1 Davut oðlu Ýsrail Kralý Süleyman'ýn özdeyiþleri:
2 Bu özdeyiþler, bilgeliðe ve terbiyeye ulaþmak, Akýllýca sözleri anlamak,
3 Baþarýya götüren terbiyeyi edinip Doðru, haklý ve adil olaný yapmak,
4 Saf kiþiyi ihtiyatlý, Genç adamý bilgili ve saðgörülü kýlmak içindir.
5 Özdeyiþlerle benzetmeleri, Bilgelerin sözleriyle bilmecelerini anlamak için Bilge kiþi dinlesin ve kavrayýþýný artýrsýn, Akýllý kiþi yaþam hüneri kazansýn.
6
7 RAB korkusudur bilginin temeli. Ahmaklarsa bilgeliði ve terbiyeyi küçümser.
8 Oðlum, babanýn uyarýlarýna kulak ver, Annenin öðrettiklerinden ayrýlma.
9 Çünkü bunlar baþýn için sevimli bir çelenk, Boynun için gerdanlýk olacaktýr.
10 Oðlum, seni ayartmaya çalýþan günahkârlara teslim olma.
11 Þöyle diyebilirler: 'Bizimle gel, Adam öldürmek için pusuya yatalým, Zevk uðruna masum kiþileri tuzaða düþürelim.
12 Onlarý ölüler diyarý gibi diri diri, Ölüm çukuruna inenler gibi Bütünüyle yutalým.
13 Bir sürü deðerli mal ele geçirir, Evlerimizi ganimetle doldururuz.
14 Gel, sen de bize katýl, Tek bir kesemiz olacak.'
15 Oðlum, böyleleriyle gitme, Onlarýn tuttuðu yoldan uzak dur.
16 Çünkü ayaklarý kötülüðe koþar, Çekinmeden kan dökerler.
17 Kuþlarýn gözü önünde að sermek boþunadýr.
18 Baþkasýna pusu kuran kendi kurduðu pusuya düþer. Yalnýz kendi canýdýr tuzaða düþürdüðü.
19 Haksýz kazanca düþkün olanlarýn sonu böyledir. Bu düþkünlük onlarý canlarýndan eder.
20 Bilgelik dýþarýda yüksek sesle haykýrýyor, Meydanlarda sesleniyor.
21 Kalabalýk sokak baþlarýnda baðýrýyor, Kentin giriþ kapýlarýnda sözlerini duyuruyor:
22 'Ey budalalar, budalalýðý ne zamana dek seveceksiniz? Alaycýlar ne zamana dek alay etmekten zevk alacak? Akýlsýzlar ne zamana dek bilgiden nefret edecek?
23 Uyardýðýmda yola gelin, o zaman size yüreðimi açar, Sözlerimi anlamanýza yardým ederim.
24 Ama sizi çaðýrdýðým zaman beni reddettiniz. Elimi uzattým, umursayan olmadý.
25 Duymazlýktan geldiniz bütün öðütlerimi, Uyarýlarýmý duymak istemediniz.
26 Bu yüzden ben de felaketinize sevineceðim. Belaya uðradýðýnýzda, Bela üzerinize bir fýrtýna gibi geldiðinde, Bir kasýrga gibi geldiðinde felaketiniz, Sýkýntýya, kaygýya düþtüðünüzde, Sizinle alay edeceðim.
27
28 O zaman beni çaðýracaksýnýz, Ama yanýtlamayacaðým. Var gücünüzle arayacaksýnýz beni, Ama bulamayacaksýnýz.
29 Çünkü bilgiden nefret ettiniz. RAB'den korkmayý reddettiniz.
30 Öðütlerimi istemediniz, Uyarýlarýmýn tümünü küçümsediniz.
31 Bu nedenle tuttuðunuz yolun meyvesini yiyeceksiniz, Kendi düzenbazlýðýnýza doyacaksýnýz.
32 Bön adamlar dönekliklerinin kurbaný olacak. Akýlsýzlar kaygýsýzlýklarýnýn içinde yok olup gidecek.
33 Ama beni dinleyen güvenlik içinde yaþayacak, Kötülükten korkmayacak, huzur bulacak.'
1 Oðlum, bilgeliðe kulak verip Yürekten akla yönelerek Sözlerimi kabul eder, Buyruklarýmý aklýnda tutarsan,
2
3 Evet, aklý çaðýrýr, Ona gönülden seslenirsen,
4 Gümüþ ararcasýna onu ararsan, Onu ararsan define arar gibi,
5 RAB korkusunu anlar Ve Tanrý'yý yakýndan tanýrsýn.
6 Çünkü bilgeliðin kaynaðý RAB'dir. O'nun aðzýndan bilgi ve anlayýþ çýkar.
7 Doðru kiþileri baþarýya ulaþtýrýr, Kalkanýdýr dürüst yaþayanlarýn.
8 Adil olanlarýn adýmlarýný korur, Sadýk kullarýnýn yolunu gözetir.
9 O zaman anlarsýn her iyi yolu, Neyin doðru, haklý ve adil olduðunu.
10 Çünkü yüreðin bilgelikle dolacak, Zevk alacaksýn bilgiden.
11 Saðgörü sana bekçilik edecek Ve akýl seni koruyacak.
12 Bunlar seni kötü yoldan, Ahlaksýzýn sözlerinden kurtaracak.
13 Onlar ki karanlýk yollarda yürümek için Doðru yoldan ayrýlýrlar.
14 Kötülük yapmaktan hoþlanýr, Zevk alýrlar kötülüðün aþýrýsýndan.
15 Yollarý dolambaçlý, Yaþayýþlarý çarpýktýr.
16 Bilgelik, gençken evlendiði eþini terk eden, Tanrý'nýn önünde içtiði andý unutan ahlaksýz kadýndan, Sözleriyle yaltaklanan Vefasýz kadýndan seni kurtaracak.
17
18 O kadýnýn evi insaný ölüme, Yollarý ölülere götürür.
19 Ona gidenlerden hiçbiri geri dönmez, Yaþam yollarýna eriþmez.
20 Bu nedenle sen iyilerin yolunda yürü, Doðrularýn izinden git.
21 Çünkü ülkede yaþayacak olan doðrulardýr, Dürüst kiþilerdir orada kalacak olan.
22 Kötüler ülkeden sürülecek, Hainler sökülüp atýlacak.
1 Oðlum, unutma öðrettiklerimi, Aklýnda tut buyruklarýmý.
2 Çünkü bunlar ömrünü uzatacak, Yaþam yýllarýný, esenliðini artýracaktýr.
3 Sevgiyi, sadakati hiç yanýndan ayýrma, Baðla onlarý boynuna, Yaz yüreðinin levhasýna.
4 Böylece Tanrý'nýn ve insanlarýn gözünde Beðeni ve saygýnlýk kazanacaksýn.
5 RAB'be güven bütün yüreðinle, Kendi aklýna bel baðlama.
6 Yaptýðýn her iþte RAB'bi an, O senin yolunu düze çýkarýr.
7 Kendini bilge biri olarak görme, RAB'den kork, kötülükten uzak dur.
8 Böylece bedenin saðlýk Ve ferahlýk bulur.
9 Servetinle ve ürününün turfandasýyla RAB'bi onurlandýr.
10 O zaman ambarlarýn týka basa*fa* dolar, Teknelerin yeni þarapla dolup taþar.
11 Oðlum, RAB'bin terbiye ediþini hafife alma, O'nun azarlamasýndan usanma.
12 Çünkü RAB, oðlundan hoþnut bir baba gibi, Sevdiðini azarlar.
13 Bilgeliðe eriþene, Aklý bulana ne mutlu!
14 Gümüþ kazanmaktansa onu kazanmak daha iyidir. Onun yararý altýndan daha çoktur.
15 Daha deðerlidir mücevherden, Dileyeceðin hiçbir þey onunla kýyaslanamaz.
16 Sað elinde uzun ömür, Sol elinde zenginlik ve onur vardýr.
17 Yollarý sevinç yollarýdýr, Evet, bütün yollarý esenliðe çýkarýr.
18 Bilgelik yaþam aðacýdýr ona sarýlanlara, Ne mutlu ona sýmsýký tutunanlara!
19 RAB dünyanýn temelini bilgelikle attý, Gökleri akýllýca yerleþtirdi.
20 Bilgisiyle enginler yarýldý, Bulutlar suyunu verdi.
21 Oðlum, saðlam öðüde, saðgörüye tutun. Sakýn gözünü ayýrma onlardan.
22 Onlar sana yaþam verecek Ve boynuna güzel bir süs olacak.
23 O zaman güvenlik içinde yol alýrsýn, Sendelemeden.
24 Korkusuzca yatar, Tatlý tatlý uyursun.
25 Beklenmedik felaketten, Ya da kötülerin uðradýðý yýkýmdan korkma.
26 Çünkü senin güvencen RAB'dir, Tuzaða düþmekten seni O koruyacaktýr.
27 Elinden geldikçe, Ýyiliðe hakký olanlardan iyiliði esirgeme.
28 Elinde varken komþuna, 'Bugün git, yarýn gel, o zaman veririm' deme.
29 Sana güvenerek yanýnda yaþayan komþuna Kötülük tasarlama.
30 Sana kötülük etmemiþ biriyle Yok yere çekiþme.
31 Zorba kiþiye imrenme, Onun yollarýndan hiçbirini seçme.
32 Çünkü RAB sapkýnlardan tiksinir, Ama doðrularýn candan dostudur.
33 RAB kötülerin evini lanetler, Doðrularýn oturduðu yeriyse kutsar.
34 RAB alaycýlarla alay eder, Ama alçakgönüllülere lütfeder.
35 Bilge kiþiler onuru miras alacak, Akýlsýzlara yalnýz utanç kalacak.
1 Çocuklarým, babanýzýn uyarýlarýna kulak verin. Dikkat edin ki anlayýþlý olasýnýz.
2 Çünkü size iyi ders veriyorum, Ayrýlmayýn öðrettiðimden.
3 Ben bir çocukken babamýn evinde, Annemin körpecik tek yavrusuyken,
4 Babam bana þunu öðretti: 'Söylediklerime yürekten sarýl, Buyruklarýmý yerine getir ki yaþayasýn.
5 Bilgeliði ve aklý sahiplen, Söylediklerimi unutma, onlardan sapma.
6 Bilgelikten ayrýlma, o seni korur. Sev onu, seni gözetir.
7 Bilgeliðe ilk adým onu sahiplenmektir. Bütün servetine mal olsa da akla sahip çýk.
8 Onu el üstünde tut, o da seni yüceltecek, Ona sarýlýrsan seni onurlandýracak.
9 Baþýna zarif bir çelenk, Görkemli bir taç giydirecektir.'
10 Dinle oðlum, sözlerimi benimse ki, Uzasýn ömrün.
11 Seni bilgelik yolunda eðitir, Doðru yollara yöneltirim.
12 Ayaklarýn takýlmadan yürür, Sürçmeden koþarsýn.
13 Aldýðýn terbiyeye sarýl, býrakma, Onu uygula, çünkü odur yaþamýn.
14 Kötülerin yoluna ayak basma, Yürüme alçaklarýn yolunda,
15 O yoldan sakýn, yakýnýndan bile geçme, Yönünü deðiþtirip geç.
16 Çünkü kötülük etmedikçe uyuyamaz onlar, Uykularý kaçar saptýrmadýkça birilerini.
17 Yedikleri ekmek kötülük, Ýçtikleri þarap zorbalýk ürünüdür.
18 Oysa doðrularýn yolu þafak ýþýðý gibidir, Giderek öðle güneþinin parlaklýðýna eriþir.
19 Kötülerin yoluysa zifiri karanlýk gibidir, Neden tökezlediklerini bilmezler.
20 Oðlum, sözlerime dikkat et, Dediklerime kulak ver.
21 Aklýndan çýkmasýn bunlar, Onlarý yüreðinde sakla.
22 Çünkü onlarý bulan için yaþam, Bedeni için þifadýr bunlar.
