1 Yýllar geçmiþ, Kral Davut yaþlanmýþtý. Üstünü örtülerle örtmelerine karþýn ýsýnamýyordu.
2 Görevlileri, 'Efendimiz kral!' dediler, 'Yanýnda kalýp sana bakacak, koynunda yatýp seni ýsýtacak genç bir kýz arayalým.'
3 Görevliler bütün Ýsrail'i aradýlar; sonunda Þunemli Aviþak adýnda genç ve güzel bir kýz bulup krala getirdiler.
4 Çok güzel olan genç kýz, krala bakýp hizmet etti. Ama kral ona hiç dokunmadý.
5 Hagit'in oðlu Adoniya kral olmayý düþünüyordu. Bu amaçla ortaya çýkýp kendine savaþ arabalarý, atlýlar ve önünde koþacak elli muhafýz buldu.
6 Babasý Davut hiçbir zaman, 'Neden þöyle ya da böyle davranýyorsun?' diye ona karþý çýkmamýþtý. Avþalom'dan sonra dünyaya gelen Adoniya çok yakýþýklýydý.
7 Adoniya, Seruya oðlu Yoav ve Kâhin* Aviyatar'la görüþüp onlarýn desteðini saðladý.
8 Ama Kâhin Sadok, Yehoyada oðlu Benaya, Peygamber Natan, Þimi, Rei ve Davut'un muhafýzlarý ona katýlmadýlar.
9 Adoniya, Eyn-Rogel yakýnlarýnda Sohelet Kayasý denilen yerde davar, sýðýr ve besili buzaðýlar kurban edip bütün kardeþlerini, yani kralýn oðullarýný ve krala hizmet eden bütün Yahudalýlar'ý çaðýrdý. Ama Peygamber Natan'ý, Benaya'yý, muhafýzlarý ve kardeþi Süleyman'ý çaðýrmadý.
10
11 Bunun üzerine Natan, Süleyman'ýn annesi Bat-Þeva'ya, 'Hagit oðlu Adoniya efendimiz Davut'un haberi olmadan kendini kral ilan etmiþ, duymadýn mý?' dedi,
12 'Þimdi izin ver de sana kendi canýnla oðlun Süleyman'ýn canýný nasýl kurtaracaðýna iliþkin öðüt vereyim.
13 Git Kral Davut'a söyle, 14 Sen kralla konuþmaný bitirmeden ben içeri girip sözlerini doðrulayacaðým.'
15 Bat-Þeva yaþý çok ilerlemiþ olan kralýn odasýna girdiðinde Þunemli Aviþak ona hizmet ediyordu.
16 Bat-Þeva, kralýn önünde diz çöküp yere kapandý. Kral, 'Ne istiyorsun?' diye sordu.
17 Bat-Þeva þöyle karþýlýk verdi: 'Efendim, 18 Efendim kral, þu anda senin haberin olmadan Adoniya krallýðýný ilan etti.
19 Sayýsýz sýðýr, davar ve besili buzaðý kurban edip kralýn bütün oðullarýný, Kâhin Aviyatar'ý ve ordu komutaný Yoav'ý çaðýrdý, ama kulun Süleyman'ý çaðýrmadý.
20 Efendim kral, bütün Ýsrail'in gözü sende. Senden sonra tahtýna kimin geçeceðini öðrenmek istiyorlar.
21 Yoksa sen ölüp atalarýna kavuþunca, ben ve oðlum Süleyman suçlu sayýlacaðýz.'
22 Bat-Þeva daha kralla konuþurken Peygamber Natan geldi.
23 Krala, 'Peygamber Natan geldi' dediler. Natan kralýn huzuruna çýkýp yüzüstü yere kapandý.
24 Sonra, 'Efendim kral, senden sonra Adoniya'nýn kral olup tahtýna geçeceðini söyledin mi?' dedi,
25 'Adoniya bugün gidip sayýsýz sýðýr, davar ve besili buzaðý kurban etmiþ; kralýn bütün oðullarýný, ordu komutanlarýný ve Kâhin Aviyatar'ý çaðýrmýþ. Þu anda hepsi onun önünde yiyip içiyor ve, 26 Ama Adoniya beni, Kâhin Sadok'u, Yehoyada oðlu Benaya'yý ve kulun Süleyman'ý çaðýrmadý.
27 Efendim ve kralým, gerçekten bütün bunlara sen mi karar verdin? Yoksa senden sonra tahtýna kimin geçeceðini biz kullarýna bildirmeden mi bunu yaptýn?'
28 Kral Davut, 'Bana Bat-Þeva'yý çaðýrýn!' dedi. Bat-Þeva kralýn huzuruna çýkýp önünde durdu.
29 Kral Bat-Þeva'ya, 'Beni bütün sýkýntýlardan kurtaran, yaþayan RAB'bin adýyla ant içiyorum' dedi,
30 ' 31 O zaman Bat-Þeva kralýn önünde diz çöküp yüzüstü yere kapandý ve, 'Efendim Kral Davut sonsuza dek yaþasýn!' dedi.
32 Kral Davut, 'Kâhin Sadok'u, Peygamber Natan'ý ve Yehoyada oðlu Benaya'yý bana çaðýrýn' dedi. Hepsi önüne gelince,
33 kral onlara þöyle dedi: 'Efendinizin görevlilerini yanýnýza alýn ve oðlum Süleyman'ý benim katýrýma bindirip Gihon'a götürün.
34 Orada Kâhin Sadok ve Peygamber Natan onu Ýsrail Kralý olarak meshetsinler*. Boru çalýp, 35 Onun ardýndan gidin; çünkü o gelip tahtýma oturacak ve yerime kral olacak. Onu Ýsrail ve Yahuda'ya yönetici atadým.'
36 Yehoyada oðlu Benaya, 'Amin' diye karþýlýk verdi, 'Efendim kralýn Tanrýsý RAB de bu kararý onaylasýn.
37 RAB, efendim kralla birlikte olduðu gibi Süleyman'la da birlikte olsun ve onun krallýðýný Davut'un krallýðýndan daha baþarýlý kýlsýn.'
38 Kâhin Sadok, Peygamber Natan, Yehoyada oðlu Benaya, Keretliler'le Peletliler* gidip Süleyman'ý Kral Davut'un katýrýna bindirdiler ve Gihon'a kadar ona eþlik ettiler.
39 Kâhin Sadok, Kutsal Çadýr'dan yað dolu boynuz kabý alýp Süleyman'ý meshetti. Boru çalýnca bütün halk 'Yaþasýn Kral Süleyman!' diye baðýrdý.
40 Herkes kaval çalarak Süleyman'ýn ardýndan yürüdü. Öyle sevinçliydiler ki, seslerinden adeta yer sarsýlýyordu.
41 Adoniya ve yanýndaki konuklar yemeklerini bitirirken kalabalýðýn gürültüsünü duydular. Boru sesini duyan Yoav, 'Kentten gelen bu gürültü de ne?' diye sordu.
42 Yoav daha sorusunu tamamlamadan, Kâhin Aviyatar oðlu Yonatan çýkageldi. Adoniya ona, 'Ýçeri gir, sen yiðit bir adamsýn. Ýyi haberler getirmiþ olmalýsýn' dedi.
43 Yonatan, 'Hayýr, bu kez farklý' diye karþýlýk verdi, 'Efendimiz Kral Davut, Süleyman'ý kral atadý.
44 Kral, Kâhin Sadok, Peygamber Natan, Yehoyada oðlu Benaya ve Keretliler'le Peletliler'in Süleyman'ý kendi katýrýna bindirip götürmelerini istedi.
45 Gihon'a götürülen Süleyman orada Kâhin Sadok'la Peygamber Natan tarafýndan kral olarak meshedildi. Oradan sevinçle döndüler ve sesleri kentte yankýlanmaya baþladý. Duyduðunuz sesler onlarýn sesleridir.
46 Üstelik Süleyman krallýk tahtýna oturdu bile.
47 Ayrýca efendimiz Kral Davut'u kutlamaya gelen görevlileri, 48 49 Bunun üzerine Adoniya'nýn bütün konuklarý korkuya kapýlýp kalktýlar, her biri kendi yoluna gitti.
50 Adoniya ise, Süleyman'dan korktuðu için, gidip sunaðýn boynuzlarýna sarýldý*fa*.
51 Durumu Süleyman'a anlattýlar. 'Adoniya senden korkuyor' dediler, 'Sunaðýn boynuzlarýna sarýlmýþ ve <Ýlk önce Kral Süleyman ben kulunu kýlýçla öldürmeyeceðine dair ant içsin> diyor.'
52 Süleyman, 'Eðer bana baðlý kalýrsa, saçýnýn bir teline bile zarar gelmez' diye yanýtladý, 'Ama içinde bir kötülük varsa öldürülür.'
53 Sonra Kral Süleyman'ýn gönderdiði adamlar Adoniya'yý sunaktan indirip getirdiler. Adoniya gelip önünde yere kapanýnca, ona, 'Evine dön!' dedi.
1 Davut'un ölümü yaklaþýnca, oðlu Süleyman'a þunlarý söyledi:
2 'Herkes gibi ben de yakýnda bu dünyadan ayrýlacaðým. Güçlü ve kararlý ol.
3 Tanrýn RAB'bin verdiði görevleri yerine getir. Onun yollarýnda yürü ve Musa'nýn yasasýnda yazýldýðý gibi Tanrý'nýn kurallarýna, buyruklarýna, ilkelerine ve öðütlerine uy ki, yaptýðýn her þeyde ve gittiðin her yerde baþarýlý olasýn.
4 O zaman RAB bana verdiði þu sözü yerine getirecektir: 5 'Seruya oðlu Yoav'ýn bana ve Ýsrail ordusunun iki komutaný Ner oðlu Avner'le Yeter oðlu Amasa'ya neler yaptýðýný biliyorsun. Sanki savaþ varmýþ gibi onlarý öldürerek barýþ döneminde kan döktü. Belindeki kemerle ayaðýndaki çarýklara kan bulaþtýrdý.
6 Sen aklýna uyaný yap, ama onun ak saçlý baþýnýn esenlik içinde ölüler diyarýna gitmesine izin verme.
7 'Gilatlý Barzillay'ýn oðullarýna iyi davran, sofranda yemek yiyenlerin arasýnda onlara da yer ver. Çünkü ben aðabeyin Avþalom'un önünden kaçtýðým zaman onlar bana yardým etmiþlerdi.
8 'Mahanayim'e gittiðim gün beni çok aðýr biçimde lanetleyen Benyamin oymaðýndan Bahurimli Gera'nýn oðlu Þimi de yanýnda. Beni Þeria Irmaðý kýyýsýnda karþýlamaya geldiðinde, 9 Ama sen sakýn onu cezasýz býrakma. Ona ne yapacaðýný bilecek kadar akýllýsýn. Onun ak saçlý baþýný ölüler diyarýna kanlar içinde gönder.'
10 Davut ölüp atalarýna kavuþunca, kendi adýyla bilinen kentte gömüldü.
11 Yedi yýl Hevron'da, otuz üç yýl Yeruþalim'de olmak üzere toplam kýrk yýl Ýsrail'de krallýk yaptý.
12 Babasý Davut'un tahtýna geçen Süleyman'ýn krallýðý çok saðlam temellere oturmuþtu.
13 Hagit oðlu Adoniya, Süleyman'ýn annesi Bat-Þeva'nýn yanýna gitti. Bat-Þeva ona, 'Dostça mý geldin?' diye sordu.
14 Ve ekledi: 'Sana söyleyeceklerim var.'
15 Adoniya, 'Bildiðin gibi, daha önce krallýk benim elimdeydi' dedi, 'Bütün Ýsrail benim kral olmamý bekliyordu. Ancak her þey deðiþti ve krallýk kardeþimin eline geçti. Çünkü RAB'bin isteði buydu.
16 Ama benim senden bir dileðim var. Lütfen geri çevirme.'
17 Adoniya, 'Kral Süleyman seni kýrmaz' dedi, 'Lütfen ona söyle, Þunemli Aviþak'ý bana eþ olarak versin.'
18 Bat-Þeva, 'Peki, senin için kralla konuþacaðým' diye karþýlýk verdi.
19 Bat-Þeva, Adoniya'nýn dileðini iletmek üzere Kral Süleyman'ýn yanýna gitti. Süleyman annesini karþýlamak için ayaða kalkýp önünde eðildikten sonra tahtýna oturdu. Annesi için de sað tarafýna bir taht koydurdu.
20 Tahtýna oturan annesi, 'Senden küçük bir dileðim var, lütfen beni boþ çevirme' dedi.
21 Bat-Þeva, 'Þunemli Aviþak aðabeyin Adoniya'ya eþ olarak verilsin' dedi.
22 Kral Süleyman, 'Neden Þunemli Aviþak'ýn Adoniya'ya verilmesini istiyorsun?' dedi, 'Krallýðý da ona vermemi iste bari! Ne de olsa o benim büyüðüm. Üstelik Kâhin Aviyatar'la Seruya oðlu Yoav da ondan yana.'
23 Bu olay üzerine Kral Süleyman RAB'bin adýyla ant içti: 'Eðer Adoniya bu dileðini hayatýyla ödemezse, Tanrý bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!
24 Beni güçlendirip babam Davut'un tahtýna oturtan, verdiði sözü tutup bana bir hanedan kuran, yaþayan RAB'bin adýyla ant içerim ki, Adoniya bugün öldürülecek!'
25 Böylece Kral Süleyman Yehoyada oðlu Benaya'yý Adoniya'yý öldürmekle görevlendirdi. Benaya da gidip Adoniya'yý öldürdü.
26 Kral, Kâhin Aviyatar'a, 'Anatot'taki tarlana dön' dedi, 'Aslýnda ölümü hak ettin. Ama seni þimdi öldürmeyeceðim. Çünkü sen babam Davut'un önünde Egemen RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* taþýdýn ve babamýn çektiði bütün sýkýntýlarý onunla paylaþtýn.'
27 Eli'nin ailesi hakkýnda RAB'bin Þilo'da söylediði sözün gerçekleþmesi için, Süleyman Aviyatar'ý RAB'bin kâhinliðinden uzaklaþtýrdý.
28 Haber Yoav'a ulaþtý. Yoav daha önce ayaklanan Avþalom'u desteklemediði halde Adoniya'yý destekledi. Bu nedenle RAB'bin Çadýrý'na kaçtý ve sunaðýn boynuzlarýna sarýldý.
29 Yoav'ýn RAB'bin Çadýrý'na kaçýp sunaðýn yanýnda olduðu Kral Süleyman'a bildirildi. Süleyman, Yehoyada oðlu Benaya'ya, 'Git, onu vur!' diye buyruk verdi.
30 Benaya RAB'bin Çadýrý'na gitti ve Yoav'a, 'Kral dýþarý çýkmaný buyuruyor!' dedi.
31 Kral, 'Onun istediði gibi yap' dedi, 'Onu orada öldür ve göm. Yoav'ýn boþ yere döktüðü kanýn sorumluluðunu benim ve babamýn soyu üstünden kaldýrmýþ olursun.
32 RAB döktüðü kandan ötürü onu cezalandýracaktýr. Çünkü Yoav babam Davut'un bilgisi dýþýnda, kendisinden daha iyi ve doðru olan iki kiþiyi -Ýsrail ordusunun komutaný Ner oðlu Avner'le Yahuda ordusunun komutaný Yeter oðlu Amasa'yý- kýlýçla öldürdü.
33 Böylece dökülen kanlarýnýn sorumluluðu sonsuza dek Yoav'ýn ve soyunun üstünde kalacaktýr. Ama RAB, Davut'a, soyuna, ailesine ve tahtýna sonsuza dek esenlik verecektir.'
34 Yehoyada oðlu Benaya gidip Yoav'ý öldürdü. Onu ýssýz bir bölgede bulunan kendi evine gömdüler.
35 Kral, Yoav'ýn yerine Yehoyada oðlu Benaya'yý ordu komutaný yaptý. Aviyatar'ýn yerine de Kâhin Sadok'u atadý.
36 Sonra kral haber gönderip Þimi'yi çaðýrttý. Ona, 'Yeruþalim'de kendine bir ev yap ve orada otur' dedi, 'Hiçbir yere gitme.
37 Oradan ayrýlýp Kidron Vadisi'nden öteye geçtiðin gün bil ki öleceksin. Sorumluluk sana ait.'
38 Þimi krala, 'Efendim kral, peki' diye karþýlýk verdi, 'Kulun olarak söylediklerini aynen yapacaðým.' Þimi Yeruþalim'de uzun süre yaþadý.
39 Aradan üç yýl geçmiþti, Þimi'nin iki kölesi Gat Kralý Maaka oðlu Akiþ'in yanýna kaçtý. Kölelerin Gat'a kaçtýðýný Þimi'ye haber verdiler.
40 Bunun üzerine Þimi kalkýp eþeðine palan vurdu ve kölelerini aramak üzere Gat'a Akiþ'in yanýna gitti. Kölelerini bulup Gat'tan geri getirdi.
41 Þimi'nin Yeruþalim'den Gat'a gidip döndüðü Süleyman'a anlatýlýnca,
42 Süleyman Þimi'yi çaðýrttý. 'Sana RAB'bin adýyla ant içirmedim mi?' dedi, ' 43 Öyleyse neden RAB'bin adýna içtiðin anda ve buyruðuma uymadýn?'
44 Kral, Þimi'ye karþý sözlerini þöyle sürdürdü: 'Babam Davut'a yaptýðýn bütün kötülükleri çok iyi biliyorsun. Bu yaptýklarýndan dolayý RAB seni cezalandýracak.
