1

¹ Teina wasa namwanamwana Besinana Yeisu vehabana, iya Yaubada Natuna, wasana ana abavetuwuni.

² Mwalona tauwalo mahalava Aisaya Yeisu wasana vehabana ileleyaꞌo, neta Yaubada yana walo iwalo mahalavaenaꞌo, iwalo:

‘Teina yagu tausagenawasa yavetamale mugaiyei na vehabam yam amwaha isepa,

³ na balabala awawai alinana mwalaꞌina ainaena iwalo mahalava na iwalowalo, “Yada Bada yana amwaha amsepa yo amꞌabiye dumwalu”.’

⁴ Yoni tauꞌabiye bapitaiso imahalava balabala awawai ta iguguya tomowa aidiyai, iwalo, ‘Yami mumuga yababadi aidiyena amnuwabui na ambapitaiso ta ebe Yaubada yami mumugaone inuwahamuidi’.

⁵ Na tomowa maudoidi tupwa Yudeya ainaena yo hinage dalava Yelusalem ainaena hihoꞌeyama Yoni yana guguya habi benaleina, ta yadi mumuga yababadi hiwalo mahalavaedi ta iꞌabiye bapitaisowedi bwahi Yolidani ainai.

⁶ Yoni ana aleꞌone lagulagu kameli wiyawiyana na ana tulituline kameli ꞌwapina, na anane bilolo yo mwagagau bada.

⁷ Na Yoni iguguya ta iwalo, ‘Iya dagelaguwena ilalaoma imwalaꞌi gabaegau, na nigele howahowana aenai yapwagogo na aena ana huma yalivahi.

⁸ Yau weꞌahaena teina yaꞌabiye bapitaisogomiu, na iya Aluꞌaluwa Veꞌahihiyena howola abo iꞌabiye bapitaisogomiu.’ Yeisu ana abiye bapitaiso

⁹ Hauga tenem ainai Yeisu dalava Nasaleti ilaugabaei, neta tupwa Galili ainaena, ta ilalaomane bwahi Yolidani ainai, ta Yoni Yeisu iꞌabiye bapitaiso.

¹⁰ Na Yeisu bada bwahiyena igayogayo taohanima na iꞌitamayahi ta galewa iꞌita ilotahoꞌe na Aluꞌaluwa Veꞌahihi ana ita dova gabubu iꞌaituluma ainai.

¹¹ Na hinage ehebo alina galewaena iwalo, ‘Owa natugu moiha vehabam yayaliyaya mwalaꞌina’. Tomodulele Yeisu itowoi

¹² Ainaena Yaubada Aluꞌaluwana Yeisu ivetamalei ta ilau balabala awawai,

¹³ ta ahubena 40 tenem ainai imiyamiya, na hauganane aidiyai Tomodulele itowotowoi, nuwanuwana Yeisu iꞌabiye beꞌu, na tupwanane ainai lagulagu manimaninidi hinage himiyamiya, na tausagenawasao Yeisu hiꞌitaꞌita avivini. Tauyama hitau vehopali Yeisu iyogaedi

¹⁴ Hauganane ainai Wasawasa Helodi iloina ta Yoni vada paipaiyai himwauluwei. Himwau iꞌovi na mulitai Yeisu imahalava Galili ta wasa namwanamwana Yaubada ainaena iguguyaei,

¹⁵ iwalo, ‘Hauga bada imahalavamaꞌo ta Yaubada ebe ivetauloina alidai. Ainaena yami paihowa yababadi aidiyena amnuwabui na wasa namwanamwana amyemidiyei.’

¹⁶ Ehebo hauga Yeisu Galili leꞌawanai ivasavasane ta tauyamao hitau bwau matahina iꞌitadi Galili niꞌuwai yadi vinaya hiyahuyahuwei, hiya Saimoni yo Andulu.

¹⁷ Ta Yeisu iyogaedima iwalo, ‘Amulitaegau na tomowa amꞌonadi’.

¹⁸ Eeta yadi vinayawa hilaugabaei na Yeisu himumulitaeine.

¹⁹ Ivasanelau tupwana ta Yemesa yo Yoni hiya Sebedi natunao iꞌitadi, yadi vinaya hiꞌabiꞌabinonovaidi,

²⁰ ta iyogaedima eena tamadiwa mayana taupaihowao hilaugabaidi wagai na Yeisu himumulitaeine. Yeisu ehebo towaho ainaena aluꞌaluwa yababana ivai vehulu

²¹ Mulitai hilaoma dalava yehana Kapeneum ainai, ta Tapwalolowai Yeisu vada tapwalolo ainai iluwu ta iveꞌita.

²² Na tomowa maudoidi nuwadi ipwanopwano yana veꞌita vehabana, ta hiwalo, ‘Veꞌita teina moihana na wahiwahiyalana, ita hesi yada loina ana tauveꞌitao yadi veꞌita itapiya.’

²³ Na vada tapwalolone ainai ehebo tomowa imiyamiya na towahonane holanai aluꞌaluwa yababana imiyamiya, eeta towahonane Yeisu ainai ilohagali,

²⁴ iwalo, ‘Yeisu, owa towaho Nasaleti hava wuwuna ulalaomane alimaiyai? Nuwanuwam ta ebeha umutugai awa? Na owa hesi bada yahanapuigoꞌo owa taꞌi Yaubada Natuna.’

²⁵ Ta Yeisu iloinaei iwalo, ‘Ulaumwau, na towahone neta ainaena umahalava’.

²⁶ Eeta aluꞌaluwa yababanawa towahone iꞌabiye tai ta ibatubatutuli na ilohagali mwalaꞌina, na mulitai towahowa ainaena imamahalavane.

²⁷ Na tomowa maudoidi hinuwapwanopwano, na hibom hipanivilauyowedi hiwalo, ‘Veꞌita vauvauna teina vedova? Teina towahone howahowana aluꞌaluwa yababadi iloinaedi na hiꞌawa abiyei.’

²⁸ Hauganane ainai Yeisu wasana hiyewasaei Galili tupwanao maudoidi aidiyai. Yeisu taulovala bahudi iꞌabiye namwanamwadi

²⁹ Iꞌovi na Yeisu vada tapwalolo ainaena imahalava, ta Yemesa na Yoni baidanao hilalaune Saimoni yo Andulu yadi vadai.

³⁰ Na Saimoni lawana ilovala, tauna hiꞌalaꞌalawowoli, eeta Yeisu hiwalo auli taulovalane vehabana.

³¹ Ta Yeisu iluwu ainai, nimanai iꞌabi ta iꞌabiye towolo, eena ana lovala itatalune. Na waihiunane imahalava ta adi iꞌaꞌatububuine.

³² Lavilaviyena mahana bada ihuhugu ta tomowaone yadi taulovalao yo hiya aluꞌaluwa yababadi aidiyena hilolovalane maudoidi hilauvaidima Yeisu ainai,

³³ yo hinage dalava ana taumiyao maudoidi hilaugogoima ta vadanane mehenaena hitowotowolo.

³⁴ Na taulovalao bahudi yo hiya aluꞌaluwa yababadi iꞌabiye yauyauledi maudoidi Yeisu iꞌabiye namwanamwadi, na ebe aluꞌaluwa yababadi iheusilidi himahalava mata iꞌauhidi na havena hiwalowalo mahalavaei, wuwuna iya bada hihanapuiyaꞌo. Yeisu Galili tupwanane ainai iguguya

³⁵ Malatomtom iuꞌiuna Yeisu itowolo ta vadaena imahalava ta ibom ilau balabala awawai, ta iꞌawaꞌawanoi Yaubada ainai.

³⁶ Na Saimoni maꞌana geluwo hinage himahalava ta Yeisu hibehabehaei,

³⁷ ta hilobai na ainai hiwalo, ‘Bodaowa nuwanuwadi owa’.

³⁸ Ta Yeisu iwalo, ‘Talau tupwana hinage dalava aidiyai yo yaguguya. Teina vehabana yalalaomane.’

³⁹ Eeta Galili tupwana maudoina hitaꞌiꞌiliyei ta yadi vada tapwalolo aidiyai iguguya na hinage aluꞌaluwa yababadi tomowao aidiyena iheusili mahalavaedi. Yeisu taulepelo ehebo iꞌabiye namwanamwa

⁴⁰ Taulepelo ehebo Yeisu ainai ilaoma, ta ipwagogo na iꞌawanoi iwalo, ‘Ebe yam nuwatuwu dova howahowana yo uꞌabiye namwanamwagau’.

⁴¹ Eeta Yeisu iꞌatemuyamuyaei, ta nimanaena towahonane ꞌwapinai iꞌabi ta iwalo, ‘Ehe ausala, unamwanamwa!’

⁴² Ta towahonane ana lepelo isawali mwayamwayau, ta inamwanamwauyone.

⁴³ Na Yeisu towahonane walo yaiyaina imohei,

⁴⁴ iwalo, ‘Ee, ulau, na havena yaiya ainai uwalowalo mahalavaegau, na hesi udumwalu ulau taupwaoli ainai yo iꞌitago, ta ebe yam velau umwauwi Yaubada ainai, hava dova ada loina Mosese ainaena, eeta tomowa hihanapuigo ebeha bada uvauvauyoꞌo’.

⁴⁵ Ta taulepelowa nigele Yeisu yana loina iyamulitaei, na hesi tomowa bagibagilidi aidiyai iwalo mahamahalava, na boda mwalaꞌina hilaoma. Teina vehabana Yeisu nigele howahowana imahalava dalavanane ainai, eeta ilau balabala awawai ta nemai imiyamiya, na tomowa dalava bagibagilidi aidiyena hilalaune ainai.

2

¹ Ahubena tupwadi hiꞌoviꞌo na Yeisu iwuwuyone Kapaneum ainai, na wasana hibenalenaꞌo ebeha Yeisu bada iwuyomaꞌo.

² Ta boda mwalaꞌina vada holanai yo hinage maseleyai himiya ahaiyama, ta Yeisu iguguya aidiyai.

³ Na towaho peupeuna ehebo hilawenama na ana tauꞌavalaone hitau vehopali hipageiyama,

⁴ na hitowoi yo ebeha peupeunane iluwuwei Yeisu ainai na nigele howahowadi, wuwuna boda imwalaꞌi alili, eeta hiꞌavalaihini vada ewanai na ana atovi hivai vehuludi ta ainaena peupeunawa maꞌabaꞌenona hivehoni aituluwei Yeisu mehenai himwamwauwine.

⁵ Himwauwi na Yeisu bada towatowahowone yadi yemidi ihanapuiyaꞌo ta peupeunawa iwalo ainai, ‘Natugu, yam mumuga yababadi adi nuwahamu bada ulobaiyaꞌo’.

⁶ Na tupwadi loina ana tauveꞌitao Yeisu vahalinai himiyamiya yana walo hibenalei ta hibom atediyai hinuwanuwatuwu,

⁷ ‘Yeisu teina vedova ta Yaubada ainai iwalo hinahinali? Wuwuna nigele teya howahowana yo tomowa yadi mumuga yababadi inuwahamuidi, na hesi Yaubada ibom howahowana.’

⁸ Na hesi Yeisu holanai bada yadi nuwatuwu ihanapuiyaꞌo, ta iwalo, ‘Hava vehabana neta dova amnuwanuwatuwune?

⁹ Mata vedova teina peupeunane vehabana yawalone, “Yam mumuga yababadi bada yanuwahamuidiꞌo”, bo yawalo, “Utowolo na yam abaꞌeno uꞌavalai ta ulau?”

¹⁰ Na mata amhanapui ebeha yau Tomowa Moihagu mayagu loina baleꞌuwai na tomowa yadi mumuga yababadi yanuwanuwahamuidi.’

¹¹ Eeta peupeunane ainai iwalo, ‘Yau teina yawalowalone, utowolo, yam abaꞌeno uꞌavalai ta ulau yam dalavai’.

¹² Eeta itowolo yo yana abaꞌeno iꞌavalai ta bodaowa mehediyena imamahalavane. Tenem ainai boda maudoidi nuwadi ipwanopwano na Yaubada hinoꞌowei, hiwalo, ‘Paihowa teina abanuwapwanopwano. Wau mai ehebo taꞌiꞌitane.’ Yeisu Livai iyogaei

¹³ Mulitai Yeisu imahalavauyo Galili leꞌawai, ta hinage boda hitauꞌahaiyama ta iveveꞌitane aidiyai.

¹⁴ Na yana veꞌita iveꞌovi ta ilaulau na ehebo takesi ana tauvai iꞌiꞌitane takesi abapaihowa vadana ainai imiyamiya. Towahonane yehana Livai, na tamanane Alipiyosi. Ta Yeisu iwalo, ‘Livai, umulitaegau!’ Eeta Livaiwa itowolo na Yeisu imumulitaeine.

¹⁵ Eena Yeisu mayana taumulitao hilaoma Livai yana vadai habi ai, na boda Yeisu himulitaei, hiya tauyababa dova takesi ana tauvaiwo, yo tupwadi tauyababa hinage, na maudoidi Yeisu mayana taumulitao baidadiyao himiyamiya.

¹⁶ Haugana himiyamiya Palisi yadi loina adi tauveꞌitao hiꞌiꞌitane, ta Yeisu ana taumulitaone aidiyai hipanivila, hiwalo, ‘Hava vehabana yami tauveꞌitane takesi adi tauvai yo hinage yabayababadi tupwadi baidanao hiꞌaiꞌai toyawane?’

¹⁷ Na Yeisu walone teina ibenaledi ta iwawalone, ‘Hiya ausaladi taulaumulamula nigele nuwadi, na taulovala hesi nuwanuwadi taulaumulamula. Yau yalaoma nigele ebeha taunamwanamwa aꞌava vehabadi, na hesi tauyababao yahaguidi.’ Yeisu yana walo aiꞌai ana veꞌahihi vehabana

¹⁸ Ta Yoni tauꞌabiye bapitaiso ana taumulitao yo hinage Palisiwo aiꞌai ainaena hiveꞌahihi yadi tapwalolo vehabana, eeta tupwadi tomowa Yeisu ainai hilaoma na hiwalo, ‘Yoni ana taumulitao yo hinage Palisiwo adi taumulitao hiveꞌahihi aiꞌai aidiyena, na vedova ta am taumulitaone nigele hiyaveꞌahihine?’

¹⁹ Eeta Yeisu walo vegevegediyena aidiyai iwalo, ‘Vedova, ilowoinanei yo tawahola ana tauvinunuwo hiveꞌahihi ebe tautawahola towahona baidadi himiyamiya? Nigele taꞌi! Wuwuna iya baidadi ta maudoidi hiyaliyaliyaya.

²⁰ Na hesi amnuwatuwu avivini ebeha hauga ilalaoma yo tautawahola ana alehao hivaivehulu mata hinuwayababa yo hiveꞌahihi aiꞌai aidiyena.’

²¹ Ta ehebo hinage walo vegevegedi imohedi, iwalo, ‘Nigele howahowana yo aleꞌo vauvauna tupwatupwana luwuluwu miyamiyana taꞌaibadiꞌauhi mata dova ta itavapulipulihi mwalaꞌina.

²² Na hinage nigele howahowana waini vauvauna tahiwai ꞌwapi abahiwa miyamiyana aidiyai, mata dova ilotapulihi yo waini na abahiwa tayepaipaihedi, na hesi tahiwai abahiwa vauvaudi aidiyai.’ Yeisu Tapwalolo ana tauloina

²³ Tapwalolowai Yeisu mayana taumulitao tanovi holanaena hilaulau ta ana taumulitaone witi patuna hipupudi ta hiꞌaiꞌaidi.

²⁴ Na Palisiwone hiꞌiꞌitadine ta Yeisu ainai hiwalo, ‘Taubada, vedova ta am taumulitao Tapwalolo ana loina hihoꞌehoꞌene?’

²⁵ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Buki Veꞌahihi ainai hilelelene Deivida vehabana na ebe amvahili amhanapui ebeha iya maꞌana geluwo hivahali mwalaꞌina.

²⁶ Ta Yaubada yana vadai iluwu ta beledi veꞌahihi ivai ta hiꞌaꞌaine. Beledinane ana loina ebeha taupwaoli aꞌava adi talam ta hiꞌai. Na bada taꞌi hivahali alili, eeta taupwaoli mwalaꞌina yehana Abayada italamwei ta hiꞌaꞌaine.’

²⁷ Yeisu hinage iwawalo aulidine, iwalo, ‘Yaubada Tapwalolo imohegita yada namwanamwa vehabana, nigele ebeha ita ipaihowagita Tapwalolo vehabana.

²⁸ Eeta yau Tomowa Moihagu, Tapwalolo ana tauloina.’

3

¹ Mulitai Yeisu iwuyoma vada tapwalolo ainai ta nemai ehebo towaho nimana giyogiyona ilolobaine.

² Na Palisiwone Yeisu hiꞌitaꞌita sipwai na ebe towahonane iꞌabiye namwanamwa Tapwalolowai mata hiveꞌewai.

³ Ta Yeisu towahonane ainai iwalo, ‘Utowolo ta uhaema’. Na towahonane itowolo ta ihahaene.

⁴ Na Yeisu babadaone iwalo aulidine iwalo, ‘Teina yagu panivila alimiyai, aiteya paihowa namwanamwana alidai? Tapwalolo ainai tomowa tahaguidi bo taꞌabiye yababadi? Tahaguidi bo tayemwalowoidi?’ Ta yana walone nigele hiyayemaiha.

⁵ Ta Yeisu mayana modoꞌini ivinunu gwaigwaipile aidiyai, yo mayana nuwayababa yadi uluꞌuluyaiyai vehabana, ta towahonane ainai iwalo, ‘Nimam utuwu’, ta towahone nimana ituwu ta inanamwanamwane.

⁶ Ainaena Palisiwone himahalava ta Helodi yana bodao baidadiyao hiꞌulewahi vedova na ebe Yeisu hiꞌoiye mwalowoi. Boda Galili leꞌawanai

⁷ Ainaena Yeisu itauvehuludi ta mayana taumulitao hidobi Galili leꞌawanai, na boda mwalaꞌina himumulitaeine.

⁸ Bodawone teina Yeisu wasanane hibenalei ta Galiliyena yo Yudeyaena yo Yelusalemaena yo Idumeya tupwanaena yo Yolidani hali tupwanaena na tupwadi dalavaone Taya yo Saidoni vahalidiyena hitatauꞌahaiyamane.

⁹ Ta Yeisu taulovalao iꞌabiye namwanamwadi, na hesi taulovalao bagibagilidi hinoinoini habi abisawahina, eeta Yeisu ana taumulitaone aidiyai iwalo, ‘Waga vehabagu amvaiyama ta ebe tomowaone besiwa hinoinoinigaune yagelu wagai’.

¹¹ Na tomowaone aidiyai aluꞌaluwa yababadi hiluwuꞌo, ebe Yeisu hiꞌita, hibeꞌu pwagogo mehenai na hiwuiwui, hiwalo, ‘Owa Yaubada Natuna’.

¹² Na Yeisu ilaugagayowedi, iwalo, ‘Havena amwalowalo mahalava ebeha yau Yaubada Natuna’. Yeisu hitau 12 ivesinuwaidi

¹³ Mulitai malapoꞌewana ainai ihae ta ana taumulitaone ivesinuwaidi iyogaedi ta hihahaene ainai.

¹⁴ Ta aidiyai iwalo, ‘Omiu am tau12 yavesinuwaigomiu na baidaguwao tamiyamiya, yo mulitai abo yavetamalegomiu tupwana dalava aidiyai, amguguya,

¹⁵ na wahiyalaena aluꞌaluwa yababadi tomowa aidiyena amheusili mahalavaedi’.

