1 Ýsrail Kralý Ahav'ýn ölümünden sonra Moavlýlar Ýsrail'e karþý ayaklandý.
2 Ýsrail Kralý Ahazya Samiriye'de yaþadýðý sarayýn üst katýndaki kafesli pencereden düþüp yaralandý. Habercilerine, 'Gidin, Ekron ilahý Baalzevuv'a* danýþýn, yaralarýmýn iyileþip iyileþmeyeceðini öðrenin' dedi.
3 Ama RAB'bin meleði, Tiþbeli Ýlyas'a þöyle dedi: 'Kalk, Samiriye Kralý'nýn habercilerini karþýla ve onlara de ki, <Ýsrail'de Tanrý yok mu ki Ekron ilahý Baalzevuv'a danýþmaya gidiyorsunuz?>
4 Kralýnýza deyin ki, 5 Haberciler kralýn yanýna döndüler. Kral, 'Neden geri döndünüz?' diye sordu.
6 Þöyle karþýlýk verdiler: 'Yolda bir adamla karþýlaþtýk. Bize dedi ki, 7 Kral, 'Sizi karþýlayýp bu sözleri söyleyen nasýl bir adamdý?' diye sordu.
8 'Üzerinde tüylü bir giysi, belinde deri bir kuþak vardý' diye yanýtladýlar.
9 Sonra bir komutanla birlikte elli adamýný Ýlyas'a gönderdi. Komutan tepenin üstünde oturan Ýlyas'ýn yanýna çýkýp ona, 'Ey Tanrý adamý, kral aþaðý inmeni istiyor' dedi.
10 Ýlyas, 'Eðer ben Tanrý adamýysam, þimdi göklerden ateþ yaðacak ve seninle birlikte elli adamýný yok edecek!' diye karþýlýk verdi. O anda göklerden ateþ yaðdý, komutanla birlikte elli adamýný yakýp yok etti.
11 Bunun üzerine kral, Ýlyas'a baþka bir komutanla birlikte elli adam daha gönderdi. Komutan Ýlyas'a, 'Ey Tanrý adamý, kral hemen aþaðý inmeni istiyor!' dedi.
12 Ýlyas, 'Eðer ben Tanrý adamýysam, göklerden ateþ yaðacak ve seninle birlikte elli adamýný yok edecek!' diye karþýlýk verdi. O anda göklerden ateþ yaðdý, komutanla birlikte elli adamýný yakýp yok etti.
13 Kral üçüncü kez bir komutanla elli adam gönderdi. Üçüncü komutan çýkýp Ýlyas'ýn önünde diz çöktü ve ona þöyle yalvardý: 'Ey Tanrý adamý, lütfen bana ve adamlarýma acý, canýmýzý baðýþla!
14 Göklerden yaðan ateþ daha önce gelen iki komutanla elliþer adamýný yakýp yok etti, ama lütfen bana acý.'
15 RAB'bin meleði, Ýlyas'a, 'Onunla birlikte aþaðý in, korkma' dedi. Ýlyas kalkýp komutanla birlikte kralýn yanýna gitti
16 ve ona þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Ýsrail'de danýþacak Tanrý yok mu ki Ekron ilahý Baalzevuv'a danýþmak için haberciler gönderdin? Bu yüzden yattýðýn yataktan kalkamayacak, kesinlikle öleceksin!> '
17 RAB'bin Ýlyas aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca Kral Ahazya öldü. Oðlu olmadýðý için yerine kardeþi Yoram geçti. Bu olay Yahuda Kralý Yehoþafat oðlu Yehoram'ýn krallýðýnýn ikinci yýlýnda oldu.
18 Ahazya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
1 RAB Ýlyas'ý kasýrgayla göklere çýkarmadan önce, Ýlyas ile Eliþa Gilgal'dan ayrýlýp yola çýkmýþlardý.
2 Ýlyas Eliþa'ya, 'Lütfen sen burada kal, çünkü RAB beni Beytel'e gönderdi' dedi.
3 Beytel'deki peygamber topluluðu Eliþa'nýn yanýna geldi. 'RAB bugün efendini senin baþýndan alacak, biliyor musun?' diye ona sordular.
4 Ýlyas, 'Eliþa, lütfen burada kal, çünkü RAB beni Eriha'ya gönderdi' dedi.
5 Eriha'daki peygamber topluluðu Eliþa'nýn yanýna geldi. 'RAB efendini bugün senin baþýndan alacak, biliyor musun?' diye ona sordular.
6 Sonra Ýlyas, 'Lütfen, burada kal, çünkü RAB beni Þeria Irmaðý kýyýsýna gönderdi' dedi.
7 Elli peygamber de onlarý Þeria Irmaðý'na kadar izledi. Ýlyas ile Eliþa Þeria Irmaðý'nýn kýyýsýnda durdular. Peygamberler de biraz ötede, onlarýn karþýsýnda durdu.
8 Ýlyas cüppesini dürüp sulara vurunca, sular ikiye ayrýldý. Eliþa ile Ýlyas kuru topraðýn üzerinden yürüyerek karþýya geçtiler.
9 Karþý yakaya geçtikten sonra Ýlyas Eliþa'ya, 'Söyle, yanýndan alýnmadan önce senin için ne yapabilirim?' dedi.
10 Ýlyas, 'Zor bir þey istedin' dedi, 'Eðer yanýndan alýndýðýmý görürsen olur, yoksa olmaz.'
11 Onlar yürüyüp konuþurlarken, ansýzýn ateþten bir atlý araba göründü, onlarý birbirinden ayýrdý. Ýlyas kasýrgayla göklere alýndý.
12 Olanlarý gören Eliþa þöyle baðýrdý: 'Baba, baba, Ýsrail'in arabasý ve atlýlarý!' Ýlyas'ý bir daha göremedi. Giysilerini yýrtýp paramparça etti.
13 Sonra Ýlyas'ýn üzerinden düþen cüppeyi alýp geri döndü ve Þeria Irmaðý'nýn kýyýsýnda durdu.
14 Ýlyas'ýn üzerinden düþen cüppeyi sulara vurarak, 'Ýlyas'ýn Tanrýsý RAB nerede?' diye seslendi. Cüppeyi sulara vurunca ýrmak ikiye ayrýldý, Eliþa karþý yakaya geçti.
15 Erihalý peygamberler karþýdan Eliþa'yý görünce, 'Ýlyas'ýn ruhu Eliþa'nýn üzerinde!' dediler. Sonra onu karþýlamaya giderek önünde yere kapandýlar.
16 'Yanýmýzda elli güçlü adam var' dediler, 'Ýzin ver, gidip efendini arayalým. Belki RAB'bin Ruhu onu daðlarýn ya da vadilerin birine atmýþtýr.'
17 Ama o kadar direttiler ki, sonunda Eliþa dayanamadý, 'Peki, gönderin' dedi. Elli adam gidip üç gün Ýlyas'ý aradýlarsa da bulamadýlar.
18 Sonra Eriha'ya, Eliþa'nýn yanýna döndüler. Eliþa onlara, 'Ben size gitmeyin demedim mi?' dedi.
19 Erihalýlar Eliþa'ya, 'Efendimiz, gördüðün gibi bu kentin yeri iyi ama suyu kötü, topraðý da verimsiz' dediler.
20 Eliþa, 'Yeni bir kabýn içine tuz koyup bana getirin' dedi. Kap getirilince,
21 Eliþa suyun kaynaðýna çýktý, tuzu suya atýp þöyle dedi: 'RAB diyor ki, 22 Eliþa'nýn söylediði gibi, su bugüne dek temiz kaldý.
23 Eliþa oradan ayrýlýp Beytel'e giderken kentin küçük çocuklarý yola döküldüler. 'Defol, defol, kel kafalý!' diyerek onunla alay ettiler.
24 Eliþa arkasýna dönüp çocuklara baktý ve RAB'bin adýyla onlarý lanetledi. Bunun üzerine ormandan çýkan iki diþi ayý çocuklardan kýrk ikisini parçaladý.
25 Eliþa oradan Karmel Daðý'na gitti, sonra Samiriye'ye döndü.
1 Yahuda Kralý Yehoþafat'ýn krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Ahav oðlu Yoram Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve on iki yýl krallýk yaptý.
2 Yoram RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýysa da annesiyle babasý kadar kötü deðildi. Çünkü babasýnýn yaptýrdýðý Baal'ý* simgeleyen dikili taþý kaldýrýp attý.
3 Bununla birlikte Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlara o da katýldý ve bu günahlardan ayrýlmadý.
4 Moav Kralý Meþa koyun yetiþtirirdi. Ýsrail Kralý'na her yýl yüz bin kuzu, yüz bin de koç yünü saðlamak zorundaydý.
5 Ama Ahav'ýn ölümünden sonra, Moav Kralý Ýsrail Kralý'na karþý ayaklandý.
6 O zaman Kral Yoram Samiriye'den ayrýldý ve bütün Ýsrailliler'i bir araya topladý.
7 Yahuda Kralý Yehoþafat'a da þu haberi gönderdi: 'Moav Kralý bana baþkaldýrdý, benimle birlikte Moavlýlar'a karþý savaþýr mýsýn?'
8 Sonra, 'Hangi yönden saldýralým?' diye sordu.
9 Ýsrail, Yahuda ve Edom krallarý birlikte yola çýktýlar. Dolambaçlý yollarda yedi gün ilerledikten sonra sularý tükendi. Askerler ve hayvanlar susuz kaldý.
10 Ýsrail Kralý, 'Eyvah!' diye baðýrdý, 'RAB, Moavlýlar'ýn eline teslim etmek için mi üçümüzü bir araya topladý?'
11 Yehoþafat, 'Burada RAB'bin peygamberi yok mu? Onun aracýlýðýyla RAB'be danýþalým' dedi.
12 Kral Yehoþafat, 'O, RAB'bin ne düþündüðünü bilir' dedi. Bunun üzerine Yehoþafat, Ýsrail ve Edom krallarý birlikte Eliþa'nýn yanýna gittiler.
13 Eliþa Ýsrail Kralý'na, 'Ne diye bana geldin?' dedi, 'Git, annenle babanýn peygamberlerine danýþ.'
14 Eliþa þöyle dedi: 'Hizmetinde olduðum, Her Þeye Egemen, yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, Yahuda Kralý Yehoþafat'a saygým olmasaydý, sana ne bakardým, ne de ilgilenirdim.
15 Þimdi bana lir çalan bir adam getirin.'
16 Eliþa þöyle dedi: 'RAB diyor ki, 18 RAB için bunu yapmak kolaydýr. O, Moavlýlar'ý da sizin elinize teslim edecek.
19 Onlarýn önemli surlu kentlerinin tümünü ele geçireceksiniz. Meyve aðaçlarýnýn hepsini kesecek, su kaynaklarýný kurutacak, verimli tarlalarýna taþ dolduracaksýnýz.> '
20 Ertesi sabah, sununun sunulduðu saatte, Edom yönünden akan sular her yeri doldurdu.
21 Moavlýlar krallarýn kendilerine saldýrmak üzere yola çýktýklarýný duydular. Genç, yaþlý eli silah tutan herkes bir araya toplanýp sýnýrda beklemeye baþladý.
22 Ertesi sabah erkenden kalktýlar. Güneþ ýþýnlarýnýn kýzýllaþtýrdýðý suyu kan sanarak,
23 'Kan bu!' diye haykýrdýlar, 'Krallar kendi aralarýnda savaþýp birbirlerini öldürmüþ olsalar gerek. Haydi, Moavlýlar, yaðmaya!'
24 Ama Moavlýlar Ýsrail ordugahýna vardýklarýnda, Ýsrailliler saldýrýp onlarý püskürttü. Moavlýlar kaçmaya baþladý. Ýsrailliler peþlerine düþüp onlarý öldürdüler.
25 Kentlerini yýktýlar. Her Ýsrailli verimli tarlalara taþ attý. Bütün tarlalar taþla doldu. Su kaynaklarýný kuruttular, meyve aðaçlarýný kestiler. Yalnýz Kîr-Hereset'in taþlarý yerinde kaldý. Sapancýlar kenti kuþatýp saldýrýya geçti.
26 Moav Kralý, savaþý kaybettiðini anlayýnca, yanýna yedi yüz kýlýçlý adam aldý; Edom kuvvetlerini yarýp kaçmak istediyse de baþaramadý.
27 Bunun üzerine tahtýna geçecek en büyük oðlunu surlarýn üzerine götürüp yakmalýk sunu* olarak sundu. Ýsrailliler bu olaydan doðan büyük öfke karþýsýnda oradan ayrýlýp ülkelerine döndüler.
1 Bir gün, peygamber topluluðundan bir adamýn karýsý gidip Eliþa'ya þöyle yakardý: 'Efendim, kocam öldü! Bildiðin gibi RAB'be tapýnýrdý*fb*. Þimdi bir alacaklýsý geldi, iki oðlumu benden alýp köle olarak götürmek istiyor.'
2 Eliþa, 'Senin için ne yapsam?' diye karþýlýk verdi, 'Söyle bana, evinde neler var?'
3 Eliþa, 'Bütün komþularýna git, ne kadar boþ kaplarý varsa iste' dedi,
4 'Sonra oðullarýnla birlikte eve git. Kapýyý üzerinize kapayýn ve bütün kaplarý yaðla doldurun. Doldurduklarýnýzý bir kenara koyun.'
5 Kadýn oradan ayrýlýp oðullarýyla birlikte evine gitti, kapýyý kapadý. Oðullarýnýn getirdiði kaplarý doldurmaya baþladý.
6 Bütün kaplar dolunca oðullarýndan birine, 'Bana bir kap daha getir' dedi.
7 Kadýn gidip durumu Tanrý adamý Eliþa'ya bildirdi. Eliþa, 'Git, zeytinyaðýný sat, borcunu öde' dedi, 'Kalan parayla da oðullarýnla birlikte yaþamýný sürdür.'
8 Eliþa bir gün Þunem'e gitti. Orada zengin bir kadýn vardý. Eliþa'yý yemeðe alýkoydu. O günden sonra Eliþa ne zaman Þunem'e gitse, yemek için oraya uðradý.
9 Kadýn kocasýna, 'Bize sýk sýk gelen bu adamýn kutsal bir Tanrý adamý olduðunu anladým' dedi,
10 'Gel, damda onun için küçük bir oda yapalým; içine yatak, masa, sandalye, bir de kandil koyalým. Bize geldiðinde orada kalsýn.'
11 Bir gün Eliþa geldi, yukarý odaya çýkýp uzandý.
12 Uþaðý Gehazi'ye, 'Þunemli kadýný çaðýr' dedi. Gehazi kadýný çaðýrdý. Kadýn gelince,
13 Eliþa Gehazi'ye þöyle dedi: 'Ona de ki, 14 Eliþa, 'Öyleyse ne yapabilirim?' diye sordu.
15 Bunun üzerine Eliþa, 'Kadýný çaðýr' dedi. Gehazi kadýný çaðýrdý. Kadýn gelip kapýnýn eþiðinde durdu.
16 Eliþa, kadýna, 'Gelecek yýl bu zaman kucaðýnda bir oðlun olacak' dedi.
17 Ama kadýn gebe kaldý ve bir yýl sonra, Eliþa'nýn söylediði günlerde bir oðul doðurdu.
18 Çocuk büyüdü. Bir gün orakçýlarýn baþýnda bulunan babasýnýn yanýna gitti.
19 'Baþým aðrýyor, baþým!' diye baðýrmaya baþladý.
20 Uþak çocuðu alýp annesine götürdü. Çocuk öðlene kadar annesinin dizlerinde yattýktan sonra öldü.
21 Annesi onu yukarý çýkardý, Tanrý adamýnýn yataðýna yatýrdý, sonra kapýyý kapayýp dýþarýya çýktý.
22 Kocasýný çaðýrýp þöyle dedi: 'Lütfen bir eþekle birlikte uþaklarýndan birini bana gönder. Tanrý adamýnýn yanýna gitmeliyim. Hemen dönerim.'
23 Kocasý, 'Neden bugün gidiyorsun?' dedi, 'Ne Yeni Ay, ne de Þabat* bugün.'
24 Eþeðe palan vurup uþaðýna, 'Haydi yürü, ben sana söylemedikçe yavaþlama' dedi.
25 Karmel Daðý'na varýp Tanrý adamýnýn yanýna çýktý.
26 'Haydi koþ, onu karþýla, 27 Kadýn daða çýkýp Tanrý adamýnýn yanýna varýnca, onun ayaklarýna sarýldý. Gehazi kadýný uzaklaþtýrmak istediyse de Tanrý adamý, 'Kadýný rahat býrak!' dedi, 'Çünkü acý çekiyor. RAB bunun nedenini benden gizledi, açýklamadý.'