45 Ama Kral Süleyman kutsanacak ve Davut'un tahtý RAB'bin önünde sonsuza dek kurulu kalacaktýr.'
46 Kral, Yehoyada oðlu Benaya'ya buyruk verdi. O da gidip Þimi'yi öldürdü.
1 Süleyman, Mýsýr Firavunu'nun kýzýyla evlendi. Böylece firavunla müttefik oldu. Eþini Davut Kenti'ne götürdü. Kendi sarayý, RAB'bin Tapýnaðý ve Yeruþalim'in çevre surlarý tamamlanýncaya kadar orada yaþadýlar.
2 Halk, hâlâ çeþitli tapýnma yerlerinde RAB'be kurban sunuyordu. Çünkü o güne dek RAB'bin adýna yapýlmýþ bir tapýnak yoktu.
3 Süleyman babasý Davut'un kurallarýna uyarak RAB'be olan sevgisini gösterdi. Ancak hâlâ çeþitli tapýnma yerlerinde kurban sunuyor, buhur yakýyordu.
4 Tapýnma yerlerinin en ünlüsü Givon'daydý. Kral Süleyman oraya giderek sunakta bin yakmalýk sunu* sundu.
5 RAB Tanrý, Givon'da o gece rüyada Süleyman'a görünüp, 'Sana ne vermemi istersin?' diye sordu.
6 Süleyman, 'Kulun babam Davut'a büyük iyilikler yaptýn' diye karþýlýk verdi, 'O sana baðlý, doðru, bütün yüreðiyle dürüst biri olarak yolunda yürüdü. Bugün tahtýna oturacak bir oðul vermekle ona büyük bir iyilik daha yapmýþ oldun.
7 'Ya RAB Tanrým! Ben henüz çocuk denecek bir yaþta, yöneticilik nedir bilmezken bu kulunu babam Davut'un yerine kral atadýn.
8 Ýþte kulun kendi seçtiðin kalabalýk halkýn, sayýlamayacak kadar büyük bir kalabalýðýn ortasýndadýr.
9 Bu yüzden bana öyle sezgi dolu bir yürek ver ki, iyi ile kötüyü ayýrt edip halkýný yönetebileyim. Baþka türlü senin bu büyük halkýný kim yönetebilir!'
10 Süleyman'ýn bu isteði Rab'bi hoþnut etti.
11 Tanrý ona þöyle dedi: 'Madem kendin için uzun ömür, zenginlik ve düþmanlarýnýn ölümünü istemedin, bunlarýn yerine adil bir yönetim için bilgelik istedin; isteðini yerine getireceðim. Sana öyle bir bilgelik ve sezgi dolu bir yürek vereceðim ki, benzeri ne senden öncekilerde görülmüþtür, ne de senden sonrakilerde görülecektir.
12
13 Sana istemediklerini de vereceðim: Yaþadýðýn sürece öbür krallarýn eriþemeyeceði bir zenginlik ve onura ulaþacaksýn.
14 Eðer sen de baban Davut gibi kurallarýma ve buyruklarýma uyup yollarýmda yürürsen, sana uzun ömür de vereceðim.'
15 Süleyman uyanýnca bunun bir rüya olduðunu anladý. Sonra Yeruþalim'e gitti, Rab'bin Antlaþma Sandýðý'nýn* önünde durup yakmalýk sunular ve esenlik sunularý* sundu. Ayrýca bütün görevlilerine de bir þölen verdi.
16 Bir gün iki fahiþe gelip kralýn önünde durdu.
17 Kadýnlardan biri krala þöyle dedi: 'Efendim, bu kadýnla ben ayný evde kalýyoruz. Birlikte kaldýðýmýz sýrada ben bir çocuk doðurdum.
18 Ýki gün sonra da o doðurdu. Evde yalnýzdýk, ikimizden baþka kimse yoktu.
19 Bu kadýn geceleyin çocuðunun üzerine yattýðý için çocuk ölmüþ.
20 Gece yarýsý, ben kulun uyurken, kalkýp çocuðumu almýþ, koynuna yatýrmýþ, kendi ölü çocuðunu da benim koynuma koymuþ.
21 Sabahleyin oðlumu emzirmek için kalktýðýmda, onu ölmüþ buldum. Ama sabah aydýnlýðýnda dikkatle bakýnca, onun benim doðurduðum çocuk olmadýðýný anladým.'
22 Öbür kadýn, 'Hayýr! Yaþayan çocuk benim, ölü olan senin!' diye çýkýþtý.
23 Kral, 'Biri, 24 O halde bana bir kýlýç getirin!' dedi. Kýlýç getirilince,
25 kral, 'Yaþayan çocuðu ikiye bölüp yarýsýný birine, yarýsýný öbürüne verin!' diye buyurdu.
26 Yüreði oðlunun acýsýyla sýzlayan, çocuðun gerçek annesi krala, 'Aman efendim, sakýn çocuðu öldürmeyin! Ona verin!' dedi.
27 O zaman kral kararýný verdi: 'Sakýn çocuðu öldürmeyin! Birinci kadýna verin, çünkü gerçek annesi odur.'
28 Kralýn verdiði bu kararý duyan bütün Ýsrailliler hayranlýk içinde kaldý. Herkes adil bir yönetim için Süleyman'ýn Tanrý'dan gelen bilgeliðe sahip olduðunu anladý.
1 Süleyman bütün Ýsrail'in kralýydý.
2 Görevlileri ise þunlardý:
3 Yazmanlar: Þiþa'nýn oðullarý Elihoref ve Ahiya. Devlet tarihçisi: Ahilut oðlu Yehoþafat.
4 Ordu komutaný: Yehoyada oðlu Benaya. Kâhinler: Sadok ve Aviyatar.
5 Baþ vali: Natan oðlu Azarya. Kralýn özel danýþmaný: Natan oðlu Kâhin Zavut.
6 Saray sorumlusu: Ahiþar. Angaryacýlarýn baþý: Avda oðlu Adoniram.
7 Süleyman'ýn Ýsrail'de on iki bölge valisi vardý. Bunlar kralýn ve sarayýn yiyecek içecek gereksinimini karþýlardý. Her vali yýlda bir ay bu gereksinimleri karþýlamakla yükümlüydü.
8 Bu valiler þunlardý: Efrayim'in daðlýk bölgesinde Ben-Hur;
9 Makaz, Þaalvim, Beytþemeþ ve Elon-Beythanan bölgelerinde Ben-Deker;
10 Arubbot, Soko ve bütün Hefer bölgesinde Ben-Heset;
11 Nafat-Dor bölgesinde Süleyman'ýn kýzý Tafat'la evli olan Ben-Avinadav;
12 Taanak, Megiddo, Yizreel'in altýnda Saretan'ýn yanýndaki bütün Beytþean ve Beytþean'dan Avel-Mehola ve Yokmoam'ýn ötelerine kadar uzanan bölgede Ahilut oðlu Baana;
13 Ramot-Gilat, Gilat'ta Manaþþe oðlu Yair'in yerleþim birimleri ve Baþan'daki Argov yöresinde surlar ve tunç* sürgülerle güçlendirilmiþ altmýþ büyük kentin baþýnda Ben-Gever;
14 Mahanayim bölgesinde Ýddo oðlu Ahinadav;
15 Naftali bölgesinde Süleyman'ýn kýzý Basemat'la evlenen Ahimaas;
16 Aþer ve Bealot bölgelerinde Huþay oðlu Baana;
17 Ýssakar bölgesinde Paruah oðlu Yehoþafat;
18 Benyamin bölgesinde Ela oðlu Þimi;
19 Gilat bölgesinde, yani Amorlular'ýn Kralý Sihon'la Baþan Kralý Og'un eski topraklarýnda Uri oðlu Gever. Ayrýca Yahuda bölgesinin*fb* tek valisi vardý.
20 Yahuda ve Ýsrail halký kýyýlarýn kumu kadar kalabalýktý. Herkes yiyip içip sevinç içinde yaþýyordu.
21 Süleyman, Fýrat Irmaðý'ndan Filist'e, oradan Mýsýr sýnýrýna kadar bütün ülkelere egemendi. Bu ülkeler Süleyman'ýn yaþamý boyunca ona haraç ödeyip hizmet ettiler.
22 Süleyman'ýn sarayýnýn bir günlük yiyecek gereksinimi þunlardý: Otuz kor*fc* ince, altmýþ kor*fç* kepekli un;
23 onu ahýrda, yirmisi çayýrda yetiþtirilmiþ sýðýr ve yüz koyun; ayrýca geyikler, ceylanlar, karacalar ve semiz kuþlar.
24 Tifsah'tan Gazze'ye kadar, Fýrat Irmaðý'nýn batýsýndaki bütün krallýklarý Süleyman yönetiyordu. Her tarafta barýþ vardý.
25 Dan'dan Beer-Þeva'ya kadar Yahuda ve Ýsrail halkýnýn her bireyi Süleyman'ýn yaþamý boyunca kendi asmasý ve incir aðacý altýnda güvenlik içinde yaþadý.
26 Süleyman'ýn savaþ arabalarýnýn atlarý için kýrk bin ahýrý ve on iki bin atlýsý vardý.
27 Bölge valilerinin her biri kendine düþen bir ay boyunca, Kral Süleyman'a ve sofrasýna oturan herkese yiyecek saðlar, hiçbir þeyi eksik etmezdi.
28 Her vali kendisine verilen buyruk uyarýnca, savaþ arabalarýnýn atlarýyla öbür atlar için belirli bir yere arpa ve saman getirirdi.
29 Tanrý, Süleyman'a bilgelik, derin bir sezgi, kýyýlardaki kum kadar anlayýþ verdi.
30 Süleyman'ýn bilgeliði, bütün doðulularýn ve Mýsýrlýlar'ýn bilgeliðinden daha üstündü.
31 O, Ezrahlý Etan, Mahol'un oðullarý Heman, Kalkol ve Darda dahil herkesten daha bilgeydi. Ünü çevredeki bütün uluslara yayýlmýþtý.
32 Üç bin özdeyiþi ve bin beþ ezgisi vardý.
33 Lübnan sedir aðacýndan duvarlarda biten mercanköþkotuna kadar bütün aðaçlardan söz ettiði gibi, hayvanlar, kuþlar, sürüngenler* ve balýklardan da söz edebiliyordu.
34 Süleyman'ýn bilgeliðini duyan dünyanýn bütün krallarý ona adamlarýný gönderirdi. Bütün uluslardan insanlar gelir, Süleyman'ýn bilgece sözlerini dinlerdi.
1 Sur Kralý Hiram, Süleyman'ýn babasý Davut'un yerine kral olarak meshedildiðini* duyunca, elçilerini Süleyman'a gönderdi. Çünkü Davut'la hep dostça geçinmiþti.
2 Süleyman Hiram'a þu haberi gönderdi:
3 'Bildiðin gibi, babam Davut çevresindeki savaþlar yüzünden Tanrýsý RAB'bin adýna bir tapýnak yapamadý. Bu savaþlarda RAB, Davut'un düþmanlarýný onun ayaklarý altýna serdi.
4 Oysa þimdi Tanrým RAB her yönden bana rahatlýk verdi. Ne bir düþmaným var, ne de kötü bir olay.
5 RAB, babam Davut'a, 6 'Þimdi bana Lübnan'dan sedir aðaçlarý kesmeleri için adamlarýna buyruk ver. Benim adamlarým da seninkilerle birlikte çalýþsýn. Adamlarýn için istediðin ücreti vereceðim. Aramýzda Saydalýlar kadar aðaç kesmede usta adamlar olmadýðýný biliyorsun.'
7 Hiram, Süleyman'dan bu haberi alýnca çok sevindi ve, 'Bugün, o büyük ulusu yönetmek üzere Davut'a bilge bir oðul veren RAB'be övgüler olsun!' dedi.
8 Sonra Hiram Süleyman'a þu haberi gönderdi: 'Gönderdiðin haberi aldým. Sedir ve çam aðaçlarýyla ilgili bütün dileklerini yerine getireceðim.
9 Adamlarým tomruklarý Lübnan'dan denize indirecekler, ben de onlarý sallar halinde baðlatýp belirteceðin yere kadar yüzdüreceðim. Orada adamlarým onlarý çözer, sen de alýp götürürsün. Sarayýmýn yiyecek gereksinimini karþýlamakla, sen de benim dileðimi yerine getirmiþ olursun.'
10 Hiram Süleyman'a istediði kadar sedir ve çam tomruðu saðladý.
11 Süleyman her yýl Hiram'a sarayýnýn yiyecek gereksinimi olarak yirmi bin kor buðday*fd*, yirmi kor*fe* saf zeytinyaðý verirdi.
12 RAB, verdiði söz uyarýnca, Süleyman'a bilgelik verdi. Süleyman'la Hiram arasýnda barýþ vardý. Aralarýnda bir antlaþma yaptýlar.
13 Kral Süleyman angaryasýna çalýþtýrmak üzere bütün Ýsrail'den otuz bin adam topladý.
14 Sýrayla her ay on binini Lübnan'a gönderiyordu. Bir ay Lübnan'da, iki ay evlerinde kalýyorlardý. Angaryasýna çalýþan adamlarýn baþýnda Adoniram vardý.
15 Süleyman'ýn yük taþýyan 70 000, daðlarda taþ kesen 80 000 adamý vardý.
16 Ayrýca, iþin yürümesini saðlayan ve iþçileri yöneten 3 300 görevlisi vardý.
17 Ýþçiler, kralýn buyruðu uyarýnca, tapýnaðýn temelini yontma taþlarla atmak üzere ocaktan büyük ve kaliteli taþlar kesip çýkardýlar.
18 Süleyman'ýn ve Hiram'ýn yapýcýlarýyla Gevallýlar, tapýnaðýn yapýmý için taþlarla keresteleri kesip hazýrladýlar.
1 Ýsrail halký Mýsýr'dan çýktýktan dört yüz seksen yýl sonra, Süleyman, krallýðýnýn dördüncü yýlýnýn ikinci ayý* olan Ziv ayýnda RAB'bin Tapýnaðý'nýn yapýmýna baþladý.
2 Kral Süleyman'ýn RAB için yaptýðý tapýnaðýn uzunluðu altmýþ*ff*, geniþliði yirmi*fg*, yüksekliði otuz arþýndý*fh*.
3 Tapýnaðýn ana bölümünün önündeki eyvan tapýnaðýn geniþliðinde olup yirmi arþýndý. Eyvan tapýnaðýn önünden ileriye doðru on arþýndý*fý*.
4 Süleyman tapýnakta dýþa doðru daralan kafesli pencereler yaptýrdý.
5 Tapýnaðýn dýþ cephesine bitiþik, ana bölümün ve iç odanýn çevresindeki duvarlara bitiþik, odalardan oluþan katlar yaptýrdý.
6 Alt kat beþ arþýn*fi*, orta kat altý arþýn*fj*, üst kat yedi arþýn*fk* geniþliðindeydi. Kiriþler tapýnaðýn duvarlarýna girmesin diye duvarlarýn çevresinde dýþarýya doðru çýkýntýlar býraktý.
7 Tapýnaðýn yapýmýnda kullanýlan taþlar taþ ocaklarýnda yontulmuþtu. Onun için yapým halindeki tapýnakta çekiç ve balta dahil hiçbir demir aletin sesi duyulmadý.
8 Aþaðý*fl* yan katýn giriþi tapýnaðýn güneyindeydi. Döner bir merdivenle orta kata, oradan da üçüncü kata çýkýlýrdý.
9 Süleyman tapýnaðý yapýp tamamladý. Üstünü sedir aðacýndan direklerle, kalýn tahtalarla kapattý.
10 Dýþ duvarlara bitiþik katlar tapýnaðýn çevresini kapsýyordu. Her birinin yüksekliði beþ arþýndý*fm*. Bunlar sedir aðacýndan kiriþlerle tapýnaða eklendi.
11 RAB, Süleyman'a þöyle seslendi:
12 'Bu tapýnaðý yapmaktasýn. Kurallarýma, ilkelerime ve bütün buyruklarýma uyup onlara baðlý kalýrsan, baban Davut'a verdiðim sözü senin aracýlýðýnla yerine getireceðim.
13 Halkým Ýsrail'in arasýnda yaþayýp onlarý hiç terk etmeyeceðim.'
14 Süleyman tapýnaðý yapýp bitirdi.
15 Tapýnaðýn iç duvarlarýnýn yüzeyini sedir aðaçlarýyla döþeyip üstlerini tabandan tavana kadar tahtalarla kapladý. Tapýnaðýn zeminini ise çam tahtalarla döþetti.
16 En Kutsal Yer* olarak adlandýrýlan iç oda, tapýnaðýn arka bölümünde yapýldý. Tabandan tavana kadar sedir tahtasýndan oluþan bir duvarla öbür bölümlerden ayrýldý. Bu bölümün uzunluðu yirmi arþýndý.
17 Bu iç odanýn önündeki ana bölümün uzunluðu ise kýrk arþýndý*fn*.
18 Taþlar görünmesin diye tapýnaðýn içi, üzerine sukabaðý ve çiçek motifleri oyulmuþ sedir tahtalarýyla kaplandý.
19 Tapýnaðýn içinde RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn* konacaðý iç oda hazýrlandý.
20 Bu odanýn içten içe uzunluðu, geniþliði ve yüksekliði yirmiþer arþýndý. Süleyman odayý saf altýnla kaplattý. Sunaðý da sedir tahtalarla döþetti.
21 Tapýnaðýn içini saf altýnla kaplattý; iç odanýn önüne altýn zincirler asýp orayý da altýnla kaplattý.
22 Böylece iç odadaki sunak dahil, tapýnaðýn içini tamamen altýnla kaplatmýþ oldu.
23 Ýç odada her biri on arþýn yüksekliðinde, iðde aðacýndan iki Keruv* yaptý.
24 Her kanadý beþer arþýn olan Keruv'un açýk kanatlarý bir uçtan öbür uca toplam on arþýndý.
25 Öbür Keruv'un kanat açýklýðý da on arþýndý. Her iki Keruv'un da ölçüsü ve görünüþü aynýydý.
