1

1 Meging matatag ya ing kayarian nang Aring Solomon a anak nang David uling minantabe ya kang Solomon ing Ginung Dios na at gewa neng tune marangal at mayupaya.

2 Migsalita ya i Solomon karing opisyal da ring sundalus a mamahala karing libu at tia dinalan a tauan, karing ukum, karing pamuntuk ning Israel, at karing buntuk da ring pamilya.

3 Kaybat, ya ampon ila minta la ketang matas a lugal a pisasamban king Gibeon, uling atyu karin ing Toldang tuknangan ning Ginu a gewa nang Moises, ing talasuyu ning Ginu, kanitang atyu la king ilang. (

4 Kanitang milabas a panaun, kinua neng David karin king Kiriat Jearim ing Kaban ning Dios at dela ne king Jerusalem at binili ketang toldang pepagawa na.)

5 Oneng ing tangsung altar a gewa nang Bezalel, ing anak nang Uri at apu nang Hur, atyu king Gibeon arap ning Toldang tuknangan ning Ginu. Inya karin ya sinamba king Ginu i Solomon at ding taung kayabe na.

6 Linapit ya i Solomon king tangsung altar ning Toldang tuknangan ning Ginu at minain yang libung ain-a-durulukan.

7 Itang benging ita, pepakit ya ing Dios kang Solomon at ngana, Solomon, nanu ing buri mung ibie ku keka?

8 Pekibat nang Solomon, Meging maganaka kayu at e merimla ing lugud yu kang David a tata ku angga na king peintulut yu ing maging kayalili na ku bilang ari.

9 O Ginung Dios, tuparan yu ngeni itang pengaku yu kang tata ku, anti na ning gewa yu kung ari da reting taung kasing dakal na ning alikabuk ning yatu.

10 Dinan yu ku sanang kabiasnan at beluan ban apamahalan ku la, uling ninu ing karapatdapat mamahala kareting dakal a tau nung e yu ku saupan?

11 Nganang mekibat ning Dios kang Solomon, Anti na ning yan ing buri mu, at ing inawad mu e pibandian o dangalan o kamatayan para karing kalaban mu o makabang bie para keka, nune kabiasnan at beluan ban apamahalan mu la bilang ari ding kanakung memalen,

12 ibie ku keka ing kabiasnan at beluan. E mu ita, dinan da ka namang dakal a pibandian at kabantugan a e ra bitasang tikman ding meging ari king milabasan o king panaun a datang.

13 Kaybat na nita, meko ya i Solomon arapan na ning Toldang tuknangan ning Ginu king Gibeon at mibalik ya king Jerusalem. Karin ne pemahalan ing mabilug a Israel.

14 Mekatipun yang dakal a karung panggera ampon kabayu i Solomon. Atin yang libu apat a ralan a karung panggera at labing aduang libung kabayung saken da ring sundalus na. Dela na la ding aliwa kareti king Jerusalem at ding aliwa karing miyayaliwang siudad.

15 King kapanaunan na, meging pangkaraniwan lang anting batu king Jerusalem ing pilak at ing gintu; kasing dakal na ning tanaman a sikamoro karing bunduk-bundukan ing dutung a sedro.

16 Masasali la pa king Ehipto at king Coa ding kabayu para kang Solomon king kapamilatan da ring ahenti nang komersianti.

17 Sasali la namang karung panggera king Ehipto king alagang anam a ralan a pirasung pilak king balang karung panggera, at dinalan limang pulu king balang kabayu. Ila ding mamisali karing kabayu at karung panggera para karing ari da ring Hiteo at Arameo.

2

1 Inari na king lub nang Aring Solomon king pagawa yang templo para king lagyu na ning Ginu at pagawa munamang palasyu na.

2 Tituk na lang Solomon ding pitung pulung libung tau bilang taga-akut, at walung pulung libung manabas batu king bulubundukan. Atlu lang libu anam a ralan ding kapatas a mangasiwa king obra.

3 Pepadala yang mensahi i Solomon kang Aring Hiram ning Tiro. Ngana ning mensahi: Padalan mu ku sanang dutung a sedro antimo ing depat mu kang tata kung i David inyang pepagawa ne ing palasyu na.

4 Pagawa kung templo para king lagyu na ning Ginu kung Dios. Italaga ke para king Ginu ban pidulukan king mabanglung insenso king arapan na, at dinan tinape aldo-aldo, at ain-a-durulukan neng abak at neng bengi, at neng Aldo ning Sabbath, neng Piesta ning Bayung Bulan, at karing piestang mitakda para king Ginung kekaming Dios. Deti tuntunan lang sukat dang tukian ding Israelita king kapilan pa man.

5 Maragul ya ing templong ipagawa ku uling mas maragul ya ing Dios mi kesa karing aliwang dios.

6 Oneng ninu ing malyaring makagawang templo ban maging tuknangan na, anti na ning e ya mipagyu king banuang maleparan? Ninu mo aku ban igawa keng templo? Ing apagawa ku metung yang lugal ban pidulukan insenso para king Dios.

7 Nung malyari, padalan mu kung metung a taung magaling a pangamat keng gintu, pilak, tangsu, at bakal, pulidu king pamanggawang telang muradu, malutu at asul, at magaling munaman a pangamat king pamandukit. Magobra yang kayabe da ring kanakung magobra keni Jerusalem at Juda, ding taung sidia na nang David a tata ku ban magobra.

8 Padalan mu ku munamang trosung sedro, sipres, at algum, uling balu ku king biasa la ding tauan mu king pamangutud dutung king Lebanon. Itubud ku la ken ding tauan ku ban akayabe da la ring tauan mu,

9 at isadia ra para kanaku ing dakal a dutung, uling maragul ya at malagu ing templong ipagawa ku.

10 Dinan ku lang pamangan ding tauan mung mangutud dutung: dinalan a libung tiklis a trigu, at dinalan a libu munamang tiklis a sebada, dinalan at apulung libung galun a alak ampon dinalan at apulung libung galun a larung olibo.

11 King sulat na nganang mekibat Aring Hiram ning Tiro kang Solomon, Kaluguran na la ning Ginu ding memalen na, inya gewa na kang ari da.

12 Purian ya ing Ginu, ing Dios ning Israel, a linalang king banua at yatu, uling dininan neng metung a biasang anak i Aring David. At tagle na ning anak ing beluan at pamanalastas, at ya ing pagawa king templo para king Ginu, at gawang palasyu para king sarili na.

13 Papuntalan ke ken i Huram, ing magaling a pangamat king obra.

14 Anak ne ning babaing ibat king tribu nang Dan; tau ne man Tiro i tata na. Misane ya king pamagobra king gintu, pilak, tangsu, bakal, batu, at dutung. Biasa ya namang magobra king telang muradu, asul, at malutu ampon mapinung linen. Magaling ya king obrang pamandukit at pamangawang disenyu. Agawa na ing nanumang ipagawa mu at makasadia yang sumaup karing magobrang sidia na ning kagalang-galang a David a tata mu.

15 Inya iparala mu na ngeni keni ing trigu, sebada, larung olibo, at ing alak a binggitan mu kanaku para king kailangan da ring tauan ku.

16 Pakutud ku na la karela king Lebanon ding dutung a kailangan mu. At manibat karin ibalsa da la ring dutung king dagat angga king Jopa. Ikayu na ing makut karing dutung karas karin ban idala king Jerusalem.

17 Pepakua na la kabilangan Solomon ding sablang taung dayuan a manuknangan king Israel, antimo ing merapat kanitang panaun nang David a tata na. Meyakit king ating dinalan limang pulu't atlung libu at anam a ralan a dayuan a manuknangan karin.

18 Ding pitung pulung libu gewa na lang taga-akut at ding walung pulung libu bilang manabas batu karing kabundukan. Ding atlung libu anam a ralan ila ring pinili nang maging kapatas.

3

1 Inya pegumpisan neng pepatalakad Aring Solomon ing Templo ning Ginu karin king Bunduk ning Moria, king Jerusalem, ing lugal a pidadaran nang Ornan a Jebuseo. Iti ya ing lugal a pinili nang David uling pepakit ya karin ing Ginu kang David.

2 Pegumpisan nang Solomon ing pamipatalakad king Templo king kaduang bulan na ning kapat nang banuang pamag-ari.

3 Siam yang pulung talampakan king kaba at atlu yang pulung talampakan king lualas ing Templo ning Dios a pepatalakad nang Solomon.

4 Atlu yang pulung talampakan king kaba ing balkun arapan ning Templo; kasing lualas ne ning Templo, at dinalan walung pulung talampakan ya king katas. Pepabalut ne king gintung puru ing kilub na.

5 Pepadingding neng tablang sedro ing maragul diling kuartu at pepabalut king gintung puru at pelamutian ya karing dinukit a palma at kadenang pandekorasyun.

6 Pelamutian ne ing Templo karing mangamal a batung iyas. Ibat pa king Parvaim ing gintung megamit.

7 Pepabalut neng gintu ing kabilugan a Templo: ding tanan, ding pader, ding dalan palub, ding amba, at ding pasbul. Pepadinan na lang dinukit a kerubin ding pader.