28 Kadýn ona, 'Efendim, ben senden çocuk istedim mi?' dedi, 'Beni umutlandýrma demedim mi?'
29 Eliþa Gehazi'ye, 'Hemen kemerini kuþan, deðneðimi al, koþ' dedi, 'Biriyle karþýlaþýrsan selam verme, biri seni selamlarsa karþýlýk verme. Git, deðneðimi çocuðun yüzüne tut.'
30 Çocuðun annesi, 'Yaþayan RAB'bin adýyla baþýn üzerine ant içerim ki, senden ayrýlmayacaðým' dedi. Sonra Gehazi'yle birlikte yola çýktý.
31 Gehazi önden gidip deðneði çocuðun yüzüne tuttu, ama ne bir ses vardý, ne de bir yanýt. Bunun üzerine Gehazi geri dönüp Eliþa'yý karþýladý ve ona, 'Çocuk dirilmedi' diye haber verdi.
32 Eliþa eve vardýðýnda, çocuðu yataðýnda ölü buldu.
33 Ýçeri girdi, kapýyý kapayýp RAB'be yalvarmaya baþladý.
34 Sonra aðzý çocuðun aðzýnýn, gözleriyle elleri de çocuðun gözleriyle ellerinin üzerine gelecek biçimde yataða, çocuðun üzerine kapandý. Çocuðun bedeni ýsýnmaya baþladý.
35 Eliþa kalkýp odanýn içinde saða sola gezindi, sonra yine dönüp çocuðun üzerine kapandý. Çocuk yedi kez aksýrdý ve gözlerini açtý.
36 Eliþa Gehazi'ye, 'Þunemli kadýný çaðýr' diye seslendi. Gehazi kadýný çaðýrdý. Kadýn gelince, Eliþa, 'Al oðlunu' dedi.
37 Kadýn Eliþa'nýn ayaklarýna kapandý, yerlere kadar eðildi, sonra çocuðunu alýp gitti.
38 Eliþa Gilgal'a döndü. Ülkede kýtlýk vardý. Eliþa bir peygamber topluluðuyla otururken uþaðýna, 'Büyük tencereyi ateþe koy, peygamberlere çorba piþir' dedi.
39 Biri ot toplamak için tarlaya gitti ve yabanýl bir bitki buldu. Bitkiden bir etek dolusu yaban kabaðý topladý, getirip tencereye doðradý. Bunlarýn ne olduðunu kimse bilmiyordu.
40 Çorba yenmek üzere boþaltýldý. Ama adamlar çorbayý tadar tatmaz, 'Ey Tanrý adamý, zehirli bu!' diye baðýrdýlar ve yiyemediler.
41 Eliþa, 'Biraz un getirin' dedi. Unu tencereye atýp, 'Koy önlerine, yesinler' dedi. Tencerede zararlý bir þey kalmadý.
42 Baal-Þaliþa'dan bir adam geldi. Tanrý adamýna o yýl ilk biçilen arpadan yapýlmýþ yirmi ekmekle taze buðday baþaðý getirdi. Eliþa uþaðýna, 'Bunlarý halka daðýt, yesinler' dedi.
43 Uþak, 'Nasýl olur, bu yüz kiþinin önüne konur mu?' diye sordu.
44 Bunun üzerine uþak yiyecekleri halkýn önüne koydu. RAB'bin sözü uyarýnca halk yedi, birazý da arttý.
1 Aram Kralý'nýn ordu komutaný Naaman efendisinin gözünde saygýn, deðerli bir adamdý. Çünkü RAB onun aracýlýðýyla Aramlýlar'ý zafere ulaþtýrmýþtý. Naaman yiðit bir askerdi, ama bir deri hastalýðýna yakalanmýþtý.
2 Aramlýlar düzenledikleri akýnlar sýrasýnda Ýsrail'den küçük bir kýzý tutsak almýþlardý. Bu kýz Naaman'ýn karýsýnýn hizmetine verilmiþti.
3 Bir gün hanýmýna, 'Keþke efendim Samiriye'deki peygamberin yanýna gitse! Peygamber onu deri hastalýðýndan kurtarýrdý' dedi.
4 Naaman gidip Ýsrailli kýzýn söylediklerini efendisi krala anlattý.
5 Aram Kralý þöyle karþýlýk verdi: 'Kalk git, seninle Ýsrail Kralý'na bir mektup göndereceðim.' Naaman yanýna on talant*fc* gümüþ, altý bin þekel*fç* altýn ve on takým giysi alýp gitti.
6 Mektubu Ýsrail Kralý'na verdi. Mektupta þunlar yazýlýydý: 'Bu mektupla birlikte sana kulum Naaman'ý gönderiyorum. Onu deri hastalýðýndan kurtarmaný dilerim.'
7 Ýsrail Kralý mektubu okuyunca giysilerini yýrtýp þöyle haykýrdý: 'Ben Tanrý mýyým, can alýp can vereyim? Nasýl bana bir adam gönderip onu deri hastalýðýndan kurtar der? Görüyor musunuz, açýkça benimle kavga çýkarmaya çalýþýyor!'
8 Ýsrail Kralý'nýn giysilerini yýrttýðýný duyan Tanrý adamý Eliþa ona þu haberi gönderdi: 'Neden giysilerini yýrttýn? Adam bana gelsin, Ýsrail'de bir peygamber olduðunu anlasýn!'
9 Böylece Naaman atlarý ve savaþ arabalarýyla birlikte gidip Eliþa'nýn evinin kapýsý önünde durdu.
10 Eliþa ona þu haberi gönderdi: 'Git, Þeria Irmaðý'nda yedi kez yýkan. Tenin eski halini alacak, tertemiz olacaksýn.'
11 Gelgelelim Naaman oradan öfkeyle ayrýldý. 'Sandým ki dýþarý çýkýp yanýma gelecek, Tanrýsý RAB'bi adýyla çaðýrarak eliyle hastalýklý derime dokunup beni iyileþtirecek' dedi,
12 'Þam'ýn Avana ve Farpar ýrmaklarý Ýsrail'in bütün ýrmaklarýndan daha iyi deðil mi? Oralarda yýkanýp paklanamaz mýydým sanki?' Sonra öfkeyle dönüp gitti.
13 Naaman'ýn görevlileri yanýna varýp, 'Efendim, peygamber senden daha zor bir þey istemiþ olsaydý, yapmaz mýydýn?' dediler, 'Oysa o sana sadece, 14 Bunun üzerine Naaman Tanrý adamýnýn sözü uyarýnca gidip Þeria Irmaðý'nda yedi kez suya daldý. Teni eski haline döndü, bebek teni gibi tertemiz oldu.
15 Naaman adamlarýyla birlikte Tanrý adamýnýn yanýna döndü. Onun önünde durup þöyle dedi: 'Þimdi anladým ki, Ýsrail dýþýnda dünyanýn hiçbir yerinde Tanrý yoktur. Lütfen, bu kulunun armaðanýný kabul et.'
16 Eliþa, 'Hizmetinde olduðum yaþayan RAB'bin adýyla ant içerim ki, hiçbir þey alamam' diye karþýlýk verdi. Naaman direttiyse de, Eliþa almak istemedi.
17 Bunun üzerine Naaman, 'Madem armaðan istemiyorsun, öyleyse buradan iki katýr yükü toprak almama izin ver' dedi, 'Çünkü bu kulun artýk RAB'bin dýþýnda baþka ilahlara yakmalýk sunu* ve kurban sunmayacaktýr.
18 Ama RAB kulunu bir konuda baðýþlasýn. Efendim tapýnmak için Rimmon Tapýnaðý'na girip kendisine eþlik etmemi isteyince, tapýnakta onunla birlikte yere kapandýðýmda RAB bu kulunu baðýþlasýn.'
19 Eliþa ona, 'Esenlikle git' dedi.
20 Tanrý adamý Eliþa'nýn uþaðý Gehazi, 'Efendim, Aramlý Naaman'a çok yumuþak davrandý; getirdiði armaðanlarý kabul etmedi' dedi, 'Yaþayan RAB'bin hakký için, peþinden koþup ondan bir þey alacaðým.'
21 Böylece Gehazi Naaman'ýn peþine düþtü. Naaman ardýndan birinin koþtuðunu görünce, arabasýndan inip onu karþýladý ve, 'Ne oldu?' diye sordu.
22 Gehazi, 'Bir þey yok' dedi, 'Yalnýz efendimin bir ricasý var. Biraz önce Efrayim'in daðlýk bölgesinden iki genç peygamber geldi. Efendim onlara bir talant*fd* gümüþle iki takým giysi vermen için beni gönderdi.'
23 Naaman, 'Lütfen iki talant*fe* al!' dedi ve ýsrarla iki talant gümüþü iki torbaya koyup baðladý. Ayrýca iki uþaðýna da birer takým giysi verdi. Uþaklar Gehazi'nin önüsýra bunlarý taþýdýlar.
24 Tepeye varýnca Gehazi eþyalarý ellerinden alýp eve koydu, adamlarý da geri gönderdi.
25 Sonra gidip efendisi Eliþa'nýn huzuruna çýktý. Eliþa, 'Neredeydin, Gehazi?' diye sordu.
26 Bunun üzerine Eliþa, 'O adam arabasýndan inip seni karþýlarken ruhum seninle deðil miydi?' diye sordu, 'Þimdi gümüþ ya da giysi, zeytinlik, bað, koyun, sýðýr, erkek ve kadýn köle almanýn zamaný mý?
27 Bu yüzden Naaman'ýn deri hastalýðý sonsuza dek senin ve soyunun üzerinde kalacak.' Böylece Gehazi Eliþa'nýn huzurundan kar gibi beyaz bir deri hastalýðýyla ayrýldý.
1 Bir gün peygamber topluluðu Eliþa'ya, 'Bak, yaþadýðýmýz yer bize küçük geliyor' dedi,
2 'Lütfen izin ver, Þeria Irmaðý kýyýsýna gidelim, aðaç kesip kendimize ev yapalým.'
3 Peygamberlerden biri, 'Lütfen kullarýnla birlikte sen de gel' dedi.
4 ve onlarla birlikte gitti.
5 Biri aðaç keserken balta demirini suya düþürdü. 'Eyvah, efendim! Onu ödünç almýþtým' diye baðýrdý.
6 Tanrý adamý, 'Nereye düþtü?' diye sordu. Adam ona demirin düþtüðü yeri gösterdi. Eliþa bir dal kesip oraya atýnca, balta demiri su yüzüne çýktý.
7 Eliþa, 'Al onu!' dedi. Adam elini uzatýp balta demirini aldý.
8 Aram Kralý Ýsrail'le savaþ halindeydi. Görevlilerine danýþtýktan sonra, 'Ordugahýmý kuracak bir yer seçtim' dedi.
9 Tanrý adamý Eliþa, Ýsrail Kralý'na þu haberi gönderdi: 'Sakýn oradan geçmeyin, çünkü Aramlýlar oraya doðru iniyorlar.'
10 Ýsrail Kralý adam gönderip oradaki durumu denetledi. Böylece Tanrý adamý Ýsrail Kralý'ný birkaç kez uyardý. Kral da önlem aldý.
11 Bu durum Aram Kralý'ný çok öfkelendirdi. Görevlilerini çaðýrýp, 'Ýçinizden hanginizin Ýsrail Kralý'ndan yana olduðunu söylemeyecek misiniz?' dedi.
12 Görevlilerden biri, 'Hiçbirimiz, efendimiz kral' diye karþýlýk verdi, 'Yalnýz Ýsrail'de yaþayan Peygamber Eliþa senin yatak odanda söylediklerini bile Ýsrail Kralý'na bildiriyor.'
13 Aram Kralý þöyle buyurdu: 'Gidip onun nerede olduðunu öðrenin. Adam gönderip onu yakalayacaðým.' Eliþa'nýn Dotan'da olduðu bildirilince,
14 kral oraya atlýlar, savaþ arabalarý ve büyük bir kuvvet gönderdi. Geceleyin varýp kenti kuþattýlar.
15 Tanrý adamýnýn uþaðý erkenden kalktý. Dýþarýya çýkýnca kentin askerler, atlýlar ve savaþ arabalarýnca kuþatýldýðýný gördü. Dönüp Eliþa'ya, 'Eyvah, efendim, ne yapacaðýz?' diye sordu.
16 Eliþa, 'Korkma, çünkü bizim yandaþlarýmýz onlarýnkinden daha çok' diye karþýlýk verdi.
17 Sonra þöyle dua etti: 'Ya RAB, lütfen onun gözlerini aç, görsün!' RAB uþaðýn gözlerini açtý. Uþak Eliþa'nýn çevresindeki daðlarýn atlýlarla, ateþten savaþ arabalarýyla dolu olduðunu gördü.
18 Aramlýlar kendisine doðru ilerleyince Eliþa RAB'be þöyle yalvardý: 'Ya RAB, lütfen bu halký kör et.' RAB Eliþa'nýn yalvarýþýný duydu ve onlarý kör etti.
19 Bunun üzerine Eliþa onlara, 'Yanlýþ yoldasýnýz' dedi, 'Aradýðýnýz kent bu deðil. Beni izleyin, sizi aradýðýnýz adama götüreyim.' Sonra onlarý Samiriye'ye götürdü.
20 Samiriye'ye girdiklerinde Eliþa þöyle dua etti: 'Ya RAB, bu adamlarýn gözlerini aç, görsünler.' RAB gözlerini açýnca adamlar Samiriye'nin ortasýnda olduklarýný anladýlar.
21 Ýsrail Kralý adamlarý görünce Eliþa'ya, 'Onlarý öldüreyim mi? Öldüreyim mi, baba?' dedi.
22 Eliþa, 'Hayýr, öldürme' diye karþýlýk verdi, 'Kendi kýlýç ve yayýnla tutsak aldýðýn insanlarý nasýl öldürürsün. Önlerine yiyecek içecek bir þeyler koy, yiyip içtikten sonra izin ver, krallarýna dönsünler.'
23 Bunun üzerine Ýsrail Kralý adamlara büyük bir þölen verdi, yedirip içirdikten sonra da onlarý krallarýna gönderdi. Aramlý akýncýlar bir daha Ýsrail topraklarýna ayak basmadýlar.
24 Bir süre sonra, Aram Kralý Ben-Hadat bütün ordusunu toplayýp Ýsrail'e girdi ve Samiriye'yi kuþattý.
25 Samiriye'de büyük bir kýtlýk oldu. Kuþatma sonunda bir eþek kellesinin fiyatý seksen þekel*ff* gümüþe, dörtte bir kav*fg* güvercin gübresinin*fh* fiyatý ise beþ þekel*fý* gümüþe çýktý.
26 Ýsrail Kralý surlarýn üzerinde yürürken, bir kadýn, 'Efendim kral, bana yardým et!' diye seslendi.
27 Kral, 'RAB sana yardým etmiyorsa, ben nasýl yardým edebilirim ki?' diye karþýlýk verdi, 'Buðday mý, yoksa þarap mý istersin?
28 Derdin ne?'
29 Böylece oðlumu piþirip yedik. Ertesi gün ona, 30 Kadýnýn bu sözlerini duyan kral giysilerini yýrttý. Surlarýn üzerinde yürürken, halk onun giysilerinin altýna çul giydiðini gördü.
31 Kral, 'Eðer bugün Þafat oðlu Eliþa'nýn baþý yerinde kalýrsa, Tanrý bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!' dedi.
32 Eliþa o sýrada halkýn ileri gelenleriyle birlikte evinde oturuyordu. Kral önden bir haberci gönderdi. Ama daha haberci gelmeden, Eliþa ileri gelenlere, 'Görüyor musunuz caniyi?' dedi, 'Kalkmýþ, baþýmý kestirmek için adam gönderiyor! Haberci geldiðinde kapýyý kapayýn, onu içeri almayýn. Çünkü ardýndan efendisi kral da gelecek.'
33 Eliþa konuþmasýný bitirmeden, haberci yanýna geldi ve, 'Bu felaket RAB'dendir' dedi, 'Neden hâlâ RAB'bi bekleyeyim?'
1 Eliþa, 'RAB'bin sözüne kulak verin!' dedi, 'RAB diyor ki, 2 Kralýn özel yardýmcýsý olan komutan, Tanrý adamýna, 'RAB göklerin kapaklarýný açsa bile olacak þey deðil bu!' dedi.
