1

¹ Ila deti ring amanu na ning Talapanaral, ing anak nang David, ing ari king Jerusalem.

² Alang kabaldugan ing sabla, wa, alang kabaldugan, ngana ning Talapanaral.

³ Nanu mo ing pakinabang na ning taung alang patugut magobra?

⁴ Salasalisi ing paniatang da at paglako ding tau, oneng ing yatu manatili ya antimo ing sadia.

⁵ Saslag ya ing aldo at kaybat lumbug ya; makanyan ing parati nang daraptan.

⁶ Tutiup ing angin king mauli at tutiup munanaman king norti; durut-durut alang patugut ing angin.

⁷ Mamagus ing danum da ring ilug king dagat, oneng angga man ngeni e ya pa mitmu. Kaybat magbalik ing danum karing ilug nung nu menibatan, at mabaldug na naman king dagat.

⁸ Miyangganan ing sablang bage king kapagalan. E ya sasawa ing mata king pamaglawe na at ing balugbug king pamakiramdam na.

⁹ Itang milyari king panaun a milabas ya naman ing mapapalyari ngeni, at ing milyari ya naman ing miyulitan. Alang bitasang bayu king mabilug a yatu.

¹⁰ Ngarang sasabi ding aliwa, Lawan mu, ini bayu ya. Oneng e ra balu king ita malambat nang milyari bayu ta pa linto keti king yatu.

¹¹ Alang makaganaka karing bage milyari na king milabas, at ing mapapalyari ngeni makalinguan ngan king panaun a daratang.

¹² Aku, ing Talapanaral, ing ari king Jerusalem.

¹³ Seliksikan ku at pegaralan ing sablang bage milyari keti king yatu. Apagaralan ku king tikda na ning Dios ing maragul a kasakitan para karing anak da ring tau.

¹⁴ Ikit ku ing sablang milyari keti king yatu, inya ing asabi ku ya iti: alang kabaldugan ing sabla; mengari kang darakap king angin.

¹⁵ E mu ne atulid itang baluktut; e mu abilang itang ala.

¹⁶ Ngaku king sarili ku, Ikua ku ing sablang kabiasnan; mas biasa ku kesa karing minunang meging ari na ning Jerusalem. Balu ku ing tune kabiasnan at beluan.

¹⁷ Pigsikapan kung pegaralan ing pamiyaliwa na ning kabiasnan ila ning kamangmangan at ing beluan ila ning kamulangan. Ikit ku king iti munaman mengari king taung darakap king angin.

¹⁸ Nung kapilan ka biasa, kanita ka dakal a problema; itang dakal mung beluan ya ing pasari king dakal mung kasakitan.

2

¹ Ngaku king sarili ku, Sulung, magpasasa ka king tula! Oneng ikit ku king iti ala munaman palang kabaldugan.

² Kamangmangan mu ing sasagakgak king tula at alang ibungang mayap ing pamagkusuelu king laman.

³ Uli na ning pamagnasa kung abalu ing mayap para king tau, peligayan ku ing sarili ku king pamaninum alak. Iti ing inisip kung masanting a daptan da ring tau king makuyad dang bie keti king yatu.

⁴ Mekarapat kung mangaragul a bage. Mekapagawa kung mapilan a bale at mitatag mulahan ubas.

⁵ Ginawa kung hardin at mulahan a timnanan kong miyayaliwang mamungang tanaman.

⁶ Ginawa kung talaga ban pikuanan danum a panugtug karing tanaman.

⁷ Sinali kung ipus a lalaki at babai at mika ipus a mibait king pibalebale ku. Dakal la ding baka ku at tupa kesa king ninumang menuknangan na king Jerusalem.

⁸ Mekatipun kung dakal a pilak at gintu a ibat karing ari da ring bansang sekupan ku. Atin kung lalaki at babaing talapagkanta at dakal ku asawa at babaing kasese a babie tula kanaku.

⁹ Marangal ku; ligpusan ku la detang minuna kanaku king Jerusalem at e na ku pepaburen ning kabiasnan ku.

¹⁰ Ikua ku ing nanumang buri ku; tikman ku ing sablang bisyu ning yatu. Pigmaragul ku ing sablang depatan ku, at iti ing ablas ku king sabla kung pipagalan.

¹¹ Kaybat pibulebulayan ku ing sablang depatan ku ampon pipagalan. At ikit ku king ala palang kabaldugan at mengari ku mung darakap king angin; ala ngang kabaldugan.

¹² Inya pibulebulayan ku ing kabiasnan, ing kamulangan, at ing kamangmangan. At apagaralan ku king ing arapat ning ari e migit ketang aring inalilan na.

