1 "Saraya so probirbio nen Solomon a lakin anak nen David tan ari na Israel.
2 "Makatulong irad sikayo ed pakabirbir yod kakabatan tan maung a simbawa, tan diad pakatalus yod saray balikas a walaan na aralem a kabaliksan.
3 "Nibangat da kayo no panoy pambilay yon makabat, tan no panoy pagmaliw yon matwa, matonung, tan maptek.
4 "Napagmaliw dan marunong iray anggapoy salsalid panagbilay, tan nibangat day pakatalus tan kakabatan ed saray walad kalangweran.
5 "Sarayan probirbio nayarian da ya anggan aruman so pakatalus da ray makabat lan totoo, tan nayarian dan iwanwan iray walay aral,
6 "pian natalusan da ray niamut a kabaliksan da ray probirbio tan saray probliman itetepet da ray makabat a totoo.
7 "Pian nawalaan kay pakatalus, nepeg mon galangen ya onona so Katawan. Saray makulang-kulang babalawen da so kakabatan tan ag da labay so manaral.
8 "Anak ko, dengel moy ibabaga na amam tan inam.
9 "Say bangat da et pamaungen toy ogalim a singa pamarakep ed nengneng mo na balibalin sombriro odino kolintas.
10 Anak ko, no tuksoen ka na saray makasalanan, ag ka onaabuloy.
11 No bilang ta ikuanda, Gala, ta mananap itayoy pateyen tayon too! Dogpaan tayo ray totoon anggapoy kasalanan, pian walay panliketan tayo!
12 Nayarin mabilabilay tan mabisbiskeg ira no narumog tayo ra, balet kasiput tayo naoyus lay bilay da!
13 Makarumog tayoy mabmabli ran bengatla, tan panoen tayo ray kaabugan tayo na saray asamsam!
14 Gala, mila kad sikami, ta panaapagan tin amin iray natakew tayo.
15 Anak ko, ag ka mimilad saray ontan a totoo. Arawian mo ra.
16 Magangganat iran manggaway kaogsan. Mammainomay day mamatey.
17 Anggapoy kana na pangipanat moy iket no sankanengneng na manok a labay mon erelen.
18 Balet saray ontan a totoo et papatitan day sikaran dili; diad dilin patit day pateyan da.
19 Say tulisan pateyen na inkatulisan toonyay pansumpalan na siopaman a toon mambibilay onung ed inkaruksa to.
20 Dengel kayo! Mankokolyaot ed saray dalan tan diad saray tindaan so kakabatan,
21 maksil ya ontatawag diad saray puirtay siudad, tan diad inerman a pantitiponan na saray totoo:
22 Makulang-kulang a totoo! Anggad kapigan so pansiansia yon makulang-kulang? Kapigan so itonda na panluludlurey yod pakaamta? Ag kayon balut makaaral?
23 Dengel kayo no pampasnukan ta kayo; itdan ta kayoy maung a simbawa tan inagnag kod sikayoy pakatalus ko.
24 Tinatawag ta kayo, balet ag kayo ondengel; iniimbitaan ta kayon ondago balet ag kayo mangasasikaso.
25 Ag yo dinengel iray amin a simbawak tan ag yo labay so papetek ed siak.
26 Kanyan no onsabid sikayoy gunigon, elekan ta kayo. Ludlureyen ta kayo no nasabian kayoy takot,
27 singa mabiskeg a bagyo ya onsabid sikayo a sankaawit to ray masebeg tan maksil a dagem a manggunigon ed sikayo, et nairapan tan pangaskasiyan kayo.
28 Diad satan ontawag kayod kakabatan, balet ag ak onebat. Nayarin anapen yo ak ed inerman a pasen, balet ag yo ak narumog.
29 Ag yon balut nilabay a nawalaan kayoy pakaamta tan lawas ag yo tinoluk so Katawan.
30 Ag yon balut dinengel so simbawak odino inasikasoy panametek ko.
31 Lapud saya, anien yoy bungay ginawa yo, tan deryaen kayo lamlamang na dilin kagagawa yo.
32 Ompapatey iray totoon anggapoy salsalid panagbilay lapud ipopolisay day kakabatan. Nadederal iray totoon makulang-kulang lapud ag ira mangasasikaso.
33 Balet niarawid kaatapan so siopaman ya ondengel ed siak. Mareen so pambilay to, ta anggapoy nepeg ton takotan.
1 "Anak ko, aral moy ibabangat kod sika tan ag mo lilingwanay pagagawak ed sika.
2 "Dengel kad kakabatan tan apiger mon talusan.
3 "Kerew ka na pakaamta; ibagam so pankaukolan mo na kakabatan.
4 "Panseetan mon anapen a singa pananap mod pilak odino arum a niamut a kayamanan.
5 "No onyay gawaen mo, nakabatan mo no antoy kabaliksan na itakot ed Katawan, tan naamtaan mo so nipaakar ed Dios.
6 "Say Katawan so mangiiter na kakabatan; manlalapud sikato so pakaamta tan pakatalus.
7 "Tutulongan tan iyaagel to so matonung, tan iyaagel tod kaatapan iray maptek so panagbilay da.
8 "Iyaagel tod kaatapan iray matonung so pipiolup dad kapara ran too, tan aantabayen to ray matoor ed sikato.
9 "No dengelen mo ak, naamtaan mo no antoy maptek, matonung, tan matwa. Naamtaan mo no antoy nepeg mon gawaen.
10 Magmaliw kan makabat, tan paliketen ka na pakaamtam.
11 Iyagel ka na kakabatan tan pakatalus mo,
12 tan ipaliis da kad pakagawam na kaogsan. Iyarawi da kad saray totoon manangiter na gunigon lapud panagsalita ra
13 saray totoon inkaindan day matonung a panagbilay, ta kinaliktan day bilonget na kasalanan,
14 saray totoon panliliketan day panggaway kabandayan tan panggagayagaan ed andi-kakanaan so kaogsan,
15 saray totoon pikewet so panagbilay da tan ag ira napanmatalkan.
16 Nayarian mon iyarawian so marotak a biin ayaten to kad malamlamuyot a panagsalita to,
17 aliwan matoor ed asawa ton dili, tan dineral to ray masanton sipan to.
18 No onla kad abung to, patey so arapen mo. Manasingger kad sangab na lobuk no onla kad man.
19 Siopamay ombisitad sikato et ag la makapawil; ag to la natonton so dalan a mamaarap ed bilay.
20 Kanyan nepeg mon aligen so kabibilay na saray maung a totoo tan mambilay kan matonung.
21 Saray matonung a totoosaray maptek so panagbilay daet manayam irad sayan dalin tayo.
22 Balet say Dios paandipaten tod dalin iray totoon maoges, tan baguten to ray makasalanan a singa pamagut na tanaman ed dalin.
1 "Anak ko, ag mo lilingwanan so ibabangat kod sika. Nunot mo lawas iray ganggan kod sika.
2 "Say bangat ko et itdan to ka na andokey tan maaligwas a bilay.
3 "Ag mo ikakaindan so katotoluk tan say inkatoor. Isinger mo rad beklew mo tan isulat mo rad pusom.
4 "No gawaen mo ya, magmaliw kan maung tan makapaliket ed Dios tan too.
5 "Manmatalek ka ed Katawan diad intiron pusom. Ag ka manmamatalek ed dilin pakatalus mo.
6 "Diad amin a gawaen mo nunot mo lawas so Katawan, et iwanwan to kad maptek a dalan.
7 "Ag mon balut ipapasen a makabat ka nen say peteg a kakabatan mo; takotan moy Katawan, tan ag ka mangagaway kaogsan.
8 "No onyay gawaen mo, tambalen to ray sugat mo tan paninawaen to kad liliknaen mo.
9 "Pagalangan moy Katawan diad panamegley na pangibagat mod sikato na sankaabigan a bungay dalin mo.
10 No onyay gawaen mo, napano na ilik iray kamalir mo, tan nawalaan ka na alak a diad karakel to et ag mo nisinup ya amin.
11 Anak ko, ag mo luludlureyen so panametek na Katawan; ipasen mon sakey a pasakbay ed sika.
12 Say Katawan pepeteken to ray inaro to, a singa pamepetek na ama ed anak ton ikikinon to.
13 Maliket so toon magmaliw a makabat, say toon nawalaan na pakatalus.
14 Dakel niy nagonggonam ed kakabatan nen say diad pilak; mabli ni nen say balituk so kakabatan.
15 Say kakabatan mabli ni nen saray alahas; ag nayarin ipara ed antokaman a labay mon nakayaryan.
16 Say kakabatan itdan to kay andokey a bilay, kayamanan, tan kagalangan.
17 Say kakabatan pagmaliwen ton marakep so panagbilay mo, tan iyarawi to kad kaatapan legan mon mambilay.
18 Maliket iray totoon magmamaliw a makabat; say kakabatan itdan to ra na bilay.
19 Lapud kakabatan na Katawan pinalsa to so mundo; lapud pakatalus to inlira to so tawen.
20 Say kakabatan to pinaagos to ray ilog, tan pinapelag to ray lorem a mangoran ed tapew na dalin.
21 Anak ko, bembenan moy kakabatan tan pakatalus a walad sika; ag mo ra iikbanan.
22 Itdan da ka na bilaybilay a makaroyroyo tan maliket.
23 Mankurang kad satan ya arawi ed kaatapan tan ag ka niparukol.
24 Ag ka ontakot no onla ka lad dokulan mo, tan masamsamit so ogip mon sanlabi.
25 Anggapo met so pagpagam nipaakar ed saray deral ya onsabin singa bagyo ed saray totoon maoges.
26 Say Katawan iyarawi to kad kaatapan. Ag to iyabuloy a napelag ka ed patit.
27 No nayarian mo, manggawa kay kamaungan ed saray mankaukolan.
28 Ag mo ibabagad kaabay mo ya ompawil ka nabwas no nayarian mo lan tulongan natan.
29 Ag ka manggegetmay maoges sumpad kaabay mo; manaayam ed abay mo tan panmamatalkan to ka.
30 No anggapoy makasengeg ag mo pisasangsangan so toon anggapoy makapoy a ginawa tod sika.
31 Ag ka oniibeg ed saray totoon magolo odino aaligen so gagawaen da,
32 lapud makapaingungot ed Katawan iray manggagaway kaogsan, balet makapaliket ed sikato iray totoon matonung.
33 Isasamba na Katawan so kaabungan da ray totoon maoges, balet bibindisionan toy kaabungan da ray matonung.
34 Balbalawen to ray mapaatagey, balet mangiiter na pankaabigan da ray mapaabeba.
35 Nagamuran na makabat a totoo so kagalangan, balet napelag ed kababaingan iray totoon makulang-kulang.
1 "Anak, dengel yoy ibabangat na ama yo. Asikaso yo, et nawalaan kayoy pakatalus.
2 "Maung iray ibabangat ko, kanyan ag yo ra lilingwanan ya amin.
3 "Nen ogaw ak nin melag, a bukbukor koy anak na saray ateng ko,
4 "binabangatan ak nen amak. Inkuanda, Nunot mo ray ibabagak tan ag mo ra lilingwanan. Onur mo ray ganggan ko, et mambilay ka.
5 "Anap mo so kakabatan tan say pakatalus! Ag mo lilingwanan o ipopolisay iray ibabagak.
6 "Ag mo ikakaindan so kakabatan, et iyagel to ka; arom, et iyarawi to kad kaatapan.
7 "Say sankamanonaan a nayarin gawaen mo et say pananap moy kakabatan. Gawam so anggaay nayarian mo a mananap na pakatalus.
8 "Arom so kakabatan, et pagmaliwen to kan matalonggaring. Lakap mo, et itdan to kay kagalangan.
9 "Say kakabatan so koronam a napnoy kagalangan.
10 Dengel mo ak, anak ko. Ipapusom ya awaten iray salitak, et andokey so pambilay mo.
11 Imbangat kod sikay kakabatan tan inwanwan ta kad dalan na matonung a panagbilay.
12 No manakar ka, anggapoy makasarad dalan mo tan no ombatik ka, ag ka nipatakba.
13 Nunot mo lawas so naaral mo. Say aral mo sikatoy bilay mosimpitan mon maung.
14 Ag ka oonla ed lalaen da ray totoon maoges odino aaligen so kagagawa ra.
15 Ag mo gagawaen! Arawian moy antokaman a kaogsan! Ipolisay mo tan ituloy moy kurang mo.
16 Ag makaogip iray totoon maoges no ag ni ra akapanggaway kaogsan. Ag ira makalirep no anggapo niy apasakitan dan too.
17 Diad sikara say kaogsan tan karuksaan et singa kakanen tan iinomen.
18 Say dalan a pankukurangan da ray totoon matonung et singa ombubutay ya agew ya onliliwawa lan onliliwawa ya anggad maliwliwawa la.
19 Balet say dalan a pankukurangan da ray totoon maoges et ambilonget a singa labi. Natumba ra, ta ag da nanengneng so akapateran da.
20 Anak ko, dengel moy ibabagak. Talineng mo ray salitak.
21 Ag mo aabuloyan a nalingwanan mo ra. Nudnunot mo ra tan yan mo rad pusom.
22 Itdan da na bilay tan abig-laman so siopaman a makatatalus ed sikara.
23 Alwaran moy panagnunot mo; say panagnunot mo so mangooksuy na bilay mo.
24 Ag kan balut mansasalita na aliwan tua. Ag ka mibabali ed palikdo.
25 Nengneng ka lawas a sitatalek ed lalaen mo; ag mo itetewek so olom diad kababaingan.
26 Iplanom a maung so gagawaen mo, pian maabig so pansumpalan na antokaman a gawaen mo.
27 Arawian moy kaogsan tan mankurang kan mapmaptek. Ag ka onsuasuawi na anggan sakey a kutdang ed maptek a dalan.
1 "Anak ko, asikasom tan dengel mo ray kakabatan tan pakatalus ko.
2 "Diad ontan naamtaan moy maabig a kagagawa, tan ipanengneng na panagsalitam a walay pakatalus mo.