3 Kent kapýsýnýn giriþinde deri hastalýðýna yakalanmýþ dört adam vardý. Birbirlerine, 'Ne diye ölene dek burada kalalým?' diyorlardý,
4 'Kente girelim desek, orada kýtlýk var, ölürüz; burada kalsak da öleceðiz. Bari gidip Aram ordugahýna teslim olalým. Canýmýzý baðýþlarlarsa yaþarýz, öldürürlerse de öldürsünler.'
5 Akþam karanlýðýnda kalkýp Aram ordugahýna doðru gittiler. Ordugaha yaklaþtýklarýnda, orada kimseyi göremediler.
6 Çünkü Rab Aram ordugahýnda savaþ arabalarýyla, atlarýyla yaklaþan büyük bir ordunun çýkardýðý seslerin duyulmasýný saðlamýþtý. Aramlýlar da birbirlerine, 'Bakýn, Ýsrail Kralý bize saldýrmak için Hitit* ve Mýsýr krallarýný kiralamýþ!' demiþlerdi.
7 Böylece, gün batarken çadýrlarýný, atlarýný, eþeklerini býrakýp kaçmýþlar, canlarýný kurtarmak için ordugahý olduðu gibi býrakmýþlardý.
8 Deri hastalýðýna yakalanmýþ adamlar ordugaha varýp çadýrlarýn birine girdiler. Yiyip içtikten sonra oradaki altýn, gümüþ ve giysileri götürüp gizlediler. Sonra dönüp baþka bir çadýra girdiler, orada bulduklarýný da götürüp gizlediler.
9 Ardýndan birbirlerine, 'Yaptýðýmýz doðru deðil' dediler, 'Bugün müjde günü. Oysa biz susuyoruz. Gün doðuncaya kadar beklersek, cezaya çarptýrýlacaðýmýz kesin. Haydi saraya gidip durumu bildirelim.'
10 Böylece gidip kent kapýsýndaki nöbetçilere seslendiler. 'Aram ordugahýna gittik' dediler, 'Hiç kimseyi göremedik; ne de bir insan sesi duyduk. Yalnýzca baðlý atlar, eþekler vardý. Çadýrlarý da olduðu gibi býrakýp gitmiþler.'
11 Kapý nöbetçileri haberi duyurdu. Haber kralýn sarayýna ulaþtýrýldý.
12 Kral gece kalkýp görevlilerine, 'Aramlýlar'ýn ne tasarladýðýný size söyleyeyim' dedi, 'Aç kaldýðýmýzý biliyorlar. Onun için ordugahlarýný býrakýp kýrda gizlenmiþler. Kentin dýþýna çýktýðýmýzda, bizi canlý yakalayýp kenti ele geçirmeyi düþünüyorlar.'
13 Görevlilerden biri, 'Kentte kalan beþ atla birkaç adam gönderelim, o zaman durumu anlarýz' dedi, 'Nasýl olsa gidecek olanlar da burada, kentte kalan nice Ýsrailli gibi ölüme mahkûm!'
14 Adamlar yanlarýna iki atlý araba aldýlar. Kral, 'Gidin, ne olduðunu öðrenin' diyerek onlarý Aram ordusunun ardýndan gönderdi.
15 Adamlar Þeria Irmaðý'na kadar Aram ordusunu izlediler. Yol baþtan sona kadar Aramlýlar'ýn kaçarken attýklarý giysi ve eþyalarla doluydu. Haberciler dönüp krala durumu bildirdiler.
16 Bunun üzerine halk kentten çýkýp Aram ordugahýný yaðmaladý. RAB'bin dediði gibi, bir sea*fl* ince unun da, iki sea arpanýn*fm* da fiyatý bir þekele*fn* düþtü.
17 Kral özel yardýmcýsý olan komutaný kentin kapýsýnda býrakmýþtý. Halk onu kapýnýn aðzýnda çiðneyerek öldürdü. Kral Eliþa'nýn evine gittiðinde, Tanrý adamý ona olacaklarý önceden bildirmiþti.
18 Her þey Tanrý adamýnýn krala dediði gibi oldu. 'Yarýn bu saatlerde Samiriye Kapýsý'nda bir sea*fl* ince un da, iki sea arpa*fm* da birer þekele*fn* satýlacak' demiþti.
19 Komutan da Tanrý adamýna þöyle karþýlýk vermiþti: 'RAB göklerin kapaklarýný açsa bile, olacak þey deðil bu!' Eliþa, 'Sen her þeyi gözlerinle görecek, ama onlardan hiçbir þey yiyemeyeceksin!' demiþti.
20 Tam dediði gibi oldu. Komutan kentin kapýsýnda halk tarafýndan çiðnenerek öldü.
1 Eliþa, oðlunu diriltmiþ olduðu Þunemli kadýna þöyle demiþti: 'Kalk, ailenle birlikte buradan git, geçici olarak kalabileceðin bir yer bul. Çünkü RAB ülkeye yedi yýl sürecek bir kýtlýk göndermeye karar verdi.'
2 Kadýn Tanrý adamýnýn öðüdüne uyarak ailesiyle birlikte kalkýp Filist ülkesine gitti ve orada yedi yýl kaldý.
3 Yedi yýl sonra Filist'ten döndü. Evini, tarlasýný geri almak için kraldan yardým istemeye gitti.
4 O sýrada kral Tanrý adamýnýn uþaðý Gehazi'yle konuþuyor, 'Bana Eliþa'nýn yaptýðý bütün mucizeleri anlat' diyordu.
5 Ýþte Gehazi tam Eliþa'nýn ölüyü nasýl dirilttiðini krala anlatýrken, oðlu diriltilen kadýn eviyle tarlasýný geri almak için kraldan yardým istemeye geldi. Gehazi krala, 'Efendim kral, sözünü ettiðim kadýn budur. Yanýndaki oðlu da Eliþa'nýn dirilttiði çocuktur' dedi.
6 Kral kadýna sorunca kadýn her þeyi anlattý. Bunun üzerine kral bir görevli çaðýrtýp þu buyruðu verdi: 'Bu kadýna her þeyini, ülkeden ayrýldýðý günden bugüne kadar biriken bütün geliriyle birlikte tarlasýný geri verin.'
7 Aram Kralý Ben-Hadat hastalandýðý sýrada Eliþa Þam'a gitti. Tanrý adamýnýn Þam'a geldiði krala bildirildi.
8 Kral, Hazael'e, 'Bir armaðan al, Tanrý adamýný karþýlamaya git' dedi, 'Onun aracýlýðýyla RAB'be danýþ, bu hastalýktan kurtulup kurtulamayacaðýmý sor.'
9 Hazael, Þam'ýn en iyi mallarýndan oluþan kýrk deve yükü armaðaný yanýna alarak, Tanrý adamýný karþýlamaya gitti. Eliþa'nýn önünde durup þöyle dedi: 'Kulun Aram Kralý Ben-Hadat, hastalýðýndan kurtulup kurtulamayacaðýný sormam için beni gönderdi.'
10 Eliþa, 'Git ona, 11 Tanrý adamý, Hazael'i utandýrýncaya kadar dik dik yüzüne baktý. Ardýndan aðlamaya baþladý.
12 Hazael, 'Efendim, niçin aðlýyorsun?' diye sordu.
13 Hazael, 'Bir köpekten farksýz olan bu kulun, bütün bu iþleri nasýl yapabilir?' dedi.
14 Bunun üzerine Hazael Eliþa'dan ayrýlýp efendisi Ben-Hadat'ýn yanýna döndü. Ben-Hadat ona, 'Eliþa sana ne söyledi?' diye sordu.
15 Gelgelelim ertesi gün Hazael ýslattýðý bir örtüyü kralýn yüzüne kapatýp onu boðdu. Böylece kral öldü, yerine Hazael geçti.
16 Ýsrail Kralý Ahav oðlu Yoram'ýn krallýðýnýn beþinci yýlýnda, Yehoþafat'ýn Yahuda Kralý olduðu sýrada, Yehoþafat'ýn oðlu Yehoram Yahuda'yý yönetmeye baþladý.
17 Yehoram otuz iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de sekiz yýl krallýk yaptý.
18 Karýsý Ahav'ýn kýzý olduðu için, o da Ahav'ýn ailesi gibi Ýsrail krallarýnýn yolunu izledi ve RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
19 Ama RAB kulu Davut'un hatýrý için Yahuda'yý yok etmek istemedi. Çünkü Davut'a ve soyuna sönmeyen bir ýþýk vereceðine söz vermiþti.
20 Yehoram'ýn krallýðý döneminde Edomlular Yahudalýlar'a karþý ayaklanarak kendi krallýklarýný kurdular.
21 Yehoram bütün savaþ arabalarýyla Sair'e gitti. Edomlular onu ve savaþ arabalarýnýn komutanlarýný kuþattýlar. Ama Yehoram gece kalkýp kuþatmayý yararak kaçtý. Askerleri de kaçarak evlerine döndü.
22 O sýrada Livna Kenti ayaklandý. Edomlular'ýn Yahuda'ya karþý baþkaldýrmasý bugün de sürüyor.
23 Yehoram'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
24 Yehoram ölüp atalarýna kavuþtu ve Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Ahazya kral oldu.
25 Ýsrail Kralý Ahav oðlu Yoram'ýn krallýðýnýn on ikinci yýlýnda Yehoram oðlu Ahazya Yahuda Kralý oldu.
26 Ahazya yirmi iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de bir yýl krallýk yaptý. Annesi Ýsrail Kralý Omri'nin torunu Atalya'ydý.
27 Ahazya evlilik yoluyla Ahav'a akraba olduðu için Ahav ailesinin yolunu izledi ve onlar gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
28 Ahazya, Aram Kralý Hazael'le savaþmak üzere Ahav oðlu Yoram'la birlikte Ramot-Gilat'a gitti. Aramlýlar Yoram'ý yaraladýlar.
29 Kral Yoram Ramot-Gilat'ta Aram Kralý Hazael'le savaþýrken aldýðý yaralarýn iyileþmesi için Yizreel'e döndü. Yahuda Kralý Yehoram oðlu Ahazya da yaralanan Ahav oðlu Yoram'ý görmek için Yizreel'e gitti.
1 Peygamber Eliþa, peygamberler topluluðundan bir adam çaðýrýp, 'Kemerini kuþan, bu yað kabýný alýp Ramot-Gilat'a git' dedi,
2 'Oraya varýnca Nimþi oðlu, Yehoþafat oðlu Yehu'yu ara. Onu kardeþlerinin arasýndan alýp baþka bir odaya götür.
3 Zeytinyaðýný baþýna dök ve ona RAB þöyle diyor de: 4 Böylece peygamberin uþaðý Ramot-Gilat'a gitti.
5 Oraya vardýðýnda ordu komutanlarýnýn bir arada oturduklarýný gördü. 'Komutaným, sana bir haberim var' dedi.
6 Yehu kalkýp eve girdi. Uþak yaðý Yehu'nun baþýna döküp ona þöyle dedi: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, 8 Ahav'ýn bütün soyu ortadan kalkacak. Ýsrail'de genç yaþlý*fo* Ahav'ýn soyundan gelen bütün erkeklerin kökünü kurutacaðým.
9 Nevat oðlu Yarovam'la Ahiya oðlu Baaþa'nýn ailelerine ne yaptýmsa, Ahav'ýn ailesine de aynýsýný yapacaðým.
10 Yizreel topraklarýnda Ýzebel'in ölüsünü köpekler yiyecek ve onu gömen olmayacak.> ' Uþak bunlarý söyledikten sonra kapýyý açýp kaçtý.
11 Yehu komutan arkadaþlarýnýn yanýna döndü. Ýçlerinden biri, 'Her þey yolunda mý? O delinin seninle ne iþi vardý?' diye sordu.
12 'Hayýr, bilmiyoruz, ne söyledi? Anlat bize!' dediler.
13 Bunun üzerine hepsi hemen cüppelerini çýkarýp merdivenin baþýnda duran Yehu'nun ayaklarýna serdi. Boru çalarak, 'Yehu kraldýr!' diye baðýrdýlar.
14 Nimþi oðlu Yehoþafat oðlu Yehu Yoram'a karþý bir düzen kurdu. O sýralarda Yoram ile Ýsrail halký Aram Kralý Hazael'e karþý Ramot-Gilat'ý savunuyordu.
15 Ancak Kral Yoram, Aram Kralý Hazael'le savaþýrken Aramlýlar onu yaralamýþtý. Yoram da yaralarýn iyileþmesi için Yizreel'e dönmüþtü. Yehu arkadaþlarýna, 'Eðer siz de benimle ayný görüþteyseniz, hiç kimsenin kentten kaçmasýna ve gidip durumu Yizreel'e bildirmesine izin vermeyin' dedi.
16 Yehu savaþ arabasýna binip Yizreel'e gitti. Çünkü Yoram orada hasta yatýyordu. Yahuda Kralý Ahazya da Yoram'ý görmek için oraya gitmiþti.
17 Yizreel'de kulede nöbet tutan gözcü, Yehu'nun ordusuyla yaklaþtýðýný görünce, 'Bir kalabalýk görüyorum!' diye baðýrdý.
18 Atlý Yehu'yu karþýlamaya gitti ve ona, 'Kralýmýz, 19 Bu kez ikinci bir atlý gönderildi. Atlý onlara varýp, 'Kralýmýz, 20 Gözcü durumu krala bildirdi: 'Ulak onlara vardý, ama geri dönmedi. Komutanlarý savaþ arabasýný Nimþi oðlu Yehu gibi delicesine sürüyor.'
21 Kral Yoram, 'Arabamý hazýrlayýn!' diye buyruk verdi. Arabasý hazýrlandý. Ýsrail Kralý Yoram ile Yahuda Kralý Ahazya arabalarýna binip Yehu'yu karþýlamaya gittiler. Yizreelli Navot'un topraklarýnda onunla karþýlaþtýlar.
22 Yoram Yehu'yu görünce, 'Barýþ için mi geldin?' diye sordu.
23 Yoram, 'Hainlik bu, Ahazya!' diye baðýrdý ve arabasýnýn dizginlerini çevirip kaçtý.
24 Yehu var gücüyle yayýný çekip Yoram'ý sýrtýndan vurdu. Ok Yoram'ýn kalbini delip geçti. Yoram arabasýnýn içine yýðýlýp kaldý.
25 Yehu yardýmcýsý Bidkar'a, 'Onun cesedini al, Yizreelli Navot'un topraðýna at' dedi, 'Anýmsa, senle ben birlikte Yoram'ýn babasý Ahav'ýn ardýndan savaþ arabasýyla giderken, RAB Ahav'a,
26 27 Yahuda Kralý Ahazya olanlarý görünce Beythaggan'a doðru kaçmaya baþladý. Yehu ardýna takýlýp, 'Onu da öldürün!' diye baðýrdý. Ahazya'yý Yivleam yakýnlarýnda, Gur yolunda, arabasýnýn içinde vurdular. Yaralý olarak Megiddo'ya kadar kaçýp orada öldü.
28 Adamlarý Ahazya'nýn cesedini bir savaþ arabasýna koyup Yeruþalim'e götürdüler. Onu Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna, kendi mezarýna gömdüler.
29 Ahazya Ahav oðlu Yoram'ýn krallýðýnýn on birinci yýlýnda Yahuda Kralý olmuþtu.
30 Sonra Yehu Yizreel'e gitti. Ýzebel bunu duyunca, gözlerine sürme çekti, saçlarýný tarayýp pencereden dýþarýyý gözlemeye baþladý.
31 Yehu kentin kapýsýndan içeri girince, Ýzebel, 'Ey efendisini öldüren Zimri, barýþ için mi geldin?' diye seslendi.
32 Yehu pencereye doðru bakýp, 'Kim benden yana?' diye baðýrdý. Ýki üç görevli yukarýdan ona baktý.
33 Yehu, 'Atýn onu aþaðý!' dedi. Görevliler Ýzebel'i aþaðýya attýlar. Kaný surlarýn ve bedenini çiðneyen atlarýn üzerine sýçradý.
34 Yehu içeri girip yedi, içti. Sonra, 'O lanet olasý kadýný alýp gömün, ne de olsa bir kral kýzýdýr' dedi.
35 Ama Ýzebel'i gömmeye giden adamlar baþýndan, ayaklarýndan, ellerinden baþka bir þey bulamadýlar.
36 Geri dönüp durumu Yehu'ya bildirdiler. Yehu onlara þöyle dedi: 'Kulu Tiþbeli Ýlyas aracýlýðýyla konuþan RAB'bin sözü yerine geldi. RAB, 37 <Ýzebel'in leþi Yizreel topraklarýna gübre olacak ve kimse, bu Ýzebel'dir, diyemeyecek.> '
1 Ahav'ýn Samiriye'de yetmiþ oðlu vardý. Yehu mektuplar yazýp Samiriye'ye gönderdi. Yizreel'in yöneticilerine, ileri gelenlere ve Ahav'ýn çocuklarýný koruyanlara yazdýðý mektuplarda Yehu þöyle diyordu:
2 'Efendinizin oðullarý sizinle birliktedir. Savaþ arabalarýnýz, atlarýnýz, silahlarýnýz var. Surlu bir kentte yaþýyorsunuz. Bu mektup size ulaþýr ulaþmaz,
3 efendinizin oðullarýndan en iyi ve en uygun olaný seçip babasýnýn tahtýna oturtun. Ve efendinizin ailesini korumak için savaþýn.'