¹³ Ikit ku king ing kabiasnan sambutan na ing kamangmangan, nung makananung ing sala akmulan na ing dalumdum.

¹⁴ Akakit da ring biasa ing daralanan da, oneng ding mangmang ali ra. Oneng balu ku king metung ya mu ing kararasan a makapanaya karela.

¹⁵ Ngaku king lub ku, Ing kararasan na ning mangmang a tau ya naman ing mapalyari kanaku. Inya e na ku sukat magpakabiasa pa uling ala mu ring kabaldugan.

¹⁶ Ala nang makaganaka king taung ating kabiasnan at king taung mangmang; parehu lang makalinguan karing panaun a daratang. Mate ya ing biasa at anti naman ing e biasa.

¹⁷ Inya kasaman ku ing mabibie uling pawang kaguluan ing pepasari na kanaku. Ing sabla alang kabaldugan at mengari ka mung darakap king angin.

¹⁸ Kesaman ku ing sablang pegobran ku at pipagalan lalam ning mapaling aldo uling lakuan ku mu king taung manalili kanaku,

¹⁹ at ninu ing makibalu nung tau yang ating kabiasnan o nung mangmang ya? Makanyan man, miras keting tau ing sablang bunga na ning pipagalan ku at kabiasnan. Iti munaman alang kabaldugan.

²⁰ Inya malungkut ku at sisisian ing pamagobra kung alang tuknang.

²¹ Magobra kang alang patugut a abe ing beluan at gelingan, at kaybat ing makinabang ya ing taung e bitasang memuhunan kapagalan. Iti munaman alang kabaldugan at e makatuliran.

²² Nanu mo ing pakinabang na ning tau king sablang depat nat kapagalan lalam na ning mapaling aldo?

²³ Kabang mabibie ka e mako ing problema at kasakitan. Agyang neng bengi ing kaisipan mu e ya mipaynawa. Ing sabla ala ngang kabaldugan.

²⁴ Ing masanting nang daptan ning tau ya ing mangan, minum, at magsaya king bunga na ning pipagalan na. Balu ku king iti ibat king Dios

²⁵ uling e ka mika pamangan at kaligayan, nung makakawani ka king Dios.

²⁶ Ing Dios ya ing babie kabiasnan, beluan, at kaligayan karetang babie tula king Dios, oneng ding makasalanan papagobran na la at papatipunan pibandian ban ibie karetang taung babie tula karela. Iti munaman alang kabaldugan at mengari kang darakap king angin.

3

¹ Ating mitakdang panaun para king sablang bage; ating oras ing sablang malilyari keti king yatu.

² Ating panaun ing mibait ka, at ating panaun ing mate ka; ating panaun ing tanam ka, at ating panaun a kekang pupulan ing kekang tenam.

³ Ating panaun ning pamakamate tau, at ating panaun ning pamanulu; ating panaun ning pamanlasak, at ating panaun ning pamanalakad king melasak.

⁴ Ating panaun ning pamangiak, at ating panaun ning pamangayli uli ning tula; ating panaun ning kalungkutan, at ating panaun ning pamanerak.

⁵ Ating panaun ing pamangalat batu, at ating panaun a tipunan lang pasibayu; ating panaun ning pamangaul, at ating panaun ning pamamigil king pamangaul.

⁶ Ating panaun ning pamanintun, at ating panaun ning pamamating; ating panaun ning pamanipun, at ating panaun ning pamanugse.

⁷ Ating panaun ning pamangisi, at ating panaun ning pamanulsi; ating panaun ning pamagtahimik, at ating panaun ning pamagsalita.

⁸ Ating panaun ning pamalsinta, at ating panaun ning pamimua; ating panaun ning pamakigera, at ating panaun a payapa.

⁹ Nanu mo ing kekatamung pakinabangnan king sablang kekatamung daraptan?

¹⁰ Balu ku ing bayat na ning papapusan ning Dios kekatamu.

¹¹ Dininan na ngang ustung panaun ing sablang bage. Dininan na katamung panaun ban abalu tamu ing daratang a panaun, oneng kapilan man e na katamu dininan sapat a beluan ban kekatamung aintindian ing daraptan na manibat na kanitang minunang panaun.

¹² Balu ku king ing masanting tamung daptan ya ing magsaya tamu, at daptan ing sablang mayap a kekatamung arapat kabang mabibie tamu.

¹³ Babie na anting regalu ning Dios king tau king ding sabla sukat lang mangan at minum ampon magkusuelu king sablang pegobran na.

¹⁴ Balu ku king ing nanumang daraptan na ning Dios manatili king kapilan pa man; e na sukat pang dagdagan o bawasan. Makanyan ing depatan na, at ding tau ya ing karelang galangan.