3 "Masamit a singa dilo so bibil na arum a laki tan malamuyot a singa larak na oliba so kakaangub to.
4 "Balet kayariy pikaloguran mod sikato, kapaitan tan sulit labat so nasagmakan mo.
5 "Iyakar to kad pasen a panaayaman da ray inaatey, ta mamapaarap ed patey so pankukurangan to.
6 "Ag manaakar ed dalan a mamaarap ed bilay; onsuasuawid dalan, balet ag to nalilikas so nagagawa.
7 "Dengel yo ak natan, sikayo ran anak, tan ag yon balut lilingwanan iray ibabagak.
8 "Arawian yo yan bii! Ag kayo anggan onsisingger ed puirtay abung to!
9 "No onyay gawaen yo, onlad arum a too so kagalangan a walad sikayo nen saman, tan wala ki nid kaksilan ya ompatey ed lima da ray anggapoy panangasin totoo.
10 On, alaen na saray sangkaili so kayamanan yo, tan nakayaryan na arum iray nansagputan yo.
11 Manay-ay kayod pampanabus yo; kakatakatat tan kapokepokel so pansumpalan yo.
12 Ikuan ed satan na sinansakey ed sikayo, Akin et ag ak balut akaaral? Akin et ag ko inabuloyan a peteken ak na siopaman?
13 Ag ak dinmengel ed saray bumabangat ko. Ag ko ra inasikaso.
14 Ag abayag, naplag ak ed kababaingan diad arap da ray katoowan.
15 Nepeg a matoor kad asawam tan diad sikato labat so pangiteran moy panangarom.
16 No wala ray anak mod paway anggapoy kaabigan a niiter dad sika.
17 Nepeg a saray anak mo et ombaleg ira a sikay tulongan da, aliwan saray sangkaili.
18 Kanyan manliket ka ed asawam tan anap moy gayaga ed biin kakasal mo.
19 Say asawam et magana tan balibaliy kagagawa to a singa ulsa. Panliketen ka komun na ganggana to; nalingbu ka komun na aro to.
20 Anak ko, akin et iter moy panangarom ed arum a bii? Akin et labay mo niy ganggana na asaway arum a laki?
21 Sankanengneng na Katawan ya amin iray gagawaen mo. Bambantayan to ka ed inermay laen mo.
22 Sakey a patit iray kasalanan na maoges a too. Naerel so maoges a too ed iket na dilin kasalanan to.
23 Ompatey lapud ag to nadangkaan so sikaton dili. Say ontan lan kinaambagel to so mangyakar ed sikato diad lobuk.
1 "Anak ko, insipan mo a sikay onebat ed utang na arum a too?
2 "Narel ka na saray dilin salitam, apatitan ka na saray dilin sipan mo?
3 "On anak, wala kad pakayari na satan a too, balet onyay pakaokpus mod lima to: mangganat kan onlad sikato, ta mikasi kad sikaton ibolus to ka.
4 "Ag mo aabuloyay sikan dili a makaogip odino ontondan mampainawa.
5 "Paway kad patit a singa manok odino singa sakey ya ulsan ibabatikan toy umaanup.
6 "Mangingiras a totoo, laka yod kawalaan da ray gilata; imano yoy panagbilay da, pian makaaral kayod sikara.
7 "Anggapoy pangulo, opisyal, odino manoley da,
8 "balet mantitipon ira no tiagew na pambilay dad nepnep.
9 "Anggad kapigan so panilakilak na mangiras a too ed dokulan to? Kapigan so ibangon tod ogip to?
10 Mampainawa ak a magano, ikuanto; mantalikepkep ak tan mampainawa ak a magano.
11 Balet legan ton naogip, onsabid sikatoy kairapan na bilay a singa isabi na matakew a walay awit ton armas.
12 Onlan manliber-liber a mantila iray totoon maoges tan andi-kana.
13 Mankindat tan mansinyas ira pian napalikdo da ka,
14 legan dan mamplaplanoy kaogsan, tan manggagaway golo ed amin a pasen.
15 Lapud saya, anggapoy pasakbay tan bigla-biglan onsabid sikaray deral, tan ipatey day kasugat da.
16 Wala ray pitoran bengatla a kabosul tan ag labay na Katawan: Say mapaatagey a nengneng, say matilan dila, saray liman managpatey na totoon anggapoy kasalanan, say kanunotan a managplano na saray kaogsan, saray salin masiglat a managgaway kaogsan, say tasin mantotombukay tila to, tan say toon manangigapoy golo ed saray sankakaaro.
17
18
19
20 Anak ko, onur moy ganggan na amam tan ag mo lilingwanan so bangat na inam.
21 Iyan mo ra lawas ed olom tan isulat mo rad pusom.
22 Say bangat da iwanwan da kad pankurang mo, iyagel da ka no labi, tan simbawaan da ka no agew.
23 Saray bilin da singa ra liwaway silew; say panametek da ibangat da ka no panoy pambilay mo.
24 Niarawi da kad saray marotak a bibii tan nipaliis da kad makaayat a panagsalita da ray asawa na arum a lalaki.
25 Ag ka patutuksod ganggana ra; ag ka pasasagyat ed panagkindat da.
26 Say sakey a laki nayarin nabayaran to na sakey a pan di bara so sakey a marotak a bii, balet diad pikakaloguran naalan amin so kayaryan to.
27 Naakwal moy apoy ya ag napoolay kawes mo?
28 Makapanakar kad ngalab ya ag nasinit so salim?
29 Onya so nagawa no miakdul so sakey a laki ed asawa na arum a laki. Nadusa so siopaman a manggawa ed saya.
30 Ag balawen na saray totoo so matakew no mantakew na nakan no sikatoy narasan;
31 balet no narel, ipawil ton mamimpitoy karakel imay tinakew toiter toy amin a kayaryan to.
32 Balet anggapoy kalakal so lakin mikakaloguran. Dederalen to labat so sikaton dili.
33 Sakit na laman tan kaandiay kagalangan so nasagmak to; ag manganggay pakapelag tod kababaingan.
34 Mapalaloy petang na olo na asawan laki no sikatoy mangimon; ag manganggay ibawi to.
35 Ag to mangawat na antokaman a bayar; anggapoy rigalon makapabetel na pasnuk to.
1 "Anak ko, onur moy ibabagak tan ag mo lilingwanan iray ganggan ko.
2 "Sumpal mo ray ganggan ko et mambilay ka. Asikasom ya onuren iray bangat ko a singa pangaasikasom ed saray matam.
3 "Toluk mo lawas so bangat ko; isulat mod pusom.
4 "Ipasen mo ya agim a bii so kakabatan, tan malet mon kaaro so pakatalus.
5 "Iyarawi da kad bibiin asawa na arum a lalaki, tan diad bibiin marotak a makaayat iray salita ra.
6 "Aminsan nen tinmandag ak ed bintana na abung ko,
7 "anengneng ko ray amayamay a tobun-balon lalaki ya anggapo niy salsali rad panagbilay, balet walay naimanok a sakey a makulang-kulang.
8 "Sikatoy manaakar ed dalan ya asingger ed sokung a panaayaman na sakey a bii. Ondadalan ed abay na samay abung na bii
9 "nen labi ya ambilonget la.
10 Insan inabet na samay bii ya akasolung na singa kawes na marotak a bii tan wala ray iplaplano ton gawaen.
11 Masebeg imay bii tan anggapoy baing to; akar-akar ed saray dalan
12 odino manalalagey a manalagar ed inerman a sokung, no maminsan diad saray dalan, tan no arum diad tindaan.
13 Nilakap to may tobun-balon laki, inanguban to, ninengneng tod mata, insan to inkuan,
14 Angisaklang ak na saray bagat ko natan tan insempet koy karni ed saramay bagat ko.
15 Kanyan pinmaway ak ta anapen ta ka; nampilalekan ta kan narumog et maung ta wadya ka manaya!
16 Inapisan koy katrik na nankolor a linen a nanlapud Egipto.
17 Pinabalingitan ko na mira, aloe, tan kanila.
18 Gala, ta sanlabi tan duan manakdul. Manliket ta a manlakapan.
19 Andid man so asawak. Mabayag ed nila ton pasen.
20 Dakel so inawit ton kuarta tan ag ompawil ya anggad duay simba.
21 Atukso tod limgas to tan atanggoyur tod panamegley na malamlamuyot a panagsalita to.
22 Ag abayag akilad sikato imay laki a singa bakan tetengtengen ed panagpateyan, singa ulsan dawit-dawit lan naerel ed patit,
23 a pakapikaan tod puso. Singa manok ed tagey ya onloloob ed iket. Ag to amta a say bilay toy naala.
24 Natan, sikayo ran anak, dengel yo ak. Imano yoy ibagak.
25 Ag kayo patatangguyor ed onyan bii; ag kayo akar-akar a mananap ed sikato.
26 Sikatoy managderal na kagalangay amayamay a lalaki tan sikatoy makasengeg na impatey na ag la nabilang a totoo.
27 No onla kad abung to mamapaarap ka ed pasen a panaayaman da ray inaatey. Sikato yay antikey a dalan a mamaarap ed patey.
1 "Dengel kayo! Mankokolyaot so kakabatan. Mambabando so pakatalus pian narengel yo.
2 "Manalalagey ed toktok na kapokdulan ed abay na dalan tan diad nansasalipongpongan na dalan.
3 "Diad lolooban na siudad, diad abay da ray puirta maksil ya ontatawag:
4 "Onaapireng ak ed sikayon katoowan; tatawagen koy balang too ed sankamundoan.
5 "Sikayon inoogaw niy kalakal, magmaliw ki lan makatalus; sikayon makulang-kulang, mankalakal kayo la.
6 "Dengel yo ray makabaliksan a salitak; dugan amin iray ibabagak.
7 "Tua ray sasalitaen ko; kabosul ko ray tila.
8 "Kaptekan ya amin so ibabalikas ko; anggapoy tila odino makapalingo.
9 "Malinew iran amin ed toon walay pakatalus; mabatar iran amin ed toon amayamay so amta to.
10 Pilim so bilin ko, aliwan say pilak; pilim so pakatalus, aliwan say sankapuroan a balituk.
11 Siak so Kakabatan, mabli ak ni nen saray alahas; anggapoy bengatlan pampipilalekan mo a makapipara ed siak.
12 Siak so Kakabatan, walad siak so pakatalus; walad siak so pakaamta tan maptek a pananintinsia.
13 Say pangigalang ed Katawan kabaliksan toy iyarawid kaogsan; kabosul koy panagpaatagey tan panaglastug, say maoges a kagagawa tan saray salitan tila.
14 Mamplaplano ak tan susumpalen ko ra. Walay pakatalus ko, tan mabiskeg ak.
15 Tutulongan kon manoley iray arari, tan manggawa na saray ganggan iray walad pakaoley.
16 Tutulongan kon manoley iray amin a pangulo diad tapew na dalin, saray prinsipi tan saray atatagey so betang da.
17 Inarok iray mangaarod siak; narumog ak na saray maseet a manaanap ed siak.
18 Wala ray kayamanan tan kagalangan ya iiter ko, aligwas tan say pampalabo.
19 Say nagunggona yod siak et maung ni nen say sankapuroan a balituk, maung ni ra nen say sankarakepan a pilak.
20 Pankukurangan koy dalan na katunongan; totombuken ko ray basbas na kaptekan;
21 iitdan koy kayamanan iray mangaarod siak, papanoen ko na saray kayamanan iray kaabungan da.
22 Siak so ononaonan pinalsa na Katawan, say onaan ed saray kimey to nen saman a panaon.
23 Diad gapoy gapo agawa ak la, diad gapo, kasakbayan ya apalsa so mundo.
24 Nianak ak la kasakbayan a wala ray dayat, nen anggapo ni ray sobusobul.
25 Wala ak la kasakbayan a wala ray kapalandeyan, kasakbayan a nilirad pasen da iray kapokdulan,
26 kasakbayan a pinalsa na Dios so mundo tan saray kaalogan to, odino anggan say ononan sankaakup a dalin.
27 Wadman ak la nen inlira na Dios so tawen ed pasen to, nen impanat toy liwang ed tagey na dayat,
28 nen inyan tod tawen iray kaloreman, nen nilokasan to ray sobusobul ed dalem na dayat,
29 tan ingganggan to ray danum na dayat ya ag ira onlabsan ed imbaga ton panganggaan da. Wadman ak la nen saray pundasion na mundo et inletneg to ra.
30 Singa ak arkitikto a walad abay to nen saman, siak so inagew-agew a panlalapway liket to, malikeliket ak lawas ed arap to
31 maliket ak ed inkiwalak ed mundo tan magayaga ak a kaibak iray katoowan.
32 Dengel yo ak natan, sikayon tobun-balo. Manliket kayo no onuren yoy ibabagak.
33 Dengel yo ray bilin ed sikayo. Magmaliw kayon makabat; ag yo ya papaolyan.
34 Maliket so toon ondedengel ed siak say toon manaayam ya inagew-agew ed puirtak, a manaalagar ed lolooban na abung ko.
35 Say toon makalmod siak narurumog toy bilay, tan manliket so Katawan ed sikato.
36 Balet say toon ag makarumog ed siak, papasakitan toy sikaton dili; siopamay mamobosul ed siak inaro toy patey.
1 "Say kakabatan amaalagey na abung to tan nanggawa na pitoran lusek to.
2 "Amatas na ayep a para pista, nilaokan toy rikado so alak, insan to insaklang so lamisaan.
3 "Imbaki to ray katulong ton bibii ya onla rad sankatageyan a pasen ed baley ta ibando ra:
4 "Loob kayo, sikayon totoon anggapoy amta! Insan diad toon makulang-kulang kuanto,
5 "Gala dia, mangan kad kakanen ya imparaan ko tan inom kad alak a tinimplak.
6 "Taynan moy olupan da ray totoon anggapoy amta, tan mambilay ka. Mankurang kad dalan na pakaamta.
7 "No peteken moy toon mapaatagey, nabaingan ka labat. No pampasnukan moy toon maoges, nasakitan ka labat.