23 Her þeyden önce de yüreðini koru, Çünkü yaþam ondan kaynaklanýr.
24 Yalan çýkmasýn aðzýndan, Uzak tut dudaklarýný sapýk sözlerden.
25 Gözlerin hep ileriye baksýn, Dosdoðru önüne!
26 Gideceðin yolu düzle, O zaman bütün iþlerin saðlam olur.
27 Sapma saða sola, Ayaðýný kötülükten uzak tut.
1 Oðlum, bilgeliðime dikkat et, Akýllýca sözlerime kulak ver.
2 Böylelikle her zaman saðgörülü olur, Dudaklarýnla bilgiyi korursun.
3 Zina eden kadýnýn bal damlar dudaklarýndan, Aðzý daha yumuþaktýr zeytinyaðýndan.
4 Ama sonu pelinotu kadar acý, Ýki aðýzlý kýlýç kadar keskindir.
5 Ayaklarý ölüme gider, Adýmlarý ölüler diyarýna ulaþýr.
6 Yaþama giden yolu hiç düþünmez, Yollarý dolaþýktýr, ama farkýnda deðil.
7 Oðlum, þimdi beni dinle, Aðzýmdan çýkan sözlerden ayrýlma.
8 Öyle kadýnlardan uzak dur, Yaklaþma evinin kapýsýna.
9 Yoksa onurunu baþkalarýna, Yýllarýný bir gaddara kaptýrýrsýn.
10 Varýný yoðunu yer bitirir yabancýlar, Emeðin baþka birinin evini bayýndýr kýlar.
11 Ah çekip inlersin ömrünün son günlerinde, Etinle bedenin tükendiðinde.
12 'Eðitilmekten neden bu kadar nefret ettim, Yüreðim uyarýlarý neden önemsemedi?' dersin.
13 'Öðretmenlerimin sözünü dinlemedim, Beni eðitenlere kulak vermedim.
14 Halkýn ve topluluðun arasýnda Tam bir yýkýmýn eþiðine gelmiþim.'
15 Suyu kendi sarnýcýndan, Kendi kuyunun kaynaðýndan iç.
16 Pýnarlarýn sokaklarý, Akarsularýn meydanlarý mý sulamalý?
17 Yalnýz senin olsun onlar, Paylaþma yabancýlarla.
18 Çeþmen bereketli olsun Ve gençken evlendiðin karýnla mutlu ol.
19 Sevimli bir geyik, zarif bir ceylan gibi, Hep seni doyursun memeleri. Aþkýyla sürekli coþ.
20 Oðlum, neden ahlaksýz bir kadýnla coþasýn, Neden baþka birinin karýsýný koynuna alasýn?
21 RAB insanýn tuttuðu yolu gözler, Attýðý her adýmý denetler.
22 Kötü kiþiyi kendi suçlarý ele verecek, Günahýnýn kemendi kýskývrak baðlayacak onu.
23 Aþýrý ahmaklýðý onu yoldan çýkaracak, Terbiyeyi umursamadýðý için ölecek.
1 Oðlum, eðer birine kefil oldunsa, Onun borcunu yüklendinse,
2 Düþtünse tuzaða kendi sözlerinle, Aðzýnýn sözleriyle yakalandýnsa,
3 O kiþinin eline düþtün demektir. Oðlum, þunu yap ve kendini kurtar: Git, yere kapan onun önünde, Ona yalvar yakar.
4 Gözlerine uyku girmesin, Aðýrlaþmasýn göz kapaklarýn.
5 Avcýnýn elinden ceylan gibi, Kuþbazýn elinden kuþ gibi kurtar kendini.
6 Ey tembel kiþi, git, karýncalara bak, Onlarýn yaþamýndan bilgelik öðren.
7 Baþkanlarý, önderleri ya da yöneticileri olmadýðý halde,
8 Yazýn erzaklarýný biriktirirler, Yiyeceklerini toplarlar biçim mevsiminde.
9 Ne zamana dek yatacaksýn, ey tembel kiþi? Ne zaman kalkacaksýn uykundan?
10 'Biraz kestireyim, biraz uyuklayayým, Ellerimi kavuþturup þöyle bir uyuyayým' demeye kalmadan,
11 Yokluk bir haydut gibi, Yoksulluk bir akýncý gibi gelir üzerine.
12 Aðzýnda yalanla dolaþan kiþi, Soysuz ve fesatçýdýr.
13 Göz kýrpar, bir sürü ayak oyunu, El kol hareketleri yapar,
14 Ahlaksýz yüreðinde kötülük tasarlar, Çekiþmeler yaratýr durmadan.
15 Bu yüzden ansýzýn yýkýma uðrayacak, Birdenbire çaresizce yok olacak.
16 RAB'bin nefret ettiði altý þey, Ýðrendiði yedi þey vardýr:
17 Gururlu gözler, Yalancý dil, Suçsuz kaný döken eller,
18 Düzenbaz yürek, Kötülüðe seðirten ayaklar,
19 Yalan soluyan yalancý tanýk Ve kardeþler arasýnda çekiþme yaratan kiþi.
20 Oðlum, babanýn buyruklarýna uy, Annenin öðrettiklerinden ayrýlma.
21 Bunlar sürekli yüreðinin baðý olsun, Tak onlarý boynuna.
22 Yolunda sana rehber olacak, Seni koruyacaklar yattýðýn zaman; Söyleþecekler seninle uyandýðýnda.
23 Bu buyruklar sana çýra, Öðretilenler ýþýktýr. Eðitici uyarýlar yaþam yolunu gösterir.
24 Seni kötü kadýndan, Baþka birinin karýsýnýn yaltaklanan dilinden Koruyacak olan bunlardýr.
25 Böyle kadýnlarýn güzelliði seni ayartmasýn, Bakýþlarý seni tutsak etmesin.
26 Çünkü fahiþe yüzünden insan bir lokma ekmeðe muhtaç kalýr*fb*, Baþkasýnýn karýsýyla yatmak da kiþinin canýna mal olur.
27 Ýnsan koynuna ateþ alýr da, Giysisi yanmaz mý?
28 Korlar üzerinde yürür de, Ayaklarý kavrulmaz mý?
29 Baþkasýnýn karýsýyla yatan adamýn durumu budur. Böyle bir iliþkiye giren cezasýz kalmaz.
30 Aç hýrsýz karnýný doyurmak için çalýyorsa, Kimse onu hor görmez.
31 Ama yakalanýrsa, çaldýðýnýn yedi katýný ödemek zorunda; Varýný yoðunu vermek anlamýna gelse bile.
32 Zina eden adam saðduyudan yoksundur. Yaptýklarýyla kendini yok eder.
33 Payýna düþen dayak ve onursuzluktur, Asla kurtulamaz utançtan.
34 Çünkü kýskançlýk kocanýn öfkesini azdýrýr, Öç alýrken acýmasýz olur.
35 Hiçbir fidye kabul etmez, Gönlünü alamazsýn armaðanlarýn çokluðuyla.
1 Oðlum, sözlerimi yerine getir, Aklýnda tut buyruklarýmý.
2 Buyruklarýmý yerine getir ki, yaþayasýn. Öðrettiklerimi gözünün bebeði gibi koru.
3 Onlarý yüzük gibi parmaklarýna geçir, Yüreðinin levhasýna yaz.
4 Bilgeliðe, 'Sen kýzkardeþimsin', Akla, 'Akrabamsýn' de.
5 Zina eden kadýndan, Yaltaklanan ahlaksýz kadýndan seni koruyacak olan bunlardýr.
6 Evimin penceresinden, Kafesin ardýndan dýþarýyý seyrederken,
7 Bir sürü toy gencin arasýnda, Saðduyudan yoksun bir delikanlý çarptý gözüme.
8 Akþamüzeri, alaca karanlýkta, Akþam karanlýðý çökerken, O kadýnýn oturduðu sokaða saptýðýný, Onun evine yöneldiðini gördüm.
9
10 Derken kadýn onu karþýladý, Fahiþe kýlýðýyla sinsice.
11 Yaygaracý, dik baþlý biriydi kadýn. Bir an bile durmaz evde.
12 Kâh sokakta, kâh meydanlardadýr. Sokak baþlarýnda pusuya yatar.
13 Delikanlýyý tutup öptü, Yüzü kýzarmadan ona þöyle dedi:
14 'Esenlik kurbanlarýmý kesmek zorundaydým, Adak sözümü bugün yerine getirdim.
15 Bunun için seni karþýlamaya, seni aramaya çýktým, Ýþte buldum seni!
16 Döþeðime Mýsýr ipliðinden dokunmuþ Renkli örtüler serdim.
17 Yataðýma mür*, öd Ve tarçýn serptim.
18 Haydi gel, sabaha dek doya doya seviþelim, Aþktan zevk alalým.
19 Kocam evde deðil, Uzun bir yolculuða çýktý.
20 Yanýna para torbasýný aldý, Dolunaydan önce eve dönmeyecek.'
21 Onu bir sürü çekici sözlerle baþtan çýkardý, Tatlý diliyle peþinden sürükledi.
22 Kesimevine götürülen öküz gibi Hemen izledi onu delikanlý; Tuzaða düþen geyik gibi,
23 Ciðerini bir ok delene kadar; Kapana koþan bir kuþ gibi, Bunun yaþamýna mal olacaðýný bilmeden.
24 Çocuklarým, þimdi dinleyin beni, Kulak verin söylediklerime,
25 Sakýn o kadýna gönül vermeyin, Onun yolundan gitmeyin.
26 Yere serdiði bir sürü kurbaný var, Öldürdüðü kiþilerin sayýsý pek çok.
27 Ölüler diyarýna giden yoldur onun evi, Ölüm odalarýna götürür.
1 Bilgelik çaðýrýyor, Akýl sesini yükseltiyor.
2 Yol kenarýndaki tepelerin baþýnda, Yollarýn birleþtiði yerde duruyor o.
3 Kentin giriþinde, kapýlarýn yanýnda, Sesini yükseltiyor:
4 'Ey insanlar, size sesleniyorum, Çaðrým insan soyunadýr!
5 Ey bön kiþiler, ihtiyatlý olmayý öðrenin; Saðduyulu olmayý öðrenin, ey akýlsýzlar!
6 Söylediðim yetkin sözleri dinleyin, Aðzýmý doðrularý söylemek için açarým.
7 Aðzým gerçeði duyurur, Çünkü dudaklarým kötülükten iðrenir.
8 Aðzýmdan çýkan her söz doðrudur, Yoktur eðri ya da sapýk olaný.
9 Apaçýktýr hepsi anlayana, Bilgiye eriþen, doðruluðunu bilir onlarýn.
10 Gümüþ yerine terbiyeyi, Saf altýn yerine bilgiyi edinin.
11 Çünkü bilgelik mücevherden deðerlidir, Dilediðin hiçbir þey onunla kýyaslanamaz.
12 Ben bilgelik olarak ihtiyatý kendime konut edindim. Bilgi ve saðgörü bendedir.
13 RAB'den korkmak kötülükten nefret etmek demektir. Kibirden, küstahlýktan, Kötü yoldan, sapýk aðýzdan nefret ederim.
14 Öðüt ve saðlam karar bana özgüdür. Akýl ve güç kaynaðý benim.
15 Krallar sayemde egemenlik sürer, Hükümdarlar adil kurallar koyar.
16 Önderler, adaletle yöneten soylular Sayemde yönetirler.
17 Beni sevenleri ben de severim, Gayretle arayan beni bulur.
18 Zenginlik ve onur, Kalýcý deðerler ve bolluk bendedir.
19 Meyvem altýndan, saf altýndan, Ürünüm seçme gümüþten daha iyidir.
20 Doðruluk yolunda, Adaletin izinden yürürüm.
21 Böylelikle, beni sevenleri servet sahibi yapar, Hazinelerini doldururum.
22 RAB yaratma iþine baþladýðýnda Ýlk beni yarattý,
23 Dünya var olmadan önce, Ta baþlangýçta, öncesizlikte yerimi aldým.
24 Enginler yokken, Sularý bol pýnarlar yokken doðdum ben.
25 Daðlar daha oluþmadan, Tepeler belirmeden, RAB dünyayý, kýrlarý Ve dünyadaki topraðýn zerresini yaratmadan doðdum.
26
27 RAB gökleri yerine koyduðunda oradaydým, Engin denizleri ufukla çevirdiðinde,
28 Bulutlarý oluþturduðunda, Denizin kaynaklarýný güçlendirdiðinde,
29 Sular buyruðundan öte geçmesinler diye Denize sýnýr çizdiðinde, Dünyanýn temellerini pekiþtirdiðinde,
30 Baþ mimar olarak O'nun yanýndaydým. Gün be gün sevinçle dolup taþtým, Huzurunda hep coþtum.
31 O'nun dünyasý mutluluðum, Ýnsanlarý sevincimdi.
32 Çocuklarým, þimdi beni dinleyin: Yolumu izleyenlere ne mutlu!
33 Uyarýlarýmý dinleyin ve bilge kiþiler olun, Görmezlikten gelmeyin onlarý.
34 Beni dinleyen, Her gün kapýmý gözleyen, Kapýmýn eþiðinden ayrýlmayan kiþiye ne mutlu!
35 Çünkü beni bulan yaþam bulur Ve RAB'bin beðenisini kazanýr.
