1

¹ "Sikara yay salita na Managpulong, say lakin anak nen David, tan ari na Jerusalem.

² "Tuan andi-kakanaan, andi-kakanaan, kuay Managpulong. Andi-kakanaan so bilay, andi-kakanaan ya amin.

³ "Antoy nagunggonay too, anggaman a mankimey lan mankimey legan na bilay to?

⁴ "Mansosoblay so kailalakan ya onsabi, balet anggapo niy angomanan na mundo.

⁵ "Ombubutay tan onseselek so agew, tan ompapawil ed nanlapwan to.

⁶ "Onsisiplug so dagem ed abalaten, onsisiplug ed baybayontetelek tan ompapawil tan pawil-pawil labat ya onsiplug.

⁷ "Amin da ray ilog onaagos ed dayat balet siansian ag ni ra napno, ompawil ed sengeg na saray ilog so danum, insan onagos lamet ed dayat.

⁸ "Amin a bengatla mansusumpal ed kapagaankapagaan ya ag nayarin ibalikas. Ag napepenek so mata ed inenengneng to; ag met napepenek so layag ed idedengel to.

⁹ "No antoy agawa la nen saman nagawa lamet. Naolit-olit labat so nagagawa. Anggapoy antokaman a balo diad tapew na dalin.

¹⁰ Kuanda, Nengneng yo! Nia so bengatlan balo! Balet andi, agawa la nen saman, abayag la kasakbayan a nianak itayo.

¹¹ Anggapoy toon makanununot no anto so agawa ed linmabas, tan anggapo so toon makanunot no anto so nagawa manlapud natan ya anggad arapen iran agew.

¹² Siak, say Managpulong, nanari ak ed intiron Israel diad Jerusalem.

¹³ Ginetmak a sukiten tan aralen ya amin iray nagagawa diad tapew na dalin. Say Dios impasen to itayod makapasinagem a kipapasen.

¹⁴ Anengneng kon amin iray agawa diad mundo, et nengneng yo, andi-kakanaan ya amin. Singa oosilan mo so dagem.

¹⁵ Ag mo nayarin peteken so pikewet; ag mo nayarin bilangen so anggapo.

¹⁶ Inkuankod siak a dili, Nagmaliw ak a matalonggaring a too; lalon makabat ak nen say siopaman ya akaonan nanoley ed Jerusalem. Amtak no anto so tuan kakabatan tan pakatalus.

¹⁷ Ginetmak ya aralen so pandomaan na pakatalus tan inkakulang-kulang, say kakabatan tan say kaambagelan. Balet naamtaan ko a singa ak onoosil ed dagem.

¹⁸ No dakel so kakabatan mo, dakel met so kapagaan mo; no kaonungay amtam, ontan met so panermenan mo.

2

¹ "Ginetmak a panliketen koy laman kon dili tan suboken ko no anto so kabaliksan na liket. Balet arumogan ko a saya et andi-kakanaan met.

² "Asokayan ko a say elek et inkakulang-kulang, tan say liket et anggapoy iiter ton kaabigan.

³ "Lapud pilalek kon nagamuray kakabatan, ginetmak a paliketen koy laman kon dili diad paninom koy alak. Ninunot ko, a sikato ya angangkoy sankaabigan a gawaen na saray totoo legan na antikey a pambilay da diad tapew na dalin.

⁴ "Nanggawa ak na saray matalonggaring a bengatla. Angipaalagey ak na saray abung ko tan nantanem ak na saray amayamay ya ubas ko.

⁵ "Nanggawa ak na saray tanamanan tan saray plasa, tan tinaneman ko na saray nandoroman kiew a mambunga.

⁶ "Angotkot ak na saray bobun a panalaay pansalug ed saraya.

⁷ "Angaliw ak na amayamay ya aripen, tan wala ray aripen a nianak ed abung ko. Dakerakel ni ray ayayep ko nen say anggan siopan too a nanayam ed Jerusalem.

⁸ "Nantipon ak na amayamay a pilak tan balituk a nanlapud saray kayamanan na ari diad saray dalin a nanoleyan ko. Wala ray lalaki tan bibiin nankakanta tan nansasayaw a pamaliket dad siak. Wala siak ya amiy bibiin niamung na too.

⁹ "Matalonggaring ak a mapalalo nen say anggan siopan nanayam ed Jerusalem, tan nansiansiad siak so kakabatan ko.

¹⁰ Nalak ya amin iray labalabay ko. Ag kon balut sinibletan so laman ko ed antokaman a liket. Inkinon kon amin iray kinimeyan ko, tan tumang ko ra yan amin.

¹¹ Insan ko dinalepdep ya amin iray ginagawak tan say ontan lan impansasagput ko ed impanggagawak. Abirbir kod satan ya anggapoy kakanaan da. Singa ak labat inmosil ed dagem; anggapoy agunggonak.

¹² Ta say katwaan to, nagawaan labat na ari iray ginagawa la na saray ararin akaona nen say sikato. Kanyan ginapwan kon dinalepdep so kabaliksan na kakabatan, odino kalokowan, tan inkakulang-kulang.

