1 "Kayariy impatey nen Ari Acab na Israel, linmaban ed Israel so bansa na Moab.
2 "Aminsan ya agew si Ari Ahazias na Israel apattak a nanlapud balkon na toktok na palasio to ed Samaria tan mapalaloy inkasakitan to. Angibaki sirin na saray mangipanon ed Baalzebub a dios na siudad na Ekron ed Filistia, ta amtaen da no kasi onabig ni odino andi la.
3 "Balet ingganggan na sakey ya anghil na Katawan si Elias, say propitan taga Tisbe, ya onla ta abeten to ra may imbaki nen Ari Ahazias tan tepeten tod sikara, Anggapo ta lay Dios na Israel, et onla kayon mangipanon ed Baalzebub a dios na Ekron?
4 "Ibaga yod ari ya onya so ibabagay Katawan, Ag ka la onabig ed inkasakitan mo; ompatey ka la! Sinumpal nen Elias so ingganggan na Katawan,
5 "tan amawil ed ari ira may imbaki to. Akin et pinmawil kayo? tepet na ari.
6 "Inmebat ira, Inabet kami na sakey a laki tan imbaga ton ompawil kamid sika, ta ibaga mid sika so ibabagay Katawan, Anggapo ta lay Dios na Israel, kanyan mangibabaki kay mangipanon ed Baalzebub a dios na Ekron? Ag ka la onabig ed inkasakitan mo; ompatey kala!
7 "Antoy nengneng to tan a laki? tepet na ari.
8 "Akakawes na katat na ayep tan akabalkes met na katat, ebat da. Si Elias iman! inkuan na ari.
9 "Insan angibaki na opisyal to tan limamplon lalaki, ta erelen day Elias. Arumog na samay opisyal si Elias a manyodyorung ed toktok na sakey a pokdul, tan kuantod sikato, Too na Dios, ingganggan na ari ya onakseb ka.
10 No sakey ak a too na Dios, ebat nen Elias, ompelag komun a manlapud tawen so apoy a mamatey ed sika tan saray totoom! Pinmelag a tampol a nanlapud tawen so apoy ya amatey ed samay opisyal tan saray totoo to.
11 Angibaki lamet so ari na sananey ya opisyal tan limamplon totoo. Linma ra tan kuandad kinen Elias, Too na Dios, ingganggan na ari ya onakseb kan tampol!
12 No sakey ak a too na Dios, ebat nen Elias, ompelag komun a manlapud tawen so apoy a mamatey ed sika tan saray totoom! Pinmelag a tampol a nanlapud tawen so apoy ya amatey ed samay opisyal tan saray totoo to.
13 Angibaki ni lamet na sakey ya opisyal tan limamplon lalaki. Linmad pokdul imay opisyal, tinmalimukor ed arap nen Elias, tan akikasi, Too na Dios, kasian mo ak pa tan saray totook. Kawananen mo pay bilay mi!
14 Pinatey la na apoy a nanlapud tawen ira may duaran opisyal tan saray totoo ra; balet kasian mo ak pa!
15 Inkuan na anghil na Katawan ed kinen Elias, Mila kad sikato, tan ag ka natatakot. Kanyan akilay Elias ed samay opisyal tan linma rad ari.
16 Inkuantod ari, Onya so ibabagay Katawan: Lapud angibaki ka na saray mangipanon ed Baalzebub a dios na Ekrona singa anggapo lay Dios na Israel a pangipanonanag ka la onabig; ompatey ka la!
17 Inatey si Ahazias, onung na imbagay Katawan diad panamegley nen Elias. Anggapoy lakin anak nen Ahazias, kanyan sinmalat ed sikaton manari si agi ton Joram, diad kumadwan taon na panooley nen Jehoram a lakin anak nen Josafat tan ari na Juda.
18 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Ari Ahazias.
1 "Sinmabi lay oras na pangala na Katawan ed kinen Elias ed tawen diad panamegley na alimbusabos. Pinmikal ed Gilgal si Elias tan si Eliseo;
2 "nen wala rad dalan inkuanen Elias ed kinen Eliseo, Tilak ka dia, ta ingganggan na Katawan ya onla ak ed Betel. Balet inmebat si Eliseo, Sambaan ko diad inkatoor kod mabilay a Katawan tan diad sika ya ag ta ka sianan. Kanyan linma ran dua ed Betel.
3 "Linmad kinen Eliseo so sakey a grupo na saray propita a manaayam diman tan kuandad sikato, Amtam a diad sayan agew et alaen ed sika na Katawan so amom? On, amtak, ebat nen Eliseo. Balet ag tayo la tan pantongtongan.
4 "Insan inkuanen Elias ed kinen Eliseo, Tilak ka dia natan; ingganggan na Katawan ya onla ak ed Jerico. Balet inmebat si Eliseo, Sambaan ko diad inkatoor kod mabilay a Katawan tan diad sika, ya ag ta ka sianan. Kanyan linma ran dua ed Jerico.
5 "Linmad kinen Eliseo so sakey a grupo na saray propita a manaayam diman tan kuandad sikato, Amtam a diad sayan agew et alaen ed sika na Katawan so amom? On, amtak, ebat nen Eliseo. Balet ag tayo la tan pantongtongan.
6 "Insan inkuanen Elias ed kinen Eliseo, Tilak ka dia natan; ingganggan na Katawan ya onla ak ed Ilog na Jordan. Balet inmebat si Eliseo, Sambaan ko diad inkatoor kod mabilay a Katawan tan diad sika ya ag ta ka sianan. Kanyan linma ran dua,
7 "tan limamplon propitay tinmombuk ed sikara ya anggad Jordan. Tinmondad gilig na ilog si Elias tan si Eliseo, balet nanalagey ed bandad arawiy daiset ira may limamplon propita.
8 "Inekal nen Elias so kolibemben to, nilokut to, insan impaspas tod danum; apaldua so danum, insan dinmalan iran dua nen Eliseo ed amagan dalin nen binmasil ira.
9 "Diad basil na ilog inkuanen Elias ed kinen Eliseo, Ibagam no antoy labay mon gawaen kon para sika, kasakbayan aala ak ya onlad tawen. Inmebat si Eliseo, Patawiran mo ak pa na babaleg a pakayarim, pian nayarian koy onsalat ed sika.
10 Mairap ya iter itay kerew mo, ebat nen Elias. Anggaman ontan, nagamuran mo no nanengneng mon nanaala ak ed arap mo; balet no ag mo ak nanengneng, ag mo nagamuran.
11 Intuloy day pantotongtong da legan dan manaakar, insan kabebekta linmeet ed sikaray karwahin apoy a bibiraen na saray kabayon apoy, tan say alimbusabos inyakar tod tawen si Elias.
12 Anengneng nen Eliseo so agawa tan ineyag tod kinen Elias, Ama, ama! Makapanyarin manangyagel na Israel! Insan ag to la anengneng a balut si Elias. Diad ermen nen Eliseo, pinilat ton nankadwa so kolibemben to.
13 Insan to dinokdok so kolibemben a naplag a nanlapud laman nen Elias, pinmoliktar tan nanalagey ed gilig na Ilog na Jordan.
14 Impaspas tod danum imay kolibemben nen Elias tan kuanto, Kawalaan na Katawan, say Dios nen Elias? Pinaspas to lamet so danum, et abelsay, kanyan nanakar ya anggad basil na ilog.
15 Anengneng na saramay limamplon propita a nanlapud Jerico si Elias tan kuanda, Walad kinen Eliseo so pakayari nen Elias! Nila ran inabet, dinmakmomo rad arap to
16 tan kuanda, Limamplo kami dian mabisbiskeg a lalaki. Abuloyan mo kamin onla, ta anapen miy amom. Angangko inyakar ed arawi na ispiritu na Katawan, insan to intilak ed sakey a toktok na palandey, odino diad sakey a patar a pasen. Andi, ag kayo oonla, ebat nen Eliseo.
17 Balet impasoot day kerew da ya anggad inabuloyan to ran onla. Linma ran amin a limamplo tan inanap dan taloy agew si Elias, balet ag da nalmo.
18 Insan ira pinmawil ed kinen Eliseo a nanalagar ed sikarad Jerico. Inkuantod sikara, Ag ko ta imbagad sikayon ag kayo oonla?
19 Wala ray linmad kinen Eliseo a pigaran lalakin taga Jerico tan kuandad sikato. Onung nanenengneng yo marakep yan siudad, balet aliwaliwa diay danum tan makapaekal na lokun da ray bibii.
20 Ingganggan tod sikara, Mangyan kayoy daiset ya asin ed balon yaung tan awit yo diad siak. Angawit irad sikato,
21 insan linmad kawalaay sobul na siudad, imbontuk tod danum imay asin, tan kuanto, Onyay ibabagay Katawan: Gawaen kon masamit yan danum, tan ag la makapatey odino makapaekal na lokun da ray bibii.
22 Nanlapud saman nagmaliw a masamit imay danum, onung na nagawan imbaga nen Eliseo.
23 Tinmaynan ed Jerico si Eliseo, ta onlad Betel, tan diad dalan inabet na pigaran ogogaw a lalakin taga baley tan niluludlurey da. Taynan ka dia, sikan yangyangan! ineeyag da.
24 Nilingaw to ra, minoldagatan to ra, tan insamba to rad ngaran na Katawan. Kabebekta pinmaway ed takel so duaran uso a kabatyan tan binibingkas day apataplo tan dua ed saramay ogogaw a lalaki.
25 Manlapud man tinmuloy ed Palandey na Carmelo si Eliseo, insan pinmawil ed Samaria.
1 "Diad kumalabinwalon taon na panooley nen Ari Josafat na Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Joram a lakin anak nen Acab, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a labinduay taon.
2 "Nankasalanan ed Katawan, balet aliwan singa inkaoges nen ama to odino si ina ton Jezebel so inkaoges to; inggeba toy impaalagey nen ama to a baton lusek a panangigalangan ed Baal.
3 "Balet ag to tinondaan a nilagyat a mankasalanan iray Israelita, a singa ginawa nen Ari Jeroboam a lakin anak nen Nebat.
4 "Amayamay so karniro nen Ari Mesa na Moab, tan tinaon a mangiiter ed ari na Israel na buis ton sanlasus libon kordiro, tan say bago na sanlasus libon karniro.
5 "Balet nen inatey lay Ari Acab na Israel, linmaban ed Israel si Mesa.
6 "Tinaynan a tampol nen Ari Joram so Samaria, tan tinipon ton amin iray sondalo to.
7 "Impaibaga to ed kinen Ari Josafat na Juda: Onlalaban ed siak so ari na Moab; labay mon ibaan ak a mibakal ed sikato? Labay ko, ebat nen Josafat, No akaparaan kayo, akaparaan kami met, siak, saray sondalok tan saray kabayok.
8 "Dinay dalanen tayon ondogpa? Ondalan tayod kalawakan na Edom, ebat nen Joram.
9 "Kanyan linman mibakal si Ari Joram, say ari na Juda, tan say ari na Edom. Kayariy pitoy agew a pankukurang da, naoputan iray danum; anggapoy nakdaan a para saray totoo tan saray ayayep.
10 Agayla yan inkagawa! eyag nen Ari Joram. Say Katawan impanoolup to tayon talo ya ipalimad ari na Moab!
11 Tinepet nen Ari Josafat, Wala diay propita a diad panamegley to et makapangipanon tayod Katawan? Inmebat so sakey ya opisyal na saray sondalo nen Joram, Wadyay Eliseo a lakin anak nen Safat. Katulongan nen Elias nen saman.
12 Tua man a propita, inkuanen Josafat. Kanyan linma ra may taloran arari.
13 Akin et tulongan ta ka? inkuanen Eliseo ed ari na Israel. Lakan mangipanon ed saray propitan angipanonan di amam tan inam. Andi! ebat nen Joram. Say Katawan so nantipon ed sikamin taloran arari, pian napadakep to kami ed ari na Moab.
14 Inmebat si Eliseo, Diad ngaran na mabilay a Katawan a panlilingkuran ko, no ag say panamablik ed Ari Josafat na Juda a kagampim, ag ta kan balut komun tulongan.
15 Iyakaran mo ak dia sirin natan na managtogtog. Legan a totogtogen toy arpa to may managtogtog, niwalay pakayari na Katawan ed kinen Eliseo,
16 tan kuanto, Onyay ibabaga na Katawan: Gawaen kon dipositoy danum yan nakatan a kolus.
17 Anggaman ya anggapoy nanengneng yon oran odino mabiskeg a dagem, napanoy danum yan kolus, pian nawalaay daakan ya inomen yo, saray baka yo, tan saray arum ya ayayep yo.
18 Intuloy nen Eliseo ya inkuan, Mainomay na Katawan a gawaen ya; panaloen to kayo met ed saray Moabita.
19 Nadakep yo ray amin a mararakep tan aliber na padir a siudad da; batangen yo ray amin a kakiewan dan mambubungay prutas, patondaen yo ray amin a sobul da, tan deralen yo ray amin a mataban kaalogan da diad panabun yoy bato.
20 Diad ontombuk a kabwasan ed oras na panagbagat, inmagos so danum a nanlapud bandad Edom tan nilanayapan toy dalin.
21 Nen nadngelan na saray Moabita a sinmabi ray taloran ararin ondogpad sikara, atawag tan nipasen ed ketegan iray amin a lalakin makabemben lay armas, manlapud sankalangweran ya anggad sankatakkenan.
22 Kabangon dad ontombuk a kabwasan, nasisinagan na agew so danum, kanyan ambalbalangan singa dala so nengneng to.
23 Dala, kuanda. Nanlalaban tan nampapateyan angangko ira may taloran arari! Tila, ta alaen tayo ray antokaman a walad kampo ra!
24 Balet kasabi rad kampo, dinogpaan iray Israelita tan pinasener da ra. Inosilan na saray Israelita iray Moabita, pinapatey da ra
25 tan dinederal da ray siudad da. Kapetek na saray Israelita ed balang mataban alog, tinutupak da na bato anggad atabunan ya amin iray kaalogan. Pinopoletan da ray sobul tan binabatang da ray kakiewan. Diad kaonuran, say manonan siudad na Kir Hares labat so atilak ya ag aderal. Niliktub na saray Israelita, insan dinogpaan da.
26 Nen anengneng na ari na Moab a natatalo, anipon na piton lasus a sondalon ispaday bebembenan da tan sinali toy onselak ed saray kalaban, pian makabatik ed ari na Siria balet ag to ayarian.
27 Kanyan inala toy sankapangulowanan a lakin anak ton onsalat ed sikaton manari, tan imbagat tod dios na Moab diad tapew na padir na siudad. Ataktakot iray Israelita, kanyan sinmoner ira tan amawil la rad dilin bansa ra.
1 "Linmad kinen Eliseo so sakey a biin balo na sakey a kabyangan na grupo da ray propita tan kuanto, Inatey lay asawak! Amta yo met la a walay takot tod Dios imay asawak, balet linmad siak so lakin akautangan to, ta aalaen ton aripenen iray duaran lalakin anak ko a pinagkabayar na utang na asawak.
2 "Antoy nitulong kod sika? tepet nen Eliseo. Antoy kayaryan mon walad abung mo? Anggapo, likud ed sakey a melag a pasig a napnoy larak na oliba, ebat to.
3 "Laka, ta bayes kad saray kakaabay mo na anggan pigaran pasig ya anggapoy karga, inkuanen Eliseo ed samay bii.
4 "Insan loob ka tan saray lalakin anak mo ed dalem na abung, ikaput yoy puirta, insan yo balesay larak iray pasig. Ibiig yoy balang napano.
5 "Kanyan linma may bii tan saray lalakin anak to ed dalem na abung, inkaput day puirta, inala na samay bii so sampasig a larak, insan to binalesan na larak so balang pasig ya iyaasingger ed sikato na saray anak to.
6 "Nen napno da lan amin iray pasig, tinepet to no wala niy arum. Samput la ya, ebat na sakey ya anak to. Insan tinmonda lan tinmoro may larak.
7 "Pinmawil imay bii ed kinen Eliseo a too na Dios tan imbaga toy agawa. Inkuan na propita ed sikato, Ilakom so larak tan bayaran mo ray utang mo; wala nid satan so nakeraan a kuartan pambilay mo tan saray anak mo.
8 "Aminsan ya agew, linmay Eliseo ed baley na Sunem a dimay panaayaman na sakey a biin mayaman. Binagaan na sayan biin mayaman a mangan si Eliseo, tan nanlapud saman diman la mamangan si Eliseo kapag onlad saman a baley.
9 "Inkuan na samay bii ed asawa to, Anggapoy duaruwak a masanton too yay mabetbet a mipupondo dia.
10 Manggawa tad toktok na abung na kuarto, inan tay sakey a katri, sakey a lamisaan, sakey a yorungan, tan sakey a lamparaan; diman la manayam kapag onla dia.
11 Aminsan ya agew, pinmawil ed Sunem si Eliseo tan nampainawad kuarto to.
12 Imbaga tod aripen ton si Giezi a tawagen to may bii. Kasabi to may bii ed kawalaan nen Eliseo,
13 inkuanen Eliseo ed kinen Giezi, Tepet mo no antoy nitulong kod sikato a pakabales ed sikatod pangiiter toy nakaukolan ta dia. Angangko labay ton onla ak ed ari odino pangulo na saray sondalo tan isalitaan ko. Inmebat imay bii, Wadya ak ed saray kakanayon ko tan wala lan amiy nakaukolan ko.
14 Tinepet nen Eliseo ed kinen Giezi, Anto kasiy nayarian kon itulong ed sikato? Inmebat si Giezi, Anggapoy anak to tan masiken lay asawa to.
15 Ibagam ya onla dia, ganggan nen Eliseo. Dinmago may bii tan nanalagey ed puirta,
16 insan inkuanen Eliseo ed sikato, Diad onya ran agew ed arapen a taon manampopo kay sakey ya anak mon laki. Tua? inkuanto, Ag mo ak kari titilaan. Sakey kan too na Dios!
17 Balet, onung na imbaga nen Eliseo, nananak na sakey a laki may bii kayari na ngalngalin sakey taon.
18 Aminsan ya agew nen baleg la may ogaw, linmad kinen ama to diad alog a kawalaan da ray manaani.
19 Kabebekta inmeyag ed kinen ama to may ogaw, Ansakit so olok! Ansakit so olok! Awit mo yay ogaw ed kinen ina to, inkuanto may ama ed sakey ya aripen.