36 Beni gözardý edense kendine zarar verir, Benden nefret eden, ölümü seviyor demektir.'
1 Bilgelik kendi evini yaptý, Yedi direðini yonttu.
2 Hayvanlarýný kesti, Þarabýný hazýrlayýp sofrasýný kurdu.
3 Kentin en yüksek noktalarýna gönderdiði Hizmetçileri aracýlýðýyla herkesi çaðýrýyor:
4 'Kim safsa buraya gelsin' diyor. Saðduyudan yoksun olanlara da, 'Gelin, yiyeceklerimi yiyin, Hazýrladýðým þaraptan için' diyor.
5
6 'Saflýðý býrakýn da yaþayýn, Aklýn yolunu izleyin.
7 'Alaycýyý paylayan aþaðýlanmayý hak eder, Kötü kiþiyi azarlayan hakarete uðrar.
8 Alaycýyý azarlama, yoksa senden nefret eder. Bilge kiþiyi azarlarsan, seni sever.
9 Bilge kiþiyi eðitirsen Daha bilge olur, Doðru kiþiye öðretirsen bilgisini artýrýr.
10 RAB korkusudur bilgeliðin temeli. Akýl Kutsal Olan'ý tanýmaktýr.
11 Benim sayemde günlerin çoðalacak, Ömrüne yýllar katýlacak.
12 Bilgeysen, bilgeliðinin yararý sanadýr, Alaycý olursan acýsýný yalnýz sen çekersin.'
13 Akýlsýz kadýn yaygaracý Ve saftýr, hiçbir þey bilmez.
14 Evinin kapýsýnda, Kentin en yüksek yerinde bir iskemleye oturur; Yoldan geçenleri, Kendi yollarýndan gidenleri çaðýrmak için,
15
16 'Kim safsa buraya gelsin' der. Saðduyudan yoksun olanlara da,
17 'Çalýntý su tatlý, Gizlice yenen yemek lezzetlidir' der.
18 Ne var ki, evine girenler ölüme gittiklerini, Ona konuk olanlar Ölüler diyarýnýn dibine indiklerini bilmezler.
1 Süleyman'ýn özdeyiþleri: Bilge çocuk babasýný sevindirir, Akýlsýz çocuk annesini üzer.
2 Haksýzca kazanýlan servetin yararý yoktur, Ama doðruluk ölümden kurtarýr.
3 RAB doðru kiþiyi aç komaz, Ama kötülerin isteðini boþa çýkarýr.
4 Tembel eller insaný yoksullaþtýrýr, Çalýþkan el zengin eder.
5 Aklý baþýnda evlat ürünü yazýn toplar, Hasatta uyuyansa ailesinin yüzkarasýdýr.
6 Bereket doðru kiþinin baþýna yaðar, Kötülerse zorbalýklarýný sözle gizler.
7 Doðrular övgüyle, Kötüler nefretle anýlýr.
8 Bilge kiþi buyruklarý kabul eder, Çenesi düþük ahmaksa yýkýma uðrar.
9 Dürüst kiþi güvenlik içinde yaþar, Ama hileli yoldan giden açýða vurulacaktýr.
10 Sinsice göz kýrpan, acýlara neden olur. Çenesi düþük ahmak da yýkýma uðrar*fc*.
11 Doðru kiþinin aðzý yaþam pýnarýdýr, Kötülerse zorbalýklarýný sözle gizlerler.
12 Nefret çekiþmeyi azdýrýr, Sevgi her suçu baðýþlar.
13 Akýllý kiþinin dudaklarýndan bilgelik akar, Ama saðduyudan yoksun olan sýrtýna kötek yer.
14 Bilge kiþi bilgi biriktirir, Ahmaðýn aðzýysa onu yýkýma yaklaþtýrýr.
15 Zenginin serveti onun kalesidir, Fakirin yoksulluðu ise onu yýkýma götürür.
16 Doðru kiþinin ücreti yaþamdýr, Kötünün geliriyse kendisine cezadýr.
17 Terbiyeye kulak veren yaþam yolunu bulur. Uyarýlarý reddedense baþkalarýný yoldan saptýrýr.
18 Nefretini gizleyen kiþinin dudaklarý yalancýdýr. Ýftira yayan akýlsýzdýr.
19 Çok konuþanýn günahý eksik olmaz, Saðduyulu kiþiyse dilini tutar.
20 Doðru kiþinin dili saf gümüþ gibidir, Kötünün niyetleriyse deðersizdir.
21 Doðru kiþinin sözleri birçoklarýný besler, Ahmaklarsa saðduyu yoksunluðundan ölür.
22 RAB'bin bereketidir kiþiyi zengin eden, RAB buna dert katmaz.
23 Kötülük akýlsýzlar için eðlence gibidir. Aklý baþýnda olanlar içinse bilgelik ayný þeydir.
24 Kötü kiþinin korktuðu baþýna gelir, Doðru kiþiyse dileðine eriþir.
25 Kasýrga gelince kötü kiþiyi silip götürür; Ama doðru kiþi sonsuza dek ayakta kalýr.
26 Diþler için sirke, Gözler için duman neyse, Tembel ulak da kendisini gönderen için öyledir.
27 RAB korkusu ömrü uzatýr, Kötülerin yýllarýysa kýsadýr.
28 Doðrunun umudu onu sevindirir, Kötünün beklentileriyse boþa çýkar.
29 RAB'bin yolu dürüst için sýðýnak, Fesatçý içinse yýkýmdýr.
30 Doðru kiþi hiçbir zaman sarsýlmaz, Ama kötüler ülkede kalamaz.
31 Doðru kiþinin aðzý bilgelik üretir, Sapýk dilse kesilir.
32 Doðru kiþinin dudaklarý söylenecek sözü bilir, Kötünün aðzýndansa sapýk sözler çýkar.
1 RAB hileli teraziden iðrenir, Hilesiz tartýdansa hoþnut kalýr.
2 Küstahlýðýn ardýndan utanç gelir, Ama bilgelik alçakgönüllülerdedir.
3 Erdemlinin dürüstlüðü ona yol gösterir, Hainin yalancýlýðýysa yýkýma götürür.
4 Gazap günü servet iþe yaramaz, Oysa doðruluk ölümden kurtarýr.
5 Dürüst insanýn doðruluðu onun yolunu düzler, Kötü kiþiyse kötülüðü yüzünden yýkýlýp düþer.
6 Erdemlinin doðruluðu onu kurtarýr, Ama haini kendi hýrsý ele verir.
7 Kötü kiþi öldüðünde umutlarý yok olur, Güvendiði güç de biter.
8 Doðru kiþi sýkýntýdan kurtulur, Onun yerine sýkýntýyý kötü kiþi çeker.
9 Tanrýsýz kiþi baþkalarýný aðzýyla yýkýma götürür, Oysa doðrular bilgi sayesinde kurtulur.
10 Doðrularýn baþarýsýna kent bayram eder, Kötülerin ölümüne sevinç çýðlýklarý atýlýr.
11 Dürüstlerin kutsamasýyla kent geliþir, Ama kötülerin aðzý kenti yerle bir eder.
12 Baþkasýný küçük gören saðduyudan yoksundur, Akýllý kiþiyse dilini tutar.
13 Dedikoducu sýr saklayamaz, Oysa güvenilir insan sýrdaþ olur.
14 Yol göstereni olmayan ulus düþer, Danýþmaný bol olan zafere gider.
15 Yabancýya kefil olan mutlaka zarar görür, Kefaletten kaçýnan güvenlik içinde yaþar.
16 Sevecen kadýn onur*fç*, Zorbalarsa yalnýzca servet kazanýr.
17 Ýyilikseverin yararý kendinedir, Gaddarsa kendi baþýna bela getirir.
18 Kötü kiþinin kazancý aldatýcýdýr, Doðruluk ekenin ödülüyse güvenlidir.
19 Yürekten doðru olan yaþama kavuþur, Kötülüðün ardýndan giden ölümünü hazýrlar.
20 RAB sapýk yürekliden iðrenir, Dürüst yaþayandan hoþnut kalýr.
21 Bilin ki, kötü kiþi cezasýz kalmaz, Doðrularýn soyuysa kurtulur.
22 Saðduyudan yoksun kadýnýn güzelliði, Domuzun burnundaki altýn halkaya benzer.
23 Doðrularýn isteði hep iyilikle sonuçlanýr, Kötülerin umutlarýysa gazapla.
24 Eliaçýk olan daha çok kazanýr, Hak yiyenin sonuysa yoksulluktur.
25 Cömert olan bolluða erecek, Baþkasýna su verene su verilecek.
26 Halk buðday istifleyeni lanetler, Ama buðday sataný kutsar.
27 Ýyiliði amaç edinen beðeni kazanýr, Kötülüðü amaç edinense kötülüðe uðrar.
28 Zenginliðine güvenen tepetaklak gidecek, Oysa doðrular dalýndaki yaprak gibi geliþecek.
29 Ailesine sýkýntý çektirenin mirasý yeldir, Ahmaklar da bilgelerin kulu olur.
30 Doðru kiþinin iþleri yaþam aðacýnýn meyvesine benzer, Bilge kiþi insanlarý kazanýr.
31 Bu dünyada doðru kiþi bile cezalandýrýlýrsa, Kötülerle günahlýlarýn cezalandýrýlacaðý kesindir.
1 Terbiye edilmeyi seven bilgiyi de sever, Azarlanmaktan nefret eden budaladýr.
2 Ýyi kiþi RAB'bin lütfuna erer, Ama düzenbazý RAB mahkûm eder.
3 Kötülük kiþiyi güvenliðe kavuþturmaz, Ama doðrularýn kökü kazýlamaz.
4 Erdemli kadýn kocasýnýn tacýdýr, Edepsiz kadýnsa kocasýný yer bitirir.
5 Doðrularýn tasarýlarý adil, Kötülerin öðütleri aldatýcýdýr.
6 Kötülerin sözleri ölüm tuzaðýdýr, Doðrularýn konuþmasýysa onlarý kurtarýr.
7 Kötüler yýkýlýp yok olur, Doðru kiþinin evi ayakta kalýr.
8 Kiþi saðduyusu oranýnda övülür, Çarpýk düþünceliyse küçümsenir.
9 Köle sahibi olup aþaðýlanan Büyüklük taslayýp ekmeðe muhtaç olandan yeðdir.
10 Doðru kiþi hayvanýyla ilgilenir, Ama kötünün sevecenliði bile zalimcedir.
11 Topraðýný iþleyenin ekmeði bol olur, Hayal peþinde koþansa saðduyudan yoksundur.
12 Kötü kiþi kötülerin ganimetini ister, Ama doðru kiþilerin kökü ürün verir.
13 Kötü kiþinin günahlý sözleri kendisi için tuzaktýr, Ama doðru kiþi sýkýntýyý atlatýr.
14 Ýnsan aðzýnýn ürünüyle iyiliðe doyar, Elinin emeðine göre de karþýlýðýný alýr.
15 Ahmaðýn yolu kendi gözünde doðrudur, Bilge kiþiyse öðüde kulak verir.
16 Ahmak sinirlendiðini hemen belli eder, Ama ihtiyatlý olan aþaðýlanmaya aldýrmaz.
17 Dürüst tanýk doðruyu söyler, Yalancý tanýksa hile solur.
18 Düþünmeden söylenen sözler kýlýç gibi keser, Bilgelerin diliyse þifa verir.
19 Gerçek sözler sonsuza dek kalýcýdýr, Oysa yalanýn ömrü bir anlýktýr.
20 Kötülük tasarlayanýn yüreði hileci, Barýþý öðütleyenin yüreðiyse sevinçlidir.
21 Doðru kiþiye hiç zarar gelmez, Kötünün baþýysa beladan kurtulmaz.
22 RAB yalancý dudaklardan iðrenir, Ama gerçeðe uyanlardan hoþnut kalýr.
23 Ýhtiyatlý kiþi bilgisini kendine saklar, Oysa akýlsýzýn yüreði ahmaklýðýný ilan eder.
24 Çalýþkanlarýn eli egemenlik sürer, Tembellikse köleliðe götürür.
25 Kaygýlý yürek insaný çökertir, Ama güzel söz sevindirir.
26 Doðru kiþi arkadaþýna da yol gösterir, Kötünün tuttuðu yolsa kendini saptýrýr.
27 Tembel kiþi iþini bitirmez*fd*, Oysa çalýþkan deðerli bir servet kazanýr.
28 Doðru yol yaþam kaynaðýdýr, Bu yol ölümsüzlüðe götürür.
1 Bilge kiþi terbiye edilmeyi sever, Alaycý kiþi azarlansa da aldýrmaz.
2 Ýyi insan aðzýndan çýkan sözler için ödüllendirilir, Ama hainlerin soluduðu zorbalýktýr.