8 "Ag mo pepeteken so toon mapaatagey, ta bosulen to ka. Balet no peteken moy toon makabat, pagalangan to ka.
9 "Say antokaman ya ibagam ed toon makabat pagmaliwen ton lalon makabat. Say antokaman ya ibagam ed toon matonung aruman toy pakaamta to.
10 Pian nawalaan kay kakabatan nepeg mon pagalangan ya onona so Katawan. No kabat mo may Masanto, walay pakatalus mo.
11 Say kakabatan parokeyen toy bilay mo diad tapew na dalin.
12 Sikay makalay tumang no walay kakabatan mo, balet sikay manliknay kairapan no ipolisay mo.
13 Say inkakulang-kulang et singa makmaknul, anggapoy amta, tan anggapoy kababaingan a bii.
14 Manyodyorung yan bii ed puirta na abung to, odino diad yorungan ed sankatageyan a pasen ed baley,
15 tan ibabando tod saray totoon ondadalan ya ag da pibabalian iray arum a totoo.
16 Gali dia, sikayon anggapoy amta a totoo! Kuantod toon makulang-kulang,
17 Masamit ni so tinakew a danum. Mananam ni so tinakew a tinapay.
18 Ag amta na saray napapalikdo to ya ompatey iray totoon oonlad abung to, tan saray totoon linmoob la et wala la rad dalem na pasen a panaayaman da ray inaatey.
1 "Sikara yay probirbio nen Solomon: Paliketen na makabat ya anak so ama to; balet paermenen na makulang-kulang ya anak so ina to.
2 "Anggapoy kaabigan ya iter ed sika na kayaryan a nalad saolan, balet say katonungan nipaliis to kad patey.
3 "Ag iyabuloy na Katawan a naerasan iray totoon matonung, balet ag to iyabuloy a saray totoon maoges et naala ra so labay da.
4 "Say ngiras pagmaliwen to kan mairap, balet say koli pagmaliwen to kan mayaman.
5 "Makalakal so toon manggapas no panaon na panagani; balet makapabaing so toon manogip no panaon na panagani.
6 "Awaten na toon matonung iray bindision. Saray salita na toon maoges iyaamut toy maruksan inkatoo to.
7 "Nanunotan a sakey a bindision so toon matonung, balet nalingwanan a tampol so toon maoges.
8 "Awaten na totoon makalakal iray maung a simbawa. Naderal iray totoon mansasalitay maoges.
9 "Arawid kaatapan iray totoon maptek so panagbilay da, balet naerel iray totoon pikewet so panagbilay da.
10 Mangiiter na golo so toon iyaamut toy katwaan, balet mankikimey para kareenan so toon mangibabagay kakulangan.
11 Saray salita na toon matunong et sobul na bilay, balet saray salita na toon maoges iyaamut day maruksan inkatoo.
12 Say bosul manangigapoy golo, balet say aro manamaandiy amin a kasalanan.
13 Makabaliksan iray salitaen na toon makabat, balet nepeg a nadusa iray makulang-kulang.
14 Saray totoon makabat gagawaen day anggaay nayarian da ya arumay pakaamta, balet no saray makulang-kulang so mansalita, asingsingger a golo lay niwala.
15 Say mayaman a too iyaagel na kayamanan to; say toon mairap-bilay dederalen na kairapay bilay to.
16 Bilay so tumang na panggaway katonungan, balet kasalanan so bungay panggaway kasalanan.
17 Mambilay iray totoon ondengel no pepeteken ira, balet walad kaatapan iray totoon ag da birbiren so kalilingo ra.
18 Matila so toon iyaamut toy panagbosul to. Makulang-kulang so toon managtalabutob.
19 Mainomay a makapankasalanan so toon malabir. Makabat so toon madangka ed panagsalita.
20 Singa puron pilak iray salita na toon matonung; andi-kakanaan so kanunotan na toon maoges.
21 Pankaabigan na amayamay a totoo iray salita na toon matonung, balet nayarin pateyen moy sikan dili lapud inkakulang-kulang.
22 Say bindision na Katawan so mamapayaman ed sika. Say pinasyan kimey ag to ka napayaman.
23 Panliketan na toon makulang-kulang so panggaway kaogsan, balet panliketan na toon walay pakatalus so kakabatan.
24 Nagamuran na saray totoon matonung so pilalek da, balet onsabid saray totoon maoges so tatakotan da.
25 Naandipat iray totoon maoges no ondalan so bagyo, balet lawas arawid kaatapan iray totoon matonung.
26 Ag mo igaganggan so toon mangiras; aliling to labat so bengatlan makakilem ed ngipen mo odino asewek ed matam.
27 Makaparokey na bilay so pangigalang ed Katawan. Saray totoon maoges ompatey ira kasakbayay panaon da.
28 Gayaga so pansumpalan na saray ilalo na totoon matonung, balet andi-kabaliksan so pansumpalan na saray ilalo da ray totoon maoges.
29 Iyaagel na Katawan iray totoon maptek so panagbilay da, balet dederalen to ray totoon kaogsan so gagawaen da.
30 Arawi lawas ed kaatapan iray totoon matonung, balet ag makapansiansian manayam ed dalin iray totoon maoges.
31 Kakabatan so sasalitaen da ray totoon matonung, balet napatondan mansalita iray dilan maoges so sasalitaen da.
32 Saray totoon matonung amta ray salitan marakep ya ibalikas, balet saray totoon maoges ansakit a salita so lawas ibabalikas da.
1 "Kabosul na Katawan so masaol a simbangan, balet maliket ed dugan simbangan.
2 "Ag mabayag napelag ed kababaingan iray totoon mapaatagey. Makabat so toon mapaabeba.
3 "No maung ka iwawanwan ka na kaptekan. Saray totoon ag napampiaan dederalen ira na inkasaol da.
4 "Anggapoy kakanaan so kayamanan mo no asabi lay agew na ipatey mo, balet say kaptekan nilaban toy bilay mo.
5 "Say kaptekan papainomayen toy bilay na maung a too, balet say toon maoges deralen toy sikaton dili.
6 "Say inkatonung iyaagel toy toon maptek so panagbilay to, balet say toon ag napampiaan nanaerel na dilin inkaagom to.
7 "No ompatey so toon maoges, naandipat lay ilalo to. Anggapoy kabaliksan so panmatalek ed kayamanan.
8 "Niaarawid gunigon iray totoon matonung; ingen saray totoon maoges lalaen to.
9 "Nayarin deralen ka na saray totoon anggapoy Dios, balet nayarin ilaban ka na kakabatan na saray totoon matonung.
10 Maliket so siudad no saray totoon matonung et maaligwas ira, tan no ompatey iray totoon maoges wala ray eyag na liket.
11 Magmaliw a matalonggaring so siudad no saray totoon matonung et bibindisionan da; balet naderal so siudad lapud panaglabir da ray totoon maoges.
12 Makulang-kulang so toon mambabalaw ed kapara ton too. No makabat ka mandeen ka.
13 Ag nipiya so sikrito ed toon managtalabutob, balet nipiya so antokaman ed toon napanmatalkan.
14 Naderal so bansa no anggapoy panangiwanwan, balet arawid kaatapan no dakel iray sumisimbawa.
15 No isipan mon bayaran so utang na toon ag mo kabat magbabawi kad kaonuran. Maung niy kipapasen mo no ag ka mibabali.
16 Napapagalangan so biin masimpit, balet mangiiter na kabaingan so biin maoges. Ag nawalaay kuarta so toon mangiras, balet onyaman so toon makoli.
17 Say toon mapangasi iitdan toy kaabigan so sikaton dili, balet say toon maruksa papasakitan toy sikaton dili.
18 Saray totoon maoges anggapon tuay nagonggona ran kaabigan, balet no gawaen moy kaptekan andi-saew sikay natumangan.
19 Mambilay so toon pilalek to lawas so manggaway katonungan, balet ompatey so toon ipasoot toy manggaway kaogsan.
20 Kabosul na Katawan iray totoon walay maoges a kanunotan, balet inaro to ray manggagaway kaptekan.
21 Andi-saew a nadusa iray totoon maoges, balet makapaliis iray totoon matonung.
22 Say biin maganggana ya aliwan maptek so panagnunot to, aliling toy balituk a singsing a walad songut na baboy.
23 Say pilalek na saray totoon matonung mansumpal lawas ed kamaungan; no naala na saray totoon maoges so pilalek da, ampetang so olo na amin a totoo.
24 Wala ray totoon magastos, balet onyayaman met ni ran siansia. Wala ra met so mapeget a manggastos, balet mandenden so kairapan na bilay da.
25 Onaligwas so toon mabonluk a mangiter. Say toon matulong makaawat na tulong.
26 Isasamba na katoowan so toon mangisisinup na ilik to, lapud panaalagar toy itagey na bili to, balet idadayew da so toon mangilalako lay ilik to.
27 No kamaungan iray getmam, sikay napagalangan, balet no goloy anapen mo, sikatoy narumog mo.
28 Saray totoon manmamatalek ed kayamanan da et nalemay ira a singa nalnes a tanaman, balet saray totoon matonung onaligwas ira a singa mabonabonan tanaman.
29 Say toon mangiiter na gunigon ed dilin pamilya to et anggapoy naala to diad kaonuran. Say makulang-kulang a too aripen lawas na makabat a too.
30 Bilay so iiter na katonungan, balet eekalen na inkaruksa.
31 No natumangan diad tapew na dalin iray totoon matonung, andi-saew a nadusa iray totoon maoges tan makasalanan.
1 "Say toon pinabli toy pakaamta labay ton naamtaay kalilingo to, balet say toon makulang-kulang bobosulen toy panametek.
2 "Pakaliliketan na Katawan iray totoon matonung, balet sisintinsiaan ton nadusa iray mamplaplanoy kaogsan.
3 "Say kaogsan mangiiter na kaatapan ed too, balet maligen so bilay na toon matonung.
4 "Say maung ya asawan bii pakagagayagaan tan ikikinon na asawa to. Balet say bii a mangiiter na kababaingan ed asawa to et singa kanser ed saray pokel to.
5 "Matwa so gawaen ed sika na saray totoon maptek; pamalikdo labat so labay a gawaen ed sika na saray totoon maoges.
6 "Makapatey iray salita na totoon maoges, balet makapangyagel iray salita na totoon matonung.
7 "Nadederal iray totoon maoges tan anggapoy ititilak dan kabyangay boleg da, balet mansiansia ray pamilya da ray totoon matonung.
8 "No makabat ka nadayew ka, balet no makulang-kulang ka nabalaw ka.
9 "Say toon abebay kipapasen a walay anapay bilay et maung ni nen say toon konkonwarin matalonggaring balet eges toy narasan.
10 Say toon matonung kokomponien to ray ayayep to, balet saray totoon maoges maruksa ed saray ayayep da.
11 Say makolin dumaralus daakan so kakanen to, balet kinaambagelan so pandarak na panaon ed andi-kakanaan iran pamaakaran.
12 Say pilalek na saray totoon maoges et say panggaway kaogsan ed katoowan, balet malet so inkiletneg da ray totoon matonung.
13 Say toon maoges naeerel ed saray dilin salita to, balet say toon matonung makalolokpus ed gunigon.
14 Saray salita tan gawgawa na too so pakatumangan to; say manepeg ed sikato so nagamuran to.
15 Saray totoon makulang-kulang abaloan dan maptek lawas so gagawaen da. Saray makabat a totoo onderengel irad simbawa.
16 No makapasnuk so makulang-kulang a too tampol ya ipapatnag to, balet say toon makatalus palalabasen toy panamabaing.
17 No ibagam so katwaan, nagawa so katonungan, balet no saray tila, mansusumpal ira ed pakapikewet na katonungan.
18 Saray salitan andi-nunotan singa ra ispadan makasugat, balet makapaabig iray salitan napnoy kakabatan.
19 Antikey so bilay na tila, balet mansiansiad anggad angga so katwaan.
20 Panamalikdo so walad kanunotan da ray manggegetman manggaway kaogsan, balet liket so nagamuran da ray manggagaway kamaungan.
21 Anggapoy makapoy a nagagawad saray totoon matonung, balet natatabunan na gunigon iray totoon maoges.
22 Kabosul na Katawan iray matila, balet maliket ed saray matoor ed salita ra.
23 Saray totoon makabat ag to ipanpanta a walay amta to, balet say makulang-kulang ibabawag toy inkakulang-kulang to.
24 Say toon makoli nawalaan na pakayari; say toon mangiras magmaliw ya aripen.
25 Say kapagaan napaandi toy liket mo, balet saray marakep a salita paliketen da ka.
26 Say toon matonung iwawanwan toy kaaro to, balet say dalan da ray totoon maoges ibabalang to ra.
27 Say mangiras a too ag to nagamuray gegemtan to, balet say toon makoli makagamur na kayamanan iran ankabli.
28 Say katonungan so dalan a mamaarap ed bilay; say kaogsan so dalan a mamaarap ed patey.
1 "Say anak a makabat dedengelen toy bilin na ama to, balet say toon mapaatagey ag ton balut birbiren a sikatoy nalilingo.
2 "Natumangan iray maung a totoo lapud saray ibabalikas da, balet say aanapen na saray managpalikdon totoo et say panggawa ray duksa.
3 "Alwaran moy panagsalitam, pian niagel moy bilay mo. Say toon anggapoy adyad panagsalita dederalen toy sikaton dili.
4 "Say toon mangiras ag to nagamuray pampipilalekan to, balet say makoli nagamuran toy amin a labay to.
5 "Kabosul na toon matonung iray tila, balet mabambanday tan makapapelag ed kababaingan iray salita da ray totoon maoges.
6 "Say inkatonung iyaagel to ray anggapoy kasalanan, balet say kaogsan dederalen to ray managkasalanan.
7 "Wala ray totoon mankonkonwarin mayaman, anta anggapo ra. Saray arum mankonkonwarin mairap-bilay ira, anta mayamyaman ira.
8 "Say toon mayaman nakaukolan ya ikana toy kuarta to a pangyagel tod bilay to, balet say toon mairap-bilay anggapoy manataktakot ed sikato.