¹⁵ Itang mapalyari, milyari na keta pang minuna; itang milabasan ulit-ulitan nang papalyarian ning Dios.

¹⁶ Subali pa kaniti, apansinan ku munaman king ing magbabo keti king yatu ya ing e mayap, at aliwa ing hustisia ampon ing katuliran.

¹⁷ Ngaku king lub ku, Parehu na lang atulan ning Dios ding taung mayap at ding e mayap, uling mitakda yang panaun para king sablang bage at king merapat.

¹⁸ Ngaku pa king lub ku, Susubukan na la ning Dios ding tau ban ipakit na karela king ala lang pangayaliwa karing animal.

¹⁹ Uling ing kararasan da ring tau at ding animal ya naman ing kamatayan. Parehu lang mangisnawa; ala yang pamiyaliwa ing tau king animal uling ala yang kabaldugan karela ing bie.

²⁰ Parehu lang muli king alikabuk uling parehu lang ibat king alikabuk.

²¹ Ninu mo ing makibalu nung ing espiritu na ning tau munta ya king babo at ing king animal munta ya king lalam?

²² Inya king palage ku ing masanting nang daptan ning tau ya ing sukat yang magkusuelu king pipagalan na uling iti ing mitakda king tau. Ninu mo ing makibalu king mapalyari potang mete ne?

4

¹ Ikit ku munaman king alang hustisia keti king yatu. Kikiak la ding megipit at ala mang bisang sumaup karela uling mayupaya la detang menggipit karela!

² Inya aisip ku king mas masuerti la ding mete kesa karing mabie.

³ Oneng lalu lang masuerti detang e pa mibait, detang e pa bitasang menakit king alang hustisiang mapapalyari keti king yatu.

⁴ Apansinan ku munaman king pakigisanan na ning tau ing gelingan na king pamagobra, uli na ning karirian ne ing kasiping nang bale. Iti ala munamang kabaldugan; anti kang darakap king angin.

⁵ Sasabian da king ing mangmang ya mu ing magtamimi at mamate king danup.

⁶ Mapalyaring iti tutu, oneng mas mayap ing atin kang ditak a kabiayan a ating kapanatagan a lub kesa king adua kang gamat magobrang alang patugut at darakap king angin.

⁷ Atin ku pang apansinan a alang kabaldugan keti king yatu:

⁸ ing taung mabibie magdili-dili, ala yang anak o kamaganak, makanyan man ala yang patugut magobra. E ya pa matula king pibandian na. E na akukutang man nung kaninu malakuan ing pibandian a bunga na ning kapagalan na at tatanggian na ing tula. Iti munaman alang kabaldugan at malungkut a bie.

⁹ Mas mayap la ding adua kesa king metung uling mas dakal la apagobran.

¹⁰ Nung misakab ya ing metung, asaupan neng talakad ning kayabe na. Itang yang dili na, nung misakab ya, alang sumaup king pangasakab na.

¹¹ Nung marimla ing panaun, malyari lang misiping ban e la dimla. Wa, e mu alisian ing dimla nung magdili-dili ka.

¹² Nung adaig ne ning metung a tau ing metung munamang tau lalu reng adaig deng adua. Ing lubid a pengatluan masakit yang pataran.

¹³ Mas mayap ya ing pakakalulu at biasang kayanakan kesa king ari a matua at mangmang a e na bisang tanggap payu.

¹⁴ Mapalyaring maging ari ya ing kayanakan a ita agyang mesukul ya o mibait king kakaluluan.

¹⁵ Apansinan ku la ding taung mabibie keti king yatu at siguradu ku king kareti ating kayanakan a manalili king ari.

¹⁶ Ala lang kayangganan ding taung dakal a pamahalan na ning ari, oneng kamate na, ala mang munie kapurian king ari. Iti munaman alang kabaldugan at mengari ka mung darakap king angin.

5

¹ Mimingat ka sana neng lulub ka king bale na ning Dios. Mas mayap ing munta ka karin ban makiramdam kesa king balamu mangmang kang babie ain-sakripisyu, uling e na balu ning mangmang ing ustu ila ning e ustu.

² E ka agad mangaku king Dios; misip kang banayad bayu ka gawang pangaku king Dios. Atyu banua ing Dios at ika atyu ka king yatu, inya e mu sasabian itang e mu agyung daptan.

³ Ing ikagugulu na ning isip ya ing pasari king makatakut a paninap. Dakal ya balung sabian ing taung mangmang.

⁴ Tuparan mung agad itang pengaku mu king Dios uling e ya tutula karing mangmang. Tuparan mu itang pengaku mu.

