1

¹ Tiyopilo, bukine yalele mugaiyei holanai Yeisu yana paihowao yo yana veꞌitao, hauganane yana paihowa ivetuwuni

² ana higa Yaubada ilauvai yo ihahaene galewai. Yeisu yana mwalowoi tuluhanai mayawahina imahalava yana tauyewasao aidiyai, hiya vesivesinuwadi na Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyalaena adi loina imohedi.

³ Ahubena 40 holadiyai imahamahalava aidiyai, na abaꞌita maudoina iveꞌitadi ainaena yana towolouyo hiꞌawa moihaei na yana tauyewasao hiꞌita na baidanao hiꞌaubabada neta Yaubada yana Abaloina vehabana iveꞌitadi.

⁴ Howola baidadi himiyamiya na adi loina imohedi iwalo, ‘Havena Yelusalem amlaulaugabaei na hesi Tamadane yana waloyemidine mwalona yawalowenaꞌo vehabana amhaꞌwahaꞌwai.

⁵ Amnuwatuwu avivini ebeha Yoni bwahiyena iꞌabiye bapitaisogomiu na ahubena nigele daodaona na Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena bapitaiso amlobai.’ Yeisu ihae galewai

⁶ Haugana Yeisu yana tauyewasao hihulugogoi na hipanivila ainai hiwalo, ‘Bada, howahowana na teina hauga ita Isileli umugaiyegita na tabom taloinauyowegita?’

⁷ Na Yeisu iwalo, ‘Tamagu iya ibom iloiloina na nigele howahowana omiu amhanapui aiteya hauga yana loinane ipaihowaidi.

⁸ Na omiu hesi howola abo Aluꞌaluwa Veꞌahihi ilaoma na iꞌabiye wahiyalagomiu, na vehabagu ampaihowa na amwalo mahalava Yelusalem ainai yo Yudeya yo Sameliya dalavanao maudoina na baleꞌu maudoina aidiyai.’

⁹ Haugana walo teina iveꞌovidi na hiꞌita Yeisu ihaehae galewai, na yaloyalovi iꞌauhi na mehediyena itau aidawanine.

¹⁰ Ta ilaugabaidi na hiya howola hivinuvinunu galewai na towatowaho hitau bwau adi aleꞌo hewahewadi vahalidiyai hitowotowolo.

¹¹ Na hiwalo, ‘Omiu Galiliwone, hava vehabana amꞌitaꞌita haene, Yaubada bada Yeisu ilauvaiyaꞌo galewai na howola abo iwuyoma ta ana ita dova hinage yana haene amꞌiꞌitane.’ Yudasa aivelahena

¹² Olibe oyana ainaena hilau gwaipile Yelusalem neta amwahane nigele iyadaodao wuwuna oyanane neta Yelusalem vahalinai.

¹³ Na hiluwu yadi vadai na hihae vada ewanai, na Pita na Yoni yo Yemesa yo Andulu yo Pilipi yo Tomasi yo Batolomiu yo Madiu yo Yemesa Alipiyosi natuna yo Saimoni iya mwalona tauhamadudu abaloina vehabana yo Yudasa iya Yemesa natuna.

¹⁴ Maudoidi teina yadi nuwatuwu ehebo hiꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai waiwaihiu baidadiyao yo Meli Yeisu hinana na hinage Yeisu tahinao.

¹⁵ Bodaone adi bagibagili dova 120 ehebo ahubena ainai Pita iguguya ahiꞌahipudiyai na iwalo,

¹⁶ ‘Tahiguwao mwalona Deivida yana walo Aluꞌaluwa Veꞌahihi imohei Yudasa Isakaliyota vehabana, na Buki Veꞌahihi ainai imiyamiya,

¹⁷ na Yudasa mwalona baidada tawalo mahalava Yeisu vehabana na hesi yada Bada ihuhulaei na imohei ana alehao aidiyai’. (

¹⁸ Yudasa bada imwalowoiꞌo yana paihowa yababana vehabana, na mulitai abo imwalowoi ana maiha ainaena baleꞌu igimwalai na baleꞌune holanai ibeꞌu na diyana italupulihine na hinaena maudoina imahalava.

¹⁹ Na wasana Yelusalem maudoina hibenalei na alinadiyena baleꞌune yehana himwau Akelidama na ana nuwamasele Baleꞌu Maꞌwahina.)

²⁰ ‘Dova Buki Sam holanai Deivida yana walo Yudasa vehabana iwalo:

“Yana tupwa ovaꞌova aꞌavana nigele teya tomowa iyamiyamiya ainai”. Na hinage iwalo:

“Tomowa vagana mata iveꞌaivelaheyei”. Ainaena ilowoinanei walo teina ana nuwamasele moiha imahalava.

²¹ ‘Eeta howola abo Yudasa aivelahena yaiya tomowa hauga maudoina imulimulita Bada Yeisu yana hae yo yana dobi aidiyai.

²² Na hinage Yoni Yeisu iꞌabiye bapitaiso hauganane ainai ta ana higa Yeisu yana hae galewai, teina towahonane iya ilaoma ta Yeisu yana towolouyo vehabana ayewasaei.’

²³ Ainaena towatowaho hitau bwau yehadi hiꞌabihinidi ehebo Yosepa yehana bwauna Basabasi iya hinage hiyogaei Yusito, na bwaunane towaho yehana Madayo.

²⁴ Eeta hiꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai hiwalo, ‘Bada ee, owa tomowa maudoidi yadi nuwatuwu uhanapuidiꞌo ainaena yam vesinuwa towatowaho bwau teina aidiyena uveꞌitaei alimaiyai.

²⁵ Na iya mata ibom ivetaupaihowa yo iyewasa Yeisu vehabana, wuwuna Yudasa paihowane ilaugabainaꞌo na ilau ibom yana tupwai.’

²⁶ Na hitaubwauwone aiꞌopiꞌopiyena hivesinuwa ta Madayo vesinuwa ainai imiya mahalava eeta iya iluwu tauyewasao yadi boda ainai.

2

¹ Mulitai Yudeya yadi guyau yehana Penitikosi ana ahubena ainai Yeisu ana tauyemidiwo maudoidi himiya ahaidi.

² Maiꞌehebo na galewaena ehebo dagugu dova yaumai mwalaꞌina iꞌaituluma ta vadane iꞌoiye mwaune.

³ Na ehebo ginauli hiꞌiꞌitane ana ita dova aiwa alahawahawalina vahudiyai itotowane ehebo ehebo ewadiyai.

⁴ Ainaena maudoidi Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌoiye mwaudi na hivetuwuni ta vali alina yo vali alina aidiyena hiꞌauꞌaubabada neta Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyalaena.

⁵ Ahubena tenem ainai tautapwalolo Yudeya ainai yo vali tupwa aidiyena bada hilaomaꞌo na Yelusalem ainai himiyamiya.

⁶ Haugana dagugune hibenalei ta boda mwalaꞌina himiya ahaiyama vadane vahalinai ta aluwadi igavai wuwuna tomowa ehebo ehebo alinana ibenali lobai.

⁷ Yadi aluwagavai yo nuwapwanopwano ainaena ta hiwalo, ‘Teina tomowaone tenem dova hiꞌauꞌaubabadane neta hiya Galili?

⁸ Na vedova ta ita ehebo ehebo yada dalavao alinadi ta benali lobaidine?

⁹ Alinane neta Padiya, yo Medi yo Elam yo Mesapotemiya ana taumiyao yo Yudeya yo Kapadosiya yo Ponita yo Esiya yo

¹⁰ Piligiya yo Pamipiliya yo Itipita yo Libiya tupwanao Sailini holadiyai himiyamiya yo Lomaena hilaoma.

¹¹ Tupwana Yudeya na tupwana nigele Yudeya na hesi yadi tapwalolo ainai hitalamwedi baidadiyao, na hinage Kiliti yo Alebiya na maudoida alinada vagadi na vagadi aidiyena hiꞌauꞌaubabada Yaubada yana paihowao wahiwahiyaladi vehabadi.’

¹² Ainaena maudoidi mayadi aluwagavai yo mayadi nuwapwanopwano hibom hipanivilauyowedi hiwalo, ‘Hava wuwuna ta yadi paihowa tenem dova?’

¹³ Na hesi adi geluwo tupwadi hiwalo, ‘Nuwana bwahi wahiwahiyalana hinuma ta hiyayauyaulene’. Pita yana walo boda aidiyai

¹⁴ Pita ana geluwo hitau 11 baidanao hitowolo na Pita ivetuwuni ta alinana mwalaꞌina aidiyai iguguya iwalo, ‘Omiu Yudeya yo Yelusalem ana taumiyao maudoimiu yagu walo ambenalei na amnuwamasele,

¹⁵ ebeha yama paihowa teina nigele weꞌaha wahiwahiyalana ainaena, wuwuna howola malatomtom nigele numa yauyaule ana hauga.

¹⁶ Na hesi ginauli teina mwalona tauwalo mahalava Yoeli iwalo mugaiyei, iwalo:

¹⁷ “Yaubada iwalo:

Howola hauga yana abaꞌovi ainai Aluꞌaluwagu yaꞌatuhiwai tomowa maudoidi aidiyai,
na natumiyao towatowahodi yo waiwaihiudi hiwalo mahalava yo yami hevahevaliwo hiꞌeno meheꞌitaꞌita na yami babadao hiꞌeno nivinivi.

¹⁸ Walo moiha hauga teina ainai Aluꞌaluwagu yaꞌatuhiwai yagu taupaihowao towatowaho yo waiwaihiu aidiyai na vehabagu hiwalo mahalava.

¹⁹ Na yagu paihowao abanuwapwanopwano yaveꞌitaedi galewai yo hinage ilaꞌilala baleꞌuwai yaꞌabiye mahalavadi dova ꞌwahina yo aiwa alahawahawawalina yo asu badobadona,

²⁰ yo mahana iguguyou yo waiꞌena ana ita iyemalaꞌwahina na mulitai Bada yana ahubena mwalaꞌina na namanamalina imahalava.

²¹ Na ainaena ebe yaiyadiwo Bada yehanaena hiyogayoga ainai ilivahidi taꞌi.” ’

²² Pita hinage iwalo, aidiyai, ‘Augeluwo omiu Yudeya, teina walowone ambenaledi Yeisu Nasaletiyena, Yaubada yana wahiyala yo yana alaꞌalawowoli yo yana veꞌiveꞌilala mehemiyai iꞌabiye mahalava ta ainaena Yaubada yana vesinuwa iyemala moiha. Ita teina ta hanapuiyaꞌo wuwuna alidai ivetuwuni.

²³ Yaubada mwalona Yeisune vehabana iloina na hava baleꞌuwai mata ilobai Yaubada ihanapu mugaiyei na omiu amhuhulaei, ta yami loinaena tomowa tauyababa aiwa lagalagana ainai hiyemwalowoine.

²⁴ Na Yaubada mwalowoi yana tupwa vitaina ainaena ihahaguine na iꞌabiye towolouyoi, wuwuna nigele howahowana na mwalowoi yana tupwa ainai imiya vateyai.

²⁵ Teina vehabana mwalona Deivida Yeisu yana walo iwalo mugaiyei, iwalo:

“Bada yaꞌita meheguwai imiya vateyai na nimatautuwaguwai imiyamiya, na iꞌabiye wahiyalagau na havena yatapitapiya.

²⁶ Ainaena yayaliyaya mwalaꞌina na yanoꞌowei yo yanuwatuwu avivini ebeha havena taugu ipwahapwaha.

²⁷ Yau nigele mata bwebweso ainai aluꞌaluwagu umwaumwau vateyai taumwalowoi yadi dalavai nuwana hinage taugu ipwaha.

²⁸ Na hesi yawahi namwanamwana yana amwaha uveꞌitaei aliguwai. Ainaena mehemwai uꞌabiye yaliyaya vateyaigau.” ’

²⁹ Na Pita iwalo, ‘Tahiguwao walo teina nigele tubuda Deivida vehabana, wuwuna Deivida tahanapuiyaꞌo ebeha mwalona bada imwalowoiꞌo ta himwauyaꞌo magaiyai na teina taꞌi ana magaine imiyamiya.

³⁰ Deividanane tauwalo mahalava ehebo na Yaubada yana waloyemidi ainai inuwatuwu avivini ebeha howola Deivida tubuna ehebo Deividanane yana abaloina ivai Yaubada ainaena.

³¹ Ainaena Besinanane yana towolouyo ihanapu mugaiyei na iwalowei ebeha havena Bwebweso ainai imiyamiya alili na hinage tauna havena ipwahapwaha.

³² ‘Teina Yeisunane bada mwalowoiyena Yaubada iꞌabiye towolouyoiyaꞌo na ai maudoimai aꞌitayaꞌo.

³³ Ainaena Yaubada iꞌabihini ta nima tautuwanai imiyamiya na ibom Aluꞌaluwa Veꞌahihinane Yaubada mwalona iwalo yemidiyei na teina hauga bada imohegaiꞌo ainaena paihowa teina amꞌitaꞌitadi yo ambenabenaledi ibom ainaena hilalaomane.

³⁴ Wuwuna nigele Deivida iya yana hae galewa vehabana iyawalowalo, na hesi iwalo:

“Yaubada bada iwaloꞌo yagu Bada ainai, ‘Nimatautuwaguwai umiya

³⁵ ana higa am alehao yamwauꞌituluwedi aem ana abamwau ainai’.”

³⁶ ‘Teina wuwuna Isileli maudoimiu amhanapui moiha ebeha Yaubada Yeisu bada iꞌawa Badaenaꞌo ibom Besinana towahona na Yeisunane bada amtutuye patuyaꞌo aiwa lagalagana ainai.’

³⁷ Tomowaone Pita yana walo hibenalei na vehabana hinuwanuwatuwu mwalaꞌina, na Pita maꞌana geluwo aidiyai hipanivila, hiwalo, ‘Tahimaiyao, bada alauhapuliꞌo. Vedova yama paipaihowa?’

³⁸ Na Pita iwalo, ‘Yami paihowa yababadi aidiyena amnuwabui na maudoimiu Yeisu Besinana yehanaena avebapitaisogomiu na yami yababao inuwatuwuhamuidi na Aluꞌaluwa Veꞌahihi imohegomiu.

³⁹ Wuwuna Yaubada yana waloyemidine ebeha omiu vehabamiu, yo natumiyao hinage vehabadi, yo hiya amwaha daodaowai himiyamiya vehabadi yo yaiyadiwo Yaubada iyogaedi ainai.’

⁴⁰ Pita yana walo yo yana guguya maudoina aidiyena iwalo mahalava iwalo, ‘Augeluwo, yaso teina yababana ainaena amhaguiyoigomiu’.

⁴¹ Eeta ahubenanane ainai tupwana tomowa Pita yana walo hibenalei ta hibapitaiso na adi bagibagili dova tausani tonuga. Tauyemidiwo aidiyai

⁴² Tauyewasaone yadi veꞌita yo yadi veꞌawaꞌauꞌaugelu aidiyai hitalamweuyoidi. Na pwalawa aitomtomna ainai Yeisu abanuwatuwu avivinina hipaipaihowai na hitapwatapwalolo.

⁴³ Na maudoidi Yaubada hiveꞌahihiyei, na tauyewasao yadi paihowao abanuwapwanopwano na vedevedede maudoidi hipaihowaidi.

⁴⁴ Tauyemidiwone maudoidi himiyamiya vahaliuyoidi na hivetobwatobwa ehebo.

⁴⁵ Na ebe yadi abaloina dalavai himiyamiya hivegimwalaedi na ginaulidine adi maihaena hiꞌaiyauyaedi hiya nigele yadi tobwatobwa aidiyai.

⁴⁶ Ainaena ahubena ehebo ehebo aidiyai mayadi atetalam hitapwatapwalolo Yelusalem yadi vada tapwalolo mwalaꞌina ainai, na hibom yadi vadai mayadi yaliyaya hiꞌaiꞌaitoyawa.

⁴⁷ Na Yaubada hiwalowalo vetuvehaeyei na hinage boda maudoina tauyemidiwone hiꞌawaꞌawa namwanamwaedi. Na ahubena ehebo ehebo aidiyai Yaubada tupwana tomowa hinage ilivalivahidi, na tauyemidiwo adi boda imwalamwalaꞌi.

3

¹ Teya lavilavi ainai, Pita na Yoni hihaehae Yelusalem vada tapwalolo mwalaꞌina ainai habi awanoi wuwuna neta awanoi ana hauga.

² Tenem hauganane ainai ehebo towaho ae peupeuna na iya yana hauga tubui hinana diyanai maꞌae peupeuna eeta ana geluwo ahubena ehebo ehebo aidiyai hiꞌavaꞌavalaiyama vada tapwalolone ana awaꞌeda mwalaꞌina yehana Awaꞌeda Ausala ainai himwaumwauwi. Na hagu iꞌawaꞌawanoi vada tapwalolo ana tauluwuwo aidiyai. Tenem dova hauga bagibagilina ipaipaihowai.

³ Na ae peupeunane Pita na Yoni iꞌitadi hiluwuluwu na hagu vehabana iꞌawanoi aidiyai.

⁴ Eeta Pita na Yoni hivinuvinunui ta Pita iwalo, ‘Uvinunuigai’.

⁵ Ainaena ae peupeunane ivinuvinunuidi mayana yemidi ebeha hava mata himohei.

⁶ Na Pita iwalo, ‘Nigele yagu mane, na teina velaune yamohego. Besinana Yeisu towaho Nasaleti yehanaena yaloinaego na utowolo ta ulau’.

⁷ Na nimatautuwanaena iꞌabiye towolone, na aena yo aetutulina ana tubweuwo maudoina hiwawahiyalane.

⁸ Na igavai hae yo idobi italutowolo yo ilau. Abo itautau gavagavai na Yaubada inoꞌinoꞌowei na Pita na Yoni baidanao hiluwu vada tapwalolo mwalaꞌina ainai.

⁹ Na boda hiꞌita ae peupeunane ilaulau mayana walo vetuvehae Yaubada ainai,

¹⁰ hiꞌatai ebeha ae peupeunane mwalona vada tapwalolo ana awaꞌeda ainai imiyamiya na iꞌawaꞌawanoi ana hagu vehabana, na nuwadi ipwanopwano yana namwanamwauyo vehabana. Pita yana guguya

¹¹ Ae peupeunawa Pita na Yoni iꞌabi avivinidi vada tapwalolo pepenai, himwauwi yehana Solomoni yana tupwa, na bodaone mayadi nuwapwanopwano hisagena ahaiyama aidiyai.

¹² Na Pita iꞌitadi, eeta bodaona iwalo aidiyai. ‘Omiu Isileli, hava vehabana nuwamiu ipwanopwano na amvinuvinunugai? Nigele ai yama wahiyalaena bo nuwana yama mumuga dumwaluna ainaena towaho teina aꞌabiye namwanamwa ta itau gavagavaine.

¹³ Na hesi Yaubada yana wahiyalaena iya Abelaham yo Aisake yo Yakobo yadi Yaubada na tubudao yadi Yaubada na Yaubada yana taupaihowa yehana Yeisu iꞌabihini iya mwalona Pailato nuwanuwana ilivahi na omiu amuvalaei na amꞌawa yabayababaei Pailato mehenai.

¹⁴ Walo moiha Yeisu ibom taudumwalu na masemaselena amtaꞌwataꞌwataei ta tomowa yadi tauꞌoiye mwalowoi nuwanuwamiu ta vehabana Pailato ainai amꞌawanoiyei.

¹⁵ Neta yawahi namwanamwana ana Tauꞌaiyauya amꞌoiye mwalowoine na Yaubada ibom mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoi na maudoimai aꞌitayaꞌo.

¹⁶ Ainaena towaho teina bada inamwanamwaꞌo ta amꞌitayaꞌo na amhanapuiyaꞌo neta yemidi Besinana yehanaena mehemiyai inamwanamwa moiha na iwahiyalaꞌo.

¹⁷ ‘Tahiguwao yahanapuigomiuꞌo ebeha yami nuwapwanopwanowena Yeisu amꞌoiye mwalowoi dova yami babadao.

¹⁸ Na amnuwatuwu avivini ebeha Yaubada yana tauwalo mahalava aidiyena hiwalo mahalava mugai ebeha Besinanane yana muyamuya ilobaidi ainaena walonane ana moiha bada imahalavaꞌo.

¹⁹ Eeta ilowoinanegomiu ebe amnuwabui ta yami lauhapuliwone ivai gabaedi na lautowoi namwanamwana amlobai Bada ibom ainaena.

²⁰ Hinage Besinanane ibom ivesinuwa mugaiyei vehabana ivetamalei alimiyai, neta Yeisu.

²¹ Iya bada galewai ihaeꞌo na imiyamiya ana higa ginauli maudoidi iꞌabiye dumwaludi dova Yaubada yana tauwalo mahalavao veꞌaveꞌahihidi mwalona hiwalo mahalava mugaiyei.

²² Mwalona Mosese hinage iwalo yemidi iwalo:

Mata howola yada Bada Yaubada alimiyena ehebo towaho iꞌabihini na ivetauwalo mahalava vehabamiu dova yau iꞌabihinigau na yana walomahalava maudoina ambenalediꞌo.

²³ Na ebe yaiyadiwo tauwalo mahalavane yana walo hitaꞌwataꞌwataei Yaubada iꞌabiye yababadi yo ivaigabaedi yana tomowa aidiyena.

²⁴ Tauwalo mahalavao Samwela yana haugai na ivetuwuni ta ihahaemane neta hava hiwawalowediwa wau hivevetuwuni.

²⁵ Na omiu tauwalo mahalavaone tubudiyao ainaena Yaubada waloyemidi tubudane Abelaham imohei iwalo,

“Owa yam huhu wena howola abo abaloina maudoina baleꞌuwai awanamwanamwa yamohedi”. Ainaena awanamwanamwane omiu hinage vehabamiu.

²⁶ Na Yaubada yana taupaihowa Yeisu mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoi ta omiu Yudeya alimiyai ivetamale mugaiyei na ebe yami lauhapuliwone vehabadi amnuwabui neta yana awanamwanamwa alimiyai.

4

¹ Pita na Yoni howola hiꞌauꞌaubabada boda aidiyai na taupwaoliwo yo vada tapwalolo ana tuilala mwalaꞌina, yo hinage Sadusiyao hilaoma,

² mayadi modiꞌini wuwuna Pita na Yoni boda hiveꞌitadi ebeha Yeisu mwalowoiyena itowolouyoꞌo na ainaena mata tomowa maudoida tatowolouyo.

³ Eeta hiꞌabi avivinidi ta vada paipaiyai himwauwidi na ebeha iꞌahubena abo yadi lauvetala hipaihowai, wuwuna bada iboniꞌo.

⁴ Na hinage yadi guguya bodaone bada hibenalenaꞌo ta tupwana boda hiyemidi, ainaena tauyemidi maudoidi towatowaho adi vahivahili 5,000.

⁵ Iꞌahubena ta Yudeya yadi tauloinao yo yadi babadao yo loina ana tauveꞌitao himiya gogoidi Yelusalem.

⁶ Na hinage Anasa ibom taupwaoli mwalaꞌina mayana huhuwo yo yana bodao neta Kayapasi yo Yoni yo Alekisana baidadiyao himiya gogoidi.

⁷ Ta Pita na Yoni ahiꞌahipudiyai hitowolo na hipanivilaedi, hiwalo, ‘Yami paihowa teina yaiya yana wahiyalaena yo hinage yaiya yehanaena ampaipaihowaine?’

⁸ Na Pita Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌoiye mwau na iwalo aidiyai, ‘Yama tauloinao yo yama babadao,

⁹ nuwana yamalauvetala wau wuwuna ae peupeunane ahahaguine yo ebeha vedova ta aꞌabiye namwanamwane?

¹⁰ Eeta nuwanuwamai omiu yo Isileli maudoimiu amhanapui ebeha towaho teina mehemiyai itowotowolone yana namwanamwa Yeisu Besinana ainaena, ibom towaho Nasaleti, aiwa lagalagana ainai amꞌoiye mwalowoi na Yaubada iꞌabiye towolouyoine.

¹¹ Yaubada yana Buki iwalowalo Yeisu vehabana iwalo:

“Tauꞌabi vada omiu logidi teina amtaꞌwataꞌwataeiwa neta itaugwaipile ta logidi haehae alilina”.

¹² Nigele teya yaiya howahowana na ilivahigita. Neta bada Yeisu ibom. Wuwuna nigele ehebo teya dova yeha baleꞌuwai iyamiyamiya na ainaena livahi talobai.

¹³ Na tauloinaone hiꞌita Pita na Yoni yadi atepatu, na hihanapuiyaꞌo neta hibom bada taumiya dalava na abaseꞌulu mwalaꞌina aidiyai nigele hiyaluwu, ainaena nuwadi ipwanopwano na hinuwatuwu avivini ebeha mwalona Yeisu baidadi himiyamiya.

¹⁴ Na hinage ae peupeunane bada inamwanamwaꞌo hiꞌita lau vahalidiyai itowotowolo, ta nigele howahowana ebeha hava hiwalowei.

¹⁵ Ainaena Pita na Yoni hivetamaledi ta hiꞌaitulu maseleyai na tauloinaowone hibom hiꞌulewahi.

¹⁶ Na hiwalo, ‘Vedova taloina towatowaho teina hitau bwau vehabadi, wuwuna Yelusalem maudoidi hinanapuidiꞌo ilaꞌilala mwalaꞌina bada hipaihowaiyaꞌo na nigele howahowana tauvalaei.

¹⁷ Na hesi tatowoi na mumuga teina taꞌauhi na havena idabadabalala boda maudoidi aidiyai, eeta taloina wahiyala aidiyai na havena Yeisu yehanaena tomowa aidiyai hiꞌauꞌaubabada.’

¹⁸ Hiyogaedima na hiluwuyo aidiyai na hiloinaedi ta ebe havena Yeisu yehanaena hiꞌauꞌaubabada yo hiveꞌiveꞌita tomowa aidiyai.

¹⁹ Hesi Pita na Yoni yadi walo hiyemaihadi, hiwalo, ‘Omiu ambom amꞌita sipwai aiteya Yaubada mehenai idumwalu, aꞌawa abiye gomiu, bo Yaubada aꞌawa abiyei.

²⁰ Na ai nigele howahowamai na yama walo ilaumwau ginaulidine aꞌitadiꞌo yo abenalediꞌo vehabadi.’

²¹ Tauyewasaone walo auhi wahiwahiyalana himohedi na hiꞌabigabaedi ta hilalaune. Nigele howahowana ta hipaidi wuwuna hava imahamahalavane vehabana tomowa maudoidi Yaubada hinoꞌowei.

²² Wuwuna ae peupeunane ana bolimai 40 na tupwana bada hiꞌabiye namwanamwayaꞌo. Tauyemidiwo yadi awanoi

²³ Pita na Yoni himahalava na hilau adi geluwo aidiyai na taupwaoliwo mwalaꞌidi yo babadao yadi walo hiwalo mahalavaedi.

²⁴ Na adi geluwone hibenalei ta maudoidi nuwadi ehebo na hitapwalolo Yaubada ainai hiwalo, ‘Bada, owa Tauwasawasa, galewa na baleꞌu yo niꞌu na ginauli maudoina holadiyai himiyamiya tauyemaseledi,

²⁵ ainaena yam taupaihowa neta tubumai Deivida Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyalaena yam walo iwalo mahalavaei iwalo:

“Hava wuwuna abaloina maudoina Bada ainai hiveꞌaleha. Na hinage hinuwanuwatuwu awawa?

²⁶ Ainaena baleꞌu yadi tauwasawasao yo yadi tauloinao himiya ahaidi na hiꞌatububuni habi aleha Bada yo yana Besinana aidiyai.”

²⁷ ‘Walo moiha dalava teina holanaena hilaoma habi aleha yam taupaihowa masemaselena yo Besinana ibom Yeisu ainai. Hibom tauꞌalehaone neta Helodi yo Ponitiyo Pailato yo Yudeya yo hinage nigele Yudeya.

²⁸ Na hipapaihowaine hava dova owa yam alaꞌalawowoli yo yam nuwatuwu mwalona uloina na hipaihowaidiꞌo.

²⁹ Bada ee, yadi walo manimanini yam taupaihowao alimaiyai havena ubenabenaledi na hesi uꞌabiye wahiyalagai, na mayama atepatu yam walo ayewasaei.

³⁰ Na hinage yam wahiyalaena tauꞌasiyebwao uhaguidi, yo uꞌabiye namwanamwadi. Yam taupaihowa Yeisu vesivesinuwana yehanaena veꞌiveꞌilalao yo vedevedede uꞌabiye mahalavadi.’

³¹ Yadi awanoi teina hiveꞌovidi na vada ainai himiyamiyawa imwahali, na maudoidi Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyalaena iꞌoiye mwaudi. Na Yaubada yana walo hiwalo mahalavaei. Yadi tobwatobwa hiꞌaiyauyanedi ehebo ehebo aidiyai

³² Tauyemidi maudoidi yadi nuwatuwu yo yadi velau ehebo. Nigele teya yaiya iyawalo, ‘Yau teina yagu ginauli’. Na hesi yaiya ginauli yehana itanitaniwagaeine neta maudoidi vehabadi.

³³ Na hinage Bada Yeisu yana tauyewasao hiwahiyala alili yana towolouyo ana walomahalava vehabana, na maudoidi hivelau toyatoyawa.

³⁴ Na hinage maudoidi maꞌadi yo maꞌadi aleꞌo, wuwuna vewasawasao aidiyena bada yadi baleꞌu yo yadi vadao hivegimwalaediꞌo.

³⁵ Na adi maiha maudoina hivaiyama na himohedi Yeisu yana tauyewasao, aidiyai na hibom hiꞌaiyauya yaiyadiwo himiya vitai aidiyai.

³⁶ Towaho ehebo Saipilosiyena yehana Yosepa na yehana vauvauna tauyewasao himohei Banabasi, neta ana nuwamasele, ‘Tauꞌabiye atepatu’, iya Livai yana huhu ehebo.

³⁷ Na ibom yana tanovi ivegimwalaei na manenane ivaiyama na imohedi Yeisu yana tauyewasao aidiyai.

5

¹ Towaho ehebo mamwanena yadi tanovi higimwalaei, na manena hivaiyama. Towahonane yehana Ananayasi na mwanenane Sapaila.