¹³ Et naamtaan ko a maung niy kakabatan nen say inkakulang-kulang, a singa say liwawa maung ni nen say bilonget.

¹⁴ Saray totoon makabat nanenengneng da so lalaen da, balet saray makulang-kulang ag da nanenengneng. Balet naamtaan ko met a saksakey so pansumpalan tayon amin.

¹⁵ Insan ninunot kod siak a dili, No antoy nagagawa ed makulang-kulang, nagawa met ed siak. Anto sirin so nagamuran ko ed mapalalon inkakabat ko? Anggapo, ta andi-kakanaan ya, ebat kod dilin tepet ko.

¹⁶ Anggapoy makakanunot ed saray makabat, anggapo met so makakanunot ed saray makulang-kulang. Diad arapen iran agew, nalingwanan itayon amin. Ompatey ya amin iray katoowan, makabat may makulang-kulang.

¹⁷ Kanyan impasen kon anggapoy kabaliksan so bilay, lapud gunigon labat so inter tod siak. Amin et andi-kakanaan; singa ak inmosil labat ed dagem.

¹⁸ Anggapoy kabaliksan dad siak iray nansagputan tan nalmoan ko, lapud amtak a nepeg ko ran itilak ed onsalat ed siak.

¹⁹ Nayarin makabat odino makulang-kulang so onsalat ed siaksiopay makaamta? Kayaryanen ton amin iray nansagputan ko tan nalmoan kod sayan mundo lapud kakabatan ko. Andi-kakanaan ya amin.

²⁰ Kanyan nagbabawian koy ontan lan impansasagput ko.

²¹ Mansasagput ka ya ipoonan mo so kakabatan, pakatalus tan dunong mo, insan mo itilak ed toon ag balut nansagput. Sakey yan andi-kakanaan, tan sakey a baleg a kaogsan.

²² Mankikimey tan mapagpaga ka legay bilay mo, et antoy nagunggonam?

²³ Amin a gawaen mo, legay pambilay mo, kapagaan tan sakit na olo so iter da. Anggan diad labi ag mandeen so kanunotan mo. Sakey met yan andikakanaan.

²⁴ Say sankaabigan a gawaen na sakey a too et say pangan, iyinom, tan say panliket tod saray nansagputan to. Balet abirbir ko met ya anggan saya et nanlapud Dios.

²⁵ No anggapoy Dios, panoy pakalam na antokaman a kanen mo odino panoy pakapanliket mo?

²⁶ Iiter na Dios so kakabatan, pakatalus, tan liket ed saray mamapaliket ed sikato, balet pankikimeyen, panaanapen, tan pantitiponen to ray makasalanan pian walay niiter ed saray mamapaliket ed sikato. Sakey met yan andi-kakanaan. Singa ka onoosil labat ed dagem.

3

¹ "Amin a nagagawa diad tapew na dalin nagagawa ed panaon a pipilien na Dios.

² "Igegetar toy panaon na kianak tan say panaon na ipatey, say panaon na pantanem tan say panaon na panani,

³ "Say panaon na pampatey tay say panaon na pampaabig, say panaon na pangigeba tan say panaon na pamaalagey.

⁴ "Igegetar toy panaon na panermen tan say panaon na panliket, say panaon na pandageyem tan say panaon na pansayaw,

⁵ "say panaon na panakdul tan say panaon na panarawian; say panaon na pananguban tan say panaon na ag pananguban.

⁶ "Igegetar toy panaon na pananap tan say panaon na pangibalang, say panaon na pantipon tan say panaon na pambantak,

⁷ "say panaon na pampilat tan say panaon na pandait, say panaon na panolimek tan say panaon na pansalita,

⁸ "Igegetar toy panaon na pangaro tan say panaon na pambosul, say panaon na bakal tan say panaon na kareenan.

⁹ "Antoy nagunggona na sakey a too ed saray kimey to?

¹⁰ Amtak iray ambelat a kimey ya inter na Dios ed sikatayo.

¹¹ Inggetar toy manepeg a panaon na amin a bengatla. Initdan to tayo na pilalek a mangamta na arapen, balet ag ton balut iter ed sikatayoy kapenek na ayadyarin pakatalus ed saray gagawaen to.

¹² Kanyan abirbir ko ya anggapo lay magmaung nin nagawaay too, no ag say panliket tan panggaway maabig legan ton mambilay.

¹³ Amin tayo nepeg ya oninom tan mangan tan panliketan so nansagputan tayo, ta rigalo ra na Dios.

¹⁴ Amtak a mansiansiad ando lan ando ya amin iray gagawaen na Dios. Anggapoy nayarin iyarum ed sikara odino ekalen ed sikara. Onyay impaakseb na Dios, pian nawalaan itayoy panangigalang ed sikato.

¹⁵ Antokaman a nagagawa odino nayarin nagawa et agawa la nen saman. Say Dios olit-oliten ton gawaen so nagagawa.