3 Dilini tutan canýný korur, Ama boþboðazýn sonu yýkýmdýr.
4 Tembel canýnýn çektiðini elde edemez, Çalýþkanýn istekleriyse tümüyle yerine gelir.
5 Doðru kiþi yalandan nefret eder, Kötünün sözleriyse iðrençtir, yüzkarasýdýr.
6 Doðruluk dürüst yaþayaný korur, Kötülük günahkârý yýkar.
7 Kimi hiçbir þeyi yokken kendini zengin gösterir, Kimi serveti çokken kendini yoksul gösterir.
8 Kiþinin serveti gün gelir canýna fidye olur, Oysa yoksul kiþi tehdide aldýrmaz.
9 Doðrularýn ýþýðý parlak yanar, Kötülerin çýrasý söner.
10 Kibirden ancak kavga çýkar, Öðüt dinleyense bilgedir.
11 Havadan kazanýlan para yok olur, Azar azar biriktirenin serveti çok olur.
12 Ertelenen umut hayal kýrýklýðýna uðratýr, Yerine gelen dilekse yaþam verir.
13 Uyarýlara kulak asmayan bedelini öder, Buyruklara saygýlý olansa ödülünü alýr.
14 Bilgelerin öðrettikleri yaþam kaynaðýdýr, Ýnsaný ölüm tuzaklarýndan uzaklaþtýrýr.
15 Saðduyulu davranýþ saygýnlýk kazandýrýr, Hainlerin yoluysa yýkýma götürür*fe*.
16 Ýhtiyatlý kiþi iþini bilerek yapar, Akýlsýz kiþiyse ahmaklýðýný sergiler.
17 Kötü ulak belaya düþer, Güvenilir elçiyse þifa getirir.
18 Terbiye edilmeye yanaþmayaný Yokluk ve utanç bekliyor, Ama azara kulak veren onurlandýrýlýr.
19 Yerine getirilen dilek mutluluk verir. Akýlsýz kötülükten uzak kalamaz.
20 Bilgelerle oturup kalkan bilge olur, Akýlsýzlarla dost olansa zarar görür.
21 Günahkârýn peþini felaket býrakmaz, Doðrularýn ödülüyse gönençtir.
22 Ýyi kiþi torunlarýna miras býrakýr, Günahkârýn servetiyse doðru kiþiye kalýr.
23 Yoksulun tarlasý bol ürün verebilir, Ama haksýzlýk bunu alýp götürür.
24 Oðlundan deðneði esirgeyen, onu sevmiyor demektir. Seven baba özenle*ff* terbiye eder.
25 Doðru kiþinin yeterince yiyeceði vardýr, Kötünün karnýysa aç kalýr.
1 Bilge kadýn evini yapar, Ahmak kadýn evini kendi eliyle yýkar.
2 Doðru yolda yürüyen, RAB'den korkar, Yoldan sapan, RAB'bi hor görür.
3 Ahmaðýn sözleri sýrtýna kötektir, Ama bilgenin dudaklarý kendisini korur.
4 Öküz yoksa yemlik boþ kalýr, Çünkü bol ürünü saðlayan öküzün gücüdür.
5 Güvenilir tanýk yalan söylemez, Yalancý tanýksa yalan solur.
6 Alaycý bilgeliði arasa da bulamaz, Akýllý içinse bilgi edinmek kolaydýr.
7 Akýlsýz kiþiden uzak dur, Çünkü sana öðretecek bir þeyi yok.
8 Ýhtiyatlý kiþinin bilgeliði, ne yapacaðýný bilmektir, Akýlsýzlarýn ahmaklýðýysa aldanmaktýr.
9 Ahmaklar suç sunusuyla*fg* alay eder, Dürüstler ise iyi niyetlidir.
10 Yürek kendi acýsýný bilir, Sevinciniyse kimse paylaþmaz.
11 Kötü kiþinin evi yerle bir edilecek, Doðru kiþinin konutuysa bayýndýr olacak.
12 Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür, Ama sonu ölümdür.
13 Gülerken bile yürek sýzlayabilir, Sevinç bitince acý yine görünebilir.
14 Yüreði dönek olan tuttuðu yolun, Ýyi kiþi de yaptýklarýnýn ödülünü alacaktýr.
15 Saf kiþi her söze inanýr, Ýhtiyatlý olansa attýðý her adýmý hesaplar.
16 Bilge kiþi korktuðu için kötülükten uzaklaþýr, Akýlsýzsa büyüklük taslayýp kendine güvenir.
17 Çabuk öfkelenen ahmakça davranýr, Düzenbazdan herkes nefret eder.
18 Saf kiþilerin mirasý akýlsýzlýktýr, Ýhtiyatlý kiþilerin tacý ise bilgidir.
19 Alçaklar iyilerin önünde, Kötüler doðrularýn kapýsýnda eðilirler.
20 Komþusu bile yoksulu sevmez, Oysa zenginin dostu çoktur.
21 Komþuyu hor görmek günahtýr, Ne mutlu mazluma lütfedene!
22 Kötülük tasarlayan yolunu þaþýrmaz mý? Oysa iyilik tasarlayan sevgi ve sadakat kazanýr.
23 Her emek kazanç getirir, Ama boþ lakýrdý yoksulluða götürür.
24 Bilgelerin tacý servetleridir, Akýlsýzlarsa ahmaklýklarýyla tanýnýr*fh*.
25 Dürüst tanýk can kurtarýr, Yalancý tanýk aldatýcýdýr.
26 RAB'den korkan tam güvenliktedir, RAB onun çocuklarýna da sýðýnak olacaktýr.
27 RAB korkusu yaþam kaynaðýdýr, Ýnsaný ölüm tuzaklarýndan uzaklaþtýrýr.
28 Kralýn yüceliði halkýnýn çokluðuna baðlýdýr, Halk yok olursa hükümdar da mahvolur.
29 Geç öfkelenen akýllýdýr, Çabuk sinirlenen ahmaklýðýný gösterir.
30 Huzurlu yürek bedenin yaþam kaynaðýdýr, Hýrs ise insaný için için yer bitirir.
31 Muhtacý ezen, Yaradaný'ný hor görüyor demektir. Yoksula acýyansa Yaradan'ý yüceltir.
32 Kötü kiþi uðradýðý felaketle yýkýlýr, Doðru insanýn ölümde bile sýðýnacak yeri var.
33 Bilgelik akýllý kiþinin yüreðinde barýnýr, Akýlsýzlar arasýnda bile kendini belli eder.
34 Doðruluk bir ulusu yüceltir, Oysa günah herhangi bir halk için utançtýr.
35 Kral saðduyulu kulunu beðenir, Utanç getirene öfkelenir.
1 Yumuþak yanýt gazabý yatýþtýrýr, Oysa yaralayýcý söz öfkeyi alevlendirir.
2 Bilgenin dili bilgiyi iyi kullanýr, Akýlsýzýn aðzýndansa ahmaklýk akar.
3 RAB'bin gözü her yerde olaný görür, Kötüleri de iyileri de gözler.
4 Okþayýcý dil yaþam verir*fý*, Çarpýk dilse ruhu yaralar.
5 Ahmak babasýnýn uyarýlarýný küçümser, Ýhtiyatlý kiþi azara kulak verir.
6 Doðru kiþinin evi büyük hazine gibidir, Kötünün geliriyse sýkýntý kaynaðýdýr.
7 Bilgelerin dudaklarý bilgi yayar, Ama akýlsýzlarýn yüreði öyle deðildir.
8 RAB kötülerin kurbanýndan iðrenir, Ama doðrularýn duasý O'nu hoþnut eder.
9 RAB kötü kiþinin yolundan iðrenir, Doðruluðun ardýndan gideni sever.
10 Yoldan sapan þiddetle cezalandýrýlýr Ve azarlanmaktan nefret eden ölüme gider.
11 RAB, ölüm ve yýkým diyarýnda olup biteni bilir, Nerde kaldý ki insanýn yüreði!
12 Alaycý kiþi azarlanmaktan hoþlanmaz, Bilgelere gidip danýþmaz.
13 Mutlu yürek yüzü neþelendirir, Acýlý yürek ruhu ezer.
14 Akýllý yürek bilgi arar, Akýlsýzýn aðzýysa ahmaklýkla beslenir.
15 Mazlumun bütün günleri sýkýntý doludur, Mutlu bir yürekse sahibine sürekli ziyafettir.
16 Yoksul olup RAB'den korkmak, Zengin olup kaygý içinde yaþamaktan yeðdir.
17 Sevgi dolu bir ortamdaki sebze yemeði, Nefret dolu bir ortamdaki besili danadan yeðdir.
18 Huysuz kiþi çekiþme yaratýr, Sabýrlý kiþi kavgayý yatýþtýrýr.
19 Tembelin yolu dikenli çit gibidir, Doðrunun yoluysa ana caddeye benzer.
20 Bilge çocuk babasýný sevindirir, Akýlsýz çocuksa annesini küçümser.
21 Saðduyudan yoksun kiþi ahmaklýðýyla sevinir, Ama akýllý insan dürüst bir yaþam sürer.
22 Karþýlýklý danýþýlmazsa tasarýlar boþa çýkar, Danýþmanlarýn çokluðuyla baþarýya ulaþýlýr.
23 Uygun yanýt sahibini mutlu eder, Yerinde söylenen söz ne güzeldir!
24 Saðduyulu kiþi yukarýya, yaþama giden yoldadýr, Bu da ölüler diyarýna inmesini önler.
25 RAB kibirlinin evini yýkar, Dul kadýnýn sýnýrýný korur.
26 RAB kötünün tasarýlarýndan iðrenir, Temiz düþüncelerden hoþnut kalýr*fi*.
27 Kazanca düþkün kiþi kendi evine sýkýntý verir, Rüþvetten nefret edense rahat yaþar.
28 Doðru kiþinin aklý yanýtýný iyi tartar, Kötünün aðzý kötülük saçar.
29 RAB kötülerden uzak durur, Oysa doðrularýn duasýný duyar.
30 Gülen gözler yüreði sevindirir, Ýyi haber bedeni ferahlatýr.
31 Yaþam veren uyarýlarý dinleyen, Bilgeler arasýnda konaklar.
32 Terbiyeden kaçan kendine zarar verir, Azara kulak verense saðduyu kazanýr.
33 RAB korkusu bilgelik öðretir, Alçakgönüllülük de onurun önkoþuludur.
1 Ýnsan aklýyla çok þey tasarlayabilir, Ama dilin vereceði yanýt RAB'dendir.
2 Ýnsan her yaptýðýný temiz sanýr, Ama niyetlerini tartan RAB'dir.
3 Yapacaðýn iþleri RAB'be emanet et, O zaman tasarýlarýn gerçekleþir.
4 RAB her þeyi amacýna uygun yapar, Kötü kiþinin yýkým gününü de O hazýrlar.
5 RAB yüreði küstah olandan iðrenir, Bilin ki, öyleleri cezasýz kalmaz.
6 Sevgi ve baðlýlýk suçlarý baðýþlatýr, RAB korkusu insaný kötülükten uzaklaþtýrýr.
7 RAB kiþinin yaþayýþýndan hoþnutsa Düþmanlarýný bile onunla barýþtýrýr.
8 Doðrulukla kazanýlan az þey Haksýzlýkla kazanýlan büyük gelirden iyidir.
9 Kiþi yüreðinde gideceði yolu tasarlar, Ama adýmlarýný RAB yönlendirir.
10 Tanrý buyruklarýný kralýn aðzýyla açýklar, Bu nedenle kral adaleti çiðnememelidir.
11 Doðru terazi ve baskül RAB'bindir, Bütün tartý aðýrlýklarýný O belirler.
12 Krallar kötülükten iðrenir, Çünkü tahtýn güvencesi adalettir.
13 Kral doðru söyleyenden hoþnut kalýr, Dürüst konuþaný sever.
14 Kralýn öfkesi ölüm habercisidir, Ama bilge kiþi onu yatýþtýrýr.
15 Kralýn yüzü gülüyorsa, yaþam demektir. Lütfu son yaðmuru getiren bulut gibidir.
16 Bilgelik kazanmak altýndan daha deðerlidir, Akla sahip olmak da gümüþe yeðlenir.
17 Dürüstlerin tuttuðu yol kötülükten uzaklaþtýrýr, Yoluna dikkat eden, canýný korur.
18 Gururun ardýndan yýkým, Kibirli ruhun ardýndan da düþüþ gelir.
19 Mazlumlar arasýnda alçakgönüllü biri olmak, Kibirlilerle çapul malý paylaþmaktan iyidir.
20 Öðüde kulak veren baþarýya ulaþýr, RAB'be güvenen mutlu olur.