20 Inawit na aripen imay ogaw ed kinen ina to, inakwal na samay ina ya anggad kaagwan, insan inatey.
21 Inyakar tod samay kuarto nen Eliseo, imparokul tod katri, insan tinmaynan kayari ton inkaput so puirta.
22 Tinawag to may asawa to tan kuantod sikato, Mangibaki ka diay aripen a sankaawit toy sakey ya asno. Nakaukolan ya onla ak ed kinen propita Eliseo, insan ak dia ompawil a tampol.
23 Akin et natay iyakar mod sikato? tepet na samay asawa to. Aliwan Agew na Panagpainawa natan tan aliwa met a Pista na Balon Bulan. Andi bali, ebat to.
24 Kanyan kinmabayod samay asno tan ingganggan tod samay aripen, Pabatik mod anggaay nayarian to, tan ag mo pantatantanen likud no ibagak ed sika.
25 Pinmikal sirin tan amaarap ed Palandey na Carmelo, a dimay panaayaman nen Eliseo. Arawi ni may bii, anengneng la nen Eliseo, kanyan kuantod si aripen ton Giezi, Nengneng monitan la may biin taga Sunem!
26 Ganatan mon abeten tan tepet mo no maung so kipapasen dan sankapamilyaan. Imbaga na samay bii ed kinen Giezi a maung so kipapasen da,
27 balet kasabi tod kinen Eliseo dinmakmomod arap to tan binembenan tod sali. Ipolisay lawari nen Giezi, balet inkuanen Eliseo, Paolyan mo labat. Ag mo nanenengneng a maerermen? Ag ni ya imbaga ed siak na Katawan.
28 Inkuan na samay bii ed sikato, Kinmerew ak tad sika na sakey ya anak a laki? Ag ko ta imbagad sika nen saman ya ag mo ak titilaan?
29 Inkuanen Eliseo ed kinen Giezi, Ganatan mo! Alam imay bastun ko, ta laka la. Ag ka ontotondan mangibanod siopaman a naabet mo, ta no walay mangilugay ed sika ag ka la manaabalan mibanowan. Tuloy-tuloy mo lay abung tan itapew mod lupad bangkay na ogaw so bastun ko.
30 Inkuan na samay bii ed kinen Eliseo, Mansasamba ak diad inkatoor kod mabilay a Katawan tan diad sika ya ag ta ka taynan! Kanyan akilay Eliseo ed samay bii nen pinmawil.
31 Inmona lay Giezi, insan to intapew ed lupay bangkay na ogaw imay bastun nen Eliseo, balet anggapoy tanul o pakapatnagan a mabilay imay ogaw. Kanyan pinmawil, ta abeten toy Eliseo. Insan inkuanto, Ag linmiing so ogaw.
32 Kasabi nen Eliseo, linmoob a bukor ed kuarto tan anengneng ton inatey lan akarokul ed katri imay ogaw.
33 Inkaput toy puirta tan nampikasid Katawan.
34 Insan to tinikleban so bangkay ya impetek toy sangi, mata, tan lima tod sangi, mata, tan lima to may ogaw. Legan ya akaonat so laman tod samay bangkay, pinmetang so laman to may ogaw.
35 Binmangon si Eliseo, nanakarakar ed dalem na kuarto, insan tinmikleb lamet ed samay bangkay. Amimpiton binmasis imay ogaw, insan linmimata.
36 Tinawag nen Eliseo si Giezi tan imbaga tod sikaton tawagen toy ina to may ogaw. Kasabi to may bii, inkuanen Eliseo ed sikato, Niay anak mo.
37 Sinmabid datal so lupa to may bii diad indakmomo tod saliyan nen Eliseo; insan inala toy anak to tan pinmaway ed kuarto.
38 Aminsan ya agew nen dinmalay eras ed intiron bansa, pinmawil ed Gilgal si Eliseo. Legan ton babangatan iray propita, imbaga tod samay aripen to a mangitoon na baleg a sayap, ta ilutoan to ray kanen da.
39 Linmad alog so sakey ed sikara, ta mangalay pising. Akalmoy wakal a balang, tan namborbor na anggaay nayarian ton awiten a bungan singa kalubasa. Insempet to ra tan ginalip to ran insambung ed samay iluluto, anggaman ya ag to amta no anto man a bunga.
40 Nen aluto la imbales da, ta mangan la ra may totoo. Balet kapanaway da ineyag dad kinen Eliseo, Samal ya! kanyan ag da labay a kanen.
41 Akialay Eliseo na daiset ya arina, impelag tod samay banga tan kuanto, Mangibales kayo lamet, ta mangan ira may totoo. Ag la natan makasamal.
42 Aminsan met, walay toon sinmabin nanlapud Baal-salisa. Inawitan toy Eliseo na duamplon tinapay a ginawad ononan inani a sibada ed saman a taon, tan pigaran kapanggetel a dawa a nikargad sako. Imbaga nen Eliseo ed samay aripen to ya ipakan to ya ed saray propita,
43 balet inmebat imay aripen, Onduga ya kasin kanen na sanlasus a totoo? Inmebat si Eliseo, Isaklang mod sikara, ta imbagay Katawan a mangan ira, et wala niy nakeraan.
44 Kanyan samay aripen insaklang tod sikara, et angan iran amin tan wala niy akeraan onung na imbagay Katawan.
1 "Say ari na Siria bibirbiren ton matalonggaring si Naaman a pangulo na saray sondalon Siriano, ta diad panamegley to impanalo na Katawan iray sondalo na Siria. Matalonggaring ya opisyal si Naaman, balet akating.
2 "Diad aminsan ya indogpa na saray Siriano ed Israel, angawit ira na sakey a melag ya Israelitan bii a nagmaliw ya aripen na asawa nen Naaman.
3 "Aminsan inkuanto yan aripen a bii ed amo ton bii, Onla komun si amok ed samay propitan manaayam ed Samaria! Paabigen to.
4 "Nen nadngel ya nen Naaman, linmad ari, ta imbaga toy imbaga na samay bii.
5 "Inkuan na ari, Lakad ari na Israel, ta iter mod sikato ya sulat. Kanyan linmay Naaman a nanawit na talomplon libon pilak, anem a libon balituk, tan samploran marakerakep a kawes.
6 "Onyay ibabaga na sulat a sankaawit to: Ikabat na sayan sulat si Naaman a sakey ed saray opisyal ko. Paabig mo pa ed sakit to.
7 "Kapambasa na ari na Israel ed samay sulat, pinilat toy kawes to a pangipanengneng toy inkagunigon to tan inkuanto, Panoy panilalo na ari ed Siria a napaabig ko yan too? Dios ak sirin a walay pakayarid bilay tan patey? Mapatnag a labay toy mikolkol ed siak!
8 "Nen nadngelan nen Eliseo so agawa, impaibaga tod ari: Akin et nagugunigon ka? Ibakim ed siak itay too, ta ipanengneng kod sikaton walay propita ed Israel!
9 "Kanyan linmad abung nen Eliseo si Naaman a kaiba to ray kabayo tan saray karwahi to. Tinmondad lolooban na abung nen Eliseo,
10 insan angibakiy Eliseo na sakey ya aripen a mangibagad kinen Naaman ya orasan ton mamamimpito ed Ilog na Jordan so laman to, et sigput ya onabig ed sakit to.
11 Balet mamapasnuk a tinmaynan si Naaman tan kuantod sikaton dili, Abaloan kon pawayan to ak, mampikasid Katawan a Dios to, ipetek-petek tod akating a partiy laman ko so lima to, tan paabigen to ak!
12 Insan, sakey ni, ag ta malinis ni ra may ilog na Abana tan Farpar diad Damasco nen say dinanman ya ilog diad Israel? Diman ak la komun nanoras, et apaabig ak la!
13 Sinmingger ed sikato ray aripen to tan kuanda, Amo, no mairap so imbagad sika na propita, ag mo komun gawaen. Natan ta mainomay, orasan moy sikan dili onung na imbaga to, ta ag la pigan onabig ka?
14 Linma sirin ed Jordan si Naaman, linmegep ya amimpito, onung na imbaga nen Eliseo, et sigput ya inmabig. Balibali so nagmaliway laman to tan singa baog na ogaw so baog to.
15 Kaiba ton amin iray totoo to nen, pinmawil ed kinen Eliseo tan kuanto, Amtak la natan ya anggapo lay arum a dios no ag say Dios na Israel, kanyan awat mo pa labat yay awit kon rigalod sika.
16 Inmebat si Eliseo, Diad ngaran na mabilay a Katawan a panlilingkuran ko, ag ak mangawat na antokaman a rigalo. Ipapasoot nen Naaman ya iter, balet ag to awaten.
17 Kanyan inkuanen Naaman, No ag mo awaten yay rigalok, abuloyan mo pa sirin a mangisempet ak na dalin a kargaen na duaran mula, ta manlapu lad sayan agew ag ak mangisaklang a mamool na saray bagat ed dinan man a dios likud ed Katawan.
18 Lapud saya, ilaloan kon pirdonaen ak na Katawan no ibaan koy ari ya onlan mangigalang ed timplo na Rimon a dios na Siria. Andi-duaruwan pirdonaen ak na Katawan!
19 Nayarian mo lay onsempet; mila komun ed sikay kareenan, inkuanen Eliseo. Insan la linmay Naaman. Ag ni akaarawiy Naaman
20 nen Si Giezi ya aripen nen Eliseo et inkuantod sikaton dili, Ag impanbayar na amok si Naaman a Siriano. Inawat to komun imay iiter to. Diad ngaran na mabilay a Katawan, aboten ko, ta miala ak na antokaman ed sikato.
21 Kanyan linman aboten to. Nen anengneng nen Naaman a walay lakin onaabot ed sikato, inmepas ed karwahi to tan inabet to, insan to tinepet, Antoy agawa?
22 Anggapo, ebat nen Giezi. Balet impaabot ka na amok, ta labay ton paibagad sika a kasabsabi na duaran kabyangan na grupo na saray propita ed pokdul na Efraim, et itdan mo kono na talon libon pilak tan duaran sankaabigan a kawes.
23 Itdan ta ka kari na anem a libon pilak, ebat nen Naaman. Impasoot to ya iter; inyan tod duaran supot, a pati duaran sankaabigan a kawes, insan to ra impaawit ed saray duaran aripen to. Ingganggan ton onona ra nen si Giezi.
24 Kasabi rad pokdul a panaayaman nen Eliseo, inala nen Giezi imay duaran supot tan inyakar to ra ed abung. Insan pinapawil to la ra may duaran aripen nen Naaman.
25 Linmoob ed abung tan tinepet nen Eliseo ed sikato, Nanlapwan mo? Ag ak pa inmalis, ebat to.
26 Balet inmebat si Eliseo, Ag ta wadman ak ed ispiritu nen inmepas ed karwahi to may too tan inabet to ka? Akin, panaon natan a pangawat na kuarta, tan kawes, kakiewan na oliba, tan kaubasan, karniro, tan baka, odino saray aripen?
27 Kanyan natan onalis ed sika may sakit nen Naaman, tan mansiansian sakiten na saray kabyangay boleg mo! Kataynan nen Giezi, nagmaliw lan akatingsinga kapotiy yilo so baog to.
1 "Say grupo na saray propita ya ipapangulo nen Eliseo inkuandad sikato, Melmelag yay panaayaman tayo!
2 "Abuloyan mo kamin onlad Jordan, ta mamatang kami na saray kiew, pian makapaalagey kamiy babaleg a panayaman tayo. On, lakayo, ebat nen Eliseo.
3 "Inkuan na sakey ed saramay propita ed kinen Eliseo, Mila ka karid sikami. Inmebat si Eliseo, On, mila ak.
4 "Kanyan linma ran amin. Kasabi rad Jordan, inggapo ray nambatang na kiew.
5 "Nen mamabatang so sakey ed sikara, biglan naplag ed aralem a danum so oloy wasay to. Anto natay gawaen ko? inkuantod kinen Eliseo. Binayes ko pa ni met iman!
6 "Naplagan to? tepet nen Eliseo. Intoro na samay too so pasen, insan amoter si Eliseo na bislak, imbontuk tod danum imay bislak tan pinaletaw to may oloy wasay.
7 "Alam, ingganggan nen Eliseo, kanyan linmasur imay too tan inala to.
8 "Mibabakal ed Israel so ari na Siria. Kayariy impangipanon tod saray opisyal to, amiliy pasen a pankampoan to.
9 "Balet impaibaga nen Eliseo ed ari na Israel, Ag ka ondadalan ed saman a pasen, ta tatambangan kad man na saray Siriano.
10 Kanyan pinasakbayan na arid Israel iray lalakin manaayam ed saman a pasen, et namparaan ira. Amimpiga yan agawa.
11 Lapud saya agunigon a maung so ari na Siria; tinawag to ray opisyal to tan tinepet tod sikara, Siopad sikayoy migagampid ari na Israel?
12 Inmebat so sakey ed sikara, Ang gapod sikami, Kagalang ya Ari. Ibabaga nen propita Eliseo ed ari na Israel so anggan say ibabagam ed dalem na dilin kuartom.
13 Ingganggan na ari, Anap yo no iner so kawalaan to, ta paerel ko. Nen nibagad sikaton walad Dotan si Eliseo,
14 angibakid man na amayamay a sondalon akakabayo tan akakarwahi. Labiy insabi rad samay baley tan nilakob da.
15 Diad kabkabwasan na ontombuk ya agew, binmangon so aripen nen Eliseo, pinmaway ed abung, et anengneng to ray Sirianon sondalo ya akakabayo tan akakarwahi ra a linmakob ed baley. Pinmawil ed kinen Eliseo tan kuanto, Alakob itayo! Antoy gawaen tayo?
16 Ag ka natatakot, ebat nen Eliseo. Dakel niy walad dapag tayo nen say walad sikara.
17 Insan nampikasi, O Katawan, lokasan mo pay mata to, pian nanengneng to! Inebatan na Katawan so pikakasi to; ninmengneng imay aripen nen Eliseo, et anengneng toy gilig na palandey a napnoy kabayo tan karwahin apoy ya akapaliber iran amin ed kinen Eliseo.
18 Nen dinmogpa ray Siriano, nampikasiy Eliseo, O Katawan, pikasik ed sikan bulag mo ra! Inebatan na Katawan so pikakasi to tan binulag to ra.
19 Insan dinago to ra nen Eliseo tan kuanto, Aliway kawalaan yon dalan; aliwan sikato yay baley ya aanapen yo. Tombuk yo ak, ta iyakar ta kayod toon aanapen yo. Insan inyakar to rad Samaria.
20 Kaloob dad siudad, nampikasiy Eliseo, Lokasan mo pay mata ra, Katawan; ipawil mo pa lay pakanengneng da. Inebatan na Katawan so pikakasi to; impawil toy pakanengneng da, et anengneng dan wala rad loob na Samaria.
21 Nen anengneng na ari ed Israel iray Siriano, tinepet tod kinen Eliseo, Kagalang a propita, pateyen ko ra? Pateyen ko la ra?
22 Inmebat si Eliseo, Andi! Papateyen mo ta ray sondalon nadadakep mod bakalan? Itdan mo ray nakan tan inomen, insan mo la ra papawilen ed ari ra.
23 Kanyan imparaanan ira na ari ed Israel na baleg a ponsia; kayari ran angan tan inminom, imbaki to la rad ari na Siria. Nanlapu lad saman tinondaan la na saray Siriano so ondogpa ed dalin na Israel.
24 Ag abayag, impangulo nen Ari Ben-hadad na Siria iray amin a sondalo to a mibakal ed Israel tan nilakob day siudad na Samaria.
25 Lapud sayan inkagawa, mapalaloy inkulang na kanen ed siudad, kanyan mambiliy walomplon pilak so sakey ya oloy asno tan mambiliy limaran pilak so kapalduay latay limon a taiy malapati.
26 Aminsan ya agew, nen manaakar ed gilig na padir so ari, ineyag na sakey a bii ed sikato, Tulongan mo ak pa, Kagalang ya Ari!
27 Inmebat so ari, No ag ka tulongan na Katawan, antoy niiter kod sika? Wala sirin so trigok o alak ko?
28 Antoy gunigon mo? Inmebat imay bii, Nen sakey ya agew imbaga na sayan bii a kanen miy anak ko, insan diad ontombuk ya agew say anak to.
29 Kanyan inluto miy lakin anak ko tan kinan mi. Diad ontombuk ya agew imbagak ed sikaton kanen miy lakin anak to, balet inyamut to!
30 Kadngel na arid saya, pinilat toy kawes to diad inkagunigon to, tan naimano na saray totoon walad abay na padir ya akasolung na sako diad dalem na kawes to.
31 Inkuanto, Pateyen ak komun na Dios no diad sayan agew et ag napotutay olo si Eliseo!
32 Insan angibakiy sakey a toon mangalad kinen Eliseo. Legan to ya, kaiba nen Eliseo ed abung to iray pigaran mamasiken na Israel ya ombibisitad sikato. Kasakbayay insabi na samay imbaki na ari, inkuanen Eliseo ed saramay mamasiken, Saman a managpatey na too et angibakiy mamotul na olok! Kasabi to dia, italak yoy puirta tan ag yo palolooben. Manomtombuk ed sikato so ari.
33 Ag to ni asumpal so ibabaga to nen sinmabiy ari tan kuanto, Say Katawan so angiter ed sikatayo na sayan gunigon! Akin et manalagar ak niy antokaman a gawaen to?
1 "Inmebat si Eliseo, Dengel moy ibabaga na Katawan. Diad onyan oras nabwas nilakod sakey a pilak diad tindaan na Samaria so taloran kilon sankaabigan a trigo odino anemiran kilon sibada.
2 "Say opisyal ya angolup ed ari kuantod kinen Eliseo, Ag itan nagawaanggan mangipelag na oran a tampol so Katawan! Nanengneng mon nagawa, balet ag mo natawayan yan tagano, ebat nen Eliseo.
3 "Walay apatiran lalakin akating a wala rad paway na saray puirta na siudad, tan kuandad sakey tan sakey, Akin et manalagar tayo dia ya anggad ag tayo ipatey?
4 "No onloob tayod siudad, ompatey tayod eras labat, ta anggapod may naakan. Balet no manayam tayo dia, ompatey tayo met ni lamlamang. Kanyan onla tayod kampo da ray Siriano; no ag da itayo diwiten mambilay tayo, balet no pateyen da tayo andi bali ta ompatey tayo met ni lamlamang.