⁵ Mas mayap ing e ka gagawang pangaku kesa king mangaku ka at kaybat e mu naman tuparan.

⁶ Pigilan me ing dila mu ban e ka mikasala at e mu sana sasabian king talasuyu ning Dios king migkamali ka pala. Obat buri mung mimua ya keka ing Dios? Obat paintulut mung siran na ing kekang pegobran?

⁷ Agyang maralas kang maninap at dakal a pamaniabian, makanyan man, e mu sana kakalinguan ing kagalangan king Dios.

⁸ E ka sa mabibigla nung akit mu king metung a probinsia ing pamanabusu karing kalulu at ing alang hustisia ampon katuliran. Uling ing matas a pamuntuk pagdipensa ne ning mas matas a katungkulan keting tau, at ating mas matas a katungkulan a magdipensa karela.

⁹ Makakayap king ari ing ating makatanam king marangle na.

¹⁰ E ya kakabsi ing sakim king salapi at e ya tutula ing magpakabandi king tubu na. Iti munaman alang kabaldugan.

¹¹ Nung kapilan darakal ing pibandian kanita no man darakal ding kekang pakanan at ing bukud mung kekang ligaya ya ing beluan a ika mibandi ka.

¹² Maniaman ya tudtud ing taung mapagal king obra, mabsi ya o ali ya. Oneng e ya man mipapaiglip ing taung mabandi uli na ning kaiisip na king pibandian na. fig,,,,,Maniaman ya tudtud ing taung mapagal king obra.,(5:12)fig*

¹³ Ikit ku ing karumaldumal a e mayap king yatu: titipun lang pibandian ding tau ban gamitan king oras ning karelang pamangailangan,

¹⁴ at kaybat iting pibandian mawala mu king e ustung paralan, at ala lang manan ding anak da.

¹⁵ Nung makananu tamung alang darala inyang linto tamu keti king yatu, makanyan ta ya munamang lakuan a alang darala. Ala tamung bitasang idala ketang pipagalan tamu.

¹⁶ Ini munaman e mayap: nung makananu tamung dinatang, makanyan tamu munamang mako. Magobra tamung alang patugut, oneng ala palang pakinabang;

¹⁷ pakigisanan tamu ing bie tamu king karalumduman at kalungkutan, magugulu tamu isip, sasakit tamu, at mimimua.

¹⁸ Ing ikit kung masanting at karapatdapat ya ing mangan, minum, at magsaya king bunga na ning kekang pipagalan kilub ning makuyad a bie a binie na keka ning Dios. Iti ing telaga na keka.

¹⁹ Ing balang taung dininan nang pibandian ning Dios at oportunidad gamitan na king kusuelu na, magpasalamat ya at ita ing sukat nang daptan king bunga na ning kapagalan na. Iti regalu na ning Dios at telaga na.

²⁰ E na pinsinan ing kuyad ning bie na uling dirinan neng tula ning Dios.

6

¹ Oyni pa ing e mayap a ikit ku keti king yatu at mabayat karing taung

² dininan nang pibandian, dangalan, at aliwa pang bage ning Dios. Nanupata e ya magkulangan king nanumang kailangan na, oneng e ne dininan oportunidad ning Dios ban saya ya ketang atyu king bie na, at aliwa ya pang tau ing makinabang. Iti alang kabaldugan at makasakit lub.

³ Mas mayap ya kabilian ing anak a mibait mete kesa king taung mika dinalan a anak at mebie makaba, oneng e naman metula king bie na at alang makipaglibing potang mate ya.

⁴ E munaman makakayap king mibait ya uling mate ya naman at makalinguan.

⁵ E ne ikit aslag ing aldo o abalu ing nanuman tungkul king bie, makanyan man mekatagpu yang kapaynawan.

⁶ Maygit ya kesa king taung mebie aduang libung banua, oneng e ne man mesaya, ita alang ulaga. King kamatutuanan, metung ya ing lugal a puntalan da.

⁷ Magobra yang alang patugut ing tau ban atin yang apangan, oneng e ya kakabsi.

⁸ Nanu ing igit ning taung ating kabiasnan king taung mangmang? Nanung pakinabang na ning taung pakakalulu a biasang mamarap king bie?

⁹ Mas mayap itang masaya ka ketang atyu keka kesa king paninapan mu itang ala. Iti munaman alang kabaldugan; mengari kang darakap king angin.

¹⁰ Mitakda na kanita pang minuna ing malilyari ngeni, at pikabaluan king e ne malyaring sambutan ning tau ing mas masikan a tau.

¹¹ Ing dakal a sasabian muli mu king alang kabaldugan; ala ka mu ring nabangnan.