26 Ýkisinin de yüksekliði on arþýndý.
27 Süleyman Keruvlar'ý tapýnaðýn iç odasýna yerleþtirdi. Keruvlar'dan birinin açýk kanadý bir duvara, ötekinin kanadý karþý duvara eriþirken, öbür kanatlarý da odanýn ortasýnda birbirine deðiyordu.
28 Süleyman Keruvlar'ý da altýnla kaplattý.
29 Tapýnaðýn iç ve dýþ odalarýnýn bütün duvarlarýný kabartma Keruvlar, hurma aðaçlarý ve çiçek motifleriyle süsletti.
30 Tapýnaðýn hem iç, hem de dýþ odasýnýn döþemelerini altýnla kaplattý.
31 Ýç odanýn giriþine iðde aðacýndan iki kanatlý söveli bir kapý yaptýrdý. Söveli kapýnýn geniþliði tapýnaðýn geniþliðinin beþte biriydi*fo*.
32 Ýðde aðacýndan yapýlan iki kapý kanadýnýn üstüne kabartma Keruvlar, hurma aðaçlarý ve çiçek motifleri oydurdu. Keruvlar ve hurma aðaçlarýný altýnla kaplattý.
33 Ayný biçimde ana bölümün giriþine de iðde aðacýndan kapý söveleri yaptýrdý. Bu söveli kapý tapýnaðýn geniþliðinin dörtte biriydi.
34 Ayrýca, çam aðacýndan, her biri iki kanatlý, katlanabilen iki kapý yaptýrdý.
35 Bunlarýn da üstüne Keruvlar, hurma aðaçlarý ve çiçek motifleri oydurdu. Oymalarýn üzerini düzgün biçimde altýnla kaplattý.
36 Ýç avlunun duvarlarýný üç sýra yontma taþ ve bir sýra sedir aðacý kiriþleriyle yaptýrdý.
37 RAB'bin Tapýnaðý'nýn temeli dördüncü yýlýn Ziv ayýnda atýldý.
38 On birinci yýlýn sekizinci ayý olan Bul ayýnda tapýnak tasarlandýðý biçimde bütün ayrýntýlarýyla tamamlandý. Tapýnaðýn yapýmý Süleyman'ýn yedi yýlýný almýþtý.
1 Süleyman kendine, yapýmý on üç yýl süren bir saray yaptýrdý.
2 Uzunluðu yüz*fö*, geniþliði elli*fp*, yüksekliði otuz arþýn*fr* olan Lübnan Ormaný adýnda bir saray daha yaptýrdý. Saray sedir kiriþler yerleþtirilmiþ dört sýra halindeki sedir sütunlarýn üzerine yapýlmýþtý.
3 Sütunlarýn üstündeki kýrk beþ kiriþin üstü sedir tahtalarýyla kaplanmýþtý. Bir sýra on beþ kiriþten oluþuyordu.
4 Kafesli pencereler üç sýra halinde birbirine bakacak biçimde yapýlmýþtý.
5 Kapýlar ve kapý söveleri dört köþeliydi. Pencereler ise üç sýra halinde birbirine bakacak biçimde yapýlmýþtý.
6 Süleyman elli arþýn uzunluðunda otuz arþýn geniþliðinde sütunlu bir eyvan yaptýrdý. Eyvanýn önünde sütunlarla desteklenmiþ asma tavan vardý.
7 Taht Eyvaný'ný, yani kararlarýn verileceði Yargý Eyvaný'ný da yaptýrdý. Bu eyvan da baþtan aþaðý sedir tahtalarýyla kaplýydý.
8 Eyvanýn arkasýnda öbür avludaki kendi oturacaðý saray da ayný biçimde yapýlmýþtý. Süleyman, karýsý olan firavunun kýzý için de bu eyvanýn benzeri bir saray yaptýrdý.
9 Dýþarýdan büyük avluya, temelden çatýya kadar bütün bu yapýlar kaliteli taþlarla yapýlmýþtý. Taþlar testereyle kesilmiþ, ön ve arka yüzleri yontulmuþ, belirli ölçülere göre hazýrlanmýþtý.
10 Temeller sekiz*fs* ve on arþýn*fþ* uzunluðunda büyük, seçme taþlardan atýlmýþtý.
11 Üstlerinde belirli ölçülere göre kesilmiþ kaliteli taþlar ve sedir kiriþler vardý.
12 Büyük avlu üç sýra yontma taþ ve bir sýra sedir kiriþlerinden oluþan bir duvarla çevrilmiþti. RAB'bin Tapýnaðý'nýn iç avlusuyla eyvanýn duvarlarý da ayný yapýdaydý.
13 Kral Süleyman haber gönderip Sur'dan Hiram'ý getirtti.
14 Hiram'ýn annesi Naftali oymaðýndan dul bir kadýn, babasý ise Surlu bir tunç* iþçisiydi. Hiram tunç iþlemede bilgili, deneyimli, usta biriydi. Gelip Kral Süleyman'ýn bütün iþlerini yaptý.
15 Hiram her birinin yüksekliði on sekiz*ft* arþýn ve çevresi on iki arþýn*fu* olan iki tunç sütun döktü.
16 Sütunlarýn üzerine koymak için beþer arþýn*fü* yüksekliðinde dökme tunçtan iki sütun baþlýðý yaptý.
17 Sütun baþlýklarýnýn her biri aðla kaplanmýþtý. Aðýn üzeri yedi sýra örgülü zincirle ve iki sýra nar motifiyle bezenmiþti.
18
19 Eyvanda bulunan dört arþýn*fv* yüksekliðindeki sütun baþlýklarý da nilüfer biçimindeydi.
20 Her iki sütun baþlýðýnda, örgülü aða yakýn çýkýntýnýn yukarýsýnda çepeçevre diziler halinde iki yüz nar motifi vardý.
21 Hiram sütunlarý tapýnaðýn eyvanýna dikip saðdakine Yakin*fy*, soldakine Boaz*fz* adýný verdi.
22 Sütun baþlýklarý nilüfer biçimindeydi. Böylece sütunlarýn iþi tamamlanmýþ oldu.
23 Hiram dökme tunçtan on arþýn*fa* çapýnda, beþ arþýn derinliðinde, çevresi otuz arþýn*fb* yuvarlak bir havuz yaptý.
24 Havuz, kenarlarýnýn altýndaki iki sýra sukabaðý motifiyle birlikte dökülmüþtü. Her arþýnda onar tane olan bu motifler havuzu çepeçevre kuþatýyordu.
25 Havuz üçü kuzeye, üçü batýya, üçü güneye, üçü de doðuya bakan on iki boða heykeli üzerine oturtulmuþtu. Boðalarýn saðrýlarý içe dönüktü.
26 Havuzun çeperi dört parmak kalýnlýðýndaydý; kenarlarý kâse kenarlarýný, nilüferleri andýrýyordu. Ýki bin bat*fc* su alýyordu.
27 Hiram her biri dört arþýn uzunluðunda, dört arþýn geniþliðinde ve üç arþýn*fç* yüksekliðinde on adet tunç ayaklýk yaptý.
28 Ayaklýklar aynalýklarla döþenmiþ, aynalýklar da çerçeve içine alýnmýþtý.
29 Aynalýklar aslan, boða, Keruv* motifleriyle süslenmiþti. Çerçeveler de böyleydi, yalnýz aslanlarla boðalarýn üstünde ve altýnda sarkýk çelenk iþlemeleri vardý.
30 Her bir ayaklýðýn dört tunç tekerleði ve dingilleri vardý. Dört köþeye de kazan için destekler yapýlmýþtý. Her dökme destek çelenklerle süslenmiþti.
31 Ayaklýðýn üst yüzeyinde kazan için bir arþýn*fd* yüksekliðinde yuvarlak çerçeveli bir boþluk vardý. Boþluðun tabaný bir buçuk arþýn*fe* geniþliðindeydi. Çevresinde oymalar vardý. Ayaklýklarýn aynalýklarý yuvarlak deðil, kareydi.
32 Aynalýklarýn altýndaki dört tekerleðin dingilleri ayaklýklara baðlýydý. Her tekerleðin çapý bir buçuk arþýndý*fe*.
33 Tekerlekler savaþ arabalarýnýn tekerlekleri gibiydi. Dingilleri, jantlarý, parmaklarý ve göbeklerinin hepsi dökümdü.
34 Her ayaklýðýn dört köþesinde de kendinden dört destek vardý.
35 Ayaklýklarýn üstünde yarým arþýn*ff* yüksekliðinde yuvarlak birer halka vardý. Ayaklýklarýn baþýndaki dayanaklar ve yan aynalýklar da ayaklýklara bitiþikti.
36 Hiram dayanaklarýn ve aynalýklarýnýn geniþliði oranýnda her birinin yüzeyine Keruvlar, aslanlar, hurma aðaçlarý, çevrelerine de çelenkler oydu.
37 Böylece on ayaklýðý yaptý; hepsinin dökümü, ölçüsü ve biçimi aynýydý.
38 Hiram ayrýca on ayaklýðýn üzerine oturan dörder arþýn geniþliðinde on tunç kazan yaptý. Her kazan kýrk bat*fg* su alýyordu.
39 Ayaklýklarýn beþini tapýnaðýn güneyine, beþini kuzeyine yerleþtirdi. Havuzu ise tapýnaðýn güneydoðu köþesine yerleþtirdi.
40 Hiram kazanlar, kürekler, çanaklar yaptý. Böylece Kral Süleyman için üstlenmiþ olduðu RAB'bin Tapýnaðý'yla ilgili bütün iþleri tamamlamýþ oldu:
41 Ýki sütun ve iki yuvarlak sütun baþlýðý, bu baþlýklarý süsleyen iki örgülü að,
42 Sütunlarýn yuvarlak baþlýklarýný süsleyen iki örgülü aðýn üzerini ikiþer sýra halinde süsleyen dört yüz nar motifi,
43 On kazan ve ayaklýklarý,
44 Havuz ve havuzu taþýyan on iki boða heykeli,
45 Kovalar, kürekler, çanaklar.
46 Kral bunlarý Þeria Ovasý'nda, Sukkot ile Saretan arasýndaki killi topraklarda döktürmüþtü.
47 Eþyalar o kadar çoktu ki, Süleyman hepsini tartmadý. Kullanýlan tuncun hesabý tutulmadý.
48 Süleyman'ýn RAB'bin Tapýnaðý için yaptýrdýðý altýn eþyalar þunlardý:
49 Ýç odanýn giriþine, beþi saða, beþi sola yerleþtirilen saf altýn kandillikler, çiçek süslemeleri, kandiller, maþalar,
50 Saf altýn taslar, fitil maþalarý, çanaklar, tabaklar, buhurdanlar.
51 RAB'bin Tapýnaðý'nýn yapýmý tamamlanýnca Kral Süleyman, babasý Davut'un adadýðý altýn, gümüþ ve öbür eþyalarý getirip tapýnaðýn hazine odalarýna yerleþtirdi.
1 Kral Süleyman RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* Davut Kenti olan Siyon'dan getirmek üzere Ýsrail halkýnýn ileri gelenleriyle bütün oymak ve boy baþlarýný Yeruþalim'e çaðýrdý.
2 Hepsi yedinci ay* olan Etanim ayýndaki bayramda Kral Süleyman'ýn önünde toplandý.
3 Ýsrail'in bütün ileri gelenleri toplanýnca, bazý kâhinler Antlaþma Sandýðý'ný yerden kaldýrdýlar.
4 Sandýðý, Buluþma Çadýrý'ný ve çadýrdaki bütün kutsal eþyalarý kâhinlerle Levililer tapýnaða taþýdýlar.
5 Kral Süleyman ve bütün Ýsrail topluluðu Antlaþma Sandýðý'nýn önünde sayýsýz davar ve sýðýr kurban etti.
6 Kâhinler RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný tapýnaðýn iç odasýna, En Kutsal Yer'e* taþýyýp Keruvlar'ýn* kanatlarýnýn altýna yerleþtirdiler.
7 Keruvlar'ýn kanatlarý sandýðýn konduðu yerin üstüne kadar uzanýyor ve sandýðý da, sýrýklarýný da örtüyordu.
8 Sýrýklar öyle uzundu ki, uçlarý iç odanýn önündeki Kutsal Yer'den* görünüyordu. Ancak dýþarýdan görünmüyordu. Bunlar hâlâ oradadýr.
9 Sandýðýn içinde Musa'nýn Horev Daðý'nda koyduðu iki taþ levhadan baþka bir þey yoktu. Bunlar Mýsýr'dan çýkýþlarýnda RAB'bin Ýsrailliler'le yaptýðý antlaþmanýn taþ levhalarýydý.
10 Kâhinler Kutsal Yer'den çýkýnca, RAB'bin Tapýnaðý'ný bir bulut doldurdu.
11 Bu bulut yüzünden kâhinler görevlerini sürdüremediler. Çünkü RAB'bin görkemi tapýnaðý doldurmuþtu.
12 O zaman Süleyman þöyle dedi:
13 Senin için görkemli bir tapýnak, sonsuza dek yaþayacaðýn bir konut yaptým.'
14 Kral ayakta duran bütün Ýsrail topluluðuna dönerek onlarý kutsadýktan sonra þöyle dedi:
15 'Babam Davut'a verdiði sözü tutan Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be övgüler olsun! RAB demiþti ki,
16 17 'Babam Davut Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin adýna bir tapýnak yapmayý yürekten istiyordu.
18 Ama RAB, babam Davut'a, 19 20 'RAB verdiði sözü yerine getirdi. RAB'bin sözü uyarýnca, babam Davut'tan sonra Ýsrail tahtýna ben geçtim ve Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin adýna tapýnaðý ben yaptýrdým.
21 Ayrýca, RAB'bin atalarýmýzý Mýsýr'dan çýkardýðýnda onlarla yaptýðý antlaþmanýn içinde korunduðu sandýk için tapýnakta bir yer hazýrladým.'
22 Süleyman RAB'bin sunaðýnýn önünde, Ýsrail topluluðunun karþýsýnda durup ellerini göklere açtý.
23 'Ya RAB, Ýsrail'in Tanrýsý, yerde ve gökte sana benzer baþka tanrý yoktur' dedi, 'Bütün yürekleriyle yolunu izleyen kullarýnla yaptýðýn antlaþmaya baðlý kalýrsýn.
24 Aðzýnla kulun babam Davut'a verdiðin sözü bugün ellerinle yerine getirdin.
25 'Þimdi, ya RAB, Ýsrail'in Tanrýsý, kulun babam Davut'a verdiðin öbür sözü de tutmaný istiyorum. Ona, 26 Ey Ýsrail'in Tanrýsý, þimdi kulun babam Davut'a verdiðin sözleri yerine getirmeni istiyorum.
27 'Tanrý gerçekten yeryüzünde yaþar mý? Sen göklere, göklerin göklerine bile sýðmazsýn. Benim yaptýðým bu tapýnak ne ki!
28 Ya RAB Tanrým, kulunun bugün ettiði duayý, yalvarýþý iþit; duasýna ve yakarýþýna kulak ver.
29 Gözlerin gece gündüz, 30 Buraya yönelerek dua eden kulunun ve halkýn Ýsrail'in yalvarýþýný iþit. Göklerden, oturduðun yerden kulak ver; duyunca baðýþla.
31 'Biri komþusuna karþý günah iþleyip ant içmek zorunda kaldýðýnda, gelip bu tapýnakta, senin sunaðýnýn önünde ant içerse,
32 göklerden kulak ver ve gereðini yap. Suçlunun cezasýný vererek, suçsuzu haklý çýkararak kullarýný yargýla.
33 'Sana karþý günah iþlediði için düþmanlarýna yenik düþen halkýn Ýsrail yine sana döner, adýný anar, bu tapýnakta dua edip yakararak önüne çýkarsa,
34 göklerden kulak ver, halkýn Ýsrail'in günahýný baðýþla. Onlarý atalarýna verdiðin ülkeye yine kavuþtur.
35 'Halkýn sana karþý günah iþlediði için gökler kapanýp yaðmur yaðmazsa, sýkýntýya düþen halkýn buraya yönelip dua eder, adýný anar ve günahlarýndan dönerse,
36 göklerden kulak ver; kullarýnýn, halkýn Ýsrail'in günahlarýný baðýþla. Onlara doðru yolda yürümeyi öðret, halkýna mülk olarak verdiðin ülkene yaðmurlarýný gönder.
37 'Ülkeyi kýtlýk, salgýn hastalýk, samyeli, küf, týrtýl ya da çekirgeler kavurduðunda, düþmanlar kentlerden birinde halkýný kuþattýðýnda, herhangi bir felaket ya da hastalýk ortalýðý sardýðýnda,
38 halkýndan bir kiþi ya da bütün halkýn Ýsrail baþýna gelen felaketi ayrýmsar, dua edip yakararak ellerini bu tapýnaða doðru açarsa,
39 göklerden, oturduðun yerden kulak ver ve baðýþla. Ýnsanlarýn yüreklerini yalnýzca sen bilirsin. Onlara yaptýklarýna göre davran ki,
40 atalarýmýza verdiðin bu ülkede yaþadýklarý sürece senden korksunlar.
41 'Halkýn Ýsrail'den olmayan, ama senin yüce adýný,
42 gücünü, kudretini duyup uzak ülkelerden gelen yabancýlar bu tapýnaða gelip dua ederlerse,
43 göklerden, oturduðun yerden kulak ver, yalvarýþlarýný yanýtla. Öyle ki, dünyanýn bütün uluslarý, halkýn Ýsrail gibi, senin adýný bilsin, senden korksun ve yaptýrdýðým bu tapýnaðýn sana ait olduðunu*fý* öðrensin.