¹⁶ Na yehadiyao teina: Saimoni (iya hinage hiyogayogaei Pita);

¹⁷ na hinage Yemesa matahina Yoni, hiya Sebedi natunao, na Yeisu iyogaedi yehadi Tutu natunao;

¹⁸ na hinage Andulu yo Pilipi yo Batolomiu yo Madiu yo Tomasi yo vali Yemesa, iya Alipiyosi natuna, yo Tadiusa yo vali Saimoni, iya tauꞌawa paꞌipaꞌiꞌi mwalaꞌina Isileli yana miyawahi Loma ainaena vehabana,

¹⁹ na hinage Yudasa Isakaliyota, iya howola mata Yeisu ihuhulaei. Yeisu na Tomodulele

²⁰ Mulitai Yeisu iwuyo yana dalavai, na boda imwalaꞌi alili hitauꞌahaiyama, ta nigele howahowana Yeisu mayana taumulitao hiꞌaiyawasi yo hiꞌai.

²¹ Na yana huhuwone hibenalenaꞌo ebeha Yeisu nigele iyaꞌaiyawasi towoi, ta hilau habi lauvaiyama, wuwuna hinuwatuwui hiwalo, ‘Bada iyauyauleꞌo’.

²² Na loina ana tauveꞌitao tupwadi bada Yelusalemaena hidobima ta Yeisu yana paihowa mwalaꞌina hiꞌitayaꞌo ta hiwalo, ‘Towaho teina yana paihowa ana ita dova alawaiwone yadi taubada, neta Tomodulele yana wahiyalaena aluꞌaluwa yababadi iheuheusilidi’.

²³ Na Yeisu tomowaone iyogaedima ta abaꞌita aidiyena iveꞌita aidiyai, ipanivila, iwalo, ‘Nigele howahowana Tomodulele ebeha iya ana bodao aidiyai iveꞌaleha’.

²⁴ Na hinage iwalo, ‘Ebe teya abaloina ainai tomowaone hiwahei na hibom hiloꞌalehauyowedi mata abaloinane itapiya yo ibeꞌu.

²⁵ Hinage dova ebe huhu ehebo na hiwahei yo hibom hiloꞌalehauyowedi mata hitapiya yo yadi miya iyababa.

²⁶ Tomodulele hinage dova ebe mayana bodao hibom hiloꞌalehauyowedi mata yana abaloinane ibeꞌu yo iꞌovi taꞌi.

²⁷ ‘Abaꞌita hinage towaho wahiwahiyalana, neta Tomodulele yana vada, nigele howahowana ehebo yaiya iluwu tauwahiyalane yana vadai yo yana tobwatobwa iꞌaluhewaidi. Na hesi ebe ehebo towaho gulawa ainaena tauwahiyalane nimanane yo aenane ipai mugaiyedi na mulitai howahowana iluwu yana vadai yo yana tobwatobwa iꞌaluhewaidi.

²⁸ ‘Eeta teina yawalo iliꞌilimani alimiyai ebeha tomowa yadi pwanoliwo yo yadi walo yababana maudoina Yaubada mata inuwahamuidi,

²⁹ na hesi ebe yaiya Aluꞌaluwa Veꞌahihi iꞌawa yababaei, Yaubada nigele howahowana inuwahamui, na mumuga yababanane ainai mata imiya vateyai’.

³⁰ Teina Yeisu yana walo wuwuna tomowa hiwalowalo ebeha ana tauhaguwede neta Tomodulele. Yeisu hinana yo tahinao ainai hilalaune

³¹ Yeisu hinana na tahinao hilaoma ta maseleyai hitowolo, na walo aꞌava hivetamalei vadai ta ebeha Yeisu imahalavama aidiyai.

³² Na tomowaone Yeisu vahalinai himimiyane hiwalo auli, ‘Taubada, hinam yo tahimwao maseleyai na ebeha nuwanuwadi owa’.

³³ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Yaiyadiwo yede hiya tahiguwao yo hinagune?’

³⁴ Na hiya vahalinai himimiyane ivinuvinunuidi na iwalo, ‘Teina hiya hinagu yo tahiguwao.

³⁵ Ebe yaiyadiwo Yaubada yana nuwatuwu himulimulitaei hiya tahiguwao yo nuhuguwao yo hinage hinaguwao.’

4

¹ Mulitai hinage Yeisu iwuyoma Galili leꞌawanai habi guguya na boda mwalaꞌina hitauꞌahaiyama ainai, eeta ehebo waga iꞌavaꞌavai ainai igelu ta imimiyane na bodaone leꞌawai hitowotowolo.

² Na Yeisu walovegevegedi bahudi aidiyena iveꞌita tomowa aidiyai na iwalo,

³ ‘Ambenalei! Taupaihowa ehebo yana tanoviyai ilau ta holanai patu ivevehuludine,

⁴ na tupwana patuwone amwahai hibeꞌu, eeta lowolowo hiꞌitadi ta hiꞌaitulu hiꞌaꞌaidine.

⁵ Tupwadi hibeꞌu toputopu malagaigaimana ainai ta hiꞌini mwayamwayau, wuwuna toputopu habuluna bada,

⁶ na mahana iꞌalahidi ta hiwelai wuwuna patune lamlamdine nigele toputopune gwagwamanane hiyalobai.

⁷ Na tupwana haihaili womawomalidi aidiyai hibeꞌu ta hiꞌini mwalomwalowoi, ta nigele howahowana yo hiꞌaino, wuwuna haihaili womawomalidi hiwahiyala ta hipaiye mwalowoidine.

⁸ Eena tupwadi patu toputopu namwanamwana ainai hibebeꞌune, na hiꞌini na himwalaꞌi ta hiꞌaino, eeta tupwadi ainodi hibagibagili alili, na tupwadi ahipuwai, na tupwadi nigele hiyaꞌaino iliꞌilimani.’

⁹ Ta Yeisu aidiyai iwalo, ‘Ebe matalinamiu walo teina ambenalei’. Hava vehabana Yeisu iwalo vegevegedine

¹⁰ Mulitai bodaone hiloꞌuhagwali na Yeisu ibom imiyamiya, ta tupwadi tomowa na ana taumulitaowowa hitau tuwelo wone baidadiyao hilaoma ta Yeisu ainai hipanivila, hiwalo, ‘Yam walovegevegediwone hava adi masele?’

¹¹ Na Yeisu iwalo, ‘Omiu bada Yaubada hanapu imohegomiuꞌo yo yana loina holadi amhanahanapuidi, na hesi tomowa bagibagilidi nigele.

¹² Hiya walovegevegedi hibenalei na ana nuwamasele nigele hiyahanapui, na hinage ana hanapu hibehabeha na nigele howahowadi hilobai. Eeta hinage nigele howahowana yadi pwanoliwone aidiyena hinuwabui na Yaubada inuwahamuidi.’ Walovegevegedi patu vehabana ana livahi

¹³ Ta Yeisu aidiyai iwalo, ‘Vedova yagu walovegevegedi teina nigele amyanuwamasele awa? Yede vedova mata tupwana walovegevegedi teina dova amnuwamaseleine?

¹⁴ ‘Taupaihowane Yaubada yana walo ivehulu budebudeyanaei.

¹⁵ Tupwadi patuwa hibeꞌu amwahai dova tomowa hiya Yaubada yana walo hibenalei na Tomodulele ilaoma aidiyena ivaivehuludi.

¹⁶ ‘Hinage dova patuwone malagaigaima ainai hibeꞌubeꞌu, ebeha tomowadine Yaubada yana walo hibenalei mayadi yaliyaya hitatalamne,

¹⁷ na nigele lamdine iyayaiyai yo iyaꞌabidobi, eeta hauga habuluna ainai himiyamiya, yo ebe aiteya hauga ainai Yaubada yana walo ana yemidi vehabana vitai nuwana alehao hilobai mata hibeꞌu mwayamwayau.

¹⁸ ‘Na patuwa haihaili womawomalidi aidiyai hibebeꞌuwa dova tomowaowa hiya Yaubada yana walo hibenalei,

¹⁹ na wasawasa yo baleꞌu yana paulao adi nuwatuwu aidiyena Yaubada yana walo hinuwapwanopwanowei eeta nigele howahowana hiꞌaino.

²⁰ ‘Na patuwa toputopu namwanamwana ainai hibebeꞌuwa dova tomowaowa hiya mayadi atetalam Yaubada yana walo hibenalei, ta ainodi namwanamwadi. Tupwadi ainodi bagibagili alilidi, na tupwadi ahipuwai na tupwadi nigele hiyaꞌaino iliꞌilimani.’ Walovegevegedi lampa vehabana

²¹ Yeisu hinage alidiyai iwalo, ‘Havena lampa alaꞌalahina walata yo halabi ainaena taꞌoiꞌoihamui, na hesi maseleyai tamwauwi ta imasele.

²² Ta ebe ginauliwo dawadawanidi abo mata maselenane iꞌabiye mahalavaedi yo taꞌitadi.

²³ Ebe matalinamiu walo teina ambenalei.’

²⁴ Na hinage, ‘Amnuwatuwu avivini yo walo ambenali iliꞌilimanidi, wuwuna ebe omiu hava amꞌaiyauya mata dova ana maiha amvai na hesi maꞌana yemutulai.

²⁵ Wuwuna ebe yaiya ainai Yaubada yana tobwatobwa, mata tobwatobwanane ilauhepoiyei. Na ebe yaiya ainai nigele Yaubada yana tobwatobwa, mata hava namwanamwana ainai imiyamiya Yaubada ainaena ivaivehuludi.’ Walovegevegedi venuvenu vehabana

²⁶ Yeisu hinage iwalo, ‘Yaubada yana paihowa nuwana yana loina tomowa aidiyai dova hinage venuvenu towaho yana tanoviyai iꞌumaidi,

²⁷ na towahonane boniyai ehebo ehebo iꞌeno na iꞌahubena itowolo, na venuvenuwone hiꞌiniꞌini yo hihaihaili, na hesi yadi ini wuwuna nigele iyahanapui.

²⁸ Wuwuna toputopu iya iloina yadi ini yo yadi aino vehabana,

²⁹ na mulitai abo ainona ihuna tauꞌabi tanoviwa ivetuwuni yo ilauꞌeli.’ Walovegevegedi patu habuluna vehabana

³⁰ Yeisu hinage iwalo aulidi iwalo, ‘Vedova Yaubada yana Abaloina walovegevegediyena yaꞌabiye masele alimiyai?

³¹ Nuwana teina dova ehebo aiwa patuna ainai yawalo yepatu neta magimagi vehabana. Magimagi patuna habuluna,

³² na ebe taꞌumai na iꞌini yo iveꞌaiwa mwalaꞌi, mata lagalaganao mwalaꞌidi imwauwidi, ta lagalaganao logulogudiyai lowolowo yadi abatowa.’ Yeisu yana walovegevegedi bagibagilidi

³³ Yeisu yana guguya aidiyai walovegevegedi bagibagilidi aidiyena iveꞌiveꞌita, yo ebe tomowa aidiyena howahowana hihanapui.

³⁴ Iya hauga bagibagilidi walovegevegediyena iguguya bodao aidiyai, na yana hevahevaliwone hibom aidiyai walovegevegediwone ilivalivahidi. Yeisu yaumai yo bagodu iloinaedi

³⁵ Lavilaviyai Yeisu yana guguya wagaena iveꞌovi ta ana taumulitaone aidiyai iwalo, ‘Amgeluma yo ta geyoꞌawa vali tupwai’.

³⁶ Higelu na boda leꞌawai hilaugabaidi, na tupwana waga hinage baidadiyao,

³⁷ na ꞌwavilivili mwalaꞌina itowama, ta bagodu wagai ihiwadoꞌodoꞌowei ta muhamuhana hihanene.

³⁸ Na Yeisu waga aiyiuwai ana uludai bada imwauwiyaꞌo ta iꞌeno iꞌiwahiꞌo, na ana taumulitaone hivavanoine ta hiwalo, ‘Taubada, utowolo ta uhaguigita mata dova ta tamwalowoi’.

³⁹ Eeta Yeisu itowolo ta yaumai yo bagodu iloinaedi, iwalo, ‘Badagi ulaumwau yo udaumwali!’ Eeta yaumai itowalaumwau, na niꞌu maudoina idadaumwaline.

⁴⁰ Na ana taumulitaone aidiyai iwalo, ‘Hava vehabana ammemeheuhine? Vedova nigele amyayemidiyegau?’

⁴¹ Na nuwadi hipwanopwano na himeheuhi, ta hibom aidiyai hiwalo, ‘Towaho havahava teina ta yaumai yo bagodu alinana hibenalei yo himumulitaeine?’

5

¹ Haugana higeyoꞌawa ta hiluwu Gelasinewone yadi gadowai,

² ta wagaena Yeisu iꞌaitulu magumaguwai, na towaho ehebo ilolobaine aluꞌaluwa yababana ainai imiyamiya, yana abamiya guda ainaena imahalava, na gudanane tomowa adi magai.

³ Na towaho teina mwalona tomowa hitowoi ebeha hipai gulawa pwawapwawati ainaena, na nigele howahowadi, wuwuna hauga maudoina gulawaone iwutuwutuhidi nimanaena yo aenaena, na nigele yaiya howahowana yo iꞌabi avivini, na ilauvehuludi ta ilau nuꞌulai,

⁵ na ana boniyai yo ana ahubena magaiyai yo oya aidiyai ilohalohagali, na hauga maudoina gaima ainaena italatalauyoi.

⁶ Na towahonane Yeisu bada amwaha daodaowena iꞌitayaꞌo, eeta isagena ta Yeisu mehenai ipwagogo,

⁷ na ilohagali iwalo, ‘Yeisu yo, owa Yaubada Tauwahiyala Natuna, hava utowotowoi ta mata upaihowai aliguwai? Badagi! Yaubada yehanaena yaꞌawanoi alimwai ta havena uꞌabiꞌabiye muyagau.’

⁸ Walo teina iꞌaꞌataine wuwuna Yeisu bada ainai iwaloꞌo, ‘Aluꞌaluwa yababam, towaho teina ainaena umahalava’.

⁹ Na Yeisu hinage ipanivila aluꞌaluwane ainai iwalo, ‘Vedova yehamne?’ Ta iya iwalo, ‘Yehaguwede Bagibagilimai, wuwuna amaboda towaho teina holanai amiyamiya’.

¹⁰ Na iꞌawaꞌawanoi wahiwahiyala Yeisu ainai iwalo, ebeha havena abamiyane tenem ainaena ivetavetamale mahalavaedi.

¹¹ Na tupwanane ainai maheya bagibagilidi hidumudumuli oyai.

¹² Ta aluꞌaluwa yababadine hiꞌawanoi Yeisu ainai hiwalo, ‘Uvetamalegai yo aluwu maheya tenem holadiyai’.

¹³ Na Yeisu italamwedi ta aluꞌaluwaowa towahone ainaena himahalava ta maheyaowowa aidiyai hiluluwune, eeta maheyaowowa hiyauyaule ta maudoidi hisagena budebudeyana ta tapatapa ainai higavai ta niꞌuwai hihahanene. Na maheyaowa adi bagibagili dova 2000.

¹⁴ Maheyaone adi tauꞌita aviviniwone yadi meheuhiyena hidena ta hilalaune dalavai, ta ginauliwowa hiꞌiꞌitadiwa maudoina hiwalo mahalavaedi dalava mwalaꞌidi yo dalava habuludi tomowadiyao aidiyai. Na dalavaowa taniwagadiyao hilaoma yo ebeha hiya mehediyena moihana hiꞌita.

¹⁵ Na Yeisu ainai hilaoma ta towahowa hiꞌiꞌitane, mugai aluꞌaluwa yababadi holanai himiyamiyawa bada inamwanamwaꞌo ta aleꞌo iliꞌwayaꞌo na imiyamiya. Tenem ainai maudoidi himeheuhi.

¹⁶ Hiꞌita iꞌovi, na tauvinunuwone tomowa aidiyai hiꞌaubabadaei vedova towahonane inamwanamwane, na vedova maheyaone yadi mwalowoi.

¹⁷ Na dalava taniwagadiyao hivetuwuni tenem ainaena ta Yeisu hisosomanaei ebeha yadi dalava ilaugabaei.

¹⁸ Eeta Yeisu idobidobi wagai habi gelu, na towahowa wau iꞌaꞌabiye namwanamwawa Yeisu ainai iꞌawanoi iwalo, ‘Taubada, howahowana yamulitaego?’

¹⁹ Na Yeisu iwalo, ‘Nigele howahowana, na hesi uwuyo yo ulau yam huhu aidiyai na Yaubada yana atemuyamuyaena iꞌaꞌabiye namwanamwagone uꞌaubabada ta hibenalei’.

²⁰ Na towahonane ilau abaloina Dekapolisi ana dalava 10 aidiyai, ta Yeisu yana paihowa wahiwahiyaladi vehabadi iyeyewasane, na tomowa maudoidi hibebenaleine ta nuwadi ipwanopwano. Yeisu waiwaihiu bwau iꞌabiye namwanamwadi

²¹ Yeisu mayana taumulitao higeyoꞌawauyo ta boda mwalaꞌina hitauꞌahaiyama leꞌawai.

²² Eena ehebo towaho yehana Yailo iya vada tapwalolo ana tauꞌita avivini ilaoma ta Yeisu ilobai na mehenai ipwapwagogone,

²³ ta iꞌawanoi wahiwahiyala, iwalo, ‘Taubada, natugu waihiuna ana lovala ivitai moiha, na iya bada gamahine, na nuwanuwagu ulaoma na uꞌabisawahi ta inamwanamwa, na havena imwalomwalowoi’.

²⁴ Eeta Yeisu baidana hilaulau, na boda mwalaꞌina himulimulitaedi na hiꞌuhaꞌuhauyoidi amwahai.

²⁵ Na bodaone holadiyai ehebo waihiu maꞌana lovala. Lovalanane neta ꞌwahina isagesagenaei bolimai 12.

²⁶ Mwalona tauꞌabiye namwanamwao bagibagilidi aidiyai yana mane maudoina iveꞌovidi, na hesi ana lovalane imwalamwalaꞌi.

²⁷ Waihiunane Yeisu imumulitaeine wuwuna mwalona wasana ibenalenaꞌo, ta atenai inuwanuwatuwu iwalo, ‘Ebe bada Yeisu ana aleꞌo aꞌava yaꞌabitowoi mata yanamwanamwa’. Eeta itauvahali ta ana aleꞌo iꞌaꞌabitowoine.

²⁹ Na ꞌwahinana yana sagena ilaumwau taꞌi, ta ibom tauna holanai ilautowoi ebeha bada inamwanamwaꞌo.

³⁰ Yeisu bada ilautowoiyaꞌo ebeha wahiyala ainaena imahalavaꞌo ta iꞌita gwaipile ta boda ipanivilaedi iwalo, ‘Yaiya agu aleꞌo iꞌaꞌabitowoine?’

³¹ Ta ana taumulitaone hiwalo auline, ‘Taubada, bada uꞌitayaꞌo boda hinoinoihamuigo na hiꞌuhaꞌuhauhi na owa upanivila, “Yaiya iꞌabitowoigaune?” ’

³² Na Yeisu iꞌitaꞌita behabeha tomowa ahipudiyai yo ebe iꞌita yaiya ainai yana wahiyala igegeyoꞌawane.

³³ Na waihiunane ibom yana namwanamwa wau ilolobaine ihanapuiyaꞌo, ta ilaoma mayana batutuli yo mayana meheuhi na ipwagogo mehenai, ta iwalo mahalava moiha ebeha iya ipapaihowaine.

³⁴ Na Yeisu iwalo, ‘Natugu, yam yemidi ainaena unamwanamwaꞌo. Utowolo na mayam yaliyaya ulau. Yam lovala maudoina bada iꞌoviꞌo.’

³⁵ Haugana Yeisu iꞌauꞌaubabada waihiune ainai, tupwadi tomowa Yailo yana vadaena wasa hilawenama ta hiwalo, ‘Natumwa bada yawahina iꞌoviꞌo, na havena hinage tauveꞌitane yana hauga ugabagabaei’.