4 Ama onlar dehþete düþtüler. 'Ýki kral Yehu'yla baþa çýkamadý, biz nasýl çýkarýz?' dediler.
5 Saray sorumlusu, kent valisi, ileri gelenler ve Ahav'ýn çocuklarýný koruyanlar Yehu'ya þu haberi gönderdi: 'Biz senin kullarýnýz, söyleyeceðin her þeyi yapmaya hazýrýz. Kimseyi kral yapmaya niyetimiz yok. Kendin için en iyi olan neyse onu yap.'
6 Yehu onlara ikinci bir mektup yazdý: 'Eðer siz benden yana ve bana baðlýysanýz, efendinizin oðullarýnýn baþýný kesip yarýn bu saatlerde Yizreel'e, bana getirin.'
7 Yehu'nun mektubu kent ileri gelenlerine ulaþýnca, Ahav'ýn yetmiþ oðlunu öldürüp baþlarýný küfelere koydular ve Yizreel'e, Yehu'ya gönderdiler.
8 Ulak gelip Yehu'ya, 'Kral oðullarýnýn baþlarýný getirdiler' diye haber verdi.
9 Ertesi sabah Yehu halkýn önüne çýkýp þöyle dedi: 'Efendime düzen kurup onu öldüren benim, sizin suçunuz yok. Ama bunlarý kim öldürdü?
10 Bu olay gösteriyor ki, RAB'bin Ahav'ýn ailesine iliþkin söylediði hiçbir söz boþa çýkmayacaktýr. RAB, kulu Ýlyas aracýlýðýyla verdiði sözü yerine getirdi.'
11 Sonra Yizreel'de Ahav'ýn öteki akrabalarýnýn hepsini, bütün yüksek görevlilerini, yakýn arkadaþlarýný ve kâhinlerini* öldürdü. Sað kalan olmadý.
12 Yehu Yizreel'den ayrýlýp Samiriye'ye doðru yola çýktý. Yolda çobanlarýn Beyteket adýný verdiði yerde,
13 Yahuda Kralý Ahazya'nýn akrabalarýyla karþýlaþtý. Onlara, 'Siz kimsiniz?' diye sordu.
14 Yehu adamlarýna, 'Bunlarý diri yakalayýn!' diye buyruk verdi. Onlarý diri yakalayýp Beyteket Kuyusu yakýnýnda kýlýçtan geçirdiler. Öldürülenler kýrk iki kiþiydi. Sað kalan olmadý.
15 Yehu oradan ayrýldý. Yolda kendisine doðru gelen Rekav oðlu Yehonadav'la karþýlaþtý. Ona selam vererek, 'Ben sana karþý iyi duygular besliyorum, sen de ayný duygulara sahip misin?' diye sordu.
16 'Benimle gel ve RAB için nasýl çaba harcadýðýmý gör' dedi. Sonra onu arabasýyla Samiriye'ye götürdü.
17 Samiriye'ye varýnca Yehu RAB'bin Ýlyas aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Ahav'ýn orada kalan akrabalarýnýn hepsini öldürdü.
18 Yehu, bütün halký toplayarak, 'Ahav Baal'a* az kulluk etti, ben daha çok edeceðim' dedi,
19 'Baal'ýn bütün peygamberlerini, kâhinlerini, ona tapan herkesi çaðýrýn. Hiçbiri gelmemezlik etmesin. Çünkü Baal'a büyük bir kurban sunacaðým. Kim gelmezse öldürülecek.' Gerçekte Yehu Baal'a tapanlarý yok etmek için bir düzen kurmaktaydý.
20 Yehu, 'Baal'ýn onuruna bir toplantý yapýlacaðýný duyurun' dedi. Duyuru yapýldý.
21 Yehu bütün Ýsrail'e haber saldý. Baal'a tapanlarýn hepsi geldi, gelmeyen kalmadý. Baal'ýn tapýnaðý hýncahýnç doldu.
22 Yehu, kutsal giysiler görevlisine, 'Baal'a tapanlarýn hepsine giysi çýkar' diye buyruk verdi. Görevli herkese giysi getirdi.
23 O zaman Yehu Rekav oðlu Yehonadav'la birlikte Baal'ýn tapýnaðýna girdi. Ýçerdekilere, 'Çevrenize iyi bakýn' dedi, 'Aranýzda RAB'be tapanlardan kimse olmasýn, sadece Baal'a tapanlar olsun.'
24 Ardýndan Yehu'yla Yehonadav kurban ve yakmalýk sunu* sunmak üzere içeri girdiler. Yehu tapýnaðýn çevresine seksen kiþi yerleþtirmiþ ve onlara þu buyruðu vermiþti: 'Elinize teslim ettiðim bu adamlardan biri kaçarsa, bunu canýnýzla ödersiniz!'
25 Yakmalýk sununun sunulmasý biter bitmez, Yehu muhafýzlarla komutanlara, 'Ýçeriye girin, hepsini öldürün, hiçbiri kaçmasýn!' diye buyruk verdi. Muhafýzlarla komutanlar hepsini kýlýçtan geçirip ölülerini dýþarý attýlar. Sonra Baal'ýn tapýnaðýnýn iç bölümüne girdiler.
26 Baal'ýn tapýnaðýndaki dikili taþlarý çýkarýp yaktýlar.
27 Baal'ýn dikili taþýný ve tapýnaðýný ortadan kaldýrdýlar. Halk orayý helaya çevirdi. Orasý bugüne kadar da öyle kaldý.
28 Böylece Yehu Ýsrail'de Baal'a tapmaya son verdi.
29 Ne var ki, Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan -Beytel ve Dan'daki altýn buzaðýlara tapmaktan- vazgeçmedi.
30 RAB Yehu'ya, 'Gözümde doðru olaný yaparak baþarýlý oldun' dedi, 'Ahav'ýn ailesine istediðim her þeyi yaptýn. Bunun için senin soyun dört kuþak Ýsrail tahtýnda oturacak.'
31 Gelgelelim Yehu Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin yasasýný yürekten izlemedi, önemsemedi. Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.
32 RAB o günlerde Ýsrail topraklarýný küçültmeye baþladý. Aram Kralý Hazael Þeria Irmaðý'nýn doðusunda Gadlýlar, Rubenliler ve Manaþþeliler'in yaþadýðý bütün Gilat bölgesini, Arnon Vadisi'ndeki Aroer'den Gilat ve Baþan'a kadar bütün Ýsrail topraklarýný ele geçirdi.
33
34 Yehu'nun krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
35 Yehu ölüp atalarýna kavuþunca, Samiriye'de gömüldü. Yerine oðlu Yehoahaz kral oldu.
36 Yehu Samiriye'de yirmi sekiz yýl Ýsrail krallýðý yaptý.
1 Ahazya'nýn annesi Atalya, oðlunun öldürüldüðünü duyunca, kral soyunun bütün bireylerini yok etmeye çalýþtý.
2 Ne var ki, Kral Yehoram'ýn kýzý, Ahazya'nýn üvey kýzkardeþi Yehoþeva, Ahazya oðlu Yoaþ'ý kralýn öldürülmek istenen öteki oðullarýnýn arasýndan alýp kaçýrdý ve dadýsýyla birlikte yatak odasýna gizledi. Çocuðu Atalya'dan gizleyerek kurtarmýþ oldu.
3 Atalya ülkeyi yönetirken, çocuk altý yýl boyunca RAB'bin Tapýnaðý'nda dadýsýyla birlikte gizlendi.
4 Yedinci yýl Yehoyada haber gönderip Karyalýlar'ýn*fö* ve muhafýzlarýn yüzbaþýlarýný çaðýrttý. Onlarý RAB'bin Tapýnaðý'nda toplayarak onlarla bir antlaþma yaptý. Hepsine RAB'bin Tapýnaðý'nda ant içirdikten sonra kralýn oðlu Yoaþ'ý kendilerine gösterdi.
5 Onlara þu buyruklarý verdi: 'Þabat Günü* göreve gidenlerin üçte biri kral sarayýný koruyacak,
6 üçte biri Sur Kapýsý'nda, üçte biri de muhafýzlarýn arkasýndaki kapýda bulunacak. Sýrayla tapýnak nöbeti tutacaksýnýz.
7 Þabat Günü görevleri biten öbür iki bölükteki askerlerin tümü RAB'bin Tapýnaðý'nýn çevresinde durup kralý koruyacak.
8 Herkes yalýn kýlýç kralýn çevresini sarsýn, yaklaþan olursa öldürün. Kral nereye giderse, ona eþlik edin.'
9 Yüzbaþýlar Kâhin Yehoyada'nýn buyruklarýný tam tamýna uyguladýlar. Þabat Günü göreve gidenlerle görevi biten adamlarýný alýp Yehoyada'nýn yanýna gittiler.
10 Kâhin RAB'bin Tapýnaðý'ndaki Kral Davut'tan kalan mýzraklarla kalkanlarý yüzbaþýlara daðýttý.
11 Kralý korumak için sunaðýn ve tapýnaðýn çevresine tapýnaðýn güneyinden kuzeyine kadar silahlý muhafýzlar yerleþtirildi.
12 Yehoyada kralýn oðlu Yoaþ'ý dýþarý çýkarýp baþýna taç koydu. Tanrý'nýn Yasasý'ný da ona verip krallýðýný ilan ettiler. Onu meshedip* alkýþlayarak, 'Yaþasýn kral!' diye baðýrdýlar.
13 Atalya muhafýzlarla halkýn çýkardýðý gürültüyü duyunca, RAB'bin Tapýnaðý'nda toplananlarýn yanýna gitti.
14 Baktý, kral geleneðe uygun olarak sütunun yanýnda duruyor; yüzbaþýlar, borazan çalanlar çevresine toplanmýþ. Ülke halký sevinç içindeydi, borazanlar çalýnýyordu. Atalya giysilerini yýrtarak, 'Hainlik! Hainlik!' diye baðýrdý.
15 Kâhin Yehoyada yüzbaþýlara, 'O kadýný aradan çýkarýn. Ardýndan kim giderse kýlýçtan geçirin' diye buyruk verdi. Çünkü kadýnýn RAB'bin Tapýnaðý'nda öldürülmesini istemiyordu.
16 Atalya yakalandý ve sarayýn At Kapýsý'na götürülüp öldürüldü.
17 Yehoyada RAB'bin halký olmalarý için RAB ile kral ve halk arasýnda bir antlaþma yaptý. Ayrýca halkla kral arasýnda da bir antlaþma yaptý.
18 Ülke halký gidip Baal'ýn* tapýnaðýný yýktý. Sunaklarýný, putlarýný parçaladýlar; Baal'ýn Kâhini Mattan'ý da sunaklarýn önünde öldürdüler.
19 Sonra yüzbaþýlarý, Karyalýlar'ý, muhafýzlarý ve halký yanýna aldý. Kralý RAB'bin Tapýnaðý'ndan getirdiler. Muhafýzlar Kapýsý'ndan geçerek sarayýna götürdüler, kral tahtýna oturttular.
20 Ülke halký sevinç içindeydi, ancak kent suskundu. Çünkü Atalya sarayda kýlýçla öldürülmüþtü.
1 Ýsrail Kralý Yehu'nun krallýðýnýn yedinci yýlýnda Yoaþ Yahuda Kralý oldu. Yedi yaþýnda*fp* kral oldu ve Yeruþalim'de kýrk yýl krallýk yaptý. Annesi Beer-Þevalý Sivya'ydý.
2 Yoaþ Kâhin Yehoyada yaþadýðý sürece RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý. Çünkü Kâhin Yehoyada ona yol gösteriyordu.
3 Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri henüz kaldýrýlmamýþtý ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakýyordu.
4 Yoaþ kâhinlere þöyle dedi: 'RAB'bin Tapýnaðý için yapýlan baðýþlarý: Nüfus sayýmýndan elde edilen geliri, kiþi baþýna düþen vergiyi ve halkýn gönüllü olarak RAB'bin Tapýnaðý'na sunduðu paralarý toplayýn.
5 Her kâhin bunlarý hazine görevlilerinden alsýn. Tapýnaðýn neresinde yýkýk bir yer varsa, onarýlsýn.'
6 Yoaþ'ýn krallýðýnýn yirmi üçüncü yýlýnda kâhinler tapýnaðý hâlâ onarmamýþlardý.
7 Bunun üzerine Kral Yoaþ, Kâhin Yehoyada ile öbür kâhinleri çaðýrýp, 'Neden RAB'bin Tapýnaðý'ný onarmýyorsunuz?' diye sordu, 'Hazine görevlilerinden artýk para almayýn. Aldýðýnýz paralarý da RAB'bin Tapýnaðý'nýn onarýmýna devredin.'
8 Böylece kâhinler halktan para toplamamayý ve tapýnaðýn onarým iþlerine karýþmamayý kabul ettiler.
9 Kâhin Yehoyada bir sandýk aldý. Kapaðýna bir delik açýp sunaðýn yanýna, RAB'bin Tapýnaðý'na girenlerin saðýna yerleþtirdi. Kapýda görevli kâhinler RAB'bin Tapýnaðý'na getirilen bütün paralarý sandýða atýyorlardý.
10 Sandýkta çok para biriktiðini görünce kralýn yazmanýyla baþkâhin RAB'bin Tapýnaðý'na getirilen paralarý sayýp torbalara koyarlardý.
11 Sayýlan paralar RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþlerin baþýnda bulunan adamlara verilirdi. Onlar da paralarý RAB'bin Tapýnaðý'nda çalýþan marangozlara, yapýcýlara,
12 duvarcýlara, taþçýlara öder, tapýnaðý onarmak için kereste ve yontma taþ alýmýnda kullanýr ve onarým için gereken öbür malzemelere harcarlardý.
13 RAB'bin Tapýnaðý'nda toplanan paralar, tapýnak için gümüþ tas, fitil maþalarý, çanak, borazan, altýn ya da gümüþ eþya yapýmýnda kullanýlmadý.
14 Bu para yalnýz iþçilere ödendi ve tapýnaðýn onarýmýna harcandý.
15 Tapýnakta çalýþanlara para ödemekle görevli kiþiler öyle dürüst insanlardý ki, onlara hesap bile sorulmazdý.
16 Suç ve günah sunusu* olarak verilen paralarsa RAB'bin Tapýnaðý'na getirilmezdi; bunlar kâhinlere aitti.
17 O sýrada Aram Kralý Hazael, Gat Kenti'ne saldýrýp kenti ele geçirdi. Sonra Yeruþalim'e saldýrmaya karar verdi.
18 Yahuda Kralý Yoaþ, atalarý olan öbür Yahuda krallarýndan Yehoþafat'ýn, Yehoram'ýn, Ahazya'nýn ve kendisinin RAB'be adamýþ olduðu bütün kutsal armaðanlarý, RAB'bin Tapýnaðý'nda ve sarayýn hazinelerinde bulunan bütün altýnlarý Aram Kralý Hazael'e gönderdi. Bunun üzerine Hazael Yeruþalim'e saldýrmaktan vazgeçti.
19 Yoaþ'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
20 Kral Yoaþ'ýn görevlileri düzen kurup onu Silla'ya inen yolda, Beytmillo'da öldürdüler.
21 Yoaþ'ý öldürenler, görevlilerinden Þimat oðlu Yozakar'la Þomer oðlu Yehozavat'tý. Yoaþ Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Amatsya kral oldu.
1 Yahuda Kralý Ahazya oðlu Yoaþ'ýn krallýðýnýn yirmi üçüncü yýlýnda Yehu oðlu Yehoahaz Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve on yedi yýl krallýk yaptý.
2 Yehoahaz RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýldý. Bu günahlardan ayrýlmadý.
3 Ýþte bu yüzden RAB'bin Ýsrail'e karþý öfkesi alevlendi ve RAB onlarý uzun süre Aram Kralý Hazael'le oðlu Ben-Hadat'ýn egemenliði altýna soktu.