² Hitaubwaune hiloina ta tupwana mane hidawani, na ana tupwa Ananayasi ivaiyama tauyewasaone aidiyai, na iꞌoyama iwalo teina tanovi manena maudoina.

³ Eeta Pita iwalo auline, ‘Ananayasi hava vehabana Tomodulele nuwam ivai na tanovi ana maiha tupwana umwaudawanine? Neta yam oyama Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainai.

⁴ Mwalona nigele uyavegimwalaei, tanovine owa yam abaloina, hinage hauganane uvegimwalaei manena owa yam abaloina. Na hava vehabana atemwai unuwanuwatuwu dawani mane vehabana na uꞌoyama. Na yam oyama teina nigele alimaiyai yo tomowa aidiyai, na hesi Yaubada ainai.’

⁵ Pita yana walo teina Ananayasi ibenalei na ibeꞌu ta imwamwalowoine. Ainaena tomowa maudoidi wasane hibenalei na himeheuhi mwalaꞌina.

⁶ Na hevahevali hilaoma ta tauna aleꞌowena hihuma na hiꞌavala mahalavaei ta magaiyai himwamwauwine.

⁷ Dova mahana hawahawagana tonuga hiꞌovi na mwanenane imahalava ta nigele iyahanapui hava imamahalavane.

⁸ Na Pita ipanivilaei iwalo, ‘Sapaila, yami tanovine amvegimwalaeine, viha ana maiha amvavaine? Dova mwanem iwalo alimwai?’ Na Sapaila iwalo, ‘Ehe moiha, neta dova’.

⁹ Eeta Pita iwalo, ‘Vedova ta amtau bwau ebeha Bada Aluꞌaluwana amtowoi? Ubenalei, mwanemne ana taumagaiwone hiluluwuma na hiꞌavala mahalavaego hinage yam oyama vehabana.’

¹⁰ Mai ehebo na Sapaila ibeꞌu Pita aenai, ta imwamwalowoine na hevahevaliwone hiluwuma ta hiꞌita bada imwalowoiꞌo, ta hiꞌavalai na hilau himagaiyai mwanenane vahalinai.

¹¹ Ainaena tauyemidi maudoidi himeheuhi mwalaꞌina na hinage yaiyadiwo wasanane hibebenaleine hinage himeheuhi. Alaꞌalawowoli yo ilaꞌilala

¹² Hinage boda ahiꞌahipudiyai Yeisu yana tauyewasao alaꞌalawowoli na ilaꞌilala bagibagilidi hiꞌabiye mahalavadi. Na tauyemidi maudoidi himiya ahaidi vada tapwalolo ainai, Solomoni yana tupwai.

¹³ Na boda maudoidi himeheuhi ta nigele hiyaluwu tauyemidi baidadiyao, na tomowa maudoidi tauyewasao hiveꞌahihiyedi na hinoꞌowedi mwalaꞌina.

¹⁴ Na hesi tauyemidiwone yadi boda imwalamwalaꞌi towatowaho yo waiwaihiu yaiyadiwo Bada hiyemidiyei neta hiluwuluwu.

¹⁵ Tauyewasao yadi paihowa aidiyena na tauꞌasiyebwao hilauvaidima ta amwahai gwalatau yo halabi aidiyai hiveveꞌenodine. Ebe Pita yana lau ainai, na mahana ihinali ta aluꞌaluwana italu tauꞌasiꞌasiyebwaone aidiyai mata hinamwanamwa.

¹⁶ Hinage dalavaone Yelusalem vahalinai adi taumiyao himiya ahaidima na yadi tauꞌasiyebwao yo tupwadi yaiyadiwo aluꞌaluwa yababadi hiꞌabiye asiyebwadi hivaidima ta maudoidi hiꞌabiye namwanamwadi. Yeisu yana tauyewasao hiꞌabiye muyadi

¹⁷ Taupwaoliwo yadi babadao mwalaꞌidi yo Sadusiyao yadi boda baidadiyao himanini na hiꞌalomagigiliyedi.

¹⁸ Ainaena hitowolo na Yeisu yana tauyewasao hiꞌabi avivinidi na vada paipaiyai himwamwauwidine.

¹⁹ Na boniyaiyena Bada yana tausagenawasa vada paipai ana awaꞌeda ihoꞌe na ilauvaidi ta himamahalavane.

²⁰ Na iwalo aidiyai, ‘Amlau vada tapwalolo ainai ta nemai amtowolo yo tomowa aidiyai walone yawahi namwanamwadi vehabadi amguguyaedi’.

²¹ Ainaena tausagenawasa yana walo hibenalei na iꞌahubena ta vada tapwalolo ainai hiluwu, na boda hiveꞌiveꞌitadi. Taupwaoli mwalaꞌina yo maꞌana geluwo Isileliwone babadadiyao hiyogaedi yo hiya tauꞌulewahi himiya ahai, neta Isileliwone yadi boda mugamugaina. Na maudoidi hiyogaedima ta yadi taupaihowa vada paipaiyai tupwana hivetamaledi ta Yeisu yana tauyewasao hilauvaidima, na hilauvetala mehediyai.

²² Na hilau ta vada paipai aꞌavana hiꞌiꞌitane, na hiwuyoma hiwalo,

²³ ‘Vada paipai guduguduna aꞌiꞌitane, na ana tauꞌita aviviniwone hitowotowolo awaꞌedane ainai, na hauganane awaꞌedane ahoꞌe alonane nigele teya tomowa ayaꞌita.’

²⁴ Na vada tapwalolo ana tauꞌita avivini mwalaꞌidi yo taupwaoliwo mwalaꞌidi wasa hibenalei ta hiꞌatehawawali mwalaꞌina, hava mata imahalavane.

²⁵ Ainaena ehebo towaho aidiyai ilaoma iwalo, ‘Tomowaone vada paipaiyai ammwamwauwidiwa, vada tapwalolo ainai hiveꞌiveꞌita boda aidiyai’.

²⁶ Eeta vada paipai taniwagana yana hevali baidana hilau ta tauyewasaowa hilauvaidi ta hiwuwuyone. Na hesi nigele hiyatotoyaidi wuwuna himeheuhi hiwalo mata tomowa himodiꞌini na tauꞌita aviviniwone hiveꞌalagaimaidi.

²⁷ Tauyewasaone hiluwuwedi ta tauꞌulewahiwo mehediyai hivetowolodi. Na taupwaoli yadi tauloina ipanivilaedi, iwalo,

²⁸ ‘Waloꞌauhi wahiwahiyalana amohegomiuꞌo, awalo havena Yeisu yehanaena amveꞌiveꞌita boda aidiyai. Na amꞌitayaꞌo hava ampapaihowaine? Yami veꞌita amtaluye dabalala ta Yelusalem iꞌoiye mwau, na teina towahone yana mwalowoi vehabana ebeha amveꞌewaigai.’

²⁹ Na Pita yo tauyewasao tupwadi hiwalo, ‘Ilowoinanegai na Yaubada yana walo amulitaei na havena tomowa yadi walo.

³⁰ Walo moiha omiu Yeisu aiwa ainai amtutuye patu na ana higa imwalowoi, na tubudao yadi Yaubada Yeisu iꞌabiye towolouyoine,

³¹ na iꞌabihini nimatautuwanai imwamwauwine ta ibom Taumugaiyegita yo Taulivahigita, ta ebeha tanuwabui, na ainaena ita Isileliwone yada yababa inuwahamuidi.

³² Eeta ai ginauli teina vehabadi awalowalo mahalava na hesi Aluꞌaluwa Veꞌahihi ibom tauwalo mahalava, iya Yaubada yana aiyauya ana tauꞌawa abiwo alidai.’ Gameliyela yana walo

³³ Na tauloinao Yeisu yana tauyewasao yadi walo teina hibenaledi, na adi modiꞌiꞌini moiha, na nuwanuwadi ta hiꞌoiye mwalowoidi.

³⁴ Na ehebo aidiyena yehana Gameliyela ibom Palisi na loina ana tauveꞌita, na maꞌana veꞌahihi tauꞌulewahiwo bodadi aidiyai, itowolo na iloina ta ebeha Yeisu yana tauyewasao himahalavaedi hauga ubwaꞌubwana ainai.

³⁵ Ainaena mulitai iwalo tauloinao aidiyai, ‘Omiu Isileli ee, amꞌita avivinigomiu na havena amloiloina wahiyala teina tomowaone aidiyai.

³⁶ Amnuwatuwu avivini haugana mwalona Tudesi imahalava ebeha ibom taumugai vagana ehebo, na tomowa adi bagibagili dova 400 hiluwu yana boda ainai, na hesi Tudesinane hiꞌoiye mwalowoi, na ana taumulitao hitaubudebudeyanaedi, na yadi boda iꞌoꞌovine.

³⁷ ‘Na mulitai tomowa vahilina haugana ainai, ehebo hinage towaho Galiliyena itowolo mahalava yehana Yudasa na tomowa tupwadi iniulidi na himumulitaeine. Iya hinage tomowa tupwadi hiꞌoiye mwalowoi na ana taumulitaone hiloloꞌuhagwaline.

³⁸ ‘Ainaena teina hauga yawalo alimiyai, ebeha havena hava amloiloina towatowaho tenem vehabadi. Ebe adi loina nuwana yadi paihowa teina tomowa aidiyena imahalava, howola abo hitapiya.

³⁹ Na hesi ebe yadi loina Yaubada ainaena imahalava, nigele howahowamiu na amꞌauhidi, wuwuna mata dova ta Yaubada amveꞌalehaei.’

⁴⁰ Eeta Gameliyeli yana loina himulitaei, na tauyewasao hiyogaedima aidiyai, na hisapidi, na hiwalo, ‘Havena Yeisu yehanaena amꞌauꞌaubabada tomowa aidiyai’.

⁴¹ Na tauꞌulewahiwo hilaugabaidi, yo hilau hibom yadi boda aidiyai mayadi yaliyaya, wuwuna howahowana muyamuya hilobaidi Yeisu yehanaena.

⁴² Ahubena ehebo ehebo aidiyai himiyamiya ahai vada tapwalolo mwalaꞌina holanai na hinage tomowa yadi vada aidiyai Yeisu ibom Besinana towahona wasana namwanamwana hiveꞌiveꞌitaei yo higuguguguyaei.

6

¹ Haugana tenem ainai Yeisu yana boda imwalamwalaꞌi, ta Gilisiwone Yudeyaone baidadiyao hivetaꞌetaꞌe. Gilisiwone hiwalo aiꞌai ana aiyauya ahubena ehebo ehebo aidiyai yadi hiwahiwapewo hiꞌitaꞌita diꞌwadiꞌwaidi.

² Ainaena Yeisu yana tauyewasao hitau 12 tauyemidiwo maudoidi hiyogaedima na hiwalo, ‘Nigele howahowana Yaubada yana walo ana guguya alaumwauwi na ebeha aiꞌai aꞌaiyauya.

³ Eeta tahimaiyao, omiu alimiyena towatowaho hitau 7 amvesinuwaidi, yaiyadiwo maꞌadi veꞌahihi, na hanahanapudi, na hinage ebeha Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyala aidiyai, ta paihowa teina aiꞌai ana aiyauya vehabana tavetowolodi.

⁴ Na ai aꞌaipate awanoi vehabana, na hinage Yaubada yana walo ana veꞌita vehabana.’

⁵ Boda maudoidi hiyaliyaya yadi loina teina vehabana, eeta hitau 7 hivesinuwadi neta, Sitiveni, ibom yana yemidi mwalaꞌina Yeisu ainai, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyala ainai, yo Pilipi yo Pilikolasi yo Nikano yo Timoni yo Pamenasi yo hinage Nikolasi, ibom towaho Anitiyoki na bada Yudeya yadi tapwalolo ainai iluwuꞌo.

⁶ Ainaena tomowaone teina hiꞌabihinidi Yeisu yana tauyewasao mehediyai, na hiꞌabidebaidi na vehabadi hiꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai, na paihowane hiveꞌavalaidi.

⁷ Eeta Yaubada yana walo idabalala tomowa aidiyai, na tauyemidi adi boda imwalaꞌi iꞌalili tupwa Yelusalem ainai, na taupwaoliwo bodadi hinage walone hibenalei, na Yeisu hiyemidiyei. Sitiveni hiꞌabi avivini

⁸ Sitiveni Yaubada yana alaꞌalawowoli yo yana atemuyamuya iꞌoiye mwau, na paihowa abanuwapwanopwano yo veꞌiveꞌilalao ipaihowaidi tomowa ahiꞌahipudiyai.

⁹ Na tupwana tomowa hilaoma na Sitiveni baidadi hiꞌawa paꞌipaꞌi hiya tupwana Yudeya yadi tapwalolo yehana himwauwi ‘Talatalamdi’, na tupwana Sailini ainaena, na tupwana Alekisanidiliya ainaena, na tupwana Silisiya yo Esiya aidiyena.

¹⁰ Na nigele howahowana hiwahiyala, wuwuna Sitiveni yana walo hanahanapu Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena.

¹¹ Eeta dawaniyena tomowa hiyemaihadi na hivetowolodi ta hiya hiwalo, ‘Abenabenali na Mosese yo Yaubada iꞌawaꞌawa yababaedi’.

¹² Ta tomowa nuwadiyai himwauwi na Sitiveni hiveꞌalehaei, ainaena maudoidi yo babadao yo tauloinao yo hinage loina ana tauveꞌitao hilaoma, na hiꞌabi avivini, na hilauvai tauꞌulewahiwo yadi abamiya gogoi ainai.

¹³ Na tauꞌawa oyaꞌoyamaone hilauvaidima na hiwalo, ‘Towaho teina, hauga maudoina aidiyai, Mosese yana loinao yo vada tapwalolo masemaselena hinage ihinalidi.

¹⁴ Na hinage yana walo abenalei iwalo, “Yeisu ibom towaho Nasaleti howola abo vada tapwalolo teina iloꞌe vehulu, na yada mumuga Mosese ainaena ivetuwuni na ilalaomawa imwaubuidi, na vagadi imwauwidi”.’

¹⁵ Tauꞌulewahiwone maudoidi Sitiveni maninane hivinuvinunui, ana ita dova Tauwalo mahalava manina.

7

¹ Taupwaoliwo yadi tauloina Sitiveni ipanivilaei, iwalo, ‘Teina tomowaone hava hiwalowalowedine neta moihadi?’

² Na Sitiveni yadi walo iyemaiha iwalo, ‘Tahiguwao yo tamaguwao, yagu walo teina ambenalei, Yaubada Didigana mwalona tubudawa Abelaham Mesapotemiya ainai imiyamiya, na howola nigele iyavedalava Halana ainai

³ Na iwalo Abelaham ainai, “Yam dalava yo yam huhuwo teina ulaugabaidi na ulau vali dalavai, tupwanane yaveꞌitago ainai umiya”.

⁴ ‘Neta ainaena Kalidiya ilaugabaei, na ivedalava Halana ainai. Na Abelaham tamana imwalowoi mulitai abo Yaubada imugaiyei na ivedalavane tupwa teina ainai tamiyamiya.

⁵ Ta nigele hinage teya tupwa nuwana baleꞌu iyamohei Abelaham yana abaloina, na Yaubada iwalo yemidi hauga teina ebeha tupwanane Abelaham mayana huhuwo yadi baleꞌu hivai, na hauganane ainai Abelaham nigele natuna.

⁶ Na hinage Yaubada iwalo mugai ebeha Abelaham tubunao himiya taumana vali boda yadi tupwa ainai, yo dalavaone tanitaniwagadiyaone paihowa vitavitaidi himohedi, na himiya vitai bolimai 400 aidiyai.

⁷ Na hesi Yaubada iwalo, “Howola abo dalava tanitaniwagadi loina vitavitaina yamohedi, na mulitai tupwa tenem ainaena yagu boda himahalava na hipwagogo aliguwai tupwa teina ainai”.

⁸ Eeta Yaubada Abelaham ulewahi ana veꞌiveꞌilala imohei neta ꞌwapi ana hapi vehabana. Abelaham Aisake ilabahi ta hawahawaga ehebo iꞌovi na hapi himomoheine. Dova hinage Aisake natuna Yakobo hapi imohei. Na Yakobo hinage natunao towotowohodi 12 adi bagibagili hapi imomohedine.

⁹ ‘Tubudane Yakobo natunao hiya tahidi Yosepa hivegimwalaei Itipita aidiyai, wuwuna hiꞌalomagigiliyei ta nemai ivetaupaihowa nigele maihana na hesi Yaubada baidana.

¹⁰ Na ihagui ana vitai aidiyena, na hinage hanapu namwanamwana imohei, Itipita yadi Pelo hanapunane iꞌita lobai, ainaena Pelo Yosepa iꞌabihinine na loina imohei tupwa Itipita maudoina ainai, na hinage tauwasawasa yana vada holanai.

¹¹ ‘Na mulitai vahali imahalava Itipita maudoina yo Kenani aidiyai, na miya vitai imahalava na tubudaone nigele adi.

¹² Ta Yakobo wasa ibenalei ebeha aiꞌai Itipita ainai imiyamiya, na natunao towatowahodi ivetamaledi Itipita ainai, aiꞌai vehabana.

¹³ Mulitai ivetamaleuyoidi Itipita ainai, na Yosepa tahinao aidiyai iwalo mahalava, iwalo, “Yau tahimu Yosepa”, na hinage Pelo ainai iwalo mahalavaedi iwalo, “Teina tahiguwao”.

¹⁴ Ainaena Yosepa tamana Yakobo mayana huhuwo iyogaedima, adi bagibagili 75, na Itipita ainai hilalaomane.

¹⁵ Eeta tubudane Yakobo manatunao hidobi Itipita ta nemai himiyamiya ta himwamwalowoine.

¹⁶ Na yadi asiyebwao mwalomwalowoidi hilawedi ta mwalona Abelaham igimwalaiyaꞌo Sikem, hibom Emoli natunao aidiyena na magainane ana maiha siliba imomohedine neta ainai hiyeyemagaine.

¹⁷ ‘Na hauga bada ilau tebitebiniyaꞌo ta Yaubada yana waloyemidi ainona imiya mahalava Abelaham ainai neta ebeha Isileliwone Itipita hiꞌaitulu gabaei. Wuwuna tubudaone adi boda ihaehae.

¹⁸ Na tauwasawasa vauvauna itowolo ta yana hauga loina, na tauwasawasane Yosepa nigele iyahanapui.

¹⁹ Tubudaone iꞌoyaꞌoyamaedi, na muya imohemohedi. Na iwalo wahiyala ta ebe natudiyao vauvaudi hitubui higabae mahalavaedi ta himwalowoi balabala awawai.

²⁰ ‘Gama Mosese itubui hauga tenem ainai, ibom ana ita inamwanamwa, na tamana yo hinana yadi vadai hiꞌitaꞌita avivini neta waiꞌena tonuga.

²¹ Na mulitai yadi vadaena himwau mahalavaei, na Pelo natuna waihiuna ilolobaine, na ilauvaiyama yana vadai, na ebeha natuna iꞌita avivini.

²² Eeta Mosese Itipita yadi hanapu maudoina hiveꞌitaei, ta ihanahanapuidi na yana walowone yo yana paihowao hiwahiyala alili.

²³ ‘Hauganane ana bolimai 40 ilobai Mosese nuwanuwana yana tomowao Isileli iꞌitadi.

²⁴ Ainaena yana itane ainai Itipita ehebo towaho Isileli italai awawai, eeta Mosese tahina ihagui na towaho Itipita iꞌoiye mwalowoine.

²⁵ Na Mosese yana nuwatuwu ebeha yana huhuwone mata hihanapui, neta Yaubada nimanane iyeyepaihowa ta Itipitaone aidiyena ivaivehuludi na hesi nigele hiyahanapui.

²⁶ Iꞌahubena ta Mosese tahinao bwau ilolobaidine, na nuwanuwana ebeha iꞌauhidi ta iwalo, “Augeluwo, omiu boda ehebo na hava vehabana yami miyamiya amveyaveyababa?”.

²⁷ ‘Na tauꞌalehaone ehebo aidiyena Mosese yana walo iyemaiha, na iwalo, “Yaiya owa utuwoi na uvetauloina alimaiyai?

²⁸ Vedova? Nuwanuwam na uꞌoiye mwalowoigau, lavi dova Itipita towahona uꞌoiye mwalowoine?”

²⁹ Walo teina Mosese ibenalei ta imeheuhi, na idena ilau Midiyani ainai, imiya taumana, na tenemai itawahola yo natunao towatowahodi bwau, ilabahidi.

³⁰ ‘Bolimai 40 tuluhanai Mosese tupwa balabala awawai oya Sainai vahalinai ilowolowouhi, na Yaubada yana tauwalo mahalava iꞌabiyamahalavauyoi aiwa alahawahawalina ainaena aiwa lugulugudi holadiyena.

³¹ Ta Mosese iꞌaluwagavai ta iwutulau tupwanane alaꞌalahinane vahalinai ebeha iꞌita iliꞌilimani, ainaena Bada alinana ibenalei iwalo,

³² “Yau tubumwao hibom Abelaham yo Aisake yo Yakobo yadi Yaubada”. Na Mosese yana meheuhiyena ibatubatutuli, ta nigele iyaꞌita lau.

³³ ‘Ainaena Bada iwalo, “Am ae humahuma uwuludi wuwuna neta baleꞌune ainai utowotowolone baleꞌu veꞌahihi.

³⁴ Yagu tomowa yadi miya vitai Itipita holanai yahanapuiyaꞌo, na yadi dou, bada yabenalenaꞌo, ainaena yadobima habi haguidi. Eeta owa utowolo na yavetamalego Itipita ainai, paihowa teina vehabana.”

³⁵ ‘Isileliwone Mosese hitaꞌwataꞌwataei, hiwalo, “Yaiya owa ebeha utowoi na uvetauloina na uꞌabiye dumwalugai?”. Eeta Isileliwone hitaꞌwataꞌwataei na Yaubada yana vesinuwa haugana tauwalo mahalava aiwa alaꞌalahawawalina ainai ivesinuwai iwalo iya tauloina na taulivahi.

³⁶ Yudeyaone imugaiyedi ta Itipita hiꞌaitulu gagaeine. Mulitai ginauli abanuwapwanopwano na veꞌiveꞌilala iꞌabiye mahalavadi Itipita ainai yo niꞌu hawahawawalina ainai. Na hinage ginauli abanuwapwanopwano yo veꞌiveꞌilala iꞌabiye mahalavadi balabala awawai neta bolimai adi bagibagili 40.

³⁷ ‘Teina Mosese Isileli aidiyai iwalo, “Yaubada howola abo tahimiyaone aidiyena ehebo Tauwalo mahalava ivesinuwai vehabamiu, dova mwalona yau ivesinuwaigaune.”

³⁸ Na hinage Mosesenane nuꞌulai Isileli tubunao maudoidi baidanao, oya Sainai ainai himiyamiya na tauwalo mahalava Mosese loina namwanamwana yawahida vehabana imomohedine.

³⁹ ‘Na tubudaone Mosese yana loina hitaꞌwataꞌwataei, ta nuwanuwadi yo hilau gwaipile Itipita ainai,

⁴⁰ Na Eloni ainai hiwalo, “Yada abapwagogowo uꞌatububunidi, na himugaiyegita, wuwuna Mosese ibom mwalona Itipita ainaena imugaiyegitamawa, havaidova ilaoꞌo”.

⁴¹ Tenem haugane ainai abapwagogo aiwa tagitagi hipaihowai ta ana ita dova bulumakau natuna. Na ainai hipwaopwaoli yo nimadiyena hava hipapaihowaine hiyaliyayai ainaena na higuyaguyau.

⁴² Eeta Yaubada itaꞌwataꞌwataedi, na hibom yadi nuwatuwu hipaihowai, neta utuiwo galewa aidiyai hipwagopwagogo, dova tauwalo mahalavao yadi buki holanai Yaubada yana walo imiyamiya, iwalo:

“Omiu Isileli tupwa balabala awawai bolimai 40 ammiyamiya, lagulaguwao amwunuidi, na nigele aliguwai amyapwaopwaoli.

⁴³ Na yami abapwagogo yehana Moloke yana gwau, amꞌavalai yami abapwagogo na hinage Lepani yana utui amtagi yo ainai amwalowalo vetuvehae.

Ainaena mata yaꞌoipeiyegomiu na amlau Babiloni tulutuluhanai.” ’

⁴⁴ Na Sitiveni iwalo, ‘Mosese gwaune iꞌabi, neta dova Yaubada iveꞌita maꞌamaꞌayaune ainai. Ainaena hiꞌabi na hauganane tupwa balabala awawai hilaulau Yaubada yana gwaune hinage hiꞌavalai vali tupwai”.

⁴⁵ Mulitai tubudiyao Yosuwa baidanao teina gwaune hivaiyama na tupwanane ainai tubudao taumiya dalavao hiheusilidi tupwa teina ainaena, na Yaubada ihaguidi ta hiwahiyala, na yadi baleꞌu teina hivai, na gwaune imiyamiya ana higa Deivida ivetauwasawasa aidiyai.

⁴⁶ Iya Yaubada ana awanamwanamwa imohei. Na Yaubada ainai ipanivila na ebeha italamwei ta Yakobo, yana Yaubada yana vada iꞌabi.

⁴⁷ Na hesi Yaubada yana vadane Deivida natuna Solomoni iꞌaꞌabine.

⁴⁸ ‘Yaubada ewaꞌaliliyai yana vada tomowa nimadiyena hiꞌabiꞌabi nigele alonai iyamiyamiya, dova tauwalo mahalava yana walo iwalo:

⁴⁹ “Galewa yagu abamiya wasawasa, na baleꞌu aegu adi abamwau.

Ainaena aiteya vada howahowana, na vehabagu amꞌabi na vadanane ainai yaꞌaiyawasi?

⁵⁰ Wuwuna ginauli teina maudoidi yau yapaihowaidi.” ’

⁵¹ Na Sitiveni iwalo, ‘Omiu tauꞌateyaiyaiwo. Yaubada wasana ainai neta atemiu yabidaidiꞌo yo talinamiu yagohaye tuidiꞌo. Omiu bada dova hauga daodaona tubumiyao Aluꞌaluwa Veꞌahihi amtaꞌwataꞌwataei.

⁵² Walo moiha tubumiyao tauwalo mahalavao maudoidi hiꞌabiye muyadi na hiꞌoiye mwalowoidi. Hiya Taudumwaluwa yana laoma vehabana hiwalo mugaiyeiwa, na teina hauga omiu hinage Taudumwaluwa amhuhulaei, ta amꞌoꞌoiye mwalowoine.

⁵³ Na omiu Yaubada yana loina himohegomiu tausagena wasao aidiyena, na nigele amyamulitaei.’ Sitiveni hiꞌoiye mwalowoi

⁵⁴ Sitiveni yana walo tauloinao hibenalei ta adi modi iꞌini mwalaꞌina, na awadi hitauveꞌalahi yadi modiꞌini vehabana.

⁵⁵ Na hesi Aluꞌaluwa Veꞌahihi Sitiveni iꞌoiye mwau, ta galewa ivinuvinunui, na Yaubada yana wasawasa masele ainai ihae na Yeisu nimatautuwanai itowotowolo, iꞌiꞌitane.

⁵⁶ Na iwalo, ‘Amꞌita, galewa ilotahoꞌe na Tomowa Moihana Yaubada nimatautuwanai yaꞌita itowotowolo.’

⁵⁷ Hiwuiwui wahiyala, na talinadi hiꞌabi auhidi, na ebeha havena yana walo hibenabenalei. Eeta maudoidi vehabana hisagena na hiꞌabi avivini.

⁵⁸ Na dalavane tuluhanai higabaei aituluwei, na gaimaena hitatalaine. Na tauꞌaisamasamaniwone adi luwuluwu himwauwi hevali teya yehana Saulo aenai.

⁵⁹ Sitiveni howola gaimaena hitalatalai na Bada ainai iꞌawaꞌawanoi, iwalo, ‘Bada Yeisu aluꞌaluwagu uvaiyawa’.

⁶⁰ Na aetutulina iꞌatuwomalei na iyoga wahiwahiyala iwalo, ‘Bada, yadi mumuga yababana teina havena uyemayemaiha aidiyai’. Na yana walo teina tuluhanai yawahina iꞌovi.

8

¹ Na Saulo bodaone iꞌawa namwanamwaedi Sitiveni ana oiyemwalowoi vehabana. Saulo tauyemidiwo iꞌalehaidi Ahubena tenem ainai tauyemidiwo tupwa Yelusalem ainai adi alehao hivetuwuni na hiꞌaleha, ainaena hilouhagwali Yudeya yo Sameliya tupwanao aidiyai, na Yeisu yana tauyewasao hitau 12 Yelusalem ainai himiyamiya.

² Na tupwana tomowa Yaubada ana tauyemidiwo Sitiveni hivai ta hidoudouwi iꞌovi na abo higagaliyaunaeine.

³ Na hesi Saulo itowoi na tauyemidiwo yadi boda iꞌoiye sawali. Vada ehebo ehebo iluwuluwuidi na tauyemidiwo towatowahodi yo waiwaihiudi ilaulaugogoidi na vada paipaiyai imwaumwauluwuwedi. Pilipi iguguya Sameliya ainai

⁴ Tauyemidiwo hiloꞌuhagwali, ta ebeha tupwa teya ainai wasana namwanamwana higuguyaei tomowa aidiyai.

⁵ Ainaena Pilipi idobi Sameliya tupwanane ainai, na tenemai Besinana Tomowana wasana iguguyaei aidiyai.

⁶ Na maudoidi Pilipi yana walo hibenalei, na yana paihowa wahiwahiyalana hiꞌitadi,

⁷ Ebe yaiyadiwo hiꞌasiyebwa, aluꞌaluwa yababana aidiyena mata imwau mahalavaedi, mayogayogadi yo hinage taubelubelu, yo taulepelowo iꞌabiye namwanamwadi. Ainaena bodaone hitalatalam toyatoyawa Pilipi yana guguya ainai.

⁸ Na ainaena abayaliyaya mwalaꞌina dalavanane ainai.

⁹ Na taumiya dalava ehebo yehana Saimoni, iya Pilipi yana walo iyemidiyei. Saimoninane mwalona tauꞌobaꞌoba na oyamaena iwalo mahalavaeuyowei ebeha iya teya towaho mwalaꞌina.