³⁶ Na Yeisu wasane ibenalei ta Yailo ainai iwalo, ‘Havena uꞌaluꞌalugavai na hesi uyemidiyegau’.

³⁷ Eeta Yeisu boda maudoidi iꞌauhidi havena himulimulitaei na bada ana taumulitao hitau tonuga baidanao, neta Pita yo Yemesa matahina Yoni.

³⁸ Hilau ta Yailo yana vadai himahamahalava, na woe yo dou mwalaꞌina holanai hibebenaleine.

³⁹ Na Yeisu iluwu ta iwalo aulidine, ‘Hava vehabana amdoudoune na amwoewoene? Gamahinene nigele iyamwalowoi na hesi iꞌeno iꞌiwahiꞌo.’ Ta himaluwei,

⁴⁰ na hesi Yeisu iheusilidi ta himahalava na gamahine tamana yo hinana yo ana taumulitaowa hitau tonugawa Yeisu baidadi hiluwu gamahinewa yana abaꞌeno ainai.

⁴¹ Ta Yeisu gamahinene nimanai iꞌabi na iwalo, ‘Talita kumi’. Na ana bui, ‘Gamahine utowoloma’.

⁴² Na itowolo mwayamwayau ta ilowolowouhi, wuwuna iya ana bolimai 12 ilobaiyaꞌo. Na maudoidi nuwadi ipwanopwano moiha.

⁴³ Eena Yeisu iꞌauhidi iwalo, ‘Havena teya yaiya ainai amwalowalo mahalava yagu paihowa teina vehabana, na hesi gamahinene ana amꞌatububuni ta iꞌai’.

6

¹ Na Yeisu iwuyo yana dalavai, na ana taumulitaone himumulitaeine.

² Ta Tapwalolowai yadi vada tapwalolo ainai iluwu, ta ivetuwuni iveꞌiveꞌita, na tomowa hibenalei, ta maudoidi nuwadi ipwanopwano yana hanapu, yo yana paihowa vehabadi, na hiwalo, ‘Towaho teina havaena yana hanapune ilolobaine? Na hinage paihowaone wahiwahiyaladine nimanaena ipaipaihowaidine havaena yana wahiyala ilolobaine?’

³ Na hinage hiwalo, ‘Towaho teina iya kapentawa awa? Na hinana Meli yo tahinao Yemesa yo Yosepa, yo Yudasi, yo Saimoni, yo hinage nuhunao baidadao tamiyamiya awa?’ Vehabana tomowa Yeisu hisosomanaei.

⁴ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Tauwalo mahalavao adi veꞌahihi hilobalobai vali dalava aidiyai. Na hiya yadi dalavai nigele adi veꞌahihi, wuwuna hiya yadi bodao yo yadi huhuwo hisosomanaedi.’

⁵ Na Yeisu nuwana ipwanopwano wuwuna tomowa nigele hiyayemidiyei, eeta nigele howahowana na paihowa wahiwahiyaladi ipaihowaidi. Ta bada taulovalao bwaubwaudi iꞌabisawahidi ta hinanamwanamwane. Yeisu ana taumulitaone ivetamaledi habi paihowa

⁷ Na ana taumulitao hitau 12 iyogaedima ta iloinaedi yo ebeha bwaubwau hitaꞌiꞌili dalava aidiyai, na hinage loina yo wahiyala imohedi ta ebe howahowadi aluꞌaluwa yababadi tomowa aidiyena hiheusili mahalavaedi,

⁸ ta yana guguya ainai iloinaedi, iwalo, ‘Havena ehebo hava amvaivai. Havena aiꞌai nuwana peha nuwana mane tamahina vehabana. Neta bada yami digona nimamiyai,

⁹ yo aemi adi huma amliꞌwadi na hesi havena ami aleꞌo bwauna amvaivai.’

¹⁰ Na hinage iwalo aulidine, ‘Ebe aiteya vada ainai hiyogaegomiu yo ainai amluwu, vadanane ainai amvetaumana ana higa dalavanane amlaugabaei.

¹¹ Na ebe hinage dalava tupwana aidiyai ammahalava, na tomowadine nigele hiyayogaegomiu, yo hinage nigele yami guguya hiyabenaledi, dalavadine gawaladine aemiyena amꞌoiyeholudi na amlaugabaidi, yo ainaena amveꞌitadi ebeha mata vitai aidiyai imahalava.’

¹² Eeta ana taumulitaone hitaꞌiꞌili dalava bagibagilidi aidiyai, ta higuguya ebeha tomowa yadi mumuga yababadi hitaꞌwataꞌwataedi na hinuwabui,

¹³ yo hinage aluꞌaluwa yababadi tomowa aidiyena hiheusilidi, yo taulovalao maudoidi woloiyena hihaudi ta hinanamwanamwane. Yoni tauꞌabiye bapitaiso yana mwalowoi

¹⁴ Yeisu wasana tomowa hivetala auꞌaubabadaei tupwa maudoina aidiyai, ta wasawasa Helodi ibebenaleine tupwadi tomowa hiwalowalo ebeha ‘Yoni tauꞌabiye bapitaiso mwalowoiyena bada itowolouyoꞌo ta mayana wahiyala ipaipaihowa’.

¹⁵ Na tupwadi hiwalo, ‘Iya Elaitiya’. Na tupwadi hinage hiwalo, ‘Iya tauwalo mahalava ehebo dova tauwalo mahalavao mugamugaidi’.

¹⁶ Helodi hinage Yeisu wasana bada ibenalenaꞌo ta iwalo, ‘Nuwana iya Yoni tauꞌabiye bapitaisowa, mwalona yaꞌoꞌoiye mwalowoiwa na bada itowolouyoꞌo’.

¹⁷ Wuwuna mwalona Helodi Yoni iꞌabi avivini ta vada paipaiyai imwauwi, na Yoni ana abiꞌavivini wuwuna neta ehebo waihiu yehana Helodiyasa, Helodi tahina Pilipi asolena na Helodi ihaloi,

¹⁸ na Yoni Helodi iwalo auline ebeha, ‘Tenem nigele mumuga namwanamwana, wuwuna tahim asolena uhaloi’.

¹⁹ Na Yoni yana guguya teina vehabana waihiuwa Helodiyasa inuwayababa moiha ta nuwanuwana na Yoni iꞌoiye mwalowoi, na nigele howahowana

²⁰ wuwuna Helodi inuwavi ebeha Yoni towaho dumwaluna na Yaubada yana taupaihowa ehebo, eeta Helodiwa Yoni iveꞌahihiyei, na hauga bagibagilina Helodi nuwanuwana na Yoni yana walo ibenabenalei ta vehabadi iꞌaluwagavai.

²¹ Mulitai Helodiwa yana ahubena labahina imahalava ta Helodiyasa bada amwaha inuwatuwu lobaiyaꞌo Yoni ana oiyemwalowoi vehabana. Ahubena labahinane ana abanuwatuwu avivini mahulina hipapaihowai, ta tupwana taumanao hiyogaedima habi ai. Taumanaone neta gabemani adi tauloinao, yo tauꞌalehao adi taumugaiwo yo tupwadi Galili dalavanaone adi babadao.

²² Hauganane Helodi maꞌana taumanao hiꞌaiꞌai, Helodiyasa natuna waihiuna iluwuma ta selowena iꞌabiye yaliyayadi. Eeta Helodi vahalawa ainai iwalo yemidi, iwalo, ‘Ebe aiteya ginauli nuwanuwam uꞌawanoiyegau mata yatalamwei alimwai’.

²³ Na hinage iwalo hae iꞌawa tamada, iwalo, ‘Moiha yawalo yemidi hava nuwanuwam yamohego, ebe yagu abaloina vehabana uꞌawanoi mata tupwana yamohego.’

²⁴ Eeta vahalanane imahalava ta ilau hinana ainai ipanivila, iwalo, ‘Hinagu, hava yam nuwatuwu ta wasawasa ainai yaꞌawanoi?’ Na hinana iwalo, ‘Wasawasa uwalo auli uwalo, “Nuwanuwagu Yoni tauꞌabiye bapitaiso uluꞌuluna’ ”.

²⁵ Vahalawa ilau mwayamwayau ta iwuyo wasawasa ainai, na iwalo, ‘Nuwanuwagu teina taꞌi Yoni tauꞌabiye bapitaiso uluꞌuluna gaeba ainai umwauwi, na umohegau’.

²⁶ Ta Helodi inuwayababa moiha, na nigele howahowana yo itaꞌwataꞌwata, wuwuna wau bada iwalo yemidiꞌo taumanaone mehediyai.

²⁷ Eeta vada paipai ana tauꞌitaꞌita avivini ehebo iloinaei ta ilau Yoni gadona habitomna. Ainaena tauꞌita aviviniwa vada paipaiyai ilau ta Yoni gadona itotomne,

²⁸ eena uluꞌulunawa gaeba ainai idoꞌoi ta ilawenama, vahalawa imohei, ta ivai ilalaune hinana ainai.

²⁹ Na Yoni ana taumulitao yana mwalowoi wasana hibenalei ta hilaoma Yoni taunane hivai himamagaiyeine. Yeisu bodao iveveꞌaidine

³⁰ Yeisu yana tauyewasao hitau 12 bada hiwuyomaꞌo na Yeisu ainai yadi paihowa yo yadi veꞌitao maudoina hiꞌaubabadaedi.

³¹ Na tomowa bagibagilidi hilaolaoma yo hiwuyowuyo, ta nigele howahowana na Yeisu mayana taumulitao hiꞌaiyawasi yo hiꞌai, eeta aidiyai iwalo, ‘Tupwa teina talauvehulu na talau ehebo tupwa balabala awawai yo tenem ainai tupwana amꞌaiyawasi’.

³² Eena waga ainai higelu ta hilau ehebo balabala awawa ainai.

³³ Na bodaone Yeisu mayana taumulitao yadi gelu hiꞌitayaꞌo ta hihanapuiyaꞌo tupwa yehana ainai hilalaune, eeta hiya yo dalava bahudi tomowadi hinage baidadiyao amwahaena hisagena ta himahalava mugai tupwanane ainai.

³⁴ Na mulitai abo waga iduna, Yeisu iꞌaitulu maguwai, ta boda mwalaꞌina namonamowai iꞌiꞌitadine, na iꞌatemuyamuyaedi wuwuna hiya bada dova sipiwo nigele adi tauꞌita aviviniwo, eeta ivetuwuni na hanapu bahuna aidiyena iveveꞌitane aidiyai.

³⁵ Na lavilaviyai ana taumulitaone hilaoma ta Yeisu ainai hiwalo, ‘Taubada, tupwa teina balabala awawa na bada mahana ihuguꞌo,

³⁶ boda teina uvetamaledi hilau adi higimwala dalavao yo vadao vahalidiyai aidiyena’.

³⁷ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Vedova? Omiu mata nigele amyaveꞌaidi awa?’ Na ana taumulitao hiwalo, ‘Taubada, nigele howahowamai, wuwuna maudoidi adi ana maiha nuwana 2000 kina dova’.

³⁸ Yeisu ipanivilaedi iwalo, ‘Viha beledi alimiyai? Amlau ambeha.’ Eeta bada hilobaiyaꞌo, ta Yeisu hiwalo auline hiwalo, ‘Beledi nimaꞌeheꞌehebo na yama bwau alobaidiꞌo’.

³⁹ Eeta Yeisu ana taumulitao iloinaedi yo bodao hiyemiyadi boda yo boda awahiyai.

⁴⁰ Hiwaheidi ta himimiyane, boda tupwadi tomowa 100, yo boda tupwadi tomowa 50.

⁴¹ Ta beledi nimaꞌeheꞌehebo yo yama bwau ivaidi ta Tamana ainai itamayahi na iꞌawa yauwedo aiꞌaiwone vehabadi, na iꞌabitomwahidi ta ana taumulitao imohedi ta hiꞌaiyauyanedi. Na hinage yama bwauwa dova iꞌabitomwahidi.

⁴² Maudoidi hiꞌai ta hiꞌai iꞌiwahi.

⁴³ Na beledi yo yama uleyadi hitauꞌahaiyama ta boha 12 hiꞌoiye mwaudine.

⁴⁴ Tauꞌaiwone towatowaho aꞌava adi bagibagili 5000 dova. Yeisu niꞌu ewanaena ilalaune

⁴⁵ Mulitai ana taumulitao iloinaedi ta wagai higelu, na Yeisu iwalo, ‘Amgelu ammugai Bedesaida hali tupwai na yabom teinai bodaone yawalo hiwuyo yadi dalavai’.

⁴⁶ Ta higelu na Yeisu bodaowa ivetamaledi iꞌovi, na ihae oyai habi awanoi Yaubada ainai.

⁴⁷ Bada iboniꞌo na ana taumulitao niꞌu awawai hiwohewohe, na hesi Yeisu ibom magumaguwai

⁴⁸ iꞌitadi yadi wohe ainaena hitapiyaꞌo, wuwuna wau yaumai mehediyena ilaolaoma. Muhamuhana na iꞌahubena Yeisu niꞌune ewanaena ilaolaoma, ta ebe vahalidiyena ilau.

⁴⁹ Tenem ainai Yeisu ana taumulitaone maudoidi Yeisu hiꞌita niꞌune ewanaena ilaolaoma na hinuwanuwatuwu ebeha iya alawai,

⁵⁰ ta himeheuhi mwalaꞌina. Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Havena ammehemeheuhi. Yau taꞌi, amꞌatepatu.’

⁵¹ Ta wagai igelu baidanao na niꞌu idadaumwaline. Na nuwadi ipwanopwano,

⁵² haugana boda iveveꞌaidine nigele hiyanuwamasele wuwuna atedi mehedi igibu. Taulovalao iꞌabiye namwanamwadi tupwa Genesaleta ainai

⁵³ Higeyoꞌawa tupwa Genesaleta ainai ta leꞌawanai hiluwu, na yadi waga tenem ainai hilowom ta hihahaene.

⁵⁴ Hihae na dalava taniwagadiyaone Yeisu hiꞌatai,

⁵⁵ eeta hisagesagena ta hilau dalava maudoidi aidiyai, ta taulovalao hipageidima mayadi halabi Yeisu ainai, aiteya tupwa ainai hibenalenaꞌo ilalau na boda himulimulitaei.

⁵⁶ Ta Yeisu itaꞌiꞌili tupwa bagibagilidi aidiyai, tupwana dalava mwalaꞌidi yo dalava habuludi yo oyao aidiyai, na tomowa bahudi yadi tauꞌasiyebwao hilawedima ta abamaketi aidiyai hihaꞌwahaꞌwa ta hiꞌawanoiyeine hiwalo, ‘Taubada howahowana yo yama tauꞌasiyebwaone am aleꞌo papalinane hiꞌabitowoi?’ Na Yeisu aidiyai italam, ta ana aleꞌo hiꞌabisawahi na hinanamwanamwane.

7

¹ Palisiwone yo loina ana tauveꞌitao tupwadi hinage Yelusalemaena hilaoma ta Yeisu ainai hitauꞌahai,

² ta hiꞌita lobaidi Yeisu ana taumulitao tupwadi hiꞌaiꞌai, na nigele nimadi hiyauwadi, eeta hiꞌulumiyaedi.

³ Wuwuna Palisiwone yo hinage Yudeyaone maudoidi yadi mumuga tubudiyao aidiyena neta dova: Mugai nimadi hiuwa iliꞌilimanidi na abo mulitai hiꞌai.

⁴ Na hinage ebe maketi ainaena hilaoma nimadi hiuwa mugaiyedi, mulitai hiꞌai. Na hinage loina bahudi tubudiyaone aidiyena gaeba yo vedi yo walata adi uwa vehabadi himulitaedi.

⁵ Eeta teina Palisiwone yo loina ana tauveꞌitaone Yeisu ainai hipanivila, hiwalo, ‘Hava vehabana am taumulitaone tubudao yadi loina nigele hiyaveꞌahihiyedi, na manima biꞌibiꞌidi hiꞌaiꞌai?’

⁶ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Tauꞌoyama omiu! Mwalona Aisaya tauwalo mahalava vehabamiu iwalo mahalava, na Yaubada yana walone hilelelene teina dova:

“Tomowaone teina hopadiyena hiveꞌahihiyegau, na atediyena nigele.

⁷ Na hinage aliguwai hitapwatapwalolo oyama, wuwuna yadi veꞌitao yau nigele aliguwena, na hesi tomowa bada yadi nuwatuwuwena.” ’

⁸ Ta Yeisu iwalo aulidi hinage, iwalo, ‘Moiha taꞌi, yami mumuga yababadi aidiyena Yaubada yana loina ammwaudawanidi, na tubumiyao hesi yadi mumuga ammulimulitaedi’.

⁹ Na hinage iwalo, ‘Amhanapu moiha ta yami paihowa ainaena; Yaubada yana loina amtaꞌwataꞌwataedi na hesi tubumiyaone yadi mumuga amꞌabi avivinidi.

¹⁰ Mugai Mosese Yaubada yana loina iwalo mahalavaenaꞌo, iwalo, “Tamam yo hinam uveꞌahihiyedi”. Na hinage iwalo, “Ebe yaiya tamana nuwana hinana iꞌawa yababaedi, ilowoinane yo amꞌoiye mwalowoi”.

¹¹ Na omiu yami veꞌita oyaꞌoyama teina dova, “Ebe ehebo yaiya tamana yo hinana iwalo aulidi iwalo, ‘Yagu tobwatobwa bada yatalamwenaꞌo Yaubada ainai ta veꞌaveꞌahihina, ainaena nigele howahowana yo yahaguigomiu’.”

¹² Teina yami loina ainaena tomowa yadi hagu tamadiyao yo hinadiyao aidiyai amꞌauꞌauhidi.

¹³ Tubumiyaone yadi loina teina ainaena, yo yami veꞌita bagibagilidi dova aidiyena, Yaubada yana loina amyepaipaihiyei.’ Tomowa adi abiyeyababa

¹⁴ Bodaone iyogauyowedima na iwalo aulidine, ‘Yagu walo teina maudoimiu ambenaledi na amnuwamasele:

¹⁵ Nigele teya hava iyamiyamiya ebe taꞌai na hiꞌabiye biꞌigita, na hesi nuwatuwuwo atedaena hilaolaoma hiya howahowana hiꞌabiꞌabiye biꞌigita.’

¹⁷ Eeta Yeisu mayana taumulitao bodaone hilauvehuludi ta vadai hiluluwune, na ana taumulitaone hipanivilaeine hiwalo, ‘Howahowana yam walo vegevegedine tomowa aidiyai ebe ulivahi alimaiyai?’

¹⁸ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Nuwana omiu hinage yami nuwatuwu nigele iyamasele awa? Ainaede nigele amyahanapui ebeha hava taꞌai na iluwu holadai mata nigele iyaꞌabiye biꞌigita,

¹⁹ wuwuna nigele atedai iyalau na hesi diyada aꞌava ainai iluwu, na mulitai abo ilau mohomoho ainai.’ (Yeisu yana veꞌita teina ana hanapu, ebeha nigele teya aiꞌai laulaugagayona, na hesi maudoina howahowana taꞌai.)

²⁰ Yeisu hinage iwalo, ‘Hava tomowa atediyena imahamahalava howahowana iꞌabiye biꞌidi,

²¹ dova meheꞌayo, aivavali, yemwalowoi, pwanoli,

²² aiduma, nuwatuwu biꞌibiꞌidi, oyama, abimaitawahola, alomagigili, vetalapili, nuwahaehae, na talinatui.