9 "Saray totoon matonung aliling day silew a marmarlang; saray totoon maoges aliling day makuykuyep a lamparaan.
10 Say panagpaatagey panlalapwan na gunigon. Magmaung niy onkerew na simbawa.
11 Mainomay a nabalang so kayamanan ya ag nansagputan, balet naaruman lan naaruman no nansagputan.
12 Say ilalon mabayag ya aalagden pakakapoyen toy liknaan, balet say pilalek ya agamuran pagagayagaen to ka.
13 No ipolisay moy maung a simbawa kekerewen moy gunigon, onur mo et arawi kad kaatapan.
14 Sobul na bilay iray bangat da ray totoon makabat; ibaan da kan ompaliis no wala kad kaatapay patey.
15 Kagalangan so iiter na pangikanay olo, balet mamapaarap ed deral iray totoon ag napanmatalkan.
16 Saray totoon walay pakatalus mannunot ira kasakbayan a walay gawaen da, balet saray totoon makulang-kulang ibabawag day inkakulang-kulang da.
17 Panlalapwan na gunigon iray manangibalitan ag napanmatalkan, balet kareenan so iiter da ray napampiaan.
18 Magmaliw a mairap-bilay tan napelag ed kababaingan so toon ag onderengel ed bilin. Napapagalangan so toon ontotoluk ed panametek.
19 Agaylay gayagay pusom no nagamuran moy pilalek mo! Saray totoon makulang-kulang ag da labay ya ikbanay kaogsan.
20 Miolup kad saray makabat et magmaliw kan makabat. No mikaarod kad saray makulang-kulang naderal ka.
21 Tombutombuk ed anggan iner so gunigon ed saray makasalanan, balet natumangan na saray maung a bengatla iray matonung.
22 Say maung a too walay kayamanan ton ipatawir ed saray apo to, balet say kayamanan na saray makasalanan onlad saray matonung.
23 Saray ag nadadalusan a kaalogan nayarin napananian na daakan a kakanen ya onkanad saray mairap-bilay, balet saray totoon maoges isesebel da ran nadalusan.
24 No ag mo dusaen so anak mo ag mo inaro. No inarom, peteken mo.
25 Malaem so kakanen na saray totoon matonung, balet kulang lawas so kakanen da ray totoon maoges.
1 "Ombibiskeg so pamilya lapud kakabatan na saray bibii, balet naderal so pamilya lapud inkakulang-kulang.
2 "Mambilay kan matwa, et ipapanengneng mon walay panamagalang mod Katawan; mambilay kan maoges, et ipapanengneng mon anggapoy panamagalang mod Katawan.
3 "Say panagpaatagey na toon makulang-kulang panlalabiren to na mapalalo; saray salita na makabat a too so mangyaagel ed sikato.
4 "No anggapoy bakan napandalus mo ag nakargaay kamalir mo; balet no wala napano na ilik.
5 "Say napampiaan a tasi ibabaga to lawas so tua, balet say ag napampiaan tilan amin so ibabaga to.
6 "Ag balut narumog na saray totoon mapaatagey so kakabatan, balet saray totoon walay pakaamta mainomay toy manaral.
7 "Arawian mo ray totoon makulang-kulang; anggapoy nibangat dad sika.
8 "Akin et makabat so toon masilib? Lapud amta to no antoy gawaen to. Akin et ambagel so toon makulang-kulang? Lapud nunonoten to labat a walay amta to.
9 "Saray totoon makulang-kulang anggapoy walad sikara so pankakasalanan da, balet saray matonung labay day napirdona.
10 Say gayagam tan kairapan mo et ag nayarin inagnag mod arum a too.
11 Ageba lay abung na toon maoges, balet manalalagey niy abung na toon matonung.
12 Say dalan ya abaloan mon duga et nayarin mamaarap ed patey.
13 Nayarin niamut na elek so ermen. No naandi lay liket, wala lawas so ermen.
14 Saray totoon maoges anien day bayar na kaogsan da. Saray totoon matonung natumangan ira, lapud saray gawgawa ra.
15 Say toon makulang-kulang sisiaen toy amin a bengatla; balet saray totoon walay pakatalus aasikasoen da ray kurang da.
16 Saray totoon walay pakatalus maalwar ira tan nibatikan day gunigon, balet saray totoon makulang-kulang sagpasagpa rad antokaman a gawaen da.
17 Saray totoon mapasnuk manggagawa ray andi-kabaliksan; saray totoon lalon makabat mansiasiansia ran mareen.
18 Saray totoon anggapoy amta nagagamuran day kanepegay inkakulang-kulang da, balet say pakaamta so tumang da ray masilib.
19 Saray totoon maoges nakaukolan ya onsuko ra ed saray totoon matonung, tan mampaabeba ran onkerew na tulong ed sikara.
20 Say toon mairap-bilay ag labalabay na anggan say kaabay to, balet say toon mayaman dakel so kakaaro to.
21 No labay moy maliket, kasian mo ray mairap-bilay; kasalanan so pambalaw ed siopaman.
22 No pankaabigan so gawaen mo panmatalkan tan galangen ka na arum a totoo; no pankaogsan so gagawaen mo, nalilingo ka.
23 Mankimey ka pian walay napambilay mo; no ananggaan moy salita lan salita, magmaliw a mairap so bilay mo.
24 Kayamanan so tumang na saray makabat a totoo, balet nanaamtaan iray makulang-kulang, lapud inkakulang-kulang da.
25 Say tasin tuay ibabaga to bilay so ilalaban to; no tila ray ibaga to pantratraidoran to ray totoo.
26 Say panangigalang ed Katawan mangiiter na talek tan mangyaarawid kaatapan ed sakey a too tan pamilya to.
27 Labay mon napaliisay patey? Say panangigalang ed Katawan et sobul na bilay.
28 Say inkatalonggaring na sakey ya ari nileletneg ed karakel na totoon ooleyan to; no anggapo ra anggapo met la.
29 No ambetel so olom makabat ka, balet no mipepetang so olom ipapanengneng mo so ontan lan inkakulang-kulang mo.
30 Say mareen a kanunotan pagmamaliwen ton mabiskeg so laman, balet singa kanser so imon.
31 No pairapen mo ray totoon mairap-bilay, papabaingan mo so Dios ya amalsad sikara; balet say pangasid mairap-bilay et sakey a panangigalang ed Dios.
32 Saray totoon maoges dederalen na saray dilin kaogsan da; balet saray totoon matonung iyaagel ira na dilin kamaungan da.
33 Kakabatan so walad balang kanunotan na toon ikakana toy olo to; saray totoon makulang-kulang anggapoy amta ran nipaakar ed kakabatan.
34 Say inkatonung pagmamaliwen ton matalonggaring so sakey a bansa; say kasalanan ipepelag tod kababaingan so anggan dinan a bansa.
35 Pakaliliketan na saray arari iray marunong ya opisyal da, balet dudusaen da ray totoon ag manusumpal na kanepegan da.
1 "Say mapalnan ebat pakekepaen toy pasnuk, balet say ansakit ya ebat palolooren to.
2 "No mansalita ray makabat a totoo, parakepen day pakatalus, balet andi-kabaliksan so lalabiren da ray makulang-kulang.
3 "Sankanengneng na Katawan iray nagagawa ed inerman a pasen; bambantayan to itayo, maung man o maoges so gagawaen tayo.
4 "Bilay so iiter na marakep iran salita, balet makaderal na kalakal iray maruksan salita.
5 "Inkakulang-kulang so ag mo idengel ed bangat na amam; balet kakabatan so pangako na panametek to.
6 "Saray totoon matonung isisinup da ray kayamanan da, balet saray totoon maoges nababalang da ra no panaon na kairapan.
7 "Say pakaamta ikakayat na saray totoon makabat, aliwan saray makulang-kulang.
8 "Makaliliket so Katawan no mampikasi iray totoon maptek, balet kabosul to ray bagat ya iyaakar ed sikato na saray totoon maoges.
9 "Kabosul na Katawan so kagagawa da ray totoon maoges, balet inaro to ray manggagaway kaptekan.
10 No aliwa so gawaen mo mapalaloy kadusam; ompatey ka no ag mo labay so papetek.
11 Amta na Katawan so anggan walad pasen a panaayaman da ray inaatey; panon sirin ya iyamut na too ed Dios iray kanunotan to.
12 Saray totoon mapaatagey ag da labay so papetek; ag iran balut onkekerew na simbawa ed saray totoon makabat.
13 No maliket iray totoo onimis ira, balet no maermen ira ombilonget so lupa ra.
14 Saray totoon ikakana ray olo ra labay day manaral, balet saray makulang-kulang maliket la ra, anggan anggapoy amta ra.
15 Andi-tondan irap so bilay da ray totoon mairap-bilay, balet magayaga lawas so bilay da ray totoon maliket.
16 Maung niy mairap-bilay a walay panamagalang ed Katawan, nen say mayaman a walad gunigon.
17 Magmaung niy mangan na pising a karongom iray totoon inarom, nen say mangan na sankamaungan a karni a walay bosulan.
18 Say toon mapetang na olo igagapo toy sangsangan, balet say toon maanos mangiiter na kareenan.
19 No mangiras ka kairapay nasagmak mo ed anggan iner, balet no matwa ka, anggapoy onsabid sikan gunigon.
20 Say anak a makabat paliliketen toy ama to. Say makulang-kulang labat ya anak so mambabalaw ed ina to.
21 Saray totoon anggapoy kalakal maliket irad kaambagelan da, balet saray totoon makabat gawaen day kaptekan.
22 Dengel kad amin a simbawa, et onaligwas ka, balet no ibeneg mo ra kasumpalan moy aliwa-liwa.
23 Agaylay gayaga na pakalmo na dugan salita para dugan okasyon!
24 Saray totoon makabat mankukurang irad dalan a mamaarap ed bilay diad tagey, aliwan diad dalan a mamaarap ed pasen a panaayaman da ray inaatey diad leksab.
25 Deralen na Katawan so kaabungan na saray totoon mapaatagey, balet iyagel toy kayamanan na saray bibiin balo.
26 Kabosul na Katawan iray maoges a kanunotan, balet pakaliliketan to ray salitan makaruyruyo.
27 Say toon masaol mangiiter na gunigon ed pamilya to. Ag ka mangaawat na pasoksok, et andokey so bilay mo.
28 Saray maung a totoo mannununot ira kasakbayan iran onebat. Saray totoon maoges bengat-bengat iran onebat, balet panlalapwan ya na golo.
29 No mampikasi ray maung a totoo, ondengel so Katawan, balet ag to aasikasoen iray totoon maoges.
30 Saray makakaimis a lupa pagmamaliwen da kan maliket, tan say maung a balita pagmamaliwen ton maung so liknaan mo.
31 Makabat ka no ondengel kad maung a simbawa.
32 No ag mo labay so manaral, sisibletan moy sikan dili. No awaten moy maung a simbawa naaromay kakabatan to.
33 Say pangigalang ed Katawan et sakey a pakaaralan. Nepeg a mampaabeba ka kasakbayan a napagalangan ka.
1 "Nayarin mamplano tayo, balet say Dios so makaoley ed pakasumpal da.
2 "Nayarin abaloan mo a maptek ya amin so gagawaen mo, balet say Katawan sisintinsiaan to ray gagalam.
3 "Kerew mod Katawan a bindisionan to ray planom, et nagawam ira.
4 "Amin a ginawa na Katawan walay pansumpalan da; et saray totoon maoges deral so kasumpalan da.
5 "Kabosul na Katawan ya amin iray mapaatagey; ag to abuloyan a paliisan day dusa.
6 "Magmaliw kan matoor tan maonur, et pirdonaen na Dios so kasalanan mo. Pagalangan moy Katawan, et anggapoy maoges a nagawad sika.
7 "No makapaliket kad Katawan, napagmaliw mon kakaarom iray kalaban mo.
8 "Magmaung niy daiset a kayaryan a nalad malinis ya anapan, nen say dakerakel a kayaryan a nalad kasaolan.
9 "Nayarin mamplano ka, balet say Katawan so mangiwawanwan ed saray gawam.
10 Mansasalitan walay pakayari na Dios ed sikato so ari; maptek lawas iray iiter ton sintinsia.
11 Labay na Katawan a saray simbangan tan sukatan et anggapoy kasaolan tan anggapoy tilaan ed panaglako.
12 Ag nepeg ya abuloyan na saray arari so panggawa na kaogsan, ta say inkatonung so mamapabiskeg ed pakaoley.
13 Labay a dengelen na ari so katwaan, tan aroen to ray mansasalita na katwaan.
14 Say toon makabat gawaen toy anggaay nayarian ton paliketen lawas so ari; no mampasnuk so ari, nayarin walay toon ompatey.
15 Say maung a linawa na ari et singa lorem a mangipepelag na oran no tiagewwadman so bilay.
16 Maung nin amimpiga so nawalaan na kakabatan tan pakaamta nen say nawalaan na balituk tan pilak.
17 Dalan ya anggapoy kaogsan so pankukurangan da ray totoon maung a totoo; kanyan nengneng moy lalaen mo, ta nayarin ilaban toy bilay mo.
18 Say panagpaatagey mansusumpal ed kaderal, tan say panaglastug, diad katumba.
19 Magmaung niy toon mapaabeba tan mairap-bilay nen say sakey ed saray mapaatagey tan miaapag ed saray asamsam da.
20 Dengel moy nibabangat ed sika, et onaligwas ka; manmatalek kad Katawan, et manliket ka.
21 Amta so toon makabat lapud pakatalus to. No lalon marakep iray salita to, sikatoy lalon makaayayat.
22 Say kakabatan sakey a sobul na bilay na saray makabat; balet darak na panaon labat so pangibangat ed saray totoon makulang-kulang.
