1

1 "Nen ari si Asuero sakop toy sanlasus tan duamplo tan piton luyag manlapud India ya anggad Sudan.

2 "Diad Susa a manonan siudad na Persia so kawalaay trono to.

3 "Diad kumatlon taon na panooley to imparaanan toy baleg a ponsia iray amin ya opisyal to tan saray katulong tod panooley to. Dinmagop iray sondalo na Persia tan saray sondalo na Media. Dinmagop met iray gobirnador tan saray manonan totoo ed saray luyag.

4 "Anem bulan ya impapanengneng to ray kayamanan, kagalangan tan karakpan na impirio to.

5 "Kayari to ya, say ari imparaanan toy ponsia iray amin a totood manonan siudad na Susa, mayaman may mairapbilay. Pitoy agew so ponsia tan agawa ed saray tanamanan na palasio.

6 "Say solar diman naarkusan na ampoti tan asul iran kurtina. Aberber ira na pinon linen a purpura, tan nibitin irad saray pilak a singsing diad saray marmol a lusek. Niiyan iray yorungan a balituk tan pilak ed solar ya abaldusaan na marmol ya ampoti, ambalanga, tan saray baton mabmabli.

7 "Balituk tan nandoroman klasi iray kupan anginan ed saray iinomen. Daakan ya alak na ari so niparongo.

8 "Sawasawaan so iinomen; ingganggan na ari ed saray aripen ed palasio a nayarin inomen na siopaman so labalabay to.

9 "Legan to ya, mangiiter na baleg a ponsia ed saray bibii si Riyna Vasti diad loob na palasio.

10 Diad kumapiton agew na samay ponsia, maniinom tan maliket so ari, kanyan pinaloob to ray pitoran yunuko ya aripen to ran dili a di Mehuman, Bizta, Harbona, Begta, Abagta, Zetar, tan Carcas.

11 Ingganggan to ran awiten dan akakorona si Riyna Vasti. Magangganan bii so riyna, et nilabay na ari ya ipanta toy ganggana to ed saray opisyal tan amin da ray bisita to.

12 Balet nen imbaga na saramay aripen so ganggan na ari, ag labay nen Vasti so ondago. Lapud saya, mapalaloy pasnuk na ari.

13 Ogali nen saman a say ari et ipanon to so nipaakar ed ganggan tan oksuy, kanyan impatawag to ray sumisimbawa to a makaamta na nepeg a gawaen onung ed ganggan.

14 Saray sankabetbetan a kerewan toy simbawa et di Carsena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena tan Memucanpitoran opisyal na Persia tan Media a sankatageyan iran betang so bebembenan da ed nanarian.

15 Inkuantod sarayan lalaki, Siak, si Ari Asuero, imbakik ed kinen Riyna Vasti iray aripen ko, balet ag to inonur so ingganggan kod sikato! Antoy ibabaga na ganggan a nepeg tayon gawaen ed sikato?

16 Insan inkuanen Memucan ed kinen ari tan saray opisyal to, Ag labat pinabaingan nen Riyna Vasti so ari, no ag ingen pati saray opisyal na ari. Diad tuay tua amin a lalaki ed intiron nanarian so pinabaingan to!

17 Lapud sayan ginawa to, balang bii ed nanarian gapwan ton melag-melagen so asawa to no narengelan to yan ginawa na riyna. Ikuanda, Ingganggan nen Ari Asuero ya ondagod sikato si Riyna Vasti, balet ag dinmago.

18 No narengelan na kaasawaan na saray opisyal na Persia tan Media so ginawa na riyna, ibaga rad kaasawaan da so nipaakar ed agawa kasakbayan ya onselek so agew. Saray bibii ed inerman a pasen et ag da pagalangan so kaasawaan da, tan saray lalaki et mampasnuk irad kaasawaan da.

19 No labay na Kagalang ya Ari, mangipaakseb kay ganggan ya ag lan balut omparontal ed arap na ari si Vasti. Ipaisulat mod saray ganggan na Persia tan Media, pian ag lan balut naoman. Insan mo iter ed magmaung a bii so inkariyna nen Vasti.

20 No nipakabat ed intiron maawang a nanarian so ganggan mo, pagalangan na manepeg na saray bibii so kaasawaan da, mayaman may mairap-bilay.

21 Labay na ari tan saray opisyal to yan kanunotan, kanyan ginawa na ari imay imbaga nen Memucan.

22 Angipawit na sulat ed amin a luyag a nasasakopan na impirio to diad salita tan panagsulat na balang luyag, tan kuantod sayan sulat a say asawan laki so nepeg a pangulo na pamilya to tan nepeg a nasumpal so salita to.

2

1 "Ag abayag kinmepay pasnuk na ari. Anggaman ontan pinunot to may ginawa nen Vasti tan samay ganggan a sumpad sikato.