44 'Halkýn düþmanlarýna karþý gösterdiðin yoldan savaþa giderken sana, seçtiðin bu kente ve adýna yaptýrdýðým bu tapýnaða yönelip dua ederse,
45 dualarýna, yakarýþlarýna göklerden kulak ver ve onlarý kurtar.
46 'Sana karþý günah iþlediklerinde -günah iþlemeyen tek kiþi yoktur- sen öfkelenip onlarý yakýn ya da uzak bir ülkeye tutsak olarak götürecek düþmanlarýnýn eline teslim edersen,
47 onlar da tutsak olduklarý ülkede piþmanlýk duyup günahlarýndan döner, 48 tutsak olduklarý ülkede candan ve yürekten sana dönerlerse, atalarýna verdiðin ülkelerine, seçtiðin kente ve adýna yaptýrdýðým tapýnaðýna yönelip dua ederlerse,
49 göklerden, oturduðun yerden dualarýna, yakarýþlarýna kulak ver, onlarý kurtar.
50 Sana karþý günah iþlemiþ olan halkýný ve iþledikleri bütün suçlarý baðýþla. Düþmanlarýnýn onlara acýmasýný saðla.
51 Çünkü onlar demir eritme ocaðýndan, Mýsýr'dan çýkardýðýn kendi halkýn, kendi mirasýndýr.
52 'Sana her yalvarýþlarýnda onlara kulak ver, bu kulunun ve halkýn Ýsrail'in yalvarýþlarýný dinle.
53 Ey Egemen RAB, atalarýmýzý Mýsýr'dan çýkardýðýnda kulun Musa aracýlýðýyla dediðin gibi, onlarý dünyanýn bütün halklarý arasýndan kendine miras olarak seçtin.'
54 Süleyman, RAB'be duasýný ve yalvarýþýný bitirince, elleri göklere açýk, dizleri üzerine çökmüþ olduðu RAB'bin sunaðýnýn önünden kalktý.
55 Ayakta durup bütün Ýsrail topluluðunu yüksek sesle þöyle kutsadý:
56 'Sözünü tutup halký Ýsrail'e esenlik veren RAB'be övgüler olsun. Kulu Musa aracýlýðýyla verdiði iyi sözlerin hiçbiri boþa çýkmadý.
57 Tanrýmýz RAB atalarýmýzla olduðu gibi bizimle de olsun ve bizi hiç býrakmasýn, bizden ayrýlmasýn.
58 Bütün yollarýný izlememiz, atalarýmýza verdiði buyruklara, kurallara, ilkelere uymamýz için RAB yüreklerimizi kendine yöneltsin.
59 Ya RAB Tanrýmýz, önünde yalvarýrken söylediðim bu sözleri gece gündüz anýmsa. Kulunu ve halkýn Ýsrail'i her durumda koru.
60 Sonunda dünyanýn bütün uluslarý bilsinler ki, tek Tanrý RAB'dir ve O'ndan baþka Tanrý yoktur.
61 Bugünkü gibi O'nun kurallarýna göre yaþamak ve buyruklarýna uymak için bütün yüreðinizi Tanrýmýz RAB'be adayýn.'
62 Kral ve bütün Ýsrail halký RAB'bin önünde kurban kestiler.
63 Süleyman, esenlik kurbaný olarak RAB'be yirmi iki bin sýðýr, yüz yirmi bin davar kurban etti. Böylece kral ve bütün Ýsrail halký, RAB'bin Tapýnaðý'ný adama iþini tamamlamýþ oldu.
64 Ayný gün kral, tapýnaðýn önündeki avlunun orta kýsmýný da kutsadý. Yakmalýk sunularý*, tahýl sunularýný* ve esenlik sunularýnýn* yaðlarýný orada sundu. Çünkü RAB'bin önündeki tunç* sunak yakmalýk sunularý, tahýl sunularýný ve esenlik sunularýnýn yaðlarýný alamayacak kadar küçüktü.
65 Süleyman, Levo-Hamat'tan Mýsýr Vadisi'ne kadar her yerden gelen Ýsrailliler'in oluþturduðu büyük toplulukla birlikte Tanrýmýz RAB'bin önünde art arda yediþer gün, toplam on dört gün bayram yaptý.
66 Kral sekizinci gün halký evlerine gönderdi. Onlar da kralý kutsayýp RAB'bin, kulu Davut ve halký Ýsrail için yapmýþ olduðu bütün iyiliklerden dolayý sevinç duyarak mutluluk içinde evlerine döndüler.
1 Süleyman RAB'bin Tapýnaðý'ný, sarayý ve yapmayý istediði bütün iþleri bitirince,
2 RAB daha önce Givon'da olduðu gibi ona yine görünerek
3 þöyle dedi: 'Duaný ve yakarýþýný duydum. Adým sürekli orada bulunsun diye yaptýðýn bu tapýnaðý kutsal kýldým. Gözlerim onun üstünde, yüreðim her zaman orada olacaktýr.
4 Sana gelince, baban Davut'un yaptýðý gibi, bütün yüreðinle ve doðrulukla yollarýmý izler, buyurduðum her þeyi yapar, kurallarýma ve ilkelerime uyarsan,
5 baban Davut'a, <Ýsrail tahtýndan senin soyunun ardý arkasý kesilmeyecektir> diye verdiðim sözü tutup krallýðýný sonsuza dek pekiþtireceðim.
6 'Ama siz ya da çocuklarýnýz yollarýmdan sapar, buyruklarýma ve kurallarýma uymaz, gidip baþka ilahlara kulluk eder, taparsanýz,
7 size verdiðim bu ülkeden sizi söküp atacaðým, adýma kutsal kýldýðým bu tapýnaðý terk edeceðim; Ýsrail bütün uluslar arasýnda aþaðýlanýp alay konusu olacak.
8 Bu gösteriþli tapýnaðýn önünden geçenler, hayret ve dehþet içinde, 9 Ve, diyecekler ki, <Ýsrail halký, atalarýný Mýsýr'dan çýkaran Tanrýlarý RAB'bi terk etti; baþka ilahlarýn ardýndan gitti, onlara tapýp kulluk etti. RAB bu yüzden bütün bu kötülükleri baþlarýna getirdi.> '
10 Süleyman iki yapýyý -RAB'bin Tapýnaðý'yla kendi sarayýný- yirmi yýlda bitirdi.
11 Bu yapýlar için istediði sedir ve çam aðaçlarýyla altýný saðlayan Sur Kralý Hiram'a Celile bölgesinde yirmi kent verdi.
12 Hiram gidip Süleyman'ýn kendisine verdiði kentleri görünce onlarý beðenmedi.
13 Süleyman'a, 'Bunlar mý bana verdiðin kentler, kardeþim!' dedi. Bu yüzden o bölge bugün de 'Kavul*fi*' diye bilinir.
14 Oysa Hiram, Kral Süleyman'a yüz yirmi talant*fj* altýn göndermiþti.
15 Kral Süleyman RAB'bin Tapýnaðý'ný, kendi sarayýný, Millo'yu* ve Yeruþalim'in surlarýný yaptýrmak; ayrýca Hasor, Megiddo ve Gezer kentlerini onarýp güçlendirmek amacýyla angaryacýlarý toplamýþtý.
16 Mýsýr Firavunu gidip Gezer'i ele geçirmiþ ve ateþe vermiþti. Orada yaþayan Kenanlýlar'ý öldürerek kenti Süleyman'la evlenen kýzýna armaðan etmiþti.
17 Süleyman Gezer'i, Aþaðý Beythoron'u,
18 Baalat'ý ve kýrsal bir bölgede bulunan Tamar'la birlikte
19 bütün ambarlý kentleri, ayrýca savaþ arabalarýyla atlarýn bulunduðu kentleri de onarýp güçlendirdi. Böylece Yeruþalim'de, Lübnan'da, yönetimi altýndaki bütün topraklarda her istediðini yaptýrmýþ oldu.
20 Ýsrail halkýndan olmayan Amorlular, Hititler*, Perizliler, Hivliler ve Yevuslular'dan artakalanlara gelince,
21 Süleyman Ýsrail halkýnýn tamamen yok edemediði bu insanlarýn soyundan gelip ülkede kalanlarý angaryaya koþtu. Bu durum bugün de sürüyor.
22 Ancak Süleyman Ýsrail halkýndan hiç kimseye kölelik yaptýrmadý. Onlar savaþçý, görevli, komutan, subay, savaþ arabalarýyla atlýlarýn komutaný olarak görev yaptýlar.
23 Süleyman'ýn yapýlan iþlerin baþýnda duran ve çalýþanlarý denetleyen beþ yüz elli görevlisi vardý.
24 Firavunun kýzý, Davut Kenti'nden Süleyman'ýn kendisi için yaptýrdýðý saraya taþýndýktan sonra, Süleyman Millo'yu yaptýrdý.
25 Süleyman RAB için yaptýrdýðý sunakta yýlda üç kez yakmalýk sunular* ve esenlik sunularý* sunardý. Ayrýca RAB'bin önündeki sunaðýn üstünde buhur da yakardý. Böylece Süleyman tapýnaðýn yapýmýný tamamlamýþ oldu.
26 Kral Süleyman Edomlular'ýn ülkesinde, Kýzýldeniz* kýyýsýnda Eylat yakýnlarýndaki Esyon-Gever'de gemiler yaptýrdý.
27 Hiram denizi bilen gemicilerini Süleyman'ýn adamlarýyla birlikte Ofir'e gönderdi.
28 Ofir'e giden bu gemiciler, Kral Süleyman'a 420 talant*fk* altýn getirdiler.
1 Saba Kraliçesi, RAB'bin adýndan ötürü Süleyman'ýn artan ününü duyunca, onu çetin sorularla sýnamaya geldi.
2 Çeþitli baharat, çok miktarda altýn ve deðerli taþlarla yüklü büyük bir kervan eþliðinde Yeruþalim'e gelen kraliçe, aklýndan geçen her þeyi Süleyman'la konuþtu.
3 Süleyman onun bütün sorularýna karþýlýk verdi. Kralýn ona yanýt bulmakta güçlük çektiði hiçbir konu olmadý.
4 Süleyman'ýn bilgeliðini, yaptýrdýðý sarayý, sofrasýnýn zenginliðini, görevlilerinin oturup kalkýþýný, hizmetkârlarýnýn özel giysileriyle yaptýðý hizmeti, sakilerini ve RAB'bin Tapýnaðý'nda sunduðu yakmalýk sunularý* gören Saba Kraliçesi hayranlýk içinde kaldý.
5
6 Krala, 'Ülkemdeyken yaptýklarýnla ve bilgeliðinle ilgili duyduklarým doðruymuþ' dedi,
7 'Ama gelip kendi gözlerimle görünceye dek inanmamýþtým. Bunlarýn yarýsý bile bana anlatýlmadý. Bilgeliðin de, zenginliðin de duyduklarýmdan kat kat fazla.
8 Ne mutlu adamlarýna! Ne mutlu sana hizmet eden görevlilere! Çünkü sürekli bilgeliðine tanýk oluyorlar.
9 Senden hoþnut kalan, seni Ýsrail tahtýna oturtan Tanrýn RAB'be övgüler olsun! RAB Ýsrail'e sonsuz sevgi duyduðundan, adaleti ve doðruluðu saðlaman için seni kral yaptý.'
10 Saba Kraliçesi krala 120 talant*fl* altýn, çok büyük miktarda baharat ve deðerli taþlar armaðan etti. Krala o kadar baharat armaðan etti ki, bir daha bu kadar çok baharat görülmedi.
11 Bu arada Hiram'ýn gemileri Ofir'den altýn ve büyük miktarda almug*fm* kerestesiyle deðerli taþlar getirdiler.
12 Kral, RAB'bin Tapýnaðý'yla sarayýn týrabzanlarýný, çalgýcýlarýn lirleriyle çenklerini bu almug*fm* kerestesinden yaptýrdý. Bugüne dek o kadar almug aðacý ne gelmiþ, ne de görülmüþtür.
13 Kral Süleyman Saba Kraliçesi'nin her isteðini, her dileðini yerine getirdi. Ayrýca ona gönülden kopan birçok armaðan verdi. Bundan sonra kraliçe adamlarýyla birlikte oradan ayrýlýp kendi ülkesine döndü.
14 Süleyman'a bir yýlda gelen altýnýn miktarý 666 talantý*fn* buluyordu.
15 Alým satýmla uðraþanlarla tüccarlarýn kazançlarýndan ve Arabistan'ýn bütün krallarýyla Ýsrail valilerinden gelenler bunun dýþýndaydý.
16 Kral Süleyman her biri altý yüz þekel*fo* aðýrlýðýnda dövme altýndan iki yüz büyük kalkan yaptýrdý.
17 Ayrýca her biri üç mina*fö* aðýrlýðýnda dövme altýndan üç yüz küçük kalkan yaptýrdý. Kral bu kalkanlarý Lübnan Ormaný adýndaki saraya koydu.
18 Kral fildiþinden büyük bir taht yaptýrýp saf altýnla kaplattý.
19 Tahtýn altý basamaðý, arka kýsmýnda yuvarlak bir baþlýðý vardý. Oturulan yerin iki yanýnda kollar, her kolun yanýnda birer aslan heykeli bulunuyordu.
20 Altý basamaðýn iki yanýnda on iki aslan heykeli vardý. Hiçbir krallýkta böylesi yapýlmamýþtý.
21 Kral Süleyman'ýn kadehleriyle Lübnan Ormaný adýndaki sarayýn bütün eþyalarý saf altýndan yapýlmýþ, hiç gümüþ kullanýlmamýþtý. Çünkü Süleyman'ýn döneminde gümüþün deðeri yoktu.
22 Hiram'ýn gemilerinin yanýsýra, kralýn da denizde ticaret gemileri vardý. Bu gemiler üç yýlda bir altýn, gümüþ, fildiþi ve türlü maymunlarla*fp* yüklü olarak dönerlerdi.
23 Kral Süleyman dünyanýn bütün krallarýndan daha zengin, daha bilgeydi.
24 Tanrý'nýn Süleyman'a verdiði bilgeliði dinlemek için bütün dünya onu görmek isterdi.
25 Onu görmeye gelenler her yýl armaðan olarak altýn ve gümüþ eþya, giysi, silah, baharat, at, katýr getirirlerdi.
26 Süleyman savaþ arabalarýyla atlarýný topladý. Bin dört yüz savaþ arabasý, on iki bin atý vardý. Bunlarýn bir kýsmýný savaþ arabalarý için ayrýlan kentlere, bir kýsmýný da kendi yanýna, Yeruþalim'e yerleþtirdi.
27 Krallýðý döneminde Yeruþalim'de gümüþ taþ deðerine düþtü. Sedir aðaçlarý Þefela'daki yabanýl incir aðaçlarý kadar bollaþtý.
28 Süleyman'ýn atlarý Mýsýr ve Keve'den*fr* getirilirdi. Kralýn tüccarlarý atlarý Keve'den satýn alýrdý.
29 Mýsýr'dan bir savaþ arabasý altý yüz*fo*, bir at yüz elli þekel*fs* gümüþe getirilirdi. Bunlarý bütün Hitit* ve Aram krallarýna satarlardý.
1 Kral Süleyman firavunun kýzýnýn yanýsýra Moavlý, Ammonlu, Edomlu, Saydalý ve Hititli* birçok yabancý kadýn sevdi.
2 Bu kadýnlar RAB'bin Ýsrail halkýna, 'Ne siz onlarýn arasýna girin, ne de onlar sizin aranýza girsinler; çünkü onlar kesinlikle sizi kendi ilahlarýnýn ardýnca yürümek üzere saptýracaklardýr' dediði uluslardandý. Buna karþýn, Süleyman onlara sevgiyle baðlandý.
3 Süleyman'ýn kral kýzlarýndan yedi yüz karýsý ve üç yüz cariyesi vardý. Karýlarý onu yolundan saptýrdýlar.
4 Süleyman yaþlandýkça, karýlarý onu baþka ilahlarýn ardýnca yürümek üzere saptýrdýlar. Böylece Süleyman bütün yüreðini Tanrýsý RAB'be adayan babasý Davut gibi yaþamadý.
5 Saydalýlar'ýn tanrýçasý Aþtoret'e* ve Ammonlular'ýn iðrenç ilahý Molek'e* taptý.
6 Böylece RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý, RAB'bin yolunda yürüyen babasý Davut gibi tam anlamýyla RAB'bi izlemedi.
7 Yeruþalim'in doðusundaki tepede Moavlýlar'ýn iðrenç ilahý Kemoþ'a ve Ammonlular'ýn iðrenç ilahý Molek'e tapmak için bir yer yaptýrdý.
8 Ýlahlarýna buhur yakýp kurban kesen bütün yabancý karýlarý için de ayný þeyleri yaptý.
9 Ýsrail'in Tanrýsý RAB, kendisine iki kez görünüp, 'Baþka ilahlara tapma!' demesine karþýn, Süleyman RAB'bin yolundan saptý ve O'nun buyruðuna uymadý. Bu yüzden RAB Süleyman'a öfkelenerek,
10
11 'Seninle yaptýðým antlaþmaya ve kurallarýma bilerek uymadýðýn için krallýðý elinden alacaðým ve görevlilerinden birine vereceðim' dedi,
12 'Ancak baban Davut'un hatýrý için, bunu senin yaþadýðýn sürede deðil, oðlun kral olduktan sonra yapacaðým.
13 Ama oðlunun elinden bütün krallýðý almayacaðým. Kulum Davut'un ve kendi seçtiðim Yeruþalim'in hatýrý için oðluna bir oymak býrakacaðým.'
14 RAB kral soyundan gelen bir düþmaný, Edomlu Hadat'ý Süleyman'a karþý ayaklandýrdý.
15 Daha önce, Davut Edomlular'la savaþýrken, ölüleri gömmeye giden ordu komutaný Yoav Edom'daki bütün erkekleri öldürmüþtü.