¹⁰ Tomowa maudoidi, tomowa mohili yo tomowa mwalaꞌidi ainai hibenabenali ta hiwalo, ‘Teina tomowane dova Yaubada. Owa uwahiyala alili.’

¹¹ Eeta Saimoni yana walowone hibenaledi wuwuna yana obaena iꞌabiye nuwapwanopwanodi hauga maudoina aidiyai.

¹² Na mulitai Pilipinane imahalavama na wasana namwanamwana Besinana Yeisu yehana yo Yaubada yana loina vehabadi, iguguya, na hiyemidiyei, na hibapitaiso, towatowaho yo waiwaihiu.

¹³ Na Saimoni hinage Yaubada iyemidiyei, na yana bapitaiso tuluhanai Pilipi baidana himiyamiya. Na Saimoninane Pilipi yana alaꞌalawowoli yo yana veꞌiveꞌila ipaihowaidi wahiwahiyaladi iꞌitadi, na inuwapwanopwano moiha.

¹⁴ Ainaena Yeisu yana tauyewasao Yelusalem ainai himiyamiya, wasa hibenalei ebeha bada Sameliya hitalamꞌo Yaubada yana walo ainai, eeta Pita na Yoni hivetamaledima.

¹⁵ Na hitau bwaune hidobi Sameliya ainai, na tauyemidi vauvaudi vehabadi hiꞌawaꞌawanoi, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi aidiyai iluwu.

¹⁶ Wuwuna howola nigele teya yaiya Aluꞌaluwa Veꞌahihi iyaꞌoiye mwau na bapitaiso ibom Bada Yeisu yehanaena hivaiyaꞌo.

¹⁷ Ainaena Pita na Yoni nimadi aidiyai himwauwi na Aluꞌaluwa Veꞌahihi aidiyai iluwu.

¹⁸ Na Saimoni paihowa teina iꞌita ebeha Yeisu yana tauyewasao nimadi himwau tomowa aidiyai na Aluꞌaluwa Veꞌahihi aidiyai iluwu, ainaena mani ivai ta ebeha Pita na Yoni imohedi.

¹⁹ Na iwalo, ‘Teina alaꞌalawowoline ammohegau ta ebe yaiya nimagu ainai yamwauwi mata Aluꞌaluwa Veꞌahihi iluwui’.

²⁰ Ta Pita Saimoni iwalowei, iwalo, ‘Yam mane baidam amsilahe vateyai, wuwuna ebeha Yaubada yana velau yam mane ainaena uyemaiha.

²¹ Owa nigele yama boda, na atem imumuga yababa Yaubada mehenai.

²² Eeta ilowoinanego na yam yababa ainaena unuwabui, na uꞌawaꞌawanoi Bada ainai, na ebe inuwahamuigo.

²³ Na yahanapui atem paipaina alomagigili, yo mumuga yababana aidiyena.’

²⁴ Na Saimoni iwalo, ‘Amꞌawaꞌawanoi Bada ainai ta ginauline yababadine amwalo mahalavaediꞌo, havena aliguwai himiyamiya yo hilaolaoma’.

²⁵ Mulitai Pita na Yoni yadi Bada vehabana hiwalowalo mahalava na yana walo higuguyaei, na hiwuyo Yelusalem ainai, na yadi wuyone ainai wasa namwanamwana hiwalo mahalavaei Sameliya tupwanao aidiyai. Pilipi towaho Itiyopiya ehebo iꞌabiye bapitaiso

²⁶ Na Bada yana tausagena wasa Pilipi iwalo, ainai ‘Uꞌatububuni na ulau tupwa yavana amwaha Yelusalem yo ilau Gasa ainai’. Amwahane ilaulau balabala awawa ainai.

²⁷ Eeta Pilipi itowolo ta ilalaune. Tenem hauganane tauloina mwalaꞌina, Itiyopiyaena ilaulau gwaipile yana dalavai. Iya Itiyopiya yadi alawata yehana Kanidesi yana mane iꞌitaꞌita avivini. Iya ilau Yelusalem ta Yaubada iwalo vetuvehaeyei na iwuyowuyoma.

²⁸ Igelu ta ilaulau na waloyemidi bukina Aisaya ainai ilaulauvahili.

²⁹ Ainaena Aluꞌaluwa Veꞌahihi Pilipi iwalo ainai, ‘Ulau mwayamwayau waga niuniuli vahalinai’.

³⁰ Eeta Pilipi isagena ilau ainai ta ibenabenali na towahone ilaulauvahili Aisaya yana buki ainaena. Na Pilipi ipanivilaei iwalo, ‘Uhanapuiyaꞌo hava uvahivahiline?’

³¹ Na towahonane iwalo, ‘Nigele, wuwuna nigele teya yaiya na ebe iꞌaubabada iliꞌilimani aliguwai’. Na iwalo ta Pilipi imwalae taohani ta waga niuniuline ainai baidana himimiyane.

³² Yaubada yana Buki ivahivahili iwalo:

‘Ibom dova sipi mata hiwunui, ta dova sipi natuna ebe hiwunuwunui, na ana tautomne mehenai itowotowolo, nigele alinana yo nigele teya hava iyawalowei.

³³ Na hinage yana lauvetala ainai nigele hiya abiye dumwaluyana ililimani, na ihinimaya. Ainaena nigele teya natunao ta ebe hiwalo mahalavae, wuwuna yawahina baleꞌuwai iꞌoꞌovi.’

³⁴ Na towaho Itiyopiyaenane Pilipi iwalo ainai, ‘Yaiya vehabana tauwalo mahalava teina iwalowalone? Ibom vehabana nuwana vali towaho vehabana?’

³⁵ Ainaena Pilipi ivetuwuni vahilinane ana livahi ainai, na Yeisu wasana iveꞌitaei.

³⁶ Eeta amwahanane hilaulau, na bwahi hiꞌita lobai, ta towahonane iwalo, ‘Tenem weꞌahane! Vedova howahowana ainaena uvebapitaisogau?’

³⁸ Ta yana taupaihowa iloinaei na waga niuniuli ilaumwauwi, na hitau bwau Pilipi baidana hiꞌaitulu bwahiyai, na Pilipi towahone iꞌabiye bapitaisone.

³⁹ Ainaena bwahiyena hihaema na Bada Aluꞌaluwana Pilipi ilauvai, na towahone Pilipi nigele iyaꞌitauyoi, ainaena mayana yaliyaya ilalaune yana dalavai.

⁴⁰ Na Pilipi hilobai dalava Asotosi ainai ilaulau na wasa namwanamwana iguguyaei dalava ehebo ehebo aidiyai, na ana higa imahalava Sisaliya ainai.

9

¹ Saulo howola iꞌaleꞌaleha Bada ana taumulitao aidiyai. Eeta ilau taupwaoli mwalaꞌina ainai,

² nuwanuwana yana letao ileleledi na ilawedi Yudeya yadi miyagogoi Damasiko aidiyai. Na letaone aidiyena ebe Yeisu yana amwaha adi taumulitao ilobaidi, towatowaho yo waiwaihiudi iꞌabi avivinidi na ivaidima Yelusalem ainai habi lauvetalaedi. Eeta letadine ivaidi na ilau.

³ Na Saulo ilaulau ta Damasiko ainai muhamuhana imahalava, na masele galewaena imasele ta iꞌiꞌiliyei.

⁴ Ta ibeꞌu baleꞌuwai na ehebo alina ibenalei, iwalo, ‘Saulo, Saulo, hava vehabana uꞌabiꞌabiye muyagaune?’

⁵ Saulo iwalo, ‘Bada, yaiya owa?’ Na alinane iwalo, ‘Yau Yeisu, uꞌabiꞌabiye muyagaune.

⁶ Na hesi utowolo na uluwu dalavai na tenemai amvenuwamwau ubenalei, yo hava mata upaihowaine.’

⁷ Na tomowaone Saulo baidanao hilaulau hitautowolo na tomowa alinana hibenalei na hesi nigele teya hiyaꞌita.

⁸ Ainaena Saulo baleꞌuwena itowoloma na nuwanuwana ta mehena imasele, na hesi nigele howahowana hava iꞌita, eeta Saulo hiꞌabinimai na hiluwuwei Damasiko ainai.

⁹ Na nemai ahubena tonuga aidiyai nigele hava teya iyaꞌita, na hinage nigele iyaꞌai yo iyanuma.

¹⁰ Na Damasiko ainai Yeisu ana taumulita ehebo imiyamiya, yehana Ananayasi, na yana eno niviniviyena Bada iwalo ainai, iwalo, ‘Ananayasi’. Ta Ananayasinane iwalo, ‘Bada, Yau teina’.

¹¹ Eeta Bada iwalo, ‘Utowolo na ahiꞌahipuwena ulau amwaha yehana Dumwadumwaluna ainai, yo Yudasa yana vadai ehebo towaho upanivilae, ibom towaho Tasosiyena na yehana Saulo, na hauga teina ainai iꞌawaꞌawanoi.

¹² Na enoꞌitaꞌitaena iꞌitaꞌita na ehebo towaho yehana Ananayasi iluwu ta nimana uluꞌulunai imwauwi na ebe ivinunuyo.’

¹³ Na Ananayasinane iwalo, ‘Bada, towahonane wasana tomowa maudoidi hibenalenaꞌo ebeha towaho yababana, na yam tauyemidiwo Yelusalem ainai bada iveꞌaleha aliliyedi.

¹⁴ Na hinage taupwaoliwo mwalaꞌidi hitalamwei na hauga teina ilaoma ta ambodao maudoina Damasiko ainai habi paigai ebe yehamwena awaꞌawanoi.’

¹⁵ Na Bada iwalo ainai, ‘Badagi, ulau ainai. Wuwuna iya bada yavesinuwaiyaꞌo na wasagu iwalowei tomowa tupwa vehopali alodiyai, yo tauloinao mwalaꞌidi mehediyai yo Isileli hinage aidiyai.

¹⁶ Na hinage yaveꞌitae yana muyamuyao mwalaꞌidi mata ilobaidi, yau agu walomahalava vehabana.’

¹⁷ Ainaena Ananayasi ilau, na Yudasa yana vadai iluwu, na nimana imwauwi Saulo uluꞌuluna ewanai iwalo, ‘Tahigu Saulo, Bada Yeisu imahalava alimwai, ibom ivetamalegauma mehem yaꞌabiye masele, yo hinage Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena iꞌoiye mwaugo’.

¹⁸ Eeta Saulo mehenaena dova yama onavidi hibeꞌu na iꞌitauyone. Ainaena itowolo na ibapitaiso,

¹⁹ na hinage aiꞌai ivai na iꞌai ta yana wahiyala ilolobauyoine. Saulo iguguya Damasiko ainai Tupwana ahubena aidiyai Saulo Yeisu ana taumulitao baidanao himiyamiya Damasiko ainai.

²⁰ Na Yudeya yadi vada tapwalolo aidiyai Saulonane iguguya, ‘Ebeha Yeisu ibom Yaubada Natuna moiha’.

²¹ Na taubenaliwo hinuwapwanopwano mwalaꞌina, na hiwalo, ‘Yana guguya teina ambenalei ibom mwalona Yeisu ana taumulitao Yelusalem ainai iveꞌaveꞌalehaedi. Na hinage yana laoma teina wuwuna ebeha Yeisu ana taumulitao teinai himiyamiya iꞌabi avivinidi na ipaidi ta ilawedi Yelusalem, taupwaoliwo mwalaꞌidi aidiyai, bo?’

²² Na hesi Saulo yana guguya iꞌalaꞌalawowoli, ana moiha ebeha Yeisu iya Yaubada yana Besinana neta wuwuna ivenuwavaivai moiha ainaena ta Yudeyaone himiyamiya Damasiko nigele howahowana yana walo hiyemaiha. Saulo Yudeya idena gabaedi

²³ Saulo Damasiko ainai imiyamiya, na Yudeya hiloiloina ebeha hiꞌoiye mwalowoi.

²⁴ Na hesi yadi loina dawani bada Saulo ihanapuidiꞌo. Boniyai yo ahubena dalavane alina ana awaꞌeda hivinuvinunui ebeha yana aitulu ainai na hiꞌoiye mwalowoi.

²⁵ Na hesi boniyai ehebo ainai Saulo ana taumulitao boha ainai hiyemiya, na hivedawedawe dobiyei aline hawahawagana ainaena. Saulo yana laoma Yelusalem

²⁶ Eeta Saulonane iwuyo Yelusalem na itowoi ta ebeha iluwu Yeisu ana taumulitao aidiyai, na himeheuhei, wuwuna nigele hiyayemidiyei ebeha bada inuwabuiꞌo.

²⁷ Na Banabasi ibom Saulo ihagui, na ilauvaiyama Yeisu yana tauyewasao aidiyai, na iꞌauꞌaubabada vedova Saulo amwahai Bada ilolobaine ta alinana ibebenaleine. Na vedova Saulo iguguya atepatu Damasiko ainai Yeisu yehanaena hinage iꞌaubabadanei.

²⁸ Eeta hitalam Saulo baidadi himiyamiya. Na Yelusalem maudoina itaꞌiꞌiliyei mayana wahiyala Bada yehanaena iguguguguya.

²⁹ Na Yudeya hibom tauꞌalina Gilisi Saulo baidadi hiveꞌawa paꞌipaꞌiꞌi, na hiloiloina vedova na hiꞌoiye mwalowoi.

³⁰ Na Yeisu ana taumulitao hibenalei, ta Saulo hilawei Sisaliya, na tenem ainai hivetamalei ta ilau Tasisi ainai.

³¹ Ainaena tautapwalolo Yudeya yo Galili yo Sameliya dalavadi maudoidi himiya iliꞌilimani. Na Bada hiveꞌahihiyei, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyala yo yana vehaguhagu aidiyai na himiyamiya, ta yadi boda imwalamwalaꞌi. Pita yana taꞌiꞌili Lida yo Yopa aidiyai

³² Pita itaꞌiꞌili Yaubada yana tomowa masemaseledi aidiyai, na ilaoma ehebo dalava yehana Lida ainai.

³³ Na ehebo towaho taubelubeluna ilobai, yehana Eniyasi ibom bolimai 8 yana abaꞌeno ainai iꞌenoꞌeno, nigele howahowana ilowouhi.

³⁴ Eeta Pita iwalo ainai, ‘Eniyasi, Yeisu Besinana iꞌabiye namwanamwago. Ainaena utowolo na yam halabi uꞌavalai na ulau, ta itowolo mwayamwayau.’

³⁵ Na tomowaone Lida yo Saloni adi taumiyaone hiꞌita na ainaena Bada Yeisu ainai hinuwabui.

³⁶ Na dalava Yopa ainai Yeisu ana taumulita ehebo waihiuna imiyamiya, yehana Tabita, na ana bui Dokasa, na Dokasa ana bui neta lagulagu teya yehana, na waihiunane velau wuwuna ta tauwewelohe ihaguhaguidi.

³⁷ Tenem hauganane ainai iꞌasiyebwa yo imwalowoi, na wagawagana hivai ta hivehuguvi, na hevala ehebo ewanai himwamwauwine.

³⁸ Yopa neta Lida vahalinai ainaena haugana Yeisu ana taumulitao Pita wasana hibenalei ta tomowa bwau hivetamaledi Lida ainai Pita vehabana. Tomowaone wasa hilawei Pita ainai hiwalo, ‘Ulau mwayamwayauma taꞌulaoma alimaiyai’.

³⁹ Eeta Pita itowolo na tomowaone baidanao hilalaune, haugana himahalava neta hilauvai ta hihae vadane ana hevala ewanai. Na hiwahiwapewone maudoidi Pita hitowolo gwaigwaipileyei na luwuluwu yo abalauliꞌwa Dokasa mwalona ipapaihowaidiwa hiꞌabiye mahalavadi na hidoudou.

⁴⁰ Na Pita iloinaedi ta vadaena himahalava, na ibom imiyamiya, na aetutulina iꞌatuwomalei yo iꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai, eena iꞌita gwaipile na tauna iwalo lau ainai iwalo, ‘Tabita utowolo’. Na waihiune mehena iꞌitanei na Pita iꞌitane, ta enoꞌenowena itowolo imimiyane.

⁴¹ Na Pita nimanai iꞌabi na iꞌabiye towolone. Na tauyemidiwo yo hiwahiwapewo iyogaedima, na Tabita mayawahina iveꞌitae aidiyai.

⁴² Na wasane iyewasaei tupwa Yopa maudoina ainai, ainaena tomowa maudoidi Bada Yeisu ainai hiyemidi.

⁴³ Na Pita Yopa ainai imiya daodao, towaho yehana Saimoni yana vadai, ibom yana paihowa lagulagu ꞌwapidiyena tobwatobwa ipaipaihowaidi.

10

¹ Dalava Sisaliya ainai ehebo towaho yehana Koniliyosi imiyamiya, iya Italiwone yadi tauꞌalehao, adi taumugai.

² Ibom towaho namwanamwana na mayana huhuwo Yaubada hiveꞌahihiyei, na hauga maudoina tauwewelohe ihaguhaguidi na iꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai.

³ Ahubena ehebo lavilaviyena, Koniliyosi iꞌeno itaꞌita na Yaubada yana tausagenawasa ehebo iꞌitaꞌita iliꞌilimani na ilaoma ainai iwalo, ‘Koniliyosi!’.

⁴ Koniliyosi tausagenawasane ivinuvinunui na mayana meheuhi, iwalo, ‘Bada, hava?’ Na tausagenawasa iwalo, ‘Yaubada yam awanoi yo yam hagu tauwewelohe aidiyai ihanahanapui, na ainaena inuwatuwu avivinigo.

⁵ Eeta yam taupaihowao tupwadi uvetamaledi, na hilau Yopa ta Saimoni iya yehana himwau Pita, hilauvaiyama.

⁶ Pitanane ehebo hinage Saimoni yana vadai leꞌawa ainai imiyamiya, na Saimoninane yana paihowa lagulagu ꞌwapidi aidiyena ginauli ipaipaihowaidi.’

⁷ Tausagenawasane yana walo iꞌovi na ilalaune. Na Koniliyosi yana taupaihowao bwau iyogaedima na yana tauꞌaleha ehebo hinage Yaubada ana tauveꞌahihi mwalaꞌina iya Koniliyosi taumiya vahalina.

⁸ Ainaena tausagenawasane yana walomahalava Koniliyosi iꞌaubabadaei hitau tonugane aidiyai, na ivetamaledi Yopa ainai ta hilalaune.

⁹ Iꞌahubenama mahana alaꞌalapwahiyai hilaulau Yopa vahalinai, na Pita vadai imiyamiya, na ihae ewai habi awanoi.

¹⁰ Iꞌawaꞌawanoi mavahalina na howola vadai aiꞌai hiꞌatuꞌatububuni na Pita iꞌeno itaꞌita.

¹¹ Na galewa iꞌiꞌitane ilotahoꞌe, na ehebo ginauli iꞌita idobidobima, ana ita dova aleꞌo mwalaꞌina papalina vehopali aidiyena hiꞌabaꞌabahi dobima baleꞌuwai.

¹² Na holanai vali lagulagu yo vali lagulagu daladaladi yo vali lowolowo yo vali lowolowo.

¹³ Ainaena ehebo alina Pita iwalo ainai, iwalo, ‘Pita, utowolo yo neta lagulaguwone uwunuidi na uꞌaidi’.

¹⁴ Na Pita itaꞌwataꞌwataedi, iwalo, ‘Bada, badagi wuwuna nigele teya hinage lagulagu laulaugagayodi teina dova yayaꞌaidi’.

¹⁵ Na alinane iwalouyo iwalo, ‘Yaubada lagulagu bada iꞌabiye maselediꞌo, ainaena havena uꞌawaꞌawa yabayababaedi’.

¹⁶ Ginauli teina mai tonuga Pita ainai imahalava, alinanane mai tonuga dova iwalowei, na mulitai ginaulinane iheheuyone galewai.

¹⁷ Pita howola yana enoꞌitaꞌitane ainona inuwanuwatuwui na Koniliyosi tomowaowa tonuga ivevetamalediwa Saimoni yana vada hilobai na hilaoma ta ali awaꞌedanai hitowotowolo.

¹⁸ Na hipanavila hiwalo, ‘Teina ainai taumana yehana Saimoni Pita imiyamiya?’

¹⁹ Vadanane ewanai Pita inuwatuwu behabeha, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainai iwalo, ‘Pita, towatowaho hitau tonuga hibehabehaego, na bada hilaomaꞌo ta elauhai himiyamiya.

²⁰ Ainaena utowolo na uꞌaitulu aidiyai ta baidamwao amlau na havena unuwatuwu gwaigwaipile, wuwuna yau tomowaone yavetamaledima.’

²¹ Ta ainaena Pitanane iꞌaitulu aidiyai na iwalo, ‘Yau Pita. Hava vehabana amlalaomane?’

²² Na hiwalo, ‘Tauꞌalehao yadi taumugai yehana Koniliyosi ivetamalegai ta alalaomane. Iya towaho dumwadumwaluna na Yaubada iwalowalo vetuvehaeyei. Eeta hiya Yudeya maudoidi hiveꞌahihiyei. Yaubada yana tausagenawasa masemaselena Koniliyosi iwalo auli ta ivetamalegai yo alaoma ebeha aveꞌiꞌimanego ta talau yana vadai, yo hava mata uꞌauꞌaubabadaneine ibenalei.’

²³ Pita tomowaone iyogaedi, na vadai hivetaumana. Iꞌahubena na hitowolo ta Pita baidadi hilau, na tupwana adi geluwo Yopa ainaena baidadiyao hilaulaune.

²⁴ Iꞌahubenauyo abo himamahalavane Sisaliya ainai, na tenem ainai Koniliyosi yana huhuwo yo ana geluwo iyoga ahaidima, na yana vadai hihaꞌwahaꞌwa.

²⁵ Na Pita imahalava vadai na Koniliyosi imahalavama Pita mehenai ibeꞌu dobi na ipwagogo.

²⁶ Na Pita Koniliyosi iꞌabiye towolo, na iwalo, ‘Utowolo! Yau tomowa mohili owa dova.’

²⁷ Ainaena Pita yo Koniliyosi baidana hiꞌauꞌaubabada na hiluwu vadai, na Pita boda iꞌitadi hihaꞌwahaꞌwa.

²⁸ Eeta iwalo lau aidiyai iwalo, ‘Omiu amhanapuiyaꞌo neta ai Yudeyaone nigele howahowana na omiu nigele Yudeya baidamaiyao taꞌawa heliheliyam, neta yama laugagayo ta ebe havena aboꞌeboꞌeyegomiu. Na hesi Yaubada iveꞌitagau ebeha laugagayone bada iꞌoviꞌo.

²⁹ Ainaena hauganane Koniliyosi yana walo ivetamalenama nigele yayataꞌwataꞌwata, na hesi yatalamwegau ta yalalaomane. Na hava vehabana uyogaegaune?’

³⁰ Koniliyosi iwalo, ‘Ahubena vehopali bada hiꞌoviꞌo ainai lavilaviyai, dova wau teina ulalaomane eeta yagu vadai yaꞌawaꞌawanoi na tomowa ehebo ana aleꞌo namanamalina meheguwai itaumahalavane.

³¹ Ta iwalo, “Koniliyosi, Yaubada yam awanoi yo yam aiyauya ihanapuidiꞌo ainaena iꞌatemuyamuyaego.

³² Tomowa uvetamaledi ta hilau Yopa ainai towaho yehana Saimoni Pita hilauvai. Na towaho teya hinage yehana Saimoni iya lagulagu ꞌwapidi ana taulauhaili ainai ivetaumana na Saimoninane yana vada neta niꞌu vahalinai.”

³³ Eeta vehabam walo yavetamale mwayamwayawenawane ta uꞌatemuyamuyaegai na ulalaomane. Ainaena mata maudoimai teina Yaubada mehenai na ginauliwone hava Bada iwawalo auligowa ebeha uꞌaubabadaei neta maudoimai ahaꞌwahaꞌwa ebeha abenalei.’ Pita yana walo Koniliyosi mayana bodao aidiyai

³⁴ Eeta Pita iwalo aidiyai, ‘Walo moiha bada nuwagu imaseleꞌo ebeha tomowa maudoidi Yaubada mehenai toyatoyawa, na nigele Yudeya hibom iyavelauwedi.

³⁵ Na hesi vali tomowa tupwa ehebo ehebo tomodiyao ebe hiveꞌahihiyei, na himumuga dumwalu, Yaubada iyaliyaya vehabadi.

³⁶ Na Besinana Yeisu ibom maudoida yada Bada na Yaubada nuwadaumwali wasana namwanamwana Yeisu imohegai, ai Isileli yama awanamwanamwa vehabana. Na omiu wasanane amhanahanapui.

³⁷ Wuwuna Yoni wasanane ivetuwuni Galili ainaena, hauganane iguguya, na tomowa iꞌabiye bapitaisodi na mulitai Yeisu wasana ivetuwuni Yudeya tupwana maudoina ainai.

³⁸ Wasanane ebeha Yaubada Yeisu towaho Nasaleti iꞌabiye wahiyala Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena, ta iꞌalaꞌalawowoli na tomowa ihaguhaguidi, ebe yaiyadiwo Tomodulele yana alaꞌalawowoliyena hiꞌasiyebwa, Yeisu iꞌabiye namwanamwadi, wuwuna Yaubada yana alaꞌalawowoli ainaena.

³⁹ ‘Na ai Yeisu ana tauwalo moiha, wuwuna yana paihowao aꞌitadiꞌo Yudeya tupwanane aidiyai yo Yelusalem ainai na ana higa aiwa lagalagana ainai hitutuye patu ta imwamwalowoine.

⁴⁰ Na ahubena tonuga ainai Yaubada iꞌabiye towolouyoi, na iꞌabiye mahalavauyoi.

⁴¹ Nigele tomowa maudoidi aidiyai, na ai Yaubada ivesinuwaigai ebeha tauwalo moiha alimaiyai, na ana higa yana towolouyo tuluhanai aꞌai na anumanuma Yeisunane baidamai.

⁴² Na iloinaegai ta tomowa aidiyai aguguya ebeha Yaubada Yeisunane ivesinuwai yo hauga yana abaꞌovi ainai lauvetala ipaihowai, tomowa hibom bada himwalowoi vehabadi na hinage ita mayawahida vehabada.

⁴³ Tauwalo mahalava hinage mwalona hiwalo mahalava mugai, ebeha yaiyadiwo Yeisu ainai hiyemidi yadi pwanoli ana nuwahamu Yaubada ainaena hivai Yeisu yehanaena.’ Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌaitulu hibom nigele Yudeya aidiyai

⁴⁴ Pita howola iꞌauꞌaubabada na Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌaitulu taubenabenali aidiyai

⁴⁵ Na vali alina yo vali alina aidiyena hiꞌauꞌaubabada, na Yaubada hiwalowalo vetuvehaeyei, na Yudeya hibom Yeisu ana tauyemidiwo Pita baidanao Yopa ainaena hilalaomawa, nuwadi ipwanopwano, wuwuna hiꞌita Yaubada bada yana velau Aluꞌaluwa Veꞌahihi imohediꞌo hibom nigele Yudeya aidiyai. Ainaena Pita iwalo aidiyai,

⁴⁷ ‘Augeluwo! Amꞌita Aluꞌaluwa Veꞌahihi bada hivaiyaꞌo dova ita mwalona, eeta nigele howahowana yadi bapitaiso bwahiyena taꞌauhi awa?’

⁴⁸ Ainaena Pita iloina Besinana Yeisu yehanaena hibapitaiso, na mulitai tomowadine Pita hiꞌawanoiyei yo tupwana ahubena hinage himiyamiya, baidadi ta itatalamne.

11

¹ Yeisu yana tauyewasao yo tauyemidiwo, hibom Yudeya ana taumiyao, bada wasa hibenalenaꞌo ebeha tupwana nigele Yudeya tomowadiyao Yaubada yana walo hiyemidiyei.

² Ainaena hauganane Pita iheuyo Yelusalem ainai, Yeisu ana taumulitao hibom Mosese yana loina ana tauyewasao Pitanane hiꞌulumiyanei,

³ hiwalo, ‘Vedova ta owa uluwu hibom nigele Yudeya yadi vadai na baidamwao amꞌaiꞌai?’

⁴ Eeta Pita iꞌavalaihini ta yana paihowa maudoina iꞌaubabadaei, iwalo,

⁵ ‘Mwalona yau Yopa ainai yamiyamiya na yaꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai, na enoꞌitaꞌita ainaena, ehebo ginauli yaꞌita dova aleꞌo mwalaꞌina na papalina vehopali aidiyena hiꞌabaꞌabahi dobima aliguwai.

⁶ Ginaulinane yavinuvinunui, na lagulaguwao, yo lagulagu daladaladi, yo hinage lowolowo, aleꞌonane holanai yaꞌiꞌitadine.

⁷ Na ehebo alina yabenalei iwalo aliguwai, iwalo, “Pita, utowolo na amlagulagu ulauwunu na uꞌai”.

⁸ ‘Na yau yawalo, “Bada badagi! Wuwuna nigele hinage teya lagulagu laulaugagayodi teina dova yayaꞌaidi.”

⁹ ‘Na alinane galewaena iwalouyo, iwalo, “Yaubada lagulagu neta bada iꞌabiye maselediꞌo, ainaena havena uꞌawaꞌawa yabayababaedi”.

¹⁰ Ginauline mai tonuga aliguwai imahalava, na alinane hinage mai tonuga iwalo aliguwai, na mulitai maudoina ihae na iꞌwadalele galewai.

¹¹ ‘Na tenem mahanane ainai, towatowaho tonuga himahalavama vadanane ainai himiyamiya, Sisaliya ainaena hilaoma vehabagu.

¹² Eena Aluꞌaluwa Veꞌahihi iwalo aliguwai, iwalo, “Utowolo yo havena unuwanuwabwaubwau na tomowaone baidamwao amlau”. Na tahidao Yopaene hitau 6 hiꞌwayabuigau, ta alau Sisaliya ainai ta maudoimai aluluwune Koniliyosi yana vada alonai.

¹³ ‘Na towahonane alimaiyai iꞌauꞌaubabada iwalo, “Mwalona ehebo tausagenawasa yaꞌita yagu vada holanai itowotowolo”, na iwalo, ‘Koniliyosi, tomowa uvetamaledi Yopa ainai, na Saimoni yehana Pita, hilauvaiyama,

¹⁴ na iya wasanane mata iwalowedi alimiyai yo ainaena owa mayam huhuwo livahi amvai’.”