2 "Kanyan inkuan ed sikato na pigarad saray sumisimbawa to a maasingger ed sikato, Akin et ag ka mamaanap na pigaran magangganan mamarikit?

3 "Manoro ka na saray opisyal ed balang luyag na impirio, tan paawit mod sikara iray amin a maganan malangwer a mamarikit ed harim mo diad Susa, say manonan siudad. Ibagam ya iyakar da rad panagayaman na saray bibii. Ipaasikasom ira ed kinen Hegai a yunukon makaoley ed saray bibiim. Ibagam a pagang-ganaen da ran maung.

4 "Insan ka mamilid satan na kalikaliktan mod sikara, tan pagmaliw mon riyna a kasalat nen Vasti. Apaknaan na ari a maung yan simbawa, kanyan tinombuk to.

5 "Diad Susa a manonan siudad walay manaayam diman a sakey a Judio a manngaran na Mardokeo ya anak nen Jair; nanlapud tribu nen Benjamin tan kabyangay boleg nen Kis tan si Simei.

6 "Nen inawit nen Ari Nabucodonosor na Babilonia si Ari Joakin na Juda tan saray arum a totoon adakep ed Jerusalem, kaiba ra si Mardokeo.

7 "Walay sakey a biin kapinsan nen Mardokeo ya Ester so ngaran to, a diad salitay Hebreo et Hadasa. Maganggana yan bii tan balibaliy impanlaman to. Nen inatey iray ateng nen Ester tinagibi nen Mardokeo tan impasen to a singa dilin anak to.

8 "Nen impaakseb sirin na ari yan balon ganggan to, sakey si Ester ed saray amayamay a mamarikit a niakar ed Susa. Niakar met si Ester sirin ed palasio na ari tan nipaasikasod kinen Hegai a makaoley na harim.

9 "Labalabay nen Hegai si Ester, kanyan nala nen Ester so maung a linawa to. Ag nanabala si Hegai ed impangigapo to na pampagangganad kinen Ester diad panamegley na panagmasahi tan pangiter na nidoman kakanen. Inter toy sankamaungan a pasen ed ayaman, tan initdan to na pitoran bibiin pinili rad palasio a manlingkur ed kinen Ester.

10 Lapud pananimbawa nen Mardokeo, inyamut nen Ester so katwaan a sikatoy sakey a Judio.

11 Inagew-agew a manakar a mampawil-pawil ed arap na solar na harim si Mardokeo, pian naamtaan to no antoy kipapasen nen Ester tan no antoy pansumpalan to.

12 Sakey taon so niganan panaon a pampaganggana na saramay bibiianem bulan so pangimasahid sikara na larak na mira tan anem bulan so pangimasahid sikara na saray pabalingit a pampaganggana. Kayari to ya sansakey iran niakar ed kinen Ari Asuero ira may bibii.

13 Nayarian na balang sakey ed sikara so mangisolung na labay ton kawes, diad iyakar tod palasio a manlapud panagayaman da ray bibii.

14 Onlad kawalaay ari no labi, tan diad kaimbwasan niakar ed sananey a panagayaman na saray bibii, tan nipaasikaso ed kinen Sasgar, say yunukon makaoley ed saray bibiin iyaamung na ari. Ag to onla lamet ed ari likud no labalabay na ari tan kerewen to diad pamitla toy ngaran na saman a bii.

15 Sinmabiy liber nen Ester ya onlad ari. Si Ester ya anak nen Abihael tan kapinsan nen Mardokeo ya anagibid sikato et indayew na balang sakey ya akanengneng ed sikato. Nen linmad ari inkawes toy insimbawa nen Hegai ya isolung to.

16 Kanyan diad kumapiton taon na panooley nen Ari Asuero, diad kumaplon bulan a tatawagey Tebet, niakar si Ester ed palasio na ari.

17 Labalabay na ari si Ester nen saramay arum a bibii; si Ester so akalay sankabalgan ya abig-linawa tan panangaro na ari. Kinoronaan to sirin si Ester tan ginawa ton riyna a kasalat nen Vasti.

18 Insan nanggawa na baleg a ponsia so ari a pamagalang ed kinen Ester; inimbitaan ton amin iray opisyal to tan saray manoley to. Imbawag tod intiron nanarian so sakey a pista opisyal, tan nambubunog na saray rigalon manepeg ya iter ed ari.

19 Legan to ya, say ari impagmaliw ton sakey a manoley si Mardokeo.

20 Balet ag ni imbaga nen Ester a sikatoy sakey a Judio. Imbagad sikato nen Mardokeo ya ag to ibabagad siopaman, et inonur ton singa impangoonur tod sikato nen ogaw nin aasikasoen nen Mardokeo.

