tatowolouyo mayadi wahiyala.

44 Wuwuna tau baleꞌuwena himagamagaiyedi na tau galewaena hitowotowolouyo, wuwuna tau baleꞌuwena vagana na tau galewaena vagana.

45 Buki Veꞌahihi yana walomahalava hinage dova iwalo, “Towaho mugamugaina, Adam, tauna mayawahina”, na towaho bwauna, Yeisu, aluꞌaluwana ainaena tomowa yawahida imohegita.

46 Towaho aluꞌaluwana nigele iyamahalava mugai, na hesi tauna imahalava mugai na aluꞌaluwana mulitai.

47 Wuwuna towaho mugamugaina Yaubada ipaihowai baleꞌu ainaena, na towaho bwauna galewaena idodobimane.

48 Adam baleꞌu muꞌamuꞌalinaena imahalavama, eeta ita hinage baleꞌu muꞌamuꞌalinaena tamamahalavane, na hesi Besinana iya galewaena idodobimane eeta ita mata dova Besinana ta yemala tomowa galewaena.

49 Ainaena ada ita dova tomowa baleꞌuwena na hesi ada itane mata igwaipile ta dova Besinana iya tomowa galewaena.

50 Tahiguwao amnuwatuwu avivini ebeha tauda baleꞌu nigele howahowana na Yaubada yana Abaloina ainai hiluwu, wuwuna tau baleꞌuwena pwahapwahana na tau galewaena mata nigele iyapwaha.

51 Na hinage hanapu vauvauna yaveꞌitagomiu ebeha havena ita Besinana yana boda maudoida tamwalomwalowoi, na hesi ita howola mayawahida tamiyamiya na Yaubada tauda imwau buidi.

52 Wuwuna hauga yana abaꞌovi ainai yoguli hiyuvi mwalaꞌina na Yaubada tauda iꞌabibui mwayamwayauwedi, yo hinage taumwalowoi mataudi vauvauna hitowolouyo, na ita mayawahida tauda hinage iꞌabibuidi.

53 Wuwuna Yaubada howahowana tauda pwahapwahadi na mwalomwalowoidi iꞌabibuidi, na hivauvau na miyamiya vateyaidi.

54 Yo howola hauga tenem ainai Buki Veꞌahihi ana awamoiha imahalava, neta iwalo:

“Mata mwalowoi iꞌoiye sawali na ita tamiya alili”.

55 “Mwalowoi, havaidova yam wahiyala? Iꞌoviꞌo. Mwalowoi, havaidova yam muya? Iꞌoviꞌo.”

56 Mwalowoi yana wahiyala imahalavama mumuga yababana ainaena, na mumuga yababana Mosese yana loina aidiyena tahanahanapui.

57 Na yada Bada Yeisu Besinana ihaguigita ta mwalowoi tawahiyala gaebei, ainaena Yaubada ainai taꞌawa yauwedo mwalaꞌina.

58 Na hinage tahiguwao yaꞌawa yauwedo mwalaꞌina alimiyai, na yaguguyeigomiu na amtowolo wahiyala, ta hauga maudoina amꞌatepatu Bada yana paihowa ainai, wuwuna howola Bada yana paihowa ainaena ainona talobai.

16

1 Ehebo hinage ginauli, velau Yaubada yana tomowao Yelusalem ainai adi hagu vehabana. Mwalona Galetiya yadi velau vehabana yawalo aulidi, ainaena omiu dova hinage ampaihowai.

2 Neta tapwalolo ehebo ehebo aidiyai yami velau ammwaumwauwidi. Ebe yami mane mwalaꞌina velau mwalaꞌina, na ebe yami mane habuluna yami velau hinage habuluna, na hauganane yalaowa, bada yami velau imiyamiya.

3 Na ebe hauganane yalaowa alimiyai tupwadi ami geluwo amvesinuwanedi na yami velaune hilawei Yelusalem ainai, na hinage Yelusalemaone yadi leta yalele na velaune baidana hilawedi.