¹² Ninu mo ing makibalu nung nanu ing mayap king taung mabibie makuyad a panaun at kaybat lumbug namung anting anino? Ninu ing makibalu nung nanu ing mapalyari king yatu potang mete ne ing tau?

7

¹ Mas maulaga ya ing mayap a lagyu kesa king mal a pabanglu; ing aldo ning kamatayan kesa king aldo ning kebaitan.

² Mas mayap ing munta king bale a ating mete kesa king bale da ring taung magpiesta, uling ing kamatayan datang karing sablang tau; iti sukat itanam king pusu tamu.

³ Maygit ya ing kalungkutan kesa king sagakgak; mapalyaring malungkut ka lupa, oneng kilub masaya ka.

⁴ Pagsadian ning taung biasa ing paniatang ning kamatayan, oneng ing taung mangmang ing isipan na kasayahan.

⁵ Mas mayap ing paniabianan na ka ning biasa kesa king purian na ka ning mangmang.

⁶ Ing sagakgak ning mangmang lalagutuk anting mitataung suksuk; alang bitasang kabaldugan.

⁷ Ing taung biasa a mamirait kamangmangan ing balu na, at ing pamananggap suhul siran nang kekang dangal.

⁸ Mas masanting ya ing wakas ning metung a bage kesa king pamagumpisa na. Mas mayap ing mapibabata kesa king mapagmatas ka.

⁹ E ka agad mimimua; ding mangmang ilang tatanam mua.

¹⁰ E mu sana kukutang, Nanu ing sangkan obat ing bie king milabasan mayan kesa ngening kapanaunan? Iti kutang yang e magdalang kabiasnan.

¹¹ Mas mayap ya ing kabiasnan a tinggap anting minanang pibandian; igitan ne ing ninuman.

¹² Saupan na ka antimo nung makananu na kang asaupan ning salapi. King kagipitan sagipan na ka ning kabiasnan a atyu keka.

¹³ Pibulayan mu ing depat ning Dios. Ninu ing makatulid king beluktut na?

¹⁴ Tumula ka neng masalese ing sabla-sabla, at neng e masalese ganakan mu king ing Dios ya ing parala king kanawan at king kaskupan. Alang makibalu nung nanu ing tutuking mapalyari.

¹⁵ King bie kung alang ulaga ikit ku ing sabla-sabla. Ikit keng mamate ing taung mayap king kayapan na, at mabibie maluat ing taung e mayap king kasalanan na.

¹⁶ Inya e ka masiadung magpakakayap at magpakabiasa. Obat pasakitan mu pa ing kekang sarili?

¹⁷ Oneng e munaman sana daragdagan ing dapat mung e mayap o ing magpakamangmang. E ka sukat mate king e mu pa oras.

¹⁸ Parehu mung pangilagan ing milalu. King makananu mang paralan magtagumpe ya ing taung ating takut king Dios.

¹⁹ Mas dakal ya ararapat ing kabiasnan king tau kesa king ararapat da ring apulung taung mamahala king balen.

²⁰ Tune alang taung sakdal a darapat mayap king sablang panaun o e bitasang magkamali.

²¹ E mu pakiramdaman ing sablang sasabian da reng tau, pota ing sarili mung ipus ya ing lapastangan keka;

²² ika mismu balu mu king dakal na lang tau ding lepastangan mu.

²³ Sibukan ku ing sablang bage uli na ning bisa kung mabiasa, oneng ikit ku king masakit akua ing kabiasnan.

²⁴ Masakit linawan ing sablang bage linto; e mu abut ing karelang kabaldugan uling tune malalam.

²⁵ Makanyan man gewa ku ing pamanialiksik at ing pamagaral; migkapilit kung akua ing kabiasnan ban mipakibatan la ding kanakung kutang. At atuklasan ku king ing e mayap kamangmangan pala, at ing kamangmangan kamulangan.

²⁶ Atuklasan ku munaman king ating mas mapait kesa king kamatayan: ing babai. Ing lugud a babie na mengari yang bitag a dakap keka; ing kaul na mangaring tanikala a mitali keka. Apangilagan ne ning lalaking maki takut king Dios, oneng ali ne ning palpikasala.

²⁷ Wa, ngana ning Talapanaral, tunggal ditak iti kakung atuklasan kabang manintun kung pakibat karing kanakung kukutang.

²⁸ Linawe kung aliwang pakibat, oneng mebigu ku munaman. Karing libung lalaking atagpuan ku, metung ya mu ing kagalang-galang; oneng ala metung man karing babai.

²⁹ Oyni ing bukud kung atuklasan: lelang ne ning Dios ing tau para king kaayusan, oneng ing tau ya ing maki pasari king kaguluan.