21 Legan na pangoopisina nen Mardokeo ed palasio, di Bigtan tan Teres a guardia rad lolooban na saray kuarto na ari et binosul day ari tan nankomplutan dan pateyen.

22 Naamtaan nen Mardokeo yan plano ra, kanyan imbaga tod kinen Riyna Ester et imbaga ya nen Ester ed ari.

23 Nen asalaysay yan balita, arumog a tua, kanyan binitay da ra may duara. Ingganggan na ari a nikorit yan inkagawa ed panagsulatan na palasio.

3

1 "Ag abayag, inyatagey nen Ari Asuero so kipapasen na sakey a lakin manngaray Haman. Impasen to a kumadwan sankatageyan ya opisyal na impirio. Si Haman et lakin anak nen Hamedata a kabyangay boleg nen Agag.

2 "Ingganggan na ari iray amin ya opisyal a manlilingkur ed sikato a galangen day Haman diad panamegley na italimukor tan ituek dad sikato. Ginawa da yan amin likud ed kinen Mardokeo ya ag to labay so ontuek ed kinen Haman.

3 "Tinepet ed sikato na saray arum ya opisyal a manlilingkur ed ari no akin et ag to oonuren so ganggan na ari.

4 "Agew-agew dan tatanggoyuren ya ontoluk, balet ag to ra dengelen. Impaliwawa to, Sakey ak a Judio, kanyan ag ko nayariay ontuek ed kinen Haman. Kanyan imbaga ra yad kinen Haman, ta manduaruwa ra no palabasen kasi nen Haman yan gagawaen nen Mardokeo.

5 "Mapalaloy pasnuk nen Haman nen akabatan ton ag to napatalimukor tan ag to napatuek ed sikato si Mardokeo.

6 "Nen akabatan to met a sakey a Judio si Mardokeo, ginetma to, ya ag to labat dusaen si Mardokeo no ag ingen pateyen iray amin a Judio a walad intiron Impirio na Persia.

7 "Diad kumalabinduan taon na panooley nen Ari Asuero, diad ononan bulan, say bulan na Nisan, ingganggan nen Haman a gawaen so pampapalaranan a tatawagen na purim, ta amtaen to no dinay manepeg ya agew tan bulan a panggawad samay getma to. Apili so kumalabintalon agew na kumalabinduan bulan, say bulan na Adar.

8 "Kanyan inkuanen Haman ed ari, Walay sakey a poli na totoon nitaytayak irad intiron impiriom. Narumog ira ed balang luyag. Nidomad arum a totoo iray totombuken dan kaogaliyan. Sakey ni, ag da oonuren iray ganggan na impirio, kanyan ag mo pankaabigan so pamaolyan mod sikara.

9 "No labay na Kagalang kon Ari, mangipaakseb kay sakey a ganggan a nepeg a pateyen ira. No gawaen mo ya, andi-duaruwan makapangyan ak na talon lasus tan pitomplo tan liman toniladan pilak ed saray makaoley ed panagsinupan na ari ya onkanan pangikurang na oley ed impirio.

10 Inekal na ari so singsing to ya ikakana tod pantimbri na saray ganggan, pian magmaliw iran opisyal a ganggan. Insan to inter ed toon kalaban na saray Judio, si Haman a lakin anak nen Hamedata a kabyangay boleg nen Agag.

11 Inkuan na Ari ed sikato, Kayaryan mo ray totoo tan saray kuarta ra; gawam ed sikaray labay mo.

12 Kanyan diad kumalabintalon agew na ononan bulan, tinawag nen Haman iray sikritario to tan indikta tod sikara so sakey a ganggan a nepeg ya ipatalus ed amin a salita tan ikorit ed amin a panagsulat ed intiron impirio tan nepeg ya ipawit ed amin da ray manoley, gobirnador, tan opisyal. Nipaakseb ed ngaran nen Ari Asuero, tan atimbrian na samay singsing to.

13 Sayan sulat et inyakar na saray ibabaki ed balang luyag na nanarian. Ibabaga na samay ganggan a pateyen ya amin iray Judiomalangwer may matakken, bibii may ogogawed sakey ya agew, say kumalabintalon agew na Adar. Pateyen iran andi-panangasi tan alaen iray kayaryan da.

14 Nepeg ya ipaamta ed saray karaklan ed balang luyag so ibabaga na samay ganggan, pian makapamparaan so balang sakey no onsabi may tinandaan ya agew.

15 Lapud ganggan na ari nipaamtad saray totood Susa, say manonan siudad imay ganggan. Saray ibabaki impasabi rad saray luyag so balita. Naninoman so ari tan si Haman, legan a nagegewgew so intiron siudad na Susa.