23 Saray totoon makabat mannununot ira kasakbayan a mansalita ra; say ibaga rad satan et lalon makaayat.
24 Saray marakep a salita et singa ra dilomasamit tan maabig ed laman mo.
25 Say dalan ya abaloan mon duga et nayarin mamaarap ed patey.
26 Lapud siba na kumikimey lalon mankokoli, ta labay ton ekaley eras to.
27 Saray totoon maoges manaanap ira na pamasakit dad arum a totoo; anggan saray salita ra manliub ya apoy.
28 Saray totoon maoges so mangikakayat na talabutob; manangigapo ray golo tan managderal iray pankakaaro.
29 Saray totoon maruksa papalikdoen da ray kakaaro ra tan iwawanwan da rad deral.
30 Manalwar kad saray totoon mankindat tan manimimis ed sika; walay nunot dan maoges a gawaen.
31 Say andokey a bilay et sikatoy tumang na saray totoon matonung; mapagalang a korona so ampotin buek.
32 Magmaung niy toon maanos nen say toon makapanyari. Magmaung niy toon dadangkaan toy sikaton dili nen say toon ooleyan toy intiron siudad.
33 Saray totoo pampapalaranan dan amtaen so linaway Dios, balet say Dios a dili so mangiiter na ebat.
1 "Magmaung niy amagaan a tinapay a dongoan a walay kareenan, nen say baleg a ponsia a dongoan diad magolon abung.
2 "Say aripen a masilib naoleyan to so andi-kakanaan a lakin anak na amo to, et makapiapag ed tawir.
3 "Say balituk tan say pilak susuboken na apoy, tan say puso na too susuboken na Katawan.
4 "Saray totoon maoges ondedengel ed saray maoges a kanunotan tan saray matila ondedengel ira ed saray tila.
5 "No ludlureyen mo ray mairap-bilay ludlureyen moy Dios ya amalsad sikara. Nadusa ka no panliketan moy segsegang a sinmabid sakey a too.
6 "Saray mamasiken ikikinon da ray apo ra, a singa saray anak a lalaki ikikinon da ray kaamaan da.
7 "Mantitila ray totoon gagalangen, tan anggapoy makabaliksan ya ibabaga na saray makulang-kulang.
8 "Walay totoon abaloan da a singa salamangka so gagawaen na pasoksok; sisiaen dan nagawaan toy amin a bengatla.
9 "No labay mon aroen ka na kaparam a too, pirdonam ira no mankasalanan irad sika. Say ag pakalingwan ed saray kakapoyan, makaderal na pankakaaro.
10 Say toon walay pakatalus, dakel niy naaral to ed sakey a pasnuk nen say naaral na toon makulang-kulang ed sanlasus a lewet.
11 Singa maruksan manangibalita so isabi na patey ed saray totoon maoges a naynay a manangigapo na golo.
12 Magmaung niy makasabat na uson imbatik da ray anak to nen say makasabat na toon makulang-kulang a walay getma ton maoges a gawaen.
13 No kaogsan so ibales mod kamaungan, ag naandian na kaogsan so abung mo.
14 Say gapo na sangsangan et singa abut ed diki; kanyan patondam kasakbayan ya ombaleg ni.
15 Makapaingungot ed Katawan so panusa ed toon anggapoy kasalanan tan say pangibolus ed toon maoges.
16 Anggapoy kakanaan na panggastos na makulang-kulang ed pakagamur toy aral, ta ag to ikakanay olo to.
17 Saray kakaaro ipanengneng da lawas so panangaro ra. Antoy kana na sanaagi no ag ira mantatambayan ed gunigon?
18 Say too labat ya ag to ikakanay olo to, so mangisipan a sikatoy makaoley ed utang na kapara ton too.
19 Say panlabay ed kasalanan et panlabay ed golo. No malastug ka lawas, goloy aanapen mo.
20 Ag onaligwas so siopaman a toon mannununot tan mansasalitay kaogsan; kaderalan labat so pansumpalan to.
21 Baleg ya ermen na ama so anak a manggagaway kalokowan.
22 Say gayaga pansiasiansiaen toy abig na laman mo. Say ermen mankalkalnan mansumpal ed patey.
23 Saray maoges a huis mangaawat ira na maamut a pasoksok; napikewet ed satan so inkatonung.
24 Say toon ikakana toy olo to gawan napnoy kakabatan so gegetmaen to, balet say toon makulang-kulang amayamay a bengatlay gegetmaen to.
25 Say anak a makulang-kulang mangiiter ed ama to na kaermenan tan diad ina to say makapasinagem a liknaan.
26 Sumlang ed katonungan so panmulta na toon anggapoy kasalanan; napikewet so katonungan no nadusa ray maung a totoo.
27 Say toon madangka ed panagsalita amta toy gagawaen to, tan say toon popokpokan toy sikaton dili walay pakatalus to.
28 Ta nayarin ipasen a makabat tan walay pakatalus so sakey a toon makulang-kulang no mandeen tan pepetan toy sangi to.
1 "Saray totoon ag da amtay miolup ed kapara ran totoo ed say pankaabigan da labat so nununoten da; sumpaen day ipapasen a maptek na amin a totoo.
2 "Say toon makulang-kulang anggapoy walad sikato no natalusan toy sakey a bengatla odino andi; say labay to labat say pangipanengneng toy kasiliban ton dili.
3 "Mambansag ya onsabi so kaogsan tan say kababaingan. Ibalang mo so kagalangan mo, et nabalaw ka.
4 "Saray salita na too nayarin sakey a sobul na kakabatan, aralem a singa dayat, tan tariwan singa managagos a danum.
5 "Aliwan maung a pilaan so toon walay kasalanan tan ekalan na katonungan so anggapoy kasalanan.
6 "No igapo la na sakey a toon makulang-kulang so sangsangan, onkekerew na pakalewetan to.
7 "No mansalita so makulang-kulang, dederalen toy sikaton dili, nanaerel ed patit na saray dilin salita to.
8 "Masamsamit a singa kakanen so talabutoblabalabay tayon akmonen!
9 "Say toon mangiras kapinsay toon managderal.
10 Say Katawan et singa mabiskeg a torin nasalimbengan na saray totoon matonung, pian niarawi rad kaatapan.
11 Abaloan na saray mayaman a say kayamanan da so mangyaagel ed sikara, a singa say atagey tan mabiskeg a padir ya akaliber ed siudad.
12 Anggapoy toon napapagalangan likud no sikatoy mapaabeba; mamapaarap ed deral iray totoon mapaatagey.
13 Dengel ka ni kasakbayan kan onebat. No andi, makulang-kulang tan managpabaing ka.
14 Say biskeg na linawam a mambilay sikatoy mamabiskeg ed sika no mansasakit ka; balet no naandi yad sika anggapo lay ilalom.
15 Say toon maung ya impanolo lawas mampipilalek tan akaparaan a manaral.
16 No labay mon napiarapan so toon atagey so kipapasen, iyawitan mo na rigalo.
17 Say ononan mansalita ed korti et singa sikatoy walad katwaan anggad gapwan na kalaban to a tepetan.
18 Nayarin naarigloan so kaso na duaran makapanyari a manlalaban ed korti diad panamegley na pampapalaranan.
19 Tulongan moy agim, et iyagel to ka a singa panangyagel na padir ed siudad, balet no kolkolen mo ag to ka palooben ed abung to.
20 Anien mo iray bunga na panagsalitam.
21 Makaiter odino makaderal na bilay so panagsalitam; kanyan nepeg mon awaten iray bunga na panagsalitam.
22 Say toon akalmo na maung ya asawa to akarumog na maung a bengatla; ipapanengneng na saya a maung so linawa na Katawan ed sikato.
23 No mansalitay mairap-bilay, nakaukolan a mikasi; balet no onebat so mayaman, ansakisakit iray salita to.
24 Wala ray totoon konkonwarin kaaro, balet saray arum a kaaro matoor ira nen saray dilin agagi.
1 "Magmaung niy toon mairap-bilay a maptek so panagbilay to nen say toon matila tan makulang-kulang.
2 "Aliwan maung so sagpasagpa ya anggapoy amta; say ag pakaanos pansumpalen to ka ed gunigon.
3 "Wala ray totoon nadederal lapud inkakulang-kulang da, insan da tetetelen so Katawan.
4 "Saray mayaman a totoo amayamay lawas so nakakaaro ra, balet saray mairap-bilay tataynan na anggan saray pigaran kakaaro ra.
5 "No mantila ka ed korti andi-saew a nadusa kaag ka makapaliis.
6 "Labay na balang sakey so mangala na abig-linawa na toon atagey so kipapasen; ipapasen na balang sakey a kaaro to iray totoon mangiiter na abig-linawa.
7 "Say mairap-bilay a too bobosulen na anggan saray agagi to; ag pankelawan ya anggapoy kakaaro to. Anggan antoy gawaen to anggapoy nakaaro to.
8 "Panggawaan moy sikan dili na kamaungan tan manaral ka na anggaay nayarian mo; insan ag mo lilingwanan iray naaralan mo, et onaligwas ka.
9 "Anggapoy toon mantitila ed korti a napaliisan toy dusa; asintinsiaan lan ompatey.
10 Aliwan manepeg a mambilay a mayaman so toon makulang-kulang, tan aliwan manepeg a manoley ed saray opisyal so aripen.
11 No ikanam so olom pokpokan moy pasnuk mo. No nanggawad sika na makapoy so kaparam a too, kagalangan mo no palabasen mo.
12 Say pasnuk na sakey ya ari et singa nguam na lion, balet say maung a linawa to et singa oran a pampipilalekan.
13 Say makulang-kulang ya anak nayarin deralen toy ama to. Say makolkol ya asawan bii et singa ag manondan panterterter na danum.
14 Say sakey a laki nayarin natawir tod atateng to so abung tan kuarta, balet say Katawan labat so makaiter ed sikato na makalakal ya asawa.
15 Sigi labat, manggiras ka; ogip ka labat, balet naerasan ka.
16 Toluk mo ray ganggan na Dios et mambilay kay andokey; no paolyan mo ra, ompatey ka.
17 No mangiter kad saray mairap-bilay singa papautangen moy Katawan, et say Katawan so mambayar ed sika.
18 Petek mo ray anak mo no ogogaw ni ra, legan a nayarian da niy ibangat. No andi, tutulongan mo ran maneral ed sikaran dili.
19 No mapetang so olo na sakey a too, paolyan mod pansumpalan to. No agwaten mon maminsan ed gunigon, nakaukolan a gawaen mo lamet.
20 No ondengel kad saray simbawa tan maabuloy kan manaral, magmaliw kan makabat.
21 Nayarin mamplano na amin a bengatla iray totoo, balet say linawa na Katawan so nasumpal.
22 Kapepelag ed kababaingan so inkaagom; magmaung ni ray totoon mairap-bilay nen saray totoon matila.
23 Pagalangan moy Katawan, ed nawalaan kay andokey a bilay, apenek, tan arawid kaatapan.
24 Wala ray totoo a diad gaway ngiras da, ag da nisubo so kanen da.
25 Nepeg a dusaen so inkalastug, pian makaaral iray anggapoy amta. No makabat ka, makaaral ka no napetek ka.
26 Say too labat a makapabaing tan makapaingungot so manduksad ama to tan mamataynan ed ina to.
27 Anak ko, no tondaan moy manaral, nalingwanan mo la ray inaral mo.
28 Anggapoy katunongan no say tasi et walay labay ton pasakitan. Saray totoon maoges labalabay day taway na kaogsan.
29 Andi-saew a nabakbak iray mapaatagey a makulang-kulang.
1 "Say alak pagmaliwen to kan maingal tan makulang-kulang. Inkakulang-kulang so pambuwek.
2 "Takotan moy mamapasnuk ya ari a singa itakot mod mangwam a lion; mambibikkel ka no pampasnuken mo.
3 "Kagalangan na sakey a too so ompaliis ed golo; balet magolo ray makulang-kulang.
4 "Say mangiras a dumaralus ya ag mambaka no panaon na panagtanem anggapoy anien to no panaoy panagani.
5 "Saray kanunotan na too et singa ra danum a walad aralem a bobun, balet say toon walay pakatalus to, nayarian to ran asulen.
6 "Sasalitaen na balang sakey no panoy inkatoor to, balet salim ya anapen no siopay tuan matoor!
7 "Mapalar iray anak a say ama ra et matwa tan gagawaen toy kaptekan.
8 "Say ari onyoyorung ed panagsintinsiaan to tan amta toy kaogsan no nanengneng to.
9 "Peteg kasin nibaga na sakey a too a malinis so konsinsia to tan apaandi la ray kasalanan to?
10 Kabosul na Katawan iray mangikakana na masaol a simbangan tan sukatan.
11 Anggan say ogaw ipapanengneng toy inkasikato diad panamegley na saray gawgawa to; nibagam no sikato kasi et matwa tan maung.
12 Say Katawan initdan to itayo na saray mata a pannengneng, tan saray layag a pandengel.
13 No manogip ka lan manogip magmaliw kan mairap-bilay; mankoli ka et dakerakel so naakan mo.
14 Say sumasaliw manririklamo lawas ya atagtagey so bili, balet ompaway tan ipanpanta toy impakatawal to.
15 No amtam so sasalitaen mo, walaan ka na bengatlan mabli ni nen say balituk o alahas.
16 Siopamay makulang-kulang a mangisipan ya ebatan to ray utang na sangkaili, nakaukolan ya iter ton kaletan so kayaryan to.
17 Antokaman a nanaalam ed kasaolan singa kakanen a mananam, balet ag mabayag magmaliw a singa sankatamukal a buer.
18 Dengel kad maung a simbawa, et mampalabo ka; no mibakal ka iplanom nin onona.
19 Say managtalabutob ag balut makaamut. Arawian mo ray totoon mapalalon malabir.
20 No isambam iray ateng mo, mansamput a singa lamparaan a naerep ed kabilongetan so bilay mo.
21 No mainomay mo ya apasegep so kayamanan mo, daiset so iter tod sikan kamaungan.
22 Ag ka ombabales ed antokaman a maoges. Diad Katawan ka manmatalek, et tulongan to ka.
23 Kabosul na Katawan iray mangikakana na masaol a simbangan tan sukatan.
24 Say Katawan so angiplano na bilay tayo; panon sirin a natalusan na siopaman so aarapen na dilin bilay to?
25 Nunot mon maung kasakbayan a mangisipan kay ibagat mo ed Dios; ompan kabebekta et magbabawi ka.
26 Say makabat ya ari narumog to no siopay manggagaway maoges, insan andi-panangasin dusaen to.
27 Say Katawan initdan to tayo na kanunotan tan konsinsia; ag tayo makasanib ed sikatayon dili.
28 Mansiansian walad pakaoley so ari legan a say oley to et maptek, matonung, tan malinis.
29 Say kagalangan na saray tobun-balo et say biskeg da, balet say talonggaring na saray matakken et saray oban na olo ra.