¹⁶ Aliwan saya labat; naimanok met a diad sayan mundo naalmo so kaogsan, anta kaptekan tan katonungan komun so naalmo.

¹⁷ Inkuankod siak a dili, Sintinsiaan na Dios so inkatonung tan say kaogsan, lapud amin a bengatla tan amin a kimey et nagawa onung ed nigetar a panaon da.

¹⁸ Ninunot ko a say Dios et susuboken to ray totoo, pian nipanengneng tod sikara ya anggapoy pidomaan dad saray ayayep.

¹⁹ Ta say nagawa ed saray totoo et nagawa met ed saray ayayep; ompatey iran amin. Nampara ra a pinalsa. Anggapoy panmaungan na too ed ayep lapud andi-kakanaan so bilay para ed sikaran dua.

²⁰ Mansumpal iran dua ed saksakey a pasensay dabuk. Dabuk so nanlapwan da, dabuk so pawilan da.

²¹ Siopay makapangibaga ya onlad tagey so ispiritu na too, balet onlad dalem na dalin so ispiritu na ayep?

²² Abirbir ko sirin a say sankaabigan a nagawaan tayo et say panliket ed saray nansagputan tayo. Anggapo lay arum a nagawaan tayo. Anggapoy polaing a pakaamtaan tayo no antoy nagawad sikatayo kayari na ipatey tayo.

4

¹ "Insan ak ninmengneng lamet ed amin a panaglames a nagagawad sayan mundo. Manakakis iray napapairap, tan anggapod sikaray tinmulong. Anggapod sikaray tinmulong, lapud walad diking da so pakayari da ray mamapairap ed sikara.

² "Ninunot ko a magmaung niy kipapasen da ray inaatey nen saray mabilay.

³ "Balet lalon maung ni ray ag la ran balut nianak, saray ag dan balut anengneng iray kaogsan a nagagawa diad tapew na dalin.

⁴ "Naaralan ko a saray totoo mapalaloy inkakoli ran mankimey, lapud makakaibeg irad kayaryan na kaabay da. Balet andi-kakanaan met ya. Singa ka met labat onoosil ed dagem.

⁵ "Ibabaga ra ya inkakulang-kulang so pantalikepkep tan say pamaolyan mod sikan dili ya ompatey kad eras.

⁶ "Nayarin tua ya, balet magmaung niy nawalaan kay daiset a kayaryan a walay kareenan na kanunotan mo nen say biek ta biek so kimey mo a sasalien mon singkaten so dagem.

⁷ "Naimanok niy sakey ya andi-kakanaan ed sayan bilay.

⁸ "Walay sakey a toon mambibilay a bukbukor. Anggapoy anak to, odino say agi to, balet ag ontotondan mankimey; ag balut napepenek ed walan kayamanan to. Ag to anggan tetepeten ed sikaton dili no siopay kipaakaran na pansasagput to, tan ag to anggan manliliket. Sakey met yan andikakanaan, tan makapasinagem a panagbilay.

⁹ "Maung niy duara nen say sakey, lapud dakel niy tumang a naala ra ed antokaman a gawaen da.

¹⁰ No atumbay sakey ed sikara, nipaalagey na sakey. Balet no atumba so toon bukbukor to, pangaskasiyay kipapasen to lapud anggapoy mangipaalagey ed sikato.

¹¹ No panaoy ambetel, makapanakdul so duara tan napetangan ira, balet panon ton napetangan so sikaton dili so toon bukbukor to?

¹² Sarag a taloen na duaran too so ag natalo na saksakey a too. Mairap a poltuten so lobir ya alaga ed taloran berber.

¹³ Say sakey a toon mairap-bilay et nayarin magmaliw ya ari na dilin bansa to, odino say sakey a priso et magmaliw ya ari, balet no diad itakken to et ag to ondengel ed simbawa lapud inkakulang-kulang to, maung ni nen sikato so sakey a mairap-bilay a tobun-balo a walay kakabatan to.

¹⁴

¹⁵ Naimanok ya amin iray totoo a manaayam ed tapew na dalin, et amtak a sakey ed saray tobun-balo so onsalat ed ari.

¹⁶ Nayarin ag nabilang iray totoon ooleyan na sakey ya ari; no sikato la balet so naandid sayan bilay, anggapoy misalamat lapud saray ginagawa to. Sakey met yan andi-kakanaan. Singa ka onoosil labat ed dagem.

5

¹ "Apiger moy kakaonlam ed Timplo. Say iyakar mon manaral ed Timplo et magmaung ni nen say pangisaklang na saray bagat a singa gagawaen na saray makulang-kulang ya ag da amtan ibiig so maung ed maoges.

² "Mannunot ka ni kasakbayan a mansalita ka, tan ag ka bengatbengat a mansisipan ed Dios. Walad tawen so Dios tan wala kad tapew na dalin, kanyan ag mo la pasosolukan so kanepegan mon salitaen.

³ "No magunigon ka, lalon dakel so nakogip mon aliwaliwa; no masalita ka, lalon dakel sa nasalitam ya andi-kana.

