1 Tanrý eski zamanlarda peygamberler aracýlýðýyla birçok kez çeþitli yollardan atalarýmýza seslendi.
2 Bu son çaðda da her þeye mirasçý kýldýðý ve aracýlýðýyla evreni yarattýðý kendi Oðlu'yla bize seslenmiþtir.
3 Oðul, Tanrý yüceliðinin parýltýsý, O'nun varlýðýnýn öz görünümüdür. Güçlü sözüyle her þeyi devam ettirir. Günahlardan arýnmayý saðladýktan sonra, yücelerde ulu Tanrý'nýn*fx* saðýnda oturdu.
4 Meleklerden ne denli üstün bir adý miras aldýysa, onlardan o denli üstün oldu.
5 Çünkü Tanrý meleklerin herhangi birine, 'Sen benim Oðlum'sun, Bugün ben sana Baba oldum' Ya da, 'Ben O'na Baba olacaðým, O da bana Oðul olacak'
6 Yine Tanrý ilk doðaný dünyaya gönderirken diyor ki, 'Tanrý'nýn bütün melekleri O'na tapýnsýn.'
7 Melekler için, 'Kendi meleklerini rüzgar, Hizmetkârlarýný ateþ alevi yapar' diyor.
8 Ama Oðul için þöyle diyor: 'Ey Tanrý, tahtýn sonsuzluklar boyunca kalýcýdýr, Egemenliðinin asasý adalet asasýdýr.
9 Doðruluðu sevdin, kötülükten nefret ettin. Bunun için Tanrý, senin Tanrýn, Seni sevinç yaðýyla Arkadaþlarýndan daha çok meshetti*.'
10 Yine diyor ki, 'Ya Rab, baþlangýçta Dünyanýn temellerini sen attýn. Gökler de senin ellerinin yapýtýdýr.
11 Onlar yok olacak, ama sen kalýcýsýn. Hepsi bir giysi gibi eskiyecek.
12 Bir kaftan gibi düreceksin onlarý, Bir giysi gibi deðiþtirilecekler. Ama sen hep aynýsýn, Yýllarýn tükenmeyecek.'
13 Tanrý meleklerin herhangi birine, 'Ben düþmanlarýný Ayaklarýnýn altýna serinceye dek*fx*, Saðýmda otur'
14 Bütün melekler kurtuluþu miras alacaklara hizmet etmek için gönderilen görevli ruhlar deðil midir?
1 Bu nedenle, akýntýya kapýlýp sürüklenmemek için iþittiklerimizi daha çok önemsemeliyiz.
2 Çünkü melekler aracýlýðýyla bildirilen söz geçerli olduysa, her suç ve her sözdinlemezlik hak ettiði karþýlýðý aldýysa, bu denli büyük kurtuluþu görmezlikten gelirsek nasýl kurtulabiliriz? Baþlangýçta Rab tarafýndan bildirilen bu kurtuluþ, Rab'bi dinlemiþ olanlarca bize doðrulandý.
3
4 Tanrý da belirtiler, harikalar, çeþitli mucizeler ve kendi isteði uyarýnca daðýttýðý Kutsal Ruh armaðanlarýyla buna tanýklýk etti.
5 Tanrý, sözünü ettiðimiz gelecek dünyayý meleklere baðlý kýlmadý.
6 Ama biri bir yerde þöyle tanýklýk etmiþtir: 'Ya Rab, insan ne ki, onu anasýn, Ya da insanoðlu ne ki, ona ilgi gösteresin?
7 Onu meleklerden biraz*fx* aþaðý kýldýn, Baþýna yücelik ve onur tacýný koydun, Ellerinin yapýtlarý üzerine onu görevlendirdin*fx*.
8 Her þeyi ayaklarý altýna sererek Ona baðýmlý kýldýn.'
9 Ama meleklerden biraz*fx* aþaðý kýlýnmýþ olan Ýsa'yý, Tanrý'nýn lütfuyla herkes için ölümü tatsýn diye çektiði ölüm acýsý sonucunda yücelik ve onur tacý giydirilmiþ olarak görüyoruz.
10 Birçok oðulu yüceliðe eriþtirirken onlarýn kurtuluþ öncüsünü acýlarla yetkinliðe erdirmesi, her þeyi kendisi için ve kendi aracýlýðýyla var eden Tanrý'ya uygun düþüyordu.
11 Çünkü hepsi -kutsal kýlan da kutsal kýlýnanlar da- ayný Baba'dandýr. Bunun içindir ki, Ýsa onlara 'kardeþlerim' demekten utanmýyor.
12 'Adýný kardeþlerime duyuracaðým, Topluluðun ortasýnda Seni ilahilerle öveceðim' diyor.
13 Yine, 'Ben O'na güveneceðim' 'Ýþte ben ve Tanrý'nýn bana verdiði çocuklar' diyor.
14 Bu çocuklar etten ve kandan olduklarý için Ýsa, ölüm gücüne sahip olaný, yani Ýblis'i, ölüm aracýlýðýyla etkisiz kýlmak üzere onlarla ayný insan yapýsýný aldý.
15 Bunu, ölüm korkusu yüzünden yaþamlarý boyunca köle olanlarýn hepsini özgür kýlmak için yaptý.
16 Kuþkusuz O, meleklere deðil, Ýbrahim'in soyundan olanlara yardým ediyor.
17 Bunun için her yönden kardeþlerine benzemesi gerekiyordu. Öyle ki, Tanrý'ya hizmetinde merhametli ve sadýk bir baþkâhin olup halkýn günahlarýný baðýþlatabilsin.
18 Çünkü kendisi denenip acý çektiði için denenenlere yardým edebilir.
1 Bunun için, göksel çaðrýya ortak olan kutsal kardeþlerim, dikkatinizi açýkça benimsediðimiz inancýn elçisi ve baþkâhini Ýsa'ya çevirin.
2 Musa Tanrý'nýn bütün evinde Tanrý'ya nasýl sadýk kaldýysa, Ýsa da kendisini görevlendirene sadýktýr.
3 Evi yapan nasýl evden daha çok saygý görürse, Ýsa da Musa'dan daha büyük yüceliðe layýk sayýldý.
4 Her evin bir yapýcýsý vardýr, her þeyin yapýcýsý ise Tanrý'dýr.
5 Musa, gelecekte söylenecek sözlere tanýklýk etmek için Tanrý'nýn bütün evinde bir hizmetkâr olarak sadýk kaldý.
6 Oysa Mesih, O'nun evi üzerinde yetkili oðul olarak sadýktýr. Eðer cesaretimizi ve övündüðümüz umudu gevþemeden sonuna dek sürdürürsek, O'nun evi biziz.