21 Bilge yüreklilere akýllý denir, Tatlý söz ikna gücünü artýrýr.
22 Saðduyu, sahibine yaþam kaynaðý, Ahmaklýksa ahmaklara cezadýr.
23 Bilgenin aklý diline yön verir, Dudaklarýnýn ikna gücünü artýrýr.
24 Hoþ sözler petek balý gibidir, Cana tatlý ve bedene þifadýr.
25 Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür, Ama sonu ölümdür.
26 Emekçinin iþtahýdýr onu çalýþtýran, Çünkü açlýðý onu kamçýlar.
27 Alçaklar baþkalarýna kötülük tasarlar, Konuþmalarý kavurucu ateþ gibidir.
28 Huysuz kiþi çekiþmeyi körükler, Dedikoducu can dostlarý ayýrýr.
29 Zorba kiþi baþkalarýný ayartýr Ve onlarý olumsuz yola yöneltir.
30 Göz kýrpmak düzenbazlýða, Sinsi gülücükler kötülüðe iþarettir.
31 Aðarmýþ saçlar onur tacýdýr, Doðru yaþayýþla kazanýlýr.
32 Sabýrlý kiþi yiðitten üstündür, Kendini denetleyen de kentler fethedenden üstündür.
33 Ýnsan kura atar, Ama her kararý RAB verir.
1 Huzur içinde kuru bir lokma, Kavga ve ziyafet dolu evden iyidir.
2 Saðduyulu köle, Ailesini utanca sokan oðula egemen olur Ve kardeþlerle birlikte mirastan pay alýr.
3 Altýn ocakta, gümüþ potada arýtýlýr, Yüreði arýtansa RAB'dir.
4 Kötü kiþi fesat yüklü dudaklarý dinler, Yalancý da yýkýcý dile kulak verir.
5 Yoksulla alay eden, onu yarataný hor görür. Felakete sevinen cezasýz kalmaz.
6 Torunlar yaþlýlarýn tacýdýr, Çocuklarýn övüncü anne babalarýdýr.
7 Kurumlu sözler ahmaða nasýl yakýþmazsa, Soyluya da yalancý dudaklar hiç yakýþmaz.
8 Sahibinin gözünde rüþvet bir týlsýmdýr. Ne yapsa baþarýlý olur.
9 Sevgi isteyen kiþi suçlarý baðýþlar, Olayý diline dolayansa can dostlarý ayýrýr.
10 Akýllý kiþiyi azarlamak, Akýlsýza yüz darbe vurmaktan etkilidir.
11 Kötü kiþi ancak baþkaldýrmaya eðilimlidir, Ona gönderilecek ulak acýmasýz olacaktýr.
12 Azgýnlýðý üstünde bir akýlsýzla karþýlaþmak, Yavrularýndan edilmiþ diþi ayýyla karþýlaþmaktan beterdir.
13 Ýyiliðin karþýlýðýný kötülükle ödeyenin Evinden kötülük eksik olmaz.
14 Kavganýn baþlangýcý su sýzýntýsýna benzer, Bir patlamaya yol açmadan çekiþmeyi býrak.
15 Kötüyü aklayan da, doðruyu mahkûm eden de RAB'bi tiksindirir.
16 Akýlsýz biri bilgelik satýn almak için niye para harcasýn? Zaten saðduyudan yoksun!
17 Dost her zaman sever, Kardeþ sýkýntýlý günde belli olur.
18 Saðduyudan yoksun kiþi el sýkýþýp Baþkasýna kefil olur.
19 Baþkaldýrýyý seven kavgayý sever, Kapýsýný yüksek yapan yýkýmýna davetiye çýkarýr.
20 Sapýk yürekli kiþi iyilik beklememeli. Diliyle aldatan da belaya düþer.
21 Akýlsýz kendisini doðurana derttir, Ahmaðýn babasý sevinç nedir bilmez.
22 Ýç ferahlýðý saðlýk getirir, Ezik ruh ise bedeni yýpratýr.
23 Kötü kiþi adaleti saptýrmak için Gizlice rüþvet alýr.
24 Akýllý kiþi gözünü bilgelikten ayýrmaz, Akýlsýzýn gözüyse hep saðda soldadýr.
25 Akýlsýz çocuk babasýna üzüntü, Annesine acý verir.
26 Ne suçsuza ceza kesmek iyidir, Ne de görevliyi dürüst davrandýðý için dövmek...
27 Bilgili kiþi az konuþur, Akýllý kiþi sakin ruhludur.
28 Çenesini tutup susan ahmak bile Bilge ve akýllý sayýlýr.
1 Geçimsiz kiþi kendi çýkarý peþindedir, Ýyi öðüde hep karþý çýkar.
2 Akýlsýz kiþi bir þey anlamaktan çok Kendi düþüncelerini açmaktan hoþlanýr.
3 Kötülüðü aþaðýlanma, Ayýbý utanç izler.
4 Bilge kiþinin aðzýndan çýkan sözler derin sular gibidir, Bilgelik pýnarý da coþkun bir akarsu.
5 Kötüyü kayýrmak da, Suçsuzdan adaleti esirgemek de iyi deðildir.
6 Akýlsýzýn dudaklarý çekiþmeye yol açar, Aðzý da dayaðý davet eder.
7 Akýlsýzýn aðzý kendisini mahveder, Dudaklarý da canýna tuzaktýr.
8 Dedikodu tatlý lokma gibidir, Ýnsanýn ta içine iþler.
9 Ýþini savsaklayan kiþi Yýkýcýya kardeþtir.
10 RAB'bin adý güçlü kuledir, Ona sýðýnan doðru kiþi için korunaktýr.
11 Zengin servetini bir kale, Aþýlmaz bir sur sanýr.
12 Yürekteki gururu düþüþ, Alçakgönüllülüðü ise onur izler.
13 Dinlemeden yanýt vermek Ahmaklýk ve utançtýr.
14 Ýnsanýn ruhu hastalýkta ona destektir. Ama ezik ruh nasýl dayanabilir?
15 Akýllý kiþi bilgiyi satýn alýr, Bilgenin kulaðý da bilgi peþindedir.
16 Armaðan, verenin yolunu açar Ve kendisini büyüklerin önüne çýkartýr.
17 Duruþmada ilk konuþan haklý görünür, Baþkasý çýkýp onu sorgulayana dek.
18 Kura çekiþmeleri sona erdirir, Güçlü rakipleri uzlaþtýrýr.
19 Gücenmiþ kardeþ surlu kentten daha zor elde edilir. Çekiþme sürgülü kale kapýsý gibidir.
20 Ýnsanýn karný aðzýnýn meyvesiyle, Dudaklarýnýn ürünüyle doyar.
21 Dil ölüme de götürebilir, yaþama da; Konuþmayý seven, dilin meyvesine katlanmak zorundadýr.
22 Ýyi bir eþ bulan iyilik bulur Ve RAB'bin lütfuna erer.
23 Yoksul acýnma dilenir, Zenginin yanýtýysa serttir.
24 Yýkýma götüren dostlar vardýr*fj*, Ama öyle dost var ki, kardeþten yakýndýr insana.
1 Dürüst yaþayan bir yoksul olmak, Yalancý bir akýlsýz olmaktan yeðdir.
2 Bilgisiz heves iþe yaramaz, Acelecilik insaný yanýlgýya düþürür.
3 Ýnsanýn ahmaklýðý yaþamýný yýkar, Yine de içinden RAB'be öfkelenir.
4 Zenginlik dost üstüne dost kazandýrýr. Oysa yoksulun dostu onu yüzüstü býrakýr.
5 Yalancý tanýk cezasýz kalmaz, Yalan soluyan kurtulamaz.
6 Birçoklarý önemli kiþinin gözüne girmek Ve eli açýk olanýn dostu olmak ister.
7 Yoksulun akrabalarý bile onu sevmezse, Dostlarýnýn ondan uzak duracaðý daha da kesindir. Ne kadar yalvarsa ona yaklaþmazlar.
8 Saðduyulu olan canýný sever, Aklý izleyen bolluða kavuþur.
9 Yalancý tanýk cezasýz kalmaz, Yalan soluyan yok olur.
10 Akýlsýzýn gösteriþli bir yaþam sürmesi uygun deðilse, Kölelerin önderlere egemen olmasý Hiç uygun deðildir.
11 Saðduyulu kiþi sabýrlýdýr, Kusurlarý hoþ görmesi ona onur kazandýrýr.
12 Kralýn öfkesi genç aslanýn kükreyiþine benzer, Lütfuysa otlarýn üzerine düþen çiy gibidir.
13 Akýlsýz çocuk babasýnýn baþýna beladýr, Dýrdýr eden kadýn sürekli damlayan su gibidir.
14 Ev ve servet babadan mirastýr, Ama saðduyulu kadýn RAB'bin armaðanýdýr.
15 Tembellik insaný uyuþukluða iter, Haylaz kiþi de aç kalýr.
16 Tanrý buyruðuna uyan canýný korur, Gitmesi gereken yollarý umursamayan ölür.
17 Yoksula acýyan kiþi RAB'be ödünç vermiþ olur, Yaptýðý iyilik için RAB onu ödüllendirir.
18 Henüz umut varken çocuðunu eðit, Onun yýkýmýna neden olma.
19 Huysuz insan cezasýný çekmelidir. Onu bir kere kurtarsan da, hep ayný þeyi yapman gerekir.
20 Öðüde kulak ver, terbiyeyi kabul et ki, Ömrünün kalan kýsmý boyunca bilge olasýn.
21 Ýnsan yüreðinde çok þey tasarlar, Ama gerçekleþen, RAB'bin amacýdýr.
22 Ýnsandan istenen vefadýr, Yoksul olmak yalancý olmaktan yeðdir.
23 RAB korkusu Doygun ve dertsiz bir yaþama kavuþturur.
24 Tembel sahana daldýrdýðý elini Aðzýna geri götürmek bile istemez.
25 Alaycýyý döversen bön kiþi ibret alýr, Akýllý kiþiyi azarlarsan bilgisine bilgi katar.
26 Babasýna saldýran, annesini kovan çocuk, Ailesinin utancý ve yüzkarasýdýr.
27 Oðlum, uyarýlara kulaðýný týkarsan, Bilgi kaynaðý sözlerden saparsýn.
28 Niyeti bozuk tanýk adaletle eðlenir, Kötülerin aðzý fesatla beslenir.
29 Alaycýlar için ceza, Akýlsýzlarýn sýrtý için kötek hazýrdýr.
1 Þarap insaný alaycý, içki gürültücü yapar, Onun etkisiyle yoldan sapan bilge deðildir.
2 Kralýn öfkesi genç aslanýn kükreyiþine benzer, Onu kýzdýran canýndan olur.
3 Kavgadan kaçýnmak insan için onurdur, Oysa her ahmak tartýþmaya hazýrdýr.
4 Sonbaharda çift sürmeyen tembel, Hasatta aradýðýný bulamaz.
5 Ýnsanýn niyetleri derin bir kuyunun sularý gibidir, Akýllý kiþi onlarý açýða çýkarýr.
6 Ýnsanlarýn çoðu, 'Vefalýyým' der. Ama sadýk birini kim bulabilir?
7 Doðru ve dürüst bir babaya Sahip olan çocuklara ne mutlu!
8 Yargý kürsüsünde oturan kral, Kötülüðü gözleriyle ayýklar.
9 Kim, 'Yüreðimi pak kýldým, Günahýmdan arýndým' diyebilir?
10 RAB hileli tartýdan da, hileli ölçüden de tiksinir.
11 Çocuk bile eylemleriyle kendini belli eder, Yaptýklarý pak ve doðru mu, deðil mi, anlaþýlýr.
12 Ýþiten kulaðý da gören gözü de RAB yaratmýþtýr.
13 Uykuyu seversen yoksullaþýrsýn, Uyanýk durursan ekmeðin bol olur.
14 Alýcý, 'Ýþe yaramaz, iþe yaramaz' der, Ama alýp gittikten sonra aldýðýyla övünür.
15 Bol bol altýnýn, mücevherin olabilir, Ama bilgi akýtan dudaklar daha deðerlidir.
16 Tanýmadýðý birine kefil olanýn giysisini al; Bir yabancý için yapýyorsa bunu, Giysisini rehin tut.
17 Hileyle kazanýlan yiyecek insana tatlý gelir, Ama sonra aðza dolan çakýl gibidir.
18 Tasarýlarýný danýþarak yap, Yöntemlere uyarak savaþ.
19 Dedikoducu sýr saklayamaz, Bu nedenle aðzý gevþek olanla arkadaþlýk etme.
20 Annesine ya da babasýna sövenin Iþýðý zifiri karanlýkta sönecek.
21 Tez elde edilen mirasýn Sonu bereketli olmaz.
22 'Bu kötülüðü sana ödeteceðim' deme; RAB'bi bekle, O seni kurtarýr.