5 "Kanyan kasakbayay imbilonget to, linma rad kampo da ray Siriano, balet kasabi rad man anggapoy wadman ya anggan sakey a too.
6 "Imparengel na Katawan ed saray Siriano so tanul na idodogpa na saray dakerakel a sondalon akakabayo tan akakarwahi, kanyan abaloan na saray Siriano ya impaibaan so ari na Israel ed saray Heteo tan saray Egipsio tan saray arari ra ya ondogpad sikara.
7 "Kanyan diad pangyagel na saray Siriano ed bilay da, batik irad saman a labi; tinaynan da ray tulda ra, saray kabayo ra tan saray asno ra; tinaynan day kampo ed kipapasen ton gendat.
8 "Kasabi na saramay apatiran akating ed gilig na kampo, linmoob irad sakey a tulda, angan tan inminom iray nakan tan nainom a wadman, inaakokus day pilak, balituk, tan kawes a nalmo ra, insan ira pinmaway, ta iyamut da ra; pinmawil iran linmoob ed sakey nin tulda tan ginawa ra lamet imay ginawa ra la nen inmona.
9 "Balet inkuandad balang sakey, Ag tayo ya nepeg a gawaen! Walad sikatayoy maung a balita; ag tayo nepeg a pokuken ed sikatayon dili. No dia nid kabwasan so pangibalita tayo, andi-saew a nadusa itayo. Ompawil tayo la sirin natan, ta ibaga tayod saray opisyal na ari!
10 Kanyan tinaynan day kampo da ray Siriano, linma rad siudad, insan tinawag da ray guardia na saray puirta tan kuandad sikara: Linma kamid kampo da ray Siriano, et anggapoy toon anengneng o alikas min wadman; ag naokbaran iray kabayo tan saray asno, tan singa kipapasen dan gendat iray tulda.
11 Imbawag na saray guardia so balita, insan nipasabi ed palasio.
12 Labi ni, balet binmangon lay ari tan kuantod saray opisyal to, Ibagak ed sikayoy implano na saray Siriano! Amta ray nagagawan eras dia, kanyan tinaynan day kampo ra, ta inmaamut irad gilig na kaalogan. Abaloan dan ompaway tayon mananap na nakan, insan da itayod satan dakepen a mabilay tan looban day siudad.
13 Inkuan na sakey ed saray opisyal to, Ompatey met lamlamang iray totoo diad siudad a singa saramay inaatey la. Kanyan magmaung no mangibaki tayoy pigarad sikara, pian naamtaan tayo no antoy tuan agawa. Paikana ti la ra may limara ed saray nakdaan a kabayo.
14 Amili ra sirin na pigaran lalaki, pinalogan da rad duaran karwahi, insan ira la imbaki na ari kayari to ran binilin a nengnengen da no antoy agawa ed saray sondalo na Siria.
15 Linma ra ya anggad Jordan, tan diad dalan anengneng da ray kawes tan saray kagawaan ya intitilak na saray Siriano diad imbatik da. Insan ira pinmawil tan imbaga rad ari so agawa.
16 Nanlulumbaan a pinmaway iray totood Samaria tan inaakokus day antokaman a walad kampo. Onung na imbagay Katawan, nilako na sakey a pilak so taloran kilon sankaabigan a trigo odino anemiran kilon sibada.
17 Nibana a say ari impasen ton makaoley ed saray bantay na puirtay siudad imay opisyal ya angolup ed sikato. Agatin-gatinan na saray totoo imay opisyal, kanyan inatey, onung na impasakbay nen Eliseo nen nila na ari.
18 Imbagad saman nen Eliseo ed ari a diad singa onyan oras nabwas nilako na sakey a pilak diad tindaan na Samaria so taloran kilon sankaabigan a trigo odino anemiran kilon sibada.
19 Onya balet so ebat na samay opisyal, Ag itan nagawaanggan mangipelag na oran a tampol so Katawan! Inebatan balet nen Eliseo, Nanengneng mon nagawa, balet ag mo natawayan yan tagano.
20 Kanyan sikato yay agawad sikatoinatey, ta agatin-gatinan na saray totoo diad puirtay siudad.
1 "Inkuanen Eliseo ed samay biin taga Sunem, a say anak ton laki et pinabilay to, Manayam kad arum a lugar, sika tan say pamilyam, ta say Katawan padalanen tod dalin na Israel so eras tan mansiansian pitoy taon.
2 "Inmonur imay bii ed kinen Eliseo, kanyan sikato tan say pamilya to et nanayam irad Filistia na pitoy taon.
3 "Kayariy pitoy taon samay bii pinmawil ed Israel, insan linmad ari, ta kerewen ton nipawil ed sikatoy abung to tan say dalin to.
4 "Asabi toy ari a mitotongtong ed kinen Giezi ya aripen nen Eliseo, ta labay na arin amtaen iray milagron gagawaen nen Eliseo.
5 "Nen totongtongen nen Giezi so impamabilay nen Eliseo ed sakey ya ogaw, nibambanan impamapireng imay bii. Inkuanen Giezi ed ari, Kagalang ya Ari, nia may bii tan samay anak ton pinabilay nen Eliseo!
6 "Nen inmebat imay bii ed tepet na ari, pinaletan to may tongtong nen Giezi, kanyan anawag na sakey ya opisyal imay ari tan kuantod sikato, Ibagam ya ipawil dad sayan bii iray kayaryan to, pati say bili na amin a naanid kaalogan to legan na pitoy taon ya inkaandi to.
7 "Linmad Damasco si Eliseo nan mansasakit si Ari Ben-hadad na Siria. Nen nibagad ari a wadmay Eliseo,
8 "inkuantod Hazael a sakey ed saray opisyal to, Iyawitan moy rigalo may propita, kerew mod sikaton amtaen tod Katawan no onabig ak nikasid sayan sakit ko odino andi la.
9 "Kanyan pinano nen Hazael na amin a klasiy sankaabigan a bengatlan narumog ed Damasco so beneg na apataplon kamilyo, insan linmad kinen Eliseo. Nen apiarapan nen Hazael si Eliseo, inkuantod sikato, Imbaki ak dia na managlingkur mon Ari Ben-hadad, ta patetepet tod sika no onabig nikasid sakit to odino andi la.
10 Inmebat si Eliseo, Ibagam ed sikaton onabig ni; balet impaamtad siak na Katawan ya ompatey met lamlamang.
11 Insan ninengneng a maung nen Eliseo ya anggad binmaing si Hazael. Kabebekta inmakis si Eliseo.
12 Akin et manakis ka? tepet nen Hazael. Inmebat si Eliseo, Lapud amtak so gawaen mon kaogsan ed saray totood Israel. Poolan mo ray tirinsira ra, pateyen mod panamegley na ispada ray babalolaki ra, ibakbak mod dalin ya anggad ompatey iray anak da, tan butyakan mo ray malokun da.
13 Panon kon nagawaan ira tan a makapasinagem a bengatla, anta sakey ak labat a mugmon too? tepet nen Hazael. Impaamtad siak na Katawan a magmaliw kan ari na Siria, ebat nen Eliseo.
14 Pinmawil ed kinen Ben-hadad si Hazael, tan tinepet tod sikato, Antoy kuanen Eliseo? Imbaga tod siak ya onabig ka, ebat nen Hazael.
15 Balet diad kaimbuas angalay oles si Hazael, imbasa to, insan to inkobut ed olo na ari ya anggad inatey. Si Hazael sinalatan ton nanarid Siria si Ben-hadad.
16 Nen kumaliman taon na panooley ed Israel nen Ari Joram a lakin anak nen Acab, nagmaliw ya ari na Juda si Jehoram a lakin anak nen Josafat.
17 Mantaon na talomplo tan dua nen ginmapon manari, tan nanoley ed Jerusalem na waloy taon.
18 Say anak nen Acab so asawa to; inalig toy maoges a panagbilay na saray ararid Israel a singa say pamilya nen Acab. Nankasalanan ed Katawan,
19 balet ag labay na Katawan a deralen so Juda, tan insipan tod aripen ton David a saray kabyangay boleg nen David so manoley ya anggad angga.
20 Legan na panooley nen Jehoram, linmaban ed Juda so Edom, tan nagmaliw a walay dilin ari na Edom.
21 Kanyan linmad Zair si Jehoram ya awit ton amin iray karwahi to. Balet nilakob irad man na saray sondalo na Edom. Diad labi ayarian day sinmelak di Jehoram tan saray pangulo na saray karwahi, et akabatik ira, balet nagsisempet met iray sondalo to.
22 Nanlapud saman andi lad silong na pakaoley na Juda so Edom. Diad saman met a panaon, linmaban met ed Juda so siudad na Libna.
23 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Jehoram.
24 Inatey si Jehoram tan nipompon ed kamposanto da ray arari diad Siudad nen David, insan sinmalat ed sikaton manari si Ahazia a lakin anak to.
25 Nen kumalabinduan taon na panooley ed Israel nen Joram a lakin anak nen Acab, nagmaliw ya ari na Juda si Ahazia a lakin anak nen Jehoram.
26 Ginmapon nanari nen mantaon na duamplo tan dua, tan nanayam ed Jerusalem legan ton nanoley na sakey taon. Si Atalia ya apo nen Ari Omri na Israel so ina to.
27 Lapud kanayon tod asawa si Ari Acab, nankasalanan ed Katawan, a singa ginagawa na saray kabyangay pamilya nen Acab.
28 Akigampiy Ari Ahazia ed kinen Ari Joram na Israel diad impibakal dad Ari Hazael na Siria. Diad Ramot-galaad so nambabakalan da. Asugatan si Joram ed sayan bakal.
29 Pinmawil ed siudad na Jezreel ta mampaabig ed sugat to, tan binisitad man nen Ahazia.
1 "Legan to ya, tinawag nen propita Eliseo so sakey ed saray malangwer a propita tan kuantod sikato, Mamparaan ka, ta lakad Ramot-galaad. Awit mo yay sakey a garapon a larak na oliba,
2 "tan kasabim diman anap moy Jehu a lakin anak nen Josafat tan apo nen Nimsi. Iyarawim ed saray kakaiba to, itagar mod sakey a kuarto,
3 "kalboan mod man so olo to na larak, tan kuanmo, Ibabawag na Katawan a lalanaan to kan manari ed Israel. Insan ganatan moy ontaynan ed saman a lugar.
4 "Kanyan linmad Ramot-galaad imay malangwer a propita,
5 "tan asabi tod man a mantotongtong iray pangulo na saray sondalo. Inkuanto, Walay labay kon ibagad sika. Tinepet nen Jehu, Siopad sikamiy pitotongtongan mo? Sika, kuanto may propita.
6 "Linma ran dua ed loob na kuarto, insan inkalbo na samay malangwer a propita so larak na oliba ed olo nen Jehu tan kuantod sikato, Ibabawag na Katawan a Dios na Israel: Lalanaan ta kan manari ed saray totook ya Israelita.
7 "Nepeg mon pateyen so amom ya ari, say lakin anak nen Acab, pian nadusak si Jezebel lapud impanpapatey tod saray propitak tan saray arum ya aripen ko.
8 "Nepeg ya ompatey ya amin iray kabyangay pamilya tan boleg nen Acab; paandipaten koy amin a laki ed pamilya to, malangwer may matakken.
9 "Gawaen kod pamilya to so singa ginawak ed pamilya nen Ari Jereboam na Israel tan say pamilya nen Ari Baasa na Israel.
10 Ag nipompon si Jezebel; siraen na saray aso ed dalin na Jezreel so bangkay to! Kayari yan imbaga na samay malangwer a propita, pinmaway ed kuarto, insan la tinmaynan.
11 Pinmawil si Jehu ed saramay kapara ton opisyal, tan tinepet dad sikato, Kamaungan ya amin so agawa? Antoy nilaan tod sika may ambagel a too? Amta yo no antoy nilaan to, ebat nen Jehu.
12 Ag mi amta, ebat da. Ibagam ed sikami no antoy imbaga to! Imbaga tod siak a say Katawan ibabawag to: Lalanaan ta kan manari ed Israel!
13 Saramay kapara nen Jehu ya opisyal inyaplag dan tampol ed tagey na saray balitang iray kolibemben da, ta toonan nen Jehu, pinaknul da ray trumpita insan da ineyag, Ari si Jehu!
14 Siniliban a nilabanan nen Jehu si Ari Joram. Walad Jezreel so ari, ta dimay nila ton pampapaabigan ed saray asugat ed sikato nen akilad bakal ed Ramot-galaad sumpad Ari Hazael na Siria. Kanyan inkuanen Jehu ed saray kapara ton opisyal, No tuan kagampi yo ak, ag yo papaolyan so siopaman diad Ramot-galaad ya onlad Jezreel a mamasakbay ed saray totood man.
15
16 Insan linmogan ed karwahi to, ta onlad Jezreel. Ag ni inmabig si Joram, tan walad Jezreel si Ari Ahazias na Juda, ta bibisitaen to.
17 Anengneng na sakey a guardian walad panagbantayan si Jehu tan saray totoo to ya onsasabi. Inmeyag, Walay nanenengneng kon olup na totoo! Inmebat si Joram, Mangibaki kay sakey a lakin mankabayo, ta nengnengen to no kakaaro ra odino kalaban ira.
18 Nankabayon inmabet ed kinen Jehu imay imbaki, insan kuantod sikato, Labay a kabaten na ari no kasi oonla ka dian sakey a kaaro. Ag mo tan napibalian! ebat nen Jehu. Tombuk mo ak ditad beneg. Imbalita na samay guardia ed panagbantayan ya asabi la na samay imbaki so olup na totoo, balet et ag ni ompapawil.
19 Nibaki ni so sakey a too tan tinepet toy singa samay tinepet na inmonan nibaki. Inmebat lamet si Jehu, Ag mo tan napibalian! Tombuk mo ak ditad beneg.
20 Imbalita ni lamet na samay guardia ya asabi la na samay imbaki so olup na totoo, balet et ag ni ompapawil. Insan to inyarum, Singa ambagel a mamapabatik na karwahi to so pangulo na olup; kaparpara nen Jehu!
21 Iparaan yoy karwahik, ganggan nen Joram. Asumpal so ganggan to, insan ira linmogan nen Ari Ahazia ed dilin karwahi ra, ta abeten day Jehu. Nabet da ed alog a kayaryan nen Nabot.
22 Kareenay inyakaran mo dia? tepet nen Joram ed sikato. Panon a niwalay kareenan, ebat nen Jehu, no wala ni diad sikatayoy amin a klasiy panaganito tan panangigalang ed saray talintao da ray diriyos ya inggapo nen inam a Jezebel?
23 Sumlang ya ed pakaoley! eyag nen Joram legan ton pinapoliktar so karwahi to, ta ombatik.
24 Inala nen Jehu so pana to tan inyoput toy biskeg to ed impamana tod beneg nen Joram, kanyan tinmalus ya anggad puso to so pana. Atumbay Joram tan inatey ed karwahi to.
25 Inkuanen Jehu ed kinen Bidkar a kapitan ya umaantabay to, Alam so bangkay to, ta ibantak mod alog nen Nabot. Nanunotan mo ni may impanloganan tan dua a tomtombuken tay Acab ya ama nen Joram? Imbagad saman na Katawan ira yan salita sumpad kinen Acab:
26 Anengneng ko karuman so impamatey ed kinen Nabot tan saray anak ton lalaki. Isipan kon dusaen ta kad sayan alog. Kanyan alam so bangkay nen Joram, ganggan nen Jehu ed kapitan, ta ibantak mod alog nen Nabot, onung na imbagay Katawan.
27 Nen anengneng nen Ahazia so agawa, binmatik ya akalogan ed karwahi to tan amaarap ed baley na Bet-hagan. Balet inosilan nen Jehu tan ingganggan to ray totoo to a pateyen da met. Asugatan da nen papabatiken toy karwahi tod dalan a mamaarap ed Gur ya asingger ed baley na Ibleam. Balet ayarian ton intuloy so batik to ya anggad siudad na Megido, tan dia la inatey.
28 Inlogan na saray opisyal to ed sakey a karwahi so bangkay to, insan da inyakar ed Jerusalem. Imponpon da ed kamposanto da ray arari diad Siudad nen David.
29 Nagmaliw ya ari na Juda si Ahazia nen kumalabinsakey a taon lay panaarid Israel nen Joram a lakin anak nen Acab.
30 Akasabid Jezreel si Jehu. Lapud nadngelan nen Jezebel so agawa, kinoloran toy goyamgoyam na mata to, inapiger toy buek to, insan tinmandag ed bintanay palasio.
31 Nen onloloob ed puirtay siudad si Jehu, ineyag to, Zimri ya amatey na amo to! Kareenay inyakaran mo dia?
32 Tinmangay si Jehu, insan inmeyag, Siopay migampid siak? Duara o taloran opisyal so inmosdung ed bintana,
33 insan inkuanen Jehu ed sikara, Ibontuk yo dia tan a bii! Imbontuk da, et atalaksikan na dala so padir tan saray kabayo. Impadalan nen Jehu ed laman to ray kabayo tan say karwahi to.
34 Linmoob ed palasio, insan angan. Kabebekta inkuanto, Ala yo man a nisamban bii, tan ipompon yo, ta sakey met ya anak na ari.
35 Balet anggapoy anengneng na saramay imbakin lalaki likud ed lapis-lapis na olo to tan saray pokel na lima tan saray sali to.
36 Nen imbaga ra ya ed kinen Jehu, inkuanto, Onyay imbaga na Katawan a nagawa nen nansalita diad panamegley nen Elias: Siraen na saray aso ed dalin Jezreel so bangkay nen Jezebel.
37 Nabuybuyak a singa dotak so bangkay to tan anggapoy makabirbir ed sikato.
1 "Wala ray pitomplon kabyangay boleg nen Acab a manaayam ed siudad na Samaria. Nansulat si Jehu tan impawitan toy kopia iray manoley ed siudad, saray manonan ombaley, tan saray manaasikasod saray kabyangay boleg nen Acab. Onyay tanul na sulat:
2 "Sikayoy makaoley ed saray kabyangay boleg na ari, tan walad sikayo ray karwahi, kabayo, armas, tan saray alibir na padir a siudad. Kanyan kapangawat yod sayan sulat,
3 "nakaukolan a mamili kayoy sankaabigan a kabyangan na boleg na ari, gawa yon ari, insan kayo milaban a mangyagel ed sikato.
4 "Ataktakot iray manoley ed Samaria. Panon tayon labanay Jehu, kuanda, anta ag alabanan di Ari Joram tan Ari Ahazia?