²³ Teina nuwatuwu yababadine tomowa holadiyena himahamahalava na hiꞌabiꞌabiye biꞌidi.’ Ehebo waihiu yana yemidi Yeisu ainai

²⁴ Tenem ainaena Yeisu itowolo na ilalaune Taya yo Saidoni tupwadiyaone aidiyai, ta ehebo vada ainai iluwu, wuwuna nigele nuwana yo tomowa hihanapui yana laoma vehabana. Na hesi nigele howahowana yo imiya aidawani,

²⁵ wuwuna ehebo waihiu Yeisu yana laoma wasana ibenalenaꞌo. Na waihiunane nigele Yudeya tomowana na hesi iya Pinisiya waihiuna tupwa Siliya holanaena, na natuna waihiuna bada aluꞌaluwa yababana iꞌabiye yababayaꞌo, eeta hinana ilaoma ta Yeisu ainai ipwagogo aitulu, ta iꞌawanoiyeine yo ebe aluꞌaluwa yababanawa natuna ainaena iheusili mahalavaei.

²⁷ Na Yeisu iwalo, ‘Ilowoinanei ta hedaheda adi yamohe mugaiyedi, na nigele howahowana hedaheda adi yavai ta edewa yamohedi’.

²⁸ Na waihiune iwalo, ‘Ehewa Taubada, na hesi edewa vatavata elauhanaena hedaheda adi mugumuguna ainaena hiꞌaiꞌai’.

²⁹ Na Yeisu iwalo, ‘Neta walo moiha. Utowolo na uwuyo yam vadai, aluꞌaluwa yababana natum ainaena imahalavaꞌo ta bada inamwanamwaꞌo.’

³⁰ Eeta itowolo ta ilalaune yana vadai, na natunane ilobai yana abaꞌeno ainai, bada inamwanamwaꞌo. Yeisu tautalina ꞌwabali iꞌabiye namwanamwa

³¹ Yeisu Taya ilaugabaei na ilalaune Saidoni, na hinage ibuidiꞌwa Dekapolisi tupwanaone aidiyena ta imahalava Galili niꞌuna ainai.

³² Na ehebo towaho hilauvaiyamane Yeisu ainai iya talinana ꞌwabaꞌwabalina, na hinage guguguna. Yeisu hiꞌawanoiyei yo ebeha iꞌabitowoi na inamwanamwa.

³³ Na Yeisu towahonane ilauvai ta bodaone aidiyena hitatauwahine hibom, na Yeisu nimana towahowa talinanai imwauluwuwedi, na mulitai ibom nimana ihowai, na towahone memenana iꞌaꞌabitowoine.

³⁴ Ta Yeisu iꞌita hae galewai na atemuyamuyaena iwalo auli iwalo, ‘Epapata’, neta ana bui ‘Ulotahoꞌe’.

³⁵ Eeta towahonane talinana hilotahoꞌe, na hinage memenana bada inamwanamwaꞌo, yo howahowana iꞌaubabada na ibenali iliꞌilimani.

³⁶ Yeisu tomowa iꞌauhidi ta ebeha havena yana paihowawa hiwalowalo mahalavaei. Na laugagayone nigele hiyaꞌita avivini, na hesi hiyewasaei tomowa aidiyai.

³⁷ Ta hiya bada hibenalenaꞌo nuwadi ipwanopwano mwalaꞌina na hiwalo, ‘Yana paihowa maudoina namwanamwana na abanuwapwanopwano, wuwuna talina ꞌwabali iꞌabiye maseledi, na gugugudi iꞌabiye dumwaludi ta hiꞌauꞌaubabada’.

8

¹ Hauga tenem ainai boda mwalaꞌina hinage hitauꞌahaiyama Yeisu ainai, na nigele adi. Ta ana taumulitao iyogaedima na aidiyai iwalo,

² ‘Tomowa teina yaꞌatemuyamuyaedi, wuwuna bada ahubena tonuga teinai baidaguwao amiyamiya, na nigele adi.

³ Ebe mavahalidi yavetamaleuyoidi mata amwahai hitai, wuwuna tupwadi amwaha daodaowena hilalaomane.’

⁴ Eena Yeisu ana taumulitaone ainai hiwalo, ‘Vedova balabala awawa teina, na mata vedova tomowaone adi talobaine?’

⁵ Ta Yeisu ipanivilaedi iwalo, ‘Viha ami belediwone?’ Na hiwalo, ‘Beledi 7’.

⁶ Eeta boda iloinaedi ta baleꞌuwai himimiyane, na beledi 7 ivaidi, na vehabadi iꞌawa yauwedo Yaubada ainai, ta iꞌabitomwahidi, na ana taumulitao imohedi, yo tomowa aidiyai higuyauwei ta hiꞌaꞌaine.

⁷ Tupwana yama habuludi hinage himiyamiya, ta Yeisu vehabadi iꞌawa yauwedo ta ana taumulitao iloinaedi hinage higuyauwedi tomowa aidiyai.

⁸ Eeta maudoidi hiꞌai ta hiꞌai iꞌiwahi na mulitai uleya hitanoꞌahaiyama ta boha 7 hiꞌoiye mwaudine.

⁹ Na bodaone adi bagibagili 4000 dova.

¹⁰ Tenem ainai ivetamaleuyoidi, na mayana taumulitao himwayamwayau ta yadi wagai higelu, ta Dalimanuta tupwanaena hilalaune. Palisiwone nuwanuwadi veꞌiveꞌilala hiꞌita

¹¹ Palisiwone hilaoma, ta Yeisu ainai hiꞌawa paꞌipaꞌiꞌi, ta hitowoi yo ebeha veꞌiveꞌilala ehebo ipaihowai vehabadi na hiꞌawa moiha ebeha yana wahiyala Yaubada ainaena ilaoma.

¹² Na Yeisu mayana nuwayababa aidiyai iwalo, ‘Vedova ta yaso teina omiu nuwanuwamiu veꞌiveꞌilala, na hesi mata nigele veꞌiveꞌilala amyaꞌita’.

¹³ Iꞌovi na itauvehuludi na wagai igeluyo ta higegeyoꞌawane hali tupwai. Helodi yo Palisiwone yadi veꞌita dova beledi ana abaꞌabiyeseseha

¹⁴ Adi tamahina nigele hiyavai wuwuna hinuwapwanopwanowedi, na beledi ehebo taꞌi wagai itutupwane.

¹⁵ Ta Yeisu ivenuwamwauwedi iwalo, ‘Palisiwone yo Helodi adi beledi ana abiyeseseha ainaena amꞌita avivinigomiu’.

¹⁶ Eeta taumulitaone hibom aidiyai hiwalo, ‘Nuwana Yeisu yana walo wuwuna ada tamahina tanuwapwanopwanowei’.

¹⁷ Na Yeisu yadi nuwatuwu bada ihanapuiyaꞌo ta iwalo, ‘Hava vehabana amwalowalo ebeha nigele ami tamahina? Neta nigele vehabana yayawalo. Nuwana howola manuwapwanopwanomiu, ta nigele howahowana yo yagu walo amhanapuidi.

¹⁸ Mamehemiu na hesi nigele amyaꞌita, na hinage matalinamiu, na hesi nigele amyabenaledi, ainaede nigele howahowana amnuwatuwu avivinidi yagu paihowa bodaone adi veꞌai vehabana awa?

¹⁹ Hauganane beledi nima eheꞌehebo ainaena tomowa 5000 yaveveꞌaidine, na tupwa viha boha amtatanoꞌahaidine?’ Ta hiwalo, ‘Boha 12’.

²⁰ Na Yeisu ipanivila hinage, iwalo, ‘Na hauganane beledi 7 ainaena tomowa 4000 yaveveꞌaidine, na tupwa viha boha amtatanoꞌahaidine?’ Na hiwalo, ‘Boha 7’.

²¹ Eeta Yeisu iwalo, ‘Omiu besiwa yami nuwatuwu nigele hiyamasele’. Yeisu taumehe gibugibu iꞌabiye namwanamwa

²² Mulitai Bedesaida ainai hilaoma, ta towaho taumehe gibugibu tomowa hilauvaiyama Yeisu ainai, ta hiꞌawanoiyei yo ebe iꞌabitowoi na inamwanamwa.

²³ Na Yeisu taumehe gibugibuwa nimanai iꞌabi ta ilauvai, na dalavanane ainaena himahalava. Ta Yeisu towahonane mehena iwulaidi na nimanaena mehena iꞌabitowoidi na iwalo, ‘Howahowana hava uꞌitadi?’

²⁴ Na towahonane ivinuvinunu ta iwalo, ‘Tomowa yaꞌitadi na adi ita dova aiwa hilowolowouhi’.

²⁵ Na Yeisu hinage towahonane mehena iꞌabitowoiuyoi, ta ivinunuyo, mehena himasele moiha, na ginauli maudoidi iꞌitadine.

²⁶ Iꞌovi na Yeisu ivetamalei, iwalo, ‘Havena uwuyowuyo dalava mwalaꞌina ainai, na hesi ulau yam vadai’. Pita iwalo mahalava Yeisu vehabana

²⁷ Tenem ainai Yeisu mayana taumulitao hilalau Sisaliya Pilipai dalavanao vehabadi, na amwahai ana taumulitao aidiyai iwalo, ‘Vedova tomowa yadi walo vehabagu ebeha yau yaiya?’

²⁸ Na ana taumulitaone hiwalo, ‘Tomowa tupwadi hiwalo ebeha owa Yoni tauꞌabiye bapitaiso, na tupwadi hiwalo ebeha owa Elaitiya, na tupwadi hiwalo ebeha owa tauwalo mahalava mugamugaina teya’.

²⁹ Eena hinage ipanivilauyowedine, ‘Na omiu vedova yami nuwatuwu ebeha yau yaiya?’ Na Pita iyemaiha iwalo, ‘Owa Besinana towahona’.

³⁰ Na Yeisu ivenuwamwauwedi, iwalo, ‘Havena yaiya ainai amwalowalo mahalavaegau’. Yeisu iwalo mahalava yana mwalowoi vehabana

³¹ Hinage ivetuwuni yo hava howola abo ilobai iveꞌitaei aidiyai, iwalo, ‘Yau Tomowa Moihagu howola abo muya mwalaꞌina yalobai. Wuwuna babadaone yo taupwaoliwone mwalaꞌidi yo loina ana tauveꞌitao mata hisosomanegau, yo hiꞌoiye mwalowoigau, na ahubena tonuga dagelanai abo yatowolouyoma.’

³² Yeisu yana walo teina ainaena imwau mahalavaenaꞌo yana mwalowoi vehabana. Na Pita Yeisu ilauvai ta baidana hilau lovai, ta iwalo tomtom ebe havena ginauliwone teina himahamahalava Yeisu ainai.

³³ Na Yeisu iꞌita gwaipile ta ana taumulitao ivinuvinunuidi, ta Pita iwalo yagai, iwalo, ‘Owa Tomodulele, teina taꞌi ulaugabaigau, wuwuna yam nuwatuwu tomowa yadi nuwatuwu na nigele Yaubada yana nuwatuwu dova’.

³⁴ Eeta Yeisu boda maudoidi yo ana taumulitao baidadiyao iyogaedima ta aidiyai iwalo, ‘Yaiya ebe nuwanuwam na umulitaegau, ilowoinanego na yam nuwatuwu utaꞌwataꞌwataedi yo hinage am aiwa lagalagana uꞌavalai ta umwalowoi, neta dova agu mulita ana amwaha.

³⁵ Na ebe yaiya yawahina inuwavi, mata yawahinane ivetauꞌwadalele. Na ebe yaiya vehabagu yo wasa namwanamwana vehabana yawahina italamwei na imwalowoi, iya mata yawahina moiha ilobai.

³⁶ Ebe yada wasawasao mwalaꞌidi baleꞌuwai talobaidi neta ginauli awaꞌawawa, na hesi ginauli mwalaꞌina neta yawahida moiha.

³⁷ Wuwuna ebe yawahida moiha tavetauꞌwadalele, nigele hinage teya ana miyalae iyamiyamiya.

³⁸ Yau Tomowa Moihagu, na ebe yaiya owa vehabagu uhinimaya na uuvalaegau, yaso teina yababadi na pwanopwanolidi mehediyai, howola abo yauvalaego, hauganane Tamagu yana wasawasa pigapigabuna ainaena yawuyoma yana tausagenawasaone baidaguwao.

9

¹ ‘Na hinage yawalo iliꞌilimani alimiyai ebeha tupwadi alimiyena havena ammwalomwalowoi ana higa Yaubada yana loina wahiwahiyalana imahalava yo amꞌita’. Yeisu ana ita udoina

² Ahubena 6 hiꞌovi, na Yeisu ana taumulitao tonuga ilauvaidi, hiya Pita yo Yemesa yo Yoni, ta baidanao hihahaene oya ehebo ewanai ta hibom himiyamiya, na hiꞌiꞌitane Yeisu ana oleya pigapigabuna,

³ na ana aleꞌowone hihewahewa moiha, ana ita nigele ehebo yaiya baleꞌuwai howahowana yo aleꞌo iꞌabiye masele yo ana hewa dova.

⁴ Na hinage Elaitiya yo Mosese himahalava ta Yeisu baidadi hiꞌauꞌaubabada.

⁵ Ta Pita Yeisu iwalo auline, iwalo, ‘Taubada, yada miya teina namwanamwana, eeta yami gwau tonuga aꞌabidi, ehebo owa, ehebo Mosese, na ehebo Elaitiya’.

⁶ Neta Pita bada iwalowalo awaꞌawawa wuwuna maꞌana geluwone himeheuhiꞌo.

⁷ Iꞌovi na yaloyalovi hinage iꞌaituluma ta iꞌoihamuidine, na yaloyalovine ainaena ehebo alinana hibebenaleine, iwalo, ‘Teina Natugu moihana. Yana walowo ambenaledi.’

⁸ Ta himwayamwayau hiꞌitaꞌitaꞌauhi, na Yeisu bada ibom na nigele teya hava hiyaꞌita.

⁹ Eeta oyaena hiꞌaiꞌaitulu, na Yeisu ilaugagayowedi, iwalo, ‘Ginauliwone wau amꞌiꞌitadine, havena tomowa aidiyai amwalowalo mahalavaedi ana higa yau Tomowa Moihagu mwalowoiyena yatowolouyoma’.

¹⁰ Ta laugagayowa hinobuwei, na hibom hiꞌauꞌaubabada hiwalo, ‘Yana walowone towolouyo vehabana vedova ana hanapu?’

¹¹ Na Yeisu ainai hipanivilane hinage, hiwalo, ‘Hava vehabana loina ana tauveꞌitao hiwalo, ebeha Elaitiya ilaumugaima mulitai abo Besinana ilaoma?’

¹² Na Yeisu iwalo, ‘Ehe, Elaitiya iya ebeha ilaumugaima yo ainaena ginauli maudoidi iꞌabiye dumwadumwaludi. Na hesi Elaitiyawa bada ilaomaꞌo, na hesi tomowa hipaihowa yababana ainai hava yadi nuwatuwu, dova Buki Veꞌahihi iwalo mahalavaenaꞌo. Na hinage yau Tomowa Moihagu, Buki Veꞌahihi iwalo mahalavaegau ebeha muya mwalaꞌina yalobaidi yo hinage tomowa hisosomanaegau?’ Ehebo gama ana lovala

¹⁴ Mulitai oyaena hiꞌaituluma ta ana taumulitao maudoidi hilobauyoidi yo boda bagibagilidi baidadiyao, na hinage loina ana tauveꞌitao baidadiyao hiveveꞌawa paꞌipaꞌiꞌi.

¹⁵ Na hauganane bodaone Yeisu hiꞌita, nuwadi hipwanopwano mwalaꞌina, ta ainai hisagena mwayamwayau habi velauwei.

¹⁶ Na Yeisu yadi veꞌawapaꞌipaꞌiꞌi vehabana ipanivila, iwalo, ‘Hava vehabana amꞌauꞌaubabadane?’

¹⁷ Na ehebo towaho bodaone aidiyena Yeisu ainai iwalo, ‘Taubada yadi veꞌawapaꞌipaꞌiꞌi wuwuna natugu, aluꞌaluwa yababana ainai ta nigele howahowana yo iꞌaubabada, na hesi am taumulitao nigele howahowadi yo hiꞌabiye namwanamwa.

¹⁸ Na ana lovalane tupwana hauga aluꞌaluwa yababana yana paihowaena itai na awanaena gwalagwalabuho himahamahalava, yo ivesalatauꞌiꞌi eena ibatubatutuli. Na am taumulitaone bada yaꞌawanoiyediꞌo yo ebeha aluꞌaluwa yababana gama ainaena higabae mahalavaei, na nigele howahowadi.’

¹⁹ Ta Yeisu aidiyai iwalo, ‘Omiu yede vedova? Ta nuwamiu hipwanopwano aliline! Bada yami nuwapwano ainaena yaꞌabitauꞌwataꞌo. Hola gamanane amlauvaiyama, yaꞌita.’

²⁰ Eeta gamanane hilawei ainai, na aluꞌaluwa yababana Yeisu iꞌiꞌitane, eeta iꞌabilauwi ta gamawa itai, na baleꞌuwai ibeꞌu, na ibatubatutuli na awanaena gwalagwalabuho imahamahalava.

²¹ Na Yeisu gama tamana ainai iwalo, ‘Aiteya hauga ainai yana lovala ivevetuwunine?’ Na tamana iwalo, ‘Yana hauga heda ainaena.

²² Ebe itai hauga tupwana ainai igebeuyoi aiwa alaꞌalahidi aidiyai, na tupwana hauga weꞌaha niꞌuniꞌudi aidiyai igebeuyoi yo muhamuhana iꞌoiye mwalowoiuyo.’

²³ Na Yeisu towahonane iwalo auline, ‘Bada uwalo ebe howahowana, awa? Na hesi unuwatuwu avivini ebe tayemidi, ginauli maudoina malamalaidi alidai.’

²⁴ Tenem ainai towahonane iwalo mwalaꞌi, iwalo, ‘Bada yayemidiꞌo, na nigele yemidi moiha. Nuwanuwagu yo yagu yemidi uꞌabiye wahiyala.’

²⁵ Na Yeisu boda maudoidi hisagesagenama iꞌitadine, eeta aluꞌaluwa yababana iwaloweine, iwalo, ‘Owa aluꞌaluwa yababam yam paihowaena gama iyauyaule, yaloinaego yo utauvehulu taꞌi, yo havena hinage ehebo hauga uluwuluwuyo ainai’.

²⁶ Eeta aluꞌaluwawa iwuiwui ta gama iꞌabiye tai, ta ibatubatutuli mwalaꞌina, na aluꞌaluwa yababana ainaena imahalava ta ilalaune. Na bodaone gama hiꞌiꞌitane ana ita dova imwalowoi, na himeheuhi ta hiwalo, ‘Bada imwalowoiꞌo’.

²⁷ Na Yeisu gama nimanai iꞌabi ta iꞌabiye towolone, bada inamwanamwaꞌo.

²⁸ Mulitai Yeisu mayana taumulitao hiluwu vadai, ta nemai hibom. Eena ana taumulitaone Yeisu ainai hiwalo, ‘Taubada, vedova ai ta nigele howahowamai yo aluꞌaluwa yababana aheusili mahalavaei?’

²⁹ Na Yeisu iwalo, ‘Nigele teya hava ainaena aluꞌaluwa yababadi taheusilidi. Neta taꞌi awanoiyena Yaubada ainai.’ Yeisu yana mwalowoi vehabana iꞌauꞌaubabada

³⁰ Yeisu mayana taumulitaone dalavanane hitauvehulu. Ta Yeisu nigele nuwanuwana boda hihanapui aiteya ainai hilalau, ainaede Galili ana amwahanaena hilalaune,

³¹ ta ana taumulitao iveꞌitadine yana mwalowoi vehabana, iwalo, ‘Howola yau Tomowa Moihagu agu tauhuhulawa abo ihuhulaegau agu alehao aidiyai yo hiꞌoiye mwalowoigau, na ahubena tonuga tuluhanai abo yatowolouyo’.