16 Yoav ile Ýsrailliler Edom'daki erkeklerin hepsini yok edinceye dek, altý ay orada kalmýþlardý.
17 Ancak genç Hadat, babasýnýn görevlilerinden bazý Edomlular'la birlikte Mýsýr'a kaçmýþtý.
18 Sonra Midyan'dan ayrýlýp Paran'a gitmiþler, oradan bazý Paranlýlar'ý da yanlarýna alýp Mýsýr'a, firavunun yanýna gelmiþlerdi. Firavun Hadat'a barýnak, yiyecek ve toprak saðlamýþtý.
19 Hadat firavunun dostluðunu kazandý. Bunun üzerine firavun, kendi karýsý Kraliçe Tahpenes'in kýzkardeþini Hadat'la evlendirdi.
20 Tahpenes'in kýzkardeþi Hadat'a Genuvat adlý bir oðul doðurdu. Tahpenes çocuðu sarayda firavunun çocuklarýyla birlikte büyüttü*fþ*.
21 Hadat Davut'la ordu komutaný Yoav'ýn ölüm haberini Mýsýr'da duydu. Firavuna, 'Ýzin ver, kendi ülkeme döneyim' dedi.
22 Firavun, 'Bir eksiðin mi var, neden ülkene dönmek istiyorsun?' diye sordu.
23 Tanrý, efendisi Sova Kralý Hadadezer'den kaçan bir düþmaný, Elyada oðlu Rezon'u Süleyman'a karþý ayaklandýrdý.
24 Davut Sovalýlar'a saldýrdýðýnda, Rezon çevresine haydutlarý toplayýp onlara önderlik etmiþti. Birlikte Þam'a gitmiþler, orada kalýp yönetimi ele geçirmiþlerdi.
25 Hadat'ýn yaptýðý kötülüðün yanýsýra, Rezon Süleyman yaþadýðý sürece Ýsrail'in düþmaný oldu; Aram'da krallýk yaparak Ýsrail'den nefret etti.
26 Efrayim oymaðýndan Nevat oðlu Seredalý Yarovam Kral Süleyman'a karþý ayaklandý. Yarovam Süleyman'ýn görevlilerindendi. Annesi Serua adlý dul bir kadýndý.
27 Yarovam'ýn krala karþý ayaklanmasýnýn öyküsü þöyleydi: Süleyman Millo'yu* yaptýrýp babasý Davut'un Kenti'ndeki surlarýn gediðini kapatmýþtý.
28 Yarovam çok yetenekli biriydi. Süleyman bu genç adamýn ne denli çalýþkan olduðunu görünce, Yusuf soyunun bütün aðýr iþlerinin sorumluluðunu ona verdi.
29 Bir gün Yarovam Yeruþalim'in dýþýna çýktý. Yolda Þilolu Peygamber Ahiya ile karþýlaþtý. Ahiya yeni giysisini giymiþti. Ýkisi kent dýþýnda yalnýzdýlar.
30 Ahiya üzerindeki giysiyi yýrtýp on iki parçaya ayýrdý
31 ve Yarovam'a, 'On parçayý kendine al' dedi, 'Çünkü Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, 33 Çünkü Süleyman bana sýrt çevirip Saydalýlar'ýn tanrýçasý Aþtoret'e*, Moavlýlar'ýn ilahý Kemoþ'a ve Ammonlular'ýn ilahý Molek'e* taptý. Kurallarýma, ilkelerime uyup gözümde doðru olaný yapan babasý Davut gibi yollarýmý izlemedi.
34 Ama buyruklarýma, kurallarýma baðlý kalan, seçtiðim kulum Davut'un hatýrý için Süleyman'ýn elinden bütün krallýðý almayacaðým. Yaþamý boyunca onu önder yapacaðým.
35 Ancak krallýðý oðlunun elinden alýp on oymaðý sana vereceðim.
36 Adýmý yerleþtirmek için kendime seçtiðim Yeruþalim Kenti'nde kulum Davut için önümde sönmeyen bir ýþýk olmak üzere Süleyman'ýn oðluna bir oymak vereceðim.
37 Sana gelince, seni Ýsrail Kralý yapacaðým. Ýsrail'i dilediðin gibi yöneteceksin.
38 Kulum Davut gibi isteklerimi yerine getirir, kurallarýma ve buyruklarýma uyar, gözümde doðru olaný yapar, yollarýmý izlersen, seninle birlikte olacaðým. Davut'a yaptýðým gibi senin için de güçlü bir hanedan kurup Ýsrail'i sana vereceðim.
39 Süleyman'ýn günahýndan ötürü Davut soyunun gururunu kýracaðým, ancak sonsuza dek deðil.> '
40 Süleyman Yarovam'ý öldürmeye çalýþtý. Ama Yarovam Mýsýr'a kaçýp Mýsýr Kralý Þiþak'a sýðýndý. Süleyman'ýn ölümüne kadar orada kaldý.
41 Süleyman'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve bilgeliði Süleyman'ýn tarihinde yazýlýdýr.
42 Süleyman kýrk yýl süreyle bütün Ýsrail'i Yeruþalim'den yönetti.
43 Süleyman ölüp atalarýna kavuþunca babasý Davut'un Kenti'nde gömüldü. Yerine oðlu Rehavam kral oldu.
1 Rehavam Þekem'e gitti. Çünkü bütün Ýsrailliler kendisini kral ilan etmek için orada toplanmýþlardý.
2 Kral Süleyman'dan kaçýp Mýsýr'a yerleþen Nevat oðlu Yarovam bunu duyunca Mýsýr'da kalmaya karar verdi.
3 Ýsrail topluluðu Yarovam'ý çaðýrttý. Birlikte gidip Rehavam'a þöyle dediler:
4 'Baban üzerimize aðýr bir boyunduruk koydu. Ama babanýn üzerimize yüklediði aðýr yükü ve boyunduruðu hafifletirsen sana kul köle oluruz.'
5 Rehavam, 'Þimdi gidin, üç gün sonra yine gelin' yanýtýný verince halk yanýndan ayrýldý.
6 Kral Rehavam, babasý Süleyman'a saðlýðýnda danýþmanlýk yapan ileri gelenlere, 'Bu halka nasýl yanýt vermemi öðütlersiniz?' diye sordu.
7 Ýleri gelenler, 'Bugün bu halka hizmet eder, olumlu yanýt verirsen, sana her zaman kul köle olurlar' diye karþýlýk verdiler.
8 Ne var ki, Rehavam ileri gelenlerin öðüdünü reddederek birlikte büyüdüðü genç görevlilerine danýþtý:
9 'Siz ne yapmamý öðütlersiniz? 10 Birlikte büyüdüðü gençler ona þu karþýlýðý verdiler: 'Sana 12 Yarovam'la bütün halk, kralýn, 'Üç gün sonra yine gelin' sözü üzerine, üçüncü gün Rehavam'ýn yanýna geldiler.
13 Ýleri gelenlerin öðüdünü reddeden Kral Rehavam, gençlerin öðüdüne uyarak halka sert bir yanýt verdi: 'Babamýn size yüklediði boyunduruðu ben daha da aðýrlaþtýracaðým. Babam sizi kýrbaçla yola getirdiyse, ben sizi akreplerle yola getireceðim.'
14
15 Kral halký dinlemedi. Çünkü Þilolu Ahiya aracýlýðýyla Nevat oðlu Yarovam'a verdiði sözü yerine getirmek için RAB bu olayý düzenlemiþti.
16 Kralýn kendilerini dinlemediðini görünce, bütün Ýsrailliler, 'Ýþay oðlu, Davut'la ne ilgimiz, Ne de payýmýz var!' diye baðýrdýlar, 'Ey Ýsrail halký, haydi evimize dönelim! Davut'un soyu baþýnýn çaresine baksýn.'
17 Rehavam da yalnýzca Yahuda kentlerinde yaþayan Ýsrailliler'e krallýk yapmaya baþladý.
18 Ýsrailliler Kral Rehavam'ýn gönderdiði angaryacýbaþý Adoram'ý taþa tutup öldürdüler. Bunun üzerine Kral Rehavam savaþ arabasýna atlayýp Yeruþalim'e kaçtý.
19 Ýsrail halký, Davut soyundan gelenlere hep baþkaldýrdý.
20 Yarovam'ýn Mýsýr'dan döndüðünü duyunca, bütün Ýsrailliler haber gönderip kendisini toplantýya çaðýrdýlar ve onu Ýsrail Kralý ilan ettiler. Yahuda oymaðýndan baþka hiç kimse Davut soyunu izlemedi.
21 Süleyman oðlu Rehavam Yeruþalim'e varýnca, Ýsrail oymaklarýyla savaþýp onlarý yeniden egemenliði altýna almak amacýyla bütün Yahuda ve Benyamin oymaklarýndan yüz seksen bin seçkin savaþçý topladý.
22 Bu arada Tanrý adamý Þemaya'ya Tanrý þöyle seslendi:
23 'Süleyman oðlu Yahuda Kralý Rehavam'a, bütün Yahudalýlar'a, Benyaminliler'e ve orada yaþayan öteki insanlara þunu söyle:
24 25 Yarovam Efrayim'in daðlýk bölgesindeki Þekem Kenti'ni onarýp orada yaþamaya baþladý. Daha sonra oradan ayrýlýp Penuel Kenti'ni onardý.
26 Yarovam, 'Þimdi krallýk yine Davut soyunun eline geçebilir' diye düþündü,
27 'Eðer bu halk Yeruþalim'e gidip RAB'bin Tapýnaðý'nda kurbanlar sunarsa, yürekleri efendileri, Yahuda Kralý Rehavam'a döner. Beni öldürüp yeniden Rehavam'a baðlanýrlar.'
28 Kral, danýþmanlarýna danýþtýktan sonra, iki altýn buzaðý yaptýrýp halkýna, 'Tapýnmak için artýk Yeruþalim'e gitmenize gerek yok' dedi, 'Ey Ýsrail halký, iþte sizi Mýsýr'dan çýkaran ilahlarýnýz!'
29 Altýn buzaðýlardan birini Beytel, ötekini Dan Kenti'ne yerleþtirdi.
30 Bu günahtý. Böylece halk buzaðýya tapmak için Dan'a kadar gitmeye baþladý.
31 Yarovam ayrýca tapýnma yerlerinde tapýnaklar yaptýrdý. Levililer'in dýþýnda her türlü insanlardan kâhinler atadý.
32 Yarovam sekizinci ayýn on beþinci günü Yahuda'daki bayrama benzer bir bayram baþlattý. Dan'daki sunakta ve Beytel'de yaptýrdýðý altýn buzaðýlara kurbanlar sundu; orada kurmuþ olduðu tapýnma yerlerine kâhinler yerleþtirdi.
33 Kendi kendine uydurduðu sekizinci ayýn on beþinci günü, Beytel'de yaptýrdýðý sunaða gitti, kurban sunup buhur yaktý. Ve o günü Ýsrail halký için bayram ilan etti.
1 Yarovam buhur yakmak için sunaðýn yanýnda dururken, bir Tanrý adamý RAB'bin buyruðu üzerine Yahuda'dan Beytel'e geldi.
2 RAB'bin buyruðu uyarýnca sunaða karþý þöyle seslendi: 'Sunak, ey sunak! RAB diyor ki, 3 Ayný gün Tanrý adamý bir belirti göstererek konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'RAB'bin bana açýkladýðý belirti þudur: Bu sunak parçalanacak, üstündeki küller çevreye savrulacak.'
4 Kral Yarovam, Tanrý adamýnýn Beytel'de sunaða karþý söylediklerini duyunca, elini ona doðru uzatarak, 'Yakalayýn onu!' diye buyruk verdi. Ancak Tanrý adamýna uzattýðý eli felç oldu ve düzelmedi.
5 Tanrý adamýnýn RAB'bin buyruðuyla gösterdiði belirti uyarýnca, sunak parçalandý, üstündeki küller çevreye savruldu.
6 O zaman Kral Yarovam, Tanrý adamýna, 'Lütfen benim için dua et, Tanrýn RAB'be yalvar ki, elim eski halini alsýn' dedi. Tanrý adamý RAB'be yalvarýnca kralýn eli iyileþip eski halini aldý.
7 Kral, Tanrý adamýna, 'Benimle eve kadar gel de bir þeyler ye' dedi, 'Sana bir armaðan vereceðim.'
8 Tanrý adamý, 'Varlýðýnýn yarýsýný bile versen, seninle gelmem' diye karþýlýk verdi, 'Burada ne yer, ne de içerim.
9 Çünkü RAB bana, 10 Böylece Tanrý adamý, Beytel'e gelmiþ olduðu yoldan deðil, baþka bir yoldan gitti.
11 O sýralarda Beytel'de yaþayan yaþlý bir peygamber vardý. Çocuklarý gelip o gün Tanrý adamýnýn Beytel'de yaptýklarýný ve krala söylediklerini babalarýna anlattýlar.
12 Yaþlý baba, 'Tanrý adamý hangi yoldan gitti?' diye sordu. Çocuklar Yahuda'dan gelen Tanrý adamýnýn hangi yoldan gittiðini ona gösterdiler.
13 Bunun üzerine yaþlý baba, 'Eþeðimi hazýrlayýn' dedi. Çocuklar eþeðe palan vurunca, binip
14 Tanrý adamýnýn ardýna düþtü. Onun bir yabanýl fýstýk aðacýnýn altýnda oturduðunu görünce, 'Yahuda'dan gelen Tanrý adamý sen misin?' diye sordu.
15 Yaþlý peygamber, 'Gel benimle eve gidelim, bir þeyler ye' dedi.
16 Tanrý adamý þöyle karþýlýk verdi: 'Yolumdan dönüp seninle gelemem. Burada ne yer, ne de içerim.
17 Çünkü RAB bana, 18 Bunun üzerine yaþlý peygamber, 'Ben de senin gibi peygamberim' dedi, 'RAB'bin buyruðu üzerine bir melek bana, 19 Böylece Tanrý adamý onunla birlikte geri döndü ve evinde yiyip içmeye baþladý.
20 Sofrada otururlarken, RAB, Tanrý adamýný yolundan döndüren peygambere seslendi.
21 O da Yahuda'dan gelen Tanrý adamýna þöyle dedi: 'RAB diyor ki, 23 Tanrý adamý yiyip içtikten sonra yaþlý peygamber onun için eþeði hazýrladý.
24 Tanrý adamý giderken yolda bir aslanla karþýlaþtý. Aslan onu oracýkta öldürdü. Eþekle aslan yere serilen cesedin yanýnda duruyordu.
25 Yoldan geçenler yerde yatan cesetle yanýnda duran aslaný gördüler. Gidip yaþlý peygamberin yaþadýðý kentte gördüklerini anlattýlar.
26 Tanrý adamýný yolundan döndüren yaþlý peygamber olanlarý duyunca, þöyle dedi: 'RAB'bin sözünü dinlemeyen Tanrý adamý budur. Bu yüzden RAB, sözü uyarýnca, onun üzerine bir aslan gönderdi. Aslan onu parçalayýp öldürdü.'
27 Peygamber, çocuklarýna, 'Eþeði hazýrlayýn!' dedi. Çocuklarýn hazýrladýðý eþeðe binip gitti. Eþekle aslaný yerde yatan Tanrý adamýnýn cesedi baþýnda buldu. Ancak aslan cesedi yemediði gibi eþeðe de dokunmamýþtý.
28
29 Yaþlý peygamber Tanrý adamýnýn cesedini eþeðin sýrtýna attý ve ona aðýt yakýp gömmek için kendi kentine götürdü.
30 Cesedi kendi mezarýna gömdü. 'Ah kardeþim!' diyerek ardýndan aðýt yaktýlar.
31 Tanrý adamýný gömdükten sonra, yaþlý peygamber çocuklarýna þöyle dedi: 'Ben ölünce beni bu Tanrý adamýnýn yanýna gömün, kemiklerimi de onun kemiklerinin yanýna koyun.
32 Çünkü onun Beytel'deki sunaða ve Samiriye kentlerindeki tapýnma yerlerinde bulunan bütün tapýnaklara karþý RAB'bin buyruðuyla yaptýðý uyarýlar kesinlikle yerine gelecektir.'
33 Bu olaya karþýn Yarovam gittiði kötü yoldan ayrýlmadý. Yine her türlü insaný tapýnma yerlerine kâhin olarak atadý ve buralara kâhin olmak isteyen herkese görev verdi.
34 Yarovam'ýn soyu günah iþledi. Bu günahlar onlarýn yeryüzünden silinip yok edilmesine neden oldu.
1 O sýralarda Ýsrail Kralý Yarovam'ýn oðlu Aviya hastalandý.
2 Yarovam, karýsýna, 'Kalk, Yarovam'ýn karýsý olduðunu anlamamalarý için kýlýðýný deðiþtirip Þilo'ya git' dedi, 'Bu halkýn kralý olacaðýmý bana bildiren Peygamber Ahiya orada oturuyor.
3 Ona on ekmek, birkaç çörek, bir tulum bal götür. Çocuða ne olacaðýný o sana bildirecektir.'
4 Yarovam'ýn karýsý denileni yaptý; kalkýp Þilo'ya, Ahiya'nýn evine gitti. Ahiya'nýn gözleri yaþlýlýktan görmez olmuþtu.
5 RAB, Ahiya'ya þöyle dedi: 'Þimdi Yarovam'ýn karýsý gelecek. Hastalanan oðlunun durumunu senden soracak. Onu söylediðin gibi yanýtlayacaksýn. O geldiðinde kendini sana baþka biriymiþ gibi gösterecek.'
6 Ahiya, kapýdan içeri giren kadýnýn ayak seslerini duyunca, 'Gel, Yarovam'ýn karýsý!' dedi, 'Neden baþka kýlýða giriyorsun? Sana kötü haberlerim var.