4

1 "Nen akabatan nen Mardokeo iray amin ya agawa pinipilat toy kawes to lapud mapalalon ermen to. Insan nankawes na sako, ininan to na dapul so olo to, tan nanakar-akar ed siudad a manogagaog tan mannangnangis na ampaipait,

2 "ya anggad akasabi ed lolooban na palasio. Ag linmoob ed palasio lapud ag nayarid dalem so toon akakawes na sako.

3 "Walay panogaog tan ermen ed saray Judio diad amin a luyag a pangibawagan na samay ganggan na ari. Nanayuno ra, nanakis ira, nanogaog ira, tan karaklan ed sikara so nankakawes na sako tan dinmodokul ed dapul.

4 "Nen imbagad kinen Ester na saray aripen ton bibii tan saray yunuko so gagawaen nen Mardokeo, mapalaloy inkagunigon to. Angipatolur ed kinen Mardokeo na kawes ya isalat tod samay sako, balet ag inawat nen Mardokeo.

5 "Insan tinawag nen Ester si Hatac, ya aripen to a sakey ed saray yunukon tinoro na ari, tan pinaonla tod kinen Mardokeo ta amtaen to no antoy nagagawa tan no akin.

6 "Linmay Hatac ed kinen Mardokeo diad plasa na siudad, diad lolooban na palasio.

7 "Imbagad sikato nen Mardokeo iray amin ya agawad sikato, tan no kaonungay insipan nen Haman a mangyan na kuarta ed panagsinupan na kayamanan na palasio no napatey ya amin iray Judio.

8 "Initdan nen Mardokeo si Hatac na kopia na samay ganggan a nipaakseb ed Susa ya ibabaga toy pakapatey na saray Judio. Kinerew nen Mardokeo ed sikato ya iter tod kinen Ester imay kopia na ganggan, tan ipaliwawa tod sikato so kipapasen da ray Judio. Kinerew to met ya ibaga tod kinen Ester ya onlan mikasid ari ya abageyen to ray totoo nen Ester.

9 "Ginawa ya nen Hatac,

10 tan saya so imbilin nen Ester ed sikato ya ipawil tod kinen Mardokeo,

11 No walay siopaman, laki may bii, ya onlad patio ed dalem tan miarapan ed ari anggaman ya ag tinawag, nepeg a pateyen itan a too. Sikato yay ganggan; kabat ya na balang sakey, manlapud saray sumisimbawa na ari ya anggad saray totoo na luyag. Anggapoy makapaliis ed sayan ganggan, likud no say ari et itoro tod siopaman so balituk a sitro to; ag napatey ed satan. Balet sakey bulan lan ag ak ni tinawag na ari.

12 Nen nadngel nen Mardokeo imay impaibaga nen Ester,

13 impawit to yan pasakbay: Abaloan mo amon bukor moy Judion ag napatey lapu labat a wala kad palasio.

14 No anggapoy walad sika so panaon a singa saya, manlapud tawen so tulong ed saray Judio et nilaban ira, balet ompatey ka tan mansamput lay pamilya nen amam. Balet antoy amtam no say makasengeg na impagmaliw mon riyna et lapud panaon a singa saya!

15 Saya so inyebat nen Ester ed kinen Mardokeo:

16 Laka, ta pantitipon mo ray amin a Judion walad Susa; manayuno kayo tan mampikasi kayon para siak. Ag kayo mamangan odino oniinom na antokaman ed loob na taloy agew tan taloy labi. Onya met so gawaen ko tan saray bibiin managlingkur ed siak. Kayari na sayan gawaen tayo, onla ak ed ari, anggaman a sumlang ed ganggan. No nepeg ya ompatey ak, sipaparaan ak ya ompatey.

17 Tinmaynan la sirin si Mardokeo, tan ginawa toy amin ya imbaga nen Ester ed sikato.

5

1 "Diad kumatlon agew na panaayuno nen Ester, insolung toy kawes ton riyna, tan linman nanalagey ed dalem a patio na palasio diad arap na kuarton kawalaay trono. Wadman so ari ya akayorung ed trono tan akaarap ed lolooban.

2 "Nen anengneng na ari a manaalagey ed paway si Riyna Ester, aliketan tan inturo tod Riyna may balituk a sitro to. Inmasingger sirin si Riyna Ester tan diniwit toy ngoro na samay sitro.

3 "Akin, Riyna Ester? tepet na ari. Ibagam so labay mo, et iter ed sika, anggan say kapaldua na nanarian ko.

4 "Inmebat si Ester, No onabubon ka, Kagalang kon Ari, labay ta kan imbitaan tan si Haman ed ponsia ya ipaparaan kon para sikayo natad sayan labi.

5 "Ingganggan na ari ya ondagon tampol si Haman, ta sikaran duay bisita nen Ester. Kanyan linmay ari tan si Haman ed ponsia ya imparaan nen Ester.