8 Pepagawa ne ing Kabanal-banalan a Lugal; atlu yang pulung talampakan king kaba at atlu yang pulung talampakan munaman king lualas. Kalupa ne sukad ning Templo. Aduang pulu't limang toneladang gintu ing megamit king pangabalut nang gintu ning Kabanal-banalan a Lugal;

9 aduang pulung onsang gintu ing megamit para karing paku. Mibalutanan la namang gintu ding kuartu king babo.

10 Pepagawa ya namang aduang kerubin a gintu para king Kabanal-banalan a Lugal at pepabalut na la king gintu.

11 Atlung pulung talampakan ing kabilugan dang kaba ding pakpak da ring aduang kerubin, pitu at kapitnang talampakan ing kaba ning balang metung a pakpak. Mamabut ya king pader ing sepu ning pakpak ning metung karing kerubin at ing sepu ning kasumangid nang pakpak na mamabut ne man king sepu nang pakpak ning kaduang kerubin.

12 Kalupa nia naman sukad ning kaduang kerubin ing mumunang kerubin, at mamabut ya naman king pader ing sepu nang pakpak. At ing kasumangid nang pakpak mamabut ya naman king sepu nang pakpak ning mumunang kerubin.

13 Atlung pulung talampakan ing kaba da ring pakpak dang makaladlad, at makatalakad lang makayarap king dalan palub.

14 Megawa ya ing tabing king inabal a linen asul, muradu, at malutu; atin yang larawan da ring binurdahan a kerubin.

15 Pepagawa yang aduang mangaragul a tangsung asias king arap ning Templo. Lima yang pulu't aduang talampakan king katas ing balang metung, at pitu ampon kapitnang talampakan ya king katas ing kapital na ning metung at metung.

16 Pepagawa na la ding tanikala a telakwintas ban ikabit la king babo da ring asias, at antimu rin ding dinalan a pomegranate a tangsu a kebit da karing tanikala.

17 Pepatalakad na la ding asias king arap na ning Templo, ing metung king bandang mauli at ing metung king bandang norti. Pemalagyuan neng Jakin itang asias king bandang mauli at Boaz itang king bandang norti.

4

1 Pepagawa ya namang metung a tangsung altar i Aring Solomon. Atlu yang pulung talampakan king kaba ampon lualas, at labi yang limang talampakan king katas.

2 Kaybat na nita, pepagawa yang metung a mabilug a tangsung kawa. Pitu ya ampon kapitnang talampakan king kalalam, labi yang limang talampakan king lualas, at apat yang pulu't limang talampakan king makapadurut.

3 Lual ning makapadurut nang labi ning kawa ating aduang hilerang larawan da ring toro, tia pulu king balang metung at kapitnang talampakan king kalaut.

4 Makapatung ya ing kawa karing gulut da ring labing aduang tangsung toro a migugulutan; makayarap la ding atlu king dane norti, ding atlu king dane albugan, ding atlu king dane mauli, at ding atlu king dane aslagan.

5 Atlu yang pulgada king kapal ing kawa, at kalupa ne ning labi na ning silyo ing labi na; kaubug yang sampagang liryu. Mikakalaman yang labing limang libung galun a danum.

6 Pepagawa ya namang apulung palangganang pipanuasan, ding lima para king dane mauli la at ding lima para king dane norti la. Keti da la wawasan ding dake da ring animal a ain-a-durulukan. Itang danum king maragul a kawa ya ing gamitan da ring pari king pamanos da.

7 Pepagawa ya namang apulung gintung pitutumpakan-sulu agpang ketang padrun, at binili da la king kilub ning Templo, lima king dane mauli at lima king dane norti.

8 Pepagawa ya namang apulung lamesa; dela da la king kilub ning Templo, lima king dane mauli at lima king dane norti. Pepagawa ya namang dinalan a gintung silyo.

9 Pepagawa ya namang patyu king kilub para karing pari, at metung a patyu king kilual. Belutanan da lang tangsu ding pasbul da ring patyu.

10 Binili de ing maragul a kawa king suluk ning mauli-aslagan ning Templo.

11 Pepagawa ya namang kaldera, pala, at silyo kang Huram. Ayari na ngang Huram ing heganaganang pagawa nang Aring Solomon para king Templo ning Dios. Ila deti:

12 ding aduang asias a maragul, ding aduang telasilyong kapital babo da ring asias a maragul, ding aduang grupu a palamuti a telasilyo da ring kapital a atyu babo da ring asias,

13 ding apat a ralan a tangsung pomegranate para karing aduang grupung palamuti a makaayus king aduang hilera king babo da ring kapital,

14 ding palanggana at ding pipatungan da,

15 ing maragul a kawa at ding labing aduang torong pipatungan da,

16 ding kaldera, pala, tinidor, at ding kasangkapan a pepagawa nang Aring Solomon kang Huram para king Templo ning Ginu. Megawa la ngan king makintab a tangsu.

17 Pepaulma na la ngan ning ari ketang pipagawan pilatan ning Sukot at Zereda ning Kapatagan ning Jordan.

18 Dakal ing tangsung megamit king pamangawa karing kasangkapan a pepagawa nang Solomon, inya alang makatantia nung nu anti karakal ing megamit.

19 Pepagawa na la namang Solomon ding kasangkapan king kilub ning Templo ning Dios, ing gintung altar, ing lamesang pidadaunan king tinape,

20 ding gintung pitutumpakan-sulu at ding sulung milalablab arap ning Kabanal-banalan a Lugal, agpang king utus para kaniti:

21 ding palamuting bulaklak a gintu, ding sulu, at ding panyipit a megawa king gintung puru,

22 ding gintung puru a pamatdang sulu, ding silyo, ding kawali, ding pinggan para king insenso, ding gintung pasbul ning Templo, ding pasbul kilub a palub king Kabanal-banalan a Lugal, at ding pasbul king maragul diling kuartu.

5

1 Inyang meyari na ngan ing heganaganang pagawa nang Aring Solomon para king Templo ning Ginu, pepalub na la ngan king silid a pisisinupan ning Templo ding bage telaga nang David a tata naing pilak at gintu at ding aliwa pang kasangkapan.

2 Kaybat na nita, pepayaus na lang Aring Solomon ding manimuna da ring tribu at pamilya ning Israel ban mitipun la king Jerusalem at kaybat kuanan de ing Kaban ning Kasunduan ning Ginu a atyu king Zion, ing Siudad nang David, at kaybat idala de king Templo.

3 Mitipun la ngan ding lalaki king arapan ning ari inyang panaun na ning Piesta da ring Dalungdung.

4 Inyang makatipun na la ngan ding manimuna binuat de ring Levita ing Kaban,

5 at dela re king Templo pati ing Toldang tuknangan ning Ginu, at ding sagradung kasangkapan kilub na niti. Ding Levita at ding pari ilang memuat at migdala kareti.

6 Mitipun la king arap ning Kaban di Aring Solomon at ding memalen ning Israel at miyain lang ain a tupa at baka a e abilang-bilang uli na ning karakal da.

7 Kaybat, linub de ring pari king Templo ing Kaban ning Kasunduan ning Ginu, ketang lugal na king Kabanal-banalan a Lugal, lalam da ring pakpak da ring kerubin.

8 Makaladlad la ding pakpak da ring kerubin king tulid ning Kaban ning Kasunduan at ding pipupusanan na.

9 Makaba la ding pipupusanan; lalagpas la king misusumangid, inya mayayakit la king arap ning kilub ning altar, oneng e king lual ning Banal a Lugal. Atyu la reti angga ngeni.

10 Ala yang laman ing Kaban ning Kasunduan subali mu karing aduang tinabas a batu a binili nang Moises inyang atyu la king Horeb. Karin ya mekikasundu ing Ginu karing Israelita kaybat na lang alual king Ehipto.

11 Kaybat na nita, meko la ding pari king Banal a Lugal. Telaga da ring heganaganang paring atyu karin ing sarili da nu mang grupu la makabilang.

12 Tinalakad la king dane aslagan ning altar ding Levitang manigtigan a kabilang da ri Asaf, Heman, Jedutun, at ding anak da ampon kamaganak. Makaimalan lang mapinung linen at titigtigan da la ring pompiang, alpa, at lira. Babagayan da la ring dinalan aduang pulung pari king kapamilatan da ring trumpeta da.

13 Ding tutiup trumpeta at ding talapagkanta balamu metung la mung siwala king karelang pamamie kapurian at kapasalamatan king Ginu. Kayabe da ring trumpeta, pompiang, at aliwa pang instrumento ning musika, magkanta lang kapurian king Ginu. Ngara, Purian ya ing Ginu, uling mayap ya; ing lugud nang e kukupas alang angga. Kanita kinatmu ya ing Templo king biga ning maslag nang pangayatyu ning Ginu.

14 Inya e ra agampanan ding pari ing karelang katungkulan uling mengatmu ya ing Templo ning Dios king ligaya na ning pangayatyu na.