7 Bu nedenle, Kutsal Ruh'un dediði gibi, 'Bugün O'nun sesini duyarsanýz, Atalarýnýzýn baþkaldýrdýðý, Çölde O'nu sýnadýðý günkü gibi Yüreklerinizi nasýrlaþtýrmayýn.
8
9 Atalarýnýz beni orada sýnayýp denediler Ve kýrk yýl boyunca yaptýklarýmý gördüler.
10 Bu nedenle o kuþaða darýldým Ve dedim ki, 12 Ey kardeþler, hiçbirinizde diri Tanrý'yý terk eden kötü, imansýz bir yüreðin bulunmamasýna dikkat edin.
13 'Gün bugündür' denildikçe birbirinizi her gün yüreklendirin. Öyle ki, hiçbirinizin yüreði günahýn aldatýcýlýðýyla nasýrlaþmasýn.
14 Çünkü Mesih'e ortak olduk. Yalnýz baþlangýçtaki güvenimizi gevþemeden sonuna dek sürdürmeliyiz.
15 Yukarýda belirtildiði gibi, 'Bugün O'nun sesini duyarsanýz, Atalarýnýzýn baþkaldýrdýðý günkü gibi Yüreklerinizi nasýrlaþtýrmayýn.'
16 O'nun sesini iþitip baþkaldýran kimlerdi? Musa önderliðinde Mýsýr'dan çýkanlarýn hepsi deðil mi?
17 Tanrý kimlere kýrk yýl dargýn kaldý? Günah iþleyip cesetleri çöle serilenlere deðil mi?
18 Sözünü dinlemeyenler dýþýnda kendi huzur diyarýna kimlerin girmeyeceðine ant içti?
19 Görüyoruz ki, imansýzlýklarýndan ötürü oraya giremediler.
1 Bu nedenle Tanrý'nýn huzur diyarýna girme vaadi hâlâ geçerliyken, herhangi birinizin buna eriþmemiþ sayýlmasýndan korkalým.
2 Çünkü onlar gibi biz de iyi haberi aldýk. Ama onlar duyduklarý sözü imanla birleþtirmedikleri için bunun kendilerine bir yararý olmadý.
3 Biz inanmýþ olanlar huzur diyarýna gireriz. Nitekim Tanrý þöyle demiþtir: 'Öfkelendiðimde ant içtiðim gibi, Onlar huzur diyarýma asla girmeyecekler.'
4 Çünkü bir yerde yedinci günle ilgili þunu demiþtir: 'Tanrý bütün iþlerinden yedinci gün dinlendi.'
5 Bu konuda yine diyor ki, 'Onlar huzur diyarýma asla girmeyecekler.'
6 Demek ki, bazýlarýnýn huzur diyarýna gireceði kesindir. Daha önce iyi haberi almýþ olanlar söz dinlemedikleri için o diyara giremediler.
7 Bu yüzden Tanrý, uzun zaman sonra Davut'un aracýlýðýyla, 'bugün' diyerek yine bir gün belirliyor. Daha önce denildiði gibi, 'Bugün O'nun sesini duyarsanýz, Yüreklerinizi nasýrlaþtýrmayýn.'
8 Eðer Yeþu onlarý huzura kavuþtursaydý, Tanrý daha sonra bir baþka günden söz etmezdi.
9 Böylece Tanrý halký için bir Þabat Günü* rahatý kalýyor.
10 Tanrý iþlerinden nasýl dinlendiyse, O'nun huzur diyarýna giren de kendi iþlerinden öylece dinlenir.
11 Bu nedenle o huzur diyarýna girmeye gayret edelim; öyle ki, hiçbirimiz ayný tür sözdinlemezlikten ötürü düþmesin.
12 Tanrý'nýn sözü diri ve etkilidir, iki aðýzlý kýlýçtan daha keskindir. Canla ruhu, ilikle eklemleri birbirinden ayýracak kadar derinlere iþler; yüreðin düþüncelerini, amaçlarýný yargýlar.
13 Tanrý'nýn görmediði hiçbir yaratýk yoktur. Kendisine hesap vereceðimiz Tanrý'nýn gözü önünde her þey çýplak ve açýktýr.
14 Tanrý Oðlu Ýsa gökleri aþan büyük baþkâhinimiz olduðu için açýkça benimsediðimiz inanca sýmsýký sarýlalým.
15 Çünkü baþkâhinimiz zayýflýklarýmýzda bize yakýnlýk duyamayan biri deðildir; tersine, her alanda bizim gibi denenmiþ, ama günah iþlememiþtir.
16 Onun için Tanrý'nýn lütuf tahtýna cesaretle yaklaþalým; öyle ki, yardým gereksindiðimizde merhamet görelim ve lütuf bulalým.
1 Ýnsanlar arasýndan seçilen her baþkâhin, günahlara karþýlýk sunular ve kurbanlar sunmak üzere Tanrý'yla ilgili konularda insanlarý temsil etmek için atanýr.
2 Bilgisizlere, yoldan sapanlara yumuþak davranabilir. Çünkü kendisi de zayýflýklarla kuþatýlmýþtýr.
3 Bundan ötürü, halk için olduðu gibi, kendisi için de günah sunusu* sunmak zorundadýr.
4 Kimse baþkâhin olma onurunu kendi kendine alamaz; ancak Harun gibi, Tanrý tarafýndan çaðrýlýrsa alýr.
5 Nitekim Mesih de baþkâhin olmak için kendi kendini yüceltmedi. O'na, 'Sen benim Oðlum'sun, Bugün ben sana Baba oldum'
6 Baþka bir yerde de diyor ki, 'Melkisedek düzeni uyarýnca Sen sonsuza dek kâhinsin.'
7 Mesih, yeryüzünde*fx* olduðu günlerde kendisini ölümden kurtaracak güçte olan Tanrý'ya büyük feryat ve gözyaþlarýyla dua etti, yakardý ve Tanrý korkusu nedeniyle iþitildi.
8 Oðul olduðu halde, çektiði acýlarla söz dinlemeyi öðrendi.
9 Yetkin kýlýnýnca, sözünü dinleyen herkes için sonsuz kurtuluþ kaynaðý oldu.
10 Çünkü Tanrý tarafýndan Melkisedek düzeni uyarýnca baþkâhin atanmýþtý.