7 Git Yarovam'a de ki, <Ýsrail'in Tanrýsý RAB, Ben seni halkýn arasýndan seçip kendi halkýma, Ýsrailliler'e önder yaptým, diyor,
8 Krallýðý Davut'un soyundan alýp sana verdim. Ama sen buyruklarýma uyan, gözümde yalnýz doðru olaný yapan ve bütün yüreðiyle yollarýmý izleyen kulum Davut'a benzemedin.
9 Senden önce yaþayanlarýn hepsinden çok kötülük yaptýn. Beni reddettin; kendine baþka ilahlar buldun, dökme putlar yaparak beni öfkelendirdin.
10 ' 12 'Sana gelince, kalk, evine dön. Kente ayak basar basmaz çocuk ölecek.
13 Bütün Ýsrail halký aðýt yakýp onu gömecek. Yarovam'ýn ailesinden yalnýz o gömülecek. Çünkü Yarovam ailesi içinde Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi hoþnut eden nitelikler yalnýz onda bulundu.
14 'RAB Ýsrail'e bir kral atayacak. Bu kral ayný gün Yarovam'ýn ailesine son verecek. Ne zaman mý? Hemen þimdi.
15 RAB Ýsrail halkýný cezalandýracak. Ýsrail halký suda sallanan bir kamýþa dönecek. RAB onlarý atalarýna vermiþ olduðu bu iyi topraklardan söküp Fýrat Irmaðý'nýn ötelerine daðýtacak. Çünkü Aþera* putlarýný dikerek RAB'bi öfkelendirdiler.
16 Yarovam'ýn iþlediði ve Ýsrail halkýný sürüklediði günahlar yüzünden RAB Ýsrail'i terk edecek.'
17 Yarovam'ýn karýsý oradan ayrýlýp Tirsa'ya döndü. Evinin eþiðine varýnca çocuk öldü.
18 Bütün Ýsrail halký, RAB'bin kulu Peygamber Ahiya aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, çocuðu gömüp onun için aðýt yaktý.
19 Yarovam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, nasýl savaþtýðý, ülkesini nasýl yönettiði Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
20 Yarovam yirmi iki yýl krallýk yaptý. Ölüp atalarýna kavuþunca, yerine oðlu Nadav kral oldu.
21 Süleyman oðlu Rehavam Yahuda Kralý olduðunda kýrk bir yaþýndaydý. RAB'bin adýný yerleþtirmek için bütün Ýsrail oymaklarýnýn yaþadýðý kentler arasýndan seçtiði Yeruþalim Kenti'nde on yedi yýl krallýk yaptý. Annesi Ammonlu Naama'ydý.
22 Yahudalýlar RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak, iþledikleri günahlarla Tanrý'yý atalarýndan daha çok öfkelendirdiler.
23 Ayrýca kendilerine her yüksek tepenin üstüne ve bol yapraklý her aðacýn altýna tapýnma yerleri, dikili taþlar ve Aþera* putlarý yaptýlar.
24 Ülkedeki putperest törenlerinde fuhuþ yapan kadýn ve erkekler bile vardý. Yahudalýlar RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovduðu uluslarýn yaptýðý bütün iðrençlikleri yaptýlar.
25 Rehavam'ýn krallýðýnýn beþinci yýlýnda Mýsýr Kralý Þiþak Yeruþalim'e saldýrdý.
26 Süleyman'ýn yaptýrmýþ olduðu altýn kalkanlar dahil RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve sarayýn bütün hazinelerini boþaltýp götürdü.
27 Kral Rehavam bunlarýn yerine tunç* kalkanlar yaptýrarak sarayýn kapý muhafýzlarýnýn komutanlarýna emanet etti.
28 Kral RAB'bin Tapýnaðý'na her gittiðinde, muhafýzlar bu kalkanlarý taþýr, sonra muhafýz odasýna götürürlerdi.
29 Rehavam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
30 Rehavam'la Yarovam arasýnda sürekli savaþ vardý.
31 Rehavam ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Annesi Ammonlu Naama'ydý. Rehavam'ýn yerine oðlu Aviyam kral oldu.
1 Nevat oðlu Ýsrail Kralý Yarovam'ýn krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Aviyam Yahuda Kralý oldu.
2 Yeruþalim'de üç yýl krallýk yaptý. Annesi Avþalom'un kýzý Maaka'ydý.
3 Babasýnýn kendisinden önce iþlemiþ olduðu bütün günahlara Aviyam da katýldý. Bütün yüreðini Tanrýsý RAB'be adayan atasý Davut gibi deðildi.
4 Buna karþýn Tanrýsý RAB, Davut'un hatýrýna Yeruþalim'i güçlendirmek için kendisinden sonra oðlunu kral atayarak ona Yeruþalim'de bir ýþýk verdi.
5 Çünkü RAB'bin gözünde doðru olaný yapan Davut, Hititli* Uriya olayý dýþýnda, yaþamý boyunca RAB'bin buyruklarýnýn hiçbirinden sapmamýþtý.
6 Rehavam'la Yarovam arasýndaki savaþ Aviyam'ýn yaþamý boyunca sürüp gitti.
7 Aviyam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr. Aviyam'la Yarovam arasýndaki savaþ sürüp gitti.
8 Aviyam ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde gömüldü, yerine oðlu Asa kral oldu.
9 Ýsrail Kralý Yarovam'ýn krallýðýnýn yirminci yýlýnda Asa Yahuda Kralý oldu.
10 Yeruþalim'de kýrk bir yýl krallýk yaptý. Büyükannesi Avþalom'un kýzý Maaka'ydý.
11 Atasý Davut gibi RAB'bin gözünde doðru olaný yapan Asa,
12 putperest törenlerinde fuhuþ yapan kadýn ve erkekleri ülkeden kovdu. Atalarýnýn yapmýþ olduðu bütün putlarý yok etti.
13 Kral Asa annesi Maaka'nýn kraliçeliðini elinden aldý. Çünkü o Aþera* için iðrenç bir put yaptýrmýþtý. Asa bu iðrenç putu kesip Kidron Vadisi'nde yaktý.
14 Ancak puta tapýlan yerleri kaldýrmadý. Ama yaþamý boyunca yüreðini RAB'be adadý.
15 Babasýnýn ve kendisinin adadýðý altýný, gümüþü ve eþyalarý RAB'bin Tapýnaðý'na getirdi.
16 Asa'yla Ýsrail Kralý Baaþa arasýndaki savaþ yaþamlarý boyunca sürüp gitti.
17 Ýsrail Kralý Baaþa Yahuda'ya saldýrmaya hazýrlanýyordu. Yahuda Kralý Asa'nýn topraklarýna giriþ çýkýþý engellemek amacýyla, Rama Kenti'ni güçlendirmeye baþladý.
18 Bunun üzerine Asa, Þam'da oturan Hezyon oðlu Tavrimmon oðlu Aram Kralý Ben-Hadat'a, RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve sarayýn hazinelerindeki bütün altýn ve gümüþü görevlileri aracýlýðýyla þu haberle birlikte gönderdi:
19 'Babamla baban arasýnda olduðu gibi seninle benim aramýzda da bir antlaþma olsun. Sana armaðan olarak gönderdiðim bu altýnlara, gümüþlere karþýlýk, sen de Ýsrail Kralý Baaþa ile yaptýðýn antlaþmayý boz, topraklarýmdan askerlerini çeksin.'
20 Kral Asa'nýn önerisini kabul eden Ben-Hadat, komutanlarýný Ýsrail kentlerinin üzerine gönderdi. Ýyon'u, Dan'ý, Avel-Beytmaaka'yý ve bütün Naftali bölgesiyle birlikte Kinrot'u ele geçirdi.
21 Baaþa bunu duyunca Rama'nýn yapýmýný durdurup Tirsa'ya çekildi.
22 Kral Asa istisnasýz bütün Yahudalýlar'ý kapsayan bir çaðrý yaptý. Baaþa'nýn Rama'nýn yapýmýnda kullandýðý taþlarla keresteleri alýp götürdüler. Kral Asa bunlarla Benyamin bölgesindeki Geva ve Mispa kentlerini onardý.
23 Asa'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, baþarýlarý, bütün yaptýklarý ve kurduðu kentler Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr. Yaþlýlýðýnda ayaklarýndan hastalanan Asa, ölüp atalarýna kavuþunca, atasý Davut'un Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü; yerine oðlu Yehoþafat kral oldu.
24
25 Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn ikinci yýlýnda Yarovam oðlu Nadav Ýsrail Kralý oldu ve Ýsrail'de iki yýl krallýk yaptý.
26 O da RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Babasýnýn yolunu izledi ve babasýnýn Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýldý.
27 Nadav ve Ýsrail ordusu Filistliler'in Gibbeton Kenti'ni kuþatýrken, Ýssakar oymaðýndan Ahiya oðlu Baaþa, Nadav'a düzen kurup onu Gibbeton'da öldürdü.
28 Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn üçüncü yýlýnda Nadav'ý öldüren Baaþa, onun yerine kral oldu.
29 Baaþa kral olur olmaz, Yarovam'ýn bütün ailesini ortadan kaldýrdý. RAB'bin, kulu Þilolu Ahiya aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Yarovam'ýn bütün ailesi yok edildi; sað kalan olmadý.
30 Bütün bunlar Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi öfkelendiren Yarovam'ýn iþlediði ve Ýsrail'i sürüklediði günahlar yüzünden oldu.
31 Nadav'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
32 Yahuda Kralý Asa ile Ýsrail Kralý Baaþa arasýndaki savaþ yaþamlarý boyunca sürüp gitti.
33 Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn üçüncü yýlýnda Ahiya oðlu Baaþa Tirsa'da bütün Ýsrail'in Kralý oldu ve yirmi dört yýl krallýk yaptý.
34 Baaþa, RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Yarovam'ýn yolunu izledi ve onun Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýldý.
1 RAB Hanani oðlu Yehu aracýlýðýyla Ýsrail Kralý Baaþa'ya þunlarý bildirdi:
2 'Sen önemsiz biriyken, ben seni halkým Ýsrail'e önder yaptým. Ama sen Yarovam'ýn yolunu izleyip halkým Ýsrail'i günaha sürükledin. Günahlarýnýz beni öfkelendirdi.
3 Onun için Nevat oðlu Yarovam'a yaptýðým gibi, senin ve ailenin kökünü kurutacaðým.
4 Baaþa'nýn ailesinden kentte ölenleri köpekler, kýrda ölenleri yýrtýcý kuþlar yiyecek.'
5 Baaþa'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
6 Baaþa ölüp atalarýna kavuþunca, Tirsa'da gömüldü ve yerine oðlu Ela kral oldu.
7 Baaþa'nýn RAB'bin gözünde yaptýðý her kötülükten ötürü RAB, Hanani oðlu Peygamber Yehu aracýlýðýyla ona ve ailesine karþý yargýsýný bildirdi. Baaþa yaptýðý kötülüklerle RAB'bi öfkelendirmiþ, Yarovam'ýn ailesine benzemiþ ve bu aileyi ortadan kaldýrmýþtý.
8 Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn yirmi altýncý yýlýnda Baaþa oðlu Ela Tirsa'da Ýsrail Kralý oldu ve iki yýl krallýk yaptý.
9 Savaþ arabalarýnýn yarýsýna komuta eden Zimri adýndaki bir görevlisi ona düzen kurdu. Ela o sýrada Tirsa'da sarayýnýn sorumlusu Arsa'nýn evinde içip sarhoþ olmuþtu.
10 Zimri içeri girip Ela'yý öldürdü ve onun yerine kral oldu. Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn yirmi yedinci yýlýydý.
11 Zimri Ýsrail Kralý olup tahta geçince, Baaþa'nýn bütün ailesini yok etti. Dost ve akrabalarýndan hiçbir erkeði sað býrakmadý.
12 Baaþa'yla oðlu Ela, deðersiz putlara taptýklarý için Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi öfkelendirmiþlerdi. Onlarýn iþlediði ve Ýsrail'i sürükledikleri günahlardan dolayý RAB'bin Peygamber Yehu aracýlýðýyla Baaþa'ya karþý söylediði söz uyarýnca, Zimri Baaþa'nýn bütün ailesini ortadan kaldýrdý.
13
14 Ela'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
15 Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn yirmi yedinci yýlýnda Zimri Tirsa'da yedi gün krallýk yaptý. Ýsrail ordusu Filistliler'in Gibbeton Kenti yakýnlarýnda ordugah kurmuþtu.
16 Ordugahta bulunan Ýsrailliler, Zimri'nin düzen kurup kralý öldürdüðünü duyunca, ordu komutaný Omri'yi o gün orada Ýsrail Kralý yaptýlar.
17 Omri ve yanýndaki bütün Ýsrailliler Gibbeton'dan çýkýp Tirsa'yý kuþattýlar.
18 Zimri kentin alýndýðýný görünce, sarayýn kalesine girip sarayý ateþe verdi ve orada öldü.
19 Çünkü o RAB'bin gözünde kötü olaný yapmýþ, Yarovam'ýn yolunu izlemiþ, onun iþlediði ve Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýlmýþtý.
20 Zimri'nin krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve krala kurduðu düzen Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
21 Ýsrail halký ikiye bölündü. Halkýn yarýsý Ginat'ýn oðlu Tivni'yi kral yapmak isterken, öbür yarýsý Omri'yi destekliyordu.
22 Sonunda Omri'yi destekleyenler Ginat oðlu Tivni'yi destekleyenlerden daha güçlü çýktý. Tivni öldü, Omri kral oldu.
23 Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn otuz birinci yýlýnda Omri Ýsrail Kralý oldu ve altý yýlý Tirsa'da olmak üzere toplam on iki yýl krallýk yaptý.
24 Omri, Þemer adlý birinden Samiriye Tepesi'ni iki talant*fu* gümüþe satýn alýp üstüne bir kent yaptýrdý. Tepenin eski sahibi Þemer'in adýndan dolayý kente Samiriye adýný verdi.
25 RAB'bin gözünde kötü olaný yapan Omri, kendisinden önceki bütün krallardan daha çok kötülük yaptý.
26 Nevat oðlu Yarovam'ýn bütün yollarýný izledi ve onun Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýlýp deðersiz putlara taparak Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi öfkelendirdi.
27 Omri'nin krallýðý dönemindeki öteki olaylar, yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
28 Omri ölüp atalarýna kavuþunca, Samiriye'de gömüldü ve yerine oðlu Ahav kral oldu.
29 Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn otuz sekizinci yýlýnda Omri oðlu Ahav Ýsrail Kralý oldu ve Samiriye'de yirmi iki yýl krallýk yaptý.
30 RAB'bin gözünde kötü olaný yapan Omri oðlu Ahav, kendisinden önceki bütün krallardan daha çok kötülük yaptý.
31 Nevat oðlu Yarovam'ýn günahlarýný izlemek yetmezmiþ gibi, bir de Sayda Kralý Etbaal'ýn kýzý Ýzebel'le evlendi. Gidip Baal'a* hizmet ederek ona taptý.
32 Baal için Samiriye'de yaptýrdýðý tapýnaðýn içine bir sunak kurdu.
33 Ayrýca bir Aþera* putu yaptýrdý. Ahav Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi kendisinden önceki bütün Ýsrail krallarýndan daha çok öfkelendirdi.
34 Ahav'ýn krallýðý döneminde, Beytelli Hiel Eriha Kenti'ni yeniden inþa etti. RAB'bin Nun oðlu Yeþu aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Hiel ilk oðlu Aviram'ý kaybetme pahasýna kentin temelini attý; en küçük oðlu Seguv'u kaybetme pahasýna da kentin kapýlarýný taktý.
1 Gilat'ýn Tiþbe Kenti'nden olan Ýlyas, Ahav'a þöyle dedi: 'Hizmet ettiðim Ýsrail'in Tanrýsý yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, ben söylemedikçe önümüzdeki yýllarda ne yaðmur yaðacak, ne de çiy düþecek.'
2 O zaman RAB, Ýlyas'a þöyle seslendi:
3 'Buradan ayrýl, doðuya git. Þeria Irmaðý'nýn doðusundaki Kerit Vadisi'nde gizlen.
4 Dereden su içeceksin ve buyruk verdiðim kargalarýn getirdiklerini yiyeceksin.'
5 RAB'bin söylediklerini yapan Ýlyas, gidip Þeria Irmaðý'nýn doðusundaki Kerit Vadisi'ne yerleþti.
6 Dereden su içiyor, kargalarýn sabah akþam getirdiði et ve ekmekle besleniyordu.
7 Ancak ülkede yaðmur yaðmadýðý için bir süre sonra dere kurudu.
8 O zaman RAB, Ýlyas'a,
9 'Þimdi kalk git, Sayda yakýnlarýndaki Sarefat Kenti'ne yerleþ' dedi, 'Orada sana yiyecek saðlamasý için dul bir kadýna buyruk verdim.'
10 Sarefat'a giden Ýlyas kentin kapýsýna varýnca, orada dul bir kadýnýn odun topladýðýný gördü. Kadýna: 'Bana içmek için biraz su verebilir misin?' dedi.
11 Kadýn su getirmeye giderken Ýlyas yine seslendi: 'Lütfen bir parça da ekmek getir.'
12 Kadýn, 'Senin Tanrýn yaþayan RAB'bin adýyla ant içerim, hiç ekmeðim yok' diye karþýlýk verdi, 'Yalnýz küpte bir avuç un, çömleðin dibinde de azýcýk yað var. Görüyorsun, bir iki parça odun topluyorum. Götürüp oðlumla kendim için bir þeyler hazýrlayacaðým. Belki de son yemeðimiz olacak, ölüp gideceðiz.'
13 Ýlyas kadýna, 'Korkma, git yiyeceðini hazýrla' dedi, 'Yalnýz önce bana küçük bir pide yapýp getir. Sonra oðlunla kendin için yaparsýn.