⁴ "Kanyan no mansipan ka ed Dios, ganatan mon sumpalen. Aliwan makapaliket ed sikato so toon makulang-kulang. Sumpal mo so insipan mon gawaen.

⁵ "Maung nin ag ka mansisipan nen say mansipan ka ya ag mo sumpalen.

⁶ "Ag mo aabuloyan ya ipelag kad kasalanan na saray salitam, pian ag ka la onlan mangibagad pari ya ag mo ginagalay nankasalanan. Akin et labay mon makapasnuk so Dios ed sika? Akin et labay mon deralen na Dios iray nansagputan mo.

⁷ "Anggaman ya amayamay iray kogip mo tan saray andi-kanan gawam tan salitam, nepeg mon pagalangan nin siansia so Dios.

⁸ "Ag mo pankalewan no nanengneng mon papairapen na gobirno iray mairapbilay tan ag to iter ed sikara so katonungan da tan say kanepegan da. Ta balang opisyal iyaagel na opisyal ya atagey nen say sikato, tan atagtagey nen sikaran dua. Say ari so sankatageyan ed amin ya opisyal tan napanoleyan toy amin a dalin a sakop to.

⁹ "Anggan say ari manmamatalek ed panagani.

¹⁰ No maaro kad kuarta ag kan balut napenek; no mampilalek kan onyaman ag mon balut nagamuran so amin a pilalek to. Sakey met yan andi-kakanaan.

¹¹ No onyayaman ka, ondadakel so pakanen mo. Say nagunggonam labat et say pakaamtam a mayaman ka.

¹² Malet so ogip na toon kumikimey, daiset may dakel so kinan to. Balet say toon mayaman dakel so kayaryan to, kanyan ag makaogip lapud kapagaan to.

¹³ Saya niy makapasinagem a kaogsan ya anengneng kod sayan mundo; saray katoowan mantitipon ira na kayamanan ya ikana ra ed panaon a pankaukolan da.

¹⁴ Balet lapud makapoy a kipaakaran nabalang day amin a kayamanan da; kanyan anggapoy anto a nipatawir da ed saray anak da.

¹⁵ Anggapoy awit tayo nen pinmaway tayod eges na ina tayo tan anggapo met so naawit tayo no ontaynan tayod sayan mundo. No ontaynan tayo anggapoy anggan anto a naawit tayo ed saray nansagputan tayo.

¹⁶ Sikato ya met so sakey a maoges. Ontaynan tayo a singa insabi tayo. Et antoy nagunggona tayo no mankikimey tayon singa manisingkat na dagem?

¹⁷ Nagunggona tayoy mambilay a walay bilonget tan ermen, magunigon, mapasnuk, tan walay sakit.

¹⁸ Saya so arumogan ko: say sankaabigan a nagawaan na too et say pangan tan say iyinom to, tan say panliket to ed nansagputan to legan na antikey a pambilay ton inter ed sikato na Dios; sikato yay kapalaran na too.

¹⁹ No say sakey a too et initdan na Dios na kayamanan tan kayaryan tan inabuloyan to a panliketan to ra, nepeg a misalsalamat tan panliketan toy nansagputan to. Rigalo ya na Dios.

²⁰ Bangta inabuloyan na Dios a manliket ed bilay to, ag to la nepeg a kagunigonan a mapalalo so katikey na panayam to diad tapew na dalin.

6

¹ "Naimanok diad sayan mundo so mapalalon kaogsan a nagagawad katoowan.

² "Say Dios itdan toy sakey a too na kayamanan, kagalangan, tan kayaryan, on, amin a labay to, balet ag to abuloyan a panliketan to ra. Say sakey a sangkaili la laingen so manliket. Sakey yan andi-kakanaan tan sumlang ed katonungan.

³ "Ibilang kon magmaung niy kipapasen na sakey ya ogaw ya inatey a nianak nen say toon sanlasus iray anak to tan mambilay na andokey, balet aliwan maliket ed bilay to tan ag napagalangan no ipompon.

⁴ "Anggapoy kaabigan a nagamuran to yan ogaw ed kianak to; naandipat lan onlad kabilongetan tan diman la nalingwanan.

⁵ "Ag to la anengneng so liwaway agew odino naamtaan so kabaliksan sa bilay, balet agamuran toy inawa

⁶ "mainawa nen say samay toon aliwan maliket so impanbilay to, anggaman a nayarin mambilay na duan liboy taon. Ag ta saksakey met lamlamang so laen dan dua?

⁷ "Mankimey so too pian walay tagano to, balet siansian ag napenek.

⁸ "Antoy panmaungan na toon makabat ed toon makulang-kulang? Antoy kaabigan a nagunggona na toon mairap-bilay a naamtaan toy mambilay?

⁹ "Sakey yan andi-kakanaan; singa ka onoosil ed dagem. Maung niy panliketan moy antokaman a walad sika nen say mansasalat so pampilalekan mo.