5 "Angipawit na sulat a para Jehu iray opisyal a makaoley ed palasio tan saray opisyal a makaoley ed siudad, pati saray manonan ombaley tan saray managasikasod saray kabyangay boleg nen Acab. Onyay tanul na sulat da: Aripen mo kami, tan sipaparaan kamin manggawa na antokaman a labay mo. Balet ag mi gawaen ya ari so siopaman; gawam so isisipen mon sankaabigan.
6 "Sinulat to ra lamet nen Jehu: No migampi kayod siak, tan sipaparaan kayon mangonur ed saray ganggan ko, iyakar yod siak diad Jezreel, diad onyan oras nabwas, iray olo na saray kabyangay boleg nen Ari Acab. Aasikasoen tan papabalegen na saray manonan ombaley na Samaria ira may pitomplon kabyangay boleg nen Ari Acab.
7 "Nen naawat da may sulat, pinatey na saray pangulo na Samaria ira may pitomplon kabyangay boleg nen Acab, inyan dad saray baskit iray olo ra, insan da ra impawit ed kinen Jehu diad Jezreel.
8 "Nen nibagad kinen Jehu a niakar la ra may olo na saray kabyangay boleg nen Acab, ingganggan ton igaton da ra a duaran bontun diad puirta na siudad tan itilak da rad man ya anggad kabwasan.
9 "Kasabiy kabwasan, linmad puirta si Jehu tan inkuantod saray totoon wadman, Siak so nanlipot a linmaban ed kinen Ari Joram tan pinatey ko; anggapoy kasalanan yod saman ya agawa. Balet siopay amatey ed saraya?
10 Saya so mamaneknek ya ontuan amin iray imbagay Katawan nipaakar ed saray kabyangay boleg nen Acab. Sinumpal na Katawan so insipan to diad panamegley nen propita ton Elias.
11 Insan pinatey nen Jehu iray amin a manaayam ed Jezreel a kakanayon nen Acab tan saray amin ya opisyal to, saray malet a kakaaro to, tan saray papari to; anggapod sikaray atilak a mabilay.
12 Tinaynan nen Jehu so Jezreel, ta onlad Samaria. Diad dalan, diad pasen a tatawagen na Kampo da ray Pumapastol,
13 nabet to ray pigaran kakanayon nen Ahazia a nanari ed Juda tan tinepet tod sikara, Siopa kayo? Kakanayon kami nen Ahazia, ebat da. Onla kamid Jezreel, ta bisitaen mi ray anak nen Riyna Jezebel tan saramay arum a kabyangay pamilya na ari.
14 Ingganggan nen Jehu ray totoo to, Ala yo ran mabilay! Inerel da ra, insan da ra pinatey ed abay na aralem ya abut diman. Apataplo tan dua ran amin; anggapoy anggan sakey ed sikaray atilak a mabilay.
15 Intuloy nen Jehu so panaakar to, tan diad dalan nabet nen Jonadab a lakin anak nen Recab. Imbano nen Jehu tan kuanto, Sika tan siak et namparay kanunotan ta. Antoy kuanmo, tulongan mo ak? On, tulongan ta ka, ebat nen Jonadab. Iderew mod siak sirin so limam, ebat nen Jehu. Nambenbenan iray lima, insan tinulongan nen Jehu ed inlogan tod karwahi,
16 tan kuanto, Mila kad siak, ta nengneng moy inkatoor kod Katawan. Nanloganan iran dua ya anggad Samaria.
17 Kasabi rad man, pinatey nen Jehu ray amin a kakanayon nen Acab; anggapoy intilak to ya anggan sakey, onung na imbagay Katawan diad panamegley nen Elias.
18 Impantitipon nen Jehu iray amin a totood Samaria tan kuantod sikara, Nanlingkur ed dios a Baal si Ari Acab, balet mapalalo niy panlingkur kod sikato.
19 Tawag yo sirin iray amin a propita nen Baal, amin a manangigalang ed sikato, tan amin a papari to. Anggapoy siopaman ya ag dia onla, ta mangisaklang ak na baleg a bagat ed Baal; napatey so siopaman ya andi dia. (Impansilib ya nen Jehu, ta labay ton pateyen ya amin iray manangigalang ed Baal.)
20 Insan ingganggan nen Jehu, Mampili kayoy sakey ya agew a pangigalang ed Baal! Nampili ra sirin,
21 insan to ya impaibawag ed intiron dalin na Israel. Dinmagon amin iray manangigalang ed Baal; anggapoy anggan sakey ya ag dinmago. Linma ran amin ed dalem na timplo nen Baal; napnon manlapud bandad arap ya anggad beneg.
22 Ingganggan nen Jehu may parin makaoley ed saray masanton kawes ya ipaway to ra kawes, insan to ra iter ed saray manangigalang.
23 Kayari to ya, kaiba nen Jehu a linmoob ed timplo si Jonadab a lakin anak nen Recab, insan kuantod saray totoo, Apiapiger yo a saray manangigalang ed Baal labat iray wadya; anggapo komuy akaloob ya anggan sakey a manangigalang ed Katawan.
24 Insan linmoob iran dua nen Jonadab ya angisaklang tan amool na saray bagat ed Baal. Balet impanbantay tod paway na timplo iray walomplon lalaki tan kuantod sikara, Patey yo ra yan amin a totoo; siopaman ed sikayoy makapabatik, bilay toy ibayar to!
25 Kayariy impangibagat nen Jehu, inkuantod saramay guardia tan saramay opisyal, Loob ki la, ta patey yo ran amin; ag kayo mamapabatik na anggan sakey! Linmoob iran sankabembenan sakey! Linmoob iran sankabembenan day ispada, pinatey da ran amin, insan da inggagayugoy ed paway iray bangkay. Linma rad sankadaleman na timplo,
26 inala ran impaway so masanton lusek a wadman, insan da pinoolan.
27 Dineral da sirin so masanton lusek tan say timplo, insan da ginawan kasilyasa wadman ni ya anggad natan.
28 Onya so impamatonda nen Jehu ed panangigalang ed Baal diad Israel.
29 Balet inalig toy kasalanan nen Ari Jeroboam ya angilagyat ed saray Israelita a nankasalanan diad impangigalang dad saray balituk a bakan kalakyan ya impasen to rad Betel tan diad Dan.
30 Inkuan na Katawan ed kinen Jehu, Ginawam ed saray kabyangay boleg nen Acab iray bengatlan labay kon nagawa. Kanyan isipan kod sika a manarid Israel iray kabyangay boleg mo ya anggad kumapat a kailalakan.
31 Balet aliwan masimoon so impangonur nen Jehu ed saray ganggan na Katawan, say Dios na Israel; inalig to ingen si Jeroboam ya angilagyat a nankasalanan so Israel.
32 Diad sayan panaon pinamelag na Katawan so dalin a nasasakopan na Israel. Adakep nen Ari Hazael na Siria iray amin a dalin a sakop na Israel
33 diad bokig na Jordan, ya anggad mampaarap ed abalaten diad baley na Aroer ya abay na Ilog na Arnonpati dalin na Galaad tan Basan a panaayaman na saray kabyangay tribu di Gad, Ruben, tan Bokig a Manases.
34 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israeliray arum nin ginagawa nen Jehu a pati saray impanatalo tod bakal.
35 Inatey, nipompon ed Samaria, insan sinmalat ed sikaton nanari si Joacaz a lakin anak to.
36 Nanayam ed Samaria si Jehu legan ton nanari ed Israel na duamplo tan waloy taon.
1 "Kadngel nen Atalia ya ina nen Ari Ahazia ed impamatey ed anak to, impapatey ton amin iray kabyangay pamilya na ari.
2 "Bukbukor nen Joas a lakin anak nen Ahazia so akabatik. Kaiba la lawari na saray arum a napatey, balet inyagel na panginaen ton si Josaba ya anak nen Ari Jehoram tan agi nen Ahazia ed ama. Inyakar tod kuarton ogipan ed dalem na Timplo si Joas tan say kumokomis ed sikato, ta inyamut tod kinen Atalia, kanyan ag apatey.
3 "Kinomisan nen Josaba ya anem taon imay ogaw tan inyaamut tod dalem na Timplo, legan na impanoley nen Atalia a riyna.
4 "Balet nen kumapiton taon, si Joiada a pari impatawag tod Timplo iray opisyal a makaoley ed saray umaantabay na ari tan saray bantay na palasio. Diad dalem na Timplo impansamba to ran onabubon ed gawaen to. Impanengneng tod sikaray Joas a lakin anak nen Ari Ahazia,
5 "insan to ingganggan ed sikara: No mankimey kayo no Agew na Panagpainawa, kakatlod sikayoy mangguardia na palasio;
6 "say kakatlo mangguardia ed Puirta na Sur, tan say kakatlo mangguardia ed puirta a kaiba da ray arum a guardia.
7 "Mangguardia ed Timplo iray duaran kakatlo ed sikayon ag mankimey no Agew na Panagpainawa, ta guardiaan day ari.
8 "Akaoyus so ispada yon mangguardia ed Ari Joas, tan olup yo ed inermay laen to. Patey yo so siopaman ya onsingger ed sikayo.
9 "Inonur na saramay opisyal ira may ganggan nen Joiada, tan inyakar dad sikato ray totoo rasaray agmangguardia no Agew na Panagpainawa tan saray mangguardia.
10 Inter tod saramay opisyal iray pika tan saray samper a kayaryan nen Ari David a nisinup irad dalem na Timplo.
11 Impasen to rad kaliberliber na arap na Timplo, ta iyagel day ari; akaoyus so ispada ray nangguardia.
12 Insan impaway nen Joiada si Joas, kinoronaan to tan inter tod sikato ray ganggan a nipaakar ed panari. Alanaan tan nibawag a manari si Joas. Nantitipak iray totoo tan ineeyag da, Andokey komun so bilay na ari!
13 Nadngel nen Riyna Atalia so ingal da ray guardia tan saray totoo, kanyan nangganat a linmad Timplo a dimay nantitiponan na saray totoo.
14 Anengneng tod man so balon ari a manalalagey ed abay na lusek ed lolooban na Timplo, onung na naogaliyan. Aliber na saray opisyal tan saray managtrumpita so ari, tan malikeliket a maneeyag tan mampapaknul na trumpita iray totoo. Diad inkagunigon to ginebyas toy kawes to tan ineyag to, Sumlang ya ed pakaoley! Sumlang ya ed pakaoley!
15 Ag labay nen Joiada a napatey ed solar na Timplo si Atalia, kanyan ingganggan tod saray opisyal na sondalo: Ipaway yon idalan ed leet na saray dasig da ray sondalo, tan patey yoy siopaman a mangyagel ed sikato.
16 Siningkat da, inyakar dad palasio, insan da pinatey ed Puirtay Kabayo.
17 Si Joiada impisipanan tod Katawan so ari tan saray totoo a sikaray totoo na Katawan; impansipanan to met so ari tan saray totoo.
18 Linmad timplo nen Baal iray totoo, insan da inggeba; minekmek da ray altar tan saray wadman a talintaoy diriyos, tan pinatey dad arap na saray altar si Matan a pari nen Baal. Wala ray impanbantay nen Joiada ed Timplo,
19 insan sikato, saray opisyal, saray umaantabay na ari, tan saray guardiay palasio et inolup day ari manlapud Timplo ya anggad palasio; tinmombuk ed sikara iray amin a totoo. Dinmalan ed Puirta na Guardia so ari, insan inmirung ed trono.
20 Akaliket ya amin iray totoo, tan dinmeen so siudad, natan ta apatey lad palasio si Atalia.
21 Nagmaliw ya ari na Juda si Joas nen mantaon na pitora.
1 "Nen kumapiton taon na panooley nen ari Jehu ed Israel, nagmaliw ya ari na Juda si Joas, tan nanayam ed Jerusalem legan ton nanoley ya apataploy taon. Si Zibia a taga siudad na Beer-seba so ina to.
2 "Legay impanbilay nen Joas ginagawa to ray makapaliket ed Katawan lapud binabangatan nen Joiada a pari.
3 "Balet ag aderal iray pasen a panagpikasian na saray pagano, kanyan intuloy na saray totoo so nambagat tan nampool na insinso ed saraman a pasen.
4 "Tinawag nen Joas iray papari, insan to ra ingganggan ya isinup da ray kuartan nibabayar nipaakar ed saray bagat diad Timplosaray inagew-agew a napapasegep nipaakar ed saray bagat, tan saray kuartan mabolus a niiter.
5 "Makaoley so balang pari ed kuartan iiter na saray panlilingkuran to, tan onung na pankaukolan nikana so kuarta ed pampaapiger na Timplo.
6 "Balet diad loob na duamplo tan taloy taon na panooley nen Joas, ag ni nampaapiger na Timplo iray papari.
7 "Kanyan tinawag toy Joiada tan saray arum a papari tan tinepet tod sikara, Akin et ag yo aapigeren so Timplo? Manlapud natan aliwa lan sikayoy mangisinup na kuartan awaten yo; nepeg yo lan ipalima, pian napaapiger so Timplo.
8 "Inmabubon iray papari ed saya tan inmabubon met iran aliwan sikaray mamaapiger na Timplo.
9 "Insan angala na kahon si Joiada, binotawan tod tapew, tan inyan tod abay na altar, diad nikawanan no kaloob ed Timplo. Saray paparin nipasen ed lolooban na Timplo ipelag dad kahon iray amin a kuartan inter na saray manangigalang.
10 No dakel lay kuartad kahon, dagoen la na sikritario na ari tan say Pangulon Pari, bilangen day kuarta, ikarga rad saray supot, insan da ra berberen.
11 Kayarin nisulat so dugan bilang na kuarta, ipalima ra may pilak ed saray totoon makaoley ed kimey na Timplo; insan sarayan totoo bayaran da ray karpintiro, saray managpaalagey,
12 saray kantiro, tan saray managtabas na bato, manaliw iray tabla tan saray baton ikana ed pampaapiger, tan bayaran da ray amin nin nakaukolan a panggastosan.
13 Anggapo balet ed samay kuarta so inkanan pambayar ed panggawa na saray pilak a kupa, palanggana, trumpita, odino saray katli na pabiloy lamparaan, odino antokaman a kagawaan a pilak o balituk.
14 Inkanan amin imay kuarta ed impanbayar ed saray nankikimey tan diad impansaliw na saray inkana ed pangapiger.
15 Tuan napanmatalkan iray totoon makaoley ed kimey, kanyan ag la kinaukolan a sokayan so listaan day kuarta.
16 Saray napapasegep a kuartan innunot a para saray bagat a pangipulang na kasalanan tan saray kuartan napapasegep diad pangisaklang na saray bagat a para kasalanan et ag ipepelag ed kahon; kayaryan ira na papari.
17 Diad saman a panaon, dinogpaan nen Ari Hazael na Siria so siudad na Gat tan adakep to; insan ginetma ton dogpaan so Jerusalem.
18 Inala nen Ari Joas na Juda iray amin a bagat ya insaklang ed Katawan na saray akaonan nanoley nen say sikato a di Ari Josafat, Jehoram tan Ahazia. Inyarum to ra ed saray dilin bagat to, tan saray amin a balituk a walad saray pananginay kayamanan ed Timplo tan palasio, insan to ra inter a rigalo ed kinen Ari Hazael. Kanyan tinaynan nen Hazael tan saray sondalo to so Jerusalem.
19 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Ari Joas.
20 Si Ari Joas nankokomplutan a nilabanan na saray opisyal to; duarad sikara, si Josacar a lakin anak nen Simeat tan si Jozabad a lakin anak nen Somer, so amatey ed sikato diad abung a nipaalagey ed pasen a tinabunan diad bokig na Jerusalem tan walad dalan a mamaarap ed Sila. Nipompon si Joas ed kamposanto da ray arari diad Siudad nen David, insan sinmalat a nanari si Amasias a lakin anak to.
1 "Nen kumaduamplo tan taloy taon na panaarid Juda nen Joas a lakin anak nen Ahazia, nagmaliw ya ari na Israel si Joacaz a lakin anak nen Jehu, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a labinpitoy taon.
2 "Inalig toy Ari Jeroboam ya akaonan nanoley nen say sikato, nankasalanan ed Katawan tan inlagyat ton nankasalanan so Israel; ag to tinondaan a ginagawa so kaogsan to.
3 "Lapud saya, akapasnuk ed Israel so Katawan, kanyan inabuloyan toy Hazael na Siria tan si anak ton laki a si Ben-hadad a tinalo ran amimpiga so Israel.
4 "Insan nampikasid Katawan si Joacaz, et inebatan na Katawan so pikakasi to, lapud pakanenengneng tod ontan lan pamapairap na ari na Siria ed saray Israelita.
5 "Angibakiy Katawan na sakey a pangulo ed Israel a sikatoy angekal ed saray Israelita ed pakaoley na saray Siriano; kanyan nagmaliw a mareen so panagbilay da a singa nen saman.
6 "Balet ag da inkaindan iray kasalanan ya angilagyatan nen Ari Jeroboam ed Israel, no ag ta intuloy day nankakasalanan; nansiansiad Samaria so talintao nen diosan Asera.
7 "Anggapoy nakdaan a sondalo nen Joacaz likud labat ed saray limamplon kumakabayo, samploran karwahi, tan samplon libon sondalo, ta dinederal na ari na Siria iray arum; ginagatinan da ran singa dabuk.
8 "Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Joacaz tan saray impanatalo tod bakal.
9 "Inatey tan nipompon ed Samaria, insan sinmalat ed sikaton nanari si Jehoas a lakin anak to.
10 Nen kumatalomplo tan piton taon na panooley nen Ari Joas na Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Jehoas a lakin anak nen Joacaz, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a labinanem a taon.
11 Nanggagawa met na kaogsan sumpad Katawan tan inalig to ray kasalanan ya angilagyatan nen Ari Jeroboam ed Israel.
12 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Ari Jehoas, pati say inkasebeg ton akibakal ed ari Amasias na Juda.
13 Inatey si Jehoas, nipompon ed kamposanto da ray arari diad Samaria, insan sinmalat ed sikaton nanari si Jeroboam ya anak ton laki.
14 Mapalaloy sakit nen Eliseo tan ipatey to la; binisita nen Ari Jehoas na Israel. Nanakis ed abay nen Eliseo tan inkuanto, Ama, O ama! Sikay makapanyarin manangyagel na Israel!