30 No maminsan say makapasinagem a nagawad sikatayo so makaoman na kabibilay tayo.
1 "Mainomay ya iwanwan na Katawan so kanunotan na ari, a singa kinainomay na panangiwanwan tod agos na kolus.
2 "Nayarin abaloan mon maptek iray gagawaen mo, balet nunot mo a sisimbangen na Katawan iray getmam.
3 "Say panggawa na kaptekan tan katonungan et makapaliket ed Katawan nen say pangisaklang na saray bagat ed sikato.
4 "Say panagpaatagey tan say ag pangitaltalek so manooley ed saray totoon maoges; saya et kasalanan.
5 "Apiger moy mamplano, et nawalaan ka na daakan; no magangganat kan manggawa, et kakulangan so nagonggonam.
6 "Say kayamanan a nanaalam ed saol et kabebekta naandipat, balet aliwan kasakbayan na pangiwanwan tod sika ed sangabay lobuk.
7 "Saray totoon maoges dudusaen ira na dilin inkaruksa ra, lapud ag da labay so manggaway kaptekan.
8 "Pikewet so kabibilay na toon managkasalanan, balet maptek so kabibilay na toon matonung.
9 "Magmaung niy manayam ed atep na abung nen say miamung ed biin makolkol.
10 Mampipilalek lawas a manggaway kaogsan iray totoon maoges; anggapoy panangasi rad anggan siopa.
11 No nadusa so toon mapaatagey, makaaral so toon anggapoy amta. Say toon makabat makaaral ed nibabangat ed sikato.
12 Say Dios a sikatoy matonung, amta to so nagagawa ed abung da ray totoon maoges, ipelag to rad kaderalan da.
13 No ag mo dengelen so pikekerew da ray mairap-bilay na tulong, ag met narengel so pankerew mo na tulong.
14 No walay mamapasnuk ed sika, say rigalon niiter a maamut pakepaen toy pasnuk to.
15 No say inkatonung so nagagawa, maliket iray totoon matonung, balet maermen iray totoon maoges.
16 Siopamay ag to ikakanay olo to manaalagar ed sikato so patey.
17 Say panangarod alablabas a liket, alak, tan masamit a panangan et ag to kan balut payamanen.
18 Saray totoon maoges iyaakar dad sikaran dili so kairapan ya iiter dad saray totoon matonung.
19 Magmaung niy manayam ed disirto nen say miamung ed makolkol tan mariklamon asawan bii.
20 Saray totoon makabat mambibilay iran daakay kayamanan, balet saray makulang-kulang masiglat dan gagastosen so kuarta a singa inkasiglat na impakala ra.
21 Mambilay kan mapangasi tan maptek, et andokey so bilay mo; pagalangan ka na arum a totoo tan ag da ka saolen.
22 Say makabat a pangulo na saray sondalo nalooban toy siudad ya iyaagel na saray mabiskeg a totoo, tan nigeba to ray padir a panmamatalkan da.
23 No labay mon naarawiay golo alwaran moy panagsalitam.
24 Ipanengneng mod siak so toon mapaatagey et ipanengneng kod sikay toon malastug, matangsit, tan anggapoy panangasi.
25 Say toon mangiras ya ag to labay so mankimey et papateyen to labat so sikaton dili;
26 say gagawaen to labat say pannununot to no antoy labay ton naala. Balet say toon matonung makaiter tan mangiiter a mabonluk.
27 Kabosul na Katawan iray bagat na saray totoon maoges, nagkalalo la no maoges iray getma ran mangibagat.
28 Ag napanisiaan so panagtasi na toon matila, balet napanisiaan so siopaman ya aralem so pannununot tod bengatla.
29 Saray totoon matonung amta ran dugay gagawaen da, balet saray totoon maoges gagawaen day anggaay nayarian dan mankonkonwanan.
30 Anggapoy kakanaay kakabatan, pakatalus, tan say pakaamta na too, no sumpa so Katawan ed sika.
31 Nayarian mon iparaan ed bakal iray kabayo, balet say Katawan so mangiiter na pananalo.
1 "No sikay pampilien ed malinis a kagalangan tan say baleg a kayamanan, pilim so malinis a kagalangan.
2 "Wala yan pamparaan na toon mairap-bilay tan say toon mayaman: pinalsa ran dua na Katawan.
3 "Saray totoon ikakana ray olo ra nanengneng dan onsasabi so kaatapan, et paliisan da, balet saray totoon kulang na kanunotan subaen da, et nasagmak day kairapan.
4 "Igalang moy Katawan tan mampaabeba ka, et nagamuran moy kayamanan, kagalangan, tan andokey a bilay.
5 "No inarom so bilay mo, paliisan mo ray patit a mangeerel na saray totoon maoges diad dalan.
6 "Ibangat mod ogaw no panoy pambilay to, et ag to nalingwanan legan ton mambilay.
7 "Aripen na toon mayaman iray mairap-bilay. Miutang ka, et aripen kay akautangan mo.
8 "No mantanem kay bokel na aliwan inkatonung, say deral so onsulming, tan ontonda lay panagpairap mod arum a totoo.
9 "Nabindisionan ka no mabonluk so panangiter mo tan inagnag mod saray mairap-bilay so kakanen mo.
10 Paarawim so toon managpaatagey, et ontonda so sangsangan, kolkolan, tan pampapabaingan.
11 No inarom so malinis a puso tan maolimek a panagsalita, nakaarom so ari.
12 Say Katawan gagawaen ton say katwaan so ag balut napikewet diad panamegley na pamapaneknek ton aliwan tua iray salita na saray totoon matila.
13 Say toon mangiras manaayam ed abung; ibabaraan to ya ompan pateyen na lion no ompaway.
14 Say pikakaloguran et sakey a patiteerelen to ray pamapasnukan na Katawan.
15 Inkatoo na saray ogogaw so panggawa ray aliwaliwa tan andi-kakanaan, balet say lewet a pametek ed sikara pagmaliwen to ran makalakal.
16 No manrigalo kad saray mayaman odino pairapen mo ray mairap-bilay pian onyaman ka, magmaliw ka met ni lamlamang a mairap-bilay.
17 Mandengel ka ta ibangat kod sika ray imbabaga na saray totoon makabat. Aral mo ray bangat da, tan
18 manliket ka no nannunotan mo ra tan nayarian mo ran bitlaen.
19 Labay kon manmatalek kad Katawan; kanyan ibagak irad sika natan.
20 Talomplon balikas iray insulat kon para sika. Napno ra na pakaamta tan maung a simbawa,
21 tan ibangat dad sika no anto so peteg a katwaan. Diad ontan, niiter moy tuan ebat ed saray mangibakid sika.
22 Ag mo tatakewan so mairap-bilay lapud sarasarag mo; ag mo aanamutey pankanawnawam a mamairap ed saray totoon anggapoy nayarian no wala kayod korti.
23 Say Katawan iyalageyan to ra tan taktakoten toy bilay da ray manataktakot na bilay da.
24 Ag ka mikakaaro ed saray totoon mapetang na olo tan maruksa,
25 ta ompan naaralan moy ogali ra, et ag ka la mangoman.
26 Ag mo isisipan a sikay onebat ed saray utang na kaparam a too.
27 No ag ka makabayar, alaen day anggan dokulan mo.
28 Ag mon balut iyaalis so daan a ketegan ya impasen na saray lalakim.
29 Ipanengneng mod siak so toon maung so kimey to, et ipanengneng kod sikay toon daeg to ray karaklan tan manepeg a kaiba na saray arari.
1 "No mirongo kad toon atagey so kipapasen to, ag mo lilingwanan no siopay karongom.
2 "No masiba ka, dangkaan moy pangan mo.
3 "Ag mo kapadakelan so alaen mon mananam a kakanen ya iparongo tod sika; nayarin papalikdoen to ka.
4 "Makabat ka no ag ka mankekesaw na alabas ed pampapayaman mo.
5 "Nayarin naandi lay kuartam diad sakey labat a kakirem, a singa nampayak tan ontikyab ya agila.
6 "Ag ka mimikan ed toon maigot odino mamapasya a mangan na mananam a kakanen ya ipaparongo tod sika.
7 "Sigi, mangan ka labat, kuanto, anta kukuanto labat. Say petepeteg ya inkatoo to et say walad kanunotan to.
8 "Iyotam so antokaman a nakan mo, tan nadarak ya amin so pangidayew mod sikato.
9 "Ag mo sasalien a salitaen ed toon makulang-kulang so nipaakar ed pangikanay olo; ta balawen to labat so ibagam.
10 Ag mon balut iyaalis so daan a ketegan, odino sasakopen so dalin da ray olila.
11 Say Katawan so makapanyarin manangyagel da, tan iyalagey toy kanepegan da sumpad sika.
12 Mandengel kad bumabangat mo tan manaral kad anggaay nayarian mo.
13 Ag mo panduaduaruwaay pametek mo ed ogaw; ag to ipatey so panlewet mod sikato.
14 Diad tuay tua nilaban na lewet so bilay to.
15 Anak ko, malikeliket ak no sikay magmaliw a makabat.
16 Manggayaga ak no narengel ta kan mangibabalikas na saray salitan napno na kakabatan.
17 Ag mo iibegan iray totoon makasalanan; igalang mo lawas so Katawan.
18 No onyay gawaen mo, maung so pansumpalan mo diad arapen a panaon.
19 Dengel ka, anak ko, magmaliw kan makabat, tan daldalepdep mo so kabibilay mo.
20 Arawian moy olupan da ray buanges odino saray masisiba.
21 Mansumpal irad kairapan na panagbilay iray bueken tan saray masisiba. No say gawaen mo et mangan tan onogip labat, ag mabayag ponasan so ikawes mo.
22 Dengel kad amam; no anggapo, anggapoy bilay mo. No akolaw lay inam, ipanengneng mod sikatoy utang na linawam.
23 Say katwaan, say kakabatan, say bilin, tan say pakatalus et manepeg iran panggastosan; mabmabli ra kanyan ag mo ra ilalako.
24 Maliket a tuloy so ama a walay anak ton matonung. Nikinon mo so anak mon makabat.
25 Nikinon ka komun na amam tan inam; iter mod inam yan liket.
26 Anak ko, dengel kan maung ed siak, tan alig mo ak ed kabibilay ko.
27 Saray bibiin marotak tan mikakaloguran et aliling day makapatey a patit.
28 Singa ra matakew a mantatalaran ed sika, tan amayamay iray lalaki a napagmamaliw dan aliwan matoor.
29 Siopay toon pangaskasiyan tan walad kaermenan? Siopay toon manangigapoy golo tan lawas mariklamo? Siopay asugat ya ag to amtay makasengeg tan say mata to et agaylay balanga?
30 Siopa kasi, no ag say toon buanges, say oniinom na nandoroman taway na alak.
31 Ag ka patutukso ed alak anggaman ya ontan lay balanga to, kalinew to ed baso, tan kalamuyot ya inomen.
32 Diad ontombuk a kabwasan naliknam a singa ka aketket na nanditan oleg.
33 Makanengneng kad satan na nidoma-doma ran bengatla, tan ag ka makapannunot o makapansalita na malinew.
34 Naliknam a singa ka walad pegley na dayat tan ipapaligpalig na ankakabaleg a daluyon so kawalaan mon bapor.
35 Ikuanmo, Nakna ak, balet ag ak asakitan. Pinekpek da ak, balet ag ko alikna. Akin et ag ak naliing? Labay ko niy oninom.
1 "Ag ka oniibeg ed saray totoon maoges, tan ag ka mikakaaro ed sikara.
2 "Say panggulo labat so nununoten da; tan kapag mansalita ra walay napasakitan da.
3 "Saray abung et nipaalagey ira ed pundasion a kakabatan tan pakatalus.
4 "Lapud pakaamta saray kuarto aparakep ira na mabmabli tan marakep iran kagawaan.
5 "Matalona ni so toon makabat nen say toon mabiskeg; on, magmaung ni so pakaamta nen say biskeg.
6 "Ta say katwaan to, nakaukolan niy maung a pamplanom kasakbayan na pibakal mo, tan no panoy karakel na naalam a maung a simbawa ontan so kaasingger na panalom.
7 "Saray balikas a napnoy kakabatan et ag ira natokur na toon makulang-kulang. Anggapoy nibaga to no ambelat lay pantotongtongan.
8 "No maoges lawas so iplaplanom, napangaranan ka a managgaway golo.
9 "Kasalanan so antokaman ya iplaplano na makulang-kulang. Kabosul na saray totoo so toon managbalaw na kapara ton too.
10 No makapoy ka no panaon na kairapan, peteg a makapoy ka.
11 Ag ka ontatalaw a mangyagel ed toon anggapoy kasalanan ya iyakar da lan pateyen.
12 Nayarin ibagam ya anggapoy pibabalim, balet amta na Dios iray getmam tan simbangen to ra. Say Dios a mamabantay ed sika amta toy peteg a nagagawa. Tumangan to ka onung ed gagawaen mo.
13 Anak ko, mangan kay dilo, ta maung a kanen. Masamit ed dila so dilo a nanlapud obung na bayaong;
14 ontan met, maung ed kamarerwa so kakabatan. No nawalaan kay kakabatan maung so pansumpalan mod arapen a panaon.
15 Ag mo aaligen iray totoon maoges a mannununot na pantakew dad toon matonung odino panamsam dad abung to.
16 Anggan mamimpigay katumba na toon maptek so panagbilay to, ombangon ya ombangon. Balet say toon maoges deral so onsasabid sikato.