6 "Legan ya oniinom iray alak tinepet na ari ed kinen Ester. Ibagam ed siak so labay mo, et iter ed sika. Iter kod sikay kerewen mo, anggan say kapalduay nanarian ko.

7 "Inmebat si Ester,

8 "No iter na Kagalang kon Ari so kerewen ko, labay ko a sika tan si Haman so bisitak lamet nabwas ed ponsia ya iparaan kon para sikayo. Ibagak lad satan no antoy labay ko.

9 "Nen nanlapud ponsia si Haman malikeliket tan masaysayaksak. Balet anengneng toy Mardokeo ed lolooban na palasio. Nen ag inmalagey si Mardokeo odino angipanengneng na pamatnagay pangigalang to nen onlalabas, mapalaloy pasnuk nen Haman ed sikato.

10 Balet pinokpokan toy sikaton dili tan sinmempet la. Inimbitaan tod abung to iray kakaaro to tan kinerew tod asawa ton si Zeres a mibiang ed tongtongan da.

11 Impanta nen Haman ed saray sangkaili to so ontan lan kayamanan to, karakel na anak ton lalaki, say impangitagey na ari ed betang to, tan say kipapasen ton sankatageyan ed amin da ray opisyal na ari.

12 Aliwan saratan labat, intuloy nen Haman, si Riyna Ester angiparaan na panangan a para siak labat tan say ari, anggapo lay arum. Naimbitaan kami ni lamet nabwas.

13 Balet anggapoy kabaliksan na saraya ed siak legan a nanenengneng koy Mardokeo, saman a Judio, a manyodyorung ed lolooban na palasio.

14 Kanyan si asawa to tan saramay kakaaro to inkuandad sikato, Mampagawa kay panagbitayan a duamplo tan talon mitro so kaatagey to. Nabwas na kabwasan kerew mod ari ya ibitay si Mardokeo ed panagbitayan ya impagawam. Diad ontan maliket kan onlad ponsia ya imparaan na riyna. Apaknaan nen Haman yan kanunotan, kanyan nampagawa na panagbitayan.

6

1 "Diad saman a labi ag makaogip so ari, kanyan impaala toy libro na saray awaran tan impabasa to pian narengel to.

2 "Nibasa imay nipaakar ed impangipaamta nen Mardokeo ed komplut a pamatey ed ari, say komplut ya implano di Bigtan tan Teres, saray duaran yunuko ed palasio a nangguardiad saray kuarto na ari.

3 "Tinepet na ari, Panoy impangiter tayod kinen Mardokeo na galang tan tumang lapud saman a ginawa to? Inmebat iray aripen to, Anggapoy niiter ed sikato.

4 "Wala diad palasio so siopaman ya opisyal ko? tepet na ari. Diad saman a bekta kalooloob nen Haman ed patio na palasio. Sinmabi ta kerewen tod ari ya ibitay si Mardokeo ed panagbitayan ya imparaan to.

5 "Kanyan inmebat ira may aripen. Wadyay Haman; manaalagar, ta mitongtong ed sika. Paloob yo, kuan na ari.

6 "Linmoob sirin si Haman, et inkuan na ari ed sikato, Walay toon labay kon pagalangan. Antoy nepeg a gawaen kon para sayan too? Ninunot nen Haman ed sikaton dili, Siopa niy toon labay na ari a pagalangan no ag say siak?

7 "Kanyan inmebat ed ari, Paiyakaran mo na kawes a para arisay kawes ya isosolung mo. Inan moy koronan manepeg a para ari so olo na dilin kabayom.

8

9 "Insan mo pasolungan ed sakey ed saray atagey ya opisyal mo. Kayari to ipakabayo to tan tengtengen to may kabayo ya iliber ed plasa na siudad. Paibandom ed samay atagey ya opisyal mo legan dan onliliber, Nengneng yoy tumang na toon labay a pagalangan na ari!

10 Insan inkuanen ari, Ganatan mon alaen imay kawes tan samay kabayo, tan gawam ed kinen Mardokeo a Judio iray amin ya imbagam a nagawa. Wadman natan a manyodyorung ed lolooban na palasio.

11 Inala sirin nen Haman imay kawes tan samay kabayo. Insolung tod kinen Mardokeo imay kawes. Kinmabayo si Mardokeo, tan tinengteng nen Haman imay kabayo. Inliber to ed plasa na siudad, tan imbabando to legan dan onliliber, Nengneng yo so tumang na toon labay a pagalangan na ari!

12 Pinmawil si Mardokeo ed lolooban na palasio; balet si Haman magangganat a sinmempet a sinakuban toy lupa to, lapud kababaingan to.