15 Mangala kay bekang tan pigaran pana, ganggan nen Eliseo ed kinen Jehoas. Angalay Jehoas,
16 insan imbaga nen Eliseo ed sikato a mamparaan a mangipana. Namparaan sirin, insan intapew nen Eliseo iray lima tod saray lima nen Jehoas.
17 Insan ingganggan nen Eliseo, Lokasan moy bintanan akaarap ed Siria. Nilokasan nen Ari Jehoas. Mangipana ka! ganggan nen Eliseo. Kapangipana to, inkuan nen Eliseo, Sikay pana na Katawan a panalo tod Siria. Mibakal kad saray Siriano diad Afec anggad natalom ira.
18 Insan imbaga nen Eliseo ed ari ya alaen to ray arum a pana tan itupak ton ipanek irad dalin. Amitlon angipanek, insan tinmonda.
19 Lapud saya akapasnuk si Eliseo, tan kuantod ari, Aminlima o aminem mo komun ya intupak ya impanek, et diad ontan nagnap komuy panalom ed saray Siriano; balet natan mamitlom ira labat a taloen.
20 Inatey si Eliseo, insan nipompon. Tinaon a dodogpaan na saray olup da ray Moabita so dalin na Israel.
21 Aminsan ya agew, legan na sakey a tolur, sakey ed saramay olup na Moabita so anengneng, et saray mangitotolur imbantak dad lobuk nen Eliseo so bangkay, insan ira batik. Kadiwit na samay bangkay ed saray pokel nen Eliseo, abilay imay too, insan inmalagey.
22 Pinairap nen Ari Hazael iray Israelita legan na impanoley nen Joacaz,
23 balet mapangasi tan maabagey so Katawan ed sikara. Ag to inyabuloy a naderal ira, no ag ingen tinulongan to ra, lapud impisipanan tod kindi Abraham, Isaac, tan Jacob. Ag to nilingwanan iray totoo to.
24 Kapatey nen Ari Hazael na Siria, nagmalaiw ya ari si Ben-hadad ya anak ton laki.
25 Insan tinalo nen Ari Jehoas ya amitlo si Ben-hadad, tan abawi to ray siudad ya adakep nen Ben-hadad legan na impanoley nen Joacaz ya ama nen Jehoas.
1 "Nen kumadwan taon na panaarid Israel nen Jehoas a lakin anak nen Joacaz, nagmaliw ya arid Juda si Amasias a lakin anak nen Joas.
2 "Ginmapon nanoley nen mantaon na duamplo tan lima tan nanayam ed Jerusalem legan ton nanoley a duamplo tan siam a taon. Si Joadan a taga Jerusalem so ina to.
3 "Ginagawa toy makapaliket ed Katawan, balet ag to aparaan si laki ton Ari David; ingen ginawa toy ginagawa nen Joas ya ama to.
4 "Ag to dineral iray paganon pasen a panangigalangan, kanyan intuloy na saray totoo so nambagat tan nampool na insinso ed saraman a pasen.
5 "Nen malet lad lima nen Amasias so pakaoley, pinatey to ra may opisyal ya amatey ed kinen ama ton ari.
6 "Balet ag to pinatey iray anak da, no ag ingen tinombuk toy ibabagay Katawan onung ed Ganggan nen Moises: Ag nepeg a pateyen iray atateng, lapud saray kasalanan a ginawa na saray anak da, tan ag nepeg a pateyen iray anak, lapud saray kasalanan a ginawa na saray atateng da; nepeg a pateyen so sakey a too, lapud kasalanan a ginawa ton dili.
7 "Pinatey nen Amasias iray samplon libo ya Edomitan sondalo diad Patar na Asin; diad bakal dinakep toy siudad na Sela, insan tinawag to na Jokteel, say ngaran ya ag ni naoman ya anggad natan.
8 "Angibakiy Amasias na totoo to ed kinen Ari Jehoas na Israel, ta pasasagyat ton mibakal.
9 "Balet onyay ebat nen Ari Jehoas: Aminsan, idad Palandey na Libano, impaikuan na masabit a kiew ed kiew a sidro: Ipaasawam so anak mo ed anak ko. Insan dinmalan so sakey ya ayep ed katakelan tan ginatinan to may masabit a kiew.
10 Natan sika, Amasias, tinalom la ray Edomita, kanyan mapaatagey ka la. Panliketan mo la tay inkabantug mo tan ditan ka lad nanarian mo. Akin et mangigagapo ka niy golo a pakaderalan mo tan saray totoom?
11 Balet ag dinmengel si Amasias, kanyan kinmurang si Ari Jehoas tan saray totoo to, insan nilabanan day Ari Amasias diad Bet-semes na Juda.
12 Atalo iray sondalo nen Amasias, kanyan batik iran amin a sinmempet.
13 Inawit nen Jehoas ya adakep si Amasias, tinmuloy ed Jerusalem, insan gineba toy padir na siudad manlapud Puirta na Efraim ya anggad Puirta na Suyok, a sanlasus tan siamaplon mitroy karokey to.
14 Inala ton amin iray balituk tan pilak a nalmo to, amin a kagawaan ed timplo tan amin a kayamanan ed palasio, insan inawit to ran amin ed Samaria. Angawit met na saray totoon pamasengegan toy panumpal na labay ton nagawa.
15 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Jehoas, pati say inkasebeg ton akibakal ed kinen Ari Amasias na Juda.
16 Inatey si Jehoas, nipompon ed kamposanto da ray arari diad Samaria, insan sinmalat ed sikaton nanari si Jeroboam ya anak ton laki.
17 Nambilay ni na labinlimay taon si Ari Amasias na Juda kayariy impatey nen Ari Jehoas na Israel.
18 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Amasias.
19 Diad Jerusalem walay komplut a pamatey ed kinen Amasias, kanyan batik si Amasias ed siudad na Lakis, balet tinombuk diman na saray kalaban to, insan da pinatey.
20 Nilogan ed beneg na kabayo so bangkay nen Amasias nen nipawil ed Jerusalem, tan nipompon ed kamposanto da ray arari diad Siudad nen David.
21 Insan saray totoo ed Juda kinoronaan dan manari so lakin anak nen Amasias a si Uzias a mantaon na labinanem.
22 Abawi nen Uzias so baley na Ela tan pinasimbalo to yan impaalagey kayari na impatey nen ama to.
23 Nen kumalabinliman taon na panaarid Juda nen Amasias a lakin anak nen Joas, nagmaliw ya ari na Israel si Jeroboam a lakin anak nen Jehoas, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley ya apataplo tan sakey a taon.
24 Nanggagaway kaogsan sumpad Katawan; inalig toy impankasalanan nen Ari Jeroboam a lakin anak nen Nebat, say arin nilagnat ton nankasalanan so Israel.
25 Abawi to ray dalin a sakop na Israel, manlapud Dalan na Hamat diad baybay ya anggad Inatey a Dayat diad abalaten. Sikato yay insipan na Katawan, say Dios na Israel, diad panamegley na aripen ton propita a si Jonas a lakin anak nen Amitai a taga Gat-hefer.
26 Anengneng na Katawan so makapasinagem a paniirap na saray Israelita; anggapon balut so ontulong ed sikara.
27 Balet aliwan getma na Katawan a deralen a sigput tan andi-anggaan so Israel, kanyan inyagel to ra diad panamegley nen Ari Jeroboam.
28 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Jeroboam, say inkasebeg tod saray bakal, tan no panon ton apapawil ed Israel iray baley na Damasco tan Hamat.
29 Inatey si Jeroboam, nipompon ed kamposanto da ray arari, insan sinmalat ed sikaton nanari si Zacarias a lakin anak to.
1 "Nen kumaduamplo tan piton taon na panooley nen Ari Jeroboam ed Israel, nagmaliw ya ari na Juda si Uzias a lakin anak nen Amasias.
2 "Ginmapon nanari nen mantaon na labinanem, tan nanayam ed Jerusalem legan ton nanoley a limamplo tan duay taon. Si Jecolia a taga Jerusalem so ina to.
3 "Ginagawa toy makapaliket ed Katawan, ta inalig toy ginagawa nen ama to.
4 "Balet ag to dineral iray paganon pasen a panangigalangan, kanyan intuloy na saray totoo so nambagat tan nampool na insinso ed saraman a pasen.
5 "Impansakit na Katawan si Uzias na kating tan nansiansia yad sikato legan to nin nambilay. Nibiig so nanayaman ton abung, asoblayan ed saray kimey to, tan si Jotam ya anak ton laki so nanoley ed bansa.
6 "Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Uzias.
7 "Inatey si Uzias, nipompon ed kamposanto da ray arari diad Siudad nen David, insan sinmalat ed sikaton nanari si Jotam a lakin anak to.
8 "Nen kumatalomplo tan walon taon na panooley nen Ari Uzias ed Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Zacarias a lakin anak nen Jeroboam, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley ya anem bulan.
9 "Nanggagawa na kaogsan sumpad Katawan a singa ginagawa na saray akaonan nanoley nen say sikato. Inalig toy impankakasalanan nen Ari Jeroboam a lakin anak nen Nebat, say arin nilagyat ton nankasalanan so Israel.
10 Impangulo nen Sallum a lakin anak nen Jabes so komplut a sumpad kinen Ari Zacarias; pinatey to ed Ibleam si Zacarias, insan sinalatan ton nanari.
11 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Zacarias.
12 Kanyan asumpal imay sipan na Katawan ed kinen Ari Jehu: Manari ed Israel iray boleg mo ya anggad kumapat a kailalakan.
13 Nen kumatalomplo tan siam a taon na panooley nen Ari Uzias ed Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Sallum a lakin anak nen Jabes, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a sakey bulan.
14 Nanlapud Tirza si Menahem a lakin anak nen Gadi tan linmad Samaria; pinatey toy Sallum, insan sinalatan ton nanari.
15 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Sallum, pati say impangulo ton komplut.
16 Nen manlapud Tirsa si Menahem, sigput ton dineral so siudad na Tapua, saray manaayam diman, tan saray kaliber-liber ton lugar, ta ag sinmukod sikato yan siudad. Binubutyakan to ni ingen iray amin a malokun.
17 Nen kumatalomplo tan siam a taon na panooley nen Ari Uzias ed Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Menahem a lakin anak nen Gadi, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a samploy taon.
18 Nanggagawa na kaogsan sumpad Katawan; inalig ton anggad impatey to so impankakasalanan nen Ari Jeroboam a lakin anak nen Nebat, say arin nilagyat ton nankasalanan so Israel.
19 Nilabanan nen Impirador Tiglat-pileser na Asiria so Israel, et initdan nen Menahem na talomplo tan walon toniladan pilak, pian pansiansiaen ton manoley ed Israel.
20 Pinasoot nen Menahem ya impangiter na limamplon pilak so balang mayaman a too ed Israel. Kanyan amawil lay Impirador Tiglat-pileser ed dilin bansa to.
21 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Menahem.
22 Inatey, nipompon, insan sinmalat ed sikaton nanari si Pecayas a lakin anak to.
23 Nen kumalimamplon taon na panooley nen Ari Uzias ed Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Pecayas a lakin anak nen Menahem, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a duay taon.
24 Nanggagawa na kaogsan sumpad Katawan; inalig toy impankakasalanan nen Jeroboam a lakin anak nen Nebat, say arin nilagyat ton nankasalanan so Israel.
25 Akikomplut ed limamplon lalakin taga Galaad si Pekas, say lakin anak nen Remalias tan opisyal na saray sondalo nen Pecayas. Pinatey toy Pecayas diad tirinsirad dalem na palasio ed Samaria, insan sinalatan tod nanari.
26 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Pecayas.
27 Nen kumalimamplo tan duan taon na panooley nen Ari Uzias ed Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Pekas a lakin anak nen Remalias, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a duamploy taon.
28 Nanggagawa na kaogsan sumpad Katawan; inalig toy impankakasalanan nen Jeroboam a lakin anak nen Nebat, say arin nilagyat ton nankasalanan so Israel.
29 Legan na panaari nen Pekas, si Tiglat-pileser ya impirador na Asiria adakep to ray siudad na Ijon, Abel-bet-maaca, Janoa, Kedes, Hazor, Galaad, Galilea, tan Neftali; dinakep to ray totoom manaayam ed sarayan siudad, insan inawit to ran priso ed Asiria.
30 Nen kumaduamplon taon na panaarid Juda nen Jotam a lakin anak nen Uzias, si Oseas a lakin anak nen Ela impangulo toy komplut a sumpad Ari Pekas; pinatey to, insan sinalatan ton ari.
31 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Israel iray arum nin ginagawa nen Pekas.
32 Nen kumadwan taon na panaarid Israel nen Pekas a lakin anak nen Remalias, nagmaliw ya arid Juda si Jotam a lakin anak nen Uzias.
33 Ginmapon nanoley nen mantaon na duamplo tan lima, tan nanayam ed Jerusalem legan ton nanoley na labinanem taon. Si Jerusa ya anak nen Zadoc so ina to.
34 Ginagawa nen Jotam so makapaliket ed Katawan tan inalig to ray ginagawa nen Uzias.
35 Balet ag to dineral iray paganon pasen a panangigalangan, kanyan intuloy na saray totoo so nambagat tan nampool na insinso ed saraman a pasen. Si Jotam so angipaalagey ed Puirtan Baybay na Timplo.
36 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Jotam.
37 Sikatoy peles ya ari nen imbaki na Katawan ira di Ari Rezin na Siria tan Ari Pekas na Israel, a dogpaan day Juda.
38 Inatey si Jotam, nipompon ed kamposanto da ray arari diad Siudad nen David, insan sinmalat a nanari si Acaz a lakin anak to.
1 "Diad kumalabimpiton taon na panaarid Israel nen Pekas a lakin anak nen Remalias, nagmaliw ya ari na Juda si Acaz a lakin anak nen Jotam.
2 "Ginmapon nanoley nen mantaon na duamplo, tan nanayam ed Jerusalem legan ton nanoley na labinanem taon. Ag to inalig iray maung a ginagawa nen laki ton David; ginagawa to ingen so aliwan makapaliket ed Katawan a Dios to,
3 "ta inalig to ray ginagawa na saray ararid Israel. Insaklang ton bagat a popoolan ed saray talintaoy diriyos so anggan say dilin anak ton laki, ta inalig toy makapaingungot a kaogaliyan na saray totoon pinataynan na Katawan legan a mankukurang iray Israelita.
4 "Nambabagat tan nampopool na insinso si Acaz diad saray paganon pasen a panangigalangan, diad saray pokdul, tan diad silong na balang masalumpapak a kiew.
5 "Di Ari Rezin na Siria tan Ari Pekas na Israel et dinogpaan tan nilooban day Jerusalem, balet ag da natalo si Acaz. (
6 "Legan to yan panaon, abawi na ari na Edom so siudad na Elat tan pinataynan da ray taga Juda a manaayam diman. Nanayam diman iray taga Edom tan wadman ni ra ya anggad natan.)
7 "Angibakiy Acaz na totoo ed kinen Tiglat-pileser ya impirador na Asiria, tan impaikuanto: Siak so matoor ya aripen mo. Dago mo ak pa, ta iyagel mo ak ed saray ararid Siria tan Israel ya ondodogpad siak.
8 "Inala nen Acaz iray pilak tan balituk ed Timplo tan diad pananginay kayamanan ed palasio, insan to ra impairigalod impirador.
9 "Inmabubon si Tiglat-pileser ed kerew nen Acaz. Dinogpaan to tan saray sondalo to so Damasco, adakep da, pinatey day Ari Rezin, tan inawit dad Kir iray totoon adakep da.
10 Nen linmad Damasco si Ari Acaz, ta abeten toy Impirador Tiglat-pileser, anengneng tod may altar. Impawit tod kinen Urias a pari so kinon altar a kaparpara tod amiamin imay altar ed Damasco.
11 Kanyan angipaalagey si Urias na altar a kaparpara to may altar ed Damasco tan sinumpal to kasakbayay impawil nen Acaz.
12 Kapawil nen Acaz a nanlapud Damasco, anengneng ton asumpal la may altar,
13 kanyan nampoolan to na saray imbabagat ya ayayep tan saray trigo. Inibungan to met na bagat ya alak tan say dala na bagat a para kareenan.
14 Walad leet na balon altar tan Timplo so gansan altar a nisaklang ed Katawan, kanyan impaiyalis nen Acaz ed baybay na balon altar.
15 Insan ingganggan tod kinen Urias, Diad tapew na sayan baleg ya altar ko isaklang yo ray bagat a popoolan no kabwasan, balet no labi saray bagat a trigo, saray bagat a popoolan, tan saray bagat a trigo a sikaray bagat na ari tan saray totoo, tan say alak a bagat met na saray totoo. Ibung mod saman ya altar so dala na amin ya ayayep a nibagat. Balet ag mo ikakana may gansan altar, ta ikanak no walay labay kon amtaen.
16 Sinumpal nen Urias so ingganggan na ari.
17 Ginaygay nen Ari Acaz iray gansan kariton ya inkanad dalem na Timplo tan inekal to ray kawa ya akatapew ed saramay kariton. Inala to met so gansan dipositoway danum ya akatapew ed beneg na saramay labinduan gansan bakan kalakyan, insan to ra intapew ed baton pundasion.
18 Pian napaliket nen Acaz so impirador na Asiria, inekal to met ed Timplo so pasen a kawalaay trono na ari tan sinaraan toy lolooban na ari ed Timplo.
19 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Ari Acaz.
20 Inatey si Acaz, nipompon ed kamposanto da ray arari diad Siudad nen David, insan sinmalat ed sikaton nanari si Ezekias a lakin anak to.
1 "Diad kumalabinduan taon na panooley nen Ari Acaz ed Juda, nagmaliw ya ari na Israel si Oseas a lakin anak nen Elas, tan nanayam ed Samaria legan ton nanoley a siam taon.
2 "Nanggaway kaogsan ed arap na Katawan, balet aliwan singa kaogsan da ray akaona nen say sikaton nanoley ed Israel.
3 "Akibakal ed sikatoy Impirador Salmaneser na Asiria; sinmukoy Oseas ed kinen Salmaneser, kanyar tinaon a nambabayar na buis ed sikato.
4 "Balet aminsan a taon si Oseas angibakid Ari So na Egipto na pigaran totoo to tan patulongan, tan tinondaan toy nambayar na tinaon buis ed Asiria. Nen akabatan ya nen Salmaneser, impaerel toy Oseas, insan to impaipriso.