¹⁵ ‘Eeta yaꞌavalahini na yaꞌauꞌaubabada, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi aidiyai iꞌaituluma, dova mwalona ita alidai iꞌaitulu mugaiwa.

¹⁶ Ainaena Bada yana walo mwalona yanuwatuwu avivini, iwalo, “Yoni bwahiyena iꞌabiye bapitaisodi, na omiu mata howola abo Aluꞌaluwa Veꞌahihi ainaena amꞌabiye bapitaiso”.

¹⁷ Na ana masele neta Yaubada yana aiyauya aidiyai dova ita alidai, hauganane tayemidi Bada Yeisu Besinana ainai. Ainaena yau nigele howahowana Yaubada yana paihowa teina yaꞌauhi.’

¹⁸ Haugana teina walowone hibenaledi ta yadi walo wahiwahiwo hilaumwauwidi na Yaubada hinoꞌowei na hiwalo, ‘Abo Yaubada nigele Yudeya hawahawaga imohedi ta ebe hinuwabui yo yawahi miyamiya vateyaina hivai.’ Tauyemidiwo dalava Anitiyoki ainai

¹⁹ Mwalona tauyemidiwo adi alehao Sitiveni hiꞌoiye mwalowoi, na hinage hitowoi na tauyemidiwo maudoidi hiꞌoiye uhagwalidi ta hilau Pinisiya yo Saipilosi yo Anitiyoki aidiyai, na wasana namwanamwana hiwalowei Yudeya hibom aidiyai, na nigele dalavanane adi taumiya maudoidi aidiyai.

²⁰ Mulitai tupwana tauyemidiwo, Saipilosi yo Sailini, himahalava Anitiyoki ainai na Bada Yeisu wasana higuguyaei nigele Yudeya hinage aidiyai.

²¹ Na Bada iꞌabiye wahiyaladi, na tomowa maudoidi yadi walo hiyemidiyei, na hinuwabui Bada ainai.

²² Hibom nigele Yudeya, na hesi hiyemidiꞌo Bada ainai, eeta tauyemidiwo Yelusalem ainai ta Banabasi hivetamalei Anitiyoki ainai.

²³ Haugana imahalava neta Yaubada yana veꞌiꞌila mwalaꞌina iꞌita lobai ta iyaliyaya. Ainaena iꞌabiye wahiyaladi na ebeha maudoidi hauga daodaona Bada ainai hiꞌawaꞌawa abi na nuwadi maudoina ainaena hinuwanuwatuwu avivini.

²⁴ Wuwuna Banabasi towaho namwanamwana, Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌoiye mwau na mayana yemidi mwalaꞌina Bada ainai. Eeta tomowa boda mwalaꞌina Bada hiyemidiyei.

²⁵ Banabasi ilau Tasisi ainai, Paulo ibehaei,

²⁶ na ilobai, ebeha baidana hilau gwaipile Anitiyoki ainai. hitau bwau bolimai ehebo holanai hiluwuluwu tauyemidiwo yadi miya toyawa aidiyai, na tomowa maudoidi hiveꞌiveꞌitadi dalavadine Anitiyoki ainai, ta Yeisu yana tauyewasao hauganane ainai hivetuwuni yehanane Keliso yana boda.

²⁷ Haugana tenem ainai tauwalo mahalava Yelusalemaena hidobi Anitiyoki ainai.

²⁸ Na ehebo aidiyena yehana Agabusi, yadi miyagogoi ainai itowolo, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyalaena iwalo mugai ebeha howola vahali mwalaꞌina imahalava tupwa maudoina aidiyai. Mulitai tauloina Kalodiyosi yana hauga ainai vahali mwalaꞌina imahalava.

²⁹ Hauganane Yeisu yana tauyewasao Agabusi yana walone hibenalei, hibom hiloiloina ta ehebo ehebo hitowotowoi na velau hagu mane hivetamalei adi geluwone tupwa Yudeya ainai himiyamiya hihaguidi.

³⁰ Teina yadi vehaguhagune neta Banabasi na Saulo nimadiyai himwamwauwine ta hilalaweine tauyemidiwo yadi tauloinao tupwa Yudeya aidiyai.

12

¹ Hauganane ainai tauwasawasa Helodi yana loina wahiyala ainaena yana tauꞌalehao tupwana tauyemidiwo hiꞌabi avivinidi na hiꞌabiyababadi.

² Ainaena Yemesa Yoni tahina, Helodi yana loinaena na elepa aleꞌaleha ainaena hiꞌoiye mwalowoine.

³ Na iꞌiꞌitane neta teina mumugane Yudeyaone iꞌabiye yaliyayadi eeta ihamadudui ta Pita ipapaine. Teina mumugane neta Buidiꞌwa guyauna ainai ivevetuwunine.

⁴ Na haugana Pita ipai ta vada paipaiyai imwauwi ta iꞌovi na tauꞌita avivini tomowa vehopali vehopali ihiwaidi ta ilau boda vehopali ipapaihowaidine. Yana nuwatuwu ebeha Buidiꞌwa guyauna tuluhanai Yudeyaone imohedi na hiꞌoiye mwalowoi.

⁵ Eeta vada paipaiyai himwauwi ta imiyamiya na hesi tauyemidiwo vehabana hiꞌawaꞌawanoi wahiyala Yaubada ainai. Tausagenawasa Pita ihagui

⁶ Mata iꞌahubena na boniyainane ainai Helodi Pita mata iꞌoiye mwalowoi. Na wau boniyainane tauꞌalehao bwau awaꞌedane neta gulawa pwawapwawati ainaena Pita hipaigwaigwaipileyei yo himomohi bwauwedi na hiꞌenoꞌeno na hinage tauꞌaleha bwau vehaudi hiꞌitaꞌita avivini.

⁷ Nigele bweda na masele vadane alonai ihinali ta Yaubada yana tausagenawasa itowolo mahalava. Towahone Pita labelabenai igoha na ivanoi iwalo, ‘Utowolo mwayamwayau’. Gulawa pwawapwawatiwowa Pita nimanai hibebeꞌune.

⁸ Na tauwagenawasane iwalo lau Pita ainai iwalo, ‘Am aleꞌo yo am aehumahuma uliꞌwadi’. Eeta Pita iꞌawa abiyei, na tausagenawasane iwalouyo iwalo, ‘Am abobo ainaena uꞌohamuigo na umulitaegau’.

⁹ Eeta tausagenawasane imahalava na Pita imulitaei ta vada paipaine iꞌaitulu gabaeine. Na hesi tausagenawasane hava ipaipaihowaidine neta moihadi himahamahalava na Pita nigele iyanuwamasele. Yana nuwatuwu ebeha iꞌeꞌeno nivinivi.

¹⁰ Hilaoma ta tauꞌita avivini ehebo hilaugabaei, na bwauna hinage hilaugabaei, na awaꞌeda mwalaꞌina pwawati hipapaihowaine ainai hilaoma, na awaꞌedane ibom ilotahoꞌe, na himahalava dalavai, na amwahaena hilau bwaubwau nigele daona na tausagenawasane Pita ilaugabaeine.

¹¹ Ainaena Pita inuwamasele, na iwalo, ‘Yahanapuiyaꞌo ebeha yau Helodi nimanaena Bada iyaiyovigau na yana tausagenawasa ivetamalei, ta ihahaloigaune. Na hinage Yudeyaone yadi nuwanuwatuwu ebeha aliguwai hava hipaihowai neta yalaugabaidiꞌo.’

¹² Pita bada nuwana imaseleꞌo na ilau Meli yana vadai, Yoni hinana, na Yoni yehana bwauna Maki, na vadanane holanai tauyemidiwo maudoidi himiya gogoi, na hiꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai.

¹³ Na Pita vada ana awaꞌeda ainai iꞌaigohagoha, na taupaihowa waihiuna ehebo yehana Loda ilaoma.

¹⁴ Na Pita alinana ibenali lobai, ta iyaliyaya mwalaꞌina, na nigele awaꞌeda ihoꞌe, eeta ilau gwaipile ta vada holanai iwalo, ‘Pita awaꞌedai itowotowolo’.

¹⁵ Na hiwalo, ‘Nuwana uyauyaule!’. Na waihiune awana ipaꞌiꞌi ebeha Pitanane. Eeta hiwalo, ‘Nuwana Pita aluꞌaluwana’.

¹⁶ Hiꞌawa paꞌipaꞌiꞌi na Pita howola iꞌaiꞌaigohagoha, ainaena awaꞌeda hihoꞌe ta hiꞌita ebeha ibom Pita, na nuwadi ipwanopwano moiha.

¹⁷ Na Pita nimanaena iꞌauhidi na hinobu, na iwalo aulidi Bada vada paipaiyena ilauvaiyama. Ainaena iwalo, ‘Wasa teina amwalowei Yemesa yo augeluwo aidiyai’. Na ilaugabaidi ta ilau vali tupwai.

¹⁸ Iꞌahubena na tauꞌalehao nuwadi ipwanopwano, na hiꞌatehawawali mwalaꞌina Pita vehabana, vedova imamahalavane.

¹⁹ Na Helodi iloinaedi ta Pita hibehaei, na nigele hiyalobai, ainaena tauꞌita aviviniwone yadi lauvetala ipaihowai, na adi oiyemwalowoi iloinaei. Eeta Helodinane Yudeya ainaena idobima Sisaliya imimiyane. Helodi yana mwalowoi

²⁰ Helodi hiya Taya yo Saidoni imodiꞌiniyedi eeta hiya nuwanuwadi ebeha hivenuwa ehebouyo. Ainaena hilaoma ta yana vada ana tauꞌita avivini yehana Bilasito baidadi hiꞌawa heliheliyam. Na hiꞌawanoiyei ta ebeha tauwasawasane yo hiya hivenuwa ehebo. Wuwuna tauwasawasane yana dalavai hiduivahali lau aiꞌai yana tupwa ainaena.

²¹ Na Helodi ehebo ahubena iwalowei na baidadi hiꞌauꞌaubabada, na ahubenanane ainai ana aleꞌo vauvauna iliꞌwa, na yana abamiya wasawasa ainai imiya.

²² Na bodaone hiyogayoga, na hiwalo, ‘Yam aubabada bada dova Yaubada na nigele tomowa’.

²³ Na yadi noꞌo ivai ta nigele Yaubada iyawalo vetuvehaeyei eeta Bada yana tausagenawasa Helodi ipaihowai ta iꞌaꞌasiyebwane ta mwatamwata hiwomali ta imwamwalowoine.

²⁴ Neta hauganane ainai tomowa Yaubada yana walo hibenalei yo hiꞌawa abiyei. Na yadi boda imwalamwalaꞌi.

²⁵ Na Banabasi yo Saulo yadi paihowa Yelusalem ainai hiveꞌoviyaꞌo, ta hidobiuyo Anitiyoki ainai, na Yoni yehana bwauna Maki hilauvai baidadi.

13

¹ Tauyemidiwo Anitiyoki ainai, neta tupwadi yadi tauwalo mahalavao yo tauveꞌitao. Eeta teina yehadi, Banabasi na Simiyoni iya hiyogaei taugibagibana, na Lusiyasi iya gama Sailini, na Manaꞌeni iya tauwasawasa Helodi ana abiꞌabiyemwalaꞌi, yo Saulo.

² Hibom hitapwatapwalolo mayadi hudi Yaubada ainai na Aluꞌaluwa Veꞌahihi iwalo aidiyai, iwalo, ‘Nuwanuwagu Banabasi na Saulo yagu paihowa ehebo vehabana hipaihowai, ainaena amtalamwedi paihowanane ainai’.

³ Eeta Yaubada ainai hiꞌawanoiuyo mayadi hudi, na hiꞌabivahuidi, na Banabasi yo Saulo hivetamaledi yadi paihowane vehabana. Yadi paihowa Saipilosi ainai

⁴ Aluꞌaluwa Veꞌahihi bada ivetamalediꞌo ta hiꞌaitulu Selusiya, na wagaena higelu ta hiꞌadau bwanabwana Saipilosi vehabana.

⁵ Na dalava yehana Salamisi ainai hiduna, ta nemai Yudeya yadi vada tapwalolo ainai Yaubada yana walo higuguyaei. Na ehebo yadi hevali baidadi hitaꞌiꞌili yehana Yoni Maki.

⁶ Bwanabwanane maudoina hitaꞌiꞌiliyei, na dalava Paposi ainai himahalava, ta tenemai tauꞌoba yehana Bayeisu, towaho Yudeya, ibom teya tauwalo mahalava oyaꞌoyamana.

⁷ Na Bayeisunane Sagiyo Paulosi baidana, iya dalava ana tauloina, na towaho hanahanapuna. Ainaena Sagiyo Paulosi Banabasi na Saulo iyogaedima, na nuwanuwana ebeha Yaubada yana walo ibenalei.

⁸ Na hesi tauꞌobane iꞌauhidi, wuwuna nigele nuwanuwana na tauloinane Yeisu ainai iyemidi. Tauꞌobane yehana ana bui Elimasi neta taubalau.

⁹ Na Saulo iya yehana bwauna hiyogaei Paulo, Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌoiye mwau na tauꞌobane ivinuvinunui.

¹⁰ Na iwalo, ‘Owa Tomodulele yo Alawai yana boda, na oyama wuwuna, ainaena paihowa dumwadumwaluna uveꞌalehaei na Bada yana amwaha dumwadumwaluna hauga maudoina utowotowoi ta uꞌabiye yababa yo uꞌabiye giyo.

¹¹ Eeta teina mata Bada yana wahiyalaena mehem igibu ta mata nigele uyavinunuyo ana higa Yaubada yam ahubena iwawaloweiwa ainai abo uvinunuyo.’ Hauga tenem ainai dova hogahoga na tauꞌobane mehena iguguyou, ta ibehabeha yaiya ihagui na ivedadabi.

¹² Na tauloinane Sagiyo Bada yana alaꞌalawowoli teina iꞌita na Bada wasana vehabana nuwana ipwanopwano, eeta iyemidiyei. Hilau Anitiyoki tupwana Pisidiya holanai

¹³ Paulo maꞌana bodao Paposiyena higelu, na hiꞌadauyo ta Pega ainai hiluluwune, tupwa Pamipiliya holanai. Na Yoni Maki ilaugabaidi ta iwuyo Yelusalem ainai.

¹⁴ Na bodaone Pega hilaugabaei, na Anitiyoki ainai himahalava, neta tupwa Pisidiya holanai. Eena ahubena Yudeya yadi tapwalolo ana ahubena ainai hiluwu Yudeya yadi vada tapwalolo ainai hitalumiyahiwa.

¹⁵ Haugana Mosese yana loinao yo tauwalo mahalavao yadi laulele vahilina tuluhanai vada tapwalolo adi babadao walo hivetamalei Paulo maꞌana geluwo aidiyai hiwalo, ‘Tahimaiyao, ebe tomowa abiye wahiyalana aubabadadi alimiyai neta amwalowedi’.

¹⁶ Ainaena Paulo itowolo na nimana iꞌabihini, ta iwalo, ‘Tahiguwao Isileli yo omiu vali tupwaena Yaubada ana tauveꞌahihiwo, yagu walo teina ambenalei.

¹⁷ Yaubada mwalona Isileli tubudao ivesinuwaidi, na yadi boda iꞌabiye mwalaꞌi yadi miya taumana Itipita ainai, na yana wahiyala mwalaꞌina ainaena imugaiyedi, ta Itipita hilaugabaeine.

¹⁸ Na bolimai 40 aidiyai yadi tapiyao iꞌalamaꞌiꞌitaedi haugana balabala awawai hilaulau.

¹⁹ Na Kenani baleꞌune holanai dalava ana bagibagili 7 matomowadi imumutudine. Na tubudaone italamwedi ta Kenani baleꞌune hiloloinaeine,

²⁰ neta bolimai ana bagibagili 450 aidiyai.

²¹ ‘Hiꞌawaꞌawanoi na Yaubada yadi tauwasawasa imohedi Saulo, ibom Kisa natuna, na yana huhu Beniyamina ainaena, na bolimai 40 aidiyai iloiloinaedi.

²² Mulitai Yaubada Saulo isosomanaei, na yadi tauwasawasa vauvauna Deivida imwauwi, iya Deivida vehabana iwalo, “Yesi natuna Deivida yalobai, na yavelauwei wuwuna yagu nuwatuwu maudoina mata ipaihowaidi”.

²³ ‘Ta Deivida yana huhu ainaena Yaubada Isileli adi Taulivahi Yeisu iꞌabiye mahalava, dova mwalona iwalo mugai.

²⁴ Na mwalona hauganane ainai Yeisu nigele iyadobima, Yoni iguguya Isileli aidiyai, na yadi lauhapuli aidiyena hinuwabui, na iꞌabibapitaisodi.

²⁵ Yoni yana paihowa ana abaꞌovi ainai iwalo, omiu amnuwatuwui ebeha yau yaiya? Yau nigele Taulivahine na iya tuluhaguwena ilalaoma iya imwalaꞌi gabaegau, ainaena yau nigele iyalowoinanegau na ana aehumahuma yavaivehulu.

²⁶ ‘Tahiguwao, omiu Isileli yo Abelaham tubunao, na omiu nigele Yudeya yaiyadiwo Yaubada hinoꞌonoꞌowei teina ainai, ita alidai teina livahine wasana Yaubada ivevetamalenamane.

²⁷ Wasane neta Yeisu vehabana, na hesi yaiyadiwo Yelusalem ana taumiyao yadi tauloinao baidadiyao nigele hiyahanapui ebeha iya Taulivahine. Na hinage tauwalo mahalavao yadi walo tapwalolo bagibagilidi aidiyai hivahivahili neta nigele hiyanuwatuwu lobai. Hesi Yeisu hiveꞌewai ta ainaena tauwalo mahalavao yadi walo iyemala moiha.

²⁸ Nigele teya yana lauhapuli hiyaꞌita lobai, na hesi Pailato hiꞌawanoiyei ebeha hiꞌoiye mwalowoi.

²⁹ Ainaena walodine Buki Veꞌahihi ainai hiwalo mugaiyediꞌo Taulivahi vehabana na maudoina Yudeya bada hipaihowaidiꞌo, na yana mwalowoi tuluhanai aiwa lagalagana ainaena himwau aituluwei, ta magai ainai himwamwauwine.

³⁰ Eeta Yaubada mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoi,

³¹ na ahubena tupwana bagibagilina aidiyai imahamahalava, ana taumulitaone aidiyai. Hibom mwalona baidanao Galiliyena yo Yelusalemaena hilaoma. Hiya teina wau ana tauwalo moiha hiwalowalo mahalava tomowa aidiyai.

³² ‘Na ai hinage wasana namwanamwana amohegomiu, mwalona Yaubada yana waloyemidi tubudao aidiyai.

³³ Na bada hiꞌabiye mahalavayaꞌo yaso vauvauna ita alidai, haugana Yeisu yana mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoi. Teina vehabana Sam bwauna ainai Yaubada yana walo hiwalo mugaiyei, iwalo:

“Owa natugu wau teina ainai yaꞌawa Natuguwego”.

³⁴ Na Yaubada Yeisu iꞌabiye towolouyoi ta nigele howahowana Yeisu ipwaha, dova yana walo tenem dova iwalo:

“Mata awanamwanamwa veꞌaveꞌahihina yamohego neta Deivida ainai yawawalo yemidiyeiwa”.

³⁵ Na ainaena iwalouyo iwalo,

“Havena utalatalam ta yam taupaihowa veꞌaveꞌahihina ipwahapwaha”.

³⁶ ‘Walo teina nigele Deivida vehabana. Deividanane yana hauga ainai Yaubada yana nuwatuwu ipaihowaidi, na imwalowoi na himwauwi magaiyai, na tubunao baidanao hipwapwahane.

³⁷ Na hesi towahonane mwalowoiyena Yaubada iꞌabiye towolone nigele iyapwaha.

³⁸ ‘Ainaena tahiguwao amhanapui moiha ebeha teina towahone ainaena yami lauhapuli inuwahamuidi ta neta vehabana na wasana aguguyaei alimiyai.

³⁹ Na ebe yaiya ibom ainai yemidi, yana lauhapuli aidiyena ilivahi, na hesi Mosese yana loina nigele howahowana ilivahigomiu.

⁴⁰ Ainaena amꞌita avivinigomiu na walonane tauwalo mahalavao mwalona vehabana hiwalowalo yemidiwa, havena amveꞌaveꞌalo. Walonane iwalo:

⁴¹ “Omiu tauꞌabitalawahi ambenabenali, amlau yabayababa na ammwalowoi. Wuwuna yami hauga ainai paihowa hava yapaipaihowaine mata nigele amyayemidiyei. Bwagana teya tomowa iwalo auligomiu na mata nigele amyayemidiyei.” ’

⁴² Haugana Paulo na Banabasi himahalava, na bodaone hiꞌawanoiyedi ta vali tapwalolo ainai veꞌita teina vehabana aidiyai hiwaloweuyoi.

⁴³ Na boda vada tapwalolowena himahalava, na tupwana Yudeya yo tupwana Yaubada ana tauyemidiwo vali tupwa yo vali tupwa aidiyena, Paulo na Banabasi himulitaedi, ainaena Paulo na Banabasi aidiyai higuguya ta ebeha Yaubada yana veꞌiꞌila hiꞌita yo hiꞌabi avivini.

⁴⁴ Na vali tapwalolo ainai dalava ana taumiyaone maudoidi himiya ahaidi Bada yana walo vehabana yo habi benaleina.

⁴⁵ Hiya Yudeya boda mwalaꞌina hiꞌiꞌitane, na hiꞌalomagigili, yo Paulo yana guguya ainai hiꞌawa yabayababaei.

⁴⁶ Hesi Paulo na Banabasi mayadi atepatu hiwalo mahalava Yudeya aidiyai, hiwalo, ‘Ilowoinanei na Yaubada yana walo awalo mahalava mugai alimiyai, na hesi amtaꞌwataꞌwataei, na omiu ambom amloinaegomiu ebeha nigele howahowana na yawahi vateyai amlobai, neta vehabana ataꞌwataꞌawataegomiu ta vali bodao aidiyai aguguya hibom nigele Yudeya.

⁴⁷ Wuwuna Bada ivenuwamwauꞌo alidai, iwalo:

“Yami paihowa bada yamohegomiuꞌo na ebeha omiu nigele Yudeya yadi masele, na tupwa maudoina aidiyai adi livahi amlawei”.’

⁴⁸ Ainaena hibom nigele Yudeya Paulo na Banabasi yadi walo teina hibenalei, na hiyaliyaya mwalaꞌina, ta Yaubada wasana hiꞌawa namwanamawaei. Na yaiyadiwo Yaubada ivesinuwaidi yo yawahidi miyamiya vateyaina hilobai, ebe walonane hiyemidiyei.

⁴⁹ Na Bada wasana ivehulu tupwa maudoina aidiyai, yo holadiyai.

⁵⁰ Na Yudeya Paulo na Banabasi hiveꞌalehaedi, na hiꞌulumiyaedi, hiya waiwaihiu alawatao yo tautapwalolo yo hinage dalava adi babadao. Eeta Paulo na Banabasi hiheusilidi, ta tupwanane hilalaugabaeine.

⁵¹ Na mulitai abo tupwanane hilaugabaei, aedi namonamona hiꞌoiye hoyeholudi yadi tupwai neta abaꞌita taumiya dalava aidiyai.

⁵² Na ainaena taumulitao hiyaliyaya mwalaꞌina, na Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌoiye mwaudi.

14

¹ Aikoniyom ainai Paulo na Banabasi Yudeyaone yadi vada vaꞌahihi ainai hiluwu ta higuguya. Yadi guguya ainai hibom Yudeya na nigele Yudeya boda mwalaꞌina hiyeyemidine.

² Na Yudeya tupwadi Besinana nigele hiyayemidiyei, na hiwalo huluhuluidi hibom nigele Yudeya ta tauyemidiwo heveꞌalehaedi.

³ Eeta Paulo na Banabasi himiya daodao Aikoniyom ainai. Bada vehabana hiꞌauꞌaubabada wahiyala. Na Bada yana veꞌiꞌila iyemala moiha yadi walowo vehabadi neta Paulo na Banabasi ipaihowaidi ta veꞌiveꞌilala yo alaꞌalawowoli nimadiyena hiꞌabiꞌabiye mahalavadi.

⁴ Dalavane alonai neta tomowa hiwahei ta boda bwau. Tupwadi tauyemidiwone aidiyena hilalaune na tupwadi Yudeyaone aidiyena hilalaune.

⁵ Eeta Yudeyaone yo nigele Yudeyaone, yadi babadao baidadiyao hiꞌulewahi ta ebeha Paulo na Banabasi hiwalo sebasebaiyedi na gaimaena hitalaidi.

⁶ Haugana yadi ulewahine hihanapui Paulo na Banabasi hidena ta hilalaune Lisitila yo Debi, dalava mwalaꞌina Laikoniya tupwanane ainai. Na hinage davala tupwadi Laikoniya alonai,

⁷ aidiyai Yaubada yana walo higuguyaei. Paulo na Banabasi Lisitila yo Debi alodiyai

⁸ Tomowa ehebo Lisitila ainai imiyamiya neta hinana diyanai aena yababana ta haugana itubui nigele iyalaulau na hesi imiyamiya.

⁹ Iya Paulo yana walo ibenalei na Paulo towahone ivinuvinunu iliꞌilimani ta iwalo, ‘Teina towahone yana yemidi vehabana howahowana na inamwanamwa’.

¹⁰ Eeta Paulo ilaumwau na towahone ivinuvinunui ta alinana mwalaꞌina ainaena iwalolau iwalo, ‘Aemwena utowolo dumwadumwalu!’. Towahone itaugavai ihae na idobi italutowolone ta aenaena ilau na ilaoma.

¹¹ Hava Paulo ipapaihowaine, boda hiꞌitayaꞌo ta Laikoniya alinadiyena hiwui hiwalo, ‘Yaubada bwau hiyemala tomowa mohili ta hiꞌaituluma alidai’.

¹² Banabasi yadi yaubada hiyewaligehaei ta hiwalo ‘Siusi’. Na Paulo yadi yaubada vehauna hiyewaligehaei ta hiwalo ‘Hemisi’, wuwuna iya miyagogoi ana tauloina.

¹³ Yaubada Siusi yana taupwaoli yana vada tapwalolo dalavane vahalinai neta bulumakau yo vane ilawedima dalavane awaꞌedanai na ainai ebeha tomowa baidanao hipwaoli tauyewasaone aidiyai.

¹⁴ Hesi Paulo na Banabasi teina paihowaone hibenalenaꞌo ta yadi luwuluwu hilivahidi na boda alodiyai hiluwu ta hiwuiwui hiwalo,

¹⁵ ‘Vedova ta teina mumugane ampaipaihowaine? Ai tomowa mohili dova omiu. Na alaoma ebeha wasana namwanamwana aꞌaubabadaei alimiyai ta teina mumugaone amtaꞌwataꞌwataedi na amꞌita gwaipile Yaubada Mayawahine ainai. Teina Yaubadane iya galewa yo baleꞌu yo niꞌu iyeyemaseledine. Na alodiyai hava himiyamiya hinage iyemaseledine.

¹⁶ Mwalona yaso mugamugaina italamwedi ta yadi nuwatuwuwo hibom himulimulitaedi.

¹⁷ Hesi mumuga namwanamwadi hauga maudoina ipaipaihowaidi neta hiyemala moiha aidiyai. Mahuli yo dohi galewaena imohegita. Aiꞌai imohegita ta ateda iꞌabiye yaliyayadi.’

¹⁸ Teina abawalo auꞌauhine wuwudi hiwalowedi na hesi howola boda hiꞌaiꞌaipate ebeha Paulo na Banabasi hipwaoli aidiyai.

¹⁹ Tupwadi Yudeya Anitiyokiyena hilalaomane neta Pisidiya alonai yo Aikoniyomyena hilaoma Lisitila ainai. Hiya tomowa bodadi yadi nuwatuwuwo hiꞌoiye tomatomadi ta Paulo gaimaena hitalai na hiniulilawei dalavane papalinai. Yadi nuwatuwu ebeha bada imwalowoiꞌo.

²⁰ Na hesi haugana tauyemidiwo hilaoma na hitowolo gwaigwaipileyei, itowolo ta dalavane ainai iluluwuyone. Iꞌahubenama ta iya na Banabasi baidana hilalaune Debi. Paulo na Banabasi yadi laugwaipile Anitiyoki ainai

²¹ Paulo na Banabasi wasa namwanamwana Debi ainai higuguyaei ta tomowa bodadi hiꞌabiye nuwabuidi. Na hilau gwaipile ta hilau Lisitila ainai yo Aikoniyom ainai yo hilau Anitiyoki neta Pisidiya alonai.

²² Yadi lau aidiyai tauyemidiwo hiꞌabiye wahiyaladi ta hiwalo, ‘Am atepatu yami yemidiwo aidiyai. Wuwuna toꞌotoꞌo bagibagilidi mata tagiulidi na abo Yaubada yana Abaloina ainai tamahalava.’

²³ Paulo na Banabasi boda ehebo ehebo alodiyai yadi babadao hivetowolodi. Na mayadi awanoi yo mayadi hudi hiꞌaiyauyaedi Bada nimanai wuwuna iya ainai yadi yemidi himwauwidi.

²⁴ Pisidiya tupwana hitauyayahi na abo hilalaune Pamipiliya yana abaloina ainai.

²⁵ Wasa namwanamwana Pega ainai higuguyaei na abo hidodobine Ateliya.

²⁶ Ta Ateliya ainai na higelu ta hilalaune Anitiyoki teya ainai neta Siliya tupwanai. Mwalona Anitiyoki ainai tauyemidiwo Yaubada yana veꞌiꞌila yo yana itaꞌavivini vehabana hiꞌawanoi ta Paulo na Banabasi hivevetamalediwa neta himahalavauyo wuwuna yadi paihowa hiveꞌovidiꞌo.

²⁷ Haugana Anitiyoki ainai himahalava, tauyemidiwo yadi boda hitauꞌahaidi na Yaubada ginauli maudoidi aidiyai ipaipaihowaidi neta hiwalo aulidi. Na nigele Yudeya Yaubada yadi hawahawaga imohedi ta hiyemidi.

²⁸ Na Anitiyoki ainai tauyemidiwo baidadiyao himiya daodao.