¹⁰ Amin a nagagawa natan et abayag lan nigetar nen saman nin panaon, tan amta tayo a say too et ag nayarin misangsangan ed mabiskeg nen say sikato.

¹¹ No andokey so pisangsangan mo lalon anggapoy kana to, tan anggapoy nagunggonam.

¹² Siopay makaamta no antoy sankaabigan a para sakey a too ed sayan andi-kakanaan tan antikey a bilay ed tapew na dalinsakey a bilay a naandipat a singa anino? Siopay makapangibaga no antoy nagawad mundo kapatey to?

7

¹ "Say maung a ngaran et magmaung ni nen say mabmablin pabalingit; say agew na ipatey na too et maung ni nen say agew na inkianak to.

² "Magmaung niy onlad abung a walay ermen lapud walay inatey nen say onlad abung a walay ponsia, ta diad iyakar ed kawalaay inatey nipanunot a say patey et manaalagar ed sikatayon amin.

³ "Magmaung niy ermen nen say elek, ta nayarin pabilongeten toy lupam, balet aruman toy pakatalus mo.

⁴ "Makulang-kulang so toon mannununot lawas na nipaakar ed liket. Makabat balet so toon mannununot na nipaakar ed patey.

⁵ "Magmaung niy makadngel na pasnuk na toon makabat nen say makadngel na kantan panangidayew na toon makulang-kulang.

⁶ "Say elek na toon makulang-kulang et singa masalanisit a kasabitan a napopoolan. Anggapoy kabaliksan to.

⁷ "Say toon makabat a manasaol na kapara ton too et singa lamlamang toon makulang-kulang. Say pasoksok deralen toy maung ya inkatoo.

⁸ "Say pangangga na bengatla et maung ni nen say gapo to. Say toon maanos maung ni nen say toon mapaatagey.

⁹ "Ag ka bengatbengat mamapasnuk; inkakulang-kulang so pomokuk na sakit na linawa.

¹⁰ Ag mon balut itetepet, Akin et maung niy kipapasen na bilay nen saman nen say natan? Aliwa yan tepet na makabat a too.

¹¹ Balang toon mambibilay nepeg a walay kakabatan to, ta no walaan kay kakabatan singa ka anawir na kayamanan.

¹² Say kakabatan iyagel to kad kaatapan a singa pangyagel ed sika na kuarta. Say kakabatan iyarawi to kad kaatapansikato yay kamaungan na pakatalus.

¹³ Dalepdep mo no antoy ginawa na Dios. Siopay makapetek ed pikewet a ginawa na Dios?

¹⁴ Manliket ka no maligen so bilay mo. Balet no nagugunigon ka, nunot mo: iiter na Dios so liket tan say gunigon tan ag mon balut naamtaan no antoy onsoblay a nagawa.

¹⁵ Legan na andi-kakanaan ya impanbilay ko anengneng koy amin a bengatla. Wala ray totoon matonung ya antikey so bilay da, balet wala ray maoges a totoo ya andokey so bilay da.

¹⁶ Kanyan ag mo lalabasey inkatonung mo odino say inkakabat moakin et pateyen moy sikan dili?

¹⁷ Balet ag mo met lalabasey inkaoges mo odino inkakulang-kulang moakin et ompatey ka kasakbayan na nigetar a panaon?

¹⁸ Ag mo lalabasey inkaoges odino say inkatonung mo. Igalang moy Dios et onaligwas ka met ni lamlamang.

¹⁹ Dakel niy nagawaan na kakabatan para sakey a too nen say nagawaan na samploran manoley para sakey a siudad.

²⁰ Anggapoy too diad tapew na dalin a manggagawa lawas na kamaungan tan ag balut mankasalanan.

²¹ Ag mo dedengeley amin ya ibabagay totoota ag la pigan narengel moy pangisasambad sika na aripen mo;

²² tan amtam ed sikan dili ya amimpiga-piga lay impangisambam ed arum a totoo.

²³ Inkanak so kakabatan ko diad impanubok kod sarayan amin. Ginetmak a magmaliw ak a makabat, balet ag ko nayarian.

²⁴ Panoy pakapikabat na sakey a too ed kabaliksan na bilay? Aralem a tuloy so kabaliksan to, ag nayarin natalusan.

²⁵ Inyapasakey koy siak a dili ed pangamta tan panaral; peteg a ginetmak so mansokimat ed kakabatan tan saray ebat na saray tepet ko, tan say pangamtak na kaogsan na inkakulang-kulang.

²⁶ Arumog ko a lalon ampait niy bii nen say patey. Singa patit a mangerel ed sika so panangaro tod sika odino singa sakey ya iket; singa golunggolung ya ombaliber iray taklay ton onlakap ed sika. Nibatikan ya na toon makapaliket ed Dios, balet erelen to so toon makasalanan.

²⁷ On, kuay Managpulong, nankalkalnan akabatan ko ya, legan kon aanapen iray ebat.

²⁸ Nananap ak na arum ya ebat, balet anggapoy arumog ko. Arumog kon sanlibo so sakey a laki a nayarin galangen ko, balet anggapoy anggan sakey a bii.