5 "Insan dinogpaan nen Salmaneser so Israel tan nilakob toy Samaria. Diad kumatlon taon na impanlakob to,
6 "a sikatoy kumasyam a taon na panooley nen Oseas, adakep na impirador na Asiria so Samaria; inawit tod Asiria iray Israelitan adakep to, insan impanayam to ray arum ed siudad na Hala, saray arum diad asingger ed Ilog na Habor diad distrito na Gozan, tan saray arum diad saray siudad na Media.
7 "Ataloy Samaria, ta nankasalanan iray Israelita ed Katawan a Dios da ya angyagel ed sikarad ari na Egipto tan angipaway ed sikarad Egipto. Angigalang irad saray arum a diriyos,
8 "inalig da ray ogali na saray totoon pinataynan na Katawan legan dan mankukurang, tan tinombuk da ray ogalin inggapo na saray arari na Israel.
9 "Ginagawa na saray Israelita iray bengatlan ag labay na Katawan. Nanggawa ray paganon pasen a panangigalangan diad amin a baley da, manlapud sankamelagan a bario ya anggad sankabalgan a siudad.
10 Diad amin a toktok na pokdul tan diad silong na balang masalumpapak a kiew, angyan ira na saray lusek a bato tan saray talintao nen diosan Asera.
11 Nampopool met iray insinso ed saray paganon altar diad impangalig dad saray ogali na saray totoon pinataynan na Katawan ed dalin a sinakop da. Impanpasnuk day Katawan, lapud saray maoges a gawgawa ra,
12 tan ag da inonur so ganggan na Katawan ya ag ira mangigalang ed saray talintaoy diriyos.
13 Angibakiy Katawan na saray managpulong tan saray propita to a mamasakbay ed Israel tan Juda. Onyay impaikuantod sikara; Ikaindan yo ray maoges a kagagawa yo tan onur yo ray bilin kon walad Ganggan ya inter kod saray lalaki yo tan impasabik ed sikayo diad panamegley na saray aripen kon propita.
14 Balet ag ira tinmoluk; anawet so olo ra, a singa saray lalaki ran ag nanmatalek ed Katawan a Dios da.
15 Ag da nilabay ya onuren iray bilin to, ag da sinumpal so impisipanan tod saray lalaki ra, tan ag da inkabkabilangan iray pasakbay to. Inggalang day andi-kakanaan iran talintaoy diriyos tan nagmaliw iran andi-kakanaan met, tan inalig da ray ogali na kaliber-liber iran bansa. Ag da sirin tinoluk so ganggan na Katawan ya ag da aligen iray pagano.
16 Ag da inonur ya amin iray ganggan na Katawan a Dios da tan nanggawa ray galangen da a duaran mital a bakan kalakyan; nanggawa ra met na sakey a talintao nen diosan Asera, inggalang da ray bitewen, tan nanlingkur irad dios a Baal.
17 Insaklang dan bagat a popoolan ed saray paganon diriyos iray anak dan lalaki tan bibii; angipanonan da ray manangipanon ed saray ispiritu na inatey tan saray managparles, tan sigput dan ginawa ray maoges ed arap na Katawan, kanyan impanpasnuk da.
18 Mapalalo sirin so pasnuk na Katawan ed saray Israelita, kanyan pinataynan to rad arap to tan intilak to labat so nanarian na Juda.
19 Balet ag met inonur na saray totood Juda iray ganggan na Katawan a Dios da; inalig da ray ogalin inalig na saray totood Israel.
20 Impolisay na Katawan iray amin ya Israelita tan impalima to rad saray maruksan kalaban, ya anggad apataynan to ran amin ed arap to.
21 Kayarin impansian na Katawan so Israel tan Juda, impagmaliw na saray Israelita ya ari ra si Jeroboam a lain anak nen Nebat. Impaikaindan nen Jeroboam ed sikara so Katawan da, insan inlagyat to ran manggaway ambelat a kasalanan.
22 Inalig day Jeroboam, tan intuloy dan ginagawa ray kasalanan to,
23 ya anggad pinataynan na Katawan irad arap to onung na sinalita to diad panamegley na saray aripen ton propita. Kanyan niakar ya adakep ed Asiria iray Israelita, a dimay panaayaman da ni ya anggad natan.
24 Say impirador na Asiria angawit na saray totoon taga saray siudad na Babilonia, Cuta, Ava, Hamat, tan Sefarvaim, insan impanayam to rad saray siudad na Samaria. Sikaray kasalat na saray Israelitan niakar ed Asiria. Kinayaryan da ra yan siudad tan diman ira nanayam.
25 Diad onona ran taon na impanayam dad man, ag da inggalang so Katawan, kanyan pigarad sikaray pinatey na lion ya imbaki na Katawan.
26 Nibagad impirador na Asiria a saray totoon impanayam tod saray siudad na Samaria et ag da amtay ganggan na dios na saman a dalin, kanyan papateyen ira na saray lion ya imbaki na dios.
27 Kanyan inganggan na impirador: Papawil yoy sakey ed saray paparin inawit ti dian adakep; papawil yo tan panayam yod man, pian nabangatan to ray totoo na ganggan na dios na saman a dalin.
28 Sakey sirin a parin Israelitan nanlapud Samaria so linmad Betel tan nanayam diman insan binabangatan tod man iray totoo no panoy pangigalang ed Katawan.
29 Balet intuloy na saray totoon manaayam ed Samaria so nanggawa na saray dilin talintao ra, insan da ra inyan ed saray altar a ginagawa na saray Israelita. Nanggawa so kapag olup na totoo na saray talintao ed saray siudad a panaayaman da:
30 nanggawa na saray talintao nen Sucotbenot iray taga Babilonia; saray talintao nen Nergal iray taga Cuta; saray talintao nen Asima iray taga Hamat;
31 saray talintao nen Nibhaz tan Tartac iray taga Iva; tan saray taga Sefarvaim insasaklang dan bagat a popoolan iray anak da diad saray diriyos dan Adramelec tan Anamelec.
32 Inggalang met na sarayan totoo so Katawan tan nampili rad sikaran dili na saray nandoroman klasi na totoo a manlingkur a papari ed saray paganon pasen a panangigalangan tan mangisaklang irad man na saray bagat a para sikara.
33 Kanyan inggalang day Katawan, balet inggalang da met iray diriyos dan dili, onung ed saray ogali na saray bansan nanlalapwan da.
34 Anggad natan gagawaen da ni ray gendat ya ogali ra. Ag da gagalangen so Katawan tan ag da anggan oonuren iray ganggan tan saray bilin ya inter tod saray kabyangay boleg nen Jacob ya inngaran to na Israel.
35 Akisipanan so Katawan ed saray Israelita tan inganggan to ra: Ag kayo mangigagalang ed saray arum a diriyos; ag kayo ondadakmomod sikara, o manlilingkur, o mangibabagat ed sikara.
36 Nepeg yo ak a takotan, siak a Katawan, ya angipaway ed sikayod Egipto diad panamegley na baleg a pakayari; nepeg kayon ondakmomod siak tan mangibagat ed siak.
37 Nepeg yon onuren lawas iray ganggan tan saray bilin ya insulat kon para sikayo. Ag yo nepeg a takotan iray arum a diriyos,
38 tan ag yo nepeg a lingwanan so impisipanan kod sikayo.
39 Nepeg a takotan yo ak, say Katawan a Dios yo, et iyagel ta kayod saray kalaban yo.
40 Balet ag dinmengel ira man a totoo, tan intuloy dan inonur iray gendat ya ogali ra.
41 Inggalang na saraman a totoo so Katawan, balet inggalang da met iray talintaoy diriyos da; tan anggad natan gagawaen na saray kabyangay boleg da iray singa ginagawa ra.
1 "Nen kumatlon taon na panaarid Israel nen Oseas a lakin anak nen Elas, nagmaliw ya arid Juda si Ezekias a lakin anak nen Acaz.
2 "Ginmapon nanoley nen mantaon na duamplo tan lima, tan nanayam ed Jerusalem legan ton nanoley na duamplo tan siam a taon. Si Abia ya anak nen Zacarias so ina to.
3 "Ginagawa toy makapaliket ed Katawan, ta inalig to ray ginagawa nen laki ton David.
4 "Dineral to ray paganon pasen a panangigalangan, inggeba to ray lusek a bato tan saray talintao nen diosan Asera. Minekmek to met imay ginawa nen Moises a gansan oleg ya atawag na Nehustan, ta anggad saman a panaon nampopool ni ray Israelita na insinso a pamagalang dad samay gansan oleg.
5 "Nanmatale ed Katawan a Dios na Israel si Ezekias; say Juda ag awalaan na arin singa sikato, anggan saray ararin akaona o tinmombuk ed sikato.
6 "Matoor ed Katawan, ag ton balut sinumlang, no ag ingen inapiapiger ton inonur ya amin iray ganggan ya inter na Katawan ed kinen Moises.
7 "Kanyan walad sikatoy Katawan, tan inmaligwas ed antokaman a ginawa to. Nilabanan toy impirador na Asiria tan ag sinmuko ed sikato.
8 "Tinalo to ray Filisteo tan nilooban ton amin iray kawalaan da manlapud sankamelagan a bario ya anggad sankabalgan a siudad, pati say Gaza tan saray keliber-liber to ran lugar.
9 "Diad kumapat a taon na panooley nen Ezekiasa sikatoy kumapiton taon na panooley nen Ari Oseas ed Israelnilabanan nen Impirador Salmaneser na Asiria so Israel tan nilakob toy Samaria.
10 Adakep so Samaria nen kumatlon taon na inkalakob to; sikato yay kumanem a taon na panooley nen Ezekias tan kumasyam a taon na panooley nen Oseas.
11 Say impirador na Asiria inawit tod Asiria iray Israelitan adakep, insan impanayam to ray arum ed siudad na Hala, saray arum diad Ilog na Habor ed distrito na Gozan, tan saray arum diad saray siudad na Media.
12 Ataloy Samaria, ta ag inonur na saray totood Israel so Katawan a Dios da; ag da sinumpal so impisipanan tod sikara. Ag da tinoluk ya amin iray ganggan ya inter nen Moises ya aripen na Katawan. Ag ira dinmengel odino tinmoluk.
13 Nen kumalabinapat a taon na panooley nen Ari Ezekias, dinogpaan nen Senakerib iray aliber na padir a siudad na Juda tan adakep to ra.
14 Angibakiy Ezekias na pigaran totoo ed kinen Senakerib a walad Lakis tan impaikuanto: Nanggawa ak na makapoy; tondaan mo pa lay idodogpam, ta iter kod sikay anggan anton labay mo. Imbaga nen impirador ya itdan nen Ezekias na samploran toniladan pilak tan sakey a toniladan balituk.
15 Inter sirin nen Ezekias ya amin iray pilak a walad dalem na Timplo tan saray pilak a walad pananginay kayamanan ed palasio;
16 inekal to met iray balituk a walad saray puirtay timplo, tan saray balituk ya impaipeket ton dili ed saray lusek na puirta, insan to ra inter ed kinen Senakerib.
17 Angibaki so impirador na Asiria na amayamay a sondalon nanlapud Lakis, ta dogpaan day Ezekias ed Jerusalem; saray taloran sankatageyan ya opisyal so angipangulod saray sondalo. Kasabi rad Jerusalem, nanayam irad dalan a pankikimeyan da ray managgaway abel, diad abay na banawang ya aagosay danum a manlalapud dipositoway danum a walad tagey.
18 Insan impaawit day Ari Ezekias, tan inabet ira na taloran opisyal to: si Eliakim a lakin anak nen Helcias tan makaoley ed palasio; si Sebna a sikritario na palasio; tan si Joas a lakin anak nen Asaf tan makaoley ed saray nepeg ya isulat.
19 Imbaga ed sikara na sakey ed saramay opisyal na Asiria a labay ya amtaen na impirador no antoy makasengeg na pambabaleg-balegan nen Ari Ezekias.
20 Inkuanto, Abaloan yo amon naala na saray salita so pasen na talonggaring tan biskeg na saray sondalo? Siopay ilaloan yon ontulong ed sikad ilaban yod Asiria?
21 Iilaloan yoy Egipto ya ontulong ed sikayo, balet satan a paniilalo yo et singa labat pangibabaston na bulawitnapoter tan nasakitan niy lima yo. Onyay kapara na Ari ed Egipto no walay siopaman a manmatalek ed sikato.
22 Insan inkuan ni na samay sakey ya opisyal na Asiria, Nayarin ibaga yod siak a manmamatalek kayod Katawan a Dios yo. Balet ag ta dineral nen Ezekias iray altar na Katawan tan saray pasen a panangigalangan ed sikato, insan imbaga tod saray totood Juda tan Jerusalem a diad altar ed Jerusalem labat so pangigalangan da?
23 On, sigi, diad ngaran na impirador palugaran ta kayo. Itdan ta kayoy duan libon kabayo no makalmo kayoy lalakin onkabayod sikara!
24 Ag kayo makasimbang ed anggan sankaabebaan lan opisyal na Asiria, balet iilaloan yo a saray taga Egipto et itdan da kayo na saray karwahi tan saray sondalon kumakabayo!
25 Abaloan yo amon ag ak tinulongan na Katawan ed indogpak ed bansa yo tan dineral ko? Say dilin Katawan so angibagad siak a dogpaan koy bansa yo tan deralen ko.
26 Insan inkuan di Eliakim, Sebna, tan Joas ed samay opisyal, Mansalita kad sikamiy Aramaica, ta natalusan mi. Ag ka mansasalitay Hebreo, ta ondedengel iray totoon walad tapew na padir.
27 Inmebat imay opisyal, Abaloan yo amon sikayo tan say ari labat so angibakian na impirador ed siak a pangibagaan kod sayan amin a bengatla? Andi, mitotongtong ak met ed saray totoon manyodyorung ed tapew na padir, a kapara yo ran mangan na dilin tai ra tan oninom na dilin sirit da.
28 Insan imalagey tan ineyag tod salitay Hebreo, Dengel yoy ibabagad sikayo na impirador na Asiria!
29 Ipapasakbay tod sikayon ag yo aabuloyan a palikdoen kayo nen Ezekias, ta ag to kayo lamlamang niagel.
30 Ag yo aabuloyan a tangoyuren to kayon manmatalek ed Katawan. Ag yo komun nununoten ya iyagel kayo na Katawan tan ag to abuloyan a dakepen na saray sondalo na Asiria so siudad yo.
31 Ag yo dedengeley Ezekias. Igaganggan na impriador na Asiria a paway kayod siudad tan suko ki la. Naabuloyan kayon mangan na ubas ed dilin kaubasan yo, mangan na igos ed dilin kaigosan yo, tan oninom na danum ed dilin bobun yo
32 anggad panayamen kayo na impirador ed sakey a bansa a singa met lamlamang say bansa yo a wala ray kaubasan a mangiter na ubas tan wala ray trigo a gawaen a tinapay; sakey a dalin a wala ray kiew na oliba, larak na oliba, tan say dilo. No onuren yo ray ganggan to ag kayo ompatey, no ag ta mambilay kayo. Ag yo dedengeley Ezekias no ibaga tod sikayon iyagel kayoy Katawan, ta papalikdoen to kayo labat.
33 Wala siriy dios na dinanman a bansa ya inyagel tod impirador na Asiria so dalin to?
34 Iner la natan so kawalaan da ray diriyos na Hamat tan Arpad? Iner so kawalaan da ray diriyos na Sefarvaim, Hena, tan Iva? Wala sirin ed sikaray angyagel ed Samaria?
35 Siopad sarayan diriyos na sarayan bansa so angyagel ed impirador na dalin da? Panon sirin so pannununot yoy iyagel na Katawan so Jerusalem?
36 Ag inmeseesel iray totoo, onung na ingganggan ed sikara nen Ari Ezekias; ag met ira anggan inmebat.
37 Kanyan diad ermen di Eliakim, Sebna, tan Joas, pinilat day kawes da, linma la ra, insan imbalita rad ari so imbaga na samay opisyal na Asiria.
1 "Diad ermen nen Ari Ezekias nen nadngel toy imbalita da ra may opisyal to, pinilat toy kawes to, insan linmad dalem na Timplo na Katawan.
2 "Imbaki tod kinen propita Isaias a lakin anak nen amoz ira di Eliakim a makaoley ed palasio, Sebna a sikritario na palasio, tan saray mamatakken a papari. Akakawes met iray sako.
3 "Saya so impaikuantod kinen Isaias: Agew natan na kairapan; nadudusa tan napapabaingan itayo. Singa itayo biin asabi lay pananak to, balet et makapkapoy a mangibuknak na ogaw.
4 "Imbaki na impirador na Asiria so manonan opisyal to ya amabaing ed mabilay a Dios. Nadngel komun Katawan a Dios mo ira man a panamabaing tan dusaen to may nansalita. Kanyan ipikasim pad Dios iray nakdaan a totoo tayo.
5 "Nen nadngel nen Isaias so impaibaga nen Ari Ezekias,
6 "onyay inyebat to: Ibabaga na Katawan ed sika ya ag ka patataktakot ed saray taga Asiria lapud pangibabaga ran ag to ka nilaban.
7 "Parengelan na Katawan so impirador na balbalitan makasengeg na pawilan tod dilin bansa to, tan diman papatey na Katawan.
8 "Akabatan na samay opisyal na Asiria a tinaynan na impirador so Lakis, ta mibabakal ed siudad na Libna, kanyan linmad man a pangipanonan to.
9 "Nadngelan na impirador na Asiria a diad panangipangulo nen Ari Tirhaca na Etiopia onsasabi ray sondalon ondogpad sikato, kanyan nansulat ed kinen Ari Ezekias
10 na Juda, tan inkuantod sulat to, Ag ka palilingod imbaga na dios a panmamatalkan mo ya ag ka napelag ed silong na pakaoley ko.
11 Nadngelan mo lay ginawa na saray impirador na Asiria ed anggan anton bansan ginetma ton deralen. Abaloan mon makapaliis ka?
12 Dinederal na saray lalakik iray siudad na Gozan, Haran, Rezef, tan pinapatey da ray totoon taga Eden a manaayam ed Telasar, et anggapod saray diriyos da so akapangyagel ed sikara.
13 Antoy agawaan na saray ararid saray siudad na Hamat, Arfad, Sefarvaim, Hena, tan Iva?"
14 Inawat nen Ari Ezekias so sulat ed lima na saramay imbaki na impirador tan binasa to. Insan linmad dalem na Timplo, inyan tod man imay sulat diad arap na Katawan,
15 tan nampikasi, O Katawan a Dios na Israel, manyodyorung kad mapagalang a tronom diad tagey na saray kirubin, bukbukor moy Dios a manooley ed amin a nanarian diad mundo. Pinalsam so tawen tan dalin.