4 Bunun üzerine Yehoahaz RAB'be yakardý. RAB onun yakarýþýný kabul etti. Çünkü Ýsrail'in çektiði sýkýntýyý, Aram Kralý'nýn onlara neler yaptýðýný görüyordu.
5 RAB Ýsrail'e bir kurtarýcý gönderdi. Böylece halk Aramlýlar'ýn egemenliðinden kurtuldu ve önceki gibi evlerinde yaþamaya baþladý.
6 Ne var ki Yarovam ailesinin Ýsrail'i sürüklediði günahlarý izlediler, bu günahlardan ayrýlmadýlar. Aþera* putu da Samiriye'de dikili kaldý.
7 Yehoahaz'ýn elli atlý, on savaþ arabasý, on bin de yaya asker dýþýnda gücü kalmamýþtý. Çünkü Aram Kralý ötekileri harman tozu gibi ezip yok etmiþti.
8 Yehoahaz'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
9 Yehoahaz ölüp atalarýna kavuþunca, Samiriye'de gömüldü ve yerine oðlu Yehoaþ kral oldu.
10 Yahuda Kralý Yoaþ'ýn krallýðýnýn otuz yedinci yýlýnda Yehoahaz oðlu Yehoaþ Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve on altý yýl krallýk yaptý.
11 RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý; onun yolunu izledi.
12 Yehoaþ'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý, Yahuda Kralý Amatsya ile savaþýrken gösterdiði baþarýlar Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
13 Yehoaþ ölüp atalarýna kavuþunca, Samiriye'de Ýsrail krallarýnýn yanýna gömüldü ve tahtýna Yarovam*fr* geçti.
14 Eliþa ölümcül bir hastalýða yakalandý. Ýsrail Kralý Yehoaþ gidip onu ziyaret etti, 'Baba, baba, Ýsrail'in arabasý ve atlýlarý!' diyerek aðladý.
15 Eliþa ona, 'Bir yayla birkaç ok al' dedi. Kral yayla oklarý aldý.
16 Eliþa, 'Yayý hazýrla' dedi. Kral yayý hazýrlayýnca, Eliþa ellerini kralýn elleri üzerine koydu.
17 'Doðuya bakan pencereyi aç' dedi. Kral pencereyi açtý. Eliþa, 'Oku at!' dedi. Kral oku atýnca, Eliþa, 'Bu ok Aramlýlar'a karþý sizi zafere ulaþtýracak RAB'bin kurtarýþ okudur' dedi, 'Afek'te onlarý kesin bozguna uðratacaksýnýz.'
18 Sonra, 'Öbür oklarý al' dedi. Ýsrail Kralý oklarý alýnca, Eliþa, 'Onlarý yere vur' dedi. Kral oklarý üç kez yere vurdu ve durdu.
19 Buna öfkelenen Tanrý adamý Eliþa, 'Beþ altý kez vurmalýydýn, o zaman Aramlýlar'a karþý kesin bir zafer kazanýrdýn' dedi, 'Ama þimdi Aramlýlar'ý ancak üç kez bozguna uðratacaksýn.'
20 Eliþa öldü ve gömüldü.
21 Bir keresinde Ýsrailliler, ölü gömerken akýncýlarýn geldiðini görünce, ölüyü Eliþa'nýn mezarýna atýp kaçtýlar. Ölü Eliþa'nýn kemiklerine dokununca dirilip ayaða kalktý.
22 Aram Kralý Hazael Yehoahaz'ýn krallýðý boyunca Ýsrailliler'e baský yaptý.
23 Ama RAB, Ýbrahim, Ýshak ve Yakup'la yaptýðý antlaþmadan ötürü, Ýsrailliler'e iyilik etti. Onlara acýyýp yardým etti. Yok olmalarýna izin vermedi. Onlarý þimdiye kadar huzurundan atmadý.
24 Aram Kralý Hazael ölünce yerine oðlu Ben-Hadat kral oldu.
25 Bunun üzerine Ýsrail Kralý Yehoaþ, babasý Yehoahaz'ýn krallýðý döneminde Hazael oðlu Ben-Hadat'ýn savaþta ele geçirmiþ olduðu kentleri geri aldý. Onu üç kez bozguna uðratýp Ýsrail kentlerine yeniden sahip oldu.
1 Ýsrail Kralý Yehoahaz oðlu Yehoaþ'ýn krallýðýnýn ikinci yýlýnda Yoaþ oðlu Amatsya Yahuda Kralý oldu.
2 Amatsya yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de yirmi dokuz yýl krallýk yaptý. Annesi Yeruþalimli Yehoaddan'dý.
3 Amatsya RAB'bin gözünde doðru olaný yaptýysa da atasý Davut gibi deðildi. Her konuda babasý Yoaþ'ý örnek aldý.
4 Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri henüz kaldýrýlmamýþtý ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakýyordu.
5 Amatsya krallýðýný güçlendirdikten sonra, babasýný öldüren görevlileri ortadan kaldýrdý.
6 Ancak Musa'nýn Kitabý'ndaki yasaya uyarak katillerin çocuklarýný öldürtmedi. Çünkü RAB, 'Ne babalar çocuklarýnýn yerine öldürülecek, ne de çocuklar babalarýnýn yerine. Herkes kendi günahý için öldürülecek' diye buyurmuþtu.
7 Amatsya Tuz Vadisi'nde on bin Edomlu asker öldürdü. Savaþarak Sela'yý ele geçirdi ve oraya Yokteel adýný verdi. Orasý hâlâ ayný adla anýlmaktadýr.
8 Bundan sonra Amatsya, Yehu oðlu Yehoahaz oðlu Ýsrail Kralý Yehoaþ'a, 'Gel, yüz yüze görüþelim' diye haber gönderdi.
9 Ýsrail Kralý Yehoaþ da karþýlýk olarak Yahuda Kralý Amatsya'ya þu haberi gönderdi: 'Lübnan'da dikenli bir çalý, sedir aðacýna, 10 Edomlular'ý bozguna uðrattýn diye böbürleniyorsun. Bu zafer sana yeter. Otur evinde! Niçin bela arýyorsun? Kendi baþýný da, Yahuda halkýnýn baþýný da derde sokacaksýn.'
11 Ne var ki, Amatsya dinlemek istemedi. Derken Ýsrail Kralý Yehoaþ Yahuda Kralý Amatsya'nýn üzerine yürüdü. Ýki ordu Yahuda'nýn Beytþemeþ Kenti'nde karþýlaþtý.
12 Ýsrailliler'in önünde bozguna uðrayan Yahudalýlar evlerine kaçtý.
13 Ýsrail Kralý Yehoaþ, Ahazya*fs* oðlu Yoaþ oðlu Yahuda Kralý Amatsya'yý Beytþemeþ'te yakaladý. Sonra Yeruþalim'e girip Efrayim Kapýsý'ndan Köþe Kapýsý'na kadar Yeruþalim surlarýnýn dört yüz arþýnlýk*fþ* bölümünü yýktýrdý.
14 RAB'bin Tapýnaðý'nda ve sarayýn hazinelerinde bulduðu altýný, gümüþü ve bütün eþyalarý aldý. Ayrýca bazý adamlarý da rehine olarak yanýna alýp Samiriye'ye döndü.
15 Yehoaþ'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, yaptýklarý ve Yahuda Kralý Amatsya ile savaþýrken gösterdiði baþarýlar Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
16 Yehoaþ ölüp atalarýna kavuþunca, Samiriye'de Ýsrail krallarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Yarovam kral oldu.
17 Yahuda Kralý Yoaþ oðlu Amatsya, Ýsrail Kralý Yehoahaz oðlu Yehoaþ'ýn ölümünden sonra on beþ yýl daha yaþadý.
18 Amatsya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
19 Yeruþalim'de Amatsya'ya bir düzen kurulmuþtu. Amatsya Lakiþ'e kaçtý. Ardýndan adam göndererek onu öldürttüler.
20 Ölüsü at sýrtýnda Yeruþalim'e getirildi, Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü.
21 Yahuda halký Amatsya'nýn yerine on altý yaþýndaki oðlu Azarya'yý*ft* kral yaptý.
22 Babasý Amatsya ölüp atalarýna kavuþtuktan sonra Azarya Eylat Kenti'ni onarýp Yahuda topraklarýna kattý.
23 Yahuda Kralý Yoaþ oðlu Amatsya'nýn krallýðýnýn on beþinci yýlýnda Yehoaþ oðlu Yarovam Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve kýrk bir yýl krallýk yaptý.
24 Yarovam RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn*fu* Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.
25 Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin, kulu Gat-Heferli Amittay oðlu Yunus Peygamber aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Yarovam Levo-Hamat'tan Arava Gölü'ne*fü* kadar Ýsrail topraklarýný yeniden ele geçirdi.
26 RAB Ýsrail'in çektiði sýkýntýyý görmüþtü. Genç yaþlý*fv* herkes acý içinde kývranýyordu. Ýsrail'e yardým edecek kimse yoktu.
27 RAB Ýsrail'in adýný yeryüzünden silmek istemiyordu. Onun için, Yehoaþ oðlu Yarovam aracýlýðýyla onlarý kurtardý.
28 Yarovam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý, askeri baþarýlarý, eskiden Yaudi'ye*fy* ait olan Þam ve Hama kentlerini yeniden Ýsrail topraklarýna katýþý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
29 Yarovam ölüp atalarý olan Ýsrail krallarýna kavuþtu. Yerine oðlu Zekeriya kral oldu.
1 Ýsrail Kralý Yarovam'ýn krallýðýnýn yirmi yedinci yýlýnda Amatsya oðlu Azarya Yahuda Kralý oldu.
2 Azarya on altý yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de elli iki yýl krallýk yaptý. Annesi Yeruþalimli Yekolya'ydý.
3 Babasý Amatsya gibi, Azarya da RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý.
4 Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri henüz kaldýrýlmamýþtý ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakýyordu.
5 RAB Kral Azarya'yý cezalandýrdý. Kral ölünceye kadar deri hastalýðýndan kurtulamadý. Bu yüzden ayrý bir evde yaþadý. Sarayý ve ülke halkýný oðlu Yotam yönetti.
6 Azarya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
7 Azarya ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Yotam kral oldu.
8 Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn otuz sekizinci yýlýnda Yarovam oðlu Zekeriya Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve altý ay krallýk yaptý.
9 Atalarý gibi, RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.
10 Yaveþ oðlu Þallum Zekeriya'ya bir düzen kurdu; halkýn önünde saldýrýp onu öldürdü, yerine kendisi kral oldu.
11 Zekeriya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
12 Böylece RAB'bin Yehu'ya, 'Senin soyun dört kuþak Ýsrail tahtýnda oturacak' diye verdiði söz yerine gelmiþ oldu.
13 Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn otuz dokuzuncu yýlýnda Yaveþ oðlu Þallum Ýsrail Kralý oldu ve Samiriye'de bir ay krallýk yaptý.
14 Gadi oðlu Menahem Tirsa'dan Samiriye'ye gelip Yaveþ oðlu Þallum'a saldýrdý. Onu öldürüp yerine kendisi kral oldu.
15 Þallum'un krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve kurduðu düzen Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
16 O sýrada Menahem, Tirsa Kenti'nden baþlayarak, Tifsah Kenti'ne ve çevresinde yaþayan herkese saldýrdý. Çünkü kentin kapýsýný kendisine açmamýþlardý. Herkesi öldürüp gebe kadýnlarýn karýnlarýný bile yardý.
17 Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn otuz dokuzuncu yýlýnda Gadi oðlu Menahem Ýsrail Kralý oldu ve Samiriye'de on yýl krallýk yaptý.
18 RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve yaþamý boyunca Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.
19 Asur Kralý Tiglat-Pileser*fz* Ýsrail'e saldýrdý. Menahem, Tiglat-Pileser'in desteðini saðlayýp krallýðýný güçlendirmek için, ona bin talant*fa* gümüþ verdi.
20 Ýsrail'deki bütün zenginleri adam baþý elli þekel*fb* gümüþ ödemekle yükümlü kýlarak Asur Kralý'na verilen gümüþü karþýladý. Böylece Asur Kralý Ýsrail topraklarýndan çekilip ülkesine döndü.
21 Menahem'in krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
22 Menahem ölüp atalarýna kavuþunca, yerine oðlu Pekahya kral oldu.
23 Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn ellinci yýlýnda Menahem oðlu Pekahya Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve iki yýl krallýk yaptý.
24 Pekahya RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.
25 Komutanlarýndan biri olan Remalya'nýn oðlu Pekah kendisine düzen kurdu. Argov ve Arye'nin iþbirliðiyle yanýna Gilatlý elli adam alarak Pekahya'yý Samiriye'deki sarayýn kalesinde öldürdü, yerine kendisi kral oldu.
26 Pekahya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
27 Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn elli ikinci yýlýnda Remalya oðlu Pekah Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve yirmi yýl krallýk yaptý.
28 RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.
29 Ýsrail Kralý Pekah'ýn krallýðý sýrasýnda, Asur Kralý Tiglat-Pileser Ýsrail'in Ýyon, Avel-Beytmaaka, Yanoah, Kedeþ, Hasor kentleriyle Gilat, Celile ve Naftali bölgelerini ele geçirerek halký Asur'a sürdü.
30 Yahuda Kralý Azarya oðlu Yotam'ýn krallýðýnýn yirminci yýlýnda Ela oðlu Hoþea, Remalya oðlu Pekah'a düzen kurdu ve onu öldürüp yerine kendisi kral oldu.
31 Pekah'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
32 Ýsrail Kralý Remalya oðlu Pekah'ýn krallýðýnýn ikinci yýlýnda Azarya oðlu Yotam Yahuda Kralý oldu.
33 Yotam yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on altý yýl krallýk yaptý. Annesi Sadok'un kýzý Yeruþa'ydý.
34 Babasý Azarya gibi, Yotam da RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý.
35 Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri henüz kaldýrýlmamýþtý ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakýyordu. Yotam RAB'bin Tapýnaðý'nýn Yukarý Kapýsý'ný onardý.
36 Yotam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
37 RAB iþte o günlerde Aram Kralý Resin'le Ýsrail Kralý Remalya oðlu Pekah'ý Yahuda üzerine göndermeye baþladý.
38 Yotam ölüp atalarýna kavuþunca, atasý Davut'un Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Ahaz kral oldu.
1 Ýsrail Kralý Remalya oðlu Pekah'ýn krallýðýnýn on yedinci yýlýnda Yotam oðlu Ahaz Yahuda Kralý oldu.
2 Ahaz yirmi yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on altý yýl krallýk yaptý. Tanrýsý RAB'bin gözünde doðru olaný yapan atasý Davut gibi davranmadý.
3 Ýsrail krallarýnýn yolunu izledi; hatta RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn iðrenç törelerine uyarak oðlunu ateþte kurban etti.
4 Puta tapýlan yerlerde, tepelerde, bol yapraklý her aðacýn altýnda kurban kesip buhur yaktý.
5 Aram Kralý Resin'le Ýsrail Kralý Remalya oðlu Pekah Yeruþalim'e yürüdüler. Kenti kuþattýlarsa da Ahaz'ý yenemediler.
6 O sýrada Aram Kralý Resin Eylat'ý geri alýp Yahudalýlar'ý oradan sürdü. Edomlular Eylat'a yerleþti. Bugün de orada yaþýyorlar.
7 Ahaz, Asur Kralý Tiglat-Pileser'e: 'Senin kulun kölenim; gel, bana saldýran Aram ve Ýsrail krallarýnýn elinden beni kurtar' diye ulaklar gönderdi.
8 RAB'bin Tapýnaðý'nda ve sarayýn hazinelerinde bulunan altýn ve gümüþü armaðan olarak Asur Kralý'na gönderdi.
9 Asur Kralý Ahaz'ýn isteðini olumlu karþýladý, saldýrýp Þam'ý ele geçirdi. Kent halkýný Kîr'e sürüp Resin'i öldürdü.
10 Kral Ahaz, Asur Kralý Tiglat-Pileser'i karþýlamak için Þam'a gittiðinde, oradaki sunaðý gördü. Aynýsýný yaptýrmak için sunaðýn bütün ayrýntýlarýný gösteren bir planý ve maketi Kâhin Uriya'ya gönderdi.
11 Kâhin Uriya, Kral Ahaz Þam'dan dönünceye kadar, onun göndermiþ olduðu maketin týpkýsý bir sunak yaptý.
12 Kral Þam'dan dönünce sunaðý gördü, yaklaþýp üzerinde sunular sundu.
13 Yakmalýk sunularý* ve tahýl sunularýný* sundu, dökmelik sunuyu boþalttý, esenlik sunusunun* kanýný sunaðýn üzerine döktü.