6

1 Kaybat na nita, nganang menalangin Aring Solomon, Ginu, sinabi mu ing manuknangan ka king makapal a biga.

2 Ngeni mitalakad kung metung a marangal a Templo ban maging kekang tuknangan king kapilan pa man.

3 Makatalakad la karin ding memalen na ning Israel. Belikdan na la ning ari at binendisyunan na la.

4 Ngana, Purian ya ing Ginung Dios ning Israel! Tiparan na itang pengaku na kang tata kung i David, inyang sinabi na,

5 Manibat na kanitang liwal ku la ding memalen kung Israelita king Ehipto angga na ngeni, ala kung piniling siudad king gabun ning Israel a pitalakaran king templo nung nu ra ku samban ding tau. At ala kung pinili metung man ban manimuna karing memalen kung Israel.

6 Oneng ngeni, pinili ke ing Jerusalem ban maging lugal nung nu ku misamban. At ika, David, ing pinili kung manimuna karing kanakung memalen.

7 Ngana pang Solomon, E meko king isip nang tatang kung i David ing patalakad templo nung nu ya misamban ing Ginu, ing Dios ning Israel.

8 Oneng ngana ning Ginu, Mayap ing isipan mung patalakad templo para kanaku,

9 oneng aliwa ika ing patalakad, nune ing anak mu, ing sarili mung laman at daya.

10 Tiparan na ning Ginu ing pangaku na. Aku ing menalili kang tatang kung i David bilang ari ning Israel, at aku ing pepatalakad king templo nung nu ya misamban ing Ginu, ing Dios ning Israel.

11 Binili ku ne king Templo ing Kaban ning Kasunduan nung nu la makadatuk ding aduang tinabas a batu a kasusulatan na ning kasunduan a gewa ning Ginu karing memalen na ning Israel.

12 Kaybat na nita, king arapan da ring memalen tinalakad ya i Solomon king arap ning altar; tinas na la ding gamat na at menalangin ya. (

13 Pepagawa yang entabladung tangsu i Solomon at pepabili ne king libutad na ning patyu. Walu yang talampakan king kaba at lualas at lima yang talampakan king katas. Sinampa ya king entabladu at king akakit da ring tau siniklaud ya; tinas na la ding gamat na.)

14 Nganang menalangin, O Ginung Dios ning Israel, alang dios a anti ika king banua o king yatu. Tutuparan mu ing kekang pangaku karing kekang memalen, at papakit mu karela ing lugud mung e kukupas neng mamintu la keka king mabilug dang pusu.

15 Tiparan mu ing pengaku mu kang David a tata ku; itang sinabi mu kanitang kapanaunan na tiparan mu ngan ngening aldong iti.

16 Inya ngeni, O Ginung Dios ning Israel, isundu mu sanang tuparan itang pengaku mu king talasuyu mung i David a tata ku. King ating manatiling lahi na a mag-ari king Israel, nung maging mapamintu la keka a antimo ya.

17 Inya, O Ginung Dios ning Israel, paintulut mung mipatibayan ing amanung kekang sinabi king talasuyu mung i David a tata ku. fig,,,,,...tinas na la ding gamat na at menalangin ya.,(6:12)fig*

18 Oneng tune kayang malyari kang manuknangan, O Dios, king yatu a kayabe da ring tao? E ka mipagyu agyang king mabilug a banua; lalu kang e mipagyu king Templong gewa ku!

19 Makanyan man, pakiramdaman mu sa, O Ginung Dios, ing panalangin ku, ing pakisabi nang mayap ning kekang talasuyu.

20 Banten me sana aldo't bengi ing Templo, iting lugal a pinili mu nung nu ka misamban. Pakiramdaman mu ku sana neng mamarap ku ban manalangin.

21 Pakiramdaman mu sana ing panalangin ku at ing panalangin da ring memalen mung Israelita neng mamarap la keti. Ken king banuang kekang tuknangan pakiramdaman mu kami at patawaran ing kasalanan mi.

22 Nung ing metung a tau misangkanan yang ginawang e mayap king kalupa nang tau, at idala re king altar mu at pasumpan nung ala ya ping kasalanan,

23 ken king banua, makiramdam ka sana, O Ginu, at ika ing gawa at munie atul king karelang problema. Parusan me itang mikasala at payalang sala ing e mikasala.

24 Nung masambut la karing kalaban ding memalen mung Israelita uli na ning mikasala la keka, at kaybat sumisi la at datang king Templo, at king mitmung kapakumbaban manigapu la keka,

25 pakiramdaman mu la sana ken king banua. Patawaran mu ing kasalanan da ring memalen mu at ibalik mu lang pasibayu king gabun a binie mu karela at karing makatua da.

26 Nung e na ibaldug ning banua ing uran uli na ning dinapat lang pamikasala keka, at kaybat sumisi la at datang king Templo, at king mitmung kapakumbaban mamaus la keka,

27 pakiramdaman mu la sana ken king banua at patawaran ing kasalanan da ring kekang talasuyu, ding memalen ning Israel, at ituru mu itang mayap a sukat dang daptan. Kaybat, ibaldug mu ing uran king gabun a kekang binie karing kekang memalen bilang mana ra.

28 Nung mika maragul a danup king gabun o pesti o mika lawi o kulapu o gisanan da lang durun at ulad ding tanaman, nung kubkuban da lang kalaban ing isanu man karing karelang siudad o nung datang karela ing salut o sakit,

29 pakiramdaman mu sana ing karelang panalangin o ing nanumang aus na ning metung at metung karing memalen mung Israelita king penandit a panamdaman da king pusu ra ing mikasala la, at itas da la ring gamat da tulid ning Templo,

30 pakiramdaman mu la sana kanita ken king banua at patawaran ing depat dang pamikasala, uling ikang bukud ing makibalu king pusu ning tau. Inya ika ing munie ablas agpang king depat da.

31 King makanyan a paralan da akuang manatiling ating takut keka at pamintuan da ka king kekaban na ning bie ra ketang gabun a binie mu karing kekaming makatua.

32 Potang abalitan na ning metung a taung dayuan a manuknangan king marayung bansa ing kekang degulan at kayupayan at makasadiang kimut, at kaybat datang ya king Templo ban manalangin,

33 pakiramdaman mu sana ing panalangin na ken king banuang tuknangan mu, at ibie ing kayaduanan na ban akilala da ka ding sablang tau ning yatu, at mamintu la keka antimo ding memalen mung Israelita. Kanita abalu ra king iting Templong telakad ku metung yang lugal nung nu ka misasamban.

34 Potang mako lang makilaban ding kekang memalen karing kalaban king isanu mang lugal a ituldu mu karela, at kaybat marap la king siudad a pinili mu at king Templo a telakad ku bilang parangal king lagyu mu,

35 ikang atyu ken king banua, pakiramdaman mu sana ing panalangin da at pakisabing mayap, at ibie mu karela ing tagumpe.

36 Nung mikasala la keka ding kekang memalen, uling ala metung man a e mikakasala, at uli ning mua mu pasambut mu la karing kalaban da at idala da lang bihag king bansa rang marayu o malapit,

37 kanita pakiramdaman mu sana ing panalangin da ring kekang memalen. Nung king bansa nung nu la midala anting bihag apagaralan da king mikasala la keka at kaybat sabian da keka, Mikasala kami keka, dinapat kaming e ustu at e mayap;

38 at mibalik la lub keka king mabilug dang pusu at kaladua karin king bansa da ring mekabihag karela, at kaybat manalangin la keka at marap banda king bansa a binie mu karing makatua mi at king siudad a pinili mu at king Templo a telakad ku bilang parangal king lagyu mu,

39 kanita pakiramdaman mu la, ken king banuang kekang tuknangan, ing karelang panalangin at pakisabing mayap. Malunus ka sana karela at patawaran mu ing heganaganang kasalanan a depat da keka.

40 Ngeni, O kakung Dios, lawan mu kami at pakiramdaman ding panalangin a miyayain keting lugal.

41 Talakad na ka ngeni, O Ginung Dios, at kayabe ning Kaban ning Kasunduan, ing tanda ning kekang upaya, lungub na ka king Templo at karin na ka manuknangan king kapilan pa man. Bendisyunan mu ing heganaganang daraptan da ring kekang pari, at mananu na sanang ligaya la ding kekang memalen uli na ning kekang kayapan.

42 O Ginung Dios, e me sana lalakuan ing aring kekang pinili. E mu sana kakalinguan ing lugud mung e kukupas a pepakit mu king talasuyu mung i David.

7

1 Inyang ayari na neng Aring Solomon ing panalangin, tinipang ibat banua ing api at silaban na ing ain-a-durulukan at ing aliwa pang ain. At kinatmu ya ing Templo king makasilo nang aslag ning pangayatyu na ning Ginu.

2 E la makalub ding pari king Templo ning Ginu uli na ning makasilo nang aslag ning panga-atyu ning Ginu.

3 Inyang ikit da ring memalen na ning Israel ing titipang api at ing makasilo nang aslag ning pangayatyu ning Ginu, diku da lang angga king gabun ding lupa ra ban purian at samban ing Dios uli na ning kayapan na at ing lugud nang e kukupas.

4 Kaybat na nita, i Solomon at ing mabilug a Israel miyain lang ain-sakripisyu para king Ginu.

5 Miyain yang aduang pulu't aduang libung baka at dinalan aduang pulung libung tupa bilang ain-ning-pamisulusulu. Inya ya at ding sablang memalen telaga re ing Templo ning Dios.