11 Bu konuda söyleyecek çok sözümüz var, ama kulaklarýnýz uyuþtuðu için anlatmak zor.
12 Þimdiye dek öðretmen olmanýz gerekirken, Tanrý sözlerinin temel ilkelerini size yeni baþtan öðretecek birine ihtiyacýnýz var. Size yine süt gerekli, katý yiyecek deðil!
13 Sütle beslenen herkes bebektir ve doðruluk sözünde deneyimsizdir.
14 Katý yiyecek, yetiþkinler içindir; onlar duyularýný iyi ile kötüyü ayýrt etmek üzere alýþtýrmayla eðitmiþ kiþilerdir.
1 Bunun için, ölü iþlerden tövbe etmenin ve Tanrý'ya inanmanýn temelini, vaftizler*, elle kutsama*fx*, ölülerin diriliþi ve sonsuz yargýyla ilgili öðretinin temelini yeni baþtan atmadan Mesih'le ilgili ilk öðretileri aþarak yetkinliðe doðru ilerleyelim.
2
3 Tanrý izin verirse, bunu yapacaðýz.
4 Bir kez aydýnlatýlmýþ, göksel armaðaný tatmýþ ve Kutsal Ruh'a ortak edilmiþ, Tanrý sözünün iyiliðini ve gelecek çaðýn güçlerini tatmýþ olduklarý halde yoldan sapanlarý yeniden tövbe edecek duruma getirmeye olanak yoktur. Çünkü onlar Tanrý'nýn Oðlu'nu adeta yeniden çarmýha geriyor, herkesin önünde aþaðýlýyorlar.
5
6
7 Üzerine sýk sýk yaðan yaðmuru emen ve kimler için iþleniyorsa onlara yararlý bitkiler üreten topraðý Tanrý bereketli kýlar.
8 Ama dikenli bitki, devedikeni üreten toprak yararsýzdýr; lanetlenmeye yakýndýr, sonu yanmaktýr.
9 Size gelince, sevgili kardeþler, böyle konuþtuðumuz halde, durumunuzun daha iyi olduðuna, kurtuluþa uygun düþtüðüne eminiz.
10 Tanrý adaletsiz deðildir; emeðinizi ve kutsallara hizmet etmiþ olarak ve etmeye devam ederek O'nun adýna gösterdiðiniz sevgiyi unutmaz.
11 Umudunuzdan doðan tam güvenceye kavuþmanýz için her birinizin sona dek ayný gayreti göstermesini diliyoruz.
12 Tembel olmamanýzý, vaat edilenleri iman ve sabýr aracýlýðýyla miras alanlarýn örneðine uymanýzý istiyoruz.
13 Tanrý Ýbrahim'e vaatte bulunduðu zaman, üzerine ant içecek daha üstün biri olmadýðý için kendi üzerine ant içerek þöyle dedi:
14 'Seni kutsadýkça kutsayacaðým, Soyunu çoðalttýkça çoðaltacaðým.'
15 Böylece Ýbrahim sabýrla dayanarak vaade eriþti.
16 Ýnsanlar kendilerinden üstün biri üzerine ant içerler. Onlar için ant, söyleneni doðrular ve her tartýþmayý sona erdirir.
17 Tanrý da amacýnýn deðiþmezliðini vaadin mirasçýlarýna daha açýkça belirtmek istediði için vaadini antla pekiþtirdi.
18 Öyle ki, önümüze konan umuda tutunmak için Tanrý'ya sýðýnan bizler, Tanrý'nýn yalan söylemesi olanaksýz olan bu iki deðiþmez þey aracýlýðýyla büyük cesaret bulalým.
19 Canlarýmýz için gemi demiri gibi saðlam ve güvenilir olan bu umut, perdenin* arkasýndaki iç bölmeye geçer.
20 Melkisedek düzeni uyarýnca sonsuza dek baþkâhin olan Ýsa oraya uðrumuza öncü olarak girdi.
1 Bu Melkisedek, Þalem Kralý ve yüce Tanrý'nýn kâhiniydi*. Krallarý bozguna uðratmaktan dönen Ýbrahim'i karþýlamýþ ve onu kutsamýþtý.
2 Ýbrahim de ona her þeyin ondalýðýný verdi. Melkisedek, adýnýn anlamýna göre, önce 'Doðruluk Kralý'dýr; sonra da 'Þalem Kralý', yani 'Esenlik Kralý'dýr.
3 Babasýz, annesizdir; soyaðacý yoktur. Ne günlerinin baþlangýcý, ne yaþamýnýn sonu vardýr. Tanrý'nýn Oðlu gibi sonsuza dek kâhin kalacaktýr.
4 Bakýn, büyük ata Ýbrahim'in ganimetten ondalýk verdiði bu adam ne kadar büyüktür!
5 Levioðullarý'ndan olup kâhinlik görevini üstlenenlere Kutsal Yasa* uyarýnca halktan, yani Ýbrahim'in soyundan olduklarý halde, kardeþlerinden ondalýk almalarý buyrulmuþtur.
6 Melkisedek ise Levili* kâhinlerin soyundan olmadýðý halde, vaatleri alan Ýbrahim'den ondalýk kabul etmiþ ve onu kutsamýþtýr.
7 Hiç kuþkusuz, kutsayan kutsanandan üstündür.
8 Birinde ölümlü insanlar ondalýk alýyor, ötekinde yaþadýðýna tanýklýk edilen biri alýyor.
9 Ondalýk alan Levi bile Ýbrahim aracýlýðýyla ondalýk vermiþtir denebilir.
10 Çünkü Melkisedek Ýbrahim'i karþýladýðý zaman, Levi hâlâ atasýnýn bedenindeydi.
11 Eðer Levililer'in kâhinliði* aracýlýðýyla yetkinliðe eriþilebilseydi -nitekim Kutsal Yasa bu kâhinliði öngörerek halka verildi- Harun düzenine göre deðil de, Melkisedek düzenine göre baþka bir kâhinin gelmesinden söz etmeye ne gerek kalýrdý?
12 Çünkü kâhinlik deðiþince, Yasa da zorunlu olarak deðiþir.