³² Na yana aubabadane vehabana nigele hiyahanapui, na hesi nigele ainai hiyapanivila, wuwuna himeheuhi. Tauloina iya taumulita

³³ Bada dalava Kapeneum ainai himahalava ta vadai hiluluwune, ta nemai Yeisu ipanivila ana taumulitao aidiyai iwalo, ‘Aiteya ginauli vehabana amꞌawaꞌawa paꞌipaꞌiꞌi amwahai?’

³⁴ Na hihinimaya ta nigele hiyayemaiha, wuwuna yadi awapaꞌipaꞌiꞌi neta ebeha yaiya aidiyena ivetaumugai.

³⁵ Eeta Yeisu imiya na hitau 12 iyogaedima na iveꞌita aidiyai, iwalo, ‘Ebe yaiya owa nuwanuwam ta alimiyena uvetauloina ilowoinanego na ubom umwau aituluyowego yo uvetaupaihowa am geluwo vehabadi’.

³⁶ Ta ehebo gama ilauvaiyama ta ahipudiyai ivetowolo na iꞌatuhapwali ta iwalo aulidine,

³⁷ iwalo, ‘Ebe yaiya owa gama teina dova uꞌawa taumanaei yau vehabagu, neta yau hinage yaꞌawa taumanaego, na nigele ebeha yabom aliguwai, na hinage agu tauvetamale Yaubada baidagu uꞌawa taumanaegai’. Ebe yaiya iya nigele iyaꞌaleꞌalehaegita iya ihaguhaguigita

³⁸ Yoni ivetuwuni na iwalo, ‘Taubada, ehebo towaho aꞌiꞌitane yehamwena aluꞌaluwa yababadi iheuheusilidi, eeta alaugagayowei, wuwuna towahonane nigele yada boda’.

³⁹ Na Yeisu hesi iwalo, ‘Havena amlaulaugagayo. Wuwuna ebe ehebo yaiya ginauli wahiwahiyaladi yehaguwena ipaipaihowaidi, nigele mata iyahinaligau.

⁴⁰ Ebe yaiyadiwo nigele hiyaveꞌalehaegita hiya ada haguwo.

⁴¹ ‘Na hinage amnuwatuwu avivini neta ebe gadomiu imagumaguni na yaiya bwahi ivenumagomiu wuwuna omiu Besinana yana bodao, iya ana maiha namwanamwana howola abo ilobai. Hava iꞌabiye yababagita

⁴² ‘Ebe yaiya itowoi na agu tauyemidi teya heda teina dova na iꞌabiye beꞌu, towahonane nuwana waihiunane ilowoinanei na gaima mwalaꞌina gadonai hihipwai ta magaimana hivehanene niꞌuwai.

⁴³ ‘Hinage ebe nimam iꞌabiye beꞌugo ilowoinanego yo utom vehulu. Neta nigele ana yababa ebe manima tomtomna mata yawahim namwanamwana ulobai. Na hesi iyababa alili alimwai ebe manima bwaubwaum na higabae aituluwego dalava alaꞌalahina ainai, tupwanane ainai aiwa nigele yana ababoho.

⁴⁴ ‘Yo hinage ebe aem iꞌabiye beꞌugo ilowoinanei utomvehulu. Neta nigele ana yababa teya ebe ae eheꞌehebom mata yawahim namwanamwana ulobai. Na hesi yababaꞌalili alimwai ebe maꞌae bwaubwaum na higabae aituluwego dalava alaꞌalahina ainai.

⁴⁷ ‘Mehem hinage dova, ebe iꞌabiye beꞌugo uwunihivehulu taꞌi, wuwuna nigele ehebo hinage ana yababa ebe mamehe eheꞌehebom mata Yaubada yana Abaloina ulobai. Na hesi yababa alilina alimwai ebe mamehe bwaubwaum higabae aituluwego dalava alaꞌalahina ainai.

⁴⁸ Tupwanane ainai wesoweso hiꞌaiꞌaidi na nigele yadi abaꞌovi, na aiwa alaꞌalahina nigele yana ababoho.

⁴⁹ ‘Ainaena tomowa maudoidi aiwa alaꞌalahina iꞌabiye namwanamwadi dova yagahu aiꞌai iꞌabiꞌabiye namwanamwa.

⁵⁰ ‘Yagahu ginauli namwanamwana na ebe ana lautowoi isawali nigele howahowana yo inamwanamwauyo. Ta ilowoinanegomiu yo yami mumuga ambom amlautowoidi adi amna dova amvelauwegomiu ehebo ehebo ainai.’

10

¹ Yeisu tupwanane itauvehulu, ta Yudeya yana tupwaena ilalaune, ta igegeyoꞌawane bwahi Yolidani hali tupwanaena, ta boda mwalaꞌina hitauꞌahaiyama ainai, na hinage mumuganawa dova iveꞌita aidiyai.

² Na Palisiwone hilaoma ta nuwanuwadi yo Yeisu hitowoi, eeta ainai hipanivila hiwalo, ‘Taubada vedova yada loina vinawahe vehabana? Howahowana yo towaho mwanena ivinawaheyei?’

³ Na Yeisu iwalo, ‘Vedova Mosese loina imomohegomiune?’

⁴ Na Palisiwone hiwalo, ‘Mosese italam yo ebe towaho nuwanuwana ivinawahe, mugai pepa ainai yana taꞌwataꞌwata iwalo mahalava, eena mwanena imohei ta ebe ivinawaheyei’.

⁵ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Mosese loina neta ilelelene omiu yami nuwapwanopwano vehabana.

⁶ Na hesi amnuwatuwu avivini Yaubada yana yemasele mugai ainaena tomowa bwau iyemaseledine towahona na waihiuna.

⁷ Teina wuwuna towaho tamana yo hinana ilauvehuludi na asolena baidana himiyabwau,

⁸ yo hitau bwauwone taudi ehebo taꞌi. Mwalona hitau bwau himiya wahiwahi na teina hauga bada hiveꞌeheboꞌo.

⁹ Yaubada bada imwaubwauwediꞌo, eeta nigele howahowana yaiya teya iyemiya wahiyedi.’

¹⁰ Na mulitai Yeisu mayana taumulitao hiwuyoma vadai ta taumulitaone hipanivilauyowei vinawahe vehabana.

¹¹ Na Yeisu iwalo aulidine, ‘Ebe yaiya towaho asolena ivinawaheyei na itawahola geyoꞌawa vali waihiu ainai, towaho teina mwanena mugamugaina ainai ipaihowai yababana, wuwuna ipwanoli.

¹² Na hinage ebe waihiu asolena ivinawaheyei na itawahola geyoꞌawa vali towaho ainai, waihiunane ipwanoliꞌo.’ Yeisu hedaheda iwalo velauwedi

¹³ Tomowa hedaheda hilawedima Yeisu ainai ta ebe iꞌabi aidiyai. Na hesi ana taumulitaone hedahedaone hiꞌauhidi.

¹⁴ Na Yeisu ana taumulitao iꞌitadi ta ihinahinabodaidi iwalo, ‘Havena hedaheda amlaulaugagayowedi, na hesi amtalamwedi yo aliguwai hilaoma, wuwuna hedaheda teina dova Yaubada yana Abaloina ilowoinanedi moiha.

¹⁵ Moiha taꞌi ebe yaiyadiwo nigele dova teina hedahedaone yadi yemidine, nigele mata Yaubada yana Abaloina ainai hiyaluwu.’

¹⁶ Eeta Yeisu hedahedaone iꞌavalaidi ta nimana imwau aidiyai, na iwalo velauwedine. Wasawasa vehabana

¹⁷ Yeisu itowolo ta ebeha ilau, na ehebo towaho isagenama ta ipwagogo Yeisu mehenai na iwalo, ‘Taubada, yahanapuiyaꞌo ebeha owa tauveꞌita namwanamwana, eeta hava mata yapaihowai ta ebe yawahi miyamiya vateyaina yalobai?’

¹⁸ Na Yeisu towahonane iwalo auli iwalo, ‘Vedova ta uꞌawa namwanamwaegaune? Nigele teya yaiya namwanamwana; neta bada Yaubada ibom.

¹⁹ Na Yaubada yana loinao bada uhanapuidiꞌo, neta ebeha: Havena yemwalowoi, havena pwanoli, havena aivavali, havena veꞌewa oyaꞌoyama, havena oyamaena tomowa yadi tobwatobwa uvaivaidi. Na hinage tamam yo hinam uveꞌahihiyedi.’

²⁰ Na towahonane iwalo, ‘Taubada, yagu hauga heda ainaena na teina wau loinaone teina yamulitaedi moiha’.

²¹ Eeta Yeisu mayana yaliyaya towahonane ivinunui, na iwalo, ‘Neta taꞌi ehebo ginauli iꞌabiye beꞌugone. Uwuyo yam dalavai, yo yam tobwatobwa maudoina uvegimwalaedi, yo adi maiha uꞌaiyauyanei wewelohe aidiyai, na ulaoma umulitaegau, ta mulitai yam wasawasa galewai ulobai.’

²² Walo teina towahonane ibenalei na yana wasawasa mwalaꞌina inuwavi, ainaena nuwana iyababa moiha, ta iwuwuyone na Yeisu yana walo nigele iyamulitaei.

²³ Eeta Yeisu iꞌita gwaipile ta ana taumulitao aidiyai iwalo, ‘Ebe yaiyadiwo hiya mayadi wasawasa mwalaꞌina yadi luwu Yaubada yana Abaloina holanai ivitai’.

²⁴ Na ana taumulitao nuwadi ipwanopwano yana walo teina vehabana. Ta Yeisu aidiyai iwalo, ‘Natuguwao, Yaubada yana Abaloina ana luwu ivitai alili.

²⁵ Moiha taꞌi kameli iya lagulagu mwalaꞌina, eeta tupwana vitaina yo kameli nidili gudana holanaena iluwu, na hesi wasawasao yadi luwu Yaubada yana Abaloina ainai ivitai aliꞌalili.’

²⁶ Yeisu yana walo teina vehabana, ana taumulitao hinuwapwanopwano moiha ta hiwalo auline, ‘Ebe dova, yaiya yede howahowana na awanamwanamwane ilobai?’

²⁷ Eeta Yeisu ivinunuidi na iwalo, ‘Ginauli teina vitai aliꞌalilina tomowa aidiyai, na hesi nigele iyavitai Yaubada ainai, wuwuna Yaubada ainai ginauli maudoina malamalaina’.

²⁸ Na Pita iwalo, ‘Taubada, ai vedova? Wuwuna yama tobwatobwao maudoidi bada atauvehuluidiꞌo na amumulitaegone.’

²⁹ Na Yeisu iwalo, ‘Moiha, ebe yaiyadiwo omiu yami vadao, yo tahimiyao yo nuhumiyao yo hinamiyao yo tamamiyao yo natumiyao yo yami toputopu amtauvehuluidi, na hinage muya amlobai vehabagu na wasa namwanamwana ana walomahalava vehabana,

³⁰ ami maiha teina taꞌi amlobai dova 100 vadao yo tahimiyao yo nuhumiyao yo hinamiyao yo natumiyao yo yami toputopuwo, yo hinage howola abo galewai yawahimiu miyamiya vateyaina amlobai.

³¹ Na teina taꞌi taumugaiwone bagibagilidi howola abo himulita, na hiya taumulita howola abo himugai.’ Yeisu yana mwalowoi ana walomahalava tonugana

³² Howola amwahai hihaehae Yelusalem vehabana, na Yeisu imugamugai, na ana taumulitao himulimulita, na mayadi nuwapwanopwano, na tupwana tomowa hinage mayadi meheuhi amwahai himulimulitaedi. Eeta ana taumulitaone hitau 12 iyogaꞌahauyowedi, na ivetamaledi hava mata imahalava ainai,

³³ iwalo, ‘Teina taꞌi tahahae Yelusalem. Yau Tomowa Moihagu na agu tauhuhulane ihuhulaegau taupwaoliwo mwalaꞌidi yo loina ana tauveꞌitao aidiyai, yo yagu mwalowoi vehabana hiloina, yo mulitai abo himohegeyo awaegau nigele Yudeya aidiyai,

³⁴ yo hitalawahiyegau na hihowaigau ta balavaiyena hisapigau, yo mulitai hiꞌoiye mwalowoigau, na ahubena tonuga abo yatowolouyoma.’ Yemesa yo Yoni yadi awanoi Yeisu ainai

³⁵ Yemesa yo Yoni, hiya Sebedi natunao, Yeisu ainai hilaoma yo ainai hiwalo, ‘Taubada, alaoma habi awanoi alimwai’.

³⁶ Na Yeisu iwalo, ‘Hava nuwanuwamiu yo yapaihowai vehabamiu?’

³⁷ Na hiwalo, ‘Nuwanuwamai na yam abaloina ainai vahalimwai amiya, ehebo nima tautuwamwena na ehebo nima ehaꞌehamwena’.

³⁸ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Omiu yami awanoi teina vehabana nigele amyahanapui. Muya vedina ainaena mata yanuma, omiu howahowana amnuma? Na hinage mwalowoi ana bapitaiso vitainane abo yalobai, omiu hinage howahowamiu yo ambapitaiso?’

³⁹ Na hiwalo, ‘Howahowamai’. Yeisu iwalo, ‘Moiha, vedinane ainaena mata yanumane, omiu hinage ainaena mata amnuma, yo hinage bapitaisonane ainaena abo yabapitaiso omiu hinage dova ambapitaiso,

⁴⁰ na hesi nigele howahowagu yavesinuwa yaiyadiwo howola abo yagu vetauloina ainai nima tautuwaguwena yo nima ehaꞌehaguwena himiya, wuwuna Yaubada iya yana abaloina na ivesinuwa?’

⁴¹ Taumulitao hitau nima bwaubwau Yemesa yo Yoni yadi awanoi vehabana hibenalei ta adi modiꞌiniyedi.

⁴² Ta Yeisu maudoidi iyoga ahaidima na iwalo aulidine, ‘Omiu amhanapuiyaꞌo hiya baleꞌuwai hiyogaedi ebeha babadao yadi tomowao hiloiloina yaiyaiyedi.

⁴³ Na omiu hesi havena hinage dova hiya ampaipaihowai. Na hesi ebe yaiya owa ebe nuwanuwam yo alimiyena uvetauloina ilowoinanego yo am geluwo vehabadi uvetaupaihowa.

⁴⁴ Yaiya hinage ebe owa nuwanuwam yo alimiyena uvetaumugai ilowoinanego yo am geluwo maudoidi vehabadi uvetaupaihowa.

⁴⁵ ‘Na yau Tomowa Moihagu yalaoma baleꞌuwai nigele ebeha tomowa vehabagu hipaihowa, na hesi habi paihowa tomowa vehabadi, na hinage yatalamwegau yo yamwalowoi tomowa bagibagilidi adi livahi vehabana.’ Batimiyo mehena inamwanamwa

⁴⁶ Mulitai hilalau Yeliko ainai, na hauganane Yeisu mayana taumulitao Yeliko hilauvehulu, boda mwalaꞌina hinage himulitaedi, ta taumehe gibugibu yehana Batimiyo hilolobaine, iya Timiyo natuna, na hauga maudoina amwaha papalinai imiyamiya ta iꞌawaꞌawanoi mane yo tobwatobwa vehabadi.

⁴⁷ Na Batimiyo wasa ibenalei ebeha Yeisu towaho Nasaleti ilalau, eeta Yeisu ainai iyoga, iwalo, ‘Ae Yeisu, owa Deivida tubuna, uꞌatemuyamuyaegau!’

⁴⁸ Eeta tomowa maudoidi Batimiyo hiꞌauhi, hiwalo, ‘Ulaumwau! Havena wui!’ Na bada iwui mwalamwalaꞌi, iwalo, ‘Owa Deivida tubuna, uꞌatemuyamuyaegau’.

⁴⁹ Eena Yeisu itowolo ta iwalo, ‘Amyogaenama’. Na boda hinage hiwalo, ‘Ausala, Yeisu iyogayogaego’.

⁵⁰ Eeta ana abobo ivaivehuludi, na itowolo mwayamwayau ta Yeisu ainai ilalaune.

⁵¹ Ta Yeisu ainai iwalo, ‘Hava nuwanuwam yo vehabam yapaihowai?’ Na taumehegibugibuwa iwalo, ‘Taubada, howahowana yo mehegu uꞌabiye maseledi?’

⁵² Ta Yeisu iwalo, ‘Ausala! Teina taꞌi yam yemidiyena bada mehem hinamwanamwaꞌo.’ Tenem ainai mehena himaseleuyo, ta amwahai Yeisu imumulitaeine.

11

¹ Haugana hihaehae Yelusalem vehabana na dalavao habuludi Betani na Bedipegi vahalidiyai himahamahalava, neta oya Olibe elauhanai, na Yelusalem mehediyai tupwana amwaha daodaona. Eeta Yeisu ana taumulitao bwau ivetamalemugaiyedi dalavaowa habuludi aidiyai,

² na aidiyai iwalo, ‘Amlau dalava tenem mehedaine ainai, na ebe ammahalava dalavanane ainai, lagulagu ehebo amꞌita lobai aiwa ainai hilauhipwaiyaꞌo, neta doniki vauvauna, iya nigele tomowa ainai hiyagelugelu, lagulagunane amlivahi yo amlawenama.

³ Na ebe yaiya ipanivila alimiyai na iwalo, “Hava vehabana neta lagulagune amlivalivahine?” Towahonane amwalo auli amwalo, “Taubada nuwanuwana, na hauga ahuꞌahubalina taꞌi abo mulitai ivetamaleuyowenama”.’

⁴ Eeta hitau bwauwa hilau dalavanane ainai ta lagulagu doniki hilobai vada meheꞌawanaena, na aiwa ainai hilauhipwaine, eeta hivetuwuni yo hilivahi.

⁵ Hilivalivahi na tupwana tomowa hitowotowolo vahalidiyai hiwalo, ‘Hava vehabana neta lagulagune amlivalivahine?’

⁶ Hitaubwauwa hiwalo, ‘Taubada nuwanuwana, yo hauga ahuꞌahubalina taꞌi abo ivetamaleuyowenama’. Ta aidiyai hitalamweine.

⁷ Ta lagulagunane hilauvai ta hilalaweine Yeisu ainai, na adi ꞌwamaena dagelana hivevehene, eeta Yeisu igelu taohani, ta ilalaune.

⁸ Na boda bagibagilidi hinage adi aleꞌowo amwahai hivehedi, na tupwadi aiwa lagalagadi malugulugudi higuladi amwaha ana yepasa vehabana.

⁹ Na tupwana boda adi mugai na tupwana boda adi mulita, na maudoidi Yeisu hinoꞌonoꞌowei na hiwuiwui, hiwalo, ‘Awalo vetuvehaeyego Taubada, Yaubada yehanaena ulaoma habi haguigai.

¹⁰ Abaloina tubumaiyao Deivida ainaena imahalavauyoma. Teina vehabana Yaubada ewaꞌaliliyai anoꞌonoꞌowei.’

¹¹ Ta Yeisu bada Yelusalem ainai imahalavaꞌo ta vada tapwalolo mwalaꞌina ainai iluwu, ta ginauli bahudi vada tapwalolo holanai iꞌiꞌitadine, na bada ilavilaviꞌo, eeta mayana taumulitao hitau 12 baidanao hiwuyo Betani ta nemai hiꞌeꞌenone. Yeisu aiwa iwalo yagai

¹² Iꞌahubena na hitowolo ta Betaniyena hiwuyouyo Yelusalem vehabana, ta Yeisu ivahali,

¹³ na amwaha daodaowena aiwa ana ita dova damaya maluguna iꞌiꞌitane, eeta ilau vahalinai yo nuwanuwana ebeha ainona iꞌai, na hesi iꞌitayawa lugu aꞌavana, wuwuna aiwa aiꞌaino howola yadi hauga.