16 Imanom pa, Katawan, so nagagawad sikami. Dengel mo pan amin iray salitan pamapabaing nen Senakerib ed sikan Dios a mabilay.
17 Amta min amin, Katawan, a dinederal na saray impirador na Asiria so amayamay a bansa, ginagawa ran andi-kabaliksan iray dalin da,
18 tan pinopoolan da ray diriyos da ya aliwa ran tuan diriyos, no ag ta talintao ran kiew labat odino bato a ginagawa na limay too.
19 Kanyan natan, Katawan a Dios mi, iyagel mo kami pad saray taga Asiria, pian naamtaan na amin da ray bansa ed intiron mundo a bukbukor mo, O Katawan, so Dios.
20 Insan impaibaga nen Isaias ed kinen Ari Ezekias a dinengel na Katawan so pikakasi na ari tan inebatan to.
21 Inkuan na Katawan, Elekan ka na siudad na Jerusalem, Senakerib, tan ludlureyen to ka.
22 Siopay abaloan mon papabaingan tan luludlureyen mo? Ag mo ak pinagalangan, siak a masanton Dios na Israel.
23 Angibaki kad siak na saray totoom a mampasirayew a lapud saray amayamay a karwahim dinakep mo ray sankaatageyan a palandey, anggan say toktok na Palandey na Libano. Impasirayew mod siak a nambabatang kad man na saray sankatageyan a kiew a sidro tan saray sankaabigan a kiew a saleng tan asorub mo ray sankaoteotelan na saray takel.
24 Impasirayew mon angotkot ka na saray bobun tan inminom ka na danum ed arum iran dalin tan pikaekat mo ray kolus ed Egipto diad panamegley na impanggagatin na saray sondalom.
25 Ag mo ta ni nadngelan ya abayag ko la yan ginetma? Susumpalen ko la ya natan. Initdan ta kay pakayari a napagmaliw mon bontun na deral-deral iray aliber na padir a siudad.
26 Anggapoy agawaan na saray totoon manaayam diman. Ataktakot ira tan akatanga ran nikelawan. Nagmaliw iran singa dikad alog odino dikan tinmubod toktok na abung ya alenes ira diad insiplug ed sikara na ampetapetang a dagem.
27 Balet amtak ya amin iray nipaakar ed sika, saray gagawaen mo tan saray lalaen mo. Amtak so ontan lan petang na olom ed siak.
28 Naawat koy pakabat a nipaakar ed satan a pamapasnuk mo tan satan a panagpaatagey mo, kanyan natan inan koy patili so eleng mo tan pakalat so sangim, tan papawilen ta kad dalan a nanlapwan mo.
29 Insan inkuanen Isaias ed kinen Ezekias, Niay sakey a pakapatnagan ed sakey a nagawa. Diad sayan taon tan diad ontombuk a taon, bungay tanaman a balang labat so naakan yo, balet diad onsoblay a taon nayarian yo lay mantanem na saray trigo tan naani yo, tan makapantanem kayo met na ubas tan makapangan kayo na bunga ra.
30 Saray mansiansian mabilay a taga Juda et onaligwas iran singa saray tanaman a manlamut na aralem, insan ira mambunga.
31 Wala ray mansiansian mabilay a totood Jerusalem tan diad Palandey na Sion, ta ginetma la na Dios a gawaen to yan andi-saew.
32 Onyay inkuan na Katawan nipaakar ed impirador na Asiria: Ag to ya looban a siudad odino panaen na anggan sakey. Anggapo ray onsingger ed siudad a sondalon wala ray samper da, tan anggapoy nagawan bontun a para panakep ed siudad.
33 Ompawil ed dinalan to, tan ag to looban yan siudad. Siak a Katawan, so nansalita.
34 Iyagel ko yan siudad lapud sikatoy pakagalangan ko tan lapud samay sipan kod kinen David ya aripen ko.
35 Diad saman a labi linmad kampo na saray taga Asiria so sakey ya anghil na Katawan tan pinatey toy sanlasuswalomplo tan liman libon sondalo. Diad palbangon ed ontombuk ya agew kibalatar irad man ya inaatey!
36 Insan sinmoner si Senakerib ya impirador na Asiria tan pinmawil ed Ninive.
37 Aminsan ya agew, nen mangigagalang si Senakerib ed dalem na timplo na dios ton Nisroc, saray duaran anak ton lalaki a di Adramelec tan Sarezer, pinatey dad ispada, insan batik irad dalin na Ararat. Sakey ed saray anak to a si Esarhadon so sinmalat ed sikaton nanoley.
1 "Legan to met ira man ya agew nansakit si Ari Ezekias tan ngalngali inatey. Linmad sikato si propita Isaias a lakin anak nen Amoz tan kuantod sikato, Ibabaga na Katawan ya oksuy mo lan amiy bengatla, ta ag ka la onabig. Mamparaan kan ompatey.
2 "Inyarap nen Ezekias so lupa tod padir, insan nampikasi:
3 "Nunot mo pa, Katawan, a matoor tan masimoon so impanlingkur kod sika, tan sinumpal ko lawas iray labay mon pagawad siak. Insan inggapo toy nanakis na ampaipait.
4 "Tinaynan nen Isaias so ari, balet kasakbayan na pakadalan tod pegley na loob na patioy palasio imbagad sikato na Katawan
5 "ya ompawil ed kinen Ezekias, say manoley na totoo na Katawan, ta ikuantod sikato, Say Katawan kuantod sika: Siak, say Katawan a Dios na lakim a David, et nadngel koy pikakasim tan anengneng koy interter na luam. Paabigen ta ka, tan diad kumatlon agew onla kad Timplo.
6 "Pambilayen ta ka nin labinlimay taon. Iyagel ta ka tan sayan siudad na Jerusalem ed impirador na Asiria. Iyagel ko yan siudad lapud sikatoy pakagalangan ko tan lapud samay sipan kod aripen kon David.
7 "Insan imbaga nen Isaias ed ari a tapalan toy pinitpit a bungay igos so pelsa to, pian onabig.
8 "Tinepet nen Ari Ezekias, Antoy pakapatnagan a paabigen ak na Katawan tan diad kumatlon agew et makakar ak ed Timplo?
9 "Inmebat si Isaias, Itdan ka na Katawan na pakapatnagan a sumpalen toy sipan to. Antoy labay mo, paonaen ko na samploran balitang so anino ed takayan, odino paseneren ko na samplora?
10 Inmebat si Ezekias, Mainomay a paonaen na samploran balitang so anino! Paseneren na samploran balitang so labay ko.
11 Nampikasid Katawan si Isaias, tan pinasener to na samploran balitang so anino ed takayan ya inyan nen Ari Acaz.
12 Diad legan to met yan panaon, say ari na Babilonia a si Merodac-baladan a lakin anak nen Baladan, et nadngelan to a nansakit si Ari Ezekias, kanyan impawitan to na sulat tan rigalo.
13 Maliket si Ezekias ya angawat ed saramay imbaki tan impanengneng ton amin iray kayamanan to saray pilak tan saray balituk to, saray rikado tan saray pabalingit to, tan amin a kagawaan na saray sondalo. Anggapoy ag to impanengneng ed sikara a bengatlan walad saray kuarton panagsinupan odino walad anggan iner a pasen na nanarian.
14 Insan linmay propita Isaias ed kinen Ari Ezekias, tan tinepet to, Iner so nanlapwan na sarayan totoo tan antoy kuandad sika? Inmebat si Ezekias, Nanlapu rad Babilonia ya arawdawin bansa.
15 Antoy anengneng dad palasio? tepet nen Isaias. Anengneng dan amin. Anggapoy ag ko impanengneng ed sikara a bengatlan walad saray kuarton panagsinupan, ebat nen Ezekias.
16 Insan inkuanen Isaias ed ari, Ibabaga na Katawan a makapanyarin-amin ya
17 asingger lay panaon a naawit ed Babilonia iray amin a bengatlan walad palasio tan amin a tinitipon ya anggad natan na saray lalakim. Anggapoy bengatlan nakeraan.
18 Pigarad saray kakanayon mo so naala tan magmaliw iran yunuko a manlingkur ed palasio na ari na Babilonia.
19 Say atalusan nen Ari Ezekias a kabaliksan to ya et say kiwala na kareenan tan kaandi na kaatapan legan na pambilay to, kanyan inmebat, Maung so imbagam ed siak a salita na Katawan.
20 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Ari Ezekias: saray impanatalo tod bakal, pati say impanggawa to na dipositoway danum tan say dalan na danum ya ompogtad siudad.
21 Inatey si Ezekias, tan sinmalat ed sikaton nanari si Manases a lakin anak to.
1 "Labinduay taon nen Manases nen nagmaliw ya ari ed Juda, tan nanoley ed Jerusalem na limamplo tan limay taon. Si Hefziba so ina to.
2 "Nanggagawa na kaogsan ed arap na Katawan, ta inalig to ray makapaingungot ya ogali da ray pinapataynan na Katawan legan a mankukurang iray totoo to.
3 "Pinasimbalo ton impaalagey iray paganon pasen a panangigalangan a dinederal nen Ezekias ya ama to; nanggagawa na saray altar a panangigalangan ed Baal, tan nanggawa na talintao nen Asera, a singa samay ginawa nen Ari Acab na Israel. Inggalang met nen Manases iray bitewen.
4 "Nanggawad dalem na Timplo na saray altar a panangigalangan na saray pagano, anta say Timplo so pasen ya imbaga na Katawan a pangigalangan ed sikato.
5 "Diad duaran patio na Timplo nanggawa na saray altar a pangigalangan ed saray bitewen.
6 "Insaklang ton bagat a popoolan so lakin anak to. Nambubuyon tan nampaparles tan nampapanon ed saray panagpalar tan saray manangipanon ed saray ispiritu na inaatey. Mapalaloy impankasalanan tod Katawan, kanyan impanpasnuk to.
7 "Inyan tod dalem na Timplo so talintao nen diosan Asera. Onya so inkuan na Katawan ed kinen David tan si Solomon a lakin anak to nipaakar ed sayan Timplo: Diad Jerusalem ed sayan Timplo so pasen a pinilik ed amin da ray lugar na labinduan tribu na Israel a pangigalangan ed siak.
8 "No onuren na saray totood Israel iray amin a bilibilin ko tan sumpalen day intiron Ganggan ya inter ed sikara nen Moises ya aripen ko, ag ko ra abuloyan a napataynan ed dalin ya inter kod saray lalaki ra.
9 "Balet ag inonur na saray totood Juda so Katawan, tan inlagyat nen Manases iran nankasalanan na ambelat ni nen saray kasalanan a ginagawa da ray totoon pinapataynan na Katawan legan a mankukurang iray totoo to.
10 Inkuan na Katawan ed panamegley na saray aripen ton propita,
11 Ginagawa nen Manases ira yan makapaingungot a bengatlan maoges ni nen saray ginagawa da ray Cananeo; tan diad panamegley na saray talintaoy diriyos to inlagyat ton nankasalanan iray totood Juda.
12 Kanyan siak, say Dios na Israel, so mangyakar na ontan lan deral ed Jerusalem tan Juda, et onkelaw so balang sakey a makadngel ed agawa.
13 Dusaen koy Jerusalem a singa ginawak ed Samaria, a singa ginawak ed kinen Ari Acab na Israel tan saray kabyangay boleg to. Pataynanen ko ray totood Jerusalem, et magmaliw a malinis a singa platon pinonasan tan impatikleb.
14 Ikaindan ko ray totoon nakdaan a mabilay, insan iyawat ko rad saray kalaban dan manakep ed sikara tan maneral ed dalin da.
15 Gawaen ko yad saray totook, ta nankasalanan irad siak tan impanpasnuk da ak, nanlapu lad panaon a pinmaway ed Egipto iray lalaki ra ya anggad natan.
16 Pinatey nen Manases iray amayamay a totoon anggapoy kasalanan, kanyan adelap na dala so daladalan na Jerusalem; sayan ginagawa to et kaaruman na samay impangilagyat ton angigalang ed saray talintao iray totood Juda, kanyan impankasalanan to rad Katawan.
17 Nisulat ed libron Say Awaran na saray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Manases, pati saray ginagawa ton kasalanan.
18 Inatey si Manases, nipompon ed tanamanan ed palasio, say tanamanan na Uza, insan sinmalat ed sikaton nanari si Amon a lakin anak to.
19 Duamplo tan duay taon nen Amon nen nagmaliw ya ari na Juda, tan nanoley ed Jerusalem na duay taon. Si Mesulemet ya anak nen Haruz a taga baley na Jotba so ina to.
20 Nanggagaway kaogsan ed arap na Katawan a singa si ama ton Manases;
21 inalig toy ginagawa nen ama to, tan inggalang to ray talintaoy diriyos ya inggalang nen ama to.
22 Impolisay toy Katawan, say Dios na saray lalaki to, tan ag to inonur iray ganggan na Katawan.
23 Nankokomplut iray opisyal nen Amon sumpad sikato, insan da pinatey ed palasio.
24 Pinatey na saray totood Juda ira may amatey ed kinen Amon tan ginawa ran ari si Josias a lakin anak to.
25 Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Amon.
26 Nipompon si Amon ed lobuk diad tanamanan na Uza, insan sinmalat ed sikaton nanari si Josias a lakin anak to.
1 "Waloy taon nen Josias nen nagmaliw ya ari na Juda, tan nanoley ed Jerusalem na talomplo tan sakey taon. Si Jedida ya anak nen Adayas a taga baley na Boskat so ina to.
2 "Ginawa nen Josias so makapaliket ed Katawan; inalig to ray ginagawa nen laki ton Ari David, ta mapeget ton inonur ya amin iray ganggan na Dios.
3 "Nen kumalabinwaloy taon na panooley nen Ari Josias, imbaki tod Timplo so sikritario na palasio a si Safan a lakin anak nen Azalia tan apo nen Mesullam, tan ingganggan to:
4 "Lakad kinen Pangulon Pari a si Helcias, ta nengneng mo no pigara lay kuartan nanlapud saray totoo ya atipon na saray paparin nipasen ed lolooban na Timplo.
5 "Ibagam ed sikato ya iter toy kuarta ed saray totoon makaoley ed panaapiger na Timplo,
6 "pian nabayaran da ray karpintiro, saray managpaalagey, tan saray kantiro, tan makasaliw iray tabla tan saray baton ikana ed panapiger na Timplo.
7 "Napanmatalkan a sigput iray totoon makaoley ed kimey, kanyan ag la kaukolan ya iyosaosa ray kuartan nanaawat da.
8 "Imbaga nen Safan ed kinen Helcias so ganggan na ari, tan imbaga nen Helcias ed sikato a nalmo tod dalem na Timplo so LIbro na Ganggan. Inter nen Helcias ed kinen Safan so libro, tan binasa to.
9 "Insan pinmawil ed kinen ari tan inkuanto: Inala na saray aripen mo so kuarta a walad Timplo, insan da inyawat ed saray totoon makaoley ed panapiger na Timplo.
10 Inkuanto ni, Niay libron inter ed siak nen Helcias. Insan maksil ton imbasa imay libro ed ari.
11 Nen nadngel na ari so impangibasad libro, ginebyas toy kawes to lapud ermen to.
12 Ingganggan to ra di Helcias a pari, Ahicam a lakin anak nen Safan, Acbor a lakin anak nen Micaya, Safan a sikritario na korti, tan si Asaya a mananulong na ari:
13 Laka yo, ta ipanonan yo ak ed Katawan, tan amin a totood Juda nipaakar ed saray bangat na sayan libro. Mamapasnuk so Katawan ed sikatayo, lapud ag ginawa na saray lalaki tayo iray ibabaga na sayan libro.
14 Di Helcias, Ahicam, Acbor, Safan tan Asaya et linma ran angipanon ed sakey a biin manngaran na Hulda, sakey a propita a manaayam ed balo nin kabyangan na Jerusalem. (Say asawa to yan bii a si Sallum ya anak nen Tocat tan apo nen Hasra et sikatoy makaoley ed saray kawes ya isosolung na saray papari no manlingkur irad Timplo.) Imbaga rad kinen Hulda iray agawa,
15 insan imbaga tod sikara ya ompawil irad ari tan inkuandad
16 sikatoy onggendan a salita na Katawan: Dusaen koy Jerusalem tan amin da ray totoo to onung na nisulat ed libron binasa na ari.
17 Impolisay da ak tan nambabagat irad saray arum a diriyos, kanyan impanpasnuk da ak lapud amin a ginagawa ra. Pinmetang so olok ed Jerusalem, tan ag ombetel.
18 No nipaakar ed ari, siak, say Katawan a Dios na Israel, kuanko: Dinengel moy nisulat ed samay libro,
19 Nampatauli ka tan nampaabeba kad siak ginebyas moy kawes mo tan manakakis ka nen nadngel mo no panoy panusak ed Jerusalem tan saray totoon manaayam diman. Gawaen kon makapasinagem a nengnengen, sakey a pasen a say ngaran to et ikana na saray totoo a sakey a samba. Balet nadngel koy pikakasim,
20 kanyan no inatey ka la so panusak ed Jerusalem. Iyabuloy kon mareen so ipatey mo. Pinmawil ed kinen Ari Josias ira may totoo tan imbaga ra yan salita.
1 "Impaawit nen Josias iray amin a pangulo na Juda tan Jerusalem,
2 "insan ira nambabansag a linmad Timplo, a kaolup da ray papari tan saray propita, tan amin da ray arum a totoon manaayam ed Jerusalem, mayaman may mairap-bilay. Imbasa na ari diad arap dan amin so intiron libro na sipanan ya arumog ed dalem na Timplo.
3 "Nanalagey ed abay na lusek a para ari, insan akisipanan ed Katawan ya onuren toy Katawan, sumpalen to diad intiron puso tan kamarerwa to iray ganggan tan bilin to, tan gawaen to iray kakaukolan na sipanan onung na nisulat ed samay libro. Insipan met na amin a totoo a sumpalen da so sipanan.
4 "Insan ingganggan nen Josias so Pangulon Pari a si Helcias, saray mananulong ton papari, tan saray nipasen a guardia ed lolooban na Timplo ya ipaway dad Timplo iray amin a kagawaan ya ikakanad pangigalang ed Baal, diosan Asera, tan saray bitewen. Pinoolan na ari ira yan amin a kagawaan ya ikakanad pangigalang ed Baal, diosan Asera, tan saray bitewen. Pinoolan na ari ira yan amin diad paway na siudad diad asingger ed Patar na Cedron, insan to impaiyakar ed Betel so dapul da.