13 Kendisinden böyle söz edilen kiþi baþka bir oymaktandýr. Bu oymaktan hiç kimse sunakta hizmet etmemiþtir.
14 Rabbimiz'in Yahuda oymaðýndan geldiði açýktýr. Musa bu oymaktan söz ederken kâhinlere iliþkin bir þey söylemedi.
15 Melkisedek benzeri baþka bir kâhin ortaya çýktýðýndan, bu söylediðimiz artýk daha da açýktýr.
16 O, Yasa'nýn soyla ilgili önkoþuluna göre deðil, yok edilemez bir yaþamýn gücüne göre kâhin olmuþtur.
17 Çünkü, 'Melkisedek düzeni uyarýnca Sen sonsuza dek kâhinsin'
18 Önceki buyruk, zayýflýðý ve yararsýzlýðý nedeniyle geçersiz kýlýndý.
19 Çünkü Yasa hiçbir þeyi yetkinleþtiremedi. Bunun yerine, aracýlýðýyla Tanrý'ya yaklaþtýðýmýz daha saðlam bir umut verildi.
20 Bu da antsýz olmadý. Öbürleri ant içilmeden kâhin olmuþlardý.
21 Ama O kendisine, 'Rab ant içti, kararýndan dönmez, Sen sonsuza dek kâhinsin'
22 Böylece Ýsa daha iyi bir antlaþmanýn kefili olmuþtur.
23 Önceki düzende çok sayýda kâhin görev aldý. Çünkü ölüm, görevlerini sürdürmelerini engelliyordu.
24 Ama Ýsa sonsuza dek yaþadýðý için kâhinliði süreklidir.
25 Bu nedenle O'nun aracýlýðýyla Tanrý'ya yaklaþanlarý tümüyle*fx* kurtaracak güçtedir. Çünkü onlara aracýlýk etmek için hep yaþamaktadýr.
26 Böyle bir baþkâhinimiz -kutsal, suçsuz, lekesiz, günahkârlardan ayrýlmýþ, göklerden daha yücelere çýkarýlmýþ bir baþkâhinimiz- olmasý uygundur.
27 O, öbür baþkâhinler gibi her gün önce kendi günahlarý, sonra da halkýn günahlarý için kurbanlar sunmak zorunda deðildir. Çünkü kendini sunmakla bunu ilk ve son kez yaptý.
28 Kutsal Yasa, zayýflýklarý olan insanlarý baþkâhin atamaktadýr. Ama Yasa'dan sonra gelen ant sözü, sonsuza dek yetkin kýlýnmýþ olan Oðul'u baþkâhin atamýþtýr.
1 Söylediklerimizin özü þudur: Göklerde, Yüce Olan'ýn tahtýnýn saðýnda oturan, kutsal yerde, insanýn deðil, Rab'bin kurduðu asýl tapýnma çadýrýnda görev yapan böyle bir baþkâhinimiz vardýr.
2
3 Her baþkâhin sunular, kurbanlar sunmak için atanýr. Bu nedenle bizim baþkâhinimizin de sunacak bir þeyi olmasý gerekir.
4 Eðer kendisi yeryüzünde olsaydý, kâhin* olamazdý. Çünkü Kutsal Yasa uyarýnca sunularý sunanlar var.
5 Bunlar göktekinin örneði ve gölgesi olan tapýnakta hizmet ediyorlar. Nitekim Musa tapýnma çadýrýný kurmak üzereyken Tanrý tarafýndan þöyle uyarýldý: 'Her þeyi sana daðda gösterilen örneðe göre yapmaya dikkat et.'
6 Þimdiyse, Ýsa daha iyi vaatler üzerine kurulmuþ daha iyi bir antlaþmanýn aracýsý olduðu kadar, daha üstün bir göreve de sahip olmuþtur.
7 Eðer o ilk antlaþma kusursuz olsaydý, ikincisine gerek duyulmazdý.
8 Oysa halkýný kusurlu bulan Tanrý þöyle diyor: ' <Ýsrail halkýyla ve Yahuda halkýyla Yeni bir antlaþma yapacaðým günler geliyor> Diyor Rab.
9 10 12 Çünkü suçlarýný baðýþlayacaðým, Günahlarýný artýk anmayacaðým.> '
13 Tanrý, 'Yeni bir antlaþma' demekle ilkini eskimiþ saymýþtýr. Eskiyip köhneleþense çok geçmeden yok olur.
1 Ýlk antlaþmanýn tapýnma kurallarý ve dünyasal tapýnaðý vardý.
2 Bir çadýr kurulmuþtu. Kutsal Yer* denen birinci bölmede kandillik, masa ve adak ekmekleri* bulunurdu.
3 Ýkinci perdenin arkasýnda En Kutsal Yer* denen bir bölme vardý.
4 Altýn buhur sunaðýyla her yaný altýnla kaplanmýþ Antlaþma Sandýðý* buradaydý. Sandýðýn içinde altýndan yapýlmýþ man* testisi, Harun'un filizlenmiþ deðneði ve antlaþma levhalarý vardý.
5 Sandýðýn üstünde Baðýþlanma Kapaðý'ný*fx* gölgeleyen yüce Keruvlar*fx* dururdu. Ama þimdi bunlarýn ayrýntýlarýna giremeyiz.
6 Her þey böyle düzenlendikten sonra kâhinler* her zaman çadýrýn ilk bölmesine girer, tapýnma görevlerini yerine getirirler.
7 Ama iç bölmeye yýlda bir kez yalnýz baþkâhin girebilir. Üstelik kendisi için ve halkýn bilmeden iþlediði suçlar için sunacaðý kurban kaný olmaksýzýn giremez.
8 Kutsal Ruh bununla çadýrýn ilk bölmesi durdukça, kutsal yere giden yolun henüz açýkça gösterilmediðini belirtiyor.
9 Bu, þimdiki çað için bir örnektir; sunulan kurbanlarla sunularýn tapýnan kiþinin vicdanýný yetkinleþtiremediðini gösteriyor.
10 Bunlar yalnýz yiyecek, içecek, çeþitli dinsel yýkanmalarla ilgilidir; yeni düzenin baþlangýcýna kadar geçerli olan bedensel kurallardýr.
11 Ama Mesih, gelecek*fx* iyi þeylerin baþkâhini olarak ortaya çýktý. Ýnsan eliyle yapýlmamýþ, yani bu yaratýlýþtan olmayan daha büyük, daha yetkin çadýrdan geçti.