¹⁴ Eeta Yeisu aiwanane iwalo yagai, iwalo, ‘Havena hinage uꞌaiꞌainouyo yo tomowa alimwena hiꞌaiꞌai’. Ta yana walo teina ana taumulitao hibebenaleine. Yeisu taugimwala iheusilidi vada tapwalolo holanaena

¹⁵ Haugana Yelusalem ainai hilaoma, na vada tapwalolo mwalaꞌina holanai iluwu, na tauvegimwalao yo taugimwalao holanaena iheusili mahalavaedi, na mane ana tausenisiwo yadi tebeli iꞌoibuiyedi, na gabubu adi tauvegimwala yadi abamiya hinage iꞌoibuiyedi.

¹⁶ Na hinage vada holana ilaugagayowei yo havena tomowa mayadi maketi hilaulau vada holanaena.

¹⁷ Na iveꞌitadi iwalo, ‘Buki Veꞌahihi ainai Yaubada yana walo hilelelene amhanapuiyaꞌo, iwalo, “Yagu vada mata hiyogaei vada abaꞌawanoi tomowa maudoidi vehabadi”, na omiu amꞌabigwaipile yami abaꞌaivavali’.

¹⁸ Na taupwaoliwo mwalaꞌidi yo loina ana tauveꞌitao Yeisu yana paihowa teina wasana hibenalei, na himodiꞌiniyei, ta hinuwanuwatuwu vedova na hiꞌoiye mwalowoi, na hesi nigele howahowadi wuwuna himeheuhei na hinage Yeisu yana veꞌita tomowa maudoidi nuwadi ivai.

¹⁹ Na bada imasigiliꞌo, ta Yeisu mayana taumulitao Yelusalem hilaugabaei, ta Betani ainai hilalaune. Aiwawa Yeisu iwawalo yagaiwa iwelai

²⁰ Iꞌahubena na hitowolo habi wuyo Yelusalem, ta amwahai hilaulau, na Yeisu aiwawa iwawalo yagaiwa hiꞌitayaꞌo bada iwelaiꞌo.

²¹ Eeta Pita Yeisu yana walo yagaiwa inuwatuwui ta iwalo, ‘Taubada uꞌita aiwawa uwawalo yagaiwa bada iwelaiꞌo’.

²² Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Ebe yami yemidi ammwauwi Yaubada ainai, omiu hinage paihowa wahiwahiyaladi ampaihowaidi.

²³ Hinage yawalo moiha alimiyai ebe yaiya owa nigele uyavenuwabwau na hesi uyemiyemidi yo hava uwalowei mata imahalava taꞌi, ebe oya tenem uloinaei yo uwalo, “Umiyadobi uhanene niꞌuwai,” yam walone iꞌawa abiye taꞌi.

²⁴ ‘Eeta yawalo alimiyai ebe hava amꞌawanoiyei Yaubada ainai amyemidi taꞌi, ta howola abo amlobai.

²⁵ Hinage ebe amꞌawanoi Yaubada ainai ami geluwo yadi pwanoliwo amnuwahamuidi ebe hava yadi mumuga alimiyai, yo teina ainaena Tamada galewai omiu hinage yami pwanoliwo inuwahamuidi.’ Yeisu yana loina vehabana

²⁷ Hinage hiwuyoma Yelusalem, ta Yeisu vada tapwalolo mwalaꞌina holanai ilowolowouhi, ta taupwaoliwo mwalaꞌidi yo loina ana tauveꞌitao yo hinage babadao hilaoma,

²⁸ ta Yeisu hipanivilaei, hiwalo, ‘Towaho, yaiya yana loinaena ta teina dova upaipaihowaine?’

²⁹ Na Yeisu aidiyai iwalo, ‘Mugai yapanivila alimiyai na ebe amyemaiha, yau hinage yawalo auligomiu yagu loina vehabana.

³⁰ Yagu panivila teina: Yaiya yana loinaena ta Yoni tauꞌabiye bapitaiso ipaipaihowane? Yaubada? bo nuwana ehebo tomowa?’

³¹ Na hibom aidiyai hiꞌawa paꞌipaꞌiꞌiuyowedi, hiwalo, ‘Yana walo vedova mata tayemaihane? Ebe tawalo, “Yaubada ainaena”, mata iwalouyoma yo iwalo, “Abo! Hava yede vehabana ta Yoni nigele amyayemidiyei?”

³² Na ebe tawalo, “Tomowa ainaena”, mata boda hiꞌwaunihanihaegita.’ Wuwuna tomowa bagibagilidi Yoni hiyemidiyei ebeha iya tauwalo mahalava moiha.

³³ Eeta Yeisu yana walo hiyemaiha hiwalo, ‘Nigele ayahanapui’. Yeisu hinage aidiyai iwalo, ‘Yau havena hinage alimiyai yawalowalo mahalava yaiya yana loinaena ta teina dova yapaipaihowaine’.

12

¹ Yeisu iwalo vegevegediyedi, iwalo, ‘Ehebo towaho yana tanovi iꞌumai gileipa aꞌava na abwalu ipaihowai, ta gileipa yana abatam ipaihowai, na vada tanovi holanai iꞌaꞌabine, eena yana taupaihowao iloinaedi ta hiꞌitaꞌita avivini, na iya ilauꞌo hali tupwai.

² ‘Na bada aiꞌaino ana hauga, ta taubadanane yana hevali ehebo ivetamalei ta ebeha gileipa ainona tanovi ana tauꞌita aviviniwo aidiyena ivaidima.

³ Ilaulau ta nigele hiyamohei, na hesi hiꞌabi avivini ta hiꞌaitutuwei, na nimanima aꞌavana hivetamalei ta iwuwuyone.

⁴ ‘Taubadanane yana hevali bwauna hinage ivetamalei, ta hinage ilau aidiyai, ta hitalai vahunai, na mayana hinimaya ilalau gwaipilene.

⁵ ‘Hinage tonugana ivetamalei aidiyai ta hiꞌoiye mwalowoi. Na hinage bagibagilidi ivetamaleidi aidiyai, ta tupwadi hitalaidi na tupwadi hiꞌoiye mwalowoidi, na hinage dova bagidagilidi hiꞌabiye yababadi.

⁶ ‘Tenem ainai ehebo taꞌi imiyamiya, iya natuna moiha, dova hinage ivetamalei aidiyai, yana nuwatuwu iwalo, “Iya taꞌi natugu, mata hiveꞌahihiyei”.

⁷ ‘Ta natunawa imahalava aidiyai, na tauꞌita aviviniwo hibom aidiyai hiwalo, “Taubada teina natuna ilalaoma, na ebe taꞌoiye mwalowoi, mata tanovi teina maudoina taloina”.

⁸ Eeta hiꞌabi avivini ta hiꞌoiye mwalowoi, na tanovi ainaena higabae mahalavae.’

⁹ Yeisu iꞌaubabada iꞌovi, na ipanivila aidiyai iwalo, ‘Hava mata taubadanane ipaihowai? Moiha taubadanane mata ilaoma yo taupaihowaowa iꞌoiye mwalowoidi, eena tanoviwa tauꞌita avivini vagadi imohedi.’

¹⁰ Yeisu hinage walo vegevegedi Buki Veꞌahihi ainaena iwalo mahalavaei iwalo, ‘Amnuwatuwu avivini Buki Veꞌahihi iwalo mahalava teina dova:

“Logidiwa mwalona tauꞌabi vada hitaꞌwataꞌwataeiwa, na teina hauga bada hivetowoloyaꞌo yo ivelogidi mugai, na logidi maudoidi inamwanamwa gabaedi.

¹¹ Teina Yaubada yana paihowa abanuwapwanopwano alidai.” ’

¹² Yeisu yana walo vegevegedi teina taupwaoliwone mwalaꞌidi yo Palisiwone hibenalenaꞌo ta hihanapuiyaꞌo ebeha hiya taꞌi vehabadi iꞌauꞌaubabadane, ainaede tupwana amwaꞌamwaha hibehebeha yo ebeha hiꞌabi avivini, na hesi nigele hiyaꞌabi avivini wuwuna himeheuhi boda aidiyai. Ta hilauvehulu ta hilalaune. Sisa yana takesi

¹³ Eeta tautaubadaone tupwadi Palisiwone yo hinage Helodi yana bodao hivetamaledi Yeisu ainai yo ebeha panivilaena hiꞌoyamaei ta yana lauhapuli hilobai.

¹⁴ Hilaoma Yeisu ainai ta hiwalo, ‘Taubada, bada ahanapuiyaꞌo ebeha owa tauveꞌita moiha, na tomowa yadi wahiyala vehabana nigele uyameheuhi, na hesi walomoiha uwalo mahalava ehebo ehebo tomowa maudoidi aidiyai, neta Yaubada yana amwaha uveꞌita moiha.

¹⁵ Vedova, howahowana yo Wasawasa Sisa vehabana takesi tamwauwi, bo havena? Na Yeisu yadi oyama bada ihanapuiyaꞌo, ta iwalo, ‘Hava vehabana amtowotowoigaune? Abo hola manenane amvaiyama yo yaꞌita.’

¹⁶ Eeta mane siliba ehebo himomoheine. Na Yeisu iwalo, ‘Mane teina ainai yaiya ꞌaluꞌaluwana yo yehana?’ Na hiwalo, ‘Wasawasa Sisa’.

¹⁷ Eeta Yeisu iwalo, ‘Ehe dova neta ebe Sisa yana paula ammohe sisa ainai, na ebe Yaubada yana paula Yaubada ammohei’. Na Yeisu yana walo teina vehabana nuwadi ipwanopwano mwalaꞌina. Taumwalowoi yadi towolouyo

¹⁸ Hinage Sadusiwone hilaoma Yeisu ainai, hibom nigele hiyayemidi taumwalowoi yadi towolouyo vehabana, ta hipanivila hiwalo,

¹⁹ ‘Taubada, ada loina teina dova Mosese ileleyaꞌo, iwalo, “Ebe ehebo towaho itawahola na nigele natuna na imwalowoi, towahonane tahina hiwapenane baidana hitawahola, na ebe waihiunane natunao ilabahidi taumwalowoiwa aivelahenao”.’

²⁰ Na abaꞌita himohei hiwalo, ‘Ehebo towaho matahinao himiyamiya adi bagibagili hitau 7, na adi tautuwane itawahola, na mulitai mwanenane nigele iyalabalaba na towahonane imwamwalowoine.

²¹ Eena hinage tahina vahalinaena hiwapenawa itawaholai, ta hinage dova nigele iyalabalaba na imwalowoi. Hinage tahina vahalinaena hiwapenane itawaholai ta dova nigele iyalabalaba na imwalowoi.

²² Dova bada tahinao maudoidi hiwapenane hitatawaholaine na himwamwalowoine, na nigele hinage natudiyao; na mulitai hiwapewa imwamwalowoine.

²³ Eeta towolouyo ana haugai waihiunane mata aiteya towaho mwanena moiha? Wuwuna maudoidi bada hitawaholaiyaꞌo.’

²⁴ Na Yeisu panivila teina iyemaiha, iwalo, ‘Neta yami pwanoli, wuwuna Buki Veꞌahihi nigele amyahanapui, na hinage Yaubada yana wahiyala nigele amyahanapui.

²⁵ Towolouyo tuluhanai tomowa nigele hiyatawatawahola, na hesi yadi miya tausagenawasaone galewai dova.

²⁶ Mwalona Yaubada iwalo Mosese ainai towolouyo vehabana, ebe Buki Veꞌahihi amvahili amꞌita lobai, hauganane Mosese balabala awawai ilaulau na Yaubada aiwa lohawahawawalina ainaena Mosese ainai iwalo, “Yau Abelaham yana Yaubada, na Aisake yana Yaubada, na Yakobo yana Yaubada”.

²⁷ Ainaena Yaubada nigele tomowa mwalomwalowoidi yadi Yaubada, na hesi tomowa mayawahidi yadi Yaubada, na omiu hava yami veꞌitaone ginauli teina vehabana nigele moihana.’ Loinao mwalaꞌidi

²⁸ Hinage loina ana tauveꞌita ehebo ilaoma, ta hiya yadi aubabada Yeisu baidadi ibenalenaꞌo, ta yadi panivila adi maiha Yeisu ainaena ibenalediꞌo hinamwanamwa alili, eeta iya hinage Yeisu ainai ipanivila, iwalo, ‘Taubada, loina maudoidi aidiyena aiteya loina mwalaꞌina?’

²⁹ Ta Yeisu iwalo, ‘Loina mwalaꞌina teina: “Omiu Isileliwone yagu walo teina ambenalei neta Yaubada yada Bada ehebo taꞌi,

³⁰ ainaena ada Tauloina Yaubada uvelauwei atem maudoina ainaena na aluꞌaluwam maudoina ainaena na yam nuwatuwu maudoina na hinage yam wahiyala maudoina aidiyena”.’

³¹ ‘Na ehebo hinage loina mwalaꞌina teina, “Am geluwo uvelau aidiyai dova ubom uvelavelauyoigone”. ‘Loina bwauwone teina loina maudoidi himwalaꞌi gabaedi.’

³² Loina ana tauveꞌitawa Yeisu yana walo ibenalenaꞌo, ta iwalo, ‘Taubada, yam walo neta walo moiha, ebeha iya taꞌi Yaubada, nigele teya Yaubada iyamiyamiya.

³³ Howahowana tavelavelau ainai ateda maudoina ainaena, na yada nuwatuwu maudoina ainaena, na yada wahiyala maudoina ainaena, na hinage ada geluwo tavelavelau aidiyai dova ita tavelavelauyoigita. Loina bwauwone mwalaꞌidi, na hesi lagulagu bo aiꞌai tapwaopwaoliyedi Yaubada ainai, hiya nigele loina mwalaꞌina, awa?’

³⁴ Na Yeisu towahonane yana walo ibenalenaꞌo bada moiha, ta aidiyai iwalo, ‘Neta walo moiha, na owa Yaubada yana Abaloina vahalinai umamahalava’. Iꞌovi na tomowaowa Yeisu higagadaei, ta nigele teya iyapanivilauyo ainai. Besinana iya Deivida yana huhu

³⁵ Mulitai Yeisu vada tapwalolo mwalaꞌina holanai iveꞌiveꞌita tomowa aidiyai ta iwalo, ‘Vedova ta tupwana loina ana tauveꞌitao hiwalo ebeha Deivida tubunao ainaena Besinana towahona ilalaoma.

³⁶ Mwalona vehabana Aluꞌaluwa Veꞌahihi Deivida iveꞌita, eeta Deivida Besinana iꞌawa Bada ainai, iwalo:

“Yaubada iwalo yagu Bada ainai,

‘Nima tautuwaguwena umiya ana higa am alehao yamwau aituluwedi aem elauhanai’ ”.

³⁷ Deivida iya Besinana iꞌawa badaei, vedova yede ta Deivida tubuna ainaena mulitai abo Besinana ilaoma?’ Na boda maudoidi Yeisu yana veꞌita nuwadi ivai. Yeisu loina ana tauveꞌitao iꞌawa yababaedi

³⁸ Yeisu hinage aidiyai iwalo, ‘Havena loina ana tauveꞌitao yadi mumuga ammulimulitaei, wuwuna hiya yadi laulau taꞌi nuwanuwadi yo adi aleꞌowo daodaodi hiliꞌwaliꞌwadi na tomowa ahiꞌahipudiyai hitaꞌitaꞌiꞌili ta ebe hiwalo vetuvehaedi.

³⁹ Na hinage nuwanuwadi abamiya namwanamwadi vada tapwalolo aidiyai yo hinage guyau adi hauga aidiyai nuwanuwadi yo vatavatai himiyamiya.

⁴⁰ Na hinage tomowa mehediyai Yaubada ainai yadi awanoi daodaodi, na hesi yadi awanoine nigele namwanamwana, wuwuna atediyai hinuwanuwatuwu vedova mata hiwahiwapewo hiꞌoyamaedi, yo yadi tobwatobwa hivaidi. Ainaena howola abo Yaubada maiha yababana imohedi.’ Hiwape yana velau

⁴¹ Mulitai Yeisu velau ana abamwau vahalinai imiyamiya, na wasawasao bagibagilidi yadi velau mwalaꞌidi iꞌitaꞌitadi.

⁴² Na hinage hiwape wewelohena iꞌiꞌitane yana velau toea bwau aꞌava imwamwauwine.

⁴³ Eeta Yeisu ana taumulitao iyoga ahaidima, ta aidiyai iwalo, ‘Tenem, hiwapene yana velau maudoidi yadi velauwo imwalaꞌi gabaedi.

⁴⁴ Wuwuna hibom yadi tupwao mwalaꞌina himiyamiya, na hesi hiwape tenem wewelohenane yana mane maudoina imwauwiyaꞌo, ta nigele hinage teya yana tupwa iyamiyamiya ebe ainaena ana igimwala.’

13

¹ Yeisu mayana taumulitao vada tapwalolo mwalaꞌina ainaena himalava, na ana taumulita ehebo ipanivila, iwalo, ‘Taubada, uꞌita vadao teina adi paihowa namwanamwa alili, gaima mwalaꞌidi aidiyena hiꞌaꞌabidine’.

² Na Yeisu iwalo, ‘Vadaone mwalaꞌidi uꞌiꞌitadine mata maudoidi hiloꞌeloꞌedi na nigele teya tupwa uyaꞌitauyoi’.

³ Mulitai Yeisu ilau Olibe oyana ainai na italumiyahiwa, na ainaena vada tapwalolo Yelusalem ainai ivinuvinunui, na Pita, Yemesa, Yoni yo Andulu hilaoma ta hibom Yeisu baidadi, hiwalo auli hiwalo,

⁴ ‘Taubada, uwalo auligai aiteya hauga ainai vada tapwalolo mwalaꞌina hiloꞌe na aiteya veꞌiveꞌilala aidiyena ahanapui ebeha ginauliwone mata himahalava?’

⁵ Eeta Yeisu iꞌapuhini, yo aidiyai iwalo mahalava ta iwalo, ‘Amꞌita avivinigomiu, havena tomowa tupwadi hiꞌoyaꞌoyamaegomiu.

⁶ Wuwuna howola abo tomowa bagibagilidi yehaguwena hilalaoma na ebeha oyamaena himugaiyegomiu, ta ehebo ehebo aidiyena hiwalo, “Yau Besinananane”, na tomowa bagibagilidi himulitaedi.

⁷ Hinage wasa abo ambenaledi alehao vahalimiyai na amwaha daodaowai hibom hiꞌaleꞌalehauyoidi, havena amꞌaluꞌaluvagavaiyedi. Ginauliwone teina moiha taꞌi mata himahalava mugai, na hesi baleꞌu yana abaꞌovi ana hauga howola alili.

⁸ Howola abo vali boda yo vali boda hiꞌaleha, na hinage vali abaloina yo vali abaloina hiꞌaleha, na hinage mwaniꞌiniꞌi hisagena tupwa bagibagilidi aidiyai, yo hinage vahali mwalaꞌina himahalavama. Na ginauliwo teina hauga vitaina ana abavetuwuni taꞌi.

⁹ ‘Na omiu hesi amꞌita avivinigomiu, mata tomowa hiꞌabi avivinigomiu, yo hilawegomiu lauvetala vehabana, yo vada tapwalolo aidiyai abo hisapigomiu, na hinage mata tauloinao yo tauwasawasawo mehediyai hilawegomiu yo amtowolo na hilauvetalaegomiu. Wuwuna omiu ebeha yagu bodao, yo hinage wasagu aidiyai amwalo mahalavaei.

¹⁰ Mata wasa namwanamwana hiwalo mahalava mugaiyei tupwa maudoina aidiyai, na mulitai abo hauga yana abaꞌovi.

¹¹ ‘Na ebe tauloinao mehediyai hivetowologomiu habi lauvetala havena amꞌaluꞌaluwagavai vedova mata amꞌaubabadane, na hesi mayami atepatu amꞌaubabada taꞌi, wuwuna nigele ebeha omiu yami walo amꞌaubabadaei, na hesi Aluꞌaluwa Veꞌahihi hauga tenem ainai walo imohegomiu, yo amꞌaubabada.