6 Tinalakad la ding pari karing karelang sarasariling lugal at antimu rin ding Levitang tatalan karing instrumentong musika a gewa nang David para gamitan king pamamie kapasalamatan king Ginu. Ngarang magkanta kabang titigtigan da la, Ing lugud nang e kukupas ning Dios alang angga! Kabang makatalakad la ding memalen, tiniupan da la ring pari ding trumpeta.

7 Telaga neng Solomon ing libutad nang dake ning patyu, itang lugal arap ning Templo. Kaybat, minie yang ain-a-durulukan, ain-a-binutil, at taba a ibat karing ain-ning-pamisulusulu. Depat na iti uling milalu ya kalati ing tangsung altar a pepagawa na para kareting sablang ain.

8 Pigselebran neng Solomon at ding sablang memalen na ning Israel ing Piesta da ring Dalungdung kilub ding pitung aldo. Maragul yang katipunan da ring mekipamiesta manibat king Pidadalanan na ning Hamat dane norti angga king Pinak ning Ehipto dane mauli.

9 Ginamit lang pitung aldo para king pangatalaga na ning altar at kaybat pitu pang aldo para king piesta. King tauling aldo mika atin lang pamitipun bayu la mikakawani.

10 King kabukasan na nita, ing kaduang pulu't atlung aldo ning kapitung bulan, pepaulian na lang Solomon ding memalen. Masaya lang masayang minuli ding memalen uli na ning kanawan a binie ning Ginu karing memalen nang Israelita, kang David, at kang Solomon.

11 Inyang apayari na neng Solomon ing Templo ning Ginu at ing palasyu ning ari, at lubus meyari ing sablang tingka nang marapat para kareti,

12 pepakit yang pasibayu ing Ginu kang Solomon king misan a bengi. Ngana ning Ginu, Solomon, dimdam ku ing panalangin mu at tatanggapan ke iting lugal nung nu la miyain para kanaku ding ain-sakripisyu.

13 Potang sera ke ing banua ban e muran o parala ding durun ban kanan da ing makatanam king gabun o padala kung salut laban karing memalen ku,

14 nung ding memalen a mayayaus king lagyu ku magpakumbaba la at manalangin la, at panintunan da ku, at tuknang lang darapat e mayap, kanita pakiramdaman ku la king banua, patawaran ku ing kasalanan da, at uluan ke ing bansa ra.

15 Manatili lang makalawe ding mata ku karela at makiramdam la ding balugbug ku karing panalangin da.

16 Pinili ke at telaga iting Templo ban manatili ya keti ing lagyu ku king kapilan man. Manatili yang atyu keti ing pusu ku at ding mata ku.

17 Nung ika naman manatili kang tapat at matulid king akakit ku, antimo i David a tata mu, at daptan ampon pamintuan ing sablang kautusan ku,

18 kanita ika, at ding maging anak da ring anak mu manatili lang makalukluk king tronu antimo ing pengaku ku kang David a tatang mu.

19 Nung e kayu manatiling tapat kanaku at e mamintu karing kautusan ku at sumuyu at samba karing aliwang dios,

20 kanita palakuan da kayu keting bansa a binie ku kekayu, lakuan ke ing Templong telaga ku king lagyu ku, at maging kasebian ya ampon pikaylian karing sablang tau ning yatu.

21 Ing ninumang daralan arap niting Templo a ngeni tune gagalangan mangapakirut ya at mangilabut at ikutang na, Obat makanyan ing depat na ning Ginu keting bansa at king Templo?

22 Ipakibat da ring tau, Uling kelinguan de ing Ginung Dios a milual karing makatua da king bansa ning Ehipto, at sinamba la ampon sinuyu karing aliwang dios. Inya naman pepagpa ning Ginu iting sablang kapahamakan karela.

8

1 Aduang pulung banua ing megugul bayu ne apayaring Solomon ing Templo ning Ginu at ing palasyu ning ari.

2 Pepalarin na la namang pasibayu ding siudad a binie nang Aring Huram, at mitubud yang Israelita ban karin na manuknangan.

3 Kaybat na nita, lisuban ne at sekupan Solomon ing Hamat at ing Zoba

4 at pepalarin ne ing Palmyra a atyu king disyerto, at ding sablang siudad ning Hamat a pipagponduan king nanumang kailangan.

5 Pepalarin na la namang pasibayung Solomon deting siudad: Bet Horon Babo at ing Bet Horon Lalam (ding mangatibe siudad a ating pasbul dalan a malyaring ikandadu),

6 ing siudad ning Baalat, ding sablang siudad a pipagponduan na king nanumang kailangan, at ding siudad para karing kabayu na at karwahe. Pepagawa na ing sabla nang buring magawa king Jerusalem, king Lebanon, at king sablang lugal a sakup na.

7 Kinua na la at pinilit pepagobran Solomon ding taung mitagan antimo ding Hiteo, Amoreo, Perezeo, Heveo, at Jebuseo.

8 E la Israelita at ila ring e ra pete inyang lisuban de ring Israelita ing Canaan. Pinilit na lang magobra at angga na king panaun ngeni.

9 Oneng ala yang pinilit magobra karing kalupa nang Israelita; gewa na lang sundalus, opisyal, pekapun da ring karung panggera, at sundalus a pakasake kabayu.

10 Ating aduang dalan limang pulung opisyal a manibala king sapilitang pamagobra para karing pagawa nang Solomon.

11 Ibat king Siudad nang David, linipat neng Solomon king palasyung pepagawa na ing asawa na a anak ning ari ning Ehipto. Ngana, E ya sukat manuknangan ing asawa ku king palasyu nang David a ari ning Israel uling sagradu ya ing lugal a pagkabilian ning Kaban ning Ginu.

12 Kaybat na nita, i Solomon minain yang ain-a-durulukan king Ginu ketang altar a pepagawa na king arap ning Templo.

13 Ila deti ring ain-a-durulukan a sukat miyain agpang king inutus nang Moises neng Aldo ning Sabbath, neng Piesta ning Bayung Bulan, at ding atlung piesta kilub ning pabanua: ing Piesta ning Tinape Alang Lebadura, ing Piesta ning Pamamupul, at ing Piesta da ring Dalungdung.

14 Sindu na ing kaayusan a pegumpisan nang David a tata na tungkul king kasuyuan da ring pari at ding Levita a sumaup karela king pamagkanta at king nanumang obra da aldo-aldo. Mibili ya namang grupu-grupung a guardia para karing pasbul dalan uling iti ing inutus nang David, ing talasuyu ning Dios.

15 Tiparan da ngan deting pari at Levita ing sablang tituk nang obra karelang Solomon, at pati na itang karing bale pipagponduan king nanumang pamangailangan.

16 Apayari na mu ring Solomon ing sablang buri nang pagawa, magumpisa king pangatalakad ning pundasyun ning Templo ning Ginu angga na inyang mayari ya.

17 Kaybat na nita, minta ya i Solomon king Eziongeber at king Elat, ding sanglaran king lele ning Edom.

18 Pepadalan neng mapilan a barku nang Aring Huram i Solomon. Ding mismung tauan nang Huram a sane king pamaglayag ilang mamahala. Miglayag lang kayabe da ring opisyal nang Solomon at miras la king sakup ning Ofir. Kaybat na nita, mibalik la at pigdala reng maygit labing anam a toneladang gintu i Solomon.

9

1 Abalitan na ning reyna ning Seba ing kabantugan nang Solomon, inya minta ya king Jerusalem ban pangutnan ne karing mangasakit a kutang. Dinatang yang kayabe na ding dakal a abe a talasuyu na, at dakal a kamelyung magdalang miyayaliwang paniangkap at pabanglu, batung iyas a mangamal, at dakal a gintu. Inyang mikit la ilang aduang Solomon, kitang na ngan ing heganaganang buri nang ikutang.

2 At pekibatan na la ngang Solomon ding kutang na; ala metung man a pigkasakitan nang malinawan.

3 Dimdam na mismu ning reyna ning Seba ing kabiasnan nang Solomon; ikit ne ing palasyung pepagawa na,

4 ing pamangan a yapag da king ari king lamesa, ing tuknangan da ring opisyal na, ing pamagsilbi da ring talasuyu na, ing susulud dang imalan, ding magsadiang alak, at ding ain-a-durulukan a yayain na king Templo ning Ginu. Tune mengapamulala ya ing reyna king dimdam na ampon ikit.

5 Inya ngana kang Aring Solomon, Tutu pin pala ing heganaganang balita a dimdam ku king kakung kayarian tungkul keka at king kekang kabiasnan!

6 E ku bisang maniwala, oneng maniwala na ku ngeni, uling ikit da ring mismung mata ku. E man pala kapitna ing belita ra kanaku tungkul keka; mas dakal ing kekang kabiasnan kesa ketang mibalita kanaku.

7 Kasuerti da ring lalaking susuyu keka uling parati lang atyu king kekang arapan at makaramdam king kekang kabiasnan!

8 Purian ya ing Ginung kekang Dios a metula keka at milukluk keka king tronu bilang ari para king Ginung kekang Dios! Uli na ning lugud na king Israel at uli na ning nasa nang maging matatag la ring memalen na king kapilan man, gewa na kang ari ban ipatupad ing batas at ing hustisia.