13 Imbaga tod asawa to tan amin a kakaaro iray amin ya agawad sikato. Insan samay asawa to tan saramay makabat a kakaaro to inkuandad sikato, Nababalang mo lay pakayarim tan niyaalis ed kinen Mardokeo. Sakey a Judio, kanyan ag mo nalabanan. Andi-duaruwan taloen to ka.

14 Legan ni ran mantotongtong, sinmabin magangganat iray yunukod palasio, ta awiten day Haman ed ponsia ya imparaan nen Ester.

7

1 "Kanyan say ari tan si Haman et linma ran mirongo ed kinen Ester

2 "a pidwa. Nen oniinom iray alak, tinepet na ari ed kinen Ester. Natan, Riyna Ester, antoy labay mo? Ibagam ed siak et iter kod sikay anggan kapaldua na nanarian.

3 "Inmebat si Riyna Ester, No labay na Kagalang kon Ari ya ipagamur so mugmon kerew ko, say pilalek ko et say pakapaliis ko tan saray totook ed patey.

4 "Saray totook tan siak et nilako kamin pateyen. No nilako kamin aripenen labat komun, andi bali la; ag ak la komun onesel, tan ag ta ka la sigensigenen nipaakar ed saya. Balet ngalngali da kami la pateyen, paandipaten!

5 "Insan tinepet nen Ari Asuero ed kinen Riyna Ester, Siopay makatepel a manggawa na ontan? Kawalaan to tan a too?

6 "Inmebat si Ester, Say kalaban mi et sayan toon maoges tan managpairap ed sikamisi Haman! Asabyan na baleg a takot si Haman diad arap na ari tan say riyna.

7 "Inmalagey so ari a mapalaloy petang na olo to, pinmaway ed kuarto, tan linmad tanamanan na palasio. Atalusan nen Haman ya andi-duaruwan dusaen na ari lapud saya, kanyan tinmilak ta kerewen tod Riyna Ester ya ag la komun napatey.

8 "Nen pinmawil ed kuarto so arin nanlapud tanamanan, katiktikleb nen Haman ed yurongan a kawalaan na riyna. Diad impakanengneng na ari ed saya, inmeyag, Sayan laki et pasooten to met so riyna ed arap ko, diad dilin loob na palasio? Ag ni asumpal so arin mansasalita, nen kinobutan la na saray yunuko so olo nen Haman.

9 "Insan inkuan na sakey ed saray yunuko a si Harbona, Si Haman nampagawa ni ingen diad abay na abung to na panagbitayan a pamitayan tod kinen Mardokeo, samay toon angilaban na bilay na Kagalang min Ari. Duamplo tan talon mitro so kaatagey to! Ibitay yod man si Haman! inganggan na ari.

10 Kanyan nibitay si Haman ed panagbitayan ya impagawa ton para si Mardokeo. Insan kinmepa so pasnuk na ari.

8

1 "Diad saman ya agew, inter nen Ari Asuero ed kinen Riyna Ester iray amin a kayaryan nen Haman a kalaban na saray Judio. Imbaga nen Ester ed ari a sankanayon ira nen Mardokeo, kanyan manlapud saman ya agew bolus si Mardokeo a minengneng ed ari.

2 "Inekal na ari imay singsing ton panagtimbri (a binawi tod kinen Haman) tan inter tod kinen Mardokeo.

3 "Insan akisalita lamet ed ari si Ester, ya akadakmomo tan mannangnangis ed saliyan na ari. Kinerew tod ari a patondaen to may maoges a plano nen Haman, a kabyangay boleg nen Agag, sumpad saray Judio.

4 "Intoro na ari imay balituk a sitro to ed kinen Ester, kanyan inmalagey tan kuanto,

5 "No labay na Kagalang ya Ari, tan no abagayen mo ak tan isisipen mon matonung a gawaen, pikasik a mangipakseb kay ganggan ya ag la ituloy ira may ganggan nen Hamansaray ganggan a sayan anak nen Hamedata a kabyangay boleg nen Agag et impaakseb to a pamatey ed saray amin a Judio ed intiron impirio.

6 "Panon kon nitepel so pakapatey ed saray totook, saray dilin kadalaan ko?

7 "Insan si Ari Asuero kuantod kinen Riyna Ester tan si Mardokeo a Judio, Imbitay ko si Haman lapud maoges a plano to sumpad saray Judio tan inter kod kinen Ester iray kayamanan to.

8 "Balet say ganggan a nipaakseb ed ngaran na ari tan amarkaan na panagtimbri to et ag lan balut nabawi. Anggaman ontan, nayarian yoy mansulat ed saray Judio na antokaman a labay yo; nayarian yoy mansulat ed ngaran ko tan markaan yo na panagtimbrik.