8

¹ Ninu ing kalupa na ning taung biasa? Ninu ing makaibie kabaldugan king bage a pisasabian? Ya itang makatiman uli na ning kabiasnan na at e me akit makabusangut.

² Daptan mu itang iyutus na keka ning ari at pakapagaralan me pa mu ing pangakung babie mu king Dios.

³ Mako ka arapan ning ari potang mapali na ing pisasabian, uling arapat na ing nanumang buri nang daptan.

⁴ Ya ing ari at ya ing malilyari buri; e me asalangsangan o akutnan man.

⁵ E ya numanu balang ing ninumang mamintu king ari, at balu ne ning taung biasa ing oras a kimut ya at nung makananu nang daptan.

⁶ Ating panaun at paralan para gawan ya ing metung a bage, oneng iti masakit pakibaluan.

⁷ Ala metung man ing makibalu nung nanu ing mapalyari, at alang makapamalita nung makananung mapalyari iti.

⁸ Alang tau a malyaring makapigil king angin o makapaliban king oras ning kamatayan na. Iti pamakilaban yang e tamu malyaring takasan; e tamu apangilagan.

⁹ Apagumasdan ku iti kabang isip-isipan ku la ding bage mapapalyari keti king yatu, ing yatu nung nu ding taung maki upaya pasakitan da la ring kalupa dang tau.

¹⁰ Ikit ku lang milibing ding taung e mayap; mepuri la karing mekipaglibing king mismung lugal nung nu la dinapat e mayap. Ala munanamang kabaldugan iti.

¹¹ E ya agad miyatulan ing taung dinapat kasalanan, inya darakal la ding taung darapat e mayap.

¹² Mabibie ya pa mu rin ing taung makasalanan agyang pang dapat yang dinalan a e mayap. Sasabian da ring dakal a tau, Basta mamintu ka king Dios e ka numanu balang.

¹³ Oneng e makanyan karing darapat e mayap. Anti yang anino ing bie ra at e lumuat mate la uling e la mamintu king Dios.

¹⁴ Atin pang e ustu a malilyari keti king yatu. Ya iti: ding taung mayap ila ding miparusan, at ding e mayap ila ding miparangalan. Ala munamang kabaldugan iti.

¹⁵ Inya para kanaku, sukat yang magpakaligaya ing tau king tula. Ing masanting nang daptan ya ing mangan, minum, at magsaya. Iti arapat na kabang magobra ya at mabibie keti king yatu.

¹⁶ Nung kapilan ku migkapilit mabiasa at apagaralan ing malilyari keti king yatu, kanita ku abalu king agyang pang patingapun at kabukas kung e matudtud

¹⁷ e ku mu rin akuang aintindian ing dapat ning Dios. Agyang nu pa karagul ing pamagkapilit mu e mu mu rin aintindian. Mapalyaring sabian da ring biasa king balu ra, oneng king kamatutuanan ali ra.

9

¹ Pekaisipan ku at pekapagaralan masalese iting sabla, at abalu ku king ing dapat da ring taung matulid ampon ding biasa makapailalam king kaburian na ning Dios pati na ing lugud o ing mua ra. Ala metung man a makibalu nung nanu ing mapalyari king aldo bukas.

² Metung la mu kararasan ding banal at ding makasalanan, ding mayap at ding e mayap, ding malinis at ding e malinis, at ding babie ain-sakripisyu at ding e babie. Ala yang pangayaliwa ing taung alang kasalanan king taung ating kasalanan, king biasang tupad king pangaku at king e biasang tupad.

³ Paraparehu la ngan a kararasan, at e ustu iting malilyari keti king yatu. Pawang e ustu at kamulangan ing isipan da kabang mabibie la ding tau, at kaybat mate la.

⁴ Oneng atin yang kapanayan ing tau kabang mabibie ya. Mas mayap ya ing asung mabie kesa king leon a mete.

⁵ Balu da ring mabie king e lumuat mate la; oneng ala lang balu ampon ala lang galal ding mete, at mekalinguan na lang lubusan.

⁶ Kayabe rang mete ing karelang lugud, mua at diria; e na la makapakiabe pa king nanumang malilyari keti king yatu.

⁷ Sulung, kanan mu ing kekang pamangan at magsaya ka; inuman mu ing kekang alak ban tumula ka uling e ya tutul ing Dios.

⁸ Parati ka sanang masaya at makatiman.

⁹ Magpakasaya kang kayabe ing asawa mung kekang pakamalan kabang dirinan na kang bie ning Dios king yatu, uling iti ing ablas mu keting bie a alang kabaldugan at king kekang kapagalan.