12 Tekelerle danalarýn kanýyla deðil, sonsuz kurtuluþu saðlayarak kendi kanýyla kutsal yere ilk ve son kez girdi.
13 Tekelerle boðalarýn kaný ve serpilen düve külü murdar* olanlarý kutsal kýlýyor, bedensel açýdan temizliyor.
14 Öyleyse sonsuz Ruh aracýlýðýyla kendini lekesiz olarak Tanrý'ya sunmuþ olan Mesih'in kanýnýn, diri Tanrý'ya kulluk edebilmemiz için vicdanýmýzý ölü iþlerden temizleyeceði ne kadar daha kesindir!
15 Bu nedenle, çaðrýlmýþ olanlarýn vaat edilen sonsuz mirasý almalarý için Mesih yeni antlaþmanýn aracýsý oldu. Kendisi onlarý ilk antlaþma*fx1* zamanýnda iþledikleri suçlardan kurtarmak için fidye olarak öldü.
16 Ortada bir vasiyet*fx1* varsa, vasiyet edenin ölümünün kanýtlanmasý gerekir.
17 Çünkü vasiyet ancak ölümden sonra geçerli olur. Vasiyet eden yaþadýkça, vasiyetin hiçbir etkinliði yoktur.
18 Bu nedenle ilk antlaþma bile kan akýtýlmadan yürürlüðe girmedi.
19 Musa, Kutsal Yasa'nýn her buyruðunu bütün halka bildirdikten sonra su, al yapaðý, mercanköþkotu ile danalarýn ve tekelerin kanýný alýp hem kitabýn hem de bütün halkýn üzerine serpti.
20 'Tanrý'nýn uymanýzý buyurduðu antlaþmanýn kaný budur' dedi.
21 Ayný biçimde çadýrýn ve tapýnmada kullanýlan bütün eþyalarýn üzerine kan serpti.
22 Nitekim Kutsal Yasa uyarýnca hemen her þey kanla temiz kýlýnýr, kan dökülmeden baðýþlama olmaz.
23 Böylelikle aslý göklerde olan örneklerin bu kurbanlarla, ama gökteki asýllarýnýn bunlardan daha iyi kurbanlarla temiz kýlýnmasý gerekti.
24 Çünkü Mesih, asýl kutsal yerin örneði olup insan eliyle yapýlan kutsal yere deðil, ama þimdi bizim için Tanrý'nýn önünde görünmek üzere asýl göðe girdi.
25 Baþkâhin her yýl kendisinin olmayan kanla En Kutsal Yer'e* girer; oysa Mesih kendisini tekrar tekrar sunmak için göðe girmedi.
26 Öyle olsaydý, dünyanýn kuruluþundan beri Mesih'in tekrar tekrar acý çekmesi gerekirdi. Oysa Mesih, kendisini bir kez kurban ederek günahý ortadan kaldýrmak için çaðlarýn sonunda ortaya çýkmýþtýr.
27 Bir kez ölmek, sonra da yargýlanmak nasýl insanlarýn kaderiyse, Mesih de birçoklarýnýn günahlarýný yüklenmek için bir kez kurban edildi. Ýkinci kez, günah yüklenmek için deðil, kurtuluþ getirmek için kendisini bekleyenlere görünecektir.
1 Kutsal Yasa'da gelecek iyi þeylerin aslý yoktur, sadece gölgesi vardýr. Bu nedenle Yasa, her yýl sürekli ayný kurbanlarý sunarak Tanrý'ya yaklaþanlarý asla yetkinliðe erdiremez.
2 Erdirebilseydi, kurban sunmaya son verilmez miydi? Çünkü tapýnanlar bir kez günahlarýndan arýndýktan sonra artýk günahlýlýk duygusu kalmazdý.
3 Ancak o kurbanlar insanlara yýldan yýla günahlarýný anýmsatýyor.
4 Çünkü boðalarla tekelerin kaný günahlarý ortadan kaldýramaz.
5 Bunun için Mesih dünyaya gelirken þöyle diyor: 'Kurban ve sunu istemedin, Ama bana bir beden hazýrladýn.
6 Yakmalýk sunudan* ve günah sunusundan* Hoþnut olmadýn.
7 O zaman þöyle dedim: 8 Mesih ilkin, 'Kurban, sunu, yakmalýk sunu, günah sunusu istemedin ve bunlardan hoþnut olmadýn' dedi. Oysa bunlar Yasa'nýn bir gereði olarak sunulur.
9 Sonra, 'Senin isteðini yapmak üzere iþte geldim' dedi. Yani ikinciyi geçerli kýlmak için birinciyi ortadan kaldýrýyor.
10 Tanrý'nýn bu isteði uyarýnca, Ýsa Mesih'in bedeninin ilk ve son kez sunulmasýyla kutsal kýlýndýk.
11 Her kâhin* her gün ayakta durup görevini yapar ve günahlarý asla ortadan kaldýramayan ayný kurbanlarý tekrar tekrar sunar.
12 Oysa Mesih günahlar için sonsuza dek geçerli tek bir kurban sunduktan sonra Tanrý'nýn saðýnda oturdu.
13 O zamandan beri düþmanlarýnýn, kendi ayaklarýnýn altýna serilmesini*fx* bekliyor.
14 Çünkü kutsal kýlýnanlarý tek bir sunuyla sonsuza dek yetkinliðe erdirmiþtir.
15 Kutsal Ruh da bu konuda bize tanýklýk ediyor. Önce diyor ki,
16 'Rab, 17 Sonra þunu ekliyor: 'Onlarýn günahlarýný ve suçlarýný artýk anmayacaðým.'
18 Bunlarýn baðýþlanmasý durumunda artýk günah için sunuya gerek yoktur.
19 Bu nedenle, ey kardeþler, Ýsa'nýn kaný sayesinde perdede*, yani kendi bedeninde bize açtýðý yeni ve diri yoldan kutsal yere girmeye cesaretimiz vardýr.
20
21 Tanrý'nýn evinden sorumlu büyük bir kâhinimiz* bulunmaktadýr.
22 Öyleyse yüreklerimiz serpmeyle kötü vicdandan arýnmýþ, bedenlerimiz temiz suyla yýkanmýþ olarak, imanýn verdiði tam güvenceyle, yürekten bir içtenlikle Tanrý'ya yaklaþalým.
23 Açýkça benimsediðimiz umuda sýmsýký tutunalým. Çünkü vaat eden Tanrý güvenilirdir.
24 Birbirimizi sevgi ve iyi iþler için nasýl gayrete getirebileceðimizi düþünelim.
25 Bazýlarýnýn alýþtýðý gibi, bir araya gelmekten vazgeçmeyelim; o günün yaklaþtýðýný gördükçe birbirimizi daha da çok yüreklendirelim.