15

¹ Tomowa tupwadi Yudeyaena hilaoma Anitiyoki ainai ta adi geluwo hiveꞌiveꞌitadi hiwalo, ‘Ebe nigele yami veꞌiveꞌilala ꞌwapi ana hapi amyavai dova Mosese iloina ilelelelewa ainai mata nigele livahi amyavai’.

² Paulo na Banabasi tomowaone baidadiyao hevetaꞌetaꞌe teina walone vehabana. Eeta Paulo na Banabasi tomowa tupwadi hivevetowolodiwa baidadiyao hilau Yelusalem ainai ta tauyewasao yo tauloinao ebeha hiꞌitadi teina walone vehabana.

³ Paulo na Banabasi yo tomowaone hivetamaledi ta hilaulau neta haugana Pinisiya tupwanane yo Sameliya tupwanane hiluwuidi ta hilau na hiwalowalo mahalava hiwalo, ‘Hiya nigele Yudeya Yaubada hiyemidiyei’. Teina wasane ainaena tauyemidi maudoidi hiyaliyaya mwalaꞌina.

⁴ Haugana Yelusalem ainai himahalava, tauyemidi yadi boda yo tauyewasao yo tauloinao hiꞌabiye yaliyayadi. Na Paulo na Banabasi Yaubada ginauli maudoidi aidiyai ipapaihowaidiwa neta hiwalo aulidine.

⁵ Hesi Yudeyaone yadi loina adi tauveꞌitao tupwadi Yeisu himulitaei ainaena hitowolo ta hiwalo, ‘Hiya nigele Yudeya tomowadiyao yaiyadiwo Yeisu hiyemidiyei amwalo aulidi amwalo, “Veꞌiveꞌilala ꞌwapi ana hapi amvai ta dova Mosese yana loina ilelelelewa neta ebeha amꞌawa abiyei”.’

⁶ Eeta tauyewasao yo tauloinao himiya ahai ta teina walone hiꞌaꞌaubabadaneine.

⁷ Na yadi aubabadane ana daodao alonai neta Pita itowolo ta iwalolau aidiyai iwalo, ‘Tahiguwao, amhanapuiyaꞌo mwalona alomiyena na Yaubada ivesinuwaigau yo ebeha hibom nigele Yudeya aidiyai wasa namwanamwana yaguguyaei, na mata hibenalei yo hiyemidi.

⁸ Na tomowa yadi nuwatuwu neta Yaubada ihanapu iliꞌilimanidiꞌo, ta nigele Yudeya yaiyadiwo hiyemidiyei iꞌawa namwanamwaedi. Yana awanamwanamwa iꞌabiye mahalava neta Aluꞌaluwa veꞌahihi imohedi dova ita imomohegitane.

⁹ Hiya yo ita nigele iyaꞌita veꞌahagita. Atedi iꞌabiye maseledi wuwuna hiyemidi.

¹⁰ Ainaena taumulita vauvaudi havena taꞌabiꞌabiye beꞌudi Mosese yana loina ainaena. Teina vitaine nigele howahowana ebeha taꞌavalai wuwuna mwalona ta wau neta loinane yada ababeꞌu. Teina paihowane ainaena havena Yaubada tatowotowoi.

¹¹ Ta yemidiꞌo ta Bada Yeisu yana veꞌiꞌilaena livahi taveꞌaloyaꞌo bada dova hiya hinage.’

¹² Pita yana walo tuluhanai tomowa maudoidi himiya nobu ta nigele alinadi. Na mulitai Banabasi yo Paulo Yaubada yana veꞌiveꞌilala yo yana alaꞌalawowoli maudoidi nigele Yudeya aidiyai ipapaihowaidiwa neta maudoina hiꞌaubabadanedi.

¹³ Yadi aubabada tuluhanai Yemesa iwawalone iwalo, ‘Tahiguwao, ambenabenali!

¹⁴ Pita iꞌaubabadaei vedova Yaubada nigele Yudeya aidiyai iꞌabiye mahalavauyoi ta aidiyai yana tomowa ivesinuwaidi.

¹⁵ Tenemdova tauwalo mahalavao yadi walo Yaubada yana buki ainai iꞌawa namwanamwa iwalo:

¹⁶ “Teina tuluhanai mata yawuyoma yo Deivida yana vada iguguliwa yavetowolouyoi.

Hava iyayababawa mata yaꞌabiye vauvauyoi, na yavetowolodi,

¹⁷ yo mata tomowa maudoidi yau Bada hibehaegau.

Na nigele Yudeya mayehadi mata yagu tomowao.

¹⁸ Teina dova Bada alinana mwalona iwawalo mahalavaeine.”

¹⁹ ‘Eeta yagu loina ebeha nigele Yudeya Yaubada hiyemidiyei, havena adi vitai tamwaumwauwi.

²⁰ Na hesi tawalo aulidi leta ainaena ta havena aiꞌai himohemohedi abapwagogo aidiyai hiꞌaiꞌaidi. Havena himehemeheꞌayo. Hinage havena uibai maꞌwahinana yo gadodi hiꞌiꞌidi hiꞌaiꞌaidi.

²¹ Wuwuna teina loinaone Mosese ileleleledine hauga daodaona higuguguyaei hiya Yudeya yadi vada tapwalolo ainai. Ta yana walo higuguyaei tapwalolo ehebo ehebo dalava maudoina ainai.’ Taumiya ganamuli yadi leta hivetamalei

²² Tauyewasao yo tauloinao yo tauyemidiwo bodadi baididiyao hiꞌulewahi ta tomowa hivesinuwaidi bodane alonai. Hiya mata Paulo na Banabasi baidadiyao hivetamaledi ta hilau Anitiyoki ainai. Tomowaone hivevetowolodine neta Yudasa (yehana vehauna Basabasi) na hinage Sailasa. Neta hitau bwauwone tahidaone hiveꞌahihi iliꞌilimanidi.

²³ Tomowaone hivetamaledi leta baidana ta hilalaune neta tenem dova yana walo: Tauyewasao yo tauloinao ai tahimiyao yama awayauwedo omiu tahimaiyao maudoimiu alimiyai. Omiu nigele Yudeya tomowadiyao Anitiyoki ainai yo Siliya ainai yo Silisiya adi taumiyao.

²⁴ Bada abenalenaꞌo neta yama boda ainai tomowa hilaowa ta hiꞌabiye vitaigomiu yo nuwamiu hiꞌabiye yababadiꞌo yadi walo aidiyena hesi nigele alimaiyai hiyapanivila na teina laulaune hipapaihowaine.

²⁵ Eeta amiya ahai ta maudoimai atalam na tomowa avesinuwaidi ta hilalaowane alimiyai ada geluwo Banabasi yo Paulo baidadiyao.

²⁶ Hitaubwau yawahidi hitalamwei Bada Yeisu Besinana yahanaena.

²⁷ Na Yudasa yo Sailasa avetamalediwaꞌo hiya mata ginauliwowa alelelelediwa howahowadi mata hiwalo auligomiu.

²⁸ Wuwuna Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana nuwatuwu dova yama nuwatuwu ta ebeha havena aꞌabiꞌabiye vitaigomiu, na hesi teina ginauliwone hibom ammulitaedi.

²⁹ Aiꞌai himohemohedi abapwagogo aidiyai havena amꞌaiꞌaidi. Havena uibai maꞌwahinadi yo gadodi hiꞌiꞌidi amꞌaiꞌaidi. Havena ammehemeheꞌayo. Ebe teina ginauliwone havena aidiyai amyaꞌabiꞌabilau neta mata ammiya iliꞌilimani. Kaiyoni.

³⁰ Tauyewasaone hivetamaledi ta hilalauwa neta hidobi Anitiyoki ainai ta tauyemidiwo yadi boda hilau ahaidi na letane himomohedine.

³¹ Na tomowaone letane hivahili ta yana walo abiyewahiyala ainaena ta hiyaliyaya moiha.

³² Yudasa na Sailasa neta hiya Yaubada yana tauwalo mahalavao eeta adi geluwo baidadiyao hiꞌaubabada mwalaꞌina. Hiꞌabiye wahiyaladi ta hitowolo wahiyala.

³³ Hiya baidadiyao himiya daodao, na abo hivetamaledi yo mayadi nuwadaumwali hilau gwaipile tauvetamalediwa aidiyai.

³⁴ [Hesi Sailasa inuwanuwatuwu ta nemai imimiyane.]

³⁵ Paulo na Banabasi Anitiyoki ainai himiyamiya, na tomowa bagibagilidi baidadiyao Bada yana walo higuguyaei yo heveꞌitaei. Paulo na Banabasi yadi lau hiwahei

³⁶ Ahubena viha hiꞌovi na Paulo iwalolau Banabasi ainai, iwalo, ‘Talau gwaipileuyo ta tahidaone tatauboꞌeyedi mwalona dalavaowa aidiyai Bada yana walo taguguyaeiwa hola taꞌitauyoidi vedova yadi miyamiya ana ita’.

³⁷ Banabasi yana venuwa ebeha Yoni Maki hilauvai ta baidadi hilau.

³⁸ Na Paulo inuwanuwatuwu ta nigele iyadumwalu, wuwuna mwalona Pamipiliya himiyamiya ta Yoni Maki idena gabaedi na nigele iyamulitaedi ta yadi paihowa hiyaveꞌovi.

³⁹ Ainaena Paulo na Banabasi teina walowone aidiyena na hiꞌawa paꞌipaꞌiꞌi ta hiwawaheine. Banabasi Yoni Maki ilauvai ta hiꞌuꞌe yo hilalaune Saipilosi.

⁴⁰ Na Paulo Sailasa ivesinuwai ta baidana ebeha hilau, nigele ta adi geluwo hiꞌawaꞌawanoi Paulo yo Sailasa vehabadi ebe Bada yana veꞌiꞌila yo yana itaꞌavivini imiya vahalidi.

⁴¹ Na hisoꞌeꞌeli ta Siliya na Silisiya yadi abaloina dalavadiyao hiluwuidi yo tauyemidiwo yadi boda maudoidi hiꞌabiꞌabiye wahiyaladi.

16

¹ Neta hauganane ainai Paulo na Sailasa hilau Debi ta hinage hilaugabaei yo hilau Lisitila. Na nemai Lisitila ehebo taumulita imiyamiya, yehana Timoti. Timoti hinana neta waihiu Yudeyaena na Yeisu iyemidiyei. Na tamana towaho Gilisiyena.

² Tauyemidi maudoidi Lisitila yo Aikoniyom aidiyai neta Timoti hiꞌawa namwanamwaei moiha.

³ Paulo nuwanuwana ebeha Timoti ilauvai. Eeta Yudeyaone yadi paihowaena yadi veꞌiveꞌilala ꞌwapi ana hapi ivai wuwuna tomowa nemai taumiya hiya Yudeyaone hihanapuiyaꞌo ebeha Timoti tamana towaho Gilisiyena.

⁴ Lisitila hilaugabaei yo hilaulau dalava ehebo ehebo hiluwuidi ta Yelusalem ana tauyewasao yo ana tauloinao hava hiloloinaewa neta tauyemidiwo hiwalo aulidi ebeha hiꞌawa abiyedi.

⁵ Eeta tauyemidi yadi boda hiꞌabiye wahiyaladi ta ahubena ehebo ehebo tomowa hinuwanuwabui na tauyemidi yadi boda imwalamwalaꞌi. Paulo iꞌeno itaꞌita Tilowasi ainai

⁶ Hiꞌadau ta hilau tupwa Piligiya yo Galetiya aidiyai na Aluꞌaluwa Veꞌahihi nigele iyatalamwedi ebeha Bada yana walo higuguyaei Esiya ainai.

⁷ Eeta Misiya tupwanane ainai hilau ta sigane ainai himahalava ta hiꞌaiꞌaipate ebeha Bitiniya tupwane hiluwui. Na hesi Yeisu Aluꞌaluwana Veꞌaveꞌahihina nigele iyatalamwedi ebeha hiluwui.

⁸ Eeta Maisiyaena hisoꞌeꞌeli ta hidodobine Tilowasi ainai.

⁹ Na tenem boniyaine ainai Paulo iꞌeno itaꞌita ta tomowa Masedoniyaena ivinuvinunui na Paulo iꞌawaꞌawanoiyei iwalo, ‘Uꞌatemuyamuyaegai na ugeyoꞌawama Masedoniya ainai yo uhaguigai’.

¹⁰ Haugana Paulo towahone iꞌeno itaꞌitaei ta itautowolo yo aꞌatububuni ta yau ebeha baidaguwao alau Masedoniya wuwuna anuwatuwui neta Yaubada iyogaegai ta wasa namwanamwana tomowa tenem aidiyai aguguyaei. Lidiya yana nuwabui Pilipai ainai

¹¹ Eeta Tilowasiyena waga avai ta aꞌuꞌe yo adumwalu ta agegeyoꞌawane bwanabwana yehana Samotilesi ainai. Na iꞌahubenama ta agegeyoꞌawane Niyapoli ainai.

¹² Tenem ainaena na aluwu ta alau Masedoniya dalavana mwalaꞌina Pilipai ainai. Dalavane hinage Loma himimiyaine. Na nigele ahubena hiyabagibagili dalavanane ainai amiyamiya.

¹³ Eeta tapwalolowai dalavane alaugabaei ta alau bwahi papalinai, ta yama nuwatuwu mata Yudeyaone yadi abaꞌawanoi tenemai alobai. Waiwaihiu nemai himiya ahai ta ainaena amiya na aidiyai aꞌauꞌaubabada.

¹⁴ Taubenaligaine ehebo neta Lidiya, wahiu Tayatailaena. Iya luwuluwu hawahawawalidi ivegivegimwalaedi. Waihiune neta Yaubada ana tauwalo vetuvehae teya eeta nuwanuwana yo Bada iꞌabihoꞌe ainai na Paulo hava iwalowalowedine neta aidiyai iꞌawa moiha.

¹⁵ Ta tenem hauganane ainai iya yo yana vada alona tomowanao hibapitaiso na tuluhanai iveꞌiꞌimanegai iwalo, ‘Omiu amwalo yau Bada ana tauyemidi moihana ainaena amlaoma ta yagu vadai ammiya’. Na nuwamaiyaone iꞌoiꞌoidi ta alalaune. Paulo yo Sailasa adi mwau vada paipai ainai

¹⁶ Vali ahubena ainai alaulau abaꞌawanoi dalavana ainai na taupaihowa waihiuna alolobaine. Waihiune neta aluꞌaluwa obaꞌobana iluwui, na howahowana iwalo mahalavaedi hava mata himahalavane hauga mehedai. Teina paihowane ainai na mane mwalaꞌina yana tauloinao vehabadi ipaipaihowai.

¹⁷ Ainaena waihiunane Paulo na ai imulimulitagai na iyogayoga, ‘Teina tomowaone Yaubada ewa aliliyai yana taupaihowao hiya livahi amwahana hiꞌauꞌaubabadaei alimiyai.’

¹⁸ Waihiunane tenem dova iyogayoga ahubena ehebo ehebo aidiyai, ana higa Paulo taunane itaꞌwataꞌwata, na iꞌita gwaipile ta aluꞌaluwa obaꞌobanawa iwalo lauwi, iwalo, ‘Yeisu Besinana yehanaena yaloinaego na waihiu neta ainaena umahalava. Nigebweda na aluꞌaluwa obaꞌobanane wahiune iꞌaitulu gabaeine.

¹⁹ Na waihiune yana tauloinao himodiꞌiniyedi, wuwuna yadi mane mwalaꞌina abalobaina waihiunane, na bada Paulo iꞌabiye namwanamwayaꞌo, ta Paulo yo Sailasa hiꞌabi avivinidi, na hiniuli lawedi abagimwala tupwana adi tauloinao aidiyai.

²⁰ Hilawedima ta taulauvetala Loma mehediyai na hiwalo, ‘Teina Yudeya tomowadiyao na yada dalava alonai tausosomana himwaumwauwi.

²¹ Wuwuna laugagayo hiveꞌiveꞌitaei neta ita Loma yada laugagayowo hidiꞌwadiꞌwai ta nigele howahowana tavaidi yo tamulitaedi.’

²² Na bodao hinage hiveꞌewaidi, ainaena tauloinao hiloina ta Paulo na Banabasi adi aleꞌo hilivahidi, na hipwedipwedilidine.

²³ Ta pwedipwedili mwalaꞌina himohedi, mulitai abo vada paipaiyai himwamwauwidine, na vada paipai ana tauꞌita avivini hiloinaei na vada igudu momohi.

²⁴ Na tauꞌita avivini walo ibenalei, na imwau luwuwedi vada paipai holanai, na aedi ihipwaidi aiwa aidiyai, ta ebe havena hidenadena.

²⁵ Boniyai gamwagamwana na Paulo yo Sailasa hiꞌawaꞌawanoi yo hiwaliwali Yaubada ainai, na tauluwu vada paipaiyai maudoidi hibenabenaledi.

²⁶ Nigele bweda na mwaniꞌiniꞌi mwalaꞌina isagena ta vada paipai ana logidi inuꞌuvi na aluwadi igavai, na vada paipai ana awaꞌeda maudoina hilotahoꞌe, na tauluwu vada paipaiyai aedi adi gulawao maudoidi hilotalivahi.

²⁷ Na vada paipai ana tauꞌita avivini aluwana igavai, na itowolo ta awaꞌeda hoꞌehoꞌedi iꞌitadi na yana nuwatuwu tauguguyaone bada hidenaꞌo, eeta elepa ivai na ebeha ibom iꞌoiye mwalowouyoi.

²⁸ Na Paulo iꞌita ta iyoga iwalo, ‘Augelu, havena ubom uꞌoiꞌoiye mwalowoigo, wuwuna maudoimai teina amiyamiya’.

²⁹ Na tauꞌita avivinine yana taupaihowao aidiyai iyoga na lampa hivaiyama, na lampane ivai ta iluwu mayana meheuhi, na ibeꞌu dobi Paulo yo Sailasa mehediyai.

³⁰ Na mulitai itowolo ta ivaimahalavaedi, na iwalo, ‘Babadao, amwalo aliguwai hava yapaihowai, na yawahigu Yaubada ilivahi?’

³¹ Na Paulo yo Sailasa hiwalo ebe Bada Yeisu ainai uyemidi, mata owa na yam vada alona tomowadi livahi amlobai.’

³² Eeta Bada wasana hiyewasae ibom yo yana vada alona aidiyai.

³³ Boniyai tenem ainai Paulo na Sailasa ivai mahalavaedi, ta elodi iwuwadi na iya yo yana huhuwo hiyaliyaya na hibapitaiso.

³⁴ Na abo ilauvaidi ta hihae yana vada ainai ta aiꞌai imohedi ta hiꞌaꞌaine. Na tomowane yana huhuwo baidanao hiyaliyaya mwalaꞌina wuwuna Yaubada hiyemidiyei.

³⁵ Iꞌahubena ta tauloinao yadi taulaupaiwo hivetamaledi, ta vada paipai ana tauꞌita avivini hivenuwa mwau ainai, ebeha tomawa bwau vada paipaiyai amwauwidiꞌo, ulivahidi na himahalava.’

³⁶ Na tauꞌita avivini walo teina iwalowei Paulo ainai, iwalo, ‘Tauloinao wasa hivetamalema ebeha yalivahigomiu, ainaena ammahalavama na mayami yaliyaya amlau’.

³⁷ Na Paulo itaꞌwataꞌwata, ta iwalo, ‘Havena alaulau. Wuwuna nigele teya yama lauhapuli lauvetala ainai hiyalobai, na babadao mehediyai hisapigai na vada paipaiyai himwauwigai, wuwuna ai Loma tomowadiyao. Na hava vehabana ebeha hilivahigai ta dawaniyena himwau mahalavaegai? Na hesi hibom hilaoma na hilauvaigai, na amahalava.

³⁸ Na taulaupaiwo teina walowone hiwalowedi taulauvetala aidiyai ta taulauvetalaone himeheuhi mwalaꞌina wuwuna Paulo na Sailasa neta hiya Loma.

³⁹ Eeta hilaoma vada paipaiyai na atemuyamuyaena hiwalo velau Paulo na Sailasa aidiyai, na vada paipaiyena hivaidi, na hiꞌawanoiyedi ta hilau vali dalavai.

⁴⁰ Eeta Paulo yo Sailasa vada paipaiyena hilau Lidiya yana vadai, na tauyemidiwo hiꞌabiye wahiyaladi na mulitai hilalaugabaidine.

17

¹ Ainaena Paulo na Sailasa Ampipolisi yo Apoloniya aidiyena hilau na Tesalonaika ainai himahalava, na Tesalonaika ainai Yudeya yadi vada tapwalolo imiyamiya.

² Eeta Paulo yadi tapwalolo ainai iluwu ipaihowa dova tupwa maudoidi aidiyai ipaipaihowa, na tenem ainai tapwalolo tonuga himiyamiya, na aidiyai Yaubada yana Buki iveꞌiveꞌita, na baidadiyao hiꞌawaꞌawa paꞌipaꞌiꞌi,

³ na Paulo hanapu imohedi iwalo, ‘Besinana ilowoinanei ebe muyamuya ilobai na imwalowoi, na hinage mwalowoiyena itowolouyo’. Na hinage iwalo, ‘Yeisunane yawawaloweiwa alimiyai, ibom Besinana towahona’.

⁴ Yudeyao tupwadi hiꞌawa moihaei na Paulo yo Sailasa yadi boda ainai hiluwu, na Yaubada ana tauyemidiwo yo ana tauveꞌahihi hiya Gilisi aidiyena yo waiwaihiu yehadi mwalaꞌidi aidiyena maudoidi hiyemidi.

⁵ Hesi Yudeyaone hiꞌalomagigili ta tomowa yababadi hilaugogoidi ta boda hipapaihowaine. Na dalavane maudoina alonai hidagudagugu ta Yesoni yana vada hiveꞌalehaei, ebeha vedova na Paulo yo Sailasa hibehaedi ta ebe hiꞌaituluwedi tomowa bodadi mehediyai.

⁶ Hesi nigele hiyalobaidi, eeta Yesoni yo tauyemidiwo tupwadi hiniulilawedi dalava adi tauloinao aidiyai na hiwuiwui hiwalo, ‘Paulo na Sailasa hiya neta tupwa maudoina hiveyaveyababa. Na wau hiluwuma yada dalava alonai.

⁷ Ta Yesoni yana vada ainai imwauwidi ta himiyamiya. Hiya yada tauwasawasa mwalaꞌina Sisa yana laugagayo hidiꞌwadiꞌwai. Na hiwalo, ‘Wasawasa teya yehana Yeisu’.

⁸ Dalava ana tauloinao yo bodao walo teina hibenaledi, ta hivetaꞌetaꞌe,

⁹ na hiwalo ta Yesoni ana geluwo baidanao hiyemaiha mane ainaena adi livahi vehabana abo mulitai hiꞌabigabaedine. Paulo na Sailasa yadi paihowa tupwa Beliya ainai

¹⁰ Masigiliyena tauyemidiwo Paulo na Sailasa hivetamaledi ta hilalaune Beliya, hauganane himahalava hiluwu Yudeya yadi vada tapwalolo ainai, na Yeisu wasana hiveꞌitaei.

¹¹ Mwalona Tesalonaika ainai Yudeya nigele nuwanuwadi wasanane, na Yudeya Beliya ainai yadi talam namwanamwana ta wasanane nuwadi ivai, ainaena ahubena ehebo ehebo Buki Veꞌahihi hivahivahili na nuwanuwadi wasana namwanamwana ana moiha hihanapui.

¹² Eeta Yudeya bodadi hiyemidiyei, na hinage Gilisi waiwaihiu tupwadi hibom yehadi mwalaꞌidi na hinage Gilisi towatowaho bagibagilidi hiyemidi.

¹³ Na Yudeya Tesalonaika ana taumiyao hibenalei ebeha Paulo Yaubada wasana bada iguguyaenaꞌo dalava Beliya ainai, ta hilau mwayamwayauma na bodao hivenuwamwau aidiyai ebeha Paulo na Sailasa hiꞌalehaidi.

¹⁴ Eeta tauyemidiwo Paulo hivetamalei ta iꞌdodobine leꞌawai na Sailasa Timoti baidanao himiyamiya Beliya ainai.

¹⁵ Tupwana tauyemidiwo aidiyena Paulo hiꞌwayabui ta hilalaune Atenisi na Paulo loina imohedi ebeha Sailasa yo Timoti hilau mwayamwayauma Atenisi ainai, eeta tauveꞌwayabuwone hilau gwaipile Beliya. Paulo yana miyamiya Atenisi ainai

¹⁶ Paulo Atenisi ainai Sailasa yo Timoti vehabadi ihaꞌwahaꞌwa, na inuwayababa vehabadi, wuwuna iꞌita dalavanane ainai yadi abayemidi vagadi aidiyai hipwagopwagogo.

¹⁷ Eeta Yudeya na tupwana Yaubada ana tauyemidiwo, baidadiyao hivetaꞌetaꞌe nuwatuwu teina vehabana, Yudeya yadi vada tapwalolo ainai, na hinage tomowa tupwadi ebe yalobaidi abagimwala ainai baidanao hivetaꞌetaꞌe ahubena ehebo ehebo aidiyai.

¹⁸ Na tauhanahanapuwo yadi boda yehadi Epikulo yo Sitoeke Paulo baidanao hivetaꞌetaꞌe. Na tupwadi hiwalo, ‘Teina yauyaulene hava ebeha iwaloweine?’ Tupwadi hiwalo, ‘Ana ita dova tupwa teya yaubadadi adi tauguguya’. Teina walone hiwalowei wuwuna Yeisu wasana yo yana towolouyo iguguguyaeine.

¹⁹ Eeta Paulo hilauvai yo hilawei tauloina yadi miyagogoi yehana Aliyopago ainai ta hiwalo, ‘Veꞌita vauvauna teina owa uꞌauꞌaubabadaneine ebeha ahanapui.

²⁰ Na ana benali alimaiyai abanuwapwanopwano, eeta ulivahi alimaiyai na nuwamai imasele, na ahanapui.’

²¹ (Yadi panivila wuwuna teina, Atenisiwone yo hinage vali tupwa tomowadi Atenisi ainai himiyamiya neta nigele teya hava hiyapaipaihowai na ginauli vauvaudi hitaꞌeyedi na hiwalowalowedi.)

²² Ainaena Paulo vada miyagogoi holanai itowolo, na iguguya aidiyai, iwalo, ‘Atenisi omiu, bada yahanapuigomiuꞌo ebeha ammwahamwahaliuhi yami tapwalolo aidiyai.

²³ Wuwuna yami dalavao yaꞌita yayahidi yo yalau na abatapwalolo dalavadi yaꞌiꞌitadine yo gwalatau aidiyai teina walowone yalolobaidine, iwalo, “Yaubada nigele tayahanapui yana gwalatau”. Ainaena Yaubadane iya amwalo vetuvehaeyeine na hesi nigele amyahanapui iya yaꞌaubabadaneine alimiyai.

²⁴ ‘Yaubada baleꞌu tauyemaselena yo ginauli maudoidi ainai himiyamiya tauyemaseledi, eeta iya galewa na baleꞌu ana Bada, na vada tapwalolo tomowa hipaipaihowaidi nigele ainai iyamiyamiya.

²⁵ Na tomowa ita nigele howahowana na ehebo hava nimadaena tamohei Yaubada ainai, wuwuna iya yawahida yo aluꞌaluwada yo yada ginauli maudoidi adi tauꞌaiyauya.

²⁶ Na ehebo towaho yehana Adam ainaena Yaubada vali tupwa yo vali tupwa tomowadiyao iyemaseledi yo tomowa hidabalala baleꞌu maudoina aidiyai, eeta boda ehebo ehebo yadi hauga yo yadi abamiya higana Yaubada mwalona iwalowedine.

²⁷ Yana nuwatuwu ebeha ibom hibehaei yo howola abo hitowoi ta hilobai. Na hesi Yaubada vahalidai imiyamiya.

²⁸ Wuwuna ibom ainaena yawahida tavaivai na baidada talaulau yo baidada tamiyamiya. Na dova yami tauwalo mahalava teya Yaubada vehabana iwalowalo neta ita hinage maudoida natunao.”

²⁹ ‘Yaubada natunao ita ainaena nigele ebeha Yaubada ana ita tanuwanuwatuwui dova abapwagogo tomowa yadi nuwatuwuwena hipaihowaidi. Gola bo siliba bo gaima ainaena hileleleledi, hiya nigele dova Yaubada.

³⁰ Nuwapwanopwano haugadi aidiyai Yaubada nigele tomowa yemaihana iyamodeyei. Na wau tomowa maudoida iwalowalo auligita iwalo, ‘Yami mumuga yababadi amtalamwedi.

³¹ Wuwuna yada ahubena lauvetala howola Yaubada iwalowenaꞌo na baleꞌu maudoina ada loina dumwaluna imohegita, towahone ivesinuwaiyaꞌo ainaena, na towahonane mwalowoiyena iꞌabiye towolouyoi na ainaena tomowa maudoida wasa teina taꞌawa moihaei.’

³² Na taumwalowoiwo yadi towolouyo wasana hibenalenaꞌo, na tupwadi hiwalo sebasebai, na tupwadi hiwalo, ‘Nuwanuwamai ebe nuwatuwu teina vehabana uꞌaubabadauyo na abenalei’.

³³ Ainaena Paulo bodaone aidiyena imahalava.

³⁴ Na tupwana tomowa Paulo yana walo hiyemidiyei na yana boda ainai hiluwu, na holadiyena ehebo towaho yehana Diyonisiyo, iya vada abalauvetala ana taupaihowa ehebo na ehebo waihiu yehana Damalisi, na tupwana hinage boda baidadiyao.

18

¹ Mulitai Paulo Atenisi ilaugabaei na itaꞌiꞌili Kolinita ainai.

² Na tenemai Yudeya towahona ilobai, yehana Akwila, na yana dalava Ponita, na mwanena Pilisila vauvauna Italiyena hilaoma, wuwuna tauwasawasa Kalodiyosi Yudeya maudoidi iloinaedi na Loma ainaena himahalava.

³ Ainaena Paulo ilau itauboꞌeyedi na baidadi himiyamiya, wuwuna iya yo hiya yadi mane amwahana neta palae hipaipaihowai.