²⁹ Saya labat so naaralan ko: Pinalsa na Dios maptek so too, balet say too amayamay so sinmeseksek a kaogsan ed olo to.

8

¹ "Say toon makabat labat so makaamta na tuan kabaliksan na saray bengatla. Say kakabatan so mamaimis ed makabat a too, tan mamaligsad lupa to.

² "Onur mo ray ganggan na ari, tan ag ka bengatbengat mansisipan ed Dios.

³ "Nayarian na ari a gawaen so labay to, kanyan taynan kad arap to. Ag ka manaayam ed sayan maatap a pasen.

⁴ "Walay pakaoley na antokaman a gawaen na ari, tan anggapoy nayarin mibabali.

⁵ "Arawid kaatapan iray mangonur ed saray ganggan to. Say toon makabat amta to no panon tan no kapigan to ra onuren.

⁶ "Walay manepeg a panaon tan manepeg a polaing a panggawad antokaman, balet dagdaiset so amta tayo!

⁷ "Anggapod sikatayoy makapikabat no antoy nagawa ed arapen, tan no siopay mangibagad sikatayo.

⁸ "Anggapoy toon makapaliis ed patey, odino makabaat ed isabi na agew na ipatey to. Sikato yay sakey a bakal ya ag tayo napaliisan; ag tayo nayarian ya ibatikan.

⁹ "Anengneng ko ra yan amin nen ninunot ko ray nagagawa ed sayan mundo, say mundo a wala ray totoon walay pakayari, tan nepeg a manirap iray totoon ooleyan da.

¹⁰ On, akanengneng ak na saray totoon maoges a nipompon tan wala rad saray lobuk da, balet diad kapapawil, manlapud kamposanto, idadayew ira na saray totoo ed dilin siudad a nanggagawaan day kaogsan. Sakey yan andi-kakanaan!

¹¹ Akin et maininomay a manggaway kaogsan iray totoo? Lapud ag nadudusan tampol so kaogsan.

¹² Anggaman a manggaway sanlasus a krimin so sakey a makasalanan, siansian mambilay. On, amtak so ibabaga ra, No onuren moy Dios maung ya amin so kasumpalan na bilay mo,

¹³ balet ag ya nagawa ed saray totoon maoges, singa anino so bilay da, tan ompatey iran masakbay, lapud ag da oonuren so Dios.

¹⁴ Balet andi-kakanaan ya. Imano yoy nagagawa ed mundo: no maminsan niiter ed saray matonung so dusa na saray totoon maoges, tan niiter ed saray totoon maoges so tumang na saray matonung a totoo. Kuanko a sakey yan andi-kakanaan.

¹⁵ Kanyan atibokel ed kanunotan ko a nepeg a manliket so sakey a too, ta say panliketan to labat ed sayan bilay et say pangan, say paninom to, tan say pamaliket tod laman ton dili. Nagawaan toy onya no mankikimey legan na inggetar na Dios a pambilay to diad tapew na dalin.

¹⁶ Kapag salien koy magmaliw a makabat, tan aralen koy nagagawa ed mundo, abirbir kon anggan sanlabi tan sanagew kan ag onogip,

¹⁷ ag mon balut natalusan so kabaliksan na gagawaen na Dios. Anggan antoy gawaen mo, ag mon balut nakabatan. Nayarin ibaga na saray makabat ya amta ray gagawaen na Dios, balet diad katwaan to ag da amta.

9

¹ "Dinalepdep kon maung so nipaakar ed sarayan amin, et atalusan kon a walad lima na Dios iray gagawaen na saray makabat tan matonung a totoo, anggan say panangaro ra tan say panagbosul da. Anggapoy toon makaamta no antoy nagawa ed arapen a panaon.

² "Anggapoy pandomaan na nagawad sikara, ta say nagawa ed matonung a too nagawa met ed maoges a too; ontan to met ed maung tan makapoy a totoo, diad saray rilihioso tan saray aliwan rilihioso, diad saray mangibabagat tan saray ag mangibabagat. Anggapoy panmaungan na maung a too ed toon makasalanan; anggapoy panmaungan na toon mansamba tan say toon ag mansamba.

³ "Nampapara so nagagawa ed amin a too, et sikato yay makapoy a nagagawa, a singa amin a nagagawa diad mundo. Legan a mambibilay iray totoo, mannununot ira lawas na kaogsan tan kambagelan, et kabebekta ompatey ira.

⁴ "Balet walay ilalo na toon wadya nid tapew na dalin; maung niy mabilay ya aso nen say inatey a lion.

⁵ "On, saray mabilay amta ra ya ompatey ira, balet saray inaatey anggapoy amta ran balut. Anggapo lay arum a tumang da; sigput la ran alingwanan.

⁶ "Kaambas da lan naandi so panangaro, panagbosul, tan say panagabagey da. Ag la ran balut mibali ed antokaman a nagagawa ed sayan mundo.