26 Gerçeði öðrenip benimsedikten sonra, bile bile günah iþlemeye devam edersek, günahlar için artýk kurban kalmaz; geriye sadece yargýnýn dehþetli bekleniþi ve düþmanlarý yiyip bitirecek kýzgýn ateþ kalýr.
27
28 Musa'nýn Yasasý'ný hiçe sayan, iki ya da üç tanýðýn sözüyle acýmasýzca öldürülür.
29 Eðer bir kimse Tanrý Oðlu'nu ayaklar altýna alýr, kendisini kutsal kýlan antlaþma kanýný bayaðý sayar ve lütufkâr Ruh'a hakaret ederse, bundan ne kadar daha aðýr bir cezaya layýk görülecek sanýrsýnýz?
30 Çünkü, 'Öç benimdir, karþýlýðýný ben vereceðim' ve yine, 'Rab halkýný yargýlayacak' diyeni tanýyoruz.
31 Diri Tanrý'nýn eline düþmek korkunç bir þeydir.
32 Sizlerse aydýnlandýktan sonra acýlarla dolu büyük bir mücadeleye dayandýðýnýz o ilk günleri anýmsayýn.
33 Bazen sitemlere, sýkýntýlara uðrayýp seyirlik oldunuz, bazen de ayný durumda olanlarla dayanýþma içine girdiniz.
34 Hem hapistekilerin dertlerine ortak oldunuz, hem de daha iyi ve kalýcý bir malýnýz olduðunu bilerek mallarýnýzýn yaðma edilmesini sevinçle karþýladýnýz.
35 Onun için cesaretinizi yitirmeyin; bu cesaretin ödülü büyüktür.
36 Çünkü Tanrý'nýn isteðini yerine getirmek ve vaat edilene kavuþmak için dayanma gücüne ihtiyacýnýz vardýr.
37 Artýk, 'Gelecek olan pek yakýnda gelecek Ve gecikmeyecek.
38 Doðru adamým, imanla yaþayacaktýr. Ama geri çekilirse, ondan hoþnut olmayacaðým.'
39 Bizler geri çekilip mahvolanlardan deðiliz; iman edip canlarýnýn kurtuluþuna kavuþanlardanýz.
1 Ýman, umut edilenlere güvenmek, görünmeyen þeylerin varlýðýndan emin olmaktýr*fx*.
2 Atalarýmýz bununla Tanrý'nýn beðenisini kazandýlar.
3 Evrenin Tanrý'nýn buyruðuyla yaratýldýðýný, böylece görülenlerin görünmeyenlerden oluþtuðunu iman sayesinde anlýyoruz.
4 Habil'in Tanrý'ya Kayin'den daha iyi bir kurban sunmasý iman sayesinde oldu. Ýmaný sayesinde doðru biri olarak Tanrý'nýn beðenisini kazandý. Çünkü Tanrý onun sunduðu adaklarý kabul etti. Nitekim Habil ölmüþ olduðu halde, iman sayesinde hâlâ konuþmaktadýr.
5 Ýman sayesinde Hanok ölümü tatmamak üzere yukarý alýndý. Kimse onu bulamadý, çünkü Tanrý onu yukarý almýþtý. Yukarý alýnmadan önce Tanrý'yý hoþnut eden biri olduðuna tanýklýk edildi.
6 Ýman olmadan Tanrý'yý hoþnut etmek olanaksýzdýr. Tanrý'ya yaklaþan, O'nun var olduðuna ve kendisini arayanlarý ödüllendireceðine iman etmelidir.
7 Ýman sayesinde Nuh, henüz olmamýþ olaylarla ilgili olarak Tanrý tarafýndan uyarýlýnca, Tanrý korkusuyla ev halkýnýn kurtuluþu için bir gemi yaptý. Bununla dünyayý yargýladý ve imana dayanan doðruluðun mirasçýsý oldu.
8 Ýman sayesinde Ýbrahim miras alacaðý yere gitmesi için çaðrýlýnca, Tanrý'nýn sözünü dinledi ve nereye gideceðini bilmeden yola çýktý.
9 Ýman sayesinde bir yabancý olarak vaat edilen ülkeye yerleþti. Ayný vaadin ortak mirasçýlarý olan Ýshak ve Yakup'la birlikte çadýrlarda yaþadý.
10 Çünkü mimarý ve kurucusu Tanrý olan temelli kenti bekliyordu.
11 Ýman sayesinde Sara'nýn kendisi de kýsýr ve yaþý geçmiþ olduðu halde vaat edeni güvenilir saydýðýndan çocuk sahibi olmak için güç buldu.
12 Böylece tek bir adamdan, üstelik ölüden farksýz birinden gökteki yýldýzlar, deniz kýyýsýndaki kum kadar sayýsýz torun meydana geldi.
13 Bu kiþilerin hepsi imanlý olarak öldüler. Vaat edilenlere kavuþamadýlarsa da bunlarý uzaktan görüp selamladýlar, yeryüzünde yabancý ve konuk olduklarýný açýkça kabul ettiler.
14 Böyle konuþanlar bir vatan aradýklarýný gösteriyorlar.
15 Ayrýldýklarý ülkeyi düþünselerdi, geri dönmeye fýrsatlarý olurdu.
16 Ama onlar daha iyisini, yani göksel olaný arzu ediyorlardý. Bunun içindir ki, Tanrý onlarýn Tanrýsý olarak anýlmaktan utanmýyor. Çünkü onlara bir kent hazýrladý.
17 Ýbrahim sýnandýðý zaman imanla Ýshak'ý kurban olarak sundu. Vaatleri almýþ olan Ýbrahim biricik oðlunu kurban etmek üzereydi.
18 Oysa Tanrý ona, 'Senin soyun Ýshak'la sürecek' demiþti.
19 Ýbrahim Tanrý'nýn ölüleri bile diriltebileceðini düþündü; nitekim Ýshak'ý simgesel þekilde ölümden geri aldý.
20 Ýman sayesinde Ýshak gelecek olaylarla ilgili olarak Yakup'la Esav'ý kutsadý.
21 Yakup ölürken iman sayesinde Yusuf'un iki oðlunu da kutsadý, deðneðinin ucuna yaslanarak Tanrý'ya tapýndý.
22 Yusuf ölürken iman sayesinde Ýsrailoðullarý'nýn Mýsýr'dan çýkacaðýný anýmsattý ve kemiklerine iliþkin buyruk verdi.
23 Musa doðduðunda annesiyle babasý onu imanla üç ay gizlediler. Çünkü çocuðun güzel olduðunu gördüler ve kralýn fermanýndan korkmadýlar.