14 Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, 15 Kadýn gidip Ýlyas'ýn söylediklerini yaptý. Hep birlikte günlerce yiyip içtiler.
16 RAB'bin Ýlyas aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, küpten un, çömlekten yað eksilmedi.
17 Bir süre sonra ev sahibi dul kadýnýn oðlu gittikçe aðýrlaþan kötü bir hastalýða yakalandý, sonunda öldü.
18 Kadýn Ýlyas'a, 'Ey Tanrý adamý, alýp veremediðimiz nedir?' dedi, 'Günahlarýmý Tanrý'ya anýmsatýp oðlumun ölümüne neden olmak için mi buraya geldin?'
19 Ýlyas, 'Oðlunu bana ver' diyerek çocuðu kadýnýn kucaðýndan aldý, kaldýðý yukarý odaya çýkardý ve yataðýna yatýrdý.
20 Sonra RAB'be þöyle yalvardý: 'Ya RAB Tanrým, neden yanýnda kaldýðým dul kadýnýn oðlunu öldürerek ona bu kötülüðü yaptýn?'
21 Ýlyas üç kez çocuðun üzerine kapanýp RAB'be þöyle dua etti: 'Ya RAB Tanrým, bu çocuða yeniden can ver.'
22 RAB Ýlyas'ýn yalvarýþýný duydu. Çocuk dirilip yeniden yaþama döndü.
23 Ýlyas çocuðu yukarý odadan indirip annesine verirken, 'Ýþte oðlun yaþýyor!' dedi.
24 Bunun üzerine kadýn, 'Þimdi anladým ki, sen Tanrý adamýsýn ve söylediðin söz gerçekten RAB'bin sözüdür' dedi.
1 Uzun bir süre sonra kuraklýðýn üçüncü yýlýnda RAB Ýlyas'a, 'Git, Ahav'ýn huzuruna çýk' dedi, 'Topraðý yaðmursuz býrakmayacaðým.'
2 Ýlyas Ahav'ýn huzuruna çýkmaya gitti.
3 Ahav sarayýnýn sorumlusu Ovadya'yý çaðýrdý. -Ovadya RAB'den çok korkardý.
4 Ýzebel RAB'bin peygamberlerini öldürdüðünde, Ovadya yüz peygamberi yanýna alýp elliþer elliþer maðaralara gizlemiþ ve yiyecek, içecek gereksinimlerini karþýlamýþtý.-
5 Ahav, Ovadya'ya, 'Haydi gidip ülkedeki bütün su kaynaklarýyla vadilere bakalým' dedi, 'Belki atlarla katýrlarýn yaþamasýný saðlayacak kadar ot buluruz da onlarý ölüme terk etmemiþ oluruz.'
6 Ahav'la Ovadya, araþtýrma yapmak üzere ülkeyi aralarýnda bölüþtükten sonra, her biri yalnýz baþýna bir yöne gitti.
7 Ovadya giderken yolda Ýlyas'la karþýlaþtý. Ýlyas'ý tanýyýnca yüzüstü yere kapanarak, 'Efendim Ýlyas sen misin?' diye sordu.
8 Ýlyas, 'Evet, benim. Git efendine, <Ýlyas burada> de' diye karþýlýk verdi.
9 Ovadya, 'Ne günah iþledim ki, beni öldürsün diye Ahav'a gönderiyorsun?' dedi ve ekledi:
10 'Tanrýn yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, efendimin seni aramak için adam göndermediði ulus ve krallýk kalmadý. Ahav ülkelerinde olmadýðýný söyleyen herkese, seni bulamadýklarýna dair ant içirdi.
11 Oysa sen þimdi, 12 Ben senin yanýndan ayrýldýðýmda, RAB'bin Ruhu seni bilmediðim bir yere götürebilir. Durumu Ahav'a bildirince, gelip seni bulamazsa beni öldürür. Ben kulun gençliðimden beri RAB'den korkan biriyim.
13 Efendim, Ýzebel RAB'bin peygamberlerini öldürdüðünde yaptýklarýmý duymadýn mý? RAB'bin peygamberlerinden yüzünü elliþer elliþer iki maðaraya saklayýp onlarýn yiyecek, içecek gereksinimlerini karþýladým.
14 Ama sen þimdi, 15 Ýlyas þöyle karþýlýk verdi: 'Hizmetinde bulunduðum yaþayan ve Her Þeye Egemen RAB'bin adýyla diyorum, bugün Ahav'ýn huzuruna çýkacaðým.'
16 Ovadya gidip Ahav'ý gördü, ona durumu anlattý. Bunun üzerine Ahav Ýlyas'ý karþýlamaya gitti.
17 Ýlyas'ý görünce, 'Ey Ýsrail'i sýkýntýya sokan adam, sen misin?' diye sordu.
18 Ýlyas, 'Ýsrail'i sýkýntýya sokan ben deðilim, seninle babanýn ailesi Ýsrail'i sýkýntýya soktunuz' diye karþýlýk verdi, 'RAB'bin buyruklarýný terk edip Baallar'ýn* ardýnca gittiniz.
19 Þimdi haber sal: Bütün Ýsrail halký, Ýzebel'in sofrasýnda yiyip içen Baal'ýn dört yüz elli peygamberi ve Aþera'nýn* dört yüz peygamberi Karmel Daðý'na gelip önümde toplansýn.'
20 Ahav bütün Ýsrail'e haber salarak peygamberlerin Karmel Daðý'nda toplanmalarýný saðladý.
21 Ýlyas halka doðru ilerleyip, 'Daha ne zamana kadar böyle iki taraf arasýnda dalgalanacaksýnýz?' dedi, 'Eðer RAB Tanrý'ysa, onu izleyin; yok eðer Baal Tanrý'ysa, onun ardýnca gidin.' Halk Ýlyas'a hiç karþýlýk vermedi.
22 Ýlyas konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'RAB'bin peygamberi olarak sadece ben kaldým. Ama Baal'ýn dört yüz elli peygamberi var.
23 Bize iki boða getirin. Birini Baal'ýn peygamberleri alýp kessinler, parçalayýp odunlarýn üzerine koysunlar; ama odunlarý yakmasýnlar. Öbür boðayý da ben kesip hazýrlayacaðým ve odunlarýn üzerine koyacaðým; ama odunlarý yakmayacaðým.
24 Sonra siz kendi ilahýnýzý adýyla çaðýrýn, ben de RAB'bi adýyla çaðýrayým. Hangisi ateþle karþýlýk verirse, Tanrý odur.'
25 Ýlyas, Baal'ýn peygamberlerine, 'Kalabalýk olduðunuz için önce siz boðalardan birini seçip hazýrlayýn ve ilahýnýzý adýyla çaðýrýn' dedi, 'Ama ateþ yakmayýn.'
26 Kendilerine verilen boðayý alýp hazýrlayan Baal'ýn peygamberleri sabahtan öðlene kadar, 'Ey Baal, bize karþýlýk ver!' diye yalvardýlar. Ama ne bir ses vardý, ne de bir karþýlýk. Yaptýklarý sunaðýn çevresinde zýplayýp oynadýlar.
27 Öðleyin Ýlyas onlarla alay etmeye baþladý: 'Baðýrýn, yüksek sesle baðýrýn! O tanrýymýþ. Belki dalgýndýr, ya da heladadýr, belki de yolculuk yapýyor! Yahut uyuyordur da uyandýrmak gerekir!'
28 Böylece yüksek sesle baðýrdýlar. Adetleri uyarýnca, kýlýç ve mýzraklarla kanlarýný akýtýncaya dek bedenlerini yaraladýlar.
29 Öðlenden akþam sunusu saatine kadar kývrandýlar. Ama hâlâ ne bir ses, ne ilgi, ne de bir karþýlýk vardý.
30 O zaman Ýlyas bütün halka, 'Bana yaklaþýn' dedi. Herkes onun çevresinde toplandý. Ýlyas RAB'bin yýkýlan sunaðýný onarmaya baþladý.
31 On iki taþ aldý. Bu sayý RAB'bin Yakup'a, 'Senin adýn Ýsrail olacak' diye bildirdiði Yakupoðullarý oymaklarýnýn sayýsý kadardý.
32 Ýlyas bu taþlarla RAB'bin adýna bir sunak yaptýrdý. Çevresine de iki sea*fü* tohum alacak kadar bir hendek kazdý.
33 Sunaðýn üzerine odunlarý dizdi, boðayý parça parça kesip odunlarýn üzerine yerleþtirdi. 'Dört küp su doldurup yakmalýk sunuyla* odunlarýn üzerine dökün' dedi.
34 Sonra, 'Bir daha yapýn' dedi. Bir daha yaptýlar.
35 O zaman sunaðýn çevresine akan su hendeði doldurdu.
36 Akþam sunusu saatinde, Peygamber Ýlyas sunaða yaklaþýp þöyle dua etti: 'Ey Ýbrahim'in, Ýshak'ýn ve Ýsrail'in Tanrýsý olan RAB! Bugün bilinsin ki, sen Ýsrail'in Tanrýsý'sýn, ben de senin kulunum ve bütün bunlarý senin buyruklarýnla yaptým.
37 Ya RAB, bana yanýt ver! Yanýt ver ki, bu halk senin Tanrý olduðunu anlasýn. Onlarýn yine sana dönmelerini saðla.'
38 O anda gökten RAB'bin ateþi düþtü. Düþen ateþ yakmalýk sunuyu, odunlarý, taþlarý ve topraðý yakýp hendekteki suyu kuruttu.
39 Halk olanlarý görünce yüzüstü yere kapandý. 'RAB Tanrý'dýr, RAB Tanrý'dýr!' dediler.
40 Ýlyas, 'Baal'ýn peygamberlerini yakalayýn, hiçbirini kaçýrmayýn' diye onlara buyruk verdi. Peygamberler yakalandý, Ýlyas onlarý Kiþon Vadisi'ne götürüp orada öldürdü.
41 Sonra Ýlyas, Ahav'a, 'Git, yemene içmene bak; çünkü güçlü bir yaðmur sesi var' dedi.
42 Ahav yiyip içmek üzere oradan ayrýlýnca, Ýlyas Karmel Daðý'nýn tepesine çýktý. Yere kapanarak baþýný dizlerinin arasýna koydu.
43 Sonra uþaðýna, 'Haydi git, denize doðru bak!' dedi.
44 Yedinci kez gidip bakan uþak, 'Denizden avuç kadar küçük bir bulut çýkýyor' dedi.
45 Tam o sýrada gökyüzü bulutlarla karardý, rüzgar çýktý, þiddetli bir yaðmur baþladý. Ahav hemen arabasýna binip Yizreel'e gitti.
46 Üzerine RAB'bin gücü inen Ýlyas kemerini kuþanýp Yizreel'e kadar Ahav'ýn önünde koþtu.
1 Ahav, Ýlyas'ýn bütün yaptýklarýný, peygamberleri nasýl kýlýçtan geçirdiðini Ýzebel'e anlattý.
2 Ýzebel, Ýlyas'a, 'Yarýn bu saate kadar senin peygamberlere yaptýðýný ben de sana yapmazsam, ilahlar bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn' diye haber gönderdi.
3 Ýlyas can korkusuyla Yahuda'nýn Beer-Þeva Kenti'ne kaçýp uþaðýný orada býraktý.
4 Bir gün boyunca çölde yürüdü, sonunda bir retem çalýsýnýn altýna oturdu ve ölmek için dua etti: 'Ya RAB, yeter artýk, canýmý al, ben atalarýmdan daha iyi deðilim.'
5 Sonra retem çalýsýnýn altýna yatýp uykuya daldý. Ansýzýn bir melek ona dokunarak, 'Kalk yemek ye' dedi.
6 Ýlyas çevresine bakýnca yanýbaþýnda, kýzgýn taþlarýn üstünde bir pideyle bir testi su gördü. Yiyip içtikten sonra yine uzandý.
7 RAB'bin meleði ikinci kez geldi, ona dokunarak, 'Kalk yemeðini ye. Gideceðin yol çok uzun' dedi.
8 Ýlyas kalktý, yiyip içti. Yediklerinden aldýðý güçle kýrk gün kýrk gece Tanrý Daðý Horev'e kadar yürüdü.
9 Geceyi orada bulunan bir maðarada geçirdi.
10 Ýlyas, 'RAB'be, Her Þeye Egemen Tanrý'ya büyük bir istekle kulluk ettim' diye karþýlýk verdi, 'Ama Ýsrail halký senin antlaþmaný reddetti, sunaklarýný yýktý ve peygamberlerini kýlýçtan geçirdi. Yalnýz ben kaldým. Beni de öldürmeye çalýþýyorlar.'
11 RAB, 'Daða çýk ve önümde dur, yanýndan geçeceðim' dedi.
12 Depremden sonra bir ateþ çýktý, ancak RAB ateþin içinde de deðildi. Ateþten sonra ince, yumuþak bir ses duyuldu.
13 Ýlyas bu sesi duyunca, cüppesiyle yüzünü örttü, çýkýp maðaranýn giriþinde durdu.
14 Ýlyas, 'RAB'be, Her Þeye Egemen Tanrý'ya büyük bir istekle kulluk ettim' diye karþýlýk verdi, 'Ama Ýsrail halký senin antlaþmaný reddetti, sunaklarýný yýktý ve peygamberlerini kýlýçtan geçirdi. Yalnýz ben kaldým. Beni de öldürmeye çalýþýyorlar.'
15 RAB, 'Geldiðin yoldan geri dön, Þam yakýnýndaki kýrlara git' dedi, 'Oraya vardýðýnda, Hazael'i Aram Kralý olarak, Nimþi oðlu Yehu'yu Ýsrail Kralý olarak, Avel-Meholalý Þafat'ýn oðlu Eliþa'yý da kendi yerine peygamber olarak meshedeceksin*.
16
17 Hazael'in kýlýcýndan kurtulaný Yehu, Yehu'nun kýlýcýndan kurtulaný Eliþa öldürecek.
18 Ancak Ýsrail'de Baal'ýn* önünde diz çöküp onu öpmemiþ yedi bin kiþiyi sað býrakacaðým.'
19 Ýlyas oradan ayrýlýp gitti, Þafat oðlu Eliþa'yý buldu. Eliþa, on iki çift öküzle saban sürenlerin ardýndan on ikinci çifti sürüyordu. Ýlyas Eliþa'nýn yanýndan geçerek kendi cüppesini onun üzerine attý.
20 Eliþa öküzleri býrakýp Ýlyas'ýn ardýndan koþtu ve, 'Ýzin ver, annemle babamý öpeyim, sonra seninle geleyim' dedi.
21 Böylece Eliþa gidip sürdüðü çiftin öküzlerini kesti. Boyunduruklarýyla ateþ yakýp etleri piþirdikten sonra, yesinler diye halka daðýttý. Sonra, Ýlyas'ýn ardýndan gidip ona hizmet etti.
1 Aram Kralý Ben-Hadat bütün ordusunu topladý. Atlarý, savaþ arabalarý ve kendisini destekleyen otuz iki kralla birlikte Samiriye'nin üzerine yürüyerek kenti kuþattý.
2 Ben-Hadat, kentte bulunan Ýsrail Kralý Ahav'a haberciler göndererek þöyle buyruk verdi:
3 'Ben-Hadat diyor ki, 4 Ýsrail Kralý, 'Efendim kralýn dediklerini kabul ediyorum' diye karþýlýk verdi, 'Beni ve sahip olduðum her þeyi alabilirsin.'
5 Haberciler yine gelip Ahav'a þöyle dediler: 'Ben-Hadat diyor ki, 7 Ýsrail Kralý ülkenin bütün ileri gelenlerini toplayarak, 'Bakýn, bu adam nasýl bela arýyor!' dedi, 'Bana haber gönderip altýnýmý, gümüþümü, karýlarýmý, çocuklarýmý istedi, reddetmedim.'
8 Bütün ileri gelenler ve halk, 'Onu dinleme, isteklerini de kabul etme' diye karþýlýk verdiler.
9 Böylece Ahav, Ben-Hadat'ýn habercilerine, 'Efendimiz krala ilk isteklerinin hepsini kabul edeceðimi, ama ikincisini kabul edemeyeceðimi söyleyin' dedi. Haberciler gidip Ben-Hadat'a durumu bildirdiler.
10 O zaman Ben-Hadat Ahav'a baþka bir haber gönderdi: 'O kadar çok adamla senin üstüne yürüyeceðim ki, Samiriye'yi yerle bir edeceðim. Kentin tozlarý askerlerimin avuçlarýný bile dolduramayacak. Eðer bunu yapmazsam, ilahlar bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!'
11 Ýsrail Kralý þöyle karþýlýk verdi: 'Kralýnýza deyin ki, 12 Ben-Hadat bunu duyduðunda, kendisini destekleyen krallarla birlikte çadýrda içki içiyordu. Hemen adamlarýna buyruk verdi: 'Saldýrýya hazýrlanýn.' Böylece Samiriye'ye karþý saldýrý hazýrlýklarýna giriþtiler.
13 O sýrada bir peygamber gelip Ýsrail Kralý Ahav'a þöyle dedi: 'RAB diyor ki, 14 Ahav, 'Kimin aracýlýðýyla olacak bu?' diye sordu.
15 Ahav ilçe komutanlarýnýn genç askerlerini çaðýrýp saydý. Ýki yüz otuz iki kiþiydiler. Sonra bütün Ýsrail ordusunu toplayýp saydý, onlar da yedi bin kiþiydiler.
16 Öðleyin Ben-Hadat ile kendisini destekleyen otuz iki kral çadýrlarda içip sarhoþ olmuþken Ýsrail saldýrýsý baþladý.
17 Önce genç askerler saldýrýya geçti. Ben-Hadat'ýn gönderdiði gözcüler, 'Samiriyeliler geliyor' diye ona haber getirdiler.