⁴ Tapwalolo bagibagili aidiyai vada tapwalolowai Yudeyaone yo Gilisiwone baidadiyao hivetaꞌetaꞌe. Na iꞌaiꞌaipate ebeha nuwadi igwapile.

⁵ Haugana Sailasa na Timoti Masedoniyaena himahalavama, neta Paulo yana paihowa palae hailina ilaugabaei na yana hauga guguya ainai igagabaeine. Na Yudeyaone iwalowalo auli iliꞌilimanidi neta Yeisu iya Besinana towahona.

⁶ Eeta hiꞌawa paꞌipaꞌiꞌi na hiꞌawa oyaꞌoyama, ta Paulo ana luwuluwu muꞌamuꞌalina iꞌoiye hoyeholu mehediyai, neta yadi abitauꞌwata ana abaꞌita ipaihowaine, na iwalo aidiyai, ‘Omiu howola abo amsilahe yami abitauꞌwata vehabana, ta neta omiu ami veꞌewa na nigele yau agu veꞌewa. Eeta wauꞌivetuwuni ta ilaulau mata yalaugabaigomiu na wasana namwanamwana yalawei nigele Yudeya aidiyai.’

⁷ Ainaena yadi vada tapwalolo ainaena himahalava, na hiluwu Titiyo Yusito yana vadai, ibom Yaubada ana tauveꞌahihi ehebo, na yana vada Yudeya yadi vada tapwalolo vahalinai.

⁸ Na vada tapwalolone ana taumugai yehana Kilisiposi, mayana huhuwo Bada Yeisu ainai hiyemidi, na hinage Kolinita bagibagilidi Paulo yana guguya hibenalei, na Yeisu ainai hiyemidi yo bapitaiso hivai.

⁹ Masigiliyena Paulo yana eno meheꞌitaꞌitaena Bada Yeisu iꞌiꞌitane, na Yeisu iwalo, ‘Paulo, havena uꞌateꞌatehawawali, na hesi wasa uwalowei, na havena ulaulau mwau.

¹⁰ Na yau baidamiu tamiyamiya, wuwuna dalava teina ainai tomowa bagibagilidi hiyemidiyegau, yo yagu bodao imwalaꞌi na nigele howahowana yaiya iꞌaleha alimwai, yo iveyababago.’

¹¹ Eeta bolimai ehebo na tupwana aidiyai Paulo tenemai imiyamiya, na Yaubada yana walo iveꞌiveꞌitaei.

¹² Haugana Galiyo ivetauloina mwalaꞌina, dalava Gilisi ainai, Yudeyaone hiloina na Paulo hilawei habi lauvetala Galiyonane ainai.

¹³ Na hiwalo towaho teina tomowa nuwadi iꞌoiꞌoidi, na ebeha Yaubada hiwalo vetuvehaiyei na neta yada loinao ihoꞌehoꞌedi.’

¹⁴ Ta Paulo ebeha iwalouyo, na Galiyo iwalo mugai Yudeya aidiyai, na iwalo, ‘Yudeya omiu yagu walo ambenalei. Ebe towaho teina imumuga yababa yo lauhapuli paipaihowai, ilowoinanei na yami veꞌewa yabenalei.

¹⁵ Na hesi nuwatuwu teina omiu ambom yami walowo yo yehao yo loinao yami dalavaena. Ainaena omiu amloina, na yau yataꞌwataꞌwata.’

¹⁶ Na abalauvetala ainaena iheusilidi ta himamahalavane.

¹⁷ Na bodaone Sositeni hiꞌabi avivini, iya Yudeya yadi vada tapwalolo ana tauꞌita avivini na hitatalaine Galiyo yana abalauvetala mehenai, na hesi Galiyonane nigele vehabadi iyamode. Paulo iwuyo Anitiyoki

¹⁸ Paulo Kolinita ainai imiyamiya ahubena bagibagilina na abo mulitai tauyemidiwo ilaugabaidi na Akwila mwanena Pilisila baidanao wagaena higelu na hiꞌadau Siliya vehabana. Na ehebo ginauli neta mulitai abo higelu Paulo iwalo hae Yaubada mehenai Kenikiliya ainai ta vahuna hiꞌwaꞌwahine.

¹⁹ Na Kenikiliya hiꞌadau ta hilau Epeso ainai, ta Pilisila na Akwila ilaugabaidi na iluwu Yudeya yadi vada tapwalolo ainai, ta baidanao hiꞌauꞌaubabada.

²⁰ Ainaena hiꞌawanoiyei na ebeha hauga daodaona baidadi himiyamiya, na itaꞌwataꞌwata.

²¹ Na hesi iwalo howola abo yawuyoma, ebe Yaubada italamwegau eeta Epeso ilaugabaei na igeluyo.

²² Na igelu ta Sisaliya ainai iduna, na ihae Yelusalem ainai na tauyemidiwo baidanao hiꞌawa heliheliyam, na mulitai ilalaune Anitiyoki ainai.

²³ Anitiyoki ainai imiya daodao, na abo mulitai itowolo ta ilau Galetiya yo Piligiya tupwane ehebo ehebo aidiyai itaꞌita iꞌili, na Yeisu ana taumulitao maudoidi iꞌabiꞌabiye wahiyaladi. Apolosa iguguya Epeso ainai

²⁴ Hauganane ainai ehebo Yudeya towahona yehana Apolosa na Alekisanideliyaena ilaoma Epeso, ibom tauguguya wahiwahiyalana Yeisu vehabana, na Buki Veꞌahihi ihanapu moiha.

²⁵ Veꞌita Bada yana Amwaha ainai ivai ta italam moiha yo Yeisu vehabana iveꞌiveꞌitadi yo iꞌauꞌaubabadaedi neta ivedumwaludi. Na hesi Yoni yana bapitaiso ibom ihahanapuine.

²⁶ Yudeyaone yadi vada tapwalolowai ivetuwuni ta iꞌaubabada wahiyala na haugana Pilisila na Akwila hibenalei ta hilalauvaine. Hilauvai ta hilawei yadi vada ainai ta Yaubada yana Amwaha hiꞌaubabadaye dumwalune ainai.

²⁷ Mulitai Apolosa inuwanuwatuwu ebeha igeyoꞌawa Gilisi ainai, eeta tauyemidiwo Epeso ainai hihagui ta hilaulelelau taumulitao Gilisi aidiyai. Hiwalo aulidi ebe Apolosa hiyaliyayai na hilauvai. Haugana imahalava neta Yaubada yana veꞌiꞌila itaꞌaviviniyena na tomowa hiyemidi neta aidiyai ivehaguhagu moiha.

²⁸ Na yana veꞌita Yudeya yadi veꞌita iwahiyala gabaei wuwuna Buki Veꞌahihi ainaena iveꞌitadi ebeha Besinana towahona ibom Yeisu.

19

¹ Apolosa howola Kolinita ainai imiyamiya, na Paulo itaꞌiꞌili tupwana nuꞌula aidiyena na Epeso ainai ilaoma leꞌawai. Tenem ainai tupwana Yeisu ana taumulitao ilobaidi.

² Na iwalo, ‘Augeluwo, hauganane Yeisu amyemidiyei neta Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana wahiyala amlobai bo nigele? Na hiyemaiha hiwalo howola nigele ayabenalei neta Aluꞌaluwa Veꞌahihi vehabana’.

³ Ainaena Paulo iwalo, ‘Aiteya bapitaiso ainaena ambabapitaisone?’ Na hiwalo, ‘Yoni yana bapitaiso ainaena’.

⁴ Paulo iwalo aidiyai, ‘Yoni yana bapitaiso neta nuwabui ana bapitaiso yo mumuga yababana vehabana. Na Yoni ivenuwamwauwedi ebeha iya howola abo ilaoma ainai hiyemidi neta Yeisu’.

⁵ Teina Epesowone hibenalei na Bada Yeisu yehanaena bapitaiso hivai.

⁶ Na Paulo iꞌabidebaidi na Aluꞌaluwa Veꞌahihi iluwu atediyai na yana wahiyalaena vali alina yo vali alina aidiyena hiꞌauꞌaubabada na hiwalowalo mahalava.

⁷ Na maudoidi adi bagibagili dova 12.

⁸ Ta waiꞌena tonuga aidiyai Yudeya yadi vada tapwalolo holanai Paulo iguguguguya na Yaubada yana Abaloina vehabana mayana atepatu iꞌauꞌaubabada na ihamahamaduduidi.

⁹ Na hesi tupwadi hiꞌabitauꞌwata ta nigele hiyayemidi, na Bada yana Amwaha hiꞌabiyebaba. Eeta Paulo taumulitaone ivaidi ta baidanao, na tomowaone hilaugabaidine. Na ahubena ehebo ehebo tauveꞌita yehana Tilanasi yana abaveꞌita vadana ainai iꞌauꞌaubabada.

¹⁰ Yana paihowaone teina dova ipaipaihowai bolimai bwau aidiyai. Ainaena tupwa Esiya ana taumiyao maudoidi hibom Yudeya yo hinage tupwana nigele Yudeya, Bada wasana hibenalei. Sikiva natunao

¹¹ Yaubada vedevedede mwalaꞌidi iꞌabiye mahalavadi Paulo yana paihowaena.

¹² Ainaena tomowa manidi ababaꞌilina yo adi luwuluwu Paulo iꞌabitowoidi na hivaidi ta hilawedi tauꞌasiyebwao aidiyai na adi asiyebwao hiꞌovi yo aluꞌaluwa yababadi hilaugabaidi.

¹³ Na tupwana Yudeya yadi tauꞌobao himiyamiya na hauga maudoina hitaꞌitaꞌiꞌili aluꞌaluwa yababadi higabagabaei aituluwedi. Ainaena Paulo wasana hibenalei yo yana paihowa hiya neta taupwaoli mwalaꞌina yehana Sikiva natunao towatowahodi hitau 7. Na hitau 7 hitowoi ebeha Bada Yeisu yehanaena aluꞌaluwa yababadi tauꞌasiyebwao aidiyena hiheusilidi eeta ehebo aluꞌaluwa yababana ainai, hiwalo, ‘Yeisunane, Paulo iguguyaei ibom yehanaena aloinaego na towahone ulaugabaei na ulau.’

¹⁵ Na aluꞌaluwa yababanane iwalo, ‘Yeisu yahanahanapui yo Paulo yahanahanapui na hesi omiu yaiyediwo?’

¹⁶ Towahone teina ainai aluꞌaluwa yababana imiyamiya neta itautowolo yo italaidi, na elo imohedi yo adi aleꞌo ipulipulihidi ta tauꞌaꞌavadi higavai aitulu yo hidena ta hilalaune.

¹⁷ Na wasane teina Epeso ana taumiyaoe maudoidi hibenalei, na himeheuhi hiya Yudeya yo nigele Yudeya. Na Bada Yeisu yehana hiꞌawa wahiyalaei.

¹⁸ Na tauyemidi vauvaudi boda hilaoma na boda mehediyai yadi mumuga yababadi yo mumuga guguyou hiwalowedi.

¹⁹ Ebeha hibom hinage hiꞌobaꞌoba. Na yadi obao bukidi hivaidima na boda maudoidi mehediyai higabudi, na bukiwone hitanoꞌahaidi na adi maiha kina 50,000 maudoina ana mwalaꞌi dova.

²⁰ Tenem ainai Yaubada yana walo iꞌini ta imwalaꞌi yo iwahiyala tomowa maudoidi aidiyai. Epeso hiꞌaleha

²¹ Teina paihowaone tuluhadiyai Paulo iꞌulewahi ebeha Masedoniya yo Gilisi tupwadiyaone itauyayahidi yo ilau Yelusalem. Na iwalo, ‘Yalalau Yelusalem ainai mulitai abo yalau Loma’.

²² Eeta imiyamiya Esiya hauga ubwaꞌubwana ainai ana tauꞌabihaguwo Timoti yo Elasitosi ivetamaledi na hilalaune Masedoniya.

²³ Hauga tenem ainai tomowa himanini wuwuna nigele nuwanuwadi ebeha Bada yana amwaha Paulo iꞌaubabadaei.

²⁴ Towaho ehebo yehana Dimitilo ibom samali ana taupaihowa siliba ainaena, na Epeso yadi abapwagogo waihiuna yehana Dayana, yana vada tapwalolo aluꞌaluwa habuludi isamalidi na igimwagimwalaedi tomowa aidiyai na wasawasa mwalaꞌina ainaena ilobalobai, yo yana taupaihowao hinage.

²⁵ Na Dimitilo yana taupaihowao iyoga ahaidima na tomowa tupwadi hinage yadi paihowa dova, na iwalo, ‘Augeluwo amnuwatuwu avivini ebeha paihowa teina ainaena yada wasawasa talobalobai.

²⁶ Bada amꞌitayaꞌo yo amhanapuiyaꞌo ebeha teina towahone Paulo hava ipaipaihowaidine. Iya iwalo abapwagogo tomowa nimadiyena hipaipaihowaidi neta nigele yadi alaꞌalawowoli. Na tomowa bodadi ivenuwavaidi ta hiꞌaꞌawa abiyeine. Nigele Epeso tomowadi hiyabom na Esiya tupwana maudoina.

²⁷ Ainaena ebeha tadena moiha wuwuna mata teina yada paihowane yehana iyababa. Na hinage nigele yada paihowa yehana ibom, na ebeha tadena wuwuna mata yada abapwagogo waihiuna haehaena yehana Dayana yana vada tapwalolo nigele hiyaveꞌahihiyei. Teina yada abapwagogo waihiuna Esiya tupwana maudoina yo baleꞌu maudoina hiwalowalo vetuvehaeyei mata ana noꞌo iꞌovi.’

²⁸ Na bodaone Dimitilo yana walo hibenalei na himodiꞌini mwalaꞌina, na hiyogayoga, ‘Dayana Epesowena ihae alili’.

²⁹ Eeta tomowa maudoidi hisagena gogoidi na hiyogayoga awaꞌawawa, na Masedoniya towatowahodi bwau hiꞌabi avivinidi ta vada abamiya gogoi ainai hiluluwuwedine. Hiya teina Paulo baidadi hiꞌadaꞌadau yehadi Gayosi na Alisitako.

³⁰ Na Paulo nuwanuwana tauwuiwone aidiyai ilau, na tauyemidiwone hiꞌauhi.

³¹ Na tupwana ana geluwo Esiya babadadi walo hivetamaledi na Paulo hiꞌawanoiyei ebeha havena iluwuluwu vada miyagogo ainai.

³² Tauwuiwone tupwadi ginauli vagana hiwuiwuiyei na tupwadi ginauli vagana hiwuiwuiyei. Wuwuna tomowa bodadi hiluwuluwu neta hinuwapwanopwano ta nigele hiyahanapui hava vehabana hiluluwune.

³³ Tomowa tupwadi hiwalo Alesana iya maninine ivevetuwunine wuwuna Yudeyaone hiwalo ta ihae boda mehediyai. Na Alesana nimana iꞌabihinidi yo iꞌoiꞌauꞌauhidi ebeha hinobu na iwalo aulidi neta Yudeyaone havena hiveꞌeꞌveꞌewaidi.

³⁴ Na hesi Alesana hiꞌita lobai ebeha iya towaho Yudeyaena ainaena mahana hawahawagana bwau alonai hiwuiwui toyatoyawa hiwalo, ‘Dayana Epesowena ihae alili’.

³⁵ Eeta dalavane adi tauloinao yadi taulaulele tomowaone iꞌabiye nobudi na iwalo ‘Augeluwo omiu Epeso, tomowa maudoida tahanapuiyaꞌo Epeso dalavanane neta Dayana haehae alilina yana vada tapwalolo ana tauꞌita avivini na hinage gaima galewaena ibeꞌu dobima neta iya tauꞌita avivinina.

³⁶ Mata nigele yaiya teya teina ginauliwone iyauvalaedi. Ainaena na ebeha amnobu na havena ampaipaihowa yauyaule.

³⁷ Na amꞌita tomowaone teina amlauvaidimane hiya nigele yada vada tapwalolo ainaena hiyaꞌaivavali, yo yada abapwagogo waihiuna hiyaꞌawa yabayababae?

³⁸ Ainaena na ebe Dimitilo mayana taupaihowao tomowa teya hiveꞌewai, neta abalauvetala himiyamiya yo tauloinao himiyamiya, howahowana tenemai hiveꞌewauyoidi.

³⁹ Na hesi ebe nuwanuwamiu ginauli tupwadi amꞌaubabadaedi mata dalava tomowadiyao yadi miya ahai ainai loinaena hiꞌabiye dumwalu.

⁴⁰ Na wau yami walo awaꞌawawa vehabana ana ita mata loina talobai, wuwuna nigele yada wuwu.

⁴¹ Na yana walo iveꞌovi na boda ivetamaledi ta hiloꞌuhagwaline.

20

¹ Walo iꞌovi, na Paulo taumulitao iyogaedima na iꞌabiye wahiyaladi, yo iꞌawa yauwedo, na ilau Masedoniya.

² Na Masedoniya tupwanao aidiyai, iꞌabiye wahiyaladi yana taꞌiꞌili aidiyai, na mulitai Gilisi ainai imamahalavane.

³ Tenemai waiꞌena tonuga imiyamiya na muhamuhana wagaena iꞌadau Siliya vehabana, na tupwana walo ibenalei ebeha Yudeyaone hiloiloina vehabana habi abiꞌavivinina, eeta yana amwaha ibui na Masedoniya holanaena ilau gwaipilene.

⁴ Pilosi natuna yehana Sopata Beliya towahona yo Tesalonaika hitau bwau, Alisitako yo Sikanidosi na Debi towahona yehana Gayosi yo Timoti yo Tikiko yo Tilopimo Esiya tupwanaena, teina hiya maudoidi Paulo baidanao hilalaune.

⁵ Hibom teina hilau mugai wagaena ta Tilowasi ainai hihaꞌwahaꞌwa.

⁶ Na ai Pilipai ainai amiyamiya ana higa pwalawa aꞌavana aiꞌaina apaihowai na mulitai agelu, na ahubena 5 holadiyai asagesagena, na mulitai aluwu Tilowasi, na ama geluwo alobaidi na ahubena 7 amiyamiya. Paulo yana paihowa Tilowasi ainai

⁷ Tapwalolo ainai amiya ahaigai yo aꞌaiꞌai Bada abanuwatuwu avivinina avai, na Paulo iꞌaubabada tomowa aidiyai. Iꞌaubabadane neta ilau ta boniyai gamwagamwana ivai wuwuna ebeha mata iꞌahubena na ilau.

⁸ Na vada ana hae dova vada tonuga adi hae ainai amwalae, na lampa bagibagilidi agabudi.

⁹ Na hevali ehebo yehana Yutikosi vada ana awaꞌeda ana heva ainai imiya, na mehena iꞌenoꞌeno, na Paulo howola iꞌauꞌaubabada na Yutikosinane iꞌeno iꞌiwahi, ya ibeꞌu dobi baleꞌuwai, eeta hiꞌaitulu hiꞌavalai na hiꞌabihini, na hesi bada imwalowoiꞌo.

¹⁰ Na Paulo iꞌaitulu ta ainai ipwagogo na iꞌatuhapwali, na aidiyai iwalo, ‘Havena amꞌateꞌatehawawali wuwuna yawahina imiyamiya’.

¹¹ Eeta Paulo imwalaeuyo na beledi iꞌaiyauya aidiyai, na iniulidi hibom yadi bodao aidiyai, na hiꞌai ta baidadiyao hiꞌauꞌaubabada ana higa iꞌahubena, na hitowolo ta hilaugabaidi.

¹² Na hevalinane hiꞌavalaihini mayawahina ta mayadi nuwadaumwali hilalaune. Tilowasi ainaena aꞌadau Molita vehabana

¹³ Amugai alau wagai na aꞌuꞌe ta atata iꞌiline Asosi ainai na ebeha tenem ainai Paulo adoꞌoi, wuwuna iwalo alimaiyai iwalo, ‘Wagaena amlau na yau aeguwena yalau.’

¹⁴ Haugana Asosi ainai na ilobaigai ta igelu, na alalaune Mitilini ainai.

¹⁵ Tenem ainaena na agegeluyowa atau ahubena Kiyo bwanabwanana vahilinaena alalaune. Iꞌahubenama ta Samo ainai aduna, na iꞌahubenauyo ta agegeyoꞌawane Melito ainai adudunane.

¹⁶ Paulo bada iwaloꞌo alimaiyai ebeha Epeso alaugabaei, na havena ahubena agabagabaei Esiya tupwanao aidiyai, wuwuna nuwanuwana ilau mwayamwayau ebe howahowana Yelusalem ilobai Penitikosi aiꞌaina ana ahubena ainai. Paulo yana walovelau Epeso aidiyai

¹⁷ Eeta Melito ainaena na walo ivetamalei ta ilalaune Epeso ainai tauyemidiwo yadi taumugaiwo hihaꞌwahaꞌwaidi.

¹⁸ Haugana himahalava ta Paulo iwalo aidiyai, iwalo, ‘Omiu amhanahanapui yagu mumuga haugana tamiyamiya baidaguwao, Esiya ainai yagu laoma mugai ainaena na ana higa wau teina.

¹⁹ Neta Bada vehabana yapaipaihowa mayagu nuwadobi yo mayagu dou yo hinage muya yalobaidi ahubena ehebo ehebo aidiyai Yudeya yadi loinaena.

²⁰ Na nigele ehebo hava Bada wasana namwanamwana ana walomahalava yayanuwavi, na hesi maudoina yaveꞌitagomiu yami tapwalolo aidiyai, yo yami vada ehebo ehebo aidiyai.

²¹ Na yagu veꞌita alimiyai dova Yudeya alimiyai na hinage omiu vali tomowao dova, maudoimiu yaguguyaꞌo alimiyai ta yami mumuga yababana aidiyena amnuwabuiꞌo Yaubada ainai na Bada Yeisu amyemidiyei.

²² Ta ainaena Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana loinaena yalau Yelusalem, na nigele yayahanapui hava mata imahalava aliguwai.

²³ Na hesi dalava ehebo ehebo aidiyai Aluꞌaluwa Veꞌahihi iwalowalo mahalava aliguwai ebeha howola abo Yelusalem ainai pai yo muyamuya yalobaidi.

²⁴ Na nigele yawahigu vehabana yayanuwanuwatuwu na yayanuwavi yo yayaꞌauhi. Na hesi yagu amwaha yo yagu paihowane Bada Yeisu imomohegauwa vehabana yanuwanuwatuwu na ebeha yaveꞌovi, neta veꞌiꞌila ana walomahalava wasa namwanamwana vehabana Yaubada ainaena.

²⁵ Haugana baidamiu tamiyamiya Yaubada yana Abaloina vehabana yaguguya na yalau yo yalaoma. Na wau yahanapuiyaꞌo ebeha mata nigele manigu amyaꞌitauyoi.

²⁶ Ainaena teina hauga yawalo mahalava alimiyai ebeha Yaubada yana loinao maudoidi bada yamohe gomiuꞌo, nigele teya yayadawani alimiyai. Eeta ebe teya alimiyena iꞌwadalele neta nigele yau agu veꞌewa.

²⁸ Na hesi taumugaiwone omiu ambom amꞌita aviviniuyoigomiu na yami sipiwone amꞌita avivinidi, wuwuna Aluꞌaluwa Veꞌahihi yami paihowa imohegomiu ta Yaubada yana boda amꞌita avivinidi, wuwuna yada Bada Yeisu ꞌwahinanaena igimwalaigitaꞌo.

²⁹ Yahanahanapui hinage yagu lautuluhanai mata tauveꞌita yababadi, dova edewa manimanini, hilaoma na sipi tupwadi hiveyababadi.

³⁰ Na omiu howola alimiyena tomowa hitowolo na hiveꞌita oyaꞌoyama alimiyai yo tupwana taumulitao hiniulidi hibom yadi bodao aidiyai.

³¹ Ainaena amꞌita avivinidi yo hinage yagu guguya amnuwatuwu avivini, neta bolimai tonuga holadiyai nigele yayaꞌaiyawasi, ahubena yo boniyai aidiyai, mamehelinogu yaguguguguya ehebo ehebo alimiyai.

³² ‘Na wau Yaubada nimanai ta yana veꞌiꞌila walona ainai yamwauwigomiu, iya mata iꞌabiye wahiyalagomiu. Natunao masemaseleda vehabada na awanamwanamwa imwauwi taꞌimiyamiya mata imohegomiu.

³³ Haugana yau baidamiu tamiyamiya, nigele teya yaiya yana mane yo yana aleꞌo namwanamwadi yayavenuwadi.

³⁴ Na hesi amhanapuiyaꞌo ebeha teina nimaguwena agu yo yagu tobwatobwa yalobalobaidi, na hinage augeluwo yahaguhaguidi.

³⁵ Yagu mumuga ainaena yaveꞌitagomiu ebeha ilowoinanegita na ita yada paihowaena tautapitapiya tahaguidi. Dova hinage Bada Yeisu yana walo amnuwatuwui, iwalo, “Tavai mohilei, yaliyayana ihabulu, na aiyauya yaliyayana imwalaꞌi iꞌalili”.’

³⁶ Paulo yana walo iꞌovi na aetutulina iꞌatuwomalei babada baidanao na hiꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai.

³⁷ Na maudoidi Paulo hiꞌatuhapwali na hidouwi iꞌovi na hivelauwei.

³⁸ Na hinuwayababa mwalaꞌina wuwuna iwalo aidiyai, ‘Mata nigele amyaꞌitayoigau’. Na hidobiyei wagai ta hivevegelune.

21

¹ Paulo baidamai ama geluwo avelauwedi, na aꞌuꞌe dumwadumwaluna Kosa bwanabwanana ainai. Iꞌahubenama ta aꞌuꞌeuyo Lodi ainai aluwu, na vali ahubena aluwu Patala ainai.

² Na Patala ainai waga alobai habi geyoꞌawa Pinisiya, ta waganane ainai agelu geyoꞌawa ta alalaune.

³ Alaoma ta Saipilosi bwanabwanana aꞌita lawei na waga higwaipile ta alalaune tupwa yavana na adudunane Taya Siliya tupwanai. Waga ginauli idodoꞌoidi ebeha tenemai ihiwaꞌaituluwedi.

⁴ Na tupwana Yeisu ana taumulitao alobaidi, ta baidamaiyao amiyamiya ahubena 7. Na Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana nuwamaseleyena ama geluwone Paulo hiwalo auli, ‘Havena uhaehae Yelusalem.’

⁵ Ainaena yama ahubena hiꞌovi ta adobi wagai, na mamwanediyao yo manatudiyao hidobiyegai dalava yana abaꞌovi leꞌawai, aemai aꞌatuwomaledi na aꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai.

⁶ Na aꞌawa yauwedo, na agelu wagai, na hibom hilau gwaipilene dalavai.

⁷ Taya alaugabaei na aꞌadauyo, na Tolemaisi ainai aluwu, na aꞌaitulu ta taumulitao alobaidi na aꞌawa yauwedo, ta ahubena ehebo baidamaiyao amiyamiya.

⁸ Iꞌahubenama na alau Sisaliya, ta Pilipi iya tauguguya hitau 7 aidiyena yana vadai aluwu, na amiyamiya baidamai.

⁹ Na Pilipi natunao hitau vehopali waiwaihiudi, na hesi nigele hiyatawahola, hiya yadi paihowa neta Yaubada yana nuwatuwu hiwalowalo mahalavaedi tomowa aidiyai.

¹⁰ Ahubena tupwana amiyamiya, na ehebo tauwalo mahalava yehana Agabusi, Yudeyaena idobima.

¹¹ Na alimaiyai ilaoma ta Paulo ana tulituli ivai, na aena yo nimana ipaipaiuyoidi, na iwalo, ‘Aluꞌaluwa Veꞌahihi iwalo teina dova, Yudeya tomowadiyao Yelusalem ainai mata teina tulituline taniwagana hipai, yo himohedi hiya taumiya ganamuli aidiyai.’

¹² Ai na dalavanane ana taumiyaone walo teina abenalei, na Paulo aꞌawanoiyei, awalo havena uhaehae Yelusalem.’

¹³ Na hesi yama walo igwaipile iwalo, ‘Hava ampaipaihowaine ta teina dova amdoudou na ategu amꞌabiꞌabiyemuya. Bada yatalamwegauꞌo na himwaugau vada paipaiyai yo hiꞌoiye mwalowoigau Yelusalem ainai Bada Yeisu vehabana.’

¹⁴ Na aꞌauhi ahayai ta alaumwauwi ‘Inamwanamwa neta, hava Bada yana nuwatuwu dova ipaihowai.’

¹⁵ Ahubenaone hiꞌovi, na yama tobwatobwa aꞌatububuni, ta ahahaene Yelusalem.

¹⁶ Na tupwadi Yeisu ana taumulitao Sisaliya ainaena baidamaiyao alau, na hilawegaima Nesoni towaho Saipilosiyena yana vadai, iya Yeisu ana taumulita mugai teya, ebeha ainai amiyamiya. Paulo na Yemesa yadi velaulobaloba

¹⁷ Bada Yelusalem ainai alaomaꞌo, na taumulitao hivelauwegai mayadi yaliyaya.

¹⁸ Na iꞌahubenama ta Paulo baidamai alau Yemesa yana vadai, na tenemai tauyemidiwo yadi taumugaiwo alobaidi.

¹⁹ Ta Paulo ivelauwedi, na Yaubada yana paihowa nigele Yudeya holadiyai vehabana iꞌauꞌaubabada aidiyai.

²⁰ Na maudoidi hibenalei ta Yaubada hinoꞌowei, na hiwalo Paulo ainai, ‘Tahimai, uꞌita tausani viha boda bada Yeisu ainai hiyemidiꞌo, yo bagibagilidi tauyemidiwone Yudeya, yo Mosese yana loina howola himulimulitaei.

²¹ Na wasam hibenalei ebeha owa Yudeya vali tupwanao adi taumiya uveꞌiveꞌitadi yo ebeha Mosese yana loina hitaꞌwataꞌwataei, na uwalo aidiyai ebeha havena natudiyao towatowahodi hihapihapidi yo tubudiyao yadi mumuga havena himulimulitaei.

²² Na mata tomowa bodadi hibenalei ebeha bada ulaomaꞌo, ainaena hava mata tapaihowaine?

²³ Yama nuwatuwu tenem dova, Towatowaho hitau vehopali yama boda ainaena bada Yaubada ainai hiwalo haeꞌo.