14 RAB'bin huzurundaki tunç* sunaðý tapýnaðýn önünden, yeni sunakla tapýnaðýn arasýndaki yerinden getirtip yeni sunaðýn kuzeyine yerleþtirdi.
15 Kral Ahaz Kâhin Uriya'ya þu buyruklarý verdi: 'Sabahýn yakmalýk sunusuyla akþamýn tahýl sunusunu, kralýn yakmalýk ve tahýl sunusunu, ayrýca ülke halkýnýn yakmalýk, tahýl ve dökmelik sunularýný bu büyük sunaðýn üzerinde sun; yakmalýk sunularýn ve kurbanlarýn kanýný onun üzerine dök. Ama tunç sunaðý geleceði bilmek için kendim kullanacaðým.'
16 Kâhin Uriya Kral Ahaz'ýn bütün buyruklarýný yerine getirdi.
17 Kral Ahaz tapýnaktaki kazanlarýn üzerine oturduðu ayaklýklarýn yan aynalýklarýný söküp kazanlarý kaldýrdý. Havuzu tunç boðalarýn üzerinden indirip taþ bir döþeme üzerine yerleþtirdi.
18 Asur Kralý'ný hoþnut etmek için RAB'bin Tapýnaðý'na konan kral kürsüsünün setini*fc* kaldýrýp kralýn tapýnaða girmek için kullandýðý özel kapýyý kapattý.
19 Ahaz'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
20 Ahaz ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Hizkiya kral oldu.
1 Yahuda Kralý Ahaz'ýn krallýðýnýn on ikinci yýlýnda Ela oðlu Hoþea Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve dokuz yýl krallýk yaptý.
2 RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý, ama kendisinden önceki Ýsrail krallarý kadar kötü deðildi.
3 Asur Kralý Þalmaneser Hoþea'ya savaþ açtý. Hoþea teslim olup haraç ödemeye baþladý.
4 Ancak Asur Kralý Hoþea'nýn hainlik yaptýðýný öðrendi. Çünkü Hoþea Mýsýr Firavunu So'nun desteðini saðlamak için ona ulaklar göndermiþ, üstelik her yýl ödemesi gereken haraçlarý da Asur Kralý'na ödememiþti. Bunun üzerine Asur Kralý onu yakalayýp cezaevine kapadý.
5 Asur Kralý Ýsrail topraklarýna saldýrdý. Samiriye'yi kuþattý. Kuþatma üç yýl sürdü.
6 Hoþea'nýn krallýðýnýn dokuzuncu yýlýnda Asur Kralý Samiriye'yi ele geçirdi. Ýsrail halkýný Asur'a sürdü. Onlarý Halah'a, Habur Irmaðý kýyýsýndaki Gozan'a ve Med kentlerine yerleþtirdi.
7 Bütün bunlar kendilerini Mýsýr Firavunu'nun boyunduruðundan kurtarýp Mýsýr'dan çýkaran Tanrýlarý RAB'be karþý günah iþledikleri için Ýsrailliler'in baþýna geldi. Çünkü baþka ilahlara tapmýþlar,
8 RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn törelerine ve Ýsrail krallarýnýn koyduðu kurallara göre yaþamýþlardý.
9 Tanrýlarý RAB'bin onaylamadýðý bu iþleri gizlilik içinde yapmýþlar, gözcü kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde tapýnma yerleri kurmuþlardý.
10 Her yüksek tepenin üzerine, bol yapraklý her aðacýn altýna dikili taþlar, Aþera* putlarý diktiler.
11 RAB'bin onlarýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn yaptýðý gibi, bütün tapýnma yerlerinde buhur yaktýlar. Yaptýklarý kötülüklerle RAB'bi öfkelendirdiler.
12 RAB'bin, 'Bunu yapmayacaksýnýz' demiþ olmasýna karþýn putlara taptýlar.
13 RAB Ýsrail ve Yahuda halkýný bütün peygamberler ve biliciler* aracýlýðýyla uyarmýþ, onlara, 'Bu kötü yollarýnýzdan dönün' demiþti, 'Atalarýnýza buyurduðum ve kullarým peygamberler aracýlýðýyla size gönderdiðim Kutsal Yasa'nýn tümüne uyarak buyruklarýmý, kurallarýmý yerine getirin.'
14 Ama dinlemediler, Tanrýlarý RAB'be güvenmeyen atalarý gibi inat ettiler.
15 Tanrý'nýn kurallarýný, uyarýlarýný ve atalarýyla yaptýðý antlaþmayý hiçe sayarak deðersiz putlarýn ardýnca gittiler, böylece kendi deðerlerini de yitirdiler. Çevrelerindeki uluslar gibi yaþamamalarý için RAB kendilerine buyruk verdiði halde, uluslarýn törelerine göre yaþadýlar.
16 Tanrýlarý RAB'bin bütün buyruklarýný terk ettiler. Tapýnmak için kendilerine iki dökme buzaðý ve Aþera* putu yaptýrdýlar. Gök cisimlerine taptýlar. Baal'a* kulluk ettiler.
17 Oðullarýný, kýzlarýný ateþte kurban ettiler. Falcýlýk, büyücülük yaptýlar. RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýlar, kendilerini kötülüðe adayarak O'nu öfkelendirdiler.
18 RAB Ýsrailliler'e çok kýzdý, Yahuda oymaðý dýþýnda hepsini huzurundan kovdu.
19 Yahudalýlar bile Tanrýlarý RAB'bin buyruklarýna uymadýlar. Ýsrailliler'in benimsediði törelere göre yaþadýlar.
20 Bundan dolayý RAB Ýsrail soyundan olan herkesi reddetti. Çapulcularýn eline teslim ederek onlarý cezalandýrdý. Hepsini huzurundan kovdu.
21 RAB Ýsrail'i Davut soyunun elinden aldýktan sonra, Ýsrailliler Nevat oðlu Yarovam'ý kral yaptýlar. Yarovam Ýsrailliler'i RAB'bin yolundan saptýrarak büyük günaha sürükledi.
22 Ýsrailliler Yarovam'ýn iþlediði bütün günahlara katýldýlar ve bunlardan ayrýlmadýlar.
23 Sonunda RAB kullarý peygamberler aracýlýðýyla uyarmýþ olduðu gibi, onlarý huzurundan kovdu. Ýsrailliler kendi topraklarýndan Asur'a sürüldüler. Bugün de orada yaþýyorlar.
24 Asur Kralý Ýsrailliler'in yerine Babil, Kuta, Avva, Hama ve Sefarvayim'den insanlar getirtip Samiriye kentlerine yerleþtirdi. Bunlar Samiriye'yi mülk edinip oradaki kentlerde yaþamaya baþladýlar.
25 Oralara ilk yerleþtiklerinde RAB'be tapýnmadýlar. Bu yüzden RAB aslanlar göndererek bazýlarýný öldürttü.
26 Asur Kralý'na, 'Sürdüðün ve Samiriye kentlerine yerleþtirdiðin uluslar Samiriye ilahýnýn yasasýný bilmiyorlar. O da üzerlerine aslanlar gönderiyor' diye haber salýndý, 'Bu yüzden aslanlara yem oluyorlar. Çünkü ülke ilahýnýn yasasýndan haberleri yok.'
27 Bunun üzerine Asur Kralý þu buyruðu verdi: 'Samiriye'den sürülen kâhinlerden birini geri gönderin, gidip orada yaþasýn ve ülke ilahýnýn yasasýný onlara öðretsin.'
28 Samiriye'den sürülen kâhinlerden biri gelip Beytel'e yerleþti ve RAB'be nasýl tapýnacaklarýný onlara öðretmeye baþladý.
29 Gelgelelim Samiriye kentlerine yerleþen her ulus kendi ilahlarýný yaptý. Samiriyeliler'in yapmýþ olduðu tapýnma yerlerindeki yapýlara bu ilahlarý koydular.
30 Babil halký Sukkot-Benot, Kuta halký Nergal, Hama halký Aþima,
31 Avva halký ise Nivhaz ve Tartak adýndaki ilahlarýný yaptýlar. Sefarvayim halký ise oðullarýný ilahlarý Adrammelek ve Anammelek'e yakarak kurban ettiler.
32 Bir yandan RAB'be tapýnýyor, öte yandan tapýnma yerlerindeki yapýlarda görev yapmak üzere aralarýndan rasgele kâhinler seçiyorlardý.
33 Böylece hem RAB'be tapýnýyorlar, hem de aralarýndan geldikleri uluslarýn törelerine göre kendi ilahlarýna kulluk ediyorlardý.
34 Bugün de eski törelerine göre yaþýyorlar. Ne RAB'be tapýnýyorlar, ne de RAB'bin Ýsrail adýný verdiði Yakup'un oðullarý için koymuþ olduðu kurallara, ilkelere, yasalara, buyruklara uyuyorlar.
35 RAB Yakupoðullarý'yla antlaþma yapmýþ ve onlara þöyle buyurmuþtu: 'Baþka ilahlara tapmayacak, önlerinde eðilmeyecek, onlara kulluk etmeyecek, kurban kesmeyeceksiniz.
36 Yalnýzca ulu gücüyle her yere eriþen eliyle sizleri Mýsýr'dan çýkaran RAB'be tapýnacaksýnýz. O'nun önünde eðilip O'na kurban keseceksiniz.
37 Sizler için yazmýþ olduðu kurallarý, ilkeleri, yasalarý, buyruklarý her zaman yerine getirmeye özen gösterecek ve baþka ilahlara tapmayacaksýnýz.
38 Sizinle yaptýðým antlaþmayý unutmayacak ve baþka ilahlara tapmayacaksýnýz.
39 Yalnýz Tanrýnýz RAB'be tapacaksýnýz. O sizi bütün düþmanlarýnýzýn elinden kurtaracak.'
40 Ne var ki Samiriye'ye yerleþenler buna kulak asmadýlar ve eski törelerine göre yaþamaya devam ettiler.
41 Bu uluslar ayný zamanda hem RAB'be, hem de putlarýna tapýyorlardý. Çocuklarý ve torunlarý da bugüne dek atalarý gibi yaþýyorlar.
1 Ýsrail Kralý Ela oðlu Hoþea'nýn krallýðýnýn üçüncü yýlýnda Ahaz oðlu Hizkiya Yahuda Kralý oldu.
2 Hizkiya yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de yirmi dokuz yýl krallýk yaptý. Annesi Zekeriya'nýn kýzý Aviya'ydý.
3 Atasý Davut gibi, o da RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý.
4 Alýþýlagelen tapýnma yerlerini kaldýrdý, dikili taþlarý, Aþera* putlarýný parçaladý. Musa'nýn yapmýþ olduðu Nehuþtan adýndaki tunç* yýlaný da parçaladý. Çünkü Ýsrailliler o güne kadar ona buhur yakýyorlardý.
5 Hizkiya Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be güvendi. Kendisinden önceki ve sonraki Yahuda krallarý arasýnda onun gibisi yoktu.
6 RAB'be çok baðlýydý, O'nun yolundan ayrýlmadý, RAB'bin Musa'ya vermiþ olduðu buyruklarý yerine getirdi.
7 RAB onunla birlikteydi. Yaptýðý her iþte baþarýlý oldu. Asur Kralý'na karþý ayaklandý ve ona kulluk etmedi.
8 Gazze ve çevresine, gözcü kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde Filistliler'i bozguna uðrattý.
9 Hizkiya'nýn krallýðýnýn dördüncü yýlýnda -Ýsrail Kralý Ela oðlu Hoþea'nýn krallýðýnýn yedinci yýlý- Asur Kralý Þalmaneser Samiriye'ye yürüyerek kenti kuþattý.
10 Kuþatma üç yýl sürdü. Sonunda Samiriye'yi ele geçirdiler. Hizkiya'nýn krallýðýnýn altýncý yýlý, Ýsrail Kralý Hoþea'nýn krallýðýnýn dokuzuncu yýlýnda Samiriye alýndý.
11 Asur Kralý Ýsrailliler'i Asur'a sürerek Halah'a, Habur Irmaðý kýyýsýndaki Gozan'a ve Med kentlerine yerleþtirdi.
12 Çünkü Tanrýlarý RAB'bin sözünü dinlememiþler, O'nun antlaþmasýný ve RAB'bin kulu Musa'nýn buyruklarýný çiðnemiþlerdi. Ne kulak asmýþlar, ne de buyruklarý yerine getirmiþlerdi.
13 Hizkiya'nýn krallýðýnýn on dördüncü yýlýnda Asur Kralý Sanherib, Yahuda'nýn surlu kentlerine saldýrýp hepsini ele geçirdi.
14 Yahuda Kralý Hizkiya, Lakiþ Kenti'ndeki Asur Kralý'na þu haberi gönderdi: 'Suçluyum, üzerimden kuvvetlerini çek, ne istersen ödeyeceðim.' Asur Kralý Yahuda Kralý Hizkiya'yý üç yüz talant*fç* gümüþ ve otuz talant*fd* altýn ödemekle yükümlü kýldý.
15 Hizkiya RAB'bin Tapýnaðý'nda ve kral sarayýnýn hazinelerinde bulunan bütün gümüþü ona verdi.
16 Daha önce yaptýrmýþ olduðu RAB'bin Tapýnaðý'nýn kapýlarýyla kapý pervazlarýnýn üzerindeki altýn kaplamalarý da çýkarýp Asur Kralý'na verdi.
17 Asur Kralý baþkomutan, askeri danýþman ve komutanýný büyük bir orduyla Lakiþ'ten Yeruþalim'e, Kral Hizkiya'ya gönderdi. Yeruþalim'e varan ordu Çýrpýcý Tarlasý yolunda, Yukarý Havuz'un su yolunun yanýnda durdu.
18 Haber gönderip Kral Hizkiya'yý çaðýrdýlar. Saray sorumlusu Hilkiya oðlu Elyakim, Yazman Þevna ve devlet tarihçisi Asaf oðlu Yoah Asurlular'ý karþýlamaya çýktý.
19 Komutan onlara þöyle dedi: 'Hizkiya'ya söyleyin. 21 Ýþte sen þu kýrýk kamýþ deðneðe, Mýsýr'a güveniyorsun. Bu deðnek kendisine yaslanan herkesin eline batar, deler. Firavun da kendisine güvenenler için böyledir.
22 Yoksa bana, Tanrýmýz RAB'be güveniyoruz mu diyeceksiniz? Hizkiya'nýn Yahuda ve Yeruþalim halkýna, yalnýz Yeruþalim'de, bu sunaðýn önünde tapýnacaksýnýz diyerek tapýnma yerlerini, sunaklarýný ortadan kaldýrdýðý Tanrý deðil mi bu?>
23 'Haydi, efendim Asur Kralý'yla bahse giriþ. Binicileri saðlayabilirsen sana iki bin at veririm.
24 Mýsýr'ýn savaþ arabalarýyla atlýlarý saðlayacaðýna güvensen bile, efendimin en küçük rütbeli komutanlarýndan birini yenemezsin!
25 Dahasý var: RAB'bin buyruðu olmadan mý saldýrýp burayý yýkmak için yola çýktýðýmý sanýyorsun? RAB, 26 Hilkiya oðlu Elyakim, Þevna ve Yoah, 'Lütfen biz kullarýnla Aramice* konuþ' diye karþýlýk verdiler, 'Çünkü biz bu dili anlarýz. Yahudi dilinde konuþma. Surlarýn üzerindeki halk bizi dinliyor.'
27 Komutan, 'Efendim bu sözleri yalnýz size ve efendinize söyleyeyim diye mi gönderdi beni?' dedi, 'Surlarýn üzerinde oturan bu halka, sizin gibi dýþkýsýný yemek, idrarýný içmek zorunda kalacak olan herkese gönderdi.'
28 Sonra ayaða kalkýp Yahudi dilinde baðýrdý: 'Büyük kralýn, Asur Kralý'nýn söylediklerini dinleyin!
29 Kral diyor ki, 31 Hizkiya'yý dinlemeyin.> Çünkü Asur Kralý diyor ki, 33 Uluslarýn ilahlarý ülkelerini Asur Kralý'nýn elinden kurtarabildi mi?
34 Hani nerede Hama'nýn, Arpat'ýn ilahlarý? Sefarvayim'in*fe*, Hena ve Ývva'nýn ilahlarý nerede? Samiriye'yi elimden kurtarabildiler mi?