23 RAB hileli tartýdan tiksinir, Hileli teraziden hoþlanmaz.
24 Ýnsanýn adýmlarýný RAB yönlendirir; Öyleyse insan tuttuðu yolu nasýl anlayabilir?
25 Düþünmeden adakta bulunmak Sakýncalýdýr.
26 Bilge kral kötüleri ayýklar, Harman döver gibi cezalandýrýr.
27 Ýnsanýn ruhu RAB'bin ýþýðýdýr, Ýç varlýðýn derinliklerine iþler.
28 Sevgi ve sadakat kralýn güvencesidir. Onun tahtýný saðlamlaþtýran sevgidir.
29 Gençlerin görkemi güçleri, Yaþlýlarýn onuru aðarmýþ saçlardýr.
30 Yaralayan darbeler kötülüðü temizler, Kötek iç varlýðýn derinliklerini paklar.
1 Kralýn yüreði RAB'bin elindedir, Kanaldaki su gibi onu istediði yöne çevirir.
2 Ýnsan izlediði her yolun doðru olduðunu sanýr, Ama niyetlerini tartan RAB'dir.
3 RAB kendisine kurban sunulmasýndan çok, Doðruluðun ve adaletin yerine getirilmesini ister.
4 Küstah bakýþlar ve kibirli yürek Kötülerin çýrasý ve günahýdýr.
5 Çalýþkanýn tasarýlarý hep bollukla, Her türlü acelecilik hep yoklukla sonuçlanýr.
6 Yalan dolanla yapýlan servet, Sis gibi geçicidir ve ölüm tuzaðýdýr.
7 Kötülerin zorbalýðý kendilerini süpürüp götürür, Çünkü doðru olaný yapmaya yanaþmazlar.
8 Suçlunun yolu dolambaçlý, Pak kiþinin yaptýklarýysa dosdoðrudur.
9 Kavgacý kadýnla ayný evde oturmaktansa, Damýn köþesinde oturmak yeðdir.
10 Kötünün can attýðý kötülüktür, Hiç kimseye acýmaz.
11 Alaycý cezalandýrýlýnca bön kiþi akýllanýr, Bilge olan öðretilenden bilgi kazanýr.
12 Adil Olan, kötünün evini dikkatle gözler Ve kötüleri yýkýma uðratýr.
13 Yoksulun feryadýna kulaðýný týkayanýn Feryadýna yanýt verilmeyecektir.
14 Gizlice verilen armaðan öfkeyi, Koyna sokuþturulan rüþvet de kýzgýn gazabý yatýþtýrýr.
15 Hak yerine gelince doðru kiþi sevinir, Fesatçý dehþete düþer.
16 Saðduyudan uzaklaþan, Kendini ölüler arasýnda bulur.
17 Zevkine düþkün olan yoksullaþýr, Þaraba ve zeytinyaðýna düþkün kiþi de zengin olmaz.
18 Kötü kiþi doðru kiþinin fidyesidir, Hain de dürüstün.
19 Çölde yaþamak, Can sýkýcý ve kavgacý kadýnla yaþamaktan yeðdir.
20 Bilgenin evi deðerli eþya ve zeytinyaðýyla doludur, Akýlsýzsa malýný har vurup harman savurur.
21 Doðruluðun ve sevginin ardýndan koþan, Yaþam, gönenç ve onur bulur.
22 Bilge kiþi güçlülerin kentine saldýrýp Güvendikleri kaleyi yýkar.
23 Aðzýný ve dilini tutan Baþýný beladan korur.
24 Gururlu, küstah ve alaycý: Bunlar kas kas kasýlan insanýn adlarýdýr.
25 Tembelin isteði onu ölüme götürür, Çünkü elleri çalýþmaktan kaçýnýr;
26 Bütün gün isteklerini sýralar durur, Oysa doðru kiþi esirgemeden verir.
27 Kötülerin sunduðu kurban iðrençtir, Hele bunu kötü niyetle sunarlarsa.
28 Yalancý tanýk yok olur, Dinlemeyi bilenin tanýklýðýysa inandýrýcýdýr.
29 Kötü kiþi kendine güçlü bir görünüm verir, Erdemli insansa tuttuðu yoldan emindir.
30 RAB'be karþý baþarýlý olabilecek Bilgelik, akýl ve tasarý yoktur.
31 At savaþ günü için hazýr tutulur, Ama zafer saðlayan RAB'dir.
1 Ýyi ad büyük servetten, Saygýnlýk gümüþ ve altýndan yeðdir.
2 Zenginle yoksulun ortak yönü þu: Her ikisini de RAB yarattý.
3 Ýhtiyatlý kiþi tehlikeyi görünce saklanýr, Bönse öne atýlýr ve zarar görür.
4 Alçakgönüllülüðün ve RAB korkusunun ödülü, Zenginlik, onur ve yaþamdýr.
5 Kötünün yolu diken ve tuzakla doludur. Canýný korumak isteyen bunlardan uzak durur.
6 Çocuðu tutmasý gereken yola göre yetiþtir, Yaþlandýðýnda o yoldan ayrýlmaz.
7 Zengin yoksullara egemen olur, Borç alan borç verenin kulu olur.
8 Fesat eken dert biçer, Gazabýnýn deðneði yok olur.
9 Cömert olan kutsanýr, Çünkü yemeðini yoksullarla paylaþýr.
10 Alaycýyý kov, kavga biter; Çekiþme ve aþaðýlamalar da sona erer.
11 Yürek temizliðini ve güzel sözleri seven, Kralýn dostluðunu kazanýr.
12 RAB bilgiyi gözetip korur, Hainin sözlerini ise altüst eder.
13 Tembel der ki, 'Dýþarda aslan var, Sokaða çýksam beni parçalar.'
14 Sokak kadýnýnýn aðzý dipsiz çukur gibidir, RAB'bin gazabýna uðrayan oraya düþer.
15 Akýlsýzlýk çocuðun öz yapýsýndadýr, Deðnekle terbiye edilirse akýlsýzlýktan uzaklaþýr.
16 Servetini büyütmek için yoksulu ezenle Zengine armaðan verenin sonu yoksulluktur.
17 Kulak ver, bilgelerin sözlerini dinle, Öðrettiðimi zihnine iþle.
18 Sözlerimi yüreðinde saklarsan mutlu olursun, Onlar hep hazýr olsun dudaklarýnda.
19 RAB'be güvenmen için Bugün bunlarý sana, evet sana da bildiriyorum.
20 Senin için otuz söz*fk* yazdým, Bilgi ve öðüt sözleri...
21 Öyle ki, güvenilir, doðru sözleri bilesin, Böylece seni gönderene güvenilir yanýt verebilesin.
22 Yoksulu, yoksul olduðu için soymaya kalkma, Düþkünü mahkemede ezme.
23 Çünkü onlarýn davasýný RAB yüklenecek Ve onlarý soyanlarýn canýný alacak.
24 Huysuz kiþiyle arkadaþlýk etme; Tez öfkelenenle yola çýkma.
25 Yoksa onun yollarýna alýþýr, Kendini tuzaða düþmüþ bulursun.
26 El sýkýþýp Baþkasýnýn borcuna kefil olmaktan kaçýn.
27 Ödeyecek paran olmazsa, Altýndaki döþeðe bile el koyarlar.
28 Atalarýnýn belirlediði Eski sýnýr taþlarýnýn yerini deðiþtirme.
29 Ýþinde usta birini görüyor musun? Öylesi sýradan kiþilere deðil, Krallara bile hizmet eder.
1 Bir önderle yemeðe oturduðunda Önüne konulana dikkat et.
2 Ýþtahýna yenilecek olursan, Daya býçaðý kendi boðazýna.
3 Onun lezzetli yemeklerini çekmesin canýn, Böyle yemeðin ardýnda hile olabilir.
4 Zengin olmak için didinip durma, Çýkar bunu aklýndan.
5 Servet göz açýp kapayana dek yok olur, Kanatlanýp kartal gibi göklere uçar.
6 Cimrinin verdiði yemeði yeme, Lezzetli yemeklerini çekmesin canýn.
7 Çünkü yediðin her þeyin hesabýný tutar, 'Ye, iç' der sana, Ama yüreði senden yana deðildir.
8 Yediðin azýcýk yemeði kusarsýn, Söylediðin güzel sözler de boþa gider.
9 Akýlsýza öðüt vermeye kalkma, Çünkü senin sözlerindeki saðduyuyu küçümser.
10 Eski sýnýr taþlarýnýn yerini deðiþtirme, Öksüzlerin topraðýna el sürme.
11 Çünkü onlarýn Velisi*fm* güçlüdür Ve onlarýn davasýný sana karþý O yürütür.
12 Uyarýlarý zihnine iþle, Bilgi dolu sözlere kulak ver.
13 Çocuðunu terbiye etmekten geri kalma, Onu deðnekle dövsen de ölmez.
14 Onu deðnekle döversen, Canýný ölüler diyarýndan kurtarýrsýn.
15 Oðlum, bilge yürekli olursan, Benim yüreðim de sevinir.
16 Dudaklarýn doðru konuþtuðunda Gönlüm de coþar.
17 Günahkârlara imrenmektense, Sürekli RAB korkusunda yaþa.
18 Böylece bir geleceðin olur Ve umudun boþa çýkmaz.
19 Oðlum, dinle ve bilge ol, Yüreðini doðru yolda tut.
20 Aþýrý þarap içenlerle, Ete düþkün oburlarla arkadaþlýk etme.
21 Çünkü ayyaþ ve obur kiþi yoksullaþýr, Uyuþukluk da insana paçavra giydirir.
22 Sana yaþam veren babanýn sözlerine kulak ver, Yaþlandýðý zaman anneni hor görme.
23 Gerçeði satýn al ve satma; Bilgeliði, terbiyeyi, aklý da.
24 Doðru kiþinin babasý coþtukça coþar, Bilgece davranan oðulun babasý sevinir.
25 Annenle baban seninle coþsun, Seni doðuran sevinsin.
26 Oðlum, beni yürekten dinle, Gözünü gittiðim yoldan ayýrma.
27 Çünkü fahiþe derin bir çukur, Ahlaksýz kadýn dar bir kuyudur.
28 Evet, soyguncu gibi pusuda bekler Ve birçok erkeði yoldan çýkarýr.
29 Ah çeken kim? Vah çeken kim? Kimdir çekiþip duran? Yakýnan kim? Boþ yere yaralanan kim? Gözleri kanlý olan kim?
30 Ýçmeye oturup kalkamayanlar, Karýþýk þaraplarý denemeye gidenlerdir.
31 Þarabýn kýzýl rengine, Kadehte ýþýmasýna, Boðazdan aþaðý süzülüvermesine bakma.
32 Sonunda yýlan gibi ýsýrýr, Engerek gibi sokar.
33 Gözlerin garip þeyler görür, Aklýndan ahlaksýzlýklar geçer.
34 Kendini kâh denizin ortasýnda, Kâh gemi direðinin tepesinde yatýyor sanýrsýn.
35 'Dövdüler beni ama incinmedim, Vurdular ama farketmedim' dersin, 'Yeniden içmek için ne zaman ayýlacaðým?'
1 Kötülere imrenme, Onlarla birlikte olmayý isteme.
2 Çünkü yürekleri zorbalýk tasarlar, Dudaklarý belalardan söz eder.
3 Ev bilgelikle yapýlýr, Akýlla pekiþtirilir.
4 Bilgi sayesinde odalarý Her türlü deðerli, güzel eþyayla dolar.
5 Bilgelik güçten, Bilgi kaba kuvvetten üstündür*fn*.
6 Savaþmak için yöntem, Zafer kazanmak için birçok danýþman gerekli.
7 Ahmak için bilgelik ulaþýlamayacak kadar yüksektir, Kent kurulunda aðzýný açamaz.
8 Kötülük tasarlayan kiþi Düzenbaz olarak bilinecektir.
9 Ahmakça tasarýlar günahtýr, Alaycý kiþiden herkes iðrenir.
10 Sýkýntýlý günde cesaretini yitirirsen, Gücün kýt demektir.
11 Ölüm tehlikesi içinde olanlarý kurtar, Ölmek üzere olanlarý esirge.