²⁴ Teina tomowaone ulauvaidi ta amlau yo hiꞌabiye maseleuyoidi neta owa baidadi. Na uyemaiha ta ebe vahumiu hiꞌwahi vehuludi. Teina mumugane ainaena na mata tomowa vehabam hiꞌauꞌaubabada na hiꞌawa oyaꞌoyamaeuyowedi. Na mata hiwalo owa hinage Mosese yana loina umulimulitaei.

²⁵ Na Yeisu ana tauyemidiwo hiya nigele Yudeya bada yadi leta avetamalenaꞌo, na ebeha hava dova tomowa hipwaopwaoliyedi vali abayemidiwo aidiyai havena hiꞌaiꞌaidi, na hinage lagulagu maꞌwahinadi yo gadodi hiꞌiꞌiꞌiꞌidi havena hiꞌaiꞌaidi, na hinage havena hipwanopwanoli.

²⁶ Iꞌahubena na Paulo tomowaowa vehopali ilauvaidi ta baidanao hiꞌabiye maseleuyoidi. Na vada tapwalolo mwalaꞌina iluwui ta tomowa iwalo aulidi mata ahubena viha abiye maseleuyoidi iꞌovi na yadi abapwaoli hiꞌaiyauyanedi. Paulo hiꞌabi avivini

²⁷ Yadi ahubenao muhamuhana na 7 hiꞌovi, ainaena Yudeya hiya mwalona himiyamiya Esiya ainai, hilaoma Paulo hiꞌita vada tapwalolo mwalaꞌina holanai, na boda hiꞌoiye mwahalidi, ta Paulo hiꞌabi avivinine.

²⁸ Na hiwuiwui hiwalo, ‘Ama geluwo omiu Yudeya amhaguigai. Teina iya towahone tupwa maudoina itaꞌiꞌiliyei na tomowa iveꞌiveꞌitadi iwalo Yudeya tomowadi Mosese yana loina yo teina vada tapwalolone havena hiꞌawaꞌawa abiyei. Na wau hinage nigele Yudeya ilauvaidi ta hiluwuma vada tapwalolo mwalaꞌina ainai ta teina tupwa haehaena hiyeyebiꞌine.’

²⁹ (Teina walowone hiwalowalowedi wuwuna Paulo na Tilopimo Epesowena hiꞌitaꞌitadi na hihae yo hidobi dalavane ainai. Na yadi nuwatuwu hiwalo Paulo Tilopimonane ilauvai ta hiluluwune vada tapwalolo mwalaꞌina alonai.)

³⁰ Teina vehabana Yelusalem maudoidi himodiꞌini, ta hisagenama, na Paulo hiꞌabi avivini, ta vada tapwalolowena hiniuli mahalavaei, na awaꞌeda higuguduidine.

³¹ Tomowaone bodadi hiꞌaiꞌaipate ebeha Paulo hiꞌoiye mwalowoi ta walo hivetamalei Lomaone yadi tauꞌaleha adi tauloina ainai hiwalo Yelusalemaone maudoidi himamanini.

³² Ainaena ilau mwayamwayau na tauꞌalehao mayadi taumugaiwo ivaidi, na boda aidiyai hisagena aitulu. Na hauganane boda tauꞌalehao mayadi tauloina hilaolaoma hiꞌitadi, Paulo ana talai hilaumwauwi.

³³ Eeta aleha ana tauloina idobima na Paulo iꞌabi avivini ta iloina na balavai pwawati bwau aidiyena hipai, na ipanivila boda aidiyai, iwalo, ‘Yaiya iya? Na hava ipapaihowaine?’

³⁴ Na boda hiyoga alinadi vagana yo vagana, ta aleha ana tauloina nigele howahowana na ibenaledi wui wahiwahiyala ainaina, eeta iloina ta ebeha tauꞌalehao yadi vadai hilawei.

³⁵ Paulo hihaeyei neta vada ana amwaha ainai na hiꞌavalai wuwuna boda tuluhanaena hilaolaoma himodiꞌini alili ebeha hiꞌoiye mwalowoi.

³⁶ Na hinage hiꞌavalai wuwuna tomowaone hiwuiwui hiwalo, ‘Taꞌoiye mwalowoi!’. Paulo yana walo boda aidiyai

³⁷ Muhamuhana hilauvaiyama vadai, na Paulo aleha ana tauloina iꞌawanoiyei, iwalo, ‘Howahowana walo ehebo alimwai yawalowei’. Na tauloinane aluwana igavai, na iwalo, ‘Alina Gilisi uhanahanapui?

³⁸ Yagu nuwatuwu owa Itipita towahona, mwalona ulaoma tauꞌoiye mwalowoi 4,000 iyoga ahaidi aleha vehabana, na umugaiyedi nuꞌula awawai.’

³⁹ Na Paulo tauloina yana walo iyemaiha iwalo, ‘Nigele. Yau towaho Yudeyaena na Silisiya tupwanaei dalava yehana Tasisi ainai hilalabahigaune. Tenem dalavane Silisiya ihae alili na yau dalavane towahona. Yaꞌawa yauwedo mwalaꞌina alimwai na utalamwegau yo tomowa aidiyai yaꞌaubabada.’

⁴⁰ Na ainaena italamwei na Paulo vada ana awaꞌeda ainai itowolo, na nimana iꞌavalaihini, ta hinobu, na maudoidi aidiyai aiꞌaubabada alina Hibulu ainaena.

22

¹ ‘Tahiguwao yo tamaguwao, ambenabenali na mehemiyai yau vehabagu yagu walo yawalowei.’

² Tomowaone hibenabenali na Paulo Yudeya alinadiyena iꞌauꞌaubabada eeta hinobo iliꞌilimani.

³ ‘Yau towaho Yudeyaena. Na Silisiya dalavana yehana Tasisi ainai yatutubuine, na hesi teina Yelusalem ainai yamwalaꞌi ta yaseꞌulu, yagu tauveꞌita yehana Gameliyela, na iveꞌitagau tubudao yadi loina wahiwahiyalana ainaena. Na yaꞌaipate moiha ta Yaubada ainai yatalam wegau dova maudoimiu wau yami talam.

⁴ Na yemidi vauvauna teina ana taumulitao yaveꞌalehaedi, na towatowaho yo waiwaihiu vada paipaiyai yamwauluwuwedi, na tupwadi yaꞌoiye mwalowoidi.

⁵ Taupwaoli mwalaꞌina yo tauꞌaleha babadadiyao howahowana hava yawalowaloweine hiꞌawa moihaei. Hiya Yudeya tomowadiyao Damasiko ainai himiyamiya yadi leta hileledi ta abeha yalawedi. Eeta yalaulau tenemai ta Bada Yeisu ana taumulitao ebeha gulawa pwawapwawatiyena yapaipaidi yo yalawedi Yelusalem ainai ta hilauvetalaedi.

⁶ ‘Ta mahana alaꞌalapwahiyai yalaulau, na Damasiko ainai ebeha yamahalava, na masele mwalaꞌina galewaena imahalavama, na imasele taꞌiꞌiliyegau.

⁷ Eeta baleꞌuwai yabeꞌu, na alina ehebo yabenalei aliguwai, iwalo, “Saulo, Saulo, hava vehabana uꞌabiꞌabiye muyagaune?”.

⁸ ‘ “Na yapanivila, Bada, yaiya owa?”. ‘Na iwalo aliguwai, “Yau Yeisu Nasaletiyena, uꞌabiꞌabiye muyagaune”.

⁹ Hauga tenem ainai towatowahowone baidaguwao alaulau maselenane hiꞌiꞌitane, na hesi towahone iwalowalo laoma aliguwai ainona nigele hiyahanapui.

¹⁰ ‘Na yawalo, “Bada, hava yapaihowai?”. ‘Na iwalo aliguwai, “Utowolo, na Damasiko ainai ulau, na tenemai amloina ubenalei”.

¹¹ Na masele yana wahiyalaena mehegu igibu, ainaena hiya baidaguwao alalauwa hiꞌabinimaigau, ta alalaune Damasiko ainai.

¹² ‘Na Damasiko ainai ehebo towaho yehana Ananayasi, imiyamiya ibom Yaubada ana tauyemidi moiha, na Mosese yana loina ana taumulita, na Yudeya tupwana ana taumiyao hiꞌawa namwanamwaei.

¹³ Na Ananayasinane ilaoma vahaliguwai itowolo, na iwalo aliguwai, iwalo, “Tahigu Saulo, mehem imaseleuyo”, tenem ainai mehegu inamwanamwauyo, na towahonane yaꞌiꞌitane.

¹⁴ ‘Na iwalo aliguwai, “Tubudao yadi Yaubada ivesinuwaigo yo yana nuwatuwu uhanapui, yo Taudumwalune uꞌita, na alinana ubenalei.

¹⁵ Ibom vehabana uwalo mahalava, yo hinage hava uꞌitayaꞌo na ubenalenaꞌo vehabana tomowa maudoidi uwalo aulidi.

¹⁶ Na hava uhaꞌwahaꞌwaine? Utowolo na yehana uyogaei, na ainaena ubapitaiso, yo yam yababa iwuwa gabaedi.”

¹⁷ ‘Mulitai yalau gwaipile Yelusalem, na vada tapwalolo ainai yaꞌawaꞌawanoi, na dova yaꞌeno nivinivi.

¹⁸ Bada yaꞌita, iwalowalo aliguwai, iwalo, “Ulau mwayamwayau na Yelusalem ulaugabaei, wuwuna howola yam walowena vehabagu mata hisosomanaego?”.

¹⁹ ‘Na yawalo ainai, “Bada, hibom bada hihanapuigauꞌo ebeha yadi vada tapwalolo ehebo ehebo aidiyai amtauyemidiwo yatalatalaidi, yo vada paipaiyai yamwaumwauwidi.

²⁰ Na hauganane yam tauwalo mahalava Sitiveni hiꞌoiye mwalowoi, yau hinage vahalinai yatowotowolo, na yadi paihowao aidiyai yatalam, na hinage tautalaiwone adi ꞌwamao yaꞌita avivinidi.”

²¹ ‘Eeta Bada iwalo aliguwai, “Teina ainaena mata yavetamalego na ulau dalava amwaha daodaowai nigele Yudeya aidiyai”.’ Paulo iwalo tauꞌaleha adi tauloina ainai

²² Tomowa hinobu na hibenabenali ana higa Paulo walowone teina iwalowedi, na hinage hivetuwuni na hiwuiwui alinadi mwalaꞌina ainaena hiwalo, ‘Taꞌoiye mwalowoi towaho teina nigele iyalowoinanaei ebeha imiyamiya’.

²³ Na dova hiyogayoga, ta yadi modiꞌini vehabana adi luwuluwuwo higabagabaehinidi, na namonamo hinage higabagabaehinidi.

²⁴ Na tauꞌaleha adi tauloina yana tauꞌalehao iloinaedi, iwalo, ‘Towaho teina amlau vadai, yo sapi bagibagilina ammohei, na ana higa iwalo mahalava hava yadi modiꞌini ainai vehabana’.

²⁵ Na hilawei vadai, na hipai habisapina, na tauꞌalehao adi taumugai vahalinai itowolo, na Paulo taumugainane iwalo ainai, ‘Yau bada yave-Lomao, na nigele teya loina iyamiyamiya ta ebeha amsapigau, wuwuna nigele teya hava yagu lauhapuli amyalolobai lauvetala ainai’.

²⁶ Eeta taumugaine Paulo yana walo ibenalei, ta ilau mwayamwayau ilau yadi aleha ana tauloina ainai, na ipanivilaei iwalo, ‘Hava ebeha upaihowai towahone ainai? Towaho teina iya Lomaena?’

²⁷ Ta tauloinane ilaoma na Paulo iwalo ainai, ‘Uwalo moiha owa Loma towahone?’ Na Paulo iwalo, ‘Ehe, yau towaho Lomaena’.

²⁸ Eeta tauloinane iwalo, ‘Yau nigele Loma natudi na hesi mane mwalaꞌina yamwauwi ta yaluluwune alodiyai’. Na Paulo iwalo, ‘Yau Loma natudi wuwuna Tasisi ainai hilabahigaune.’.

²⁹ Eeta tautalainaowa maiꞌehebo na hilaugabaeine. Na tauꞌaleha yadi tauloina iꞌitaꞌita ta imeheuhi moiha wuwuna loina idiꞌwai ta Paulo Loma towahona na iwalo ta aena yo nimana hipaipaidine. Paulo yana lauvetala Yudeya yadi tauloina mehediyai

³⁰ Tauꞌalehaone yadi tauloina inuwanuwatuwu mwalaꞌina ebeha ihanapui hava vehabana Yudeyaone Paulo hiveveꞌewaine. Eeta iꞌahubena na iwalo ta taupwaoliwo babadadiyao yo tauꞌulewahiwo maudoidi himiya ahai. Eena Paulo vada paipaiyai ivaivehulu ta ilawei yo mehediyai ivevetowolone.

23

¹ Eeta Paulo Yudeya yadi tauꞌulewahiwo iꞌitadi, na iwalo aidiyai, iwalo ‘Tahiguwao mwalona ta wau yagu nuwalele ebeha Yaubada yana loina yamulitaei moiha’.

² Na Ananayasi iya taupwaoli mwalaꞌina, na hiya Paulo vahalinai hitowotowolo iwalo aidiyai na Paulo awana hisapi.

³ Ainaena Paulo iwalo Ananayasi ainai iwalo, ‘Owa amꞌita namwanamwana, na hesi atemwai yababa mwalaꞌina, Yaubada mata italaigo. Neta ainai umiya na ebeha loinaena ulauvetalaegau na hesi tomowa uwalo ta hitatalaigaune neta loina udiꞌwai?’

⁴ Na hiya hitowotowolo Paulo vahalinai hiwalo, ‘Vedova ta Yaubada yana taupwaoli mwalaꞌina ainai uwalo sebasebaine?’

⁵ Na Paulo iwalo, ‘Yauwedo tahiguwao! Nigele yayahanapui ebeha neta taupwaoli mwalaꞌina. Buki Veꞌahihi yana walo dova, iwalo, ‘Havena yam tauloina ainai uwalo sebasebai.’

⁶ Teina hauga Paulo iꞌita ebeha taumiya dalavaone yadi boda bwau, ehebo Sadusiyao na ehebo Palisiwo, eeta aidiyai iyoga mahalava, iwalo, ‘Tahiguwao, yau ehebo Palisi yadi boda, wuwuna tamagu hinage iya Palisi yadi boda, na yagu lauvetala teina wuwuna yayemidi, ebeha taumwalowoi mwalowoiyena mata hitowolouyoma.’

⁷ Paulo yana walo teina vehabana Palisiwo, yo Sadusiyao, hiveꞌawa paꞌipaꞌiꞌi, na ainai boda hiwahei.

⁸ Wuwuna Sadusiyao hiwalo taumwalowoi nigele howahowana hitowolouyo, na hinage hiwalo ebeha tausagenawasa yo aluꞌaluwa yababadi nigele ehebo iyamiyamiya, na hesi Palisi hiyemidi ebeha taumwalomwalowoi mata hitowolouyo, na hinage tausagenawasao yo aluꞌaluwa yababadi himiyamiya.

⁹ Eeta taꞌetaꞌe mwalaꞌina imahalava, ta tupwana loina adi tauveꞌitao hiya Palisi yadi boda aidiyena hitowolo, na hiwalo wahiyala, hiwalo, ‘Teina towahone nigele howahowana hava yababana alobai ainai. Nuwana aluꞌaluwa bo Yaubada yana tausagenawasa moiha Paulo ainai iwawalo laune.’

¹⁰ Yadi vetaꞌetaꞌe mwalaꞌina ilaulau ta aleha ana tauloina bodao imeheuhedi, wuwuna mata Paulo hiꞌabi avivini na hiꞌoiye mwalowoi. Eeta tauꞌalehaone iloinaedi na hidobi, ta Paulo ahiꞌahipudiyena hivavaiyamane vadai.

¹¹ Boniyaiyena Bada Paulo vahalinai itowolo, na iwalo, ‘Paulo uꞌatepatu. Bada uwalo mahalavaegauꞌo Yelusalem ainai, yo dova hinage mata Loma aidiyai uwalo mahalavaegau’. Paulo oiyemwalowoina hiꞌulewahiyei

¹² Iꞌahubena, ta Yudeyaone tupwadi hiꞌulewahi yo hiwalohae ebeha mata nigele hiyaꞌai bo hiyanuma ana higa Paulo hiꞌoiye mwalowoi.

¹³ Tomowa ana bagibagili 40 idiꞌwai neta hiya ulewahine hipapaihowaine.

¹⁴ Eeta hilau taupwaoli mwalaꞌidi yo babadao aidiyai, na hiwalo, ‘Ai bada awalo haeꞌo, ta ebeha havena teya aiꞌai alaulautowoi ana higa Paulo aꞌoiye mwalowoi.

¹⁵ Eeta omiu yo tauꞌulewahiwo baidamiyao amlau aleha ana tauloina ainai, na amꞌoyamaei ta Paulo ilauvaiyama ta ebeha yana lauhapuli habi behaei moiha. Na ai aꞌaꞌatububuni ebe hauganane alidai ilalaoma bada aꞌoiye mwalowoi.’

¹⁶ Paulo yana gama tauꞌoiye mwalowoiwone yadi ulewahi ibenalei, na tauꞌaleha yadi abamiya iluwui na Paulo ainai iwalo mahalava.

¹⁷ Na Paulo tauꞌalehao yadi taumugai ehebo iyogaenama, na iwalo ainai, ‘Hevali teina ulawei aleha ana tauloina ainai, na hava yana nuwatuwu iwalo mahalava ainai.’

¹⁸ Ta ilauvaiyama tauloinane ainai, na iwalo ainai, ‘Paulo vada paipaiyai imiyamiya iyogaegau na iwalo aliguwai ebeha hevaline teina yalauvaiyama, na hava yana nuwatuwu iwalo mahalava alimwai.’

¹⁹ Ainaena tauloinane hevalinane iꞌabinimai na tupwana hilau, hibom, na ipanivilaei, iwalo, ‘Hava ebeha uwalowei aliguwai?’

²⁰ Na hevalinane iwalo, ‘Yudeya yadi tauꞌulehiwo hiꞌawanoiyego ebeha iꞌahubena Paulo ulauvai na udobiyei yadi abamiya gogoi ainai yo ebeha yana lauhapuli yadi tupwai hibehaei.

²¹ Na yadi awanoi havena ubenabenalei, wuwuna hitau 40 idiꞌwai hiꞌeno dawani amwahai Paulo vehabana, na bada hiwalo yemidiꞌo ebeha havena hiꞌaiꞌai yo hinumanuma ana higa Paulo hiꞌoiye mwalowoi mugaiyei. Maudoidi hihaꞌwahaꞌwa ebeha talam hilobai Paulo vehabana.’

²² Ainaena tauloinane iwalo, ‘Ulau na havena teya yaiya ainai uwalowalo mahalava neta bada yadi nuwatuwu dawani aliguwai uwalowenaꞌo. Paulo hivetamalei Sisaliya ainai

²³ Ainaena aleha ana tauloina yana taumugaiwo bwau iyogaedi na iwalo, mata taꞌalehao 200 amꞌabinonovaidi, na hosi adi taugeluwo 70 adi bagibagili na gita adi tauꞌavala adi bagibagili 200 baidamiyao amlau Sisaliya ainai. Amꞌatububuni ta boniyena dova eno ana mahana ainai amtowolo yo amlau.

²⁴ Na hosi tupwadi amvaidi na ainaena Paulo igelu, na mayana namwanamwa amlawei gabana Pilikesa ainai.’

²⁵ Na hinage leta ilele tenem dova iwalo:

²⁶ ‘Yauwedo owa gabana mwalaꞌina Pilikesa alimwai, yau Kalodiyosi Lisiyasi aliguwena.

²⁷ Towaho teina Yudeya hiꞌabi avivini na mata hiꞌoiye mwalowoi, na wasana yabenalei ebeha ibom Loma towahona eeta tauꞌalehao baidaguwao alau aidiyai, na nimadiyena ahahaguine.

²⁸ Na nuwanuwagu yadi veꞌewane wuwuna yahanapui, eeta yadi tauꞌulewahi, ainai yawawalone.

²⁹ Na yaꞌita lobai nigele teya hava yana yababa ta ebe imwalowoi bo vada paipaiyai amwauwi. Tomowaone hiveveꞌewaine neta hiya hibom yadi loinaena.

³⁰ Bada yadi ulewahi yabenalenaꞌo Paulo ana oiyemwalowoi vehabana, eeta yamwayamwayau na yavetamalenawa alimwai, ta ana tauveꞌewaone hinage yawalo aidiyai, na hilaowa alimwai, na netai hiwalo mahalava hava yadi veꞌewa wuwuna towaho teina vehabana.’

³¹ Tauꞌalehao walo himulitaei ta Paulo boniyaiyena hilauvaiyama Anitipatili ainai.

³² Na iꞌahubena ta tupwana tauꞌalehaone hilau gwaipile yadi tupwai, na taugelu hosi hibom Paulo hilalaweine.

³³ Paulo hilauvai ta hidobi Sisaliya ainai ta letane gabana Pilikesa himohei na Paulo hilauyemiyaine ainai.

³⁴ Na gabana yana leta ivahili iꞌovi, na Paulo ainai ipanivila, ‘Havaidova yam dalava?’ Na Paulo iwalo, ‘Yagu dalava Silisiya holanai.’

³⁵ Eeta gabana iwalo, ‘Amtauveꞌewaone hilaoma abo yam lauvetala yapaihowai’. Na tauꞌalehao iloinaedi na Paulo hiꞌita avivini vada wasawasa mwalona Helodi yana vada ainai.

24

¹ Ahubena 5 hiꞌovi na Ananayasi, taupwaoli mwalaꞌina yo tupwadi Yudeya yadi babadao, na hinage ehebo towaho iya taulauvetala, yehana Tetalosi, iya baidanao hidobima, na gabana Pilikesa ainai yadi veꞌewa Paulo vehabana hivaiyama.

² Eeta Paulo hilauvai mahalavaei, na Tetalosi itowolo na veꞌewa Paulo vehabana iwalo mahalavaei, iwalo, ‘Yauwedo owa yam loina namwanamwadi aidiyena mumuga yababana bada hidumwaluꞌo abaloina teina holanai, na teina hauga amiyamiya daumwali.

³ Teina miyane tupwa maudoina, ayaliyayai yo aꞌawa yauwedo moiha alimwai.

⁴ Na nigele nuwagu hinage yagu walo yaꞌabiye daodao alimwai, na hesi yaꞌawanoiyego ta nuwanamwanamwaena yama walo ahuꞌahubalina yawalo mahalavaedi towaho teina vehabana.

⁵ ‘Walo moiha towaho teina aꞌita lobai neta iya towaho yababaꞌalilina. Baleꞌu tupwa vehopali ainai Yudeyaone aidiyai hauga daodaona manini ivetuvetuwuni. Na Yeisu towaho Nasaletiyena yana boda iloiloinaei na imugamugaiyedi.

⁶ Iya hinage itowoi na yama vada tapwalolo mwalaꞌina iꞌabiye yababa, na aꞌabi avivini yo ebeha aloinaei yama loinaena.

⁷ Na Lisiyasi iya aleha ana tauloina ilaoma, na nimanaena ihaloigai ta ilalaweine.

⁸ Na iloina ebeha ana tauveꞌewaone alaoma alimwai, na alau vetala. Eeta abo ubom upanivilaei, ta yana pwanoli uꞌita lobai dova yama walomahalava.’

⁹ Na Yudeya veꞌewane hiꞌawa moihaei.

¹⁰ Ainaena gabana nimanaena Paulo ainai iwalo ta ebeha iꞌaubabada, eeta Paulo iwalo, ‘Yahanapui owa abaloina teina ainai bolimai bagibagilina uloiloina, eeta mayagu yaliyaya, na mehemwai yaꞌaubabada vehabagu.

¹¹ Ebe tomowa upanivilaedi, hiwalo mahalava alimwai neta ahubena 12 hiꞌoviꞌo aidiyai, hauganane yahaema Yelusalem ainai ebeha Yaubada yawalo vetuvehaeyei.

¹² Nigele teya yaiya baidagu ayavetaꞌetaꞌe na Yudeya tomowadiyao hiyalobaigau. Na vada tapwalolo mwalaꞌina yo habuludi yo Yelusalem alonai nigele tomowa yayaꞌabiye modiꞌinidi na hiyalobaigau.

¹³ Teina wau hiveveꞌewaigaune neta nigele howahowana na hiyemala moiha.

¹⁴ Na teina yawalo auligo, Yeisu yana amwaha taumulitaena yau eeta hiꞌawa oyaꞌoyamaegau. Na hesi tubumaiyao yadi Yaubada yawalowalo vetuvehaeyei na Mosese yana loinao yamulitaedi na tauwalo mahalavao yadi buki aidiyai ginauli maudoidi hilelelelediwa neta yau yayemidiyedi.

¹⁵ Na yagu nuwatuwu avivini Yaubada ainai dova teina hiya tomowaone, neta tomowa maudoidi namwanamwadi yo yababadi mata mwalowoi ainaena hitowolouyo.

¹⁶ Eeta hauga maudoina aidiyai yatowotowoi wahiyala ebeha yamumuga dumwalu Yaubada mehenai, yo tomowa aidiyai.

¹⁷ ‘Na bolimai bada hiꞌoviꞌo yawuyoma Yelusalem na velau mane yalawenama yagu boda aidiyai, na hinage yapwaoli Yaubada vehabana.

¹⁸ Yau bada yaꞌabiye maselegauꞌo, na pwaolinane yapaihowai vada tapwalolo mwalaꞌina holanai, na nigele boda baidaguwao, yo nigele paihowa yabayababa.

¹⁹ Hesi Yudeyaone Esiya tupwanaena hilalaomawa neta tenemai. Hiya ebe yadi nuwayababa aliguwai eeta hilaoma yo alimwai ebe hiveꞌewaigau.

²⁰ Ainaena hiya bada hilaomaꞌo teina mehemwai, ilowoinanedi na hava yagu lauhapuli hiꞌita lobai, hauganane yadi tauꞌulewahiwo hilauvetalagau hiwalowei alimwai.

²¹ Na ehebo walo yawalo mahalavaei, hauganane ahiꞌahipudiyai yatowotowolo, na vehabana hiveꞌewaigau, neta walo moiha. “Na yagu walone ebeha wau mehemiyai yalauvetala, wuwuna yayemidi ebeha taumwalowoi mata hitowolouyo”.’

²² Yaiyadiwo Yeisu yana veꞌitao tomowa himulimulitaedi neta Pilikesa ihanapui iliꞌilimanidiꞌo ainaena na lauvetala igudui na iwalo, ‘Tauꞌaleha yadi tauloina yehana Lisiyasi imahalavama abo yami lauvetala vehabana yanuwanuwatuwu.’

²³ Eeta Pilikesa aleha adi taumugai iwalo auli iwalo, ‘Paulo amꞌita avivini na hesi habuluna amꞌabigabaei ta yana venuwa hava ana geluwo himohemohei’. Paulo vada paipaiyai

²⁴ Ahubena veha hiꞌovi na Pilikesa mwanena Dalusila baidana hilaoma, iya Yudeya waihiuna, na Pilikesanane Paulo iyogaenama, ta yana aubabada hibenalei neta yemidi Yeisu Besinana vehabana.

²⁵ Na Pilikesa imeheuhi, hauganane Paulo yana guguya ibenalei, ta mumuga dumwaluna, yo atepatu, yo lauvetala ilalaoma vehabana, na Pilikesa iwalo, ‘Badagi! Ulau gwaipile, na aiteya hauga malamalaina aliguwai abo yayogaego.’

²⁶ Na Pilikesa nuwanuwana mane ilobai Paulo ana livahi vehabana, na tenem vehabana iyogayoga hamahamadudu na baidana hiꞌauꞌaubabada.

²⁷ Eeta ana higa bolimai bwau hiꞌovi, na Posiu Pesitosi neta Pilikesa iveꞌaivelaheyeine. Na Pilikesa nuwanuwana Yudeya hiꞌawa namwanawaei, ainaena iloina ta Paulo vada paipaiyai imiyamiya.

25

¹ Pesitosinane ilaoma Sisaliya, na ivetuwuni yana vetauloina, ta ahubena tonuga hiꞌovi na ihae Yelusalem.

² Na taupwaoliwo mwalaꞌidi yo Yudeya yadi babadao hilaoma, ta yadi veꞌewa Paulo vehabana hiwalo mahalavaei.

³ Na Pesitosi ainai hiꞌawanoi wahiwahiyala hiwalo, ‘Howahowana na Paulo uvetamalenama Yelusalem, na teinai alauvetalai?’ Na yadi nuwatuwu moiha, neta ebeha Paulo hiꞌoiye mwalowoi amwahai, hauganane ebe ilaoma.

⁴ Eeta Pesitosi iyemaiha iwalo, ‘Havena yatalatalam, na hesi Paulo Sisaliya vada paipaiyai bada imiyamiya, na yau abo yawuyowa Sisaliya,

⁵ na ebe nuwanuwamiu yami tauloinao baidaguwao adobi, na hava yami veꞌewa Paulo vehabana tenemai amlau vetala.’

⁶ Hawahawaga ehebo na tupwana aidiyai imiyamiya, ta ainaena idobi Sisaliya, na iꞌahubena, ta lauvetala ana abamiya ainai imimiyane, na iloina ta Paulo hilalauvaiyamane.

⁷ Paulo ilaoma na Yudeyaone hiya Yelusalemaena hidobima, na hitowolo taꞌiꞌiliyei, na yadi veꞌewa Paulo vehabana hiwalowedi, mayadi modiꞌini, na maudoidi yadi walomahalava nigele moiha.

⁸ Na Paulo ibom iwalolau Pesitosi ainai iwalo, ‘Yau nigele Yudeya yadi loina yo vada tapwalolo mwalaꞌina ana loina, yo Sisa yana loina yayahoꞌehoꞌe’.

⁹ Na Pesitosi hesi nuwanuwana ta Yudeyaone iꞌabiye yaliyayadi, ainaena Paulo ainai iwalouyo iwalo, ‘Vedova, nuwanuwam na Yelusalem ainai uhae, na amveꞌewaone teina vehabadi ulauvetalaedi?’