35 Bütün ülkelerin ilahlarýndan hangisi ülkesini elimden kurtardý ki, RAB Yeruþalim'i elimden kurtarabilsin?> '
36 Halk sustu, komutana tek sözle bile karþýlýk veren olmadý. Çünkü Kral Hizkiya, 'Karþýlýk vermeyin' diye buyurmuþtu.
37 Sonra saray sorumlusu Hilkiya oðlu Elyakim, Yazman Þevna ve devlet tarihçisi Asaf oðlu Yoah giysilerini yýrttýlar ve gidip komutanýn söylediklerini Hizkiya'ya bildirdiler.
1 Kral Hizkiya olanlarý duyunca giysilerini yýrttý, çul kuþanýp RAB'bin Tapýnaðý'na girdi.
2 Saray sorumlusu Elyakim'i, Yazman Þevna'yý ve ileri gelen kâhinleri Amots oðlu Peygamber Yeþaya'ya gönderdi. Hepsi çul kuþanmýþtý.
3 Yeþaya'ya þöyle dediler: 'Hizkiya diyor ki, 5 Yeþaya, Kral Hizkiya'dan gelen görevlilere þöyle dedi: 'Efendinize þunlarý söyleyin: 7 Onun içine öyle bir ruh koyacaðým ki, bir haber üzerine kendi ülkesine dönecek. Orada onu kýlýçla öldürteceðim.> '
8 Komutan, Asur Kralý'nýn Lakiþ'ten ayrýlýp Livna'ya karþý savaþtýðýný duydu. Krala danýþmak için oraya gitti.
9 Kûþ* Kralý Tirhaka'nýn kendisiyle savaþmak üzere yola çýktýðýný haber alan Asur Kralý, Hizkiya'ya yine ulaklar göndererek þöyle dedi:
10 'Yahuda Kralý Hizkiya'ya deyin ki, 12 Atalarýmýn yok ettiði uluslarý -Gozanlýlar'ý, Harranlýlar'ý, Resefliler'i, Telassar'da yaþayan Edenliler'i- ilahlarý kurtarabildi mi?
13 Hani nerede Hama ve Arpat krallarý? Lair, Sefarvayim, Hena, Ývva krallarý nerede?> '
14 Hizkiya mektubu ulaklarýn elinden alýp okuduktan sonra RAB'bin Tapýnaðý'na çýktý. RAB'bin önünde mektubu yere yayarak
15 þöyle dua etti: 'Ey Keruvlar* arasýnda taht kuran Ýsrail'in Tanrýsý RAB, bütün dünya krallýklarýnýn tek Tanrýsý sensin. Yeri, göðü sen yarattýn.
16 Ya RAB, kulak ver de iþit, gözlerini aç da gör, ya RAB; Sanherib'in söylediklerini, yaþayan Tanrý'yý nasýl aþaðýladýðýný duy.
17 Ya RAB, gerçek þu ki, Asur krallarý birçok ulusu ve ülkelerini viraneye çevirdiler.
18 Ýlahlarýný yakýp yok ettiler. Çünkü onlar tanrý deðil, insan eliyle biçimlendirilmiþ tahta ve taþlardý.
19 Ya RAB Tanrýmýz, þimdi bizi Sanherib'in elinden kurtar ki, bütün dünya krallýklarý senin tek Tanrý olduðunu anlasýn.'
20 Bunun üzerine Amots oðlu Yeþaya, Hizkiya'ya þu haberi gönderdi: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB þöyle diyor: 22 Sen kimi aþaðýladýn, kime küfrettin? Kime sesini yükselttin? Ýsrail'in Kutsalý'na tepeden baktýn!
23 Ulaklarýn aracýlýðýyla Rab'bi aþaðýladýn. Bir sürü savaþ arabamla daðlarýn tepesine, Lübnan'ýn doruklarýna çýktým, dedin. Yüksek sedir aðaçlarýný, seçme çamlarýný kestim, Lübnan'ýn en iç noktalarýna, Gür ormanlarýna ulaþtým.
24 Yabancý ülkelerde kuyular kazdým, sular içtim, Mýsýr'ýn bütün kanallarýný ayaðýmýn tabanýyla kuruttum, dedin.
25 ' 27 Senin oturuþunu, kalkýþýný, Ne zaman gidip geldiðini, Bana nasýl öfkelendiðini biliyorum.
28 Bana duyduðun öfkeden, Kulaðýma eriþen küstahlýðýndan ötürü Halkamý burnuna, gemimi aðzýna takacak, Seni geldiðin yoldan geri çevireceðim.
29 ' 31 Çünkü sað kalanlar Yeruþalim'den, Kurtulanlar Siyon Daðý'ndan çýkacak. Her Þeye Egemen RAB'bin gayretiyle olacak bu.>
32 'Bundan dolayý RAB Asur Kralý'na iliþkin þöyle diyor: 34 35 O gece RAB'bin meleði gidip Asur ordugahýnda yüz seksen beþ bin kiþiyi öldürdü. Ertesi sabah uyananlar salt cesetlerle karþýlaþtýlar.
36 Bunun üzerine Asur Kralý Sanherib ordugahýný býrakýp çekildi. Ninova'ya döndü ve orada kaldý.
37 Bir gün ilahý Nisrok'un tapýnaðýnda tapýnýrken, oðullarýndan Adrammelek'le Þareser, onu kýlýçla öldürüp Ararat ülkesine kaçtýlar. Yerine oðlu Esarhaddon kral oldu.
1 O günlerde Hizkiya ölümcül bir hastalýða yakalandý. Amots oðlu Peygamber Yeþaya ona gidip þöyle dedi: 'RAB diyor ki, 2 Hizkiya yüzünü duvara dönüp RAB'be yalvardý:
3 'Ya RAB, yürekten bir sadakatle önünde nasýl yaþadýðýmý, gözünde iyi olaný yaptýðýmý anýmsa lütfen.' Sonra acý acý aðlamaya baþladý.
4 Yeþaya sarayýn orta avlusundan çýkmadan önce RAB ona þöyle dedi:
5 'Geri dön ve halkýmý yöneten Hizkiya'ya þunu söyle: 7 Sonra Yeþaya, 'Ýncir pestili getirin' dedi. Getirip çýbanýna koydular ve Hizkiya iyileþti.
8 Hizkiya Yeþaya'ya, 'RAB'bin beni iyileþtireceðine ve üç gün içinde RAB'bin Tapýnaðý'na çýkacaðýma iliþkin belirti nedir?' diye sormuþtu.
9 Yeþaya þöyle karþýlýk vermiþti: 'RAB'bin verdiði sözü tutacaðýna iliþkin belirti þu olacak: Gölge on basamak uzasýn mý, kýsalsýn mý?'
10 Hizkiya, 'Gölgenin on basamak uzamasý kolaydýr, on basamak kýsalsýn' demiþti.
11 Bunun üzerine Peygamber Yeþaya RAB'be yakardý ve RAB Ahaz'ýn merdiveninden aþaðý düþmüþ olan gölgeyi on basamak kýsaltmýþtý.
12 O sýrada Hizkiya'nýn hastalandýðýný duyan Baladan oðlu Babil Kralý Merodak-Baladan, ona mektuplarla birlikte bir armaðan gönderdi.
13 Hizkiya elçileri kabul etti. Deposundaki bütün deðerli eþyalarý -altýný, gümüþü, baharatý, deðerli yaðý, silah deposunu ve hazine odalarýndaki her þeyi- elçilere gösterdi. Sarayýnda da krallýðýnda da onlara göstermediði hiçbir þey kalmadý.
14 Peygamber Yeþaya Kral Hizkiya'ya gidip, 'Bu adamlar sana ne dediler, nereden gelmiþler?' diye sordu.
15 Yeþaya, 'Sarayýnda ne gördüler?' diye sordu.
16 Bunun üzerine Yeþaya þöyle dedi: 'RAB'bin sözüne kulak ver.
17 RAB diyor ki, 19 Hizkiya, 'RAB'den ilettiðin bu söz iyi' dedi. Çünkü, 'Nasýl olsa yaþadýðým sürece barýþ ve güvenlik olacak' diye düþünüyordu.
20 Hizkiya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün baþarýlarý, bir havuz ve tünel yaparak suyu kente nasýl getirdiði, Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
21 Hizkiya ölüp atalarýna kavuþunca, yerine oðlu Manaþþe kral oldu.
1 Manaþþe on iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de elli beþ yýl krallýk yaptý. Annesinin adý Hefsivah'tý.
2 RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn iðrenç törelerine uyarak RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
3 Babasý Hizkiya'nýn yok ettiði puta tapýlan yerleri yeniden yaptýrdý. Ýsrail Kralý Ahav gibi, Baal* için sunaklar kurdu, Aþera* putu yaptý. Gök cisimlerine taparak onlara kulluk etti.
4 RAB'bin, 'Yeruþalim'de bulunacaðým' dediði RAB'bin Tapýnaðý'nda sunaklar kurdu.
5 Tapýnaðýn iki avlusunda gök cisimlerine tapmak için sunaklar yaptýrdý.
6 Oðlunu ateþte kurban etti; falcýlýk ve büyücülük yaptý. Medyumlara, ruh çaðýranlara danýþtý. RAB'bin gözünde çok kötülük yaparak O'nu öfkelendirdi.
7 Manaþþe yaptýrdýðý Aþera putunu RAB'bin Tapýnaðý'na yerleþtirdi. Oysa RAB tapýnaða iliþkin Davut'la oðlu Süleyman'a þöyle demiþti: 'Bu tapýnakta ve Ýsrail oymaklarýnýn yaþadýðý kentler arasýndan seçtiðim Yeruþalim'de adým sonsuza dek anýlacak.
8 Buyruklarýmý dikkatle yerine getirir ve kulum Musa'nýn kendilerine verdiði Kutsal Yasa'yý tam uygularlarsa, Ýsrail halkýnýn ayaðýný bir daha atalarýna vermiþ olduðum ülkenin dýþýna çýkarmayacaðým.'
9 Ama halk kulak asmadý. Manaþþe onlarý öylesine yoldan çýkardý ki, RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünde yok ettiði uluslardan daha çok kötülük yaptýlar.
10 RAB, kullarý peygamberler aracýlýðýyla þöyle dedi:
11 'Yahuda Kralý Manaþþe bu iðrenç iþleri yaptýðý, kendisinden önceki Amorlular'dan daha çok kötülük ettiði, putlar dikerek Yahudalýlar'ý günaha sürüklediði için Ýsrail'in Tanrýsý RAB, 12
13 15 Çünkü gözümde kötü olaný yaptýlar. Atalarýnýn Mýsýr'dan çýktýðý günden bugüne kadar beni öfkelendirdiler.> '
16 Manaþþe RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak Yahudalýlar'ý günaha sürüklemekle kalmadý, Yeruþalim'i bir uçtan öbür uca dolduracak kadar çok sayýda suçsuzun kanýný döktü.
17 Manaþþe'nin krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve iþlediði günahlar Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
18 Manaþþe ölüp atalarýna kavuþunca, sarayýnýn Uzza adýndaki bahçesine gömüldü. Yerine oðlu Amon kral oldu.
19 Amon yirmi iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de iki yýl krallýk yaptý. Annesi Yotvalý Harus'un kýzý Meþullemet'ti.
20 Amon da babasý Manaþþe gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
21 Babasýnýn yürüdüðü yollarda yürüdü, ayný putlara taptý ve hizmet etti.
22 Atalarýnýn Tanrýsý RAB'bi terk etti, O'nun yolunda yürümedi.
23 Kral Amon'un görevlileri düzen kurup onu sarayýnda öldürdüler.
24 Ülke halký Amon'a düzen kuranlarýn hepsini öldürdü. Yerine oðlu Yoþiya'yý kral yaptý.
25 Amon'un krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
26 Amon Uzza bahçesinde kendi mezarýna gömüldü. Yerine oðlu Yoþiya kral oldu.
1 Yoþiya sekiz yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de otuz bir yýl krallýk yaptý. Annesi Boskatlý Adaya'nýn kýzý Yedida'ydý.
2 Yoþiya RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý. Saða sola sapmadan atasý Davut'un bütün yollarýný izledi.
3 Kral Yoþiya, krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Meþullam oðlu Asalya oðlu Yazman Þafan'ý RAB'bin Tapýnaðý'na gönderirken ona þöyle dedi:
4 'Baþkâhin Hilkiya'nýn yanýna çýk. Kapý nöbetçilerinin halktan toplayýp RAB'bin Tapýnaðý'na getirdikleri paralarý saysýn.
5 RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþlerin baþýnda bulunan denetçilere versin. Onlar da paralarý RAB'bin Tapýnaðý'ndaki çatlaklarý onaranlara, marangozlara, yapýcýlara, duvarcýlara ödesinler. Tapýnaðýn onarýmý için gerekli keresteyi, yontma taþý da bu parayla alsýnlar.
6
7 Onlara verilen paranýn hesabý sorulmasýn, çünkü dürüstçe çalýþýyorlar.'
8 Baþkâhin Hilkiya Yazman Þafan'a, 'RAB'bin Tapýnaðý'nda Yasa Kitabý'ný buldum' diyerek kitabý ona verdi. Þafan kitabý okudu.
9 Sonra krala giderek, 'Görevlilerin tapýnaktaki paralarý alýp RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþlerin baþýnda bulunan adamlara verdiler' diye durumu bildirdi.
10 Ardýndan, 'Kâhin Hilkiya bana bir kitap verdi' diyerek kitabý krala okudu.
11 Kral Kutsal Yasa'daki sözleri duyunca giysilerini yýrttý.
12 Kâhin Hilkiya'ya, Þafan oðlu Ahikam'a, Mikaya oðlu Akbor'a, Yazman Þafan'a ve kendi özel görevlisi Asaya'ya þöyle buyurdu:
13 'Gidin, bulunan bu kitabýn sözleri hakkýnda benim için de, bütün Yahuda halký için de RAB'be danýþýn. RAB'bin bize karþý alevlenen öfkesi büyüktür. Çünkü atalarýmýz bu kitabýn sözlerine kulak asmadýlar, bizler için yazýlan bu sözlere uymadýlar.'
14 Kâhin Hilkiya, Ahikam, Akbor, Þafan ve Asaya varýp tapýnaktaki giysilerin nöbetçisi Harhas oðlu Tikva oðlu Þallum'un karýsý Peygamber Hulda'ya danýþtýlar. Hulda Yeruþalim'de, Ýkinci Mahalle'de oturuyordu.
15 Hulda onlara þöyle dedi: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB, 16 18 'RAB'be danýþmak için sizi gönderen Yahuda Kralý'na þöyle deyin: <Ýsrail'in Tanrýsý RAB duyduðun sözlere iliþkin diyor ki:
19 Madem yýkýlýp lanetle anýlacak olan burasý ve burada yaþayanlarla ilgili sözlerimi duyunca yüreðin yumuþadý, önümde kendini alçalttýn, giysilerini yýrtýp huzurumda aðladýn, ben de yalvarýþýný iþittim.
20 Seni atalarýna kavuþturacaðým, esenlik içinde mezarýna gömüleceksin. Buraya getireceðim büyük felaketi görmeyeceksin.> ' Hilkiya ile yanýndakiler bu sözleri krala ilettiler.
1 Kral Yoþiya haber gönderip Yahuda ve Yeruþalim'in bütün ileri gelenlerini yanýna topladý.
2 Sonra Yahudalýlar, Yeruþalim'de yaþayanlar, kâhinler, peygamberler, büyük küçük herkesle birlikte RAB'bin Tapýnaðý'na çýktý. RAB'bin Tapýnaðý'nda bulunmuþ olan Antlaþma Kitabý'ný baþtan sona kadar herkesin duyacaðý biçimde okudu.
3 Sütunun yanýnda durarak RAB'bin yolunu izleyeceðine, buyruklarýný, öðütlerini, kurallarýný candan ve yürekten uygulayacaðýna, bu kitapta yazýlý antlaþmanýn koþullarýný yerine getireceðine iliþkin RAB'bin huzurunda antlaþma yaptý. Bütün halk bu antlaþmayý onayladý.
4 Kral Yoþiya Baal*, Aþera* ve gök cisimleri için yapýlmýþ olan bütün eþyalarý RAB'bin Tapýnaðý'ndan çýkarmak üzere Baþkâhin Hilkiya'ya, kâhin yardýmcýlarýna ve kapý nöbetçilerine buyruk verdi. Bunlarý Yeruþalim'in dýþýna çýkarýp Kidron Vadisi'nde yaktý, küllerini Beytel'e götürdü.
5 Yahuda krallarýnýn kentlerde ve Yeruþalim'in çevresindeki tapýnma yerlerinde buhur yaksýnlar diye atamýþ olduðu putperest kâhinleri, Baal'a, güneþe, aya, takýmyýldýzlara -bütün gök cisimlerine- buhur yakanlarý ortadan kaldýrdý.