9 Kaybat na nita, regaluan neng halus limang toneladang gintu ing ari, dakal a pabanglu at paniangkap ampon batung iyas a mangamal. Alang kalupa king karakal ing pabanglung binie na ning reyna ning Seba kang Aring Solomon. (

10 Subali pa king gintung darala ra migdala la namang dakal a dutung a almug at iyas ding tauan nang Aring Huram at Solomon inyang dinatang lang ibat king Ofir.

11 Ginamit nang Aring Solomon ing dutung a almug king pangagawa na ning eran na ning Templo ning Ginu at ning palasyu na. Ing aliwa pepagawa nang alpa at lira para karing manigtigan. Ala nang anti kanita a meyakit pa king sakup ning Juda.)

12 Binie na ngang Aring Solomon ing nanumang bage inawad na ning reyna ning Seba. Wa, ing heganaganang buri na subali pa ketang kusang lub a binie na bilang pakundangan king regalu ning reyna. Kaybat na nita, minuli ne ing reyna at ding kayabe na king sarili nang bansa.

13 Balang banua tatanggap yang maygit aduang pulu't limang toneladang gintu i Aring Solomon.

14 E la kabilang ding bayad buis da ring komersianti. Minie la namang gintu at pilak ding ari na ning Arabia at ding gobernador ning kayarian na.

15 Pepagawa yang aduang dalan a mangaragul a kalasag i Solomon; labing limang librang gintung puru ing megamit king balang metung.

16 Pepagawa ya namang atlung dalan a mangalating kalasag; walung librang gintung puru ing megamit king balang metung. Binili na la reti king Bale king Kagubatan ning Lebanon.

17 Pepagawa ya namang metung a maragul a tronu at ing metung nang dake niti belutanan yang garing at ing aliwa nang dake king gintung puru.

18 Atin yang anam a balitang paukiat king tronu, at atin yang patungan bitis a belutanan gintu. Atin ya namang patungan gamat king misusumangid, at ating aduang makatalakad a dinukit a leon king misusumangid.

19 Labi lang aduang leon a dinukit ding atyu king mingatba rang wakas ding balitang. Ala pang makanyan a megawang tronu nu mang kayarian.

20 Gintu la ring kopang piinuman nang Aring Solomon, at megawa la king gintung puru ding sablang kasangkapan ning Bale king Kagubatan ning Lebanon. Alang ulaga ing pilak inyang kapanaunan na.

21 Atin yang dakal a barku a maglayag king Tarsis a kayabe da ring barku nang Aring Huram. Misan king balang katlung banua magbalik lang magdalang dakal a gintu, pilak, garing, matsin, at peacock.

22 Mas mabandi ya at biasa i Aring Solomon kesa king ninumang ari king yatu.

23 Pagnasan da ngan ding ari king yatu ing akatagpu re at damdaman ing kabiasnan a binie na ning Dios kang Solomon.

24 Magdala yang regalu ing balang metung karela: kasangkapan a pilak at gintu, balabal, sandata, pabanglu, kabayu, at mula. E tinuknang ing pamagregalu kang Aring Solomon balang banua.

25 Atin yang apat a libung kural da ring kabayu at karwahe i Aring Solomon. Atin ya namang labing aduang libung kabayung panggera. Dela da la ring aliwa king Jerusalem at ding aliwa naman karing miyayaliwang siudad ning kayarian na.

26 Ya ing sasakup karing heganaganang ari manibat king Ilug ning Eufrates angga na king Filistia at king angganan ning Ehipto.

27 King panaun nang Aring Solomon anti yang karaniwan a batu ing pilak king Jerusalem, at ing dutung a sedro labis-labis anting dutung a sikamoro karing bunduk-bundukan ning Juda.

28 King Ehipto at karing aliwang bansa la pa mesali ding kabayu nang Solomon.

29 Makasulat ing sablang milyari king bie nang Solomon, manibat king kamumulan angga na king katataulian, king Istoria ning Propeta Natan at ning Ula nang Ahiya ning Silo ampon Ding Vision ning Propeta Iddo a magsalita munaman king pamag-ari nang Jeroboam a anak nang Nebat.

30 Mig-ari ya i Solomon king Jerusalem kilub ding apat apulung banua.

31 Mete ya at mikutkut king Siudad nang David. Ing anak nang i Rehoboam ya ing menalili bilang ari.

10

1 Minta ya i Rehoboam king Sikem uling karin la minta ding memalen na ning Israel ban gawan deng ari.

2 Abalitan na iting Jeroboam a anak nang Nebat (atyu ya kanita king Ehipto uling tinakas ya kang Aring Solomon) at mibalik yang ibat Ehipto.

3 Pepayaus de ring tribu na ning dane norti i Jeroboam, at miyabe-abe lang minta kang Rehoboam at ngara,

4 Aring Rehoboam, pepasakitan na kaming Aring Solomon a tata mu king obrang mangabayat. Nung gawan mung mayan ing obra mi at ing bie mi, kanita maging tapat kaming memalen mu.

5 Nganang mekibat Rehoboam, Magbalik kayu keti kaybat ning atlung aldo, at kanita ku na ibie ing pakibat ku. Inya meko na la.

6 Kaybat na nita, kitnan na lang Rehoboam ding makatuang sinuyu bilang tagapayu nang Solomon a tata na. Ngana karela, Nanu ing masanting kung ibie pakibat karing taung deta?

7 Ngarang mekibat, Nung maging maganaka ka karela at buri mu lang pamatulan king karelang kayaduanan, manatili lang susuyu keka king mitmung katapatan.

8 Oneng e na pekiramdaman ing payu da ring makatua bagkus minta ya karing kayanakan a akayabe nang meragul at ngeni tagapayu na.

9 Nganang mengutang karela, Nanu ing payu a aibie yu ban yung ipakibat ku karing taung makisabing gawan kung mayan ing obrang pepapusan na karelang tata ku?

10 Ngarang mekibat, Oyni ing sabian mu karela: Mas maragul ya ing malati kung taliri kesa king awakan nang tata ku.

11 Dininan na kayung mabayat a obrang tata ku; lalu keng gawan mabayat ing obrang pepapusan na kekayu. Berug na kayu, oneng aku pamalupaluan da kayu!

12 Kalabas da ring atlung aldo, mibalik ya kang Aring Rehoboam i Jeroboam at ding kayabe na uling ita ing sinabi na karela.

13 Magaspang yang minie pakibat i Rehoboam karela; e na tikian ing payu da ring makatua.

14 Ing tikian na ya ing payu da ring kayanakan, inya ngana karing memalen, Dininan na kayung mabayat a obrang tata ku; lalu keng gawan mabayat ing obrang papusan ku kekayu. Berug na kayu, oneng aku pamalupaluan da kayu!

15 E na pekiramdaman ing kayaduanan da ring memalen. Ing milyaring iti makayagpang king kaburian ning Ginu ban matupad itang sinabi na kang Jeroboam, ing anak nang Nebat, king kapamilatan nang propeta Ahiya ning Silo.

16 Inyang ikit da ring memalen na ning Israel ing e na buring pakiramdaman ning ari ing kayaduanan da, sinabi ra, Nanu pamu ing kaugnayan tamu kang David? Ala ta nang pangataid king anak nang Jese. Balen Israel, tara, muli ta na karing bale tamu! Rehoboam, bahala na ka king sarili mu manibat ngeni! Inya minuli la ding memalen na ning Israel karing bale ra,

17 at i Rehoboam ya ing meging ari da ring Israelitang sakup ning Juda.

18 Kaybat na nita, pepayaus neng Aring Rehoboam i Adoniram, ing manibala king sapilitang pamagobra, at tiburan ne karing memalen na ning Israel, oneng pemasibas deng batu angga king mete ya. Inya memalagua yang sinake i Rehoboam king karwahe na at tinakas ya at minta king Jerusalem.

19 Manibat na kanita angga na ngeni mag-rebeldi la ding memalen na ning Israel laban king pamilya nang David.

11

1 Inyang miras ne Jerusalem i Rehoboam, tinipun na la ding pekamayap nang sundalus ning tribu ning Juda at ning Benjamin ban lusuban da la ring tribu ning dane norti ning Israel at ban abawi ne ing kayarian na. Mekatipun yang dinalan walung pulung libu katau a pawang mangagaling.

2 Oneng ngana ning Ginu kang propeta Semaia,

3 Sabian mu kang Rehoboam a anak nang Solomon, ing ari ning Juda, at karing Israelita king Juda at Benjamin

4 king iti ing pasabi na ning Ginu: E yu la lulusuban ding kalupa yung Israelita. Muli na kayu bale yu, iko ngan. Kaburian ku ing milyari. Memintu ya ing metung at metung karela uli na ning sinabi na karela ning Ginu at e re lisuban i Jeroboam.