4 Na ebe ilowoinanegau, yau baidaguwao alau Yelusalem.

5 Teina hauga nuwanuwagu na yalau Masedoniya na mulitai yalaowa alimiyai,

6 na neta ainai yaꞌaiyawasi. Mata nuwana neta ainai yamiya daodao ana higa gwaugwau ana hauga iꞌovi, na aiteya tupwa yanuwanuwatuwui ainaena amhaguigau ta yaꞌadau lau aidiyai.

7 Wuwuna nigele nuwanuwagu hauga ubwaꞌubwana omiu baidaguwao tamiyamiya, na hesi ebe Yaubada italam, ainaena hauga tupwana daodaona baidamiu nemai tamiyamiya.

8 Teina hauga Epeso ainai yamiyamiya ana higa Buidiꞌwa guyauna iꞌovi na mulitai yalaowa.

9 Wuwuna dalava teina ainai howahowana na Yeisu yana paihowa mwalaꞌina yapaihowai, bwagana agu alehao himiyamiya, na nigele yayamodemode aidiyai.

10 Na Timoti hinage ebe ilaowa alimiyai, amyogaei yami vadai na amꞌabiye yaliyaya moiha, wuwuna iya yada Bada vehabana ipaipaihowa, yau dova.

11 Na havena yaiya Timoti isosomanaei, na hauganane ilalau gwaipilema aliguwai amhagui na mayana yaliyaya ilau gwaipilema, wuwuna iya na tupwana tahinao hinage yahaꞌwahaꞌwaidi.

12 Apolosa hinage iya tahida ehebo, na mwalona Apolosa yaꞌawanoiyei ebeha tahidao baidanao hilaowa alimiyai, na itaꞌwataꞌwata, na ebeha teya hauga ainai inamwanamwa abo ilaowa. Walo yana abaꞌovi

13 Augeluwo amꞌita avivinigomiu, na yemidi moiha ainaena amtowolo momohi na amwahiyala mayami atepatu.

14 Yo hinage yami paihowao maudoidi aidiyai amvelavelauyowegomiu.

15 Sitepana yana huhu amhanapuidiꞌo ebeha hiya Besinana ana tauyemidiwo mugai tupwa Gilisi ainai, na hitalamwedi Yaubada yana tomowa adi hagu vehabana.

16 Ainaena nuwamiyai yamwauwi na yadi walowone ammulitaedi, yo yaiyadiwo hinage baidadiyao Besinana vehabana hipaipaihowa hiya hinage ammulitaedi.

17 Hauga teina yayaliyaya mwalaꞌina wuwuna Sitepana yo Potunato yo Akaikosi bada hilaomaꞌo, na hiya dova omiu miyalaemiyao bada hiꞌabiꞌabiye yaliyayagau.

18 Dova omiu mwalona hinage hiꞌabiꞌabiye yaliyayagomiu, ainaena teina hauga taꞌi agu lautowoi inamwanamwa alili. Teina vehabana tomowa dova hiya amveꞌahihiyedi.

19 Yaubada yana boda maudoidi tupwa Esiya ainaena yadi awayauwedo ilalaowa alimiyai. Na hinage Akwila yo Pilisila, yo hinage tauyemidiwo hiya yadi vadai hitapwatapwalolo yada Bada yehanaena, yadi awayauwedo alimiyai.

20 Yaubada yana boda maudoidi hinage yadi awayauwedo alimiyai. Tahimiyao velauwena amnihoidi.

21 Teina yagu awayauwedo alimiyai yau nimaguwena yaleleyawa.

22 Ebe yaiya nigele Bada iyavelauwei miya vitaina iveꞌalo. Bada ee, nuwanuwagu na ulaoma.

23 Yada Bada Yeisu yana veꞌiꞌila imiya vahaligomiu.

24 Na hinage yagu awayauwedo Yeisu Besinana yehanaena ilalaowa maudoimiu alimiyai.