⁷ "Sigi labatakan moy kanen mo tan manliket ka; inom moy alak mo tan manggayaga ka. Aabubonan na Dios so gawaen mo.

⁸ "Ipanengneng mo lawas a maliket tan magayaga ka.

⁹ "Legan a mambibilay kad sayan andi-kakanaan a bilay ya inter ed sika na Dios diad sayan mundo, manliket kan miamung ed inarom ya asawa. Manliket kan inagew-agew, ta sikato labat so nagunggonam ed amin a gunigon mo.

¹⁰ Antokaman a gawaen mo gawam ed anggaay nayarian mo, lapud anggapo lay kimey, kanunotan, pakatalus, tan kakabatan ed pasen a kawalaan da ray inaatey a dimay laen mo.

¹¹ Wala niy sakey a naamtaan ko, a diad sayan mundo ag manatalo lawas ed saray lumba iray mabatik, tan ag manatalo lawas ed saray bakal iray masebeg. Saray makabat et aliwan lawas a walay anapay-bilay da, ag lawas onyayaman iray maung ya impanotek, tan ag lawas onaatagey ed kipapasen iray marunong. Say maoges a kapalaran onsasabi ed balang sakey.

¹² Say sakey a too ag to kabat no kapigan so isabi na oras to. Saray totoo napatitan ira no panaon na maoges ya ag da iilaluan, tan singa ra saray manok a biglan narel ed patit, odino saray sira a narel ed iket.

¹³ Anengneng ko met ed sayan mundo so sakey a maung ya oliran a nipaakar ed kakabatan, tan ipapasen kon sakey a marakep.

¹⁴ Wala nen saman so sakey a baley a daiset iray totoon manaayam. Dinogpaan na sakey a makapanyarin ari. Niliktub to, insan namparaan a mangigeba ed saray padir.

¹⁵ Walad man ed baley so sakey a toon mairap-bilay a makabat tan nayarian to komun ya iyagel imay baley. Balet anggapoy akanunot ed sikato.

¹⁶ Kuanko lan gendat a maung niy kakabatan nen say biskeg, balet anggapoy mangipapasen a makabat ed toon mairap-bilay odino ondedengel ed ibabaga to.

¹⁷ Maung niy ondengel ed saray maolimek a salita na sakey a makabat a too nen say ondengel ed saray eyag na sakey a manoley ed saray makulang-kulang.

¹⁸ Dakel nin kaabigan so nagawaan na kakabatan nen say nagawaan na saray armas a para bakal, balet say sakey a makasalanan baleg a kaabigan so naderal to.

10

¹ "Saray inatey ya apangat pabangeten day sambotilyan pabalingit; ontan met say daiset ya inkakulang-kulang deralen toy kakabatan tan kagalangan.

² "Inkanatural na makabat a too so manggaway katonungan, tan inkanatural na makulang-kulang a too so manggaway kaogsan.

³ "Say inkakulang-kulang to so pakapatnagan na saray sangkailin naabet to; ipaamta to ed balang sakey a too a sikato et makulang-kulang.

⁴ "No mampasnuk ed sika so amom ag ka oneekal ed kimey mo; ta no ag ka oneseesel nayarin napirdona so anggan baleg a kasalanan mo.

⁵ "Walay sakey a kaogsan ya anengneng kod mundosay kaogsan a gagawaen na saray manoley.

⁶ "Saray makulang-kulang so nanaitday atatagey a betang, balet saray mamayaman abebebay betang da.

⁷ "Akanengneng ak na saray aripen a mangabkabayo, balet manaakar a singa saray aripen iray totoon gagalangen ed baley.

⁸ "No manggawa kay patit ya abut, diman ka nikolabut; ketketen ka na oleg ya onsorub ed binongaw mon padir.

⁹ "No managtebag ka na saray bato, nasakitan ka na bato. No managbelang ka na kiew, nasakitan ka na kiew.

¹⁰ No ngelngel so wasay mo tan mangiras kan mangyobul, nepeg a pasiaen mon iwasay. Say kakabatan makatulong ed maung a kasumpalan na too.

¹¹ Anggapoy kakanaay pakapaamod oleg no paketketen mon onona.

¹² Pakagalangan na makabat a too so bunga na saray salita to, balet kaderalan na makulang-kulang so bunga na saray salita to.

¹³ Manlapud gapo ya anggad samput andi-kakanaan iray salita na makulang-kulang.

¹⁴ Ag ontonda a manlabir lan manlabir. Anggapoy toon makaamta no antoy nagawad arapen, kanyan anggapoy makapangibaga ed too no antoy nagawa kayariy ipatey to.

¹⁵ Say makulang-kulang maininomay a nakesawan no mankimey, ta ag to amtay anggan onsempet.

¹⁶ Pangaskasiyay kipapasen na sakey a bansa no say manoley to et sakey a tobun-balo tan mampista lawas iray pangulo to.

¹⁷ Balet maung so kipapasen na sakey a bansa no say manoley to et gawaen toy dilin labay to, tan makanepegan a mampista iray pangulo to, napokpokan day sikaran dili kanyan ag ira nabuwek.