5 Menatili ya i Rehoboam king Jerusalem at pepagawa yang kuta karing siudad ning Juda at Benjamin:

6 king Betlehem, Etam, Tekoa,

7 Betzur, Soco, Adullam,

8 Gat, Maresa, Zif,

9 Adoraim, Lakis, Azeka,

10 Zora, Ayalon, at Hebron.

11 Pekatibe na la ding dipensa na at mibili yang taung mamahala at mitambak yang sapat a pamangan, laru ampon alak.

12 Mibili ya namang kalasag at sibat karing sablang siudad ban lalu lang maging masikan. King anti kaniting paralan ya mipailalam ing Juda at Benjamin king upaya nang Rehoboam.

13 Migpanig la kang Rehoboam ding pari at Levitang ibat karing lugal a tuknangan da.

14 Likuan da la ring karelang pastulan at pibandian ban manuknangan king Juda at king Jerusalem, uling leko nang Aring Jeroboam at ding kayalili na ing sumuyu la king Ginu bilang pari.

15 Memili yang sarili nang pari i Jeroboam ban sumuyu karing lugal a pisasamban da ring paganu at ban samba karing demonyu at karing idolong baka a pepagawa na.

16 Tinuki la karing Levita at minta la Jerusalem ding sablang kabilang karing lahi nang Israel a magnasang samba at miyain ain-sakripisyu king Ginu, ing Dios da ring karelang makatua.

17 Makanyan deng gewang matatag ing kayarian na ning Juda at ing kayupayan nang Rehoboam a anak nang Solomon kilub ding atlung banua uling tikian na ing mayap dang alimbawa di David at Solomon.

18 Ayasawa neng Rehoboam i Mahalat a anak nang Jerimot at Abihail. Anak neng David i Jerimot at i Abihail naman anak neng Eliab at ingkung ne i Jese.

19 Ayanak na lang Rehoboam kang Mahalat ding atlung anak a lalaki: i Jeus, Semaria, at Zaham.

20 Meging asawa nia namang Rehoboam i Maaca a anak nang Absalom. Ayanak na la kang Maaca di Abiya, Atai, Ziza, at Selomit.

21 Pakamalan neng Rehoboam i Maaca maygit karing sabla nang asawa at babaing kasese. Labing walu la ring asawa na at atin ya pang anam apulung babaing kasese. Adua lang pulu't walu ding anak nang lalaki at anam lang pulu ding anak nang babai.

22 Mas matas ing katungkulan a binie na kang Abiya a anak na kang Maaca kesa karing aliwa nang anak a prinsipi, uling i Abiya ya ing buri nang maging kayalili na bilang ari.

23 Pekapagaralan nang masalese ing pakibatan a binie na karing anak nang lalaki at kinalat na la king mabilug nang sakup ning Juda at Benjamin at karing pakakutang siudad. Labis-labis ing binie nang sustentu karela at menintun yang babaing maging asawa ra.

12

1 Inyang matatag ne ing kayarian nang Aring Rehoboam, mengalinguan ya at ing mabilug a Israel king Kautusan na ning Ginu.

2 Uli na niting kataksilan a depat da king Ginu, lisuban ne ning Aring Sisak ning Ehipto ing Jerusalem kanitang kalimang banua na ning pamag-ari nang Rehoboam.

3 Kayabe na lang linusub ding libu aduang dalan a karung panggera, anam apulung libung sundalus a pakakabayu, at ding e abilang-bilang a sundalus a ibat Libya, Sukim, at Etiopia.

4 Binihag na la at sekupan ding siudad nang pakakuta ning Juda angga na king Jerusalem.

5 Kanita, minta ya i propeta Semaia kang Rehoboam at karing manimuna na ning Juda a makatipun king Jerusalem uli na ning takut da kang Sisak. Nganang Semaia karela, Oyni ing pasabi na kekayu ning Ginu: Ginulut kayu kanaku, inya naman pepaburen da kayung menabu king gamat nang Sisak.

6 Inamin nang Aring Rehoboam at ding manimuna ing pamikasalang depat da at ngarang sinabi, Makatuliran ya ing Ginu.

7 Ikit ning Ginu ing karelang kapakumbaban, inya ngana ning Ginu kang Semaia, Anti na ning migpakumbaba la, e ku na la gisanan paten; iligtas ku la. E ku na iparala king Jerusalem ing mua ku king kapamilatan nang Sisak.

8 Makanyan man, maging ipus na la ban abalu da ing pamiyaliwa na ning pamaniuyu kanaku ila ning pamaniuyu karing ari da ring aliwang bansa.

9 Inya dinatang ya king Jerusalem i Aring Sisak ning Ehipto at kinua na ngan ing sablang pibandian ning Templo ning Ginu at ing king palasyu pati na ding gintung kalasag a pepagawa nang Solomon.

10 Inalilan na la ning Aring Rehoboam karing tangsung kalasag a pepagawa na, at pigkatiwala na la karing opisyal da ring guardia ning palasyu.

11 Darala da la ring guardia neng pupunta ya ing ari king Templo ning Ginu, at kaybat babalik da la king silid-pisisinupan.

12 E mikalabkab ing mua ning Ginu kang Rehoboam uling migpakumbaba ya. Inya e ya lubus masira at meging maayus ing sabla king Juda.

13 Meging matatag at mayupaya ing pamag-ari nang Rehoboam king Jerusalem. Apat yang pulu't metung a banua idad inyang linukluk ya king tronu, at mig-ari ya kilub ding labing pitung banua king Jerusalem, ing siudad a pinili ning Ginu karing sablang tribu ning Israel ban karin ya misamban. Tau ya king bansang Ammon i ima na at ing lagyu na Naama.

14 E mayap ing depat nang Rehoboam, uling e na tiparan ing kaburian na ning Ginu.

15 Makasulat king librung Istoria ning Propeta Semaia at king librung Istoria ning Propeta Iddo ing sablang milyari king bie nang Rehoboam manibat na king kapupurmeruan ning pamag-ari na angga na inyang miwakasan na. Alang tuknang ing pamilaban da ri Rehoboam at Jeroboam.

16 Mete ya i Rehoboam at kitkut de king Siudad nang David. I Abiya a anak na ya ing menalili bilang ari.

13

1 Inyang labi neng walung banuang mag-ari king Israel i Jeroboam, kanita ne man meging ari ning Juda i Abiya.

2 Mig-ari ya king Jerusalem kilub ding atlung banua. I ima na ya i Micaia a anak nang Uriel ning Gibea. Mispak ing gera pilatan nang Abiya at Jeroboam.

3 Apat lang dalan a libung mangatapang a sundalung pakasandata ding tinipun na, at walu lang dalan a libu ding sundalus a pawa munamang pakasandata ding kang Jeroboam.

4 Pinuestu na lang Abiya ding sundalus na king bulubundukan na ning Efraim, king taluktuk ning Bunduk ning Zemaraim. Karin nganang kinulisak masikan, Makiramdam kayu kanaku, Jeroboam at memalen ning Israel!

5 E yu wari balu king ing Ginu, ing Dios ning Israel, ginawa yang alang kapupusan a kasunduan kang David at karing anak na king maging ari la king kapilan pa man?

6 Makanyan man, i Jeroboam a anak nang Nebat at talasuyu nang Solomon a anak na namang David mig-rebeldi ya laban king panginuan na.

7 Mekiabe la ding lalaking alang silbi at e bisang kilala king panga-ari nang Rehoboam a anak nang Solomon uli mong anak ya pa at alang sibukan ban labanan na la.

8 Ngeni buri yeng labanan ing kayarian ning Ginu a pamahalan da ring anak nang David uli mong dakal kayu kesa kekami at uling kayabe yu la ding gintung torong baka a pepagawa nang Jeroboam ban maging kekayung dios.

9 E yo wari tinabi ding pari na ning Ginu, ding lahi nang Aaron, at ding Levita? At kaybat tinuldu kayung taung maging kayalili ra? E kayu wari makiapus kanyan king ugali da ring aliwang bansa? Inya ing ninumang datang a magdalang toro o pitung tupa malyari neng mitalagang pari para karing dios a kikilalanan yo?

10 Oneng ikami suyuan mi ya rin ing Ginung kekaming Dios at kapilan man e mi ya gulutan. Alang aliwang pari para kekami subali mu ding paring ibat king lahi nang Aaron at ding kasaup dang Levita.

11 Babie lang insenso neng abak at neng bengi at animal a durulukan para king Ginu. Babie la namang ain a tinape ketang misadiang malinis a lamesa. At neng bengi sisindian da la ring sulung atyu king gintung pitutumpakan-sulu. Pamintuan mi ing sablang inutus na ning Ginu, oneng ikayu gilutan ye.

12 Inya ngeni kayabe mi ya king pamakilaban. Ya ing pamuntuk mi, at ding pari a kayabe mi munaman ila ding tumiup karing trumpeta da ban misadia kami king pamakilaban kekayu. Memalen ning Israel, e ye sana lalabanan ing Ginu, ing Dios da ring makatua yu, uling e kayu malyaring maniambut!

13 Parala yang mapilan karing sundalus na i Jeroboam king kagulutan da ring kalaban ban karin da la sabatan kabang ding dakal karing sundalus na makayarap la karing sundalus ning Juda.