¹⁰ Na Paulo iwalo, ‘Nigele nuwagu yagu lauvetala vehabana Yudeya hiloinaegau, wuwuna nigele teya hava aidiyai yayaꞌabiye yababa, na owa bada uhanapuiyaꞌo na hesi Loma yami abalauvetala ainai yatowotowolo, na teina ilowoinanegau.

¹¹ Ebe loina yehana bada yadiꞌwayaꞌo na lauhapuli yapaihowayaꞌo inamwanamwa yo yamwalowoi. Nigele ebeha mwalowoi yadena gabaei. Na ebe teina veꞌewaone oyama mata nigele teya yaiya imohe geyoꞌawahegau teina tomowaone aidiyai. Yagu awanoi ebeha Sisa yada tauwasawasa mwalaꞌina mehenai yalauvetala.’

¹² Ainaena Pesitosinane imahalava na yana tauhanapuwone baidanao hiꞌauꞌaubabada, ta iwuyoma mayana yemaiha, iwalo, ‘Inamwanamwa, nuwanuwam Sisa yana lauvetala, ainaina Sisa yana lauvetala ainai yavetamalego.’ Agalipa mamwanena himahalavama

¹³ Ahubena viha iꞌovi, na tauwasawasa Agalipa mamwanena Benisi baidana Sisaliya ainai himahalava, Pesitosi habi walovelauweina.

¹⁴ Na yadi miyamiya ahubena bagibagilina ainai Pesitosi tauwasawasa Agalipa ainai Paulo ana veꞌewao iwalo mahalavaedi, na hiꞌauꞌaubabada, ‘Towaho ehebo teina vada paipaiyai Pilikesa ilaugabaei.

¹⁵ Iya towahonane vehabana mwalona Yelusalem ainai yamiyamiya, na Yudeya yadi taupwaoli mwalaꞌidi yo yadi babadao aliguwai hiwalo, na hiꞌawanoiyegau ebeha yaloinaei yo hiꞌoiye mwalowoi.

¹⁶ ‘Hesi yawalo aulidi yawalo, ‘Loma yama mumuga neta nigele howahowana ta lauhapuli taupaihowaina awalo ta hiꞌoiye mwalowoi awawai, ana higa tauveꞌewanane baidana hilauvetala. Na lauhapuline ana taupaihowane yana hawahawaga amohei yo ibom vehabana iꞌaubabada.’

¹⁷ Eeta hilaoma teina ainai, na nigele yayabweda, na iꞌahubena na abamiya lauvetala ainai yamiya, na yawalo ta towahonane hilalauvaiyamane.

¹⁸ Na ana tauveꞌewao hitowolo, ta yagu nuwatuwu mata hava yana yababa vehabana hiwalowei. Na hesi nigele.

¹⁹ Hava maudoina hiwawalowedina neta hiya hibom yadi yemidi yo yadi miyamiya vehabadi. Na towaho ehebo yehana Yeisu hiwalowalowei hiwalo, Bada imwalowoiꞌo, na Paulo iwalo, “Nigele, howola mayawahina imiyamiya.

²⁰ Na yau yanuwanuwatuwu bwaubwau, vedova na ginauli teina vehabana yaloina, eeta Paulonane yapanivilaei ebeha howahowana hihae Yelusalem na tenemai ilauvetala.

²¹ Na Paulonane itaꞌwataꞌwata, na Sisa yana lauvetala vehabana iꞌawanoi. Eeta vehabana yatalamwei na vada paipaiyai imiyamiya, howola ana higa amwaha alobai, na yavetamalei Sisa ainai.’

²² Na Agalipa Pesitosi iwalo ainai, ‘Yau hinage nuwanuwagu na towahonane yana walo yabenalei’. Na Pesitosi iwalo, ‘Inamwanamwa, ahubena mata yana walo ubenalei’.

²³ Ainaena iꞌahubena ta Agalipa yo Benisi hilaoma yadi wasawasa aleꞌona hiꞌaupasaedi na vada abamiya gogoi ainai hiluwu, na aleha ana tauloinao yo dalavanane ana babadao hiꞌabiye dunadi mayadi veꞌahihi, na Pesitosi iloinaedi na Paulo hilauvai vada holanai.

²⁴ Eeta Pesitosi iwalo, ‘Owa tauwasawasa Agalipa, yo omiu amlaoma maudoimiu, towaho teina amꞌita. Ibom vehabana Yudeya maudoidi Yelusalemaena yo hinage tupwa teina ainaena hiꞌawanoiyegau, na hiwalo wahiyala aliguwai hiwalo, ‘Towaho teina mwalowoi ibom ilowoinanei.

²⁵ Na nigele teya yana lauhapuli yayalobai, na vehabana imwalowoi, na ibom nuwanuwana na yada tauwasawasa mwalaꞌina Sisa ainai ilauvetala, ainaena yaloina na yavetamalei Sisa ainai.

²⁶ Na nigele teya yana lauhapuli vehabana, na yada Bada Sisa ainai yalaulele. Teina ainaena yalauvaiyama mehemiyai omiu maudoimiu, na ana dumwalu owa tauwasawasa Agalipa mehemwai. Na lauvetala teina tuluhanai yana lauhapuli ehebo talobai, na vehabana yalaulele Sisa ainai.

²⁷ Wuwuna nigele iyadumwalu ebeha tomowa vada paipai ana taumiya yavetamalei, na nigele teya hava veꞌewa vehabana yayamwau yemahalava.’

26

¹ Ainaena Agalipa Paulo ainai iwalo, ‘Inamwanamwa Paulo, ubom vehabam uꞌaubabada’. Ta Paulo nimana iꞌabihini, na iwalo ainai tenem dova,

² ‘Tauwasawasa Agalipa ee, wau yayaliyaya mwalaꞌina wuwuna owa mehemwai yatowolo, na Yudeya yadi veꞌewao aliguwai vehabadi yaꞌaubabada,

³ Yudeya yama mumuga yo yama hamahamadudu uhanapuidiꞌo. Eeta yaꞌawanoiyego mayam alamaꞌiꞌita yagu walo ubenalei.

⁴ ‘Mahabuluguwai na yagu miya ilaoma ta wau Yudeyaone hihanapuiyaꞌo. Yawahigu yagu dalavai yo Yelusalem ainai neta ivetuwuni ta ilalaomane bada hihanapuiyaꞌo.

⁵ Mwalona bada hihanapuiyaꞌo yada tapwalolo ana loina wahiwahiyalana moiha yana boda yehana Palisi neta yau adi gelu teya. Ebe nuwanuwadi, abo hiwalo mahalavaei.

⁶ ‘Na wau teina ainai yatowolo na hilauvetalaegau, wuwuna Yaubada yana waloyemidi tubudao aidiyai towolouyo vehabana neta ainai yahaꞌwahaꞌwa na yayemiyemidi.

⁷ Na hesi yada huhu ana bagibagili 12 ahubena yo boniyai aidiyai Yaubada hiwalowalo vetuvehaeyei, na teina waloyemidi ainai hihaꞌwahaꞌwa na hiyemidi ebeha mata hilobai. Tauwasawasa owa, teina ainaede haꞌwane yo yemidine vehabana na Yudeyaone hiveꞌewaigau wuwuna yaꞌauꞌaubabada Yeisu yana towolouyo vehabana.

⁸ Hava vehabana Yaubada tomowa mwalowoi ainai na iꞌabiye towolouyoidi tupwamiu nigele howahowana ta amyemidiyei?

⁹ ‘Walo moiha, yau mwalona yagu nuwatuwu ebeha ginauli maudoidi yatowoidi, na Yeisu towaho Nasaleti yehana yaꞌabiye yababa, yo yaꞌauhi.

¹⁰ Teina vehabana Yelusalem ainai tauyemidiwo maudoidi yamwauwidi vada paipaiyai, dova taupwaoli mwalaꞌidi hiwalo aliguwai ta hiꞌoiye mwalowoidi, yau dova hinage yatalam.

¹¹ Na hauga bagibagilina vada tapwalolo maudoidi aidiyai yaꞌauhidi yo yahamahamadudu na Yeisu hitaꞌwataꞌwataei, eeta yamodiꞌini yo yatalaidi vali dalava aidiyai.

¹² ‘Ainaena taupwaoliwo mwalaꞌidi hiloinaegau na Damasiko ainai yalau.

¹³ Na tauwasawasa uꞌita ahubenanane yalalau Damasiko mahana alaꞌalapwahiyai, na galewaena masele mwalaꞌina imaselema na nigele dova mahana maselena, na yaꞌita maꞌaugeluwo masele itaꞌiꞌiliyegai.

¹⁴ Na maudoimai abeꞌu dobi baleꞌuwai, na alina yabenalei alina Hibulu ainaena iwalowalo, iwalo, “Saulo, Saulo hava vehabana uꞌabiꞌabiye muyagaune? Moiha ubom uveꞌaleha aliguwai yo upewapewauyoigo.”

¹⁵ ‘Na yawalo, “Bada, yaiya owa?” na iwalo, “Yau Yeisu uꞌabiꞌabiye muyagaune”.

¹⁶ Na hesi aemwena utowolo. Yaꞌabiye mahalavauyoigau ebeha yavetowologo ta owa yagu taupaihowa. Wau hava aliguwai uꞌiꞌitawa ebeha tomowa tupwadi uwalo aulidi. Na hinage hauga mehedai hava yaveꞌiveꞌitago neta ebeha tomowa uwalo aulidi.

¹⁷ Na ebe Yudeya yo nigele Yudeya hitowoi na hiꞌabiye muyamuyago yahaguigo.

¹⁸ Wuwuna nigele Yudeya aidiyena yavetamalego, na mehedi uꞌabiye maseledi, na guguyou ainaena hinuwabui masele ainai, na hinage Tomodulele yana wahiyala ainaena himahalavama na yadi yababa Yaubada inuwahamuidi, na yadi yemidi aliguwena mata Yaubada yana tomowa abamiya hilobai.”

¹⁹ ‘Tauwasawasa Agalipa, teina vehabana enoꞌitaꞌita galewaena yaꞌita na nigele yataꞌwataꞌwataei.

²⁰ Na hesi Damasiko ainai yawalo mahalava mugai, na mulitai Yelusalem ainai na Yudeya tupwana maudoidi aidiyai, na hinage nigele Yudeya aidiyai, yawalo mahalava ta ebeha yadi mumuga yababana aidiyena hinuwabui Yaubada ainai, na yadi mumuga namwanamwana ainaena yadi nuwabui hiveꞌitaei.

²¹ ‘Yagu paihowa teina ainaena Yudeya hiꞌabi avivinigau vada tapwalolo mwalaꞌina ainai, ebeha hiꞌoiye mwalowoigau.

²² Na ilaoma ainaena ta ana higa wau Yaubada ihaguhaguigau ta yatowolo na yawalowalo mahalava tomowa haehaedi yo dobidobidi aidiyai. Hava tauwalo mahalava yo Mosese hiwawaloweiwa ebeha mata ivetuwuni neta walone ehebo awalowaloweine.

²³ Neta ebeha Besinana towahona muyamuya ilobai, na mwalowoi ainaena itowolo mugai, na masele ivehulu Yudeya yo nigele Yudeya aidiyai.’ Pesitosi Paulo iꞌawa yauyauleyei

²⁴ Paulo teina dova iꞌauꞌaubabada na Pesitosi iwalo wahiyala, iwalo, ‘Paulo yauyaulem! Nuwana useꞌulu alili ainaena iꞌabiye yauyaulegone.’

²⁵ Na Paulo iwalo, ‘Bada Pesitosi nigele yayayauyaule, na hesi hava yawalowaloweine neta walo moiha, na dumwaluna.

²⁶ Ginauli teina tauwasawasa Agalipa ihanahanapuidi, yo mehenai yawalowalo nigele mayagu hinimaya, na yahanahanapui ginauli teina nigele teya dawadawanina, wuwuna teina nigele paihowa dawadawanina.

²⁷ Tauwasawasa Agalipa, tauwalo mahalavao yadi walowo uyemidiyedi? Bada yahanapuiyaꞌo ebeha uyemidiyediꞌo.’

²⁸ Agalipa Paulo ainai iwalo, ‘Yamnuwatuwu ebe hauga ubwaꞌubwana ainai uꞌabiye nuwabuigau!’

²⁹ Na Paulo Agalipa yana walo iyemaiha iwalo, ‘Hauga ubwaꞌubwana bo daodaona ainai nigele yayamode. Hesi yagu tapwalolo Yaubada ainai neta owa yo omiu maudoimiu ambenabenali aliguwai yawalo ebeha mata iyawegu ampeli. Na hesi nigele nuwanuwagu ebeha gulawa pwawapwawatiyena hipaipaigomiu.

³⁰ Eeta tauwasawasa yo mwanenane Benisi yo gabana taumiya aitulu maudoidi hitowolo, na himahalava.

³¹ Na hibom hiꞌauꞌaubabada hiwalo, ‘Towaho teina nigele teya hava yana lauhapuli, na vehabana imwalowoi bo tamwauwi vada paipaiyai.’

³² Ainaena wasawasa Agalipa Pesitosi ainai iwalo, ‘Towaho teina ebe nigele Sisa yana lauvetala vehabana iyaꞌawanoiyei howahowana talivahi.’

27

¹ Loina bada hiwalowenaꞌo ebeha Itali ainai alau, eeta Paulo yo tupwadi paipaidi baidanao Sisa yana tauꞌalehao adi taumugai nimanai himwauwi yehana Yuliyasi na yama adau ainai iꞌita avivinidine.

² Adilamitiyom ainaena wagaena agelu, na ibom waganane ebeha isagena ilalau Esiya leꞌawana tupwanao aidiyai, ta aꞌuꞌe Alisitako baidamai, ibom yana dalava Masidoniya tupwa Tesalonaika ainaena.

³ Iꞌahubena na Saidoni ainai aluwu, na Yuliyasi Paulo iꞌatemuyamuyaei na italamwei ta ilau ana geluwo aidiyai, na yana venuwa hava neta himohei.

⁴ Tenem ainai na agelu neta yaumai mehena atupatupai eeta Saipilosi bwanabwananane woyonaena alalaune.

⁵ Na bada Silisiya yo Pamipiliya niꞌunao alaugabaidi, na Maela aluwu, tupwa Lasiya ainai.

⁶ Tenem ainai Lasiya wagana Alekisanidelaena ilalau Itali alobai eeta ainai agelu geyoꞌawane.

⁷ Aꞌuꞌe ta alaulau neta nigele ayasagena ainaena na ahubena viha agabaedi na mulitai Nidosi leꞌawana papalinai adudunane. Yaumaine howola itowatowa eeta nigele dumwaluwena ayalau na Kiliti bwanabwanana woyonaena alalaune ta Salimone yihuna ataꞌiꞌiliyei.

⁸ Leꞌawa papalinaena aꞌabiꞌabivelolo na alau ta Lasiya dalavana vahalinai alo teya yehana Abaduna Namwanamwana ainai adudunane.

⁹ Hauga daodaona agabaei, ta vahali ana hauga iꞌovi, na yaumai ana hauga yababana bada ivetuwuniyaꞌo, eeta Paulo iwalo aidiyai,

¹⁰ iwalo, ‘Babada, ilowoinanei na taꞌaiyawasi teina ainai. Havena tatowotowoi na taꞌadaꞌadau mata dova ta tasilahe, na tobwatobwa yo waga tavesilahe, yo ita hinage ta mwalowoi.’

¹¹ Na tauꞌalehao adi taumugai waga taniwagana yo waga ana tauyiu alinadi ibenaledi, ta nigele Paulo yana walo vehabana iyanuwanuwatuwu.

¹² Abadunane neta ehive yo hauga yababa haugadi aidiyai nigele iyanamwanamwa ilimani. Ainaena na tomowa hibagibagili alili yadi venuwa ebeha higelu aitutlu na howahowadi mata hiꞌaipate na Pinikisi hivai. Pinikisi neta abaduna teya Kiliti bwanabwanane ainai. Teina abadunane mehena tupwa yalasi ainai eeta mata hiꞌaiyawasi hauga yababa ainai. Wowoli hilobai

¹³ Haugana yavana manumanuwana itowatowa yadi nuwatuwu hiwalo bada yaumai namwanamwana hiveꞌaloyaꞌo. Eeta yadi lowom hitabeidi na hiꞌuꞌe ta Kiliti niꞌu papalinaena aꞌabiꞌabiye patu na alalaune.

¹⁴ Nigele daona na yaumai bwauli mwalaꞌina itowa dobima oyane ainaena.

¹⁵ Yaumaine waga ainai igohagoha ta nigele howahowamai na mehenaena alau eeta aboboyoweine.

¹⁶ Na bwanabwana habuluna yehana Kalodiya woyonaena iwoyoigai ta alalaune na aꞌaipate wahiwahiyala ta wagane ana waga habuluna amwau iliꞌilimanine.

¹⁷ Na wagane habuluna ana taupaihowao hiniulihini na wagane mwalaꞌina gulawanaena hiꞌwamꞌwam alateine. Saitisi ainai tavali himeheuhei na wolewole mwalaꞌina hiwulihi na ilibaigai ta alalaune.

¹⁸ Na wowoli mwalaꞌina waga iꞌoiꞌoi buibui aliliyei, na ana aidoꞌo maudoina hihiwa dobiyedi niꞌuwai.

¹⁹ Na ahubena tonugana ainai waga ana tobwatobwao hivaidi, na hivehulu aituluwedi.

²⁰ Na ahubena maudoina aidiyai nigele mahana yo utui ayaꞌitadi, na yaumaine howola imutumutugai eeta yama nuwatuwu mata amwalowoi.

²¹ Na bada ahubena bagibagilidi hiꞌovi, ta waga ana taugelugeluwo nigele hiyaꞌai, ahubena maudoina aidiyai, na Paulo ahiꞌahipudiyai itowolo ta iwalo, ‘Tahiguwao, ebe yagu walo ambenalei na havena Kilitiyena tagelugeluma, mata nigele vitai tayalobai yo ginauli taya vehuludi.

²² Hesi yawalo auligomiu ebeha amꞌatepatu, na mata nigele teya iyamwalowoi, na hesi waga ibom mata tagabaei.

²³ Wuwuna boniyaiyena yagu Yaubada ibom yayemidiyei ta yana tausagenawasa ilaoma vahaliguwai itowolo,

²⁴ na iwalo aliguwai, “Paulo havena umehemheuhi, mata Sisa mehenai utowolo, wuwuna yam awanoi ainaena waga ana taugeluwo maudoidi baidamwao mata Yaubada iyayovigomiu ta mata nigele amyamwalowoi.”

²⁵ Ainaena babadao ebeha amꞌatepatu, wuwuna Yaubada yayemidiyei, na howola ipaihowai alidai dova yana tausagenawasa iwalo auligaune.

²⁶ Na howola bwanabwana ehebo ainai mata taduna.’ Waga iduna

²⁷ Hawahawaga bwau hiꞌovi na niꞌu didigai howola ilibalibaigai. Dova boniyai gamwagamwana na wagane ana taupaihowao hiꞌita lobai ebeha bada leꞌawa atauvahavahaliyaꞌo.

²⁸ Eeta niꞌu hilivetowotowoi ana daodao, na hilobai dova guli ana bagibagili 20 ana dobi. Na tupwana ilibahaiyegai, na hinage hilivetowoi na hiꞌita lobai dova ana dobi 15 guli ana bagibagili.

²⁹ Na himeheuhi gaima vehabana mata ainai hiduna, eeta lowom vehopali higabaedi, waga tuluhanai na hiꞌawaꞌawanoi ahubena vehabana na ebeha iꞌahubena mwayamwayau.

³⁰ Na tupwana waga ana taupaihowao nuwanuwadi ebeha waga hidena gabaei na waga habuluna higabae aituluwei niꞌuwai, na hinage hiꞌoyama na ebeha lowom higabaei waga mehenaena.

³¹ Na hesi Paulo iwalo tauꞌalehao na aleha ana taumugai aidiyai iwalo, ‘Ebe teina wagane ana taupaihowao nigele wagai hiyamiyamiya mata nigele amyayawahai.’

³² Eeta tauꞌalehaone wagane habuluna gulawana hitomwutuhi na hivelibai ta ilalaune.

³³ Iꞌahubena gabaei ta ilaulau na Paulo tomowa maudoidi iꞌawanoiyedi ebeha hitowoi na hiꞌai. Teina dova iwalo, ‘Amhaꞌwahaꞌwa neta hawahawaga bwau teina wau. Na hawahawaganane ainai neta nigele hava amyaꞌaitowoi.

³⁴ Ainaena na yaꞌawanoiyegomiu ebeha amꞌai wuwuna aiꞌai vahunaena mata amyawahai. Na mata nigele teya yaiya iyamwalowoi.’

³⁵ Iwalo iꞌovi na beledi ivai na vehabana maudoimai mehemaiyai iꞌawa yauwedo Yaubada ainai ta iꞌabitomwahi, na ibom iꞌaꞌai mugaine.

³⁶ Na maudoimai aꞌatepatu ta hinage aꞌaꞌaine.

³⁷ Na ama bagibagili wagane ainai agegelune neta 276.

³⁸ Bada diyamai hisesehaꞌo, na witi waga holanaena hihiwa aituluwei niꞌuwai, ta ebeha waga imalamalai.

³⁹ Iꞌahubena na leꞌawa nigele hiyaꞌatai na hesi leꞌawa namonamona hiꞌita lobai, na hinuwanuwatuwu ebe howahowana wagane hihaeyei maguwai.

⁴⁰ Eeta lowom hitomwutuhidi ta niꞌuwai himiyamiya na hilalaugabaidine. Na hinage yabiyabi bwau gulawaena hipapaidine neta gulawadine hitomwutuhidine. Abo waga aimehenai dibi hiꞌuꞌei na yaumai iyuviꞌona na ahahaene maguwai.

⁴¹ Na aluhi ilibawahiyegai na waga avedunaei namonamo magumaguna ainai, ta waga aimehenai iduna, na nigele howahowana imwahali na hinage dubinai bagodu ilasalasa na iꞌoiꞌoiwowoli ta tupwatupwadi.

⁴² Ainaena tauꞌalehao hinuwanuwatuwu na ebeha vada paipai ana taumiyao hiꞌoiye mwalowoidi, wuwuna mata hitubahae maguwai na hidena.

⁴³ Na hesi aleha adi taumugaine nuwanuwana na Paulo ihagui, eeta iꞌauhidi ebeha havena hiꞌoiꞌoiye mwalowoidi. Na tomowa maudoidi iwalo aulidi iwalo, ‘Yaiyadiwo tuba hihanapui higavai mugai yo hitubahae magumaguwai.

⁴⁴ Na yaiyadiwo nigele tuba hiyahanapuine neta aiwa yo wagane tupwatupwadi aidiyena hiꞌabi avivini na hitubahae.’ Teina dova maudoimai manamwanamwamai na ahahaena muguwai.

28

¹ Manamwanamwamai atubataohani magumaguwai na bwanabwanane ana taumiyao hiwalo alimaiyai ebeha bwanabwanane teina yehana Molita.

² Na bwanabwanane hivelau alimaiyai, na aiwa hiyuvi na maudoimai hiyogaegai ta amwaibwa aiwane ainai, wuwuna ꞌwesu yo gwaugwau ana hauga ainai.

³ Na Paulo aiwa itanoiyama na aiwa alaꞌalahina ainai imwaulawei na alaꞌalawowolinane ainaena mwata itauteli ta Paulo nimanai iꞌoipaipaiyeine.

⁴ Na taumiya dalava hiꞌita Paulo nimanai mwata iꞌabaꞌabahi, na hiꞌauꞌaubabada hibom, hiwalo, ‘Moiha towaho teina nuwana taubalau eeta Yaubada iyemaiha ta niꞌuwai nigele iyamwaloi ta mwata ainaena mata imwalowoi.’

⁵ Na Paulo mwatane igoha avalai aiwa alaꞌalahina ainai na hesi nigele muya iyalobai yo iyalautowoi.

⁶ Na bwanabwanaone ana taumiyaone Paulo hivinuvinunui, ta yadi nuwatuwu ebeha mata nimanane iloloni yo tauna iꞌapeꞌape, na imwalowoi, na hihaꞌwahaꞌwa ta Paulo nigele hava iyavai, eeta yadi nuwatuwu hibui na hiwalo, ‘Towahone teina yaubada teya’.

⁷ Na bwanabwanane ana bada yehana Pubiliyosi, na yana dalava vahalinai aluluwune na Pubiliyosinane ilauvaigai ta ahubena tonuga aidiyai iꞌita avivinigai.

⁸ Na hauganane ainai Pubiliyosi tamana vadai iꞌenoꞌeno mayana asiyebwa, na yana asiyebwane neta alaꞌalawowoli yo diyasagena, na Paulo iluwu ainai na vehabana iꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai, na tauna iꞌabitowoi, ta inamwanamwane.

⁹ Eena bwanabwanaone maudoidi tauꞌasiyebwao hilaoma Paulo ainai, ta iꞌabiye yawahaidi.

¹⁰ Na velau maudoina himohegai ta yama hauga gelu ainai hava yama venuwa himohegai adoꞌoidi ta aꞌaꞌadaune. Molita na Loma ainai

¹¹ Bwanabwanai amiyamiya neta waiꞌena tonuga hiꞌoviꞌo. Na mulitai abo waga teya Alekisanideliyaena hauga yababa alonai na ihaꞌwahaꞌwa ainai agegelune. Teina wagane aimehenai neta abapwagogo bwau hisasamalidine.

¹² Na aꞌuꞌe ta Silakusa ainai awulihi, ahubena tonuga amiyamiya.

¹³ Tenem ainaena ataꞌiꞌili Legiyom ainai awulihi, na iꞌahubenama yavana itowama, ta aꞌuꞌeuyo asagesagena na iꞌahubenauyo aluluwune Puteyoli ainai.

¹⁴ Puteyoli ainai tupwana taumulitao alolobaidine, ta hiyogaegai yadi vadai, na aidiyai amiyamiya hawahawaga ehebo ainai. Na tenem ainaena alau Loma vehabana.

¹⁵ Na taumulitaone Loma ainai wasamai hibenalei, na hilaoma amwahai hivedunagai tupwa abagimwala yehana Apiyosi ainai na Vada Taumana Tonuga aidiyai. Hauganane ainai Paulo ama geluwone ilobaidi, na Yaubada ainai iꞌawa yauwedo, na iꞌatepatu.

¹⁶ Haugana alau Loma ainai amahalava, na tauꞌalehao Paulo hitalamwei ta ibom imiyamiya na tauꞌaleha ehebo iꞌitaꞌita avivini. Paulo yana paihowa Loma ainai

¹⁷ Ahubena tonuga hiꞌovi, na Paulo Yudeya yadi taumugaiwo iyoga ahaidima, na iwalo aidiyai, ‘Tahiguwao, yau nigele hava teya yababana yada bodao aidiyai yayapaihowai, yo yada mumuga tubudao aidiyena yayahoꞌe, na hesi hipaihowaigau ta Yelusalem ainai hipaigau yo Lomaone nimadiyai himwamwauwigaune.

¹⁸ Na yagu lauvetala mugai ainai Loma nuwanuwadi ebeha hilauvaigau, wuwuna nigele teya yagu lauhapuli na ebeha yamwalowoi

¹⁹ Na Yudeyaone hesi nuwatuwune hitowolo auhine. Teina paihowane iduiduigau ta lauvetala Sisa ainai yaꞌaꞌawanoiyeine. Na hesi yagu dalava tomowadiyao nigele teya veꞌewa yayamohedi.

²⁰ Neta vehabana ta yayogaegomiuma na tauꞌauꞌaubabada. Wuwuna ita Isileli yada haꞌwa yo yada yemidi teina vehabana vada paipaiyai himwauluwuwegaune.’

²¹ Na Paulo ainai hiwalo, ‘Nigele teya leta Yudaena ayavai owa vehabam. Na nigele tahida teya wasam iyalawenama ta wasam yababana iya aubabadaei.

²² Na hesi nuwanuwamai abenalei alimwena hava yam nuwatuwuwone wuwuna ta tupwa maudoidi tomowadiyao yam boda hiꞌawa yababaedi.’

²³ Ainaena ahubena himwauwi, na boda maudoidi hilaoma Paulo yana vadai na malatomtomwena ta ana higa iboni aidiyai iguguya, Yaubada yana Abaloina vehabana, na Mosese yana loina ainaena yo tauwalo mahalavao yadi walo aidiyena iveꞌitadi Yeisu vehabana, na itowoi ta ebeha hinuwabui.

²⁴ Eeta tupwadi hiyemidiyei na tupwadi nigele.

²⁵ Ta Paulo yana walo ehebo tuluhanai hiloꞌuhagwali wuwuna holadiyai nuwatuwu vagadi vagadi ivevetuwunine. Ana wuwune neta teina dova iwalo, ‘Aluꞌaluwa Veꞌahihi yana alaꞌalawowoliyena Yaubada tauwalo mahalava yehana Aisaya tubudao aidiyai iꞌaubabada neta iwalo iliꞌilimaniꞌo iwalo:

²⁶ “Ulau na tomowaone uwalo aidiyai, Ambenalei na mata nigele nuwamiu iyamasele yo hinage amvinuvinunu na hesi mata nigele amyaꞌita.

²⁷ Wuwuna tomowa teina yadi nuwatuwu hipwanopwanoꞌo, na talinadi ituiꞌo; na hinage mehedi ihogaꞌo.

Mata dova ta mehediyena hiꞌita na talinadiyena hibenalei, na hinuwamasele, na aliguwai hiꞌita gwaipile,
na yaꞌabiye namwanamwadi.” ’

²⁸ Eeta Paulo walonane hinage iwalowei, iwalo, ‘Amhanapui ebeha Yaubada yana walomahalava ada livahi vehabana bada ivetamalenamaꞌo nigele Yudeya aidiyai, na hiya mata walone hibenalei.

²⁹ [Na walo teina hibenalei na hiwalowalo mwalaꞌina hibom.]

³⁰ Eeta Paulo yana vada teina iyemayemaiha na ainai imiyamiya bolimai bwau aidiyai, na tomowa maudoidi yana vadai hiluwuluwu na baidanao hiꞌawa heliheliyam.

³¹ Na Yaubada yana Abaloina vehabana iguguya mayana nuwatuwu wahiwahiyalana na iveꞌitadi Bada Yeisu Besinana vehabana, na nigele teya yaiya iyatowoi na yana guguya iꞌauhi.