17 Ag mo panliliketan so kaderal na kalaban mo, tan ag ka manggagayaga no natumba.
18 Naamtaan na Katawan no panliliketan mo, et ag to labay; insan nayarin ag to la dusaen.
19 Ag ka pagugunigon ed saray totoon maoges; ag ka oniibeg ed sikara.
20 Anggapoy maung ya arapen na toon maogesnaandi so antokaman a kawalaay ilalo to.
21 Anak ko, igalang moy Katawan tan pagalangan moy ari. Ag ka mibabalid saray totoon onlalaban ed sikara.
22 Saratan a totoo ed nayarin biglan naderal ira. Amtam so deral ya ipasabid sikara na Dios odino say ari?
23 Sikara ya met so balikas na saray totoon makabat: Makapoy a say sakey a huis et walay kikilingan to.
24 No sintinsiaan na huis ya anggapoy kasalanan so toon nankasalanan, sikatoy isamba tan bosulen na saray katoowan.
25 Balet saray huis a dudusaen da ray nankasalanan et onaligwas ira tan panliketan day pakaidayew da.
26 Say pangiter na tuan ebat sikatoy sakey a tanda na peteg a pikakaaro.
27 Mananap ka niy pankimeyan mo, iparaan moy alog mo, kasakbayan a mangipaalagey kay abung mo tan mampamilya ka.
28 Ag ka mantatasi na sumpad kaparam a too likud no walay makasengeg, odino mangibabaga na saray bengatlan makapalikdon nipaakar ed sikato.
29 Ag mo ikukuan, Gawaen kod sikato so singa ginawa tod siak! Bayaran to so antokaman a ginawa to!
30 Dinmalan ak ed kaalogan tan kaubasan na toon mangiras tan makulang-kulang.
31 Napno ra na saray masabit a tanaman tan saray dikarika. Ageba ray padir ed kaliber-liber da.
32 Ninengneng ko ya, dinalepdep ko, tan saya so naaralan ko:
33 Lirep kay daiset tan ogip kay daiset. Mantalikepkep ka tan mampainawa kan magano,
34 balet legan mon naogip, onsabid sikay kairapan na bilay a singa matakew ya akaarmas.
1 "Nia ray arum nin probirbio nen Solomon, a sinakal ira na saray lalaki diad korti nen Ari Ezekias na Juda:
2 "Papagalangen tayoy Dios lapud pangyaamut tod saray bengatla, balet papagalangan tayo ray arari lapud saray pangipapaliwawa rad saray bengatla.
3 "Ag mon balut naamtaan iray nununoten na ari; singa ra kaatagey na tawen odino singa ra kaaralem na dayat.
4 "Ekalan moy dotak so pilak, et makagawa lay bengatlan marakep so platiro.
5 "Ekal mod ari iray maoges a sumisimbawa, et naamtaan so oley lapud inkatonung.
6 "No miarap ka ed ari ag mo ipapasen so sikan dili a sake-sakey kan matalonggaring.
7 "Magmaung nin nakerew ed sika ya onatagey kad kipapasen mo nen say nibagad sika ya iter moy kipapasen mo ed sakey a toon matalona nen sika.
8 "Ag ka bengat-bengat a mangisesegep ed korti na kason nipaakar ed anengneng mo. Ta antoy gawaen mo no walay arum a tasin mamaneknek a nalilingo ka?
9 "No sika tan say kaabay mo et walay ag yo pantatalusan, arigloan yo lan dua tan ag mo ibabawag so antokaman ya iyaamut.
10 Ta no ibawag mo, nakabatan na arum a totoo ya ag ka makaamut, et ag ontonday pakababaingan mo.
11 Say kanunotan a marakep so inkibalikas to et singa akortin balituk ya impatoon ed pilak.
12 Say pasakbay ya inter na toon walay salsali tod panagbilay ed toon sipaparaan ya ondengel et mabli ni nen saray balituk a singsing odino saray alahas a puron balituk.
13 Say napanmatalkan a manangibalita papasimbaloen toy liknaan na angibakid sikato, a singa ambetel a danum no ampetapetang a panaoy panagani.
14 Saray totoon mangisisipan a mangiter ya ag da lamlamang totooren et aliling day lorem tan dagem ya ag lamlamang mangipepelag na oran.
15 Say maanos a panananggoyur napalemek toy binmaton impanpuso, tan naayat toy anggan saray manoley.
16 No mangan kay dilo, ag mo lalabasen, ta ompan manota ka.
17 Ag ka mabetbet ya ondadalaw ed kaabay mo, ta ompan onsawad sika, et bosulen to ka.
18 Say pantasi na tila sumpad kaparan too, et aliling toy ispada, pekpek, odino matdem a pana.
19 Say panilalo no panaoy kairapan ed toon ag napanmatalkan et singa panggatgat na toon mantenyeg so ngipen to, odino panakar na toon lopuy so sali.
20 Say pankantad toon baleg so ermen to et singa panlakseb ed sakey a too no panaoy ambetel odino pangigosagos na asin ed sugat.
21 No narasan so kabosul mo itdan moy naakan to; no napgaan itdan moy nainom to.
22 Diad kababaingan to singa ipapaagtom so ngalab ed olo to, et tumangan ka na Katawan.
23 No panoy pangitataruk na dagem a nanlapud baybay ed oran, ontan met so pangitataruk na panagtalabutob ed pasnuk.
24 Magmaung niy manayam ed atep na abung nen say miamung ed biin makolkol.
25 Say pakadngel na maung a balitan manlapud arawin pasen et singa iyinom na ambetel a danum no sikay napgaan.
26 Say maung a too ya ontotombuk ed labay na toon maoges et aliling toy akilotan a sobul odino adotakan a bobun.
27 Makapoy ed laman so alabas a pangan na dilo, ontan met a makapoy so pananap na alablabas a dayew.
28 No ag mo napokpokay sikan dili, singa ka siudad a mainomay a dogpaan lapud anggapoy padir to.
1 "Say dayew et aliwan manepeg ed toon makulang-kulang, a singa say yilo no tiagew odino say oran no panagani.
2 "Ag ka napasakitan na saray samba no ag mo ra kanepegan. Singa ra manok ed tagey ya ontitikyab balet ta ag ondapo.
3 "Nepeg mon leweten so kabayo, nepeg mon balungosan so asno, tan nepeg mon leweten so toon makulang-kulang.
4 "No ebatan mo so tepet ya andi-kabaliksan, magmaliw kan andi-kabaliksan a singa anepet.
5 "Ebatan mo na andi-kabaliksan so tepet ya andi-kabaliksan, et say anepet nabirbir to ya aliwan masilib lamlamang.
6 "No ibakim a mangyakar na balita so makulang-kulang, singa susugaten mo ray dilin salim; onkekerew ka na golo.
7 "Say toon makulang-kulang a mangikakanay probirbio et singa toon lopuy a mangikakanad saray laoylaoy a sali to.
8 "Say pangidayew ed toon makulang-kulang et singa pangisinger na bato ed bansut.
9 "Say toon makulang-kulang a mamibitla na probirbio et singa abuek a mamabagut na sabit a nipanek ed lima to.
10 Say toon mamakimey ed ondadalan a toon makulang-kulang et singa pumapana a papasakitan toy anggan siopa.
11 Say toon makulang-kulang ya ooliten ton gawaen so kalokowan to et singa ason kakanen toy inota to.
12 Say toon makulang-kulang et magmaung niy kipapasen to nen say toon ipapasen toy sikaton dili a makabat anta andi.
13 Say toon mangiras diad ag to ipapaway ed abung to ikuanton ibabaraan, Walay lion ed saray basbas. Walay lion ed saray dalan.
14 Say toon mangiras a pigar-pigar ed katri to et ag makaalis a singa kaput ya onlolokas tan onkakaput.
15 Wala ray totoo a diad gaway ngiras da ag da nisobo so kanen da.
16 Say toon mangiras ipasen to a masilib ni nen saray pitoran lalaki a napaneknekan da so ibabaga ra.
17 Say pibabalid kolkolan ya ag mo nepeg a pibiangan et singa panlampinit ed ason ondadalan.
18 Say toon papalikdoen toy kapara ton too, insan to ibagan manlulurey labat et aliling toy toon ambagel a panggaggalawan toy armas a makapatey.
19
20 Naerep so apoy no naoput lay kiew; ontonday kolkolan no anggapo lay pantatalabutoban.
21 Say oring papepetangen toy ngalab, say kiew padadalangen toy apoy, tan saray magolo pansiasiansiaen day kolkolan.
22 Agaylay nanam so panagtalabutob. Agay lay panlabay tayo ya akmonen!
23 Say maamuyot a pananalita a panakub na petepeteg mon nununoten et singa panagpasileng ya iyokup ed dalin a kagawaan.
24 Say toon mansimpisimpitan isasanib tod saray makapalikdon salita to so pambosul to.
25 Nayarin marakep so panagsalita to, balet ag mo sisigsiaen, ta ontan lay bosul a popokoken tod puso to.
26 Anggaman ya ag to ipapatnag so pambosul to, nanengneng balet na balang sakey a too iray maoges a gagawaen to.
27 Saray totoon mamapatit ed kapara ran totoo et naeerel irad dilin patit da. Saray totoon mangipapatolin na bato et sikaray pawilan to.
28 Saray totoon matila kabosul day titilaan da. Deral so iiter na saray salitan makapalikdo.
1 "Ag mo ipapasirayew so nipaakar ed nabwas. Ag mo amta no nagawa ed sayan agew.
2 "Paidayew kad arum a totooanggan saray sangkaili; ag mon balut idadayew so sikan dili.
3 "Anlemew niy bato tan buer nen say golo a nagawaan na inkakulang-kulang.
4 "Maruksa tan makaderal so pasnuk, balet ag nayarin ipara ed imon.
5 "Magmaung nin peteken mo so kaparam a too ed arap na totoo, nen say palpaolyan mo ya abaloan ton ag mo inaro.
6 "Kamaungan so getma na kaaro anggan papasakitan to ka. Balet anggan lalakapen ka na kalaban, manalwar ka!
7 "No napsel ka ag mo labay so dilo, balet no narasan ka, anggan ampait a kakanen masamit so taway to.
8 "Say toon arawi ed abung to singa manok ya arawi ed obung to.
9 "Say larak tan say pabalingit paliliketen da ka, balet say gunigon gogoloen toy isip mo.
10 Ag mo lilingwanan iray kakaarom, odino saray kakaaro nen amam. No wala kad gunigon ag ka onkekerew na tulong ed agim; natulongan ka ni na kaabay mo nen say agim a walad arawi.
11 Magmaliw kan makabat, anak, et manliket ak; naebatan kod satan iray mambabalaw ed siak.
12 Saray totoon ikakana ray olo ra nanengneng dan onsasabi so kaatapan et paliisan da, balet say toon kulang na kanunotan subaen to et nasagmak toy kairapan.
13 Say makulang-kulang a mangisipan ya ebatan to ray utang na sangkaili nepeg ton iter a kaletan so kayaryan to.
14 Singa insambam so kaarom no liingen mod kabkabwasan diad maingal a pangibanom ed sikato.
15 Say biin asawa a makolkol et singa ag manondan manterterter ya oran no nepnep.
16 Say pamatondam ed sikato et singa say pamatonda ed siplug na dagem odino say pangakup ed larak.
17 Saray totoo makakaaral irad kapara ran totoo, a singa say balatyang et patataremen toy kapara ton balatyang.
18 Komponim so kiew na igos, et makapangan kay bungay igos. Napagalangan so aripen a pagaan toy amo to.
19 Say dilin anino na lupam so nanenengneng mod danum tan say dilin inkasika so nanengneng mod pusom.
20 Saray pilalek na too et ag iran balut napepenek a singa say pasen a panaayaman da ray inaatey.
21 Say apoy susuboken toy balituk tan pilak; ontan met say kagalangan na sakey a too nayarin suboken.
22 Anggan pekpeken mo lan pekpeken ya anggad patey-pateyan so toon makulang-kulang, siansian ag mo naekal ed sikatoy kalokowan to.
23 Apiapiger mon komponien iray karnirom tan saray bakam,
24 ta ag mansiasia so kayamanan. Anggan saray bansa ag ira mansiansia.
25 Mansimbon kay dayami, tan mampalut kay dika ed saray alusadsar na pokdul legan ya ombabaleg iray onsoblay ya anien.
26 Makapanggawa kay kawes mod saray naalam a bagoy karnirom tan makasaliw kay dalin ed panlakoan mo na saray arum a kanding mo.
27 Saray natilak a kanding mo itdan da kay gatas, saray kabyangay pamilyam, tan saray katulong mon bibii.
1 "Ombabatik iray totoon maoges anggaman ya anggapoy onoosil ed sikara, balet saray totoon maptek so panagbilay da masebeg ira a singa lion.
2 "No makasalanan iray totood bansa, mansasalat iray pangulo to. Balet mansiansian mabiskeg so sakey a bansa no wala ray maotek tan ikakana ray olo ran pangulo to.
3 "Say toon walad pakaoley a mamapairap ed saray totoon mairap-bilay, et singa makmaksil ya oran a mandederal ed saray tanaman.
4 "No ag mo onuren so ganggan migagampi kad saray totoon maoges, balet no onuren mo kalaban mo ra.
5 "Saray totoon maoges ag da amta so kabaliksan na inkatonung, balet saray mangigagalang ed Katawan sigput dan natatalusan.
6 "Magmaung niy toon mairap-bilay a maptek so kabibilay to nen say mayaman a maoges so kabibilay to.
7 "Makabat so anak a laki ya oonuren toy ganggan, balet say mikakaarod saray andi-kakanaan a totoo ipepelag tod kababaingan so ama to.
8 "No minmayaman ka lapud alablabas a panagpaabang moy kuartam tan diad panaganamut moy pankanawnawam ed saray totoo, onla ed toon mapangasid mairap-bilay so kayamanan mo.
9 "No ag mo oonuren so ganggan, kabosul na Dios a dengelen so pikakasim.