¹² ‘Na hinage hauga hilalaoma aidiyai tomowa yadi huhu holanai aleha himahalava vehabagu, neta towaho tahina ihuhulaei yo hiyemwalowoi. Yo hinage dova tama natuna ihuhulaei yo hiyemwalowoi. Yo hinage hedaheda hinadiyao yo tamadiyao hihuhulaedi yo hiyemwalowoidi.

¹³ Yo tomowa maudoidi hiveꞌalehaegomiu wuwuna omiu ebeha agu tauyemidiwo. Na hesi yaiyadiwo omiu vehabagu amꞌalamaꞌiꞌita ana higa hauga yana abaꞌovi ainai, mata omiu taꞌi awanamwanamwa amlobai. Vitai mwalaꞌina

¹⁴ ‘Howola abo omiu amꞌita tomowa vagadiyao ginauli yababana na didigana moiha hivetowolodi tupwa veꞌaveꞌahihina ainai (ebe yaiya walo teina ivahili ihanapui), hauga tenem ainai Yudeya ana taumiyaone howahowana ebe hidena oyai.

¹⁵ Na ebe yaiya vatavatai imiyamiya, howahowana idena mwayamwayau, na havena iluwuluwuyo yana vadai yana tobwatobwa habi avalaidi.

¹⁶ Yo ebe yaiya tanoviyai ipaipaihowa, havena iwuyowuyo ana aleꞌowa ilaugabaeiwa vehabana.

¹⁷ ‘Hauga tenem ainai tauhiumao yo tauvehuhuwo mata hiveꞌatemuyamuya.

¹⁸ Eeta maudoimiu amꞌawaꞌawanoi yo hauga namwanamwana Yaubada imohegomiu yami hauga dena ainai, na havena gwaugwau ana haugai.

¹⁹ ‘Ehe, hauga tenem ivitai aliꞌalili, wuwuna hauganane Yaubada baleꞌu ivetuwuni ainaena ta wau nigele teya hinage vitai tenem dova iyamahalava, na hauga hilalaoma aidiyai mata nigele teya vitai teina dova hiyamahalavauyo.

²⁰ Vitai tenem ana ahubenao ebe nigele Yaubada iyaꞌabiye ahubalidi, mata tomowa maudoidi himwalowoi, na hesi Yaubada ahubenadine iꞌabiye ahubalidiyaꞌo, neta iya yana tomowa veꞌaveꞌahadi vehabadi.

²¹ ‘Tenem haugana ainai ebe yaiya alimiyai iwalo, “Besinana teina”, na “tenem”, havena amyemiyemidiyei.

²² Wuwuna Besinana oyaꞌoyama yo tauwalo mahalava oyaꞌoyama mata himahalava yo veꞌiveꞌilala wahiwahiyaladi tomowa aidiyai hiveꞌitaedi, yo aidiyena ebe howahowana Yaubada yana bodao veꞌaveꞌahadi hiꞌoyamaedi.

²³ Na omiu hesi amꞌita avivinigomiu, wuwuna ginauliwone teina vehabadi bada yawalo mahalava mugaiyediꞌo alimiyai. Yeisu yana wuyoma

²⁴ ‘Hauga vitaiwa iꞌovi na mulitai mahana iguguyou, yo hinage waiꞌena yana masele iboho,

²⁵ na utui galewaena hibeꞌuma yo ginauli maudoidi galewai himiyamiya yadi wahiyala hitapiya.

²⁶ ‘Hauga tenem ainai taumiya baleꞌuwone maudoidi yau Tomowa Moihagu hiꞌitagau yaloyalovi aidiyena yaꞌaiꞌaituluma mayagu loina wahiwahiyalana yo mayagu wasawasa pigapigabuna,

²⁷ eeta yagu tausagenawasaone yavetamaledi yo yagu boda veꞌaveꞌahadi hitauꞌahaidima baleꞌu yo galewa yo yaumai maudoidi yadi abalaoma aidiyena. Abaꞌita hapelo ainaena

²⁸ ‘Abaꞌita hapelo ainaena yaveꞌitagomiu. Ebe hapelo lugudi vauvaudi imwaumwauwidi amhanapuiyaꞌo ebeha ehive ana hauga vahalinai.

²⁹ Ta hinage veꞌiveꞌilalaowa alimiyai bada yawalo mahalavaediꞌo, ebe aiteya hauga amlobaidi amhanapuiyaꞌo ebeha yagu hauga wuyoma imamahalava.

³⁰ Yawalo moiha alimiyai, yaso teina mata nigele amyaꞌovi ana higa ginauliwone maudoidi himahalava.

³¹ ‘Howola abo galewa yo baleꞌu hisawali, na yagu walowone nigele howahowana hisawali. Yana laoma ana hauga nigele tauhanapuina

³² ‘Nigele teya yaiya iyahanapui aiteya hauga nuwana ahubena ainai yawuyouyoma, na hinage tausagenawasaone galewai nigele hiyahanapui. Yau hinage nigele yayahanapui. Na hesi Tamagu ibom taꞌi ihanahanapui.

³³ Eeta amꞌita avivini wuwuna yagu hauga wuyouyoma nigele amyahanapui.’

³⁴ Abaꞌita hinage Yeisu imohedi iwalo, ‘Ebe ehebo taubada yana vada habi laugabaina yo ilalau vali tupwai. Mulitai abo ilau, yana taupaihowao ehebo ehebo yadi paihowa imohedi, na iloinaedi yo ebeha yana vada hiꞌita avivini, na hinage vada ana awaꞌeda ana tauꞌita avivini ainai iwalo, “Havena uꞌenoꞌeno, na hesi uꞌitaꞌita avivini iliꞌilimani”.

³⁵ Eeta howahowana amꞌitaꞌita avivini yo amhaꞌwahaꞌwaigau, wuwuna dova vada taniwagana yana laoma ana hauga nigele amyahanapui, nuwana lavilaviyai, nuwana boniyaiyena, nuwana iꞌahuꞌahubena, nuwana malatomtomwena.

³⁶ Havena amꞌenoꞌeno, mata dova ta yamahalavama na yaveꞌaluwa gavaigomiu.

³⁷ ‘Yagu loina teina omiu alimiyai na tomowa maudoina aidiyai, amꞌita avivini iliꞌilimani.’

14

¹ Buidiꞌwa guyauna ana abanuwatuwu avivini ebe imahalava, ahubena bwau tuluhadiyai. Guyaunane ainai pwalawa aꞌava, nigele ana abiye seseha hiꞌaiꞌai. Na taupwaoliwo mwalaꞌidi yo loina ana tauveꞌitao hinuwanuwatuwu behabeha vedova Yeisu ebe hiꞌoyamaei yo ebeha hiꞌabi avivini na hiꞌoiye mwalowoi,

² na hiwalo, ‘Havena guyaune holanai Yeisu taꞌabiꞌabi avivini, mata dova ta tomowa himanini alidai na hiꞌalehaegita’. Waihiu Yeisu iyewoloi dalava Betani ainai

³ Yeisu howola Betani ainai imiyamiya Saimoni yana vadai, iya mwalona taulepelo ehebo. Na hauganane ainai Saimoni yana vadai iꞌaiꞌai, eena waihiu ehebo mayana woloi iluwu, ta woloinane yehana nadi, ana maiha mwalaꞌina, na ana gaimapatu namwanamwana moiha, na waihiunane gaimapatu awana iꞌoiwowoli na woloinane Yeisu vahunai ihihiwaine.

⁴ Na tupwana tomowa hiꞌiꞌitane, ta waihiune hiꞌulumiyanei, hiwalo, ‘Hava vehabana woloine iyepaipaiheine?

⁵ Howahowana ebe woloinane ivegimwalaei na ana maiha 300 kina dova ivai, na imohedi wewelohe aidiyai.’ Eeta waihiunane hiwawaloweine.

⁶ Na Yeisu iwalo aidiyai, iwalo, ‘Badagi, amlaumwau. Havena waihiune amꞌabiꞌabiye dou, wuwuna yana hagu aliguwai inamwanamwa alili.

⁷ Wewelohewone amwalowalowedine hauga maudoina vahalimiyai himiyamiyane, yo ebe nuwanuwamiu aiteya hauga na amhaguidi, amhaguidi taꞌi. Na yau hesi nigele mata hauga daodaona baidamiu tayamiyamiya.

⁸ Na waihiu teina hava dova ipapaihowaine aliguwai, neta taugu ivewoloi mugaiyei habi atububunigau agu mwau magaiyai vehabana.

⁹ Na yawalo moiha, howola abo wasagu ana guguya tomowa hibenalei baleꞌu maudoina ainai, na hinage waihiu teina yana paihowa aliguwai wasana hiꞌaubabadaei.’ Yudasa yana talam Yeisu ana huhula vehabana

¹⁰ Yeisu ana taumulita ehebo hitau 12 aidiyena iya Yudasa Isakaliyota, ilau taupwaoli mwalaꞌidi aidiyai na nuwanuwana na Yeisu aidiyai ihuhulaei.

¹¹ Na Yudasa yana walo hibenalenaꞌo, ta hiyaliyaya na ainai hiwalo yemidi yo ebe ana maiha himohei. Eeta Yudasa hauga namwanamwana ihaꞌwahaꞌwai, ta ebe Yeisu ihuhulaei aidiyai na hiꞌabi avivini. Yeisu mayana taumulitao hiꞌaiꞌai

¹² Buidiꞌwa guyauna holanai pwalawa aꞌavana nigele ana abaꞌabiye seseha hiꞌaiꞌai, na guyaunane ana ahubena mugamugaina ainai, lamiwo hiwunuidi, Buidiꞌwa ana abanuwatuwu abivini vehabana. Na ahubenanane ainai Yeisu ana taumulitao hiwalo auline, hiwalo, ‘Taubada, havaidova ainai nuwanuwam yo Buidiꞌwa guyauna vehabana aꞌatububuni?’

¹³ Eeta ana taumulitao bwau ivetamaledi na iwalo aidiyai, ‘Amlau Yelusalem yo ebe towaho ehebo mayana abagoi weꞌaha iꞌavaꞌavalai amlobai towahonane tuluhanaena amlau,

¹⁴ yo baidamiu amluwu vadai, na vada taniwagana amwalo ainai, amwalo, “Yama tauveꞌita teina dova iwawalone: Aiteya tupwa utalamwei yo ainai maꞌagu taumulitao Buidiꞌwa aiꞌaina aꞌai?”

¹⁵ Ta mata tupwa atuꞌatububunina ewai iveꞌitagomiu, na tenem ainai Buidiꞌwa aiꞌaina amꞌatububuni vehabada.’

¹⁶ Eeta taumulitaone hilau dalava Yelusalem ainai, na hava Yeisu dova ginauli iwawalowediwa maudoidi hilobaidi, na vadanane ainai Buidiꞌwa aiꞌaina hiꞌaꞌatububunine vehabadi.

¹⁷ Na lavilaviyena Yeisu mayana taumulitao hilaoma,

¹⁸ na hitau 12 himiya habi ai, na yadi aine holanai Yeisu iwalo aidiyai, ‘Augeluwo, yawalo moiha neta ehebo towaho, teina taꞌi baidada taꞌaiꞌaine, mata iya muhamuhana ihuhulaegau’.

¹⁹ Na Yeisu yana walo teina vehabana hinuwavitai na ehebo ehebo Yeisu ainai hiwalo, ‘Taubada yaiya neta? Nuwana yau?’

²⁰ Na Yeisu iwalo, ‘Agu tauhuhulane omiu amtau 12 alimiyena, na iya baidagu gaeba ehebo ainaena aꞌaiꞌai.

²¹ Yau Tomowa Moihagu, howola abo yalau amwahanane mugai Buki Veꞌahihi ainai iwalo mahalavainaꞌo, na hesi agu tauhuhulane iveꞌatemuyamuya taꞌi, inamwanamwa ebe mwalona hinana havena ilabalabahi, wuwuna yana tubui ainaena iveꞌatemuyamuya yana paihowa yababana vehabana.’ Yeisu yana ai

²² Howola hiꞌaiꞌai, na Yeisu aiꞌai ivai, na vehabana iꞌawa yauwedo, ta itomwahi na imomohedine, iwalo, ‘Teina taugu amvai na amꞌai’.

²³ Na hinage waini mavedina ivai, ta vehabana iꞌawa yauwedo Yaubada ainai, na hinage imomohedine, ta maudoidi hinunumane.

²⁴ Na hinage iwalo aidiyai, ‘Teina ꞌwahinagu isagesagena tomowa bagibagilidi vehabadi, neta waloyemidi vauvauna.

²⁵ Na yawalo alimiyai hauga teina yo tuluhanai waini teina havena ainaena yanumanumauyo na ana higa waini vauvauna yanuma Yaubada yana tupwai.’

²⁶ Eeta wali ehebo hiwaliyei iꞌovi na himahalava ta hihae oya Olive ainai. Yeisu iwalo mahalava Pita yana uvala vehabana

²⁷ Yeisu iwalo aidiyai, ‘Mata maudoimiu amdena vehulugau, dova Buki Veꞌahihi yana walomahalava, iwalo, “Tauꞌitaꞌita sipi yaꞌoiye mwalowoi, na sipiwone hitaubudebudeyanaedi”.

²⁸ Na yagu towolouyo tuluhanai Galili ainai yalau, na omiu tuluhaguwena abo amlaowa.’

²⁹ Na Pita iwalo, ‘Mata maudoidi hitauvehulugo, na yabom baidam’.

³⁰ Na Yeisu Pita iwalo ainai, ‘Yawalo moiha, mata masigiliyena mulitai abo amꞌam idou mai bwau, owa mata uuvalaegau mai tonuga’.

³¹ Na Pita mayana walo wahiyala iwalo, ‘Taubada, mata nigele yayauvalaego. Ebe hiꞌoiye mwalowoigo yau hinage baidam hiꞌoiye mwalowoigita’. Taumulitao maudoidi dova hiwawalone. Yeisu Getesemani ainai iꞌawaꞌawanoi

³² Mulitai hilalaune ehebo tupwa ainai, yehana Getesemani, na ana taumulitao aidiyai iwalo, ‘Teina ainai ammiyamiya, na yau yaꞌawanoi Yaubada ainai’.

³³ Na hitau tonuga baidanao ilalauvaidine, hiya Pita yo Yemesa yo Yoni, na Yeisu mayana atehawawali na mayana nuwavitai,

³⁴ iwalo aulidi iwalo, ‘Ategu imuyamuya mwalaꞌina, nuwana mata yamwalowoi, eeta teinai amhaꞌwahaꞌwa na amꞌitaꞌita auhi.’

³⁵ Na Yeisu iwutuhae tupwana, na ibeꞌu aitulu ta iꞌawaꞌawanoi ebe howahowana muya teina Yaubada ivaivehulu,

³⁶ iwalo, ‘Tamagu, paihowa maudoina howahowam, nuwanuwagu yo muya vedina teina aliguwena uvaivehulu, na havena yau yagu nuwatuwuwena, na owa hesi yam nuwatuwuwena upaihowai’.

³⁷ Hauganane ilau gwaipile hitau tonugaowa ilobaidi bada hiꞌeno iꞌiwahiꞌo, na Pita ainai iwalo, ‘Saimoni, vedova ta uꞌenoꞌenone. Nigele howahowana na hauga ahuꞌahubalina ainai uꞌitaꞌita auhi awa?’

³⁸ Na hinage iwalo maudoidi aidiyai, ‘Howahowana ebe mehemiu hihilahilawa na amꞌawaꞌawanoi, ta ebe havena Tomodulele itowotowoigomiu. Moiha taꞌi, aluꞌaluwamiu nuwanuwana, na hesi taumiu hitapiya’.

³⁹ Na Yeisu iheuyo ta yana awanoiwa ibwabwauwine.

⁴⁰ Haugana Yeisu ilau gwaipile ana taumulitao aidiyai, hinage ilobaidi hiꞌeno iꞌiwahiꞌo, wuwuna mehedi bada iꞌenoꞌeno alili, eeta ivanoidi, ta hitowolo mayadi hinimaya, na nigele hava hiyawalowei.

⁴¹ Na Yeisu hinage iheuyo ta iꞌawanoi, na yana wuyoma tonugana ainai ilobaidi hiꞌeno iꞌiwahiꞌo ta iwalo aulidi, ‘Vedova howola amꞌenoꞌeno na amꞌaiꞌaiyawasi, awa? Na amꞌita yau Tomowa Moihagu yagu hauga huhula tauyababao aidiyai bada imahalavaꞌo.

⁴² Amtowolo na talau, wuwuna agu tauhuhulawa bada teina ilalaoma.’ Yeisu ana abiꞌavivini

⁴³ Yeisu howola iꞌauꞌaubabada na Yudasa imamahalavane, (iya Yeisu ehebo ana taumulita hitau 12 aidiyena). Na taupwaoliwo mwalaꞌidi yo loina ana tauveꞌitao yo babadao tauꞌalehao hivetamaledi Yudasa baidadi ta ebe Yeisu hiꞌabi avivini, na tauꞌalehaone mayadi elepa aleꞌaleha yo wepwasiwo hilalaomane.

⁴⁴ Na Yudasa bada veꞌiveꞌilala imohediꞌo, iwalo, ‘Ebe yaiya yaꞌatuhapwali neta Yeisu, na amꞌabi avivini na amꞌita avivini yo talawei’.

⁴⁵ Eeta Yudasa ilaoma Yeisu ainai na iwalo, ‘Bada’, na iꞌaꞌatuhapwaline.

⁴⁶ Ta tauꞌalehauwa hilaoma na Yeisu hiꞌaꞌabi avivinine.

⁴⁷ Na ehebo aidiyena Yeisu vahalinai itowotowolo yana elepa aleꞌaleha iniuli wunihi, ta taupwaoli mwalaꞌina yana taupaihowa talinana itom vehulune.

⁴⁸ Na Yeisu iwalo aulidi, iwalo, ‘Vedova yau yami tauꞌaivavali, ta mayami elepa aleꞌaleha yo mayami wepasi amlalaomane habi abimomohigau?

⁴⁹ Hava wuwuna ta nigele amyaꞌabi avivinigaune ahubena maudoina ahiꞌahipumiyai yamiyamiya vada tapwalolo ainai yaveꞌiveꞌita tomowa aidiyai? Eeta ginauli teina himahalavaꞌo na ebe Buki Veꞌahihi yana walomahalava iyemala moiha.’

⁵⁰ Hauganane ainai Yeisu ana taumulitao maudoidi hidena vehulu.

⁵¹ Na ehebo towaho hevahevalina maꞌana aleꞌo daodaona ibom Yeisu imumulitaeine, na tauꞌalehao nuwanuwadi hiꞌabi avivini,

⁵² na hiꞌabihapuli ta ana luwuluwu aꞌava hivai na mabugebugewana idedenane. Yeisu hilawei tauloinao aidiyai

⁵³ Yeisu hilauvai ta hilawei taupwaoliwo yadi tauloina yana vadai, vadanane ainai taupwaoli mwalaꞌidi yo babadao, yo loina ana tauveꞌitao hitautauꞌahaiyama.

⁵⁴ Hinage Pita amwaha daodaowena Yeisu imumulitaeine, ta ilaoma taupwaoli mwalaꞌinawa yana dalavai. Ta Pita tauꞌita aviviniwowa baidanao himiyamiya aiwa ainai himwaimwaibwa.

⁵⁵ Na taupwaoli mwalaꞌidi yo tauꞌulewahiwo nuwanuwadi Yeisu ana tauveꞌewao hibehaedi ta yadi veꞌewa ainaena Yeisu hiꞌoiye mwalowoi, na nigele teya hiyalobai.