¹⁰ Gawan mu ing sablang agyu mu king nanumang pagobran mu, uling king pupuntalan mung kutkutan da ring mete ala na kang pagobran o isipan o beluan o kabiasnan.

¹¹ Atin ku pang atuklasan metung a bage keti king yatu: e ding sablang mabilis mamulayi maniambut la king siglulu o ding matapang king labanan. E la ngan manakitan kabiayan ding sablang taung ating kabiasnan o mibabandi ding taung biasa o mitatas a katungkulan ding taung ating kagiwan. Uling ing kadamalasan daratang kenu man.

¹² E mu balu ing paniatang na ning kekang oras. Mangari ka king asan a merakap king salakab o ayup a merakap king bitag. Mararakap tamu ngan king e mayap a kapanaunan a e tamu asaasahan.

¹³ Atin ku pang ikit a alimbawa ning kabiasnan a milyari keti king yatu at iti kanakung pagmulalan.

¹⁴ Ating metung a malating siudad at ditak la mu ding memalen na. Lisuban ne ning metung a mayupayang ari; kibkuban ne at digsa ing bakud nang pader.

¹⁵ Oneng ating taung pakalulu a manuknangan karin; biasa ya. King kapamilatan na ning kabiasnan na malyari neng iligtas iting siudad, oneng ala metung man a mekaganaka kaniting biasang tau.

¹⁶ Maralas kung sasabian king mas mayupaya ya ing kabiasnan kesa king sikanan, oneng alang babie pansin king kabiasnan na ning taung pakalulu o makiramdam king sasabian na.

¹⁷ Mas mayap ing makiramdam karing banayad nang amanu ning biasang tau kesa king mamulyo pamuntuk king konsehu da ring taung mangmang.

¹⁸ Mas mayupaya ya ing kabiasnan kesa karing sandatang gagamitan king gera, oneng ing dapat ning makasalanan dakal ya siran a kayapan.

10

¹ Muluk ya ing pabanglu king datukanan na king kapamilatan na ning miyalung mete lango, at ing ditak a dapat a kamangmangan takpan na ing kabiasnan at dangalan.

² Makayungyung ya ing pusu na ning taung biasa king mayap a dapat, oneng makayungyung ya ing pusu na ning mangmang king pamaniapat e mayap.

³ Agyang king paglakad na aulata mu ing kamangmangan na; ipakilala na karing sabla king ya mangmang ya.

⁴ Nung mimua ya ing mamuntukan keka, e mu lalakuan ing kekang obra; agyang ing maragul a kakulangan malyaring mipatawaran nung e na ka bubulad.

⁵ Oyni pa ing e ustung ikit ku keti king yatu: alang hustisia uli da ring mamuntukan king kapamahalan;

⁶ ding atyu king matas a katungkulan ila ding mangmang, kabang ding mabandi ila ding makalalam.

⁷ Ikit ku lang pakasake kabayu ding ipus, at ding maglakad anting ipus ila ding pamuntuk.

⁸ Itang ginawang kulkul karin ya mabaldug; itang manyirang bakud ya ing matuktuk king ubingan.

⁹ Mibagsakan yang batu itang manabas karing batu, at e lumuat masugat ya itang mamalakul dutung.

¹⁰ Nung mapurul ya ing kekang palakul at e me tatais siguradung lumuat ka king kekang obra. Siguradu kang magtagumpe nung atin kang planu king bie.

¹¹ Alang ulaga ing biasa kang patunud ubingan, nung akua mung matuktuk bayu me apatunud.

¹² Babie dangalan king taung ating kabiasnan ing sasabian na, kasiran ing babie na king taung mangmang.

¹³ Magumpisa king kalokuan ing pamagsalita na ning mangmang, at arian na ing sasabian na king kamulangan.

¹⁴ Magsalita yang alang tuknang ing mangmang; ala metung man a makibalu nung nanu ing tutuking mapalyari. At alang makasabi kekatamu nung nanu ing mapalyari kamate tamu.

¹⁵ Mapapagal ya ing mangmang king pamaniaptan na, inya e na ne balu ing dalan papunta king bale na.

¹⁶ Makalunus ya ing bansang ing pamuntuk na mura ing isip na, at ding kasaup na kabukabukas lang mamangan at miinuman.

¹⁷ Oneng masuerti ya ing bansa potang ing pamuntuk na biasa yang magdisposisyun, at ding kasaup na mamangan la at e la pailasing.

¹⁸ Potang ing bubungan na ning bale tutulu ya masisira ya, ing buri nang sabian nita matamad ya ing makibale at mapagpabaya ya.

¹⁹ Babie tula ing pamangan at ligaya ing alak, oneng nung ala kang salapi iti e miras keka.