14 Inyang miglalawe la ding sundalus ning Juda ikit da king atin lang kalaban king arapan da at king kagulutan da. Inya menalangin la ban maniawad saup king Ginu, at ding pari naman tiniupan da la ring trumpeta.

15 Kinulisak lang masikan ding sundalus ning Juda, at linusub la king pamanimuna nang Abiya. Simbut ne ning Dios i Jeroboam at ding sundalus ning Israel.

16 Tinakas la ding sundalus ning Israel karing sundalus ning Juda, at peintulut ning Dios ing masambut la king Juda.

17 Migtagumpe ya i Abiya at ding sundalus na; simbut da la at apate ding limang dalan a libung mangagaling nang sundalus ning Israel.

18 Manibat na kanita mipailalam la ding memalen na ning Israel king upaya ning Juda, at ding memalen naman ning Juda menatili lang menalig king Ginu, ing Dios da ring karelang makatua.

19 E ya pepatugut i Abiya king pamanintun na kang Jeroboam, inya abihag na la ding siudad ning Betel, Jesana, Efron, at ding baryung makasiping kareting mesabing siudad.

20 E na na abawi pang Jeroboam ing upaya na king panaun nang Abiya. Katataulian, pepasakitan ne ning Ginu at mete ya.

21 Meging mayupaya yang ari i Abiya. Labi lang apat ding asawa na; adua lang pulu't adua ding anak nang lalaki at labing anam la ding babai.

22 Ing aliwang milyari king bie nang Abiya, ing sinabi na at depat, makasulat king Istoria ning Propeta Iddo.

14

1 Mete ya i Aring Abiya at mikutkut ya king kutkutan da ring ari king Siudad nang David. I Asa, ing anak na, ya ing menalili bilang ari. Mapayapa king Juda kilub ding apulung banuang pamag-ari nang Asa.

2 Metula ya ing Ginung Dios uling depat na itang mayap at matulid.

3 Pepalako na la ding altar da ring dayuan at ding lugal a mangatas nung nu la sasamba; pepalasak na la naman ding sagradung asias at ding simbulu ning diosang i Asera.

4 Inutus na karing memalen na ning Juda ing daptan da ing kaburian na ning Ginu, ing Dios da ring makatua da, at tuparan ding utus na at tuntun karing tuntunan na.

5 Uling pepalako na la ding lugal a pisasamban da ring dayuan at ding lugal nung nu la duruluk insenso karing sablang siudad ning Juda, mika kapayapan king kayarian king panaun na ning pamag-ari na.

6 Pepatalakad yang mangatibe pader para karing siudad ning Juda king kapanaunan na at e mika gera, uling dininan neng kapayapan ning Ginu.

7 Ngana karing tau Juda, Pakatibe ta la ding siudad tamu king kapamilatan da ring mangatibe pader at tore, at pasbul dalan a malyaring ibuklat at ikandadu. Atyu ya king gamat tamu iting bansa uling buri tamung gawan ing kaburian na ning Ginung kekatamung Dios. Pigdipensa na katamu at dininan na katamung kapanatagan nu man karin. Inya megobra la at meging manawa ing bie ra.

8 Atin yang atlung dalan a libung sundalus a tau Judea a pakasandatang kalasag at tandus, at aduang dalan walung pulung libu a tau Benjamin a pakasandatang kalasag at pana. Mangatapang la ngan ding sundalus at masibukan king labanan.

9 E miglambat i Zera a tau Etiopia linusub ya laban karela. Atin yang metung a milyung sundalus at atin yang atlung dalan a karung panggera, at king panyulung da miras la angga Maresa.

10 Inya linage ya i Asa ban labanan ne i Zera, at mitagpu la king Kapatagan ning Zefata lele ning Maresa.

11 Nganang menalangin Asa king Ginung Dios, Ginu, ala metung man a anti ika ing makasaup king metung a maina king pamakilaban king metung a mayupaya. Saupan mu kami, O Ginung kekaming Dios, uling manalig kami keka, at king lagyu mu linual kaming makilaban kareting dakal a kalaban. O Ginu, ika ing kekaming Dios; e mu ipaintulut ing sambutan da kami.

12 King saup ning Ginu, simbut na lang Asa at ding sundalus na ding kalaban a tau Cus at tinakas la.

13 Penagal na lang Asa at ding sundalus na angga king Gerar. King saup ning Ginu, gisan da la ngan pete ding dakal a kalaban, at dakal ing pibandian a karelang ikua.

14 Lesak da la ngan ding siudad a makapadurut king Gerar, uli na ning takut da ring memalen da reti king Ginu. Liban da la ngan ding siudad at dakal ing ikua rang pibandian.

15 Lisuban da la naman ding paglugalan da ring pastul kawan, at kaybat inuli da la Jerusalem ding ikua rang tupa at kamelyu.

15

1 Detangan ne ning espiritu na ning Dios i Azaria a anak nang Oded,

2 at linual ya ban pakikitan ne i Asa. Ngana, Makiramdam ka kanaku, Aring Asa at ikong memalen na ning Juda at Benjamin! Manatili ya kekayu ing Ginu kabang manatili kayu king Ginu. Akit ye, nung panintunan ye; nung kalinguan ye, kalinguan na kayu naman.

3 Kilub ding makabang panaun mibiebie yang alang tune Dios ing Israel; ala yang pari ban turu karing memalen at alang batas.

4 Oneng panintunan de ing Ginung Dios ning Israel neng mibibili la king panganib. Panintunan de at atatagpuan da ne man.

5 Mapanganib kanita ing maglakad nu man karin uling magulu at alang kapayapan.

6 Guluan ne ning metung a bansa ing kalupa nang bansa, at ing siudad ing kalupa nang siudad. Ing Dios ya ing pasari king kaguluan at kaligaligan karela.

7 Oneng e yu painan ing lub yu at magpakatatag kayu, uling ablasan na ing daptan yu.

8 Mesikan ya lub i Asa inyang dimdam na ing mesabing ula nang Azaria a anak nang Oded. Pepalako na la ding makasumaming idolo king mabilug a Juda at Benjamin at karing siudad a abihag na karin king bulubundukan na ning Efraim. Pepalarin nia naman ing altar na ning Ginu a mitalakad king patyu ning Templo ning Ginu.

9 Migpanig la kang Asa ding dakal a taung dinatang ibat king Efraim, Manase, at Simeon uling ikit da king ing Ginu atyu ya kang Asa. Pepayaus na la ngan Asa pati na ding memalen na ning Juda at Benjamin.

10 Mitipun la king Jerusalem kanitang katlung bulan na ning kalabing limang banua na ning pamag-ari nang Asa.

11 King mismung aldong ita miyain lang ain-a-durulukan para king Ginu ibat king pibandian a karelang asamsam: pitung dalan a baka at pitung libung tupa.

12 Ginawa lang metung a kasunduan nung nu ra pikayari ing samban de ing Ginu, ing Dios da ring makatua da, king mabilug dang pusu at kaladua.

13 Pikayari da ing paten ya ing ninumang e sambakayanakan ya man o matua, lalaki ya man o babai.

14 King masikan a bosis at tiup ding trumpeta sinumpa la king lagyu ning Ginu king tuparan de ing kasunduan.

15 Masaya la ngan ding memalen na ning Juda uling gewa re iting kasunduan king mabilug dang pusu. Matutula la king pamanyamba ra king Ginu, at tinggap na no naman ning Ginu at dininan kapayapan king bansa da.

16 Leko neng Aring Asa i apu nang i Maaca bilang reynang indu, uling ginawa yang makasumaming idolo na ning diosang i Asera. Digsa neng Asa iting idolo; penadtad neng mangalati at silaban king Kapatagan ning Kidron.

17 Agyang e na la ngan lesak Asa ding sablang lugal a pisasamban da ring dayuan king bansa, menatili yang tapat king Ginu king kekaban ning bie na.

18 Dela na la ngan king Templo ning Dios ding sablang kagamitan a telaga nang Abiya a tata na para king Dios. Inabe na la ding kasangkapan a gintu at pilak a ya mismu ing mitalaga.

19 E na bitasa pang mika gera nune mu inyang katlung pulu't limang banua na ning pamag-ari na.

16

1 Inyang katlung pulu't anam na nang banuang mag-aring Asa king Juda, kanita ne lisuban Aring Baasa ning Israel ing Juda. Pegumpisan neng pepabakud ing Rama ban alang milub o milual king Juda.

2 Inya kinua na lang Asa ding pilak at gintu king baul ning Templo ning Ginu at ning palasyu at peparala na la king Damasco, kang Aring Benhadad ning Siria at iting mensahi:

3 Peparala ku la deting pilak at gintu bilang regalu keka. Sana mikaluguran kata antimo i tata ku at i tata mu. Inya, pututan mu na ing pamakiabe mu kang Aring Baasa ning Israel ban ilako na na la ding sundalus na king kakung kayarian.

4 Mebisa yang makikampi i Benhadad kang Asa, inya tiburan na la ding opisyal na at ding sundalus ban lusuban da la ring siudad ning Israel. Abihag de ing Ihon, Dan, Abel Bet Maaca, at ding sablang siudad ning Neftali nung nu makatambak ing sablang kailangan a pamangan at kagamitan.