24 Musa büyüyünce iman sayesinde firavunun kýzýnýn oðlu olarak tanýnmayý reddetti.
25 Bir süre için günahýn sefasýný sürmektense, Tanrý'nýn halkýyla birlikte baský görmeyi yeðledi.
26 Mesih uðruna aþaðýlanmayý Mýsýr hazinelerinden daha büyük zenginlik saydý. Çünkü alacaðý ödülü düþünüyordu.
27 Kralýn öfkesinden korkmadan imanla Mýsýr'dan ayrýldý. Görünmez Olan'ý görür gibi dayandý.
28 Ýlk doðanlarý öldüren melek Ýsrailliler'e dokunmasýn diye Musa imanla, Fýsýh* kurbanýnýn kesilmesini ve kanýnýn kapýlara sürülmesini saðladý.
29 Ýman sayesinde Ýsrailliler karadan geçer gibi Kýzýldeniz'den* geçtiler. Mýsýrlýlar bunu deneyince boðuldular.
30 Ýsrailliler yedi gün boyunca Eriha surlarý çevresinde dolandýlar; sonunda imanlarý sayesinde surlar yýkýldý.
31 Fahiþe Rahav casuslarý dostça karþýladýðý için imaný sayesinde söz dinlemeyenlerle birlikte öldürülmedi.
32 Daha ne diyeyim? Gidyon, Barak, Þimþon, Yiftah, Davut, Samuel ve peygamberlerle ilgili olanlarý anlatsam, zaman yetmeyecek.
33 Bunlar iman sayesinde ülkeler ele geçirdiler, adaleti saðladýlar, vaat edilenlere kavuþtular, aslanlarýn aðzýný kapadýlar.
34 Kýzgýn ateþi söndürdüler, kýlýcýn aðzýndan kaçýp kurtuldular. Güçsüzlükte kuvvet buldular, savaþta güçlendiler, yabancý ordularý bozguna uðrattýlar.
35 Kadýnlar dirilen ölülerini geri aldýlar. Baþkalarýysa salýverilmeyi reddederek dirilip daha iyi bir yaþama kavuþma umuduyla iþkencelere katlandýlar.
36 Daha baþkalarý alaya alýnýp kamçýlandý, hatta zincire vurulup hapsedildi.
37 Taþlandýlar, testereyle biçildiler*fx*, kýlýçtan geçirilip öldürüldüler. Koyun postu, keçi derisi içinde dolaþtýlar, yoksulluk çektiler, sýkýntýlara uðradýlar, baský gördüler.
38 Dünya onlara layýk deðildi. Çöllerde, daðlarda, maðaralarda, yeraltý oyuklarýnda dolanýp durdular.
39 Ýmanlarý sayesinde bunlarýn hepsi Tanrý'nýn beðenisini kazandýklarý halde, hiçbiri vaat edilene kavuþmadý.
40 Bizden ayrý olarak yetkinliðe ermesinler diye, Tanrý bizim için daha iyi bir þey hazýrlamýþtý.
1 Ýþte çevremizi bu denli büyük bir tanýklar bulutu sardýðýna göre, biz de her yükü ve bizi kolayca kuþatan günahý üzerimizden sýyýrýp atalým ve önümüze konan yarýþý sabýrla koþalým.
2 Gözümüzü imanýmýzýn öncüsü ve tamamlayýcýsý Ýsa'ya dikelim. O kendisini bekleyen sevinç uðruna utancý hiçe sayýp çarmýhta ölüme katlandý ve Tanrý'nýn tahtýnýn saðýnda oturdu.
3 Yorulup cesaretinizi yitirmemek için, günahkârlarýn bunca karþý koymasýna katlanmýþ Olan'ý düþünün.
4 Günaha karþý verdiðiniz mücadelede henüz kanýnýzý akýtacak kadar direnmiþ deðilsiniz.
5 Size oðullar diye seslenen þu öðüdü de unuttunuz: 'Oðlum, Rab'bin terbiye ediþini hafife alma, Rab seni azarlayýnca cesaretini yitirme.
6 Çünkü Rab sevdiðini terbiye eder, Oðulluða kabul ettiði herkesi cezalandýrýr.'
7 Terbiye edilmek uðruna acýlara katlanmalýsýnýz. Tanrý size oðullarýna davranýr gibi davranýyor. Hangi oðul babasý tarafýndan terbiye edilmez?
8 Herkesin gördüðü terbiyeden yoksunsanýz, oðullar deðil, yasadýþý evlatlarsýnýz.
9 Kaldý ki, bizi terbiye eden dünyasal babalarýmýz vardý ve onlara saygý duyardýk. Öyleyse Ruhlar Babasý'na baðýmlý olup yaþamamýz çok daha önemli deðil mi?
10 Babalarýmýz bizi kýsa bir süre için, uygun gördükleri gibi terbiye ettiler. Ama Tanrý, kutsallýðýna ortak olalým diye bizi kendi yararýmýza terbiye ediyor.
11 Terbiye edilmek baþlangýçta hiç tatlý gelmez, acý gelir. Ne var ki, böyle eðitilenler için bu sonradan esenlik veren doðruluðu üretir.
12 Bunun için sarkýk ellerinizi kaldýrýn, bükük dizlerinizi doðrultun, ayaklarýnýz için düz yollar yapýn. Öyle ki, kötürüm olan parça eklemden çýkmasýn, tersine þifa bulsun.
13
14 Herkesle barýþ içinde yaþamaya, kutsal olmaya gayret edin. Kutsallýða sahip olmadan kimse Rab'bi göremeyecek.
15 Dikkat edin, kimse Tanrý'nýn lütfundan yoksun kalmasýn. Ýçinizde sizi rahatsýz edecek ve birçoklarýný zehirleyecek acý bir kök filizlenmesin.
16 Kimse fuhuþ yapmasýn ya da ilk oðulluk hakkýný bir yemeðe karþýlýk satan Esav gibi kutsal deðerlere saygýsýzlýk etmesin.
17 Biliyorsunuz, Esav daha sonra kutsanma hakkýný miras almak istediyse de geri çevrildi. Kutsanmak için gözyaþý döküp yalvarmasýna karþýn, vermiþ olduðu kararýn sonucunu deðiþtiremedi*fx*.