6 Aþera putunu RAB'bin Tapýnaðý'ndan çýkarýp Yeruþalim'in dýþýnda Kidron Vadisi'nde yaktý, ezip toza çevirdi. Bu tozu sýradan halkýn mezarlarýna serpti.
7 Fuhuþ yapan kadýn ve erkeklerin RAB'bin Tapýnaðý alanýndaki odalarýný yýktý. Kadýnlar orada Aþera için kumaþ dokurlardý.
8 Yoþiya Yahuda kentlerinden bütün kâhinleri getirtti. Geva'dan Beer-Þeva'ya kadar kâhinlerin buhur yaktýklarý tapýnma yerlerini kirletti. Adýný kent yöneticisinden alan Yeþu Kapýsý'nýn giriþinde, kentin ana kapýsýnýn solunda kalan kapýlardaki tapýnma yerlerini de yýktý.
9 Tapýnma yerlerinin kâhinleri, Yeruþalim'deki RAB'bin sunaðýna çýkmaz, ancak öbür kâhinlerle birlikte mayasýz ekmek yerlerdi.
10 Yoþiya, kimse oðlunu ya da kýzýný ilah Molek* için ateþte kurban etmesin diye, Ben-Hinnom Vadisi'ndeki Tofet'i* kirletti.
11 Yahuda krallarýnýn güneþe adamýþ olduðu atlarý RAB'bin Tapýnaðý'nýn giriþinden kaldýrdý. Atlar tapýnaðýn avlusunda, hadým Natan-Melek'in odasýnýn yanýndaydý. Yoþiya güneþe adanmýþ savaþ arabalarýný da ateþe verdi.
12 Ahaz'ýn yukarý odasýnýn damýnda Yahuda krallarýnýn yaptýrdýðý sunaklarý da, RAB'bin Tapýnaðý'nýn iki avlusunda Manaþþe'nin yaptýrdýðý sunaklarý da yýktý; onlarý kýrýp parçalayarak tozlarýný Kidron Vadisi'ne saçtý.
13 Yeruþalim'in doðusunda, Yýkým Daðý'nýn*ff* güneyinde Ýsrail Kralý Süleyman'ýn Saydalýlar'ýn iðrenç putu Aþtoret*, Moavlýlar'ýn iðrenç putu Kemoþ ve Ammonlular'ýn iðrenç putu Molek için yaptýrmýþ olduðu tapýnma yerlerini kirletti.
14 Dikili taþlarý, Aþera putlarýný parçaladý; yerlerini insan kemikleriyle doldurdu.
15 Bundan baþka Ýsrail'i günaha sürükleyen Nevat oðlu Yarovam'ýn yaptýrdýðý Beytel'deki tapýnma yerini ve sunaðý bile yýktý. Tapýnma yerini ateþe verip toz duman etti. Aþera putunu yaktý.
16 Yoþiya çevresine bakýndý. Tepedeki mezarlarý görünce, adamlarýný gönderip mezarlardaki kemikleri çýkarttý. Olacaklarý önceden bildiren Tanrý adamýnýn açýkladýðý RAB'bin sözü uyarýnca, kemikleri sunaðýn üzerinde yakarak sunaðý kirletti.
17 Kral, 'Orada görünen anýt nedir?' diye sordu.
18 Kral, 'Ona dokunmayýn' dedi, 'Kimse onun kemiklerini rahatsýz etmesin.' Böylece Tanrý adamýnýn kemiklerine de, Samiriye'den gelmiþ olan peygamberin kemiklerine de dokunmadýlar.
19 Yoþiya Beytel'de yaptýðý gibi, Ýsrail krallarýnýn Samiriye kentlerinde yaptýrdýðý RAB'bi öfkelendiren tapýnma yerlerindeki bütün yapýlarý ortadan kaldýrdý.
20 O kentlerdeki tapýnma yerlerinin bütün kâhinlerini sunaklarýn üzerinde kurban etti. Sunaklarýn üzerinde insan kemikleri yaktýktan sonra Yeruþalim'e döndü.
21 Kral, 'Tanrýnýz RAB için Fýsýh Bayramý'ný* bu Antlaþma Kitabý'nda yazýlanlara uygun biçimde kutlayýn' diye halka buyruk verdi.
22 Ýsrail'e önderlik etmiþ olan hakimler döneminden bu yana, ne Ýsrail, ne de Yahuda krallarý döneminde, böyle bir Fýsýh Bayramý kutlanmamýþtý.
23 RAB için düzenlenen bu Fýsýh Bayramý Kral Yoþiya'nýn krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Yeruþalim'de kutlandý.
24 Bundan baþka Yoþiya, Kâhin Hilkiya'nýn RAB'bin Tapýnaðý'nda bulduðu kitapta yazýlý yasanýn ilkelerini yerine getirmek amacýyla, cincileri, ruhçularý, aile putlarýný, öteki putlarý, ayrýca Yahuda ve Yeruþalim'de görülen bütün iðrençlikleri silip süpürdü.
25 Ne ondan önce, ne de sonra onun gibi candan ve yürekten var gücüyle RAB'be yönelen ve Musa'nýn yasasýna uyan bir kral çýktý.
26 Oysa Manaþþe iþlediði suçlarla RAB'bi öyle öfkelendirmiþti ki, RAB Yahuda'ya karþý alevlenen öfkesinden vazgeçmedi
27 ve 'Ýsrail'i nasýl huzurumdan attýmsa, Yahuda'yý da öyle atacaðým' dedi, 'Seçtiðim bu kenti, Yeruþalim'i ve 28 Yoþiya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
29 Yoþiya'nýn krallýðý sýrasýnda Mýsýr Firavunu Neko Asur Kralý'na yardým etmek üzere Fýrat'a doðru yola çýktý. Kral Yoþiya da Neko'nun üzerine yürüdü. Megiddo'da karþýlaþtýlar. Neko Yoþiya'yý öldürdü.
30 Görevlileri Yoþiya'nýn cesedini savaþ arabasýyla Megiddo'dan Yeruþalim'e getirip mezarýna gömdüler. Yahuda halký Yoþiya'nýn oðlu Yehoahaz'ý meshederek* babasýnýn yerine kral yaptý.
31 Yehoahaz yirmi üç yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de üç ay krallýk yaptý. Annesi Livnalý Yeremya'nýn kýzý Hamutal'dý.
32 Yehoahaz atalarý gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
33 Yeruþalim'de krallýk yapmasýn diye, Firavun Neko, Hama ülkesinde, Rivla'da Yehoahaz'ý zincire vurdu. Ülke halkýný yüz talant*fg* gümüþ ve bir talant*fh* altýn ödemekle yükümlü kýldý.
34 Firavun Neko Yoþiya'nýn oðlu Elyakim'i babasýnýn yerine kral yaptý ve adýný deðiþtirip Yehoyakim koydu. Sonra Yehoahaz'ý alýp Mýsýr'a döndü. Yehoahaz orada öldü.
35 Yehoyakim firavunun istediði altýn ve gümüþü ödedi. Bu parayý bulmak için firavunun buyruðuna uyarak ülkeyi vergiye baðladý. Firavun Neko'ya verilmek üzere Yahuda halkýndan herkesin gücü oranýnda altýn ve gümüþ topladý.
36 Yehoyakim yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on bir yýl krallýk yaptý. Annesi Rumalý Pedaya'nýn kýzý Zevuda'ydý.
37 Yehoyakim atalarý gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
1 Yahuda Kralý Yehoyakim'in krallýðý döneminde Babil Kralý Nebukadnessar Yahuda'ya saldýrdý. Yehoyakim üç yýl ona boyun eðdiyse de sonradan fikrini deðiþtirerek Nebukadnessar'a baþkaldýrdý.
2 RAB, kullarý peygamberler aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Yahuda'yý yok etmek üzere Kildani*, Aramlý, Moavlý ve Ammonlu akýncýlarý ona karþý gönderdi.
3 Bütün bunlar RAB'bin buyruðuyla Yahudalýlar'ýn baþýna geldi. Manaþþe'nin iþlediði bütün günahlar, döktüðü suçsuz kan yüzünden RAB Yahudalýlar'ý huzurundan atmak istedi. Çünkü Manaþþe Yeruþalim'i suçsuzlarýn kanýyla doldurmuþtu ve RAB bunu baðýþlamak niyetinde deðildi.
4
5 Yehoyakim'in krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
6 Yehoyakim ölüp atalarýna kavuþunca, yerine oðlu Yehoyakin kral oldu.
7 Mýsýr Kralý bir daha ülkesinden dýþarý çýkamadý. Çünkü Babil Kralý Mýsýr Vadisi'nden Fýrat'a kadar daha önce Mýsýr Firavunu'na ait olan bütün topraklarý ele geçirmiþti.
8 Yehoyakin on sekiz yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de üç ay krallýk yaptý. Annesi Yeruþalimli Elnatan'ýn kýzý Nehuþta'ydý.
9 O da babasý gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
10 O sýrada Babil Kralý Nebukadnessar'ýn askerleri Yeruþalim'in üzerine yürüyüp kenti kuþattý.
11 Kuþatma sürerken Nebukadnessar geldi.
12 Yahuda Kralý Yehoyakin, annesi, görevlileri, yöneticileri ve hadýmlarýyla birlikte, Nebukadnessar'a teslim oldu. Babil Kralý krallýðýnýn sekizinci yýlýnda Yehoyakin'i tutsak etti.
13 RAB'bin sözü uyarýnca, Nebukadnessar RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve kral sarayýnýn bütün hazinelerini boþalttý, Ýsrail Kralý Süleyman'ýn RAB'bin Tapýnaðý için yaptýrdýðý altýn eþyalarýn tümünü parçaladý.
14 Bütün Yeruþalim halkýný, komutanlarý, yiðit savaþçýlarý, zanaatçýlarý, demircileri, toplam on bin kiþiyi sürgün etti. Yahuda halkýnýn en yoksul kesimi dýþýnda kimse kalmadý.
15 Babil Kralý Nebukadnessar Yehoyakin'i tutsak olarak Babil'e götürdü. Onunla birlikte annesini, karýlarýný, hadýmlarýný ve ülkenin ileri gelenlerini de Yeruþalim'den Babil'e sürdü. Ayrýca yedi bin deneyimli yiðit savaþçýyý ve bin zanaatçýyla demirciyi Babil'e sürgün etti.
16
17 Yehoyakin'in yerine amcasý Mattanya'yý kral yaptý ve adýný deðiþtirip Sidkiya koydu.
18 Sidkiya yirmi bir yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on bir yýl krallýk yaptý. Annesi Livnalý Yeremya'nýn kýzý Hamutal'dý.
19 Yehoyakim gibi Sidkiya da RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.
20 RAB Yeruþalim'le Yahuda'ya öfkelendiði için onlarý huzurundan attý.
1 Sidkiya'nýn krallýðýnýn dokuzuncu yýlýnda, onuncu ayýn* onuncu günü, Babil Kralý Nebukadnessar bütün ordusuyla Yeruþalim önlerine gelip ordugah kurdu. Kentin çevresine rampa yaptýlar.
2 Kral Sidkiya'nýn krallýðýnýn on birinci yýlýna kadar kent kuþatma altýnda kaldý.
3 Dördüncü ayýn dokuzuncu günü kentte kýtlýk öyle þiddetlendi ki, halk bir lokma ekmek bulamaz oldu.
4 Sonunda kentin surlarýnda bir gedik açýldý. Kildaniler* kenti çepeçevre kuþatmýþ olmasýna karþýn, bütün askerler gece kral bahçesinin yolundan iki duvarýn arasýndaki kapýdan kaçarak Arava yoluna çýktýlar.
5 Ama Kildani ordusu kralýn ardýna düþerek Eriha ovalarýnda ona yetiþti. Sidkiya'nýn bütün ordusu daðýldý.
6 Kral Sidkiya yakalanýp Rivla'da Babil Kralý'nýn huzuruna çýkarýldý ve hakkýnda karar verildi.
7 Sidkiya'nýn gözü önünde oðullarýný öldürdüler; kendisinin de gözlerini oydular, zincire vurup Babil'e götürdüler.
8 Babil Kralý Nebukadnessar'ýn krallýðýnýn on dokuzuncu yýlýnda, beþinci ayýn* yedinci günü muhafýz birliði komutaný, Babil Kralý'nýn görevlisi Nebuzaradan Yeruþalim'e girdi.
9 RAB'bin Tapýnaðý'ný, sarayý ve Yeruþalim'deki bütün evleri ateþe verip önemli yapýlarý yaktý.
10 Muhafýz birliði komutaný önderliðindeki Kildani* ordusu Yeruþalim'i çevreleyen surlarý yýktý.
11 Komutan Nebuzaradan kentte sað kalanlarý, Babil Kralý'nýn safýna geçen kaçaklarý ve geri kalan halký sürgün etti.
12 Ancak baðcýlýk, çiftçilik yapsýnlar diye bazý yoksullarý orada býraktý.
13 Kildaniler RAB'bin Tapýnaðý'ndaki tunç* sütunlarý, ayaklýklarý, tunç havuzu parçalayýp tunçlarý Babil'e götürdüler.
14 Tapýnak törenlerinde kullanýlan kovalarý, kürekleri, fitil maþalarýný, tabaklarý, bütün tunç eþyalarý aldýlar.
15 Muhafýz birliði komutaný saf altýn ve gümüþ buhurdanlarý, çanaklarý alýp götürdü.
16 RAB'bin Tapýnaðý için Süleyman'ýn yaptýrmýþ olduðu iki sütun, havuz ve ayaklýklar için hesapsýz tunç harcanmýþtý.
17 Her sütun on sekiz arþýn*fý* yüksekliðindeydi, üzerlerinde tunç birer baþlýk vardý. Baþlýðýn yüksekliði üç arþýndý*fi*, çevresi tunçtan að ve nar motifleriyle bezenmiþti. Öbür sütun da að motifleriyle süslenmiþti ve ötekine benziyordu.
18 Muhafýz birliði komutaný Nebuzaradan Baþkâhin Seraya'yý, Baþkâhin Yardýmcýsý Sefanya'yý ve üç kapý nöbetçisini tutsak aldý.
19 Kentte kalan askerlerin komutanýný, kralýn beþ danýþmanýný, ayrýca ülke halkýný askere yazan ordu komutanýnýn yazmanýný ve ülke halkýndan kentte bulunan altmýþ kiþiyi tutsak etti.
20 Hepsini Rivla'ya, Babil Kralý'nýn yanýna götürdü.
21 Babil Kralý Hama ülkesinde, Rivla'da onlarý idam etti.
22 Babil Kralý Nebukadnessar Yahuda'da kalan halkýn üzerine Þafan oðlu Ahikam oðlu Gedalya'yý vali atadý.
23 Ordu komutanlarýyla adamlarý, Babil Kralý'nýn Gedalya'yý vali atadýðýný duyunca, Mispa'ya, Gedalya'nýn yanýna geldiler. Gelenler Netanya oðlu Ýsmail, Kareah oðlu Yohanan, Netofalý Tanhumet oðlu Seraya, Maakalý oðlu Yaazanya ve adamlarýydý.
24 Gedalya onlara ve adamlarýna ant içerek, 'Kildani* yetkililerden korkmayýn' dedi, 'Ülkeye yerleþip Babil Kralý'na hizmet edin. Böylesi sizin için daha iyi olur.'
25 O yýlýn yedinci ayýnda* kral soyundan Eliþama oðlu Netanya oðlu Ýsmail on adamýyla birlikte Mispa'ya gidip Gedalya'yý öldürdü. Ayrýca, Gedalya'yý destekleyen Yahudiler'i ve Kildaniler'i de kýlýçtan geçirdi.
26 Bunun üzerine büyük küçük bütün halk ordu komutanlarýyla birlikte Mýsýr'a kaçtý. Çünkü Kildaniler'den korkuyorlardý.
27 Yahuda Kralý Yehoyakin'in sürgündeki otuz yedinci yýlý Evil-Merodak Babil Kralý oldu. Evil-Merodak o yýlýn on ikinci ayýnýn* yirmi yedinci günü, Yahuda Kralý Yehoyakin'i cezaevinden çýkardý.
28 Kendisiyle tatlý tatlý konuþtu ve ona Babil'deki öteki sürgün krallardan daha üstün bir yer verdi.
29 Yehoyakin cezaevi giysilerini üstünden çýkardý. Yaþadýðý sürece Babil Kralý'nýn sofrasýnda yer aldý.
30 Yaþamý boyunca kral tarafýndan günlük yiyeceði sürekli karþýlandý.
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25