²⁰ Ngening makakera na ka king kekang pagkeran agyang king sarili mu e me insultuan ing ari at ding taung masalapi, magkang ing metung a ayup o ing aliwa pang ating pakpak iyatad na karela itang dimdam na keka.

11

¹ Ipisali mu ing kekang trigu karing aliwang bansa, at e lumuat tanggap kang pakinabang.

² Gawan mung pitu o walu ing kekang negosyu, uling ing kadamalasan e mu apangilagan keti king yatu.

³ Manabu ing uran neng makapal ing lulam. Nung nukarin ya makayungyung ing tanaman karin ya mibulang.

⁴ E ya salbag bini itang panenayan nang tuknang ing angin; at ala yang tanaman a pupulan itang manaya king uran.

⁵ Nung makananung e mu aintindian ing pamagumpisa na ning bie ning pungul king atian nang ima na, makanyan mu munamang e mu aintindian ing sablang daraptan na ning Dios.

⁶ Mananaman ka neng abak at anti mu rin neng gatpanapun, uling e mu balu nung isanu ing tumubu karing kekang tenam o nung tumubu la ngan.

⁷ Masanting ya ing aslag ning aldo at makayama yang lalawan.

⁸ Sukat yang tumula ing ninuman, nung makaba ing bie na. Oneng e na sukat kakalinguan king makaba la ding panaun potang ala ne. Ala na ngang kabaldugan keka ing sablang datang.

⁹ Kayanakan, tumula ka sana king kekang pangakayanakan. Magsaya ka kabang kayanakan ka. Daptan mu itang buri mung daptan at tukian ing buri ning kekang pusu. Oneng kapilan man e mu kakalinguan king ukuman na ning Dios ing sablang kekang daptan.

¹⁰ E ka paigulu isip at ingatan mu ing kekang sarili, uling lumipas ing pangakayanakan mu at ing sibul ning bie.

12

¹ Kayanakan, e me kakalinguan king kekang pangakayanakan ing Dios a linalang keka ban potang datang la ding aldo at banuang magdalang kaguluan e mu asabing: E ku matula king bie.

² Ganakan me kabang e ya lalbug ing aldo, bayu ya dalumdum ing bulan at ding batuin, at kabang e la daratang ding biga a magdalang uran.

³ Ganakan me kabang masikan ka katawan; kabang e la mangaina ding gamat mu at tud. Ganakan me kabang ating ka pang ipan ampon e pa mapula mata.

⁴ Ganakan me kabang e ka maklak; kabang daramdaman mu ing inge ning gilingan, ing pasyuk da ring ayup, at ing malagung musika.

⁵ Ganakan me kabang e ka tatakut mukiat king eran a matas; kabang e ka tatakut lalakad dili-dili king dalan, kabang e ka maputi buak, at kabang ing sablang buri mu atyu pa keka. Uling muli tamu ngan ketang alang anggang tuknangan at lumual la ding tau karing dalan ban ilibing da katamu.

⁶ Ganakan me bayu ya mapatlud ing kwintas a pilak o mabaldug at maspak ing gintung silyo o mabalbal ing datukanan danum o mapatlud ing lubid king talaga.

⁷ Ganakan me kabang e ya magbalik ing katawan mu king gabun a penibatan na at bayu ya mibalik ing kaladua mu king Dios a minie kaniti.

⁸ Ala, alang kabaldugan ing sabla-sabla, ngana ning Talapanaral. Wa, ala ping kabaldugan.

⁹ Uling biasa ya ing Talapanaral, tiglus na ing pamanuru na karing tau tungkul king beluan na. Pekapagaralan na la ding kasebian at tinimbang na ampon sinubuk ing katutuan da.

¹⁰ Migkapilit ya iting Talapanaral a manintun amanung makapasno king tau, at mitmu lang katapatan ding amanung sinulat na.

¹¹ Mengari la ding kasebian na ning taung biasa karing tulus a matilus a gagamitan na ning pastul ban maingat la ding papastulan na; anti lang paku ding kasebian na a makakutkut king kaisipan. Ing Dios, ing bukud mung kekatamung Pastul, ya ing minie kareti.

¹² Anak ko, subali pa kareti mingat ka karing aliwa pang bage. Alang kapupusan ing pamanyulat dakal a libru at pagalan na ka mu ning sobrang pamagaral.

¹³ King kataya mung amanu, oyni ing asabi ku: Pitakutan me ing Dios at pamintuan la ding utus na, uling iti ing katungkulan na ning balang tau.

¹⁴ Atulan na ning Dios ing sablang kekatamung daraptan king hayagan o king lihim, mayap o e mayap.