18 Sizler dokunulabilen, alev alev yanan daða, karanlýða, koyu karanlýk ve kasýrgaya, gürleyen çaðrý borusuna, tanrýsal sözleri ileten sese yaklaþmýþ deðilsiniz. O sesi iþitenler, kendilerine bir sözcük daha söylenmesin diye yalvardýlar.
19
20 'Daða bir hayvan bile dokunsa taþlanacak' buyruðuna dayanamadýlar.
21 Görünüm öyle korkunçtu ki, Musa, 'Çok korkuyorum, titriyorum' dedi.
22 Oysa sizler Siyon* Daðý'na, yaþayan Tanrý'nýn kenti olan göksel Yeruþalim'e, bir bayram þenliði içindeki on binlerce meleðe, adlarý göklerde yazýlmýþ ilk doðanlarýn topluluðuna yaklaþtýnýz. Herkesin yargýcý olan Tanrý'ya, yetkinliðe erdirilmiþ doðru kiþilerin ruhlarýna, yeni antlaþmanýn aracýsý olan Ýsa'ya ve Habil'in kanýndan daha üstün bir anlam taþýyan serpmelik kana yaklaþtýnýz.
23
24
25 Bunlarý söyleyeni reddetmemeye dikkat edin. Çünkü yeryüzünde kendilerini uyaraný reddedenler kurtulamadýlarsa, göklerden bizi uyarandan yüz çevirirsek, bizim de kurtulamayacaðýmýz çok daha kesindir.
26 O zaman O'nun sesi yeri sarsmýþtý. Ama þimdi, 'Bir kez daha yalnýz yeri deðil, göðü de sarsacaðým' diye söz vermiþtir.
27 'Bir kez daha' sözü, sarsýlanlarýn, yani yaratýlmýþ olan þeylerin ortadan kaldýrýlacaðýný, böylelikle sarsýlmayanlarýn kalacaðýný anlatýyor.
28 Böylece sarsýlmaz bir egemenliðe kavuþtuðumuz için minnettar olalým. Öyle ki, Tanrý'yý hoþnut edecek biçimde saygý ve korkuyla tapýnalým.
29 Çünkü Tanrýmýz yakýp yok eden bir ateþtir.
1 Kardeþ sevgisi sürekli olsun.
2 Konuksever olmaktan geri kalmayýn. Çünkü bu sayede bazýlarý bilmeden melekleri konuk ettiler.
3 Hapiste olanlarý, onlarla birlikte hapsedilmiþ gibi anýmsayýn. Sizin de bir bedeniniz olduðunu düþünerek baský görenleri hatýrlayýn.
4 Herkes evliliðe saygý göstersin. Evlilik yataðý günahla lekelenmesin. Çünkü Tanrý fuhuþ yapanlarý, zina edenleri yargýlayacak.
5 Yaþayýþýnýz para sevgisinden uzak olsun. Sahip olduklarýnýzla yetinin. Çünkü Tanrý þöyle dedi: 'Seni asla terk etmeyeceðim, Seni asla yüzüstü býrakmayacaðým.'
6 Böylece cesaretle diyoruz ki, 'Rab benim yardýmcýmdýr, korkmam; Ýnsan bana ne yapabilir?'
7 Tanrý'nýn sözünü size iletmiþ olan önderlerinizi anýmsayýn. Yaþayýþlarýnýn sonucuna bakarak onlarýn imanýný örnek alýn.
8 Ýsa Mesih dün, bugün ve sonsuza dek aynýdýr.
9 Çeþitli garip öðretilerin etkisine kapýlýp sürüklenmeyin. Yüreðin yiyeceklerle deðil, Tanrý lütfuyla güçlenmesi iyidir. Yiyeceklere güvenenler hiçbir yarar görmediler.
10 Bir sunaðýmýz var ki, tapýnma çadýrýnda hizmet edenlerin ondan yemeye haklarý yoktur.
11 Baþkâhin günah sunusu* olarak hayvanlarýn kanýný kutsal yere taþýr, ama bu hayvanlarýn cesetleri ordugahýn dýþýnda yakýlýr.
12 Bunun gibi, Ýsa da kendi kanýyla halký kutsal kýlmak için kent kapýsýnýn dýþýnda acý çekti.
13 Öyleyse biz de O'nun uðradýðý aþaðýlanmaya katlanarak ordugahtan dýþarýya çýkýp yanýna gidelim.
14 Çünkü burada kalýcý bir kentimiz yoktur, biz gelecekteki kenti özlüyoruz.
15 Bu nedenle, Ýsa aracýlýðýyla Tanrý'ya sürekli övgü kurbanlarý, yani O'nun adýný açýkça anan dudaklarýn meyvesini sunalým.
16 Ýyilik yapmayý, sizde olaný baþkalarýyla paylaþmayý unutmayýn. Çünkü Tanrý bu tür kurbanlardan hoþnut olur.
17 Önderlerinizin sözünü dinleyin, onlara baðlý kalýn. Çünkü onlar canlarýnýz için hesap verecek kiþiler olarak sizi kollarlar. Onlarýn sözünü dinleyin ki, görevlerini inleyerek deðil -bunun size yararý olmaz- sevinçle yapsýnlar.
18 Bizim için dua edin. Vicdanýmýzý temiz tuttuðumuza, her bakýmdan olumlu bir yaþam sürmek istediðimize eminiz.
19 Yanýnýza tez zamanda dönebilmem için dua etmenizi özellikle rica ediyorum.
20 Esenlik veren Tanrý, koyunlarýn büyük Çobaný'ný, Rabbimiz Ýsa'yý sonsuza dek sürecek antlaþmanýn kanýyla ölümden diriltti.
21 Tanrý, isteðini yerine getirebilmeniz için sizi her iyilikle donatsýn; kendisini hoþnut eden þeyi Ýsa Mesih aracýlýðýyla bizlerde gerçekleþtirsin. Mesih'e sonsuzlara dek yücelik olsun! Amin.
22 Kardeþler, size rica ediyorum, öðütlerimi hoþ görün. Zaten size kýsaca yazdým.
23 Kardeþimiz Timoteos'un salýverildiðini bilmenizi istiyorum. Yakýnda yanýma gelirse, onunla birlikte sizi görmeye geleceðim.
24 Önderlerinizin hepsine ve bütün kutsallara selam söyleyin. Ýtalya'dan olanlar size selam ederler.
25 Tanrý'nýn lütfu hepinizle birlikte olsun! Amin.
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13