5 "Inekal tod kimey iray kinonsagra na saray ararid Juda a papari a mambagat ed saray paganon altar diad saray siudad na Juda tan diad saray pasen ya asingger ed Jerusalemamin da ray paparin angibagat ed Baal, agew, bulan, saray planita, tan saray bitewen.
6 "Inekal tod Timplo so masanton tiken a nisaklang ed Asera, impaway tod siudad tan inyakar tod Patar na Cedron, pinoolan to, minekmek to ya anggad nagmaliw a dapul, insan to impokopuk ed kamposantoy karaklan.
7 "Dineral to ray kuarton walad dalem na Timplo ya ayaman na saray marotak a bibii tan lalaki. (Diman so nanggagawaan na saray bibii ed saray kawes ya inkakanad pangigalang ed Asera.)
8 "Inyakar tod Jerusalem iray paparin walad saray siudad na Juda, tan diad intiron bansa ginagawa ton andi-kabaliksan iray altar a nambabagatan da. Inggeba to met iray altar a nisaklang ed saray dimonyon kanding diad asingger ed puirtan ginawa nen Josue, say gobirnador na siudad. Walad nikawigi na puirta na siudad ira may puirta no onloob kad siudad.
9 "Ag naabuloyan a manlingkur ed dalem na Timplo ira may papari, balet nayarian day mangan na anggapoy libaduran tinapay a niparaan para saray kapara ran papari.
10 Ginawa met nen Ari Josias ya andi-kabaliksan so Tofet, say pasen na panangigalangan na saray pagano diad Patar na Hinom, pian anggapo lay makapangisaklang ed dios a Molec na anak ton laki o bii.
11 Inekal to met iray kabayon insaklang na saray ararid Juda diad pangigalang ed agew, insan pinoolan to ray karwahin inkakana ed sayan panangigalang. (Nikolung tan niiyan ira yan kabayo tan karwahi diad dalem na patioy timplo ya asingger ed puirta tan ag arawid ayaman nen Natanmelec a sakey a manonan opisyal.)
12 Inggeba nen Ari Josias iray altar a ginawad toktok na palasio na saray ararid Juda, tan wala rad tagey na nanayaman nen Ari Acaz. Inggeba to met iray altar a ginawa nen Ari Manases diad duaran patio na Timplo; minekmek to ra, insan to ra imbantak ed Patar na Cedron.
13 Ginawa met nen Josias ya andi-kakanaan iray altar a ginawa nen Ari Solomon diad bokig na Jerusalem, abalaten na Palandey na Oliba. Sarayan altar et para pangigalang ed saray makapaingungot a talintao na saray diriyosAstarte a dios na Sidon, Kemos a dion na Moab, tan Molec a dios na Ammon.
14 Minekmek nen Ari Josias iray baton lusek, binatang tod sengeg so masanton tiken a nisaklang ed diosan Asera, insan to tinabunan na pokel da ray inaatey so dalin a niletnegan da.
15 Inggeba met nen Josias so pasen a panangigalangan diad Betel a ginawa na lakin anak nen Nebat a si Ari Jeroboam a nilagyat ton nankasalanan so Israel. Inggeba nen Josias imay altar, minekmek to ray bato ya anggad dinmabuk ira; pinoolan to met so masanton tiken a nisaklang ed diosan Asera.
16 Insan linmingaw-lingaw ed kaliber-liber si Josias, et anengneng to ray pigaran lobuk diad pokdul; impaala toy karga ran pokel, insan to ra pinoolan ed tapew na altar. Diad onya ginawa ton andi-kabaliksan imay altar onung na impasakbay lan abayag na propita nen manalalagey ed abay na altar si Ari Jeroboam legan na pista. Linmingaw-lingaw ed kaliber-liber si Ari Josias, et naimano toy lobuk na samay propita ya angipasakbay ed saya.
17 Siopay akanlobuk ed saman? tepet to. Inmebat iray totood Betel, Lobuk na samay propitan nanlapud Juda tan angipasakbay ed saray ginawam ed sayan altar.
18 Ag yo didiwiten, ganggan nen Josias. Ag nepeg ya iyalis iray pokel to. Kanyan ag nialis iray pokel to, anggan saray pokel na samay propitan nanlapud Samaria.
19 Diad balang siudad na Israel inggeba nen Ari Josias ya amin iray paganon pasen a panangigalangan ya impapaalagey na saray ararid Israel ya apampasnuk day Katawan lapud saya. Inggeba ton amin iray altar a singa impangigeba tod altar na Betel.
20 Pinatey ton amin iray paganon papari diad tapew na saray altar a nanlilingkuran da, tan pinoolan tod tapew na balang altar iray pokel na inaatey. Insan pinmawil ed Jerusalem.
21 Si Ari Josias ingganggan to ray katoowan a silibraan day Paskua a pamagalang dad Katawan a Dios da, onung na nisulat ed libro na sipanan.
22 Anggapoy Paskua ya asilibraan na singa onya na anggan siopan ari na Israel o Juda, nanlapu lad samay panaon ya inoleyan na huis so bansa.
23 Asilibraan a siansia so Paskua ed Jerusalem, nen kumalabinwalon taon na panooley nen Josias.
24 Pian nasumpal nen Ari Josias iray ganggan a nisulat ed libron nalmo na Pangulon Pari a si Helcias diad dalem na Timplo, pinataynan tod Jerusalem tan diad intiron Juda iray amin a manangipanon ed saray ispiritu na inaatey tan amin a managpalar, tan inekal to ray diriyos ed abung, saray talintao, tan amin a bengatlan igagalang na saray pagano.
25 Diad saray ararin akaona tan tinmombuk ed sikato, anggapoy miparad sikato a nanlingkur ed Katawan diad intiron puso, kanunotan, tan biskeg to; inonur ton amin iray Ganggan nen Moises.
26 Balet ag ni kinmepa ya anggad natan so mapalalon pasnuk na Katawan ed Juda lapud saray ginagawa nen Ari Manases.
27 Inkuan na Katawan, Gawaen kod Juda so singa ginawak ed Israel: pataynanen ko ray totood Juda, tan ipolisay koy Jerusalem, say siudad a pinilik. Ipolisay ko met so Timplo, say pasen ya imbagak a pangigalangan ed siak.
28 Nisulat ed libron Say Awaran da Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Josias.
29 Legan na panaari nen Josias, impangulo nen Ari Neco na Egipto ed Ilog na Eufrates so sakey ya olup na saray sondalo, ta tulongan toy ari na Asiria. Inatey ed bakal si Ari Josias nen diad Megido et inabet ton patondaen ira may sondalo na Egipto.
30 Saray opisyal to inlogan dad karwahi so bangkay to, insan da inyakar ed Jerusalem tan diman nipompon ed kamposanto da ray arari. Pinili na saray totood Juda si Joacaz a lakin anak nen Josias, insan nilanaan dan manari ya onsalat ed kinen ama to.
31 Duamplo tan taloy taon nen Joacaz nen nagmaliw ya ari na Juda, tan nanoley ed Jerusalem na taloy bulan. Say ina to si Hamutal ya anak nen Jeremias a taga siudad na Libna.
32 Nanggagaway kaogsan ed arap na Katawan, a singa ginagawa na saray lalaki to.
33 Nansamput so impanoley to nen adakep nen Ari Neco na Egipto, insan to inawit ed Ribla, diad dalin na Hamat. Impanbuis nen Ari Neco so Juda na talon libo tan liman lasus a kilon pilak, tan talomplo tan liman kilon balituk.
34 Si Ari Neco impasen ton ari na Juda si Eliakim a lakin anak nen Josias. Insalat tod kinen Josias tan sinalatan toy ngaran to na Joakim. Inawit nen Neco si Joacaz ed Egipto, tan diman la inatey.
35 Nanaala na buis si Ari Joakim ed saray totoo onung na kapetekay kayamanan da, pian makatipon na ibayar ed kakaukolan na ari na Egipto.
36 Duamplo tan limay taon nen Joakim nen nagmaliw ya ari na Juda, tan nanoley ed Jerusalem na labinsakey taon. Say ina to si Zibida ya anak nen Pedayas a taga baley na Ruma.
37 Nanggagawa na kaogsan ed arap na Katawan si Joakim, a singa ginagawa na saray lalaki to.
1 "Legan na panaari nen Joakim, nilooban nen Ari Nabucodonosor na Babilonia so Juda, tan taloy taon ya apasoot si Joakim ya onsuko ed pakaoley nen Ari Nabucodonosor; balet ag abayag linmaban si Joakim.
2 "Say Katawan angibaki na saray olup na saray sondalon taga Babilonia, Siria, Moab, tan Ammon, ta labanan day Joakim tan deralen day Juda, onung na gawaen na Katawan ya imbaga to diad panamegley na saray aripen ton propita.
3 "Agawa ya diad panangiganggan na Katawan, pian napaekal tod arap to ray totood Juda lapud amin da ray kasalanan a ginagawa nen Manases,
4 "nagkalalo lad samay impamatey tod saray totoon anggapoy kasalanan. Ag napirdona na Katawan si Manases lapud saman a ginawa to.
5 "Nisulat ed libron Say Awaran da ray Ararid Juda iray arum nin ginagawa nen Joakim.
6 "Inatey si Joakim, insan sinmalat ed sikaton nanari si Joakin a lakin anak to.
7 "Ag lan balut pinmaway ed Egipto so ari na Egipto tan saray sondalo to, lapud wala lad silong na pakaoley na ari na Babilonia iray amin a dalin a sakop na Egipto, manlapud Ilog na Eufrates ya anggad ketegan ed baybay na Egipto.
8 "Labinwaloy taon nen Joakin nen nagmaliw ya ari na Juda, tan nanoley ed Jerusalem na taloy bulan. Si Nehusta a taga Jerusalem so ina to.
9 "Nanggagawa na kaogsan ed arap na Katawan si Joakin, a singa ginagawa nen ama to.
10 Legan na panooley to nilakob na saray sondalon taga Babilonia so Jerusalem, diad panangipangulo na saray opisyal nen Ari Nabucodonosor.
11 Legan na impanlakob na saray sondalo, linmad Jerusalem si Nabucodonosor,
12 insan sinmukod saray taga Babilonia si Ari Joakin, si ina to, saray anak ton lalaki, saray opisyal to, tan saray opisyal na palasio.
13 Nen kumawalon taon na panooley nen Nabucodonosor, inawit ton priso si Joakin tan inala to met ya amin iray kayamanan na Timplo tan palasio. Onung na impasakbay la na Katawan, binebetag ya amin nen Nabucodonosor iray ginagawa nen Ari Solomon a balituk a kagawaan ed dalem na Timplo.
14 Inawit ton priso iray totoo ed Jerusalem, amin da ray opisyal na ari, tan amin a manonan totoo; samplon libo ran amin. Intaruk to met ya amin iray maung a kumikimey, pati saray pumapanday; intilak to labat ed Juda iray totoon sankamairapan ed bilay.
15 Inawit nen Nabucodonosor si Joakin a priso ed Babilonia, pati say ina nen Joakin, saray asawa to, saray opisyal to, tan saray manonan totoo ed Juda.
16 Inyakar nen Nabucodonosor ed Babilonia iray amin a totoon atagey so kipapasen, piton libo ran amin, tan sanlibo ray marunong a kumikimey, pati saray pumapanday, a maung iran amin ya impanlaman tan sarag day mansondalo.
17 Si Nabucodonosor insalat ton ari na Juda si Natanias a pangamaen nen Joakin, insan to sinalatan so ngaran to na Sedekias.
18 Duamplo tan sakey so taon nen Sedekias nen nagmaliw ya ari na Juda, tan nanoley ed Jerusalem na labinsakey taon. Say ina to si Jamutal ya anak nen Jeremias a taga siudad na Libna.
19 Nanggagawa na kaogsan ed arap na Katawan si Ari Sedekias a singa ginagawa nen Ari Joakin.
20 Lapud mapalalon pasnuk na Katawan, pinaekal tod arap to iray totood Jerusalem tan saray totood Juda.
1 "Linmaban si Sedekias ed Ari Nabucodonosor na Babilonia. Kanyan diad kumaplon agew na kumaplon bulan na kumasyam a taon na panooley nen Sedekias, linmad Jerusalem si Nabucodonosor tan amin da ray sondalo to, ta dogpaan da. Nankampo rad paway na siudad, pinaliberan da na panagguardiaan,
2 "tan nilakob da ya anggad kumalabinsakey a taon na panooley nen Sedekias.
3 "Nen kumasyam ya agew na kumapat a bulan na saman lamlamang a taon, nen mapalaloy eras tan anggapo lay nakan na saray totoo,
4 "abongaw na saray kalaban so padir na siudad. Anggaman a nilakob na saray taga Babilonia so siudad, akabatik ed labi so ari tan amin da ray sondalo na Juda. Dinmalan irad puirtan nanleetan na duaran padir ya asingger ed tanamanan na ari. Batik iran amaarap ed Patar na Jordan.
5 "Balet inosilan na saray sondalon taga Babilonia si Sedekias tan adakep da diad nipatar a pasen ya asingger ed Jerico; inkaindan na amin da ray sondalo to.
6 "Niakar si Sedekias ed kinen Ari Nabucodonosor a walad siudad na Ribla tan diman to sinintinsiaan si Sedekias.
7 "Diad arap nen Sedekias so amateyan ed saray anak ton lalaki; insan impasokit nen Nabucodonosor iray mata to, impagolunggolungan to, tan impaiyakar tod Babilonia.
8 "Nen kumapiton agew na kumaliman bulan na kumalabinsiam a taon na panooley nen Nabucodonosor ed Babilonia, linmoob ed Jerusalem si Nebuzaradan a sumisimbawa na ari tan pangulo na saray sondalo na ari.
9 "Pinoolan toy Timplo, say palasio, tan say kaabungan na amin da ray totoon atagey so kipapasen ed Jerusalem,
10 tan ginegeba na saray sondalo to iray padir na siudad.
11 Insan inawit nen Nebuzaradan ed Babilonia iray totoon atilak ed siudad, saray atilak a marunong a kumikimey, tan saray akigampid saray taga Babilonia.
12 Balet intilak tod Juda so pigaran totoon sankamairapay bilay tan anggapoy kayaryan, insan impankimey to rad kaubasan tan diad kaalogan.
13 Minekmek na saray taga Babilonia iray gansan lusek tan saray panangipatoonan a walad dalem na Timplo. Minekmek da met so gansan dipositoway danum, insan da inawit ed Babilonia iray amin a gansa.
14 Inawit da met iray pala, tan say pananginay dapul ya ikakanad panaglinis na altar, saray panagpotut na pabiloy lamparaan, saray yaung a panagsaluran na dala na saray ayayep ya ibagat, saray yaung ya ikakanad pampool na insinso, tan amin da ray arum a gansan bengatla ya ikakanad panaglingkur ed dalem na Timplo.
15 Inawit da ray amin a bengatlan balituk o pilak, pati saray ankekelag ya yaung tan saray palangganan pananginan na ngalab.
16 Ambelat a tuloy a simbangen iray bengatlan gansa a ginawa nen Ari Solomon a para Timplo saray duaran lusek, saray panangipatoonan, tan say balbaleg a dipositoway danum.
17 Nampara ira may duaran lusek: waloran mitro so kaatagey na balang sakey tan walay olo-olo ton gansa a sakey tan kapalduan mitro so kaatagey to. Apaliberan na gansan alaga-laga tan adikoraan na saray gansan bungay kiew a granada.
18 Si Nebuzaradan, say pangulo na saray sondalon taga Babilonia et inala to met a priso ira di Seraya a Pangulon Pari, Sofonias ya onkumadwad Pangulon Pari, tan saray talora nin manonan opisyal na Timplo.
19 Manlapud siudad, inawit toy pangulo nen saman na saray sondalo, limarad saray sumisimbawa na ari a wala ni rad siudad, saray sikritario na pangulo da ray sondalo a makaoley ed listaay sondalo, tan anemaplo nin manona ran totoo.
20 Inyakar to ra ed ari na Babilonia a walad siudad na Ribla,
21 diad dalin na Hamat. Impapairap irad man na ari, insan to ra impapatey. Kanyan saray totood Juda et nakal irad dalin da tan niakar irad arum a bansa.
22 Impagmaliw nen Ari Nabucodonosor na Babilonia si Gedalias a lakin anak nen Ahican tan apo nen Safan a gobirnador na dalin na Juda, tan impasen ton makaoley ed amin da ray totoo ag niakar ed Babilonia.
23 Nen nadngelan ya na saray opisyal tan saray sondalon ag sinmuko, akitipon irad kinen Gedalias diad Mizpa. Sarayan opisyal et di Ismael a lakin anak nen Netanias, Johanan a lakin anak nen Karea, Seraya a lakin anak nen Tanhumet a taga baley na Netofa, tan Jaazanias a taga Maaca.
24 Inkuanen Gedalias ed sikara, Sambaan kod sikayo ya anggapoy nepeg yon takotan ed saray opisyal a taga Babilonia. Manayam kayod sayan dalin, manlingkur kayo ed ari na Babilonia, et maung ya amin so pansumpalan yo.
25 Balet diad kumapiton bulan na saman met lamlamang a taon, si Ismael a lakin anak nen Netanias tan apo nen Elisama tan kabyangan na pamilyay ari et linmad Mizpa a kaiba to ray samploran lalaki, dinogpaan day Gedalias tan pinatey da. Pinatey da met iray Israelita tan saray taga Babilonia a kakaiba nen Gedalias.
26 Insan tinmaynan tan linmad Egipto iray amin ya Israelita, mayaman may mairap-bilay, pati saray opisyal na sondalo, lapud antakot irad saray taga Babilonia.
27 Nen taon a nagmaliw ya arid Babilonia si Evilmerodac, kinasian ton impaway ed prisowan si Joakin. Agawa ya nen kumaduamplo tan piton agew na kumatalomplo tan piton taon na inkadakep nen Joakin.
28 Kinasian nen Evilmerodac, tan atagtagey so inter tod sikaton kipapasen nen saray arum ya ararin niakar a priso ed Babilonia.
29 Kanyan naabuloyan si Joakin a mansalat na kawes ton kawes na priso tan mirongo ed ari legan na impanbilay to.
30 Naitdan ya inagew-agew na kuartan gastosen to a para sikaton dili legan ton nambilay.