¹⁸ No say sakey a too et mangiras a mangipiger na atep na abung to, onterter insan nageba.

¹⁹ Say pista mampagayaga tan say alak mampasayaksak, balet no anggapoy kuarta ag ka makapampista tan makainom na alak.

²⁰ Ag mo isasamba so ari anggan diad maamut, tan ag mo isasamba so mayaman anggan diad dalem na kuartom, ompan nidalem kad sikara ta nanlayag so dalin.

11

¹ "Ipoonan moy kuartam ed panagkomirsio ed arum a bansa, et ag mabayag mantubo ka.

² "Mangipoonan kad pigaran lugaranggan diad amayamay a lugarta ag mo amta no antoy onsabin maoges ed sika diad sayan mundo.

³ "Anggan iner a dapag so tumbaan na kiew, diman to la. No makapakapal lay lorem, onoran la.

⁴ "Say toon manalagar na maung a siplug na dagem tan maung a panaon et anggapoy nitanem ton antokaman a tanaman tan anggapon balut so naani to.

⁵ "No panoy ag mo pakatalus ed inggapo na bilay ed eges na sakey a biin malokun, ontan met so ag mo pakatalus ed gagawaen na Dios ya amalsad amin a bengatla.

⁶ "Mantanem kad kabwasan tan labi, ta ag mo amta no ontubon amin kasi so itanem mo, odino say sakey et mabona nen say sananey.

⁷ "Marakep so liwawa na agew, tan maabig ed mata.

⁸ "No andokey so bilay mo nepeg a misalamat ka lapud balang sakey a taon a pambibilay to. Balet nepeg mon nunoten ya andokey niy panaon a sikay inatey nen say panaon a sikay mabilay. Andi-kakanaan ya amin iray onsabi.

⁹ "Tobun-balo, manliket kayo legan a wala kayo nid kalangweran. Gawa yo labat so labay yo tan tombuk yoy kaliktan yo. Balet nunot yo a say Dios sintinsiaan to kayod saray amin a gagawaen yo.

¹⁰ Ag yo aabuloyan a gunigonen kayo na antokaman odino panliknaen to kayoy kairapan, ta aliwan mabayag so kiwala yo ed kalangweran.

12

¹ "Kanyan nunot yoy Manamalsa yo legan a wala ki nid kalangweran, kasakbayan ya onsabi ray magunigon ya agew tan taon ya ikuanyo, Ag ak la manliliket ed sayan bilay.

² "Saraya so panaon a say liwaway agew, say bulan, tan saray bitewen et ombilonget la rad matam, tan ag la naandi so oran na lorem.

³ "Diad satan, onggiwgiw la ray taklay mon angyaagel na bilay mo nen saman, tan onkalug la ray pueg mo. Nangileb-ngileb ka met lad satan kanyan ag mo la nagatgat so kanen mo, tan onkuyep met lay pakanengneng mo.

⁴ "Ag mo met lad satan narengel so tanul ed dalan. Singa labat esaes so pakarengel mod ungol na gilingan, odino say togtog na musika, balet nabangon kad oni na manok.

⁵ "Ontakot ka ed atagey iran pasen, tan ag mo la nayarian so manakar a mambukbukor. Ompoti so buek na olom, tan kerengkereng ka met lan manakar. Naandi lad sikay amin a pilalek. Onla itayo ed andi-anggaan a panayaman tayo tan diad saray dalan narengel iray kanta na kaermenan.

⁶ "Napoltut so pilak a golunggolung, tan napelag tan nabetag so balituk a lamparaan; napoltut so lobir na bobun tan namekmek so boyug.

⁷ "Ompawil ed dabuk na dalin so laman to tan say ispiritu to ompawil ed Dios ya angiter ed sikato.

⁸ "Andi-kakanaan, andi-kakanaan, kuay Managpulong. Amin et andi-kakanaan.

⁹ "Lapud makabat imay Managpulong, ag to tinondaan so nambangat ed saray totoo. Inaaral to ray probirbio, tan inapiapiger ton sinusubok so katwaan da.

¹⁰ Sinali nen Managpulong ya inanap iray makaligliwan salita, balet katwaan iray insulat to.

¹¹ Saray balikas da ray makabat a totoo et singa ra maotuk a baston da ray pumapastol ya ikakana rad panangiwanwan ed saray karniro. Saray atipon a probirbio et mansiansia ran singa saray malmalet a nipanek a pasak. Say Dios a Pumapastol ed sikatayon amin so angiter na sarayan probirbio.

¹² Anak ko, wala niy sakey a panalwaran. Anggapoy samput na pansulat na libro, tan pakesawen ka na mapalalon panagaral.

¹³ Kayari na sarayan amin, wala niy sakey a nibaga: Pagalangan moy Dios tan onur mo ray ganggan to, ta sikato yay makasengeg na impamalsaan na Dios ed too.

¹⁴ Sintinsiaan na Dios ya amin iray gagawaen tayo, maung may makapoy, anggan saray ginagawa ed maamut.