12 'Ýþte bunu bilmiyordum' desen de, Ýnsanýn yüreðindekini bilen sezmez mi? Senin canýný koruyan anlamaz mý? Ödetmez mi herkese yaptýðýný?
13 Oðlum, bal ye, çünkü iyidir, Süzme bal damaða tatlý gelir.
14 Bilgelik de canýn için öyledir, bilmiþ ol. Bilgeliði bulursan bir geleceðin olur Ve umudun boþa çýkmaz.
15 Ey kötü adam, doðru kiþinin evine karþý pusuya yatma, Konutunu yýkmaya kalkma.
16 Çünkü doðru kiþi yedi kez düþse yine kalkar, Ama kötüler felakette yýkýlýr.
17 Düþmanýn düþüþüne keyiflenme, Sendelemesine sevinme.
18 Yoksa RAB görür ve hoþnut kalmaz Ve düþmanýna duyduðu öfke yatýþýr.
19 Kötülük edenlere kýzýp üzülme, Onlara özenme.
20 Çünkü kötülerin geleceði yok, Çýrasý sönecek onlarýn.
21 Oðlum, RAB'be ve krala saygý göster, Onlara baþkaldýranlarla arkadaþlýk etme.
22 Çünkü onlar ansýzýn felakete uðrar, Ýnsanýn baþýna ne belalar getireceklerini kim bilir?
23 Þunlar da bilgelerin sözleridir: Yargýlarken yan tutmak iyi deðildir.
24 Kötüye, 'Suçsuzsun' diyen yargýcý Halklar lanetler, uluslar kýnar.
25 Ne mutlu suçluyu mahkûm edene! Herkes onu candan kutlar.
26 Dürüst yanýt Gerçek dostluðun iþaretidir*fo*.
27 Ýlkin dýþardaki iþini bitirip tarlaný hazýrla, Ondan sonra evini yap.
28 Baþkalarýna karþý nedensiz tanýklýk etme Ve dudaklarýnla aldatma.
29 'Bana yaptýðýný ben de ona yapacaðým, Ödeteceðim bana yaptýðýný' deme.
30 Tembelin tarlasýndan, Saðduyudan yoksun kiþinin baðýndan geçtiðimde
31 Her yaný dikenlerin, otlarýn Kapladýðýný gördüm; Taþ duvar da yýkýlmýþtý.
32 Gördüklerimi derin derin düþündüm, Seyrettiklerimden ibret aldým.
33 'Biraz kestireyim, biraz uyuklayayým, Ellerimi kavuþturup þöyle bir uyuyayým' demeye kalmadan,
34 Yokluk bir haydut gibi, Yoksulluk bir akýncý gibi gelir üzerine.
1 Bundan sonrakiler de Süleyman'ýn özdeyiþleridir. Bunlarý Yahuda Kralý Hizkiya'nýn adamlarý derledi.
2 Tanrý'yý gizli tuttuðu þeyler için, Krallarýysa açýða çýkardýklarý için yüceltiriz.
3 Göðün yüksekliði, yerin derinliði gibi, Krallarýn aklýndan geçen de kestirilemez.
4 Cürufu gümüþten ayýrýnca, Kuyumcunun iþleyeceði madde kalýr.
5 Kötüleri kralýn huzurundan uzaklaþtýrýrsan Kralýn tahtý adaletle pekiþir.
6 Kralýn önünde kendini yüceltme, Önemli kiþiler arasýnda yer edinmeye çalýþma.
7 Çünkü kralýn seni bir soylunun önünde alaþaðý etmesindense, Sana, 'Yukarýya gel' demesi yeðdir.
8 Gördüklerinle hemencecik mahkemeye baþvurma; Çünkü baþkasý seni utandýrabilir, Sonra ne yapacaðýný bilemezsin.
9 Davaný doðrudan komþunla gör; Baþkasýnýn sýrrýný açýklama.
10 Yoksa iþiten seni utandýrabilir Ve bu kötü ün yakaný býrakmaz.
11 Yerinde söylenen söz, Gümüþ oymalardaki altýn elma*fö* gibidir.
12 Altýn küpe ya da altýn bir süs neyse, Dinleyen kulak için bilgenin azarlamasý da öyledir.
13 Hasatta kar serinliði nasýlsa, Güvenilir ulak da kendisini gönderenler için öyledir. Böyle biri efendilerinin canýna can katar.
14 Yaðmursuz bulut ve yel nasýlsa, Vermediði armaðanla övünen kiþi de öyledir.
15 Sabýrla bir hükümdar bile ikna edilir, Tatlý dil en güçlü direnci*fp* kýrar.
16 Bal buldun mu yeteri kadar ye, Fazla doyarsan kusarsýn.
17 Baþkalarýnýn evine seyrek git, Yoksa onlarý bezdirir, nefretini kazanýrsýn.
18 Baþkasýna karþý yalancý tanýklýk eden Topuz, kýlýç ya da sivri ok gibidir.
19 Sýkýntýlý günde haine güvenmek, Çürük diþe ya da sakat ayaða güvenmek gibidir.
20 Dertli kiþiye ezgi söylemek, Soðuk günde giysilerini üzerinden almaya, Ya da sodaya sirke katmaya benzer.
21 Düþmanýn acýkmýþsa doyur, Susamýþsa su ver.
22 Bunu yapmakla onu utanca boðarsýn*fr* Ve RAB seni ödüllendirir.
23 Kuzeyden esen rüzgar nasýl yaðmur getirirse, Ýftiracý dil de öfkeli bakýþlara yol açar.
24 Kavgacý kadýnla ayný evde oturmaktansa, Damýn köþesinde oturmak yeðdir.
25 Susamýþ kiþi için soðuk su neyse, Uzak ülkeden gelen iyi haber de öyledir.
26 Kötünün önünde pes eden doðru kiþi, Suyu bulanmýþ pýnar, kirlenmiþ kuyu gibidir.
27 Fazla bal yemek iyi deðildir; Hep yüceltilmeyi beklemek de...
28 Kendini denetleyemeyen kiþi Yýkýlmýþ sursuz kent gibidir.
1 Yaz ortasýnda kar, hasatta yaðmur uygun olmadýðý gibi, Akýlsýza da onur yakýþmaz.
2 Öteye beriye uçuþan serçe Ve kýrlangýç gibi, Hak edilmemiþ lanet de tutmaz.
3 Ata kýrbaç, eþeðe gem, Akýlsýzýn sýrtýna da deðnek gerek.
4 Akýlsýza ahmaklýðýna göre karþýlýk verme, Yoksa sen de onun düzeyine inersin.
5 Akýlsýza ahmaklýðýna uygun karþýlýk ver, Yoksa kendini bilge sanýr.
6 Akýlsýzýn eliyle haber gönderen, Kendi ayaklarýný kesen biri gibi, Kendine zarar verir.
7 Akýlsýzýn aðzýnda özdeyiþ, Kötürümün sarkan bacaklarý gibidir.
8 Akýlsýzý onurlandýrmak, Taþý sapana baðlamak gibidir.
9 Sarhoþun elindeki dikenli dal ne ise, Akýlsýzýn aðzýnda özdeyiþ de odur.
10 Oklarýný geliþigüzel fýrlatan okçu neyse, Yoldan geçen akýlsýzý ya da sarhoþu ücretle tutan da öyledir.
11 Ahmaklýðýný tekrarlayan akýlsýz, Kusmuðuna dönen köpek gibidir.
12 Kendini bilge gören birini tanýyor musun? Akýlsýz bile ondan daha umut vericidir.
13 Tembel, 'Yolda aslan var, Sokaklarda aslan dolaþýyor' der.
14 Menteþeleri üzerinde dönen kapý gibi, Tembel de yataðýnda döner durur.
15 Tembel elini sahana daldýrýr, Yeniden aðzýna götürmeye üþenir.
16 Tembel kendini, Akýllýca yanýt veren yedi kiþiden daha bilge sanýr.
17 Kendini ilgilendirmeyen bir kavgaya bulaþan kiþi, Yoldan geçen köpeði kulaklarýndan tutana benzer.
18 Ateþli ve öldürücü oklar savuran bir deli neyse, Komþusunu aldatýp, 'Þaka yapýyordum' Diyen de öyledir.
19
20 Odun bitince ateþ söner, Dedikoducu yok olunca kavga diner.
21 Kor için kömür, ateþ için odun neyse, Çekiþmeyi alevlendirmek için kavgacý da öyledir.
22 Dedikodu tatlý lokma gibidir, Ýnsanýn ta içine iþler.
23 Okþayýcý dudaklarla kötü yürek, Sýrlanmýþ toprak kaba benzer.
24 Yüreði nefret dolu kiþi sözleriyle niyetini gizlemeye çalýþýr, Ama içi hile doludur.
25 Güzel sözlerine kanma, Çünkü yüreðinde yedi iðrenç þey vardýr.
26 Nefretini hileyle örtse bile, Kötülüðü toplumun önünde ortaya çýkar.
27 Baþkasýnýn kuyusunu kazan içine kendi düþer, Taþý yuvarlayan altýnda kalýr.
28 Yalancý dil incittiði kiþilerden nefret eder, Yaltaklanan aðýzdan yýkým gelir.
1 Yarýnla övünme, Çünkü ne getireceðini bilemezsin.
2 Seni kendi aðzýn deðil, baþkalarý övsün, Kendi dudaklarýn deðil, yabancý övsün.
3 Taþ aðýrdýr, kum bir yüktür, Ama ahmaðýn kýþkýrtmasý ikisinden de aðýrdýr.
4 Öfke zalim, hiddet azgýndýr, Ama kýskançlýða kim dayanabilir?
5 Açýk bir azar, Gizli tutulan sevgiden iyidir.
6 Düþmanýn öpücükleri aldatýcýdýr, Ama dostun seni iyiliðin için yaralar.
7 Tok insanýn caný balý bile çekmez, Aç kiþiye en acý þey tatlý gelir.
8 Yuvasýndan uzak kalan kuþ nasýlsa, Yurdundan uzak kalan insan da öyledir.
9 Güzel koku ve buhur caný ferahlatýr, Dostun verdiði öðüt insana tatlý gelir.
10 Kendi dostunu da babanýn dostunu da býrakma Ve felakete uðradýðýn gün kardeþinin evine gitme; Yakýn komþun uzaktaki kardeþten yeðdir.
11 Oðlum, bilgece davran ki yüreðim sevinsin, Beni ayýplayana yanýt vereyim.
12 Ýhtiyatlý kiþi tehlikeyi görünce saklanýr, Bönse öne atýlýr ve zarar görür.
13 Tanýmadýðý birine kefil olanýn giysisini al; Bir yabancý için yapýyorsa bunu, Giysisini rehin tut.
14 Sabah sabah komþuya verilen gürültülü bir selam Küfür sayýlýr.
15 Kavgacý kadýnýn dýrdýrý Yaðmurlu günde damlalarýn dinmeyen sesi gibidir.
16 Böyle bir kadýný dizginlemeye kalkmak, Rüzgarý ya da yaðý avuçta tutmaya çalýþmak gibidir.
17 Demir demiri biler, Ýnsan da insaný...
18 Ýncir aðacýný budayan meyvesini yer, Efendisine hizmet eden onurlandýrýlýr.
19 Su görüntümüzü nasýl yansýtýyorsa, Yürek de insanýn içini yansýtýr.
20 Ölüm ve yýkým diyarý insana doymaz, Ýnsanýn gözü de hiç doymaz.
21 Altýn ocakta, gümüþ potada sýnanýr, Ýnsansa aldýðý övgüyle sýnanýr.
22 Ahmaðý buðdayla birlikte dibekte tokmakla dövsen bile, Ahmaklýðýndan kurtulmaz.
23 Davarýna iyi bak, Sýðýrlarýna dikkat et.
24 Çünkü zenginlik kalýcý deðildir Ve taç kuþaktan kuþaða geçmez.