18 Ben-Hadat, 'Ýster barýþ, ister savaþ için gelsinler, onlarý canlý yakalayýn' dedi.
19 Genç askerler arkalarýndaki Ýsrail ordusuyla birlikte kentten çýkýp saldýrýya geçtiler.
20 Herkes önüne geleni öldürdü. Aramlýlar kaçmaya baþlayýnca, Ýsrailliler peþlerine düþtü. Ama Aram Kralý Ben-Hadat, atýna binerek atlýlarla birlikte kaçýp kurtuldu.
21 Ýsrail Kralý atlarla savaþ arabalarýna büyük zararlar vererek Aramlýlar'ý aðýr bir yenilgiye uðrattý.
22 Daha sonra peygamber gelip Ýsrail Kralý'na, 'Git, gücünü pekiþtir ve neler yapman gerektiðini iyi düþün' dedi, 'Çünkü önümüzdeki ilkbaharda Aram Kralý sana yine saldýracak.'
23 Bu arada görevlileri Aram Kralý'nýn kendisine, 'Ýsrail'in ilahý dað ilahýdýr' dediler, 'Bu nedenle bizden güçlü çýktýlar. Ama ovada savaþýrsak, onlarý kesinlikle yeneriz.
24 Þimdi bütün krallarý görevlerinden al, onlarýn yerine yeni komutanlar ata.
25 Kaybettiðin kadar at ve savaþ arabasý toplayarak kendine yeni bir ordu kur. Ýsrailliler'le ovada savaþalým. O zaman onlarý kesinlikle yeneriz.' Aram Kralý Ben-Hadat bütün söylenenleri kabul edip yerine getirdi.
26 Ýlkbaharda Aramlýlar'ý toplayýp Ýsrailliler'le savaþmak üzere Afek Kenti'ne gitti.
27 Ýsrail halký da toplanýp yiyeceðini hazýrladý. Aramlýlar'la savaþmak üzere yola çýkýp onlarýn karþýsýna ordugah kurdu. Ülkeyi dolduran Aramlýlar'ýn karþýsýnda Ýsrailliler iki küçük oðlak sürüsü gibi kalýyordu.
28 Bir Tanrý adamý gidip Ýsrail Kralý Ahav'a þöyle dedi: 'RAB diyor ki, 29 Birbirlerine karþý ordugah kuran Aramlýlar'la Ýsrailliler yedi gün beklediler. Yedinci gün savaþ baþladý. Ýsrailliler bir gün içinde yüz bin Aramlý yaya asker öldürdü.
30 Sað kalanlar Afek Kenti'ne kaçtýlar. Orada da yirmi yedi bin kiþinin üstüne surlar yýkýldý. Ben-Hadat kentin içine kaçýp bir iç odaya saklandý.
31 Görevlileri Ben-Hadat'a þöyle dediler: 'Duyduðumuza göre, Ýsrail krallarý iyi yürekli krallarmýþ. Haydi bellerimize çul kuþanýp baþlarýmýza ip saralým ve Ýsrail Kralý'nýn huzuruna çýkalým. Belki senin canýný baðýþlar.'
32 Bellerine çul kuþanýp baþlarýna da ip baðladýlar ve Ýsrail Kralý'nýn huzuruna çýkarak, 'Kulun Ben-Hadat 33 Adamlar bunu olumlu bir belirti sayarak hemen sözü aðzýndan aldýlar ve, 'Evet, Ben-Hadat kardeþin sayýlýr!' dediler.
34 Ben-Hadat, 'Babamýn babandan almýþ olduðu kentleri geri vereceðim' dedi, 'Babam nasýl Samiriye'de çarþýlar kurduysa, sen de Þam'da çarþýlar kurabilirsin.'
35 Peygamberlerden biri, RAB'bin sözüne uyarak arkadaþýna, 'Lütfen, beni vur!' dedi. Ama arkadaþý onu vurmak istemedi.
36 O zaman peygamber arkadaþýna þöyle dedi: 'Sen RAB'bin buyruðunu dinlemediðin için, yanýmdan ayrýlýr ayrýlmaz bir aslan seni öldürecek.' Adam oradan ayrýldýktan sonra aslan onu yakalayýp öldürdü.
37 Bunun üzerine ayný peygamber, baþka bir adama giderek, 'Lütfen beni vur!' dedi. Adam da onu vurup yaraladý.
38 Peygamber gitti, kýlýðýný deðiþtirmek için gözlerini baðladý. Yol kenarýnda kralýn geçmesini beklemeye baþladý.
39 Kral oradan geçerken, peygamber ona þöyle seslendi: 'Ben kulun, tam savaþýn içindeyken, askerin biri bana bir tutsak getirip, 40 Ama ben oraya buraya bakarken, adam kayboldu.'
41 Peygamber, hemen gözlerindeki sargýyý çýkardý. O zaman Ýsrail Kralý onun bir peygamber olduðunu anladý.
42 Bunun üzerine peygamber krala þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Ölüme mahkûm ettiðim adamý salýverdiðin için onun yerine sen öleceksin. Onun halkýnýn baþýna gelecekler senin halkýnýn baþýna gelecek.> '
43 Keyfi kaçan Ýsrail Kralý öfkeyle Samiriye'deki sarayýna döndü.
1 Yizreel'de Samiriye Kralý Ahav'ýn sarayýnýn yanýnda Yizreelli Navot'un bir baðý vardý. Bir gün Ahav, Navot'a þunu önerdi: 'Baðýný bana ver. Sarayýma yakýn olduðu için orayý sebze bahçesi olarak kullanmak istiyorum. Karþýlýðýnda ben de sana daha iyi bir bað vereyim, ya da istersen deðerini gümüþ olarak ödeyeyim.'
2
3 Ama Navot, 'Atalarýmýn bana býraktýðý mirasý sana vermekten RAB beni esirgesin' diye karþýlýk verdi.
4 'Atalarýmýn bana býraktýðý mirasý sana vermem' diyen Yizreelli Navot'un bu sözlerine sýkýlýp öfkelenen Ahav sarayýna döndü. Asýk bir yüzle yataðýna uzanýp hiçbir þey yemedi.
5 Karýsý Ýzebel yanýna gelip, 'Neden bu kadar sýkýlýyorsun? Neden yemek yemiyorsun?' diye sordu.
6 Ahav karýsýna þöyle karþýlýk verdi: 'Yizreelli Navot'a, 7 Ýzebel, 'Sen Ýsrail'e böyle mi krallýk yapýyorsun?' dedi, 'Kalk, yemeðini ye, keyfini bozma. Yizreelli Navot'un baðýný sana ben vereceðim.'
8 Ýzebel Ahav'ýn mührünü kullanarak onun adýna mektuplar yazdý, Navot'un yaþadýðý kentin ileri gelenleriyle soylularýna gönderdi.
9 Mektuplarda þunlarý yazdý:
10 Karþýsýna da, 11 Navot'un yaþadýðý kentin ileri gelenleriyle soylularý Ýzebel'in gönderdiði mektuplarda yazdýklarýný uyguladýlar.
12 Oruç ilan edip Navot'u halkýn önüne oturttular.
13 Sonra iki kötü adam gelip Navot'un karþýsýna oturdu ve halkýn önünde: 'Navot, Tanrý'ya ve krala sövdü' diyerek yalan yere tanýklýk etti. Bunun üzerine onu kentin dýþýna çýkardýlar ve taþlayarak öldürdüler.
14 Sonra Ýzebel'e, 'Navot taþlanarak öldürüldü' diye haber gönderdiler.
15 Ýzebel, Navot'un taþlanýp öldürüldüðünü duyar duymaz, Ahav'a, 'Kalk, Yizreelli Navot'un sana gümüþ karþýlýðýnda satmak istemediði baðýný sahiplen' dedi, 'Çünkü o artýk yaþamýyor, öldü.'
16 Ahav, Yizreelli Navot'un öldüðünü duyunca, onun baðýný almaya gitti.
17 O zaman RAB, Tiþbeli Ýlyas'a þöyle dedi:
18 'Kalk, Samiriyeli Ýsrail Kralý Ahav'ý karþýlamaya git. Þu anda Navot'un baðýndadýr. Orayý almaya gitti.
19 Ona de ki, RAB þöyle diyor: 20 Ahav, Ýlyas'a, 'Ey düþmaným, beni buldun, deðil mi?' dedi.
21 RAB diyor ki, 23 'RAB Ýzebel için de, <Ýzebel'i Yizreel Kenti'nin surlarý dibinde köpekler yiyecek> diyor.
24 25 -Ahav kadar, RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak kendini satan hiç kimse olmadý. Karýsý Ýzebel onu her konuda kýþkýrtýyordu.
26 Ahav RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovduðu Amorlular'ýn her yaptýðýna uyarak putlarýn ardýnca yürüdü ve iðrenç iþler yaptý.-
27 Ahav bu sözleri dinledikten sonra, giysilerini yýrttý, çula sarýnýp oruç tutmaya baþladý. Çul içinde yatýp kalkarak, alçakgönüllü bir yol tuttu.
28 RAB, Tiþbeli Ýlyas'a þöyle dedi:
29 'Ahav'ýn önümde ne denli alçakgönüllü davrandýðýný gördün mü? Bu alçakgönüllülüðünden ötürü yaþamý boyunca ben de onu sýkýntýya sokmayacaðým. Ama oðlunun zamanýnda ailesine sýkýntý vereceðim.'
1 Üç yýl boyunca Aram ile Ýsrail arasýnda savaþ çýkmadý.
2 Üçüncü yýl Yahuda Kralý Yehoþafat, Ýsrail Kralý'ný görmeye gitti.
3 Ýsrail Kralý Ahav, görevlilerine, 'Ramot-Gilat'ýn bize ait olduðunu bilmiyor musunuz?' dedi, 'Biz onu Aram Kralý'ndan geri almak için bir þey yapmadýk.'
4 Sonra Yehoþafat'a, 'Ramot-Gilat'a karþý benimle birlikte savaþýr mýsýn?' diye sordu.
5 'Ama önce RAB'be danýþalým' diye ekledi.
6 Ýsrail Kralý dört yüz kadar peygamberi toplayýp, 'Ramot-Gilat'a karþý savaþayým mý, yoksa vaz mý geçeyim?' diye sordu.
7 Ama Yehoþafat, 'Burada danýþabileceðimiz RAB'bin baþka peygamberi yok mu?' diye sordu.
8 Ýsrail Kralý, 'Yimla oðlu Mikaya adýnda biri daha var' diye yanýtladý, 'Onun aracýlýðýyla RAB'be danýþabiliriz. Ama ben ondan nefret ederim. Çünkü benimle ilgili hiç iyi peygamberlik etmez, yalnýz kötü þeyler söyler.'
9 Ýsrail Kralý bir görevli çaðýrýp, 'Hemen Yimla oðlu Mikaya'yý getir!' diye buyurdu.
10 Ýsrail Kralý Ahav ile Yahuda Kralý Yehoþafat kral giysileriyle Samiriye Kapýsý'nýn giriþinde, harman yerine konan tahtlarýnda oturuyorlardý. Bütün peygamberler de onlarýn önünde peygamberlik ediyordu.
11 Kenaana oðlu Sidkiya, yaptýðý demir boynuzlarý göstererek þöyle dedi: 'RAB diyor ki, 12 Öteki peygamberlerin hepsi de ayný þeyi söylediler: 'Ramot-Gilat'a saldýr, kazanacaksýn! Çünkü RAB onlarý senin eline teslim edecek.'
13 Mikaya'yý çaðýrmaya giden görevli ona, 'Bak! Peygamberler bir aðýzdan kral için olumlu þeyler söylüyorlar' dedi, 'Rica ederim, senin sözün de onlarýnkine uygun olsun; olumlu bir þey söyle.'
14 Mikaya, 'Yaþayan RAB'bin hakký için, RAB bana ne derse onu söyleyeceðim' diye karþýlýk verdi.
15 Mikaya gelince kral, 'Mikaya, Ramot-Gilat'a karþý savaþa gidelim mi, yoksa vaz mý geçelim?' diye sordu.
16 Bunun üzerine kral, 'RAB'bin adýna bana gerçeðin dýþýnda bir þey söylemeyeceðine iliþkin sana kaç kez ant içireyim?' diye sordu.
17 Mikaya þöyle karþýlýk verdi: 'Ýsrailliler'i daðlara daðýlmýþ çobansýz koyunlar gibi gördüm. RAB, 18 Ýsrail Kralý Yehoþafat'a, 'Benimle ilgili iyi peygamberlik etmez, hep kötü þeyler söyler dememiþ miydim?' dedi.
19 Mikaya konuþmasýný sürdürdü: 'Öyleyse RAB'bin sözünü dinle! Gördüm ki, RAB tahtýnda oturuyor, bütün göksel varlýklar da saðýnda, solunda duruyordu.
20 RAB sordu: 21 bir ruh çýkýp RAB'bin önünde durdu ve, 22 'Ruh, 23 'Ýþte RAB bütün bu peygamberlerin aðzýna aldatýcý bir ruh koydu. Çünkü sana kötülük etmeye karar verdi.'
24 Kenaana oðlu Sidkiya yaklaþýp Mikaya'nýn yüzüne bir tokat attý. 'RAB'bin Ruhu nasýl benden çýkýp da seninle konuþtu?' dedi.
25 Mikaya, 'Gizlenmek için bir iç odaya girdiðin gün göreceksin' diye yanýtladý.
26 Bunun üzerine Ýsrail Kralý, 'Mikaya'yý kentin yöneticisi Amon'a ve kralýn oðlu Yoaþ'a götürün' dedi,
27 'Ben güvenlik içinde dönünceye dek bu adamý cezaevinde tutmalarýný, ona su ve ekmekten baþka bir þey vermemelerini söyleyin!'
28 Mikaya, 'Eðer sen güvenlik içinde dönersen, RAB benim aracýlýðýmla konuþmamýþ demektir' dedi ve, 'Herkes bunu duysun!' diye ekledi.
29 Ýsrail Kralý Ahav'la Yahuda Kralý Yehoþafat Ramot-Gilat'a saldýrmak için yola çýktýlar.
30 Ýsrail Kralý, Yehoþafat'a, 'Ben kýlýk deðiþtirip savaþa öyle gireceðim, ama sen kral giysilerini giy' dedi. Böylece Ýsrail Kralý kýlýðýný deðiþtirip savaþa girdi.
31 Aram Kralý, savaþ arabalarýnýn otuz iki komutanýna, 'Ýsrail Kralý dýþýnda, büyük küçük hiç kimseye saldýrmayýn!' diye buyruk vermiþti.
32 Savaþ arabalarýnýn komutanlarý Yehoþafat'ý görünce, Ýsrail Kralý sanýp saldýrmak için ona döndüler. Yehoþafat yakarmaya baþladý.
33 Komutanlar onun Ýsrail Kralý olmadýðýný anlayýnca peþini býraktýlar.
34 O sýrada bir asker rasgele attýðý bir okla Ýsrail Kralý'ný zýrhýnýn parçalarýnýn birleþtiði yerden vurdu. Kral arabacýsýna, 'Dönüp beni savaþ alanýndan çýkar, yaralandým' dedi.
35 Savaþ o gün þiddetlendi. Ýsrail Kralý, arabasýnda Aramlýlar'a karþý akþama kadar dayandý ve akþamleyin öldü. Yarasýndan akan kanlar arabasýnýn içinde kaldý.
36 Güneþ batarken ordugahta, 'Herkes kendi kentine, ülkesine dönsün!' diye baðýrdýlar.
37 Kral ölmüþtü. Onu Samiriye'ye getirip orada gömdüler.
38 Arabasý fahiþelerin yýkandýðý Samiriye Havuzu'nun kenarýnda temizlenirken RAB'bin sözü uyarýnca köpekler kanýný yaladý.
39 Ahav'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý, yaptýrdýðý fildiþi süslemeli saray ve bütün kentler Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
40 Ahav ölüp atalarýna kavuþunca yerine oðlu Ahazya kral oldu.
41 Ýsrail Kralý Ahav'ýn krallýðýnýn dördüncü yýlýnda Asa oðlu Yehoþafat Yahuda Kralý oldu.
42 Yehoþafat otuz beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de yirmi beþ yýl krallýk yaptý. Annesi Þilhi'nin kýzý Azuva'ydý.
43 Babasý Asa'nýn bütün yollarýný izleyen ve bunlardan sapmayan Yehoþafat RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý. Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri kaldýrýlmadý. Halk hâlâ oralarda kurban kesip buhur yakýyordu.
44 Yehoþafat Ýsrail Kralý ile barýþ yaptý.
45 Yehoþafat'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, baþarýlarý ve savaþlarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.
46 Yehoþafat babasý Asa'nýn döneminden kalan, putperest törenlerinde fuhuþ yapan kadýn ve erkeklerin hepsini ülkeden süpürüp attý.
47 Edom'da kral yoktu, yerine bir vekil bakýyordu.
48 Yehoþafat altýn almak için Ofir'e gitmek üzere ticaret gemileri yaptýrdý. Ancak gemiler oraya gidemeden Esyon-Gever'de parçalandý.
49 O zaman Ahav oðlu Ahazya, Yehoþafat'a, 'Benim adamlarým gemilerde seninkilerle birlikte gitsinler' dedi. Ama Yehoþafat kabul etmedi.
50 Yehoþafat ölüp atalarýna kavuþtu ve atasý Davut'un Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Yehoram kral oldu.
51 Yahuda Kralý Yehoþafat'ýn krallýðýnýn on yedinci yýlýnda Ahav oðlu Ahazya Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu. Ýki yýl krallýk yaptý.
52 RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Babasýnýn, annesinin ve Ýsrail'i günaha sürükleyen Nevat oðlu Yarovam'ýn yolunda yürüdü.
53 Baal'a* hizmet edip taptý. Babasýnýn her yaptýðýna uyarak Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi öfkelendirdi.
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22