⁵⁶ Wuwuna tauveꞌewa bagibagilidi hiwalowalo mahalava na hesi yadi walomahalavane nigele hiyatoyatoyawa. Hiya maudoidi bada tauꞌoyamao.

⁵⁷ Na tupwadi hitowolo ta Yeisu hiveꞌewa oyaꞌoyamaei, hiwalo,

⁵⁸ ‘Yeisu yana walo ehebo abebenaleine iwalo, “Vada tapwalolo teina tomowa hiꞌaꞌabine, howola mata yaloꞌevehulu na ahubena tonuga aidiyai yaꞌabiuyoi, na hesi nigele tomowa nimadiyena”.’

⁵⁹ Na yadi veꞌewao ginauli teina vehabana, nigele hiyatoyatoyawa.

⁶⁰ Teina ainaena taupwaoli mwalaꞌina itowolo mehediyai, na Yeisu ipanivilaei iwalo, ‘Nigele teya yam maiha awa? tomowa tenem yadi veꞌewao alimwai bada ubenalediꞌo?’

⁶¹ Na Yeisu bada inobu, nigele iyawalo. Na hinage taupwaoli mwalaꞌinawa Yeisu ainai ipanivilauyo, iwalo, ‘Vedova, owa Yaubada Natuna yo Besinana towahona, bo nigele?’

⁶² Na Yeisu iwalo, ‘Ehe, yau Tomowa Moihagu, na howola abo amꞌitagau Tauwahiyala moiha nima tautuwanai yamiyamiya, na hinage galewa yaloyalovinao ewadiyena yalaolaoma’.

⁶³ Eeta taupwaoli mwalaꞌinawa imodiꞌini moiha, ta ibom ana aleꞌo ipupulihine, na iwalo, ‘Yana walo yababana ambenalenaꞌo? Moiha towaho teina Yaubada ihinali. Badagi, havena ana tauveꞌewao hinage hiwalowalo yana lauhapuliwo vehabadi. Na vedova yami nuwatuwu Yeisu vehabana?’ Maudoidi hiwalo, ‘Ilowoinanei na imwalowoi’.

⁶⁵ Tenem ainai tupwadi tomowa Yeisu hihowai, na mehena aleꞌowena hihuma na hisapi mayadi talawahi, hiwalo, ‘Uwalo yaiya itatalaigone?’ Na tauꞌalehaone Yeisu hiꞌabi avivini ta hitalatalai na hilawelawei.

⁶⁶ Na Pita howola gelegeleyai imiyamiya, na taupwaoli mwalaꞌina yana taupaihowa vahavahalana ehebo imamahalavane,

⁶⁷ ta Pita iꞌita imwaimwaibwa, eeta waihiune Pita ivinuvinunui ta iwalo, ‘Yeisu towaho Nasaleti, owa baidam ammiyamiya, awa?’

⁶⁸ Na Pita iuvala iwalo, ‘Ginauline uwawaloweine nigele yayahanapui’. Na Pita idena ta tupwana imahalava.

⁶⁹ Na vahalawa Pita iꞌainimaveleleyei taumiyaone aidiyai, iwalo, ‘Towahone tenem iya Yeisu yana boda ehebo’.

⁷⁰ Na Pita ibenalei ta iuvalauyo iwalo, ‘Yau nigele’. Hauga ubwaꞌubwana tuluhanai tauvinunuwone Pita hiwawalo auline, hiwalo, ‘Moiha taꞌi uꞌoyama, owa Yeisu yana boda ehebo, wuwuna owa towaho Galili’.

⁷¹ Na Pita iꞌawa tamada, na walo yababana ainaena iyogahae iwalo, ‘Yeisu iya vehabana amwalowalo, yau nigele yayahanapui, Tamada!’

⁷² Na hauga tenem ainai amꞌam idou bwauna, na Pita inuwatuwu avivini Yeisu yana walowa ebeha, ‘Mulitai abo amꞌam idou mai bwau, owa mata uuvalaegau mai tonuga’. Na hinage Pita yana oyama yababanawa inuwatuwui, ta mehelinona hisagena.

15

¹ Iꞌahuꞌahubena na taupwaoliwo mwalaꞌidi yo tauꞌulewahiwo yo loina adi tauveꞌitao yo tauloinao maudoidi hitauꞌahaiyama ta hiloiloina Yeisu vehabana, na nimana hipaidi ta hilalaweine tauloinane Pailato ainai, ta ebeha Pailato iya iloina.

² Na Pailato Yeisu ipanivilaei, iwalo, ‘Uwalo mahalava owa Yudeya yadi tauwasawasa?’ Na Yeisu iwalo ‘Neta bada uwaloꞌo’.

³ Ta taupwaoli mwalaꞌidiwa ginauli bagibagilidi vehabadi Yeisu hiveveꞌewaine.

⁴ Eeta Pailato Yeisu ipanivilauyoi, iwalo, ‘Vedova ta nigele yam maihane? Walo mahalava teina, am veꞌewa vehabana ubenalenaꞌo?’

⁵ Na Yeisu nigele teya hinage yana walo. Ainaena Pailato nuwana ipwanopwano mwalaꞌina. Hiloina ebe Yeisu hiꞌoiye mwalowoi

⁶ Bolimai ehebo ehebo, Buidiꞌwa guyauna ana hauga ainai, loina himwauwi neta vada paipaiyena ehebo tomowa ilivahi vehabadi na imahalava, ebe iya boda hivesinuwaei.

⁷ Hauga tenem ainai tupwadi Loma adi tauꞌalehao vada paipaiyai himiyamiya, wuwuna nigele nuwadi Loma yadi loina, ta hiꞌalehaidi, na ehebo yehana Balabasi alehane holanai tomowa iꞌoiye mwalowoidi. Eeta Lomaone Balabasi maꞌana geluwo hiꞌabi avivinidi ta vada paipaiyai himwamwauwidine.

⁸ Ta boda hitauꞌahaiyama, na hiꞌawanoi Pailato ainai, hiwalo, ‘Howahowana yo ehebo towaho ulivahi vahabamai, dova yama awanoi upaipaihowai bolimai ehebo ehebo aidiyai?’

⁹ Na Pailato iwalo aulidi, ‘Nuwanuwamiu ebe Yudeyaone yami tauwasawasa yalivahi vehabamiu, awa?’

¹⁰ Wuwuna Pailato ihanapuiyaꞌo ebeha taupwaoli mwalaꞌidi yadi alomagigiliyena Yeisu hilauvaiyama habi oiyemwalowoina.

¹¹ Na hesi taupwaoli mwalaꞌidi bada tomowa nuwatuwu yababadi hivenuwamwauwediꞌo aidiyai, ainaena Yeisu hitaꞌwataꞌwataei na Balabasi hesi yehana hiꞌataꞌatai na ebe ilivahi vehabadi.

¹² Na Pailato iwalo aulidi iwalo, ‘Hava nuwanuwamiu ebeha omiu Yudeya yami tauwasawasa ainai yapaihowai?’

¹³ Na hilohagali, hiwalo, ‘Aiwa lagalagana ainai tatutuye patu!’

¹⁴ Na Pailato iwalo, ‘Hava yede yana pwanoli ta ebe mwalowo ilobai?’ Na hiyoga mwalamwalaꞌi, hiwalo, ‘Aiwa lagalagana ainai tatutuye patu’.

¹⁵ Eeta Pailato nuwanuwana yo boda iꞌabiye yaliyayadi ta Balabasi ilivahi, na yana tauꞌalehao iloinaedi yo Yeisu balavaiyena hisapi na mulitai abo hitutuye patu aiwa lagalagana ainai. Tauꞌaleha Yeisu hiꞌabitalawahiyei

¹⁶ Pailato yana tauꞌalehao Yeisu hisapi na hilauvai ta yana vadai hiluluwuweine, neta tauꞌalehao yadi tupwa mwalaꞌina vada holanai, na tauꞌalehao yadi boda maudoidi hiyoga ahaidima.

¹⁷ Na wasawasao adi aleꞌo hawahawawalina ainaena Yeisu hiveveliꞌwane na ana pwaopwaomi talitali ainaena hiꞌabilawei ta uluꞌulunai himwamwauwine.

¹⁸ Na hiꞌabiꞌabitalawahiyei hiwalo, ‘Yauwedo, owa Yudeya yadi tauwasawasa!’

¹⁹ Na hinage digona ainaena Yeisu vahunai higoha, na hihowahowai, na talawahiyena mehenai hipwagogo.

²⁰ Na yadi talawahi iꞌovi, ta aleꞌo wasawasa ainaena hilivahi, na ibom ana aleꞌowa hiveliꞌwauyoi, na himahalavaei habi tutuye patuna. Yeisu hitutuye patu aiwa lagalagana ainai

²¹ Dalava mwalaꞌina ainaena himahalava, ta ehebo Sailini towahona nuꞌulaena ilaolaoma hilobai, ta hiloinaei na Yeisu ana aiwa lagalagana iꞌavalai, towahonane yehana Saimoni, na iya Alekisana yo Luposi tamadi.

²² Yeisu hilalaweine tupwa Goligota ainai (Goligota ana hanapu neta Uluꞌulu dalavana).

²³ Na mulamula himomoheine, neta waini mulo baidana yo ebe havena muya ilaulautowoi mwalaꞌina, na Yeisu itaꞌwataꞌwataei.

²⁴ Eeta aiwa lagalagana baleꞌuwai himwauwi na Yeisu ainai hitutuye patune, na maꞌana aiwa lagalagana hivetowolone. Mulitai tauꞌalehaowa Yeisu ana aleꞌo hivaidi, ta hiveguyauwedi hibom aidiyai, na yadi veguyau dova kati ana aiꞌopiꞌopi ainaena, ta ebe yaiya imugai ana aleꞌo ehebo ivai.

²⁵ Haugana Yeisu hitutuye patu neta malatomtom ana ahiꞌahipu ainai.

²⁶ Na ana aiwa lagalagana ainai hilelelene, ‘Yudeya yadi tauwasawasa’. Neta yana mwalowoi wuwuna.

²⁷ Na hinage tauꞌaivavali bwau hitutuye patudi adi aiwa lagalagao aidiyai ehebo Yeisu nimatautuwanaena na ehebo nimaꞌehaꞌehanaena.

²⁹ Na tomowa tupwadi amwahaena Yeisu aiwa lagalagana ainai hiꞌabitalawahiyei, na himalumaluwei hiwalo, ‘Aha! Uwalo ebeha howahowam vada tapwalolo uloꞌe, na ahubena tonuga aidiyai uꞌabiuyoi.

³⁰ Hola uhaguiyoigo na aiwa lagalaganaena uꞌaituluma.’

³¹ Na hinage taupwaoli mwalaꞌidi yo loina ana tauveꞌitao hibom aidiyai hiwalowalo gagasa, na Yeisu hitalawahiyei hiwalo, ‘Vali tomowa ihaguidi, na iya nigele!

³² Ibom ebeha Besinana na Isileli ana tauwasawasa, hola aiwa lagalagaena iꞌaituluma na taꞌita yo tayemidiyei.’ Na tauꞌaivavaliwowa Yeisu baidadi hitutuye patudiwa hinage yadi aiwa lagalagaena hiyogalau na Yeisu hiwalo yagai. Yeisu imwalowoi

³³ Mahana alaꞌalapwahiyai, tupwa maudoina iguguyou ta ana higa lavilaviyai.

³⁴ Na lavilaviyai Yeisu alinana mwalaꞌina ainaena iyoga, na iwalo, ‘Eloi, eloi lama sabakitani’, na ana bui neta, ‘Yagu Yaubada, yagu Yaubada, hava vehabana ulaugabaigaune?’

³⁵ Na tupwadi tomowa vahalinai hitowotowolo yana yoga hibenalei, ta hiwalo, ‘Ambenalei Elaitiya iyogayogaeine’.

³⁶ Eena ehebo aidiyena isagena, ta balou ivai, na waini abeꞌabelena ainai ivedaꞌwa, na ehebo aiwa mehenai iwomali, ta iveleleihini Yeisu awanai, ta imalaꞌuꞌuine. Na towahonane iwalo, ‘Hola tahaꞌwahaꞌwa, nuwana mata Elaitiya ilaoma na aiwa lagalagaena ihagui’.

³⁷ Na Yeisu iyoga mwalaꞌina, ta yawahina iꞌoꞌovine.

³⁸ Na aleꞌowa vada tapwalolo ana biliwutuhi ilotapulihi bwau, ewanaena ta idobi duyanai.

³⁹ Na tauꞌaleha adi taumugai aiwa lagalagana mehenai itowotowolo Yeisu yana mwalowoi ana ita teina dova iꞌiꞌitane, ta iwalo, ‘Moiha towaho teina Yaubada Natuna’.

⁴⁰ Tupwadi waiwaihiu amwaha daodaowena hivinuvinunu, neta Meli Magidalaena mayana waligeha, iya Yosa yo tahina alomauna Yemesa hinadi, yo Salome hinage.

⁴¹ Hiya mwalona Yeisu himulitaei na ana hipapaihowaine yana taꞌiꞌili Galili ainai, na tupwadi waiwaihiu hinage Galiliyena Yeisu baidanao hihaema Yelusalem ainai, maudoidi hivinuvinunui. Yeisu ana mwau magaiyai

⁴² Bada lavilaviꞌo na hiꞌatububuni vali ahubena vehabana, neta Yudeyao yadi Tapwalolo.

⁴³ Eeta ehebo towaho Alimatiyaena, yehana Yosepa ilaoma, iya ehebo Yudeyaone yadi taumugai mayana yemidi, na ihaꞌwahaꞌwa aiteya hauga Yaubada baleꞌuwai ivetauloina. Yosepawa ilaoma na mayana atepatu iluwu Pailato mehenai, na Yeisu tauna mwalomwalowoina iꞌawanoiyei yo ebe imwauwi magaiyai.

⁴⁴ Pailato iꞌaluwagavai, iwalo, ‘Ae! Yeisu bada imwalowoiꞌo?’

⁴⁵ Na towahonane iwalo, ‘Oo, bada imwalowoiꞌo’. Eeta Pailato italam yo Yosepa Yeisu tauna mwalomwalowoina ivavaine.

⁴⁶ Na Yosepa aleꞌo hewahewana igimwalai, na ivai, ta mayana taumulitao Yeisu tauna mwalomwalowoina aiwa lagalagana ainaena hivaiꞌaituluwenama, na aleꞌonane ainaena hihuhumane, na mulitai abo magai ainai himwamwauwine. Na magainane dova duluva gaima holana yatuyatu nonovaina, na gaima mwalaꞌina na poꞌupoꞌuwana ainaena magai awana himwauꞌauhine.

⁴⁷ Na Meli Magidalaena yo mayana waligeha, iya Yosa hinana, baidana hiꞌitaꞌita sipwaidi, na magaine ainai tauna mwalomwalowoina himwauwine hiꞌiꞌitane.

16

¹ Yudeya yadi Tapwalolo ana ahubena iꞌovi, ta Meli Magidalaena mayana waligeha, iya Yemesa hinana, yo Salome baidadi woloi namwanamwana higimwalai ta ebe Yeisu tauna hiyewoloi.

² Eeta malatomtomwai, neta wiki ana ahubena mugamugaina ainai, na mahana yana hinali taohani ainai, waiwaihiuwone mayadi woloi hilaoma Yeisu ana magai ainai.

³ Na hibom aidiyai hiꞌauꞌaubabada, hiwalo, ‘Yaiya mata gaimane magai awanaena hiveꞌi wahiyei vehabada?’ Wuwuna gaimanane ivitai alili.

⁴ Na hiꞌita hae magaiwa ana gudu gaimawa bada awanaena hiveꞌi wahiyenaꞌo.

⁵ Waiwaihiuwone magaiyai hiluwu, na nimatautuwadiyena hevali ehebo hiꞌiꞌitane, ana aleꞌo hewahewana imiyamiya, ta hiꞌaluwagavai.

⁶ Na hevaliwa aidiyai iwalo, ‘Havena amꞌaluꞌaluwagavai, Yeisu towaho Nasaleti iya hitutuye patuwa ambehabehaei, iya nigele teinai, wuwuna bada mwalowoiyena itowolouyoꞌo, yana abaꞌeno aꞌava teina amꞌita.

⁷ Na omiu amlau gwaipile yo Yeisu ana taumulitao aidiyai amwalo mahalava na hinage Pita ainai amwalo mahalava, amwalo, “Yeisu ilau mugaiꞌo Galili na omiu ammulitaei yo tenem ainai amꞌita. Dova mwalona yana walomahalava alimiyai.” ’

⁸ Eeta waiwaihiuwowa magaiyena himahalava mwayamwayau na hidedenane, wuwuna nuwadi ipwanopwano moiha, na hinage hibatubatutuli mayadi meheuhi, na nigele yaiya ainai hiyawalo mahalava. Yeisu yana mahalava Meli Magidalaena ainai

⁹ Wiki ana ahubena mugamugaina malatomtomwai, Yeisu yana towolouyo ainai imahalava mugai Meli Magidalaena ainai, iya ainaena mwalona aluꞌaluwa yababadi hitau 7 Yeisu ivai vehuludi.

¹⁰ Eeta Meliwa ilau na Yeisu ana taumulitao ivenuwamwauwedi, na hiya howola mayadi nuwayababa hidoudou Yeisu vehabana.

¹¹ Ta Meli wasa imohedi iwalo, ‘Yeisu mayawahina imiyamiya, bada yaꞌitayaꞌo’. Na hiya hiꞌawa oyaꞌoyamaei. Yeisu yana velaulobaloba ana taumulitao bwau aidiyai

¹² Mulitai Yeisu ana taumulitao hitau bwau Yelusalemaena himahalava na vali dalava vehabana hilaulau, na Yeisu iꞌabiye mahalavauyoi vali ita ainaena.

¹³ Mulitai hitau bwauwa Yelusalem ainai hiwuyo na adi geluwo hivenuwamwauwedi, na hesi nigele hiyayemidiyedi. Yeisu ana taumulitao yadi paihowa imohedi

¹⁴ Mulitai Yeisu ana taumulitao hitau 11 hiꞌaiꞌai na Yeisu mehediyai imahalava, na iwalowedi yadi nuwatupatupa vehabana, iwalo, ‘Ada geluwo hiya yagu towolouyo tuluhanai hiꞌitagau na alimiyai hiwalo mahalavaꞌo, na vedova ta nigele amyayemidiyedi?’

¹⁵ Na loina imohedi iwalo, ‘Amlau tupwa maudoina aidiyai, wasagu tomowa maudoidi aidiyai amguguyaei.

¹⁶ Ta ebe yaiyadiwo hiyemidiyegau amꞌabiye bapitaisowedi na livahi hilobai, na ebe yaiyadiwo nigele hiyayemidi howola abo loina yababana hilobai.

¹⁷ Na agu tauyemidiwone veꞌiveꞌilala wahiwahiyaladi hipaihowaidi, neta yehaguwena aluꞌaluwa yababadi tomowa aidiyena hiheusili mahalavaedi, na hinage alina vagavagadi aidiyena hiꞌauꞌaubabada,

¹⁸ yo ebe weso hiꞌabihinidi na hiwomalidi, mata nigele hiyamwalowoi, yo ebe bwahi newanewalidi hinuma mata nigele hiyamwalowoi, na ebe taulovalao hiꞌabisawahidi, hinamwanamwa taꞌi.’ Yeisu ihae galewai

¹⁹ Yada Bada Yeisu yana venuwamwau aidiyai bada iꞌoviꞌo ta ihahaene galewai, na Yaubada nima tautuwanai imimiyane.

²⁰ Na ana taumulitaowa hilau tupwa maudoidi aidiyai na Yeisu wasana higuguyaei, na hesi yadi Bada taꞌi baidadi hipaipaihowa, na yana wahiyalaena paihowao abanuwapwanopwano hipaihowaidi, neta ainaena tomowa wasanane hiyeyemidiyeine.