9 "Agawa ya nen kumaduamplo tan talon agew na kumatlon bulan, say bulan na Sivan. Tinawag nen Mardokeo iray sikritario na ari tan angidikta na saray sulat a para saray Judio, tan saray gobirnador, saray makaoley, tan saray opisyal na amin iray sanlasus tan duamplo tan piton luyag, manlapud India ya anggad Sudan. Nipawit ira yan sulat ed balang luyag onung ed dilin salita tan panagsulat diman; Nipawit met ira ed saray Judio onung ed dilin salita tan panagsulat da.

10 Impaisulat ira nen Mardokeo diad ngaran nen Ari Asuero, tan minarkaan to ra na panagtimbri na ari. Linmogan ed saray mabatik a kabayo na ari iray angyakar ed saramay sulat.

11 Nipaliwawad sarayan sulat ya inaboluyan na ari iray Judio ed balang siudad a togyupen day sikaran dili pian niagel day bilay da. No ondogpa iray anggan siopan totoo ya akaarmas, diad anggan anton luyag, ed saray Judion lalaki, saray kaasawaan tan saray anak da, nayarian day onlaban, pateyen da ran amin tan alaen iray kayaryan da.

12 Sumpalen da ya ed intiron Impirio na Persia no agew a niganan pamatey ed saray Judio, say kumalabintalon agew na Adar ed kumalabinduan bulan.

13 Nepeg a saya et ipasen a sakey a ganggan, tan nepeg ya ipaamta ed balang too ed kapag luyag, pian makapamparaan iray Judio ya ombawi ed saray kalaban da no nasabi man ya agew.

14 Lapud ganggan na ari, linmogan ed saray kabayo na ari iray nibakin mangibawag, tan pinakoyat da ra ed anggaay nayarian da. Samay ganggan nibawag met ed Susa, say manonan siudad.

15 Pinmaway ed palasio si Mardokeo ya akasolung na asul tan ampotin kawes na ari, akakolibemben na ambalbalangan pinon linen, tan akaiyan ed olo so baleg a koronan balituk. Insan diad saray dalan na Susa binmetag so eyag na liket tan gayaga.

16 Saray Judio et akaliket, akalinawa, tan awalaan iray liknaan na impanalo.

17 Inerman a luyag o siudad ya angibasaan ed samay ganggan na ari, nampipista ray Judio, nanliliket, tan nanggagayaga ra. Dakel ed saray arum a totoo so nagmamaliw a Judio, lapud antakot da la ra.

9

1 "Sinmabi may kumalabintalon agew na Adar, samay agew a panumpal ed samay ganggan na ari, say agew ya inilaloan na saray kalaban da ray Judio a panalo rad sikara. Balet saray Judio la laingen so analod sikara.

2 "Diad ayaman na saray Judio ed balang siudad na nanarian, nankakasakey tan namparaan iran ondogpa ed siopaman a mamasakit ed sikara. Diad inerman a pasen natatakot iray totoo ed sikara, tan anggapoy makalaban ed sikara.

3 "Diad tuay tua, amin da ray opisyal ed balang luyagsaray gobirnador, saray makaoley, tan saray mangilalaman na aritinmutulong irad saray Judio lapud antakot ira ed kinen Mardokeo.

4 "Kabkabat ed intiron nanarian a si Mardokeo et makapanyari ed palasio, tan ombabaleg so pakayari to.

5 "Kanyan nayarian na saray Judio a gawaen ed saray kalaban da so labay da. Dinmogpa ran sankaawit da ray ispada tan pinapatey da ra.

6 "Diad Susa a manonan siudad, pinatey na saray Judio so liman lasus a totoo.

7 "Kaibad saraya so samploran lalakin anak nen Haman ya anak nen Hamedata tan kalaban na saray Judio: Parsandata, Dalfon, Aspata, Porata, Adelia, Aridata, Parmasta, Arisai, Aridai, tan Vaisata. Balet ag da diniwit so kayamanan na saray pinatey da.

8

9

10

11 Diad saman lamlamang ya agew nipasabid ari so bilang na saray apatey ed Susa.

12 Inkuantod kinen Riyna Ester, Diad Susa labat liman lasus, pati saray samploran lalakin anak nen Haman, so pinapatey na saray Judio. Dakdakel ni angangko so pinatey da ed saray luyag. Anto niy labay mo. Ibagam et iter ed sika.

13 Inmebat si Ester, No labay na Kagalang kon Ari, abuloyan mo komun iray Judio a gawaen da lamet nabwas so ginawa ra natan. Ipabitay mo komun ed panagbitayan iray bangkay da ra may anak nen Haman.

14 Ingganggan na ari a nagawa ra ya, kanyan angipaakseb na ganggan ed Susa. Nipanengneng ed karaklan iray bangkay na saramay anak nen Haman.