10 No palikdoen mon manggaway kaogsan so toon maptek, napelag kad dilin patit mo. Say toon anggapod sikatoy pakabalawan natumangan na amayamay a kaabigan.
11 Saray totoon mayaman ipapasen day sikaran dili a makabat, balet dakel niy amta na toon mairap-bilay a walay pakatalus.
12 No say toon matonung so nakawesay pakayari manliket iray katoowan, balet no say toon maoges so manoley, kiamut-amut iray totoo.
13 Ag ka onaligwas ed bilay no iyamut mo ray kasalanan mo, balet no ipatwam ira tan ibeneg mo la ra, kasian ka na Dios.
14 Toluk mo lawas so Katawan, et magmaliw kan maliket. No anawet so olom naderal ka.
15 Pakaskasi ray mairap-bilay ed silong na maoges a manoley; aliling toy mangwam a lion odino liber-liber ya aso.
16 Say manoley ya ag to ikakanay olo to et magmaliw a maruksan managpairap, balet say manoley a kabosul toy panagsaol et andokey so panoley to.
17 Say toon akapatey na kapara ton too et gaganatan ton kotkotan so dilin lobuk to. Ag mo babanoen.
18 Mambilay kan maptek, et arawi kad kaatapan. No pikewet so panagbilay mo, bigla kan napelag.
19 Say makolin dumaralus walay daakan a kakanen to. Mairap lawas so bilay na saray totoon managdarak na panaon.
20 Saray totoon maptek mambilay ira a nagnap so liket da. No maganat kan onyaman nadusa ka.
21 Makapoy so panintinsia a walay kikilingan. Balet wala ray huis a manggaway makapoy lapud pangala ray anggan melmelag a pasoksok.
22 Saray totoon masiblet maganat ira ya onyaman, kanyan ag da amta no ngalngali la onirap so bilay da.
23 Petek moy sakey a too, et ag mabayag labay to niy impametek mo nen say panamalikdo.
24 Siopamay mannununot ya aliwan kasalanan so pantakew ed saray ateng et anggapoy pidomaan tod saray peteg a matakew a totoo.
25 Golo labat so igagapo na inkasiblet. Magmaung niy kipapasen mo no manmatalek kad Katawan.
26 Inkakulang-kulang so panmatalek ed dilin pakatalus mo. Arawian moy kaatapan, tan tombuk mo ray bangat na saray totoon lalon makabat.
27 Mangiter kad saray mairap-bilay et ag ka lan balut naandian na nakaukolan. No ikopit moy matam ed saray mairap-bilay, amayamay so mangisambad sika.
28 Kiamut-amut iray totoo no walad pakayari iray maoges a totoo. Balet no naandi la rad pakayari, saray matonung a totoo lamet so manoley.
1 "No paaweten moy olom kapag sikay pepeteken, onsabiy agew a sikay biglan naderal tan anggaan mo la.
2 "Ipanengneng mod siak so matonung a manoley, et ipanengneng kod sika iray totoon maliket. Ipanengneng mod siak so maoges a manoley, et ipanengneng kod sika iray totoon pangaskasiyay kipapasen da.
3 "No pablien moy kakabatan ikinon ka na amam. Andi-kakanaan a panagdarak so panggastos ed saray bibiin marotak.
4 "Mabiskeg so bansa no say inkatonung so ipakurang na ari, balet no say kuarta labat so kawalaay pilalek to, deralen toy bansa to.
5 "No papalikdoen moy kaparam a too, papatitan moy sikan dili.
6 "Naeerel na saray dilin kasalanan da iray totoon maoges, balet maliket tan bolus iray totoon matonung.
7 "Say maung a too kabat to ray kanepegan da ray mairap-bilay, balet saray totoon maoges ag da natatalusan ira yan bengatla.
8 "Saray totoon abebbebay panangipasen dad arum a totoo et nayarian dan gewgewen so intiron siudad. Saray totoon makabat papareenen day baley.
9 "No irimanda na toon makabat so toon makulang-kulang, makapasnuk labat imay makulang-kulang, manelek-elek tan manggaway golo.
10 Kabosul na saray managpatey na too so toon maptek so panagbilay to, balet saray matonung iyagel day bilay to.
11 Saray totoon makulang-kulang ag da iyaamut so pasnuk da, balet maanos tan napokpokan day pasnuk da iray totoon ikakana ray olo ra.
12 No dengelen na manoley so tilan balita, magmaliw a matila ya amin iray opisyal to.
13 Say toon mairap-bilay tan say toon managpairap walay pamparaan dainitdan iran dua na Katawan na saray mata.
14 No iyagel na ari iray kanepegan na saray mairap-bilay, andokey a panaon so panoley to.
15 Say lewet tan say pametek et maung so iter dad saray anak. No say labay na ogaw so nasumpal, ipelag tod kababaingan so ina to.
16 No saray totoon maoges iray walad pakayari, ondakel so panaggaway kaogsan. Balet saray matonung naimatonan da so kapelag da ra yan totoo.
17 Petek moy ogaw ya anak mo, et nikinon mo lawas. Anggapon balut so iter ton makasengeg na kababaingan mo.
18 Say bansan anggapoy panangiwanwan na Dios et sakey a bansan anggapoy oksuy. Maliket so toon mangoonur na ganggay Dios!
19 Ag napetek so aripen diad panamegley na salita labat. Nayarin natatalusan to ka, balet ag to ka dengelen.
20 Baleg niy ilalo na sakey a toon makulang-kulang nen say toon ag to nununotey lalabiren to.
21 No iter moy amin a labay na aripen mo manlapud ogaw ni, onsabiy agew a panoleyan toy amin a kayaryan mo.
22 Say toon maipapasnuk panlapwan na dakel a kolkolan tan golo.
23 Say panagpaatagey mangipelag ed sika, balet no mapaabeba ka, napagalangan ka.
24 Say manonan kalaban na kaibay matakew et say sikaton dili. Nadusa no ibaga tod korti so katwaan, balet isamba na Dios no ag to ibagay katwaan.
25 Maatap so bilay mo no pibabalian mo so nununoten na saray totoon nipaakar ed sika, balet arawi kad kaatapan no manmatalek kad Katawan.
26 Balang sakey a too labay ton naala so abig-linawa na manoley, balet diad Katawan labat so pakagamuran moy katonungan.
27 Say toon matonung kabosul toy toon maoges, tan say toon maoges kabosul toy toon matonung.
1 "Sikara yay balikas nen Agur a lakin anak nen Jake: Arawid siak so Dios, arawid siak so Dios, tan pangaskasiyay kipapasen ko.
2 "Alabas niy inkaayep ko nen say inkatook; anggapod siak so pakatalus na too.
3 "Ag ak akaaral na kakabatan, tan anggapoy amtak a nipaakar ed Dios.
4 "Siopa lay akagawan sigput so mangatatawen a pakaamta to? Siopa lay akaakup na dagem? Odino siopa lay akaponggos na danum ed panyo? Odino siopa lay akapangilira na saray ketegan na mundo? No amtam, ibagam no siopa? Siopay anak ton laki?
5 "Susumpalen na Dios so balang sipan to. Say Dios aliling toy sakey a samper ed amin da ray papaiyagel ed sikato.
6 "No ibagam ya imbaga toy bengatlan ag to imbaga, pampasnukan to ka tan ipanengneng ton matila ka.
7 "Kekerewen kod sika, O Dios, ya iter mo pad siak so duaran bengatla kasakbayan ya ompatey ak:
8 "ag mo pa iyaabuloy a mantila ak, tan ag mo pa iyaabuloy ya onyaman ak odino onirap so bilay ko. Iter mo pa labat ed siak sirin so nakaukolan kon tagano.
9 "Ta no daakan so kakanen ko, ompan ibagak ya ag ta ka nakaukolan. Balet no mairap so bilay ko, ompan mantakew ak, et nipelag kod kababaingan so Dios ko.
10 Ag mo papaogesen ed amo to so aripen ompan isamba to ka, et sikay nairapan.
11 Wala ray totoon isasamba ray kaamaan da, tan ag da pisasalamatan iray kainaan da.
12 Wala ray totoon ipapasen dan malinis so kabibilay da, balet diad tuay ontan lay inkarotak da.
13 Wala ray totoon ipapasen day sikaran dili a maumaungon, abaloan dan ontan lay kamaung da!
14 Wala ray totoon maruksa so panlalames dad saray mairap-bilay tan saray walad pankaukolan; onyay anapay bilay da.
15 Say linta walay duaran anak ton bii, tan say ngaran dan dua, Itdan mo ak! Walay apatiran bengatla ya ag iran balut napepenek;
16 say pasen a panaayaman da ray inaatey, say biin anggapoy anak to, say kinmelang a dalin a mankaukolan na oran, tan say pool ya ag la nasebseban.
17 Say toon luludlureyen toy ama to odino balbalawen toy akolaw lan ina to et nepeg a kanen na saray buitri, odino ipatoktok ed saray wawak ed katakelan iray mata to.
18 Wala ray apatiran bengatlan makapakelaw ya ag ko natalusan:
19 say agilan mantiktikyab ed gawen, say oleg a maniilas ed tapew na baton-dampay, say bapor a mankukurang ed tapew na dayat, tan say paniinarowan na laki tan bii.
20 Onyay kagagawa na biin aliwan matoor ed asawa to; mikaloguran, manames, insan kuanto, Anggapoy ginawak a maoges!
21 Walay apatiran bengatla ya ag nayarin abuloyan na sankamundoan:
22 say aripen a magmaliw ya ari, say toon makulang-kulang a sawasawaan so kakanen to,
23 say makolkol a biin miasawa, tan say biin aripen a salatan toy kipapasen na amo ton bii.
24 Diad mundo wala ray apatiran ayayep ya ankekelag, balet mapalaloy inkasilib da:
25 Saray gilata: maletey ira, balet mantitipon iray kanen da no tiagew.
26 Saray konihod bato: aliwa met iran mabiskeg, balet diad ankakabaleg a batoy panggagawaan day abung da.
27 Saray dorun: anggaman ya anggapoy ari ra, balibaliy panoolup dan amin.
28 Saray tiki: nabembenan moy sakey ed sikara, balet narumog mo rad saray palasioy ari.
29 Wala ray apatiran bengatla a marakep iran bantayan no manaakar ira:
30 saray lion, sankabiskegan irad amin ya ayayep tan anggapoy tatakotan da;
31 saray mapasirayew a lalung, saray kanding, tan saray arari diad arap da ray totoo ra.
32 No makulang-kulang ka ed panagpaatagey mo tan manggegetma kan manggaway maoges, tonda ka tan mannunot ka!
33 No batien moy gatas, napapaway moy kiso. No ponitien moy eleng na kaparam a too, ondala. No songluran moy pasnuk, golo so nasagmak mo.
1 "Sikara yay balikas na ina nen Ari Lemuel ed sikato:
2 "Sikay dilin pinablik ya anak, say ebat na saray pikakasik. Antoy ibagak ed sika?
3 "Ag mo dadaraken ed saray bibii so biskeg mo tan say kuartam; dineral la na saray bibii iray arum ya arari.
4 "Dengel ka, Lemuel. Ag nepeg ya oninom na alak iray arari, odino pampilalekan dan inomen iray mabayanin iinomen.
5 "No oninom ira nalingwanan da ray ganggan tan napaolyan da la ray kanepegan na saray walad pankaukolan.
6 "Saray mabayanin iinomen et para saray ompapatey, tan saray walad makapasinagem a kipapasen.
7 "Paolyan mo ran oninom, pian nalingwanan day kairapan tan kaermenan da.
8 "Isalitaan mo ray totoon ag da nisalitaan so sikaran dili. Iyagel mo ray kanepegan da ray pangaskasiyan a totoo.
9 "Isalitaan mo ra tan pagmaliw mon matonung so panintinsiam. Iyagel mo ray kanepegan da ray mairap-bilay tan saray walad pankaukolan.
10 Agaylay irap so mananap na maung ya asawan bii! Mabmabli ni nen saray alahas!
11 Walay panagmatalek ed sikato na asawa to, kanyan ag balut onirap so bilay to.
12 Legan ton mambibilay, say pankaabigan aliwan say pankaogsan na asawa to so gagawaen to.
13 Makoli-kolin manggagaway abel a lana tan linen.
14 Mangisesempet na saray taganon nanlapud saray arawin pasen, a singa gagawaen da ray bapor na nigosianti.
15 Abangon la no palbangon, ta mangiparaan na pangalmusalan na pamilya to tan bibilinen to ray katulong ton bibii no antoy gawaen da.
16 Mannenengneng na alog tan sasaliwen to, insan say nalmoan ton kuarta ikakana tod pantatanem to na ubas.
17 Mabiskeg a mankimey tan makolikoli.
18 Amta toy kablian na amin da ray gagawaen to, tan mankikimey ni anggan aralem lay labi.
19 Gagawaen toy dilin tinebey to tan gagawaen toy dilin abel to.
20 Mabonluk a mangiiter ed saray mairap-bilay tan saray walad pankaukolan.
21 Anggapoy pagpaga to anggan ompelag so yilo, lapud makakapal iray kawes na kabyangay pamilya to.
22 Manggagawa na saray apis na katri tan pinon ambalangan linen so ikakawes to.
23 Bibirbiren ed balay so asawa to tan sakey ed saray manonan mibabaley.
24 Manggagawa na saray abel tan saray balkes, insan to ra ilalako ed saray nigosianti.
25 Mabiskeg tan gagalangen na katoowan tan anggapoy pagpaga to ed arapen a panaon.
26 Mapalna tan napno na kakabatan so panagsalita to.
27 Wala lawas so gagawaen to tan iiter to ray nakakaukolan na pamilya to.
28 Papagalangan na saray anak to, tan idadayew na asawa to.
29 Kuan na asawa to, Amayamay iray bibiin maung ya asawa, balet sikay sankamaungan ed sikara.
30 Makapalikdo so limgas tan mangangga so ganggana, balet nepeg ya idayew so biin papagalangan toy Katawan.
31 Birbir mo lapud saray gagawaen to. Kanepegan toy pagalangan na amin a totoo.