25 Çayýr biçilince, yeni çimen çýkýnca, Daðlardaki otlar toplanýnca,
26 Kuzular seni giydirir, Tekeler tarlanýn bedeli olur.
27 Keçilerin sütü yalnýz seni deðil, Ev halkýný, hizmetçilerini de doyurmaya yeter.
1 Kötü kiþi kendisini kovalayan olmasa bile kaçar, Doðrularsa genç aslan gibi yüreklidir.
2 Ayaklanan ülke çok baþlý olur, Ama akýllý, bilgili kiþi düzeni saðlar.
3 Yoksulu ezen yoksul, Ürünü harap eden saðanak yaðmur gibidir.
4 Yasayý terk eden kötüyü över, Yerine getirense kötüye karþý çýkar.
5 Kötüler adaletten anlamaz, RAB'be yönelenlerse her yönüyle anlar.
6 Dürüst bir yoksul olmak, Yolsuzlukla zengin olmaktan yeðdir.
7 Kutsal Yasa'yý yerine getiren çocuk akýllýdýr, Oburlarla arkadaþlýk edense babasýný utandýrýr.
8 Faiz ve tefecilikle malýna mal katan kiþi, Bunu yoksullara acýyan için biriktirir.
9 Yasaya kulaðýný týkayanýn Duasý da iðrençtir.
10 Dürüst kiþileri kötü yola saptýran Kendi kazdýðý çukura düþer. Ýyiliði, özü sözü bir olanlar miras alacak.
11 Zengin kendini bilge sanýr, Ama akýllý yoksul onun içini okur.
12 Doðrularýn zaferi coþkuyla kutlanýr, Ama kötüler egemen olunca insan kaçacak yer arar.
13 Günahlarýný gizleyen baþarýlý olmaz, Ýtiraf edip býrakansa merhamet bulur.
14 Günahtan çekinen ne mutludur! Ýnatçýlýk edense belaya düþer.
15 Yoksul halký yöneten kötü kiþi Kükreyen aslan, saldýrgan ayý gibidir.
16 Gaddar önderin aklý kýttýr; Haksýz kazançtan nefret edense uzun ömürlü olur.
17 Adam öldürmekten vicdan azabý çeken, mezara dek kaçacaktýr; Kimse ona yardým etmesin.
18 Alný ak yaþayan kurtulur, Yolsuzluk yapan ansýzýn yýkýma uðrar.
19 Topraðýný iþleyenin ekmeði bol olur, Hayal peþinde koþansa yoksulluða doyar.
20 Güvenilir kiþi bolluða erer, Zengin olmaya can atansa beladan kurtulamaz.
21 Hatýr gözetmek iyi deðildir, Çünkü insan bir lokma ekmek için bile suç iþler.
22 Cimri servet peþinde koþar, Yoksulluða uðrayacaðýný düþünmez.
23 Baþkasýný azarlayan sonunda Pohpohlayandan daha çok beðeni kazanýr.
24 Annesini ya da babasýný soymayý günah saymayan, Haydutla birdir.
25 Açgözlü kavga çýkarýr, RAB'be güvenense bolluk içinde yaþar.
26 Kendine güvenen akýlsýzdýr, Bilgece davranan güvenlikte olur.
27 Yoksula verenin eksiði olmaz, Yoksulu görmezden gelense bir sürü lanete uðrar.
28 Kötüler egemen olunca insan kaçacak yer arar, Ama kötüler yok olunca doðrular çoðalýr.
1 Defalarca azarlandýðý halde dikbaþlýlýk eden, Ansýzýn yýkýma uðrayacak, çare yok.
2 Doðru kiþiler çoðalýnca halk sevinir, Kötü kiþi hükümdar olunca halk inler.
3 Bilgeliði seven babasýný sevindirir, Fahiþelerle dostluk eden malýný yitirir.
4 Adaletle yöneten kral ülkesini ayakta tutar, Aðýr vergiler koyansa çökertir.
5 Baþkasýný pohpohlayan kiþi, Ona tuzak kurar.
6 Kötünün baþkaldýrýsý kendine tuzak olur, Doðru kiþiyse ezgi söyler ve sevinir.
7 Doðru kiþi yoksullarýn hakkýný verir, Kötü kiþi hak hukuk nedir bilmez.
8 Alaycý kiþiler kentleri bile karýþtýrýr, Bilgelerse öfkeyi yatýþtýrýr.
9 Bilge kiþiyle davasý olan ahmak Kýzar, alay eder ve rahat vermez.
10 Kana susamýþlar dürüst kiþiden nefret eder, Doðrularsa onun canýný korur.
11 Akýlsýz hep patlamaya hazýrdýr, Bilgeyse öfkesini dizginler.
12 Hükümdar yalana kulak verirse, Bütün görevlileri de kötü olur.
13 Zorbayla yoksulun ortak bir noktasý var: Ýkisinin de gözünü açan RAB'dir.
14 Yoksullarý adaletle yöneten kralýn Tahtý hep güvenlikte olur.
15 Deðnekle terbiye bilgelik kazandýrýr, Kendi haline býrakýlan çocuksa annesini utandýrýr.
16 Kötüler çoðalýnca baþkaldýrý da çoðalýr, Ama doðrular onlarýn düþüþünü görecektir.
17 Oðlunu terbiye et, o da sana huzur verecek Ve gönlünü hoþnut edecektir.
18 Tanrýsal esinden yoksun olan halk Sýnýr tanýmaz olur. Ne mutlu Kutsal Yasa'yý yerine getirene!
19 Köle salt sözle terbiye edilemez, Çünkü anlasa da kulak asmaz.
20 Sözünü tartmadan konuþan birini tanýyor musun? Akýlsýzýn durumu bile onunkinden daha umut vericidir.
21 Çocukluðundan beri kölesini þýmartan, Sonunda cezasýný çeker.
22 Öfkeli kiþi çekiþme yaratýr, Huysuz kiþinin baþkaldýrýsý eksik olmaz.
23 Kibir insaný küçük düþürür, Alçakgönüllülükse onur kazandýrýr.
24 Hýrsýzla ortak olanýn düþmaný kendisidir, Mahkemede yemin etse de bildiðini söylemez.
25 Ýnsandan korkmak tuzaktýr, Ama RAB'be güvenen güvenlikte olur.
26 Hükümdarýn gözüne girmek isteyen çoktur, Ama RAB'dir insana adalet saðlayan.
27 Doðrular haksýzlardan iðrenir, Kötüler de dürüst yaþayanlardan.
1 Massalý Yake oðlu Agur'un sözleri: Bu adam þöyle diyor: 'Yoruldum, ey Tanrým, yoruldum ve tükendim*fs*.
2 Gerçekten ben insanlarýn en cahiliyim, Bende insan aklý yok.
3 Bilgeliði öðrenmedim, Kutsal Olan'a iliþkin bilgiden de yoksunum.
4 Kim göklere çýkýp indi? Kim yeli avuçlarýnda topladý? Sularý giysisiyle sarýp sarmalayan kim? Kim belirledi dünyanýn sýnýrlarýný? Adý nedir, oðlunun adý nedir, biliyorsan söyle!
5 Tanrý'nýn her sözü güvenilirdir, O kendisine sýðýnan herkese kalkandýr.
6 O'nun sözüne bir þey katma, Yoksa seni azarlar, yalancý çýkarsýn.
7 Ey Tanrý, iki þey diledim senden: Ben ölmeden bunlarý esirgeme benden.
8 Sahtekârlýðý, yalaný benden uzak tut, Bana ne yoksulluk ne de zenginlik ver; Payýma düþen ekmeði ver, yeter.
9 Yoksa bolluktan, 10 'Köleyi efendisine çekiþtirme, Yoksa sana lanet eder, sen de suçlu çýkarsýn.
11 Öyleleri var ki, babalarýna lanet eder, Annelerine deðer vermezler.
12 Öyleleri var ki, kendilerini tertemiz sanýrlar, Oysa kötülüklerinden arýnmýþ deðiller.
13 Öyleleri var ki, kendilerinden üstün kimse yok sanýr, Herkese tepeden bakarlar.
14 Öyleleri var ki, diþleri kýlýç, çeneleri býçaktýr, Mazlumlarla yoksullarý yutup yeryüzünden yok ederler.
15 Sülüðün iki kýzý vardýr, adlarý 16 Ölüler diyarý, kýsýr rahim, Suya doymayan toprak ve 17 Babasýyla alay edenin, annesinin sözünü hor görenin Gözünü vadideki kargalar oyacak; O akbabalara yem olacak.
18 Aklýmýn ermediði üç þey, Anlamadýðým dört þey var:
19 Kartalýn gökyüzünde, Yýlanýn kayada, Geminin denizde izlediði yol Ve erkeðin genç kýzla tuttuðu yol.
20 Zina eden kadýnýn yolu da þöyledir: Yer, aðzýný siler, Sonra da, 21 Yeryüzü üç þeyin altýnda sarsýlýr; Katlanamadýðý dört þey vardýr:
22 Kölenin kral olmasý, Budalanýn doymasý,
23 Nefret edilen kadýnýn evlenmesi Ve hizmetçinin hanýmýnýn yerine geçmesi.
24 'Dünyada dört küçük yaratýk var ki, Çok bilgece davranýrlar:
25 Karýncalar güçlü olmayan bir topluluktur, Ama yiyeceklerini yazdan biriktirirler.
26 Kaya tavþanlarý* da güçsüz bir topluluktur, Ama yuvalarýný kaya kovuklarýnda yaparlar.
27 Çekirgelerin kralý yoktur, Ama bölük bölük ilerlerler.
28 Kertenkele elle bile yakalanýr, Ama kral saraylarýnda bulunur.
29 'Yürüyüþü gösteriþli üç yaratýk, Davranýþý gösteriþli dört yaratýk var:
30 Hayvanlarýn en güçlüsü olan Ve hiçbir þeyin önünde pes etmeyen aslan,
31 Tazý*fþ*, teke Ve ordusunun baþýndaki kral.
32 'Eðer budala gibi kendini yücelttinse Ya da kötülük tasarladýnsa, Dur ve düþün*ft*!
33 Çünkü nasýl sütü dövünce tereyaðý, Burnu sýkýnca kan çýkarsa, Öfkeyi kurcalayýnca da kavga çýkar.'
1 Massa Kralý Lemuel'in sözleri, Annesinin ona öðrettikleri:
2 'Oðlum, rahmimin ürünü, ne diyeyim? Adaklarýmýn yanýtý oðlum, ne diyeyim?
3 Gücünü kadýnlara, Gençliðini krallarý mahvedenlere kaptýrma!
4 'Þarap içmek krallara yakýþmaz, ey Lemuel, Krallara yakýþmaz! Ýçkiyi özlemek hükümdarlara yaraþmaz.
5 Çünkü içince kurallarý unutur, Mazlumun hakkýný yerler.
6 Ýçkiyi çaresize, Þarabý kaygý çekene verin.
7 Ýçsin ki yoksulluðunu unutsun, Artýk sefaletini anmasýn.
8 Aðzýný hakkýný savunamayan için, Kimsesizin davasýný gütmek için aç.
9 Aðzýný aç ve adaletle yargýla, Mazlumun, yoksulun hakkýný savun.'
10 Erdemli kadýný kim bulabilir? Onun deðeri mücevherden çok üstündür.
11 Kocasý ona yürekten güvenir Ve kazancý eksilmez.
12 Kadýn ona kötülükle deðil, Yaþamý boyunca iyilikle karþýlýk verir.
13 Yün, keten bulur, Zevkle elleriyle iþler.
14 Ticaret gemileri gibidir, Yiyeceðini uzaktan getirir.
15 Gün aðarmadan kalkar, Ev halkýna yiyecek, hizmetçilerine paylarýný verir.
16 Bir tarlayý gözüne kestirip satýn alýr, El emeðiyle kazandýðý parayla bað diker.
17 Giyinip kollarýný sývar, Canla baþla çalýþýr.
18 Ticaretinin kârlý olduðunu bilir, Çýrasý gece boyunca yanar.
19 Eliyle örekeyi tutar, Avucunda iði tutar.
20 Mazluma kollarýný açar, Yoksula elini uzatýr.
21 Kar yaðýnca ev halký için kaygýlanmaz, Çünkü hepsinin iki kat*fü* giysisi vardýr.
22 Yatak örtüleri dokur, Kendi giysileri ince mor ketendendir.
23 Kocasý ülkenin ileri gelenleriyle oturup kalkar, Kent kurulunda iyi tanýnýr.
24 Kadýn diktiði keten giysilerle Ördüðü kuþaklarý tüccara satar.
25 Güç ve onurla kuþanmýþtýr, Geleceðe güvenle bakar.
26 Aðzýndan bilgelik akar, Dili iyilik öðütler.
27 Ev halkýnýn iþlerini yönetir, Tembellik nedir bilmez.
28 Çocuklarý önünde ayaða kalkýp onu kutlar, Kocasý onu över.
29 'Soylu iþler yapan çok kadýn var, Ama sen hepsinden üstünsün' der.
30 Çekicilik aldatýcý, güzellik boþtur; Ama RAB'be saygýlý kadýn övülmeye layýktýr.
31 Ellerinin hak ettiðini verin kendisine, Yaptýklarý için kent kurulunda övülsün.
31