15 Diad kumalabinapat ya agew na Adar nantitipon lamet iray Judio ed Susa tan pinatey da niy talon lasus nin lalaki ed siudad. Balet ag da diniwit so kayamanan na saray pinatey da.

16 Nantotogyup met iray Judio ed saray luyag tan inyagel day sikaran dili. Pitomplo tan liman libon totoo so pinapatey dan mamobosul ed sikara. Balet ag da met diniwit so kayamanan na saray pinatey da.

17 Ginawa da ya nen kumalabintalon agew na Adar. Diad kaimbwas, say kumalabinapat ya agew, tinondaan la na saray Judio so nampatey, tan ginawa ran maliket a pistay panangan iman ya agew.

18 Balet say kumalabinliman agew so ginawan pista na saray Judio ed Susa, ta diad kumalabintalo tan kumalabinapat ya agew so impanpatey da tan diad kumalabinliman agew so intonda ra.

19 Sikato yay makasengeg a saray Judion manaayam ed saray ankekelag a baley et maliket dan sisilibraan a pista so kumalabinapat ya agew na bulan na Adar, say agew a paniiteran day rigalo na kakanen.

20 Impaisulat nen Mardokeo ira yan agawa tan sinulat ton amin iray Judion walad Impirio na Persia, arawi may asingger so kawalaan da.

21 Imbaga to a gawaen da ran pista opisyal so kumalabinapat tan kumalabinliman agew na bulan na Adar kapag taon.

22 Sarayan agew so impamaandi na saray Judio ed saray kalaban da tan sikato yay bulan a nagmaliw a panaon na liket tan gayaga so panaon na ermen tan inkaandiay ilalo. Nibagad sikara a diad sarayan agew mampoponsia, manliliket tan maniiteran ira na saray rigalon kakanen tan itdan da met iray mairap-bilay.

23 Kanyan sinumpal na saray Judio iray bilin nen Mardokeo, et nagmaliw a tinaon yan pista.

24 Nen saman, si Haman ya anak nen Hamedatasay kabyangay boleg nen Agag tan kalaban na saray Judioet ginawa to so pampapalaranan a tatawagen na purim, pian naamtaan to so agew a pamatey ed saray Judio; implano ton paandipaten ira.

25 Balet linmay Ester ed ari, tan angipaakseb so ari na saray nisulat a ganggan. Say agawa et si Haman so nansumpalan na samay maoges a ginetma tod saray Judio; sikato tan saray anak ton lalaki so nibitay ed panagbitayan.

26 Sikato yay makasengeg no akin ya atawag na Purim ira yan pista opisyal na saray Judio. Say salitan Purim kabaliksan toy saray pampapalaranan. Lapud samay sulat nen Mardokeo tan lapud saramay amin ya agawad sikara,

27 ginawa ran sakey a totontonen da, saray kabyangay boleg da, tan siopaman a magmaliw a Judio, a diad manepeg a panaon na kapag taon pistaan da ra yan duaran agew onung ed saray bilin nen Mardokeo.

28 Nakaukolan a balang Judion pamilya na balang kailalakan ed arapen, diad balang luyag tan balang siudad, tandaan tan pistaan da ra yan duaran agew na Purim ya anggad kapigan.

29 Nansulat met si Riyna Ester ya anak nen Abihael pian napaneknekan na pakaoley to imay sulat a nipaakar ed Purim a ginawa nen Mardokeo.

30 Para amin da ray Judio yan sulat tan nipawit iray kopia ed amin da ray sanlasus tan duamplo tan piton luyag na Impirio na Persia. Nilogan ed sayan sulat a nawalaan komun na kareenan tan niarawid saray kaatapan iray Judio,

31 tan ingganggan to ra tan saray kabyangay boleg da a silibraan da ray agew na Purim diad manepeg a panaon, a singa panusumpal da ed saray totontonen a nipaakar ed panagayuno tan saray agew na panagermen. Ingganggan ya di Mardokeo tan Riyna Ester.

32 Say ganggan nen Ester a pamaneknek tod saray totontonen a nipaakar ed Purim et nisulat ed sakey a nilokut a babasaen.

10

1 "Pinasoot nen Ari Asuero ya impanbayar na buis iray totoon manaayam ed gilig na dayat tan saray manaayam ed bandad loob na impirio to.

2 "Nikorit ed saray panagsulatan da ray arari ed Persia tan Media iray amin a matalonggaring tan makapakelaw a ginagawa to tan say impangipasen tod kinen Mardokeo ed atagey a betang.

3 "Si Mardokeo a Judio so onkumadwad kipapasen nen Ari Asuero. Pinapagalangan tan labalabay na saray kapara ton Judio. Ginagawa toy pankaabigan na saray totoo to tan say kiarawid kaatapan na amin da ray kaybangay boleg da.