5 Inyang abalitan nang Aring Baasa ing milyari, pepatuknang na ing pangabakud nang pader ning Rama.

6 Kanita na la tinipun Aring Asa ding lalaki ning mabilug a Juda at pepaakut na la ding batu at dutung a melakuan king Rama, ing e meyaring pagawa nang pader Aring Baasa, at pepadala na karing siudad ning Geba at Mizpa ban magamit king pamipatibe ra.

7 King panaun a ita, pintalan neng propeta Hanani i Aring Asa at ngana, Aring Asa, mekatakas la ding sundalus ning ari ning Israel uli na ning menalig ka king Siria at e king Ginung kekang Dios.

8 E la wari milalu karakal ding sundalus ning Etiopia at Libya, at ding karelang karung panggera at sundalus a pakasake kabayo? Oneng simbut mu la uling menalig ka king Ginu.

9 Lalawan ne ning Ginu ing mabilug a yatu ban saupan na la ding taung maki pusung tapat king Ginu. Inya manibat ngeni mibili kang parati king labanan uli na ning depat mung kamangmangan.

10 Mimua ya i Asa king sinabi na ning propeta. Inya pepatanikala ne at pepasukul i Hanani. King panaun munamang iti na pegumpisan Asa ing mabagsik a pamakiutus na karing mapilan nang memalen.

11 Ing heganaganang milyari king bie nang Aring Asa misulat king Istoria da ring Ari ning Juda at Israel.

12 King katlung pulu't siam a banua ning pamag-ari nang Asa mirate ya uli na ning mabayat a sakit a digpa king bitis na. Makanyan man, e ya meniawad saup king Ginu; karing doktor ya menalig.

13 Kaybat dang milabas ding aduang banua mete ya.

14 Kitkut de king Siudad nang David, ketang batung kutkutan a ya mismu ing pepagawa. Dininan deng dakal at miyayaliwang pabanglu ing bangke na, at ginawa lang maragul a dapug ding tau bilang pamagpaldas king kamatayan na.

17

1 Ing menalili kang Asa bilang ari ya ing anak nang i Jeosafat, at pekasadia ne ing kayarian na laban king Israel.

2 Pinuestu na la ding sundalus na karing mabilug nang sakup ning kayarian na ning Juda pati na karing siudad a pakakuta at karing siudad ning Efraim a abihag nang Asa a tata na.

3 Binendisyunan ne ning Ginu i Jeosafat uling tikian na itang mayap nang alimbawa ning makatua nang i David inyang anak pa ing bie na at e ya sinamba karing Baal.

4 Simban ne ing Dios nang tata na, pemintuan na la ding utus ning Dios, at e ya menugaling anti ding ari ning Israel.

5 Gewa neng matatag ning Ginu ing pamag-ari nang Jeosafat king Juda, at ding memalen dininan deng regalu. Inya meging mabandi ya at tune kagalang-galang.

6 Tula na ing sumuyung tapat king Ginu, at lesak na la ngan ding lugal a pisasamban da ring dayuan at ding simbulu na ning diosang i Asera king Juda.

7 King katlung banua na ning pamag-ari na tiburan na la ding opisyal nang i Benhail, Obadias, Zacarias, Netanel, at i Micaia ban turu karing siudad ning Juda.

8 Kayabe da la reting opisyal ding siam a Levita at aduang pari. Ding Levita ila di Semaia, Netania, Zebadia, Asael, Semiramot, Jeonatan, Adoniya, Tobia, at i Tobadoniya. Ding pari ila di Elisama at Jehoram.

9 Dela re ing libru ning Kautusan ning Ginu at minta la karing heganaganang balen ning Juda ban ituru da la ring tau.

10 Ing takut king Ginu miras karing heganaganang kayarian a makapadurut king Juda. Tatakut lang lumaban kang Aring Jeosafat.

11 Ding mapilan karing tau Filistia pigdala reng dakal a pilak at aliwa pang regalu, ding tau Arabia naman pigdala reng pitung libu at pitung dalan a tupa ampon pitung libu at pitung dalan a kambing.

12 Meragul nang meragul ing kayupayan na. Pepagawa yang dakal a kuta at mitatag dakal a siudad king mabilug a Juda,

13 at karin na pinondu ing kagamitan a misna king karakal. Pinuestu na la naman king Jerusalem ding sundalus a opisyal a masibukan king pamakilaban,

14 agpang karing pamilyang karelang penibatan. Ila deti: i Adna ya ing pekapun a ibat king lahi nang Juda a ating tatalnan a atlung dalan a libung sundalus;

15 i Jeohanan, ing katuki na, atin yang aduang dalan walung pulung libung sundalus;

16 at i Amasia, ing anak nang Zikri, atin yang aduang dalan a libung sundalus. (Migkusa yang lub sinuyu king Ginu i Amasia.)

17 I Eliada, ing mesubuk na katapangan, ya ing pekapun da ring sundalus a menibatan karing pamilya nang Benjamin. Atin yang aduang dalan a libung sundalus a pakakalasag at magdalang pana at paslu.

18 Ing kayaduangan na ya i Jeozabad a manibala karing dinalan walung pulung libung sundalus a manatiling makasadia king aus ning pamakilaban.

19 Ila deti ring lalaking sinuyu king ari ning Jerusalem, subali pa karetang pinuestu nang Jeosafat karing kuta da ring siudad ning mabilug a Juda.

18

1 Inyang meging mabandi ne at pikabaluan i Aring Jeosafat ning Juda, mekisangga ya kang Aring Ahab ning Israel king kapamilatan ning inayus nang pamakiasawa ning metung karing miembru na ning pamilya na king metung nang miembru ning pamilya nang Aring Ahab.

2 Kalabas da ring mapilan a banua, minta ya i Jeosafat king Samaria ban dalawan ne i Ahab. Pepapate yang dakal a tupa at baka i Ahab bilang pamagpiesta king pamandalo nang Jeosafat. At kaybat, inagkat neng makiabe i Jeosafat king pamaglusub king siudad ning Ramot ning Gilead.

3 Ngana, Jeosafat, malyari kang tuki kanaku king pamaglusub king Ramot ning Gilead? Pekibat nang Jeosafat, Bisa ku; makasadia ku at ding sundalus ku ban tuki keka king pamaglusub.

4 Oneng sinabi na naman, Bayu ta gawan yan, kailangan pa ing kutnan ya ing Ginu.

5 Inya pepayaus na lang Ahab ding apat a ralan a propeta at nganang kinutang karela, Kailangan kung lumusub king Ramot ning Gilead o ali? Ngarang mekibat, Lumusub ka, uling papagtagumpen na ka ning Dios.

6 Nganang mengutang Jeosafat, Ala na waring aliwang propeta a malyari tamung akutnan tungkul king Ginu?

7 Nganang mekibat Ahab, Atin, i Micaia a anak nang Imla. Oneng kasaman ke uling ala ya pang inula a mekakayap mo sa kanaku; puru e mayap ing pepasari na. E mu sukat sabian yan! nganang sinabing Jeosafat kang Ahab.

8 Inya pepayaus neng Aring Ahab ing metung a opisyal at ngana, Magmalagua ka, dakitan me i Micaia a anak nang Imla.

9 Ing ari ning Israel at i Jeosafat a ari ning Juda maka-imalan la king imalan ari at makalukluk la karing tronu lele ning pidadaran king lual pasbul-dalan ning Samaria kabang magsalita lang ula ding sablang propeta king arapan da.

10 I Zedekia a anak nang Kenaana, ing metung karing propeta, ginawa yang sagung bakal at ngana kang Ahab, Ing Ginu sasabian na: King kapamilatan da reti labanan mu la ding tau ning Siria at gisanan mu la ngang paten.

11 Makanyan munaman ing sinabi da ring sablang propeta. Ngara pa, Sulung, lumusub ka king Ramot ning Gilead at maniambut ka. Magtagumpe ka uling saupan na ka ning Ginu.

12 E miglambat miras ya kang Micaia ing opisyal a mituburan dumakit. Ngana niting tubud kang Micaia, Metung mu ing sasabian da ring propeta: magtagumpe ya ing ari. Kailangan ing makanyan munaman ing sabian mu.

13 Nganang mekibat Micaia, Daramdaman na ning mabie Ginu king sabian ku king ari itang pasabi na!

14 Inyang makayarap ne king Aring Ahab, kitnan ne ning ari, Micaia, kailangan pin king aku at i Aring Jeosafat ing munta kami at lumusub king Ramot ning Gilead o ali? Pekibat nang Micaia, Wa, at maniambut kayu uling papagtagumpen na kayu ning Ginu.

15 Nganang Aring Ahab, Magsalita kang katutuan kanaku neng magsalita ka king lagyu na ning Ginu. Kailangan pa waring sabian kung ulit-ulit yan keka?

16 Pekibat nang Micaia, Akakit ku lang makakalat karing bunduk-bundukan ding sundalus na ning Israel; mengari lang tupang alang pastul. At sinabi na ning Ginu, Ala lang talapanimuna deting sundalus, inya pepaburen na lang muling payapa karing pibalebale ra.

17 Nganang Ahab kang Jeosafat, Ikit mu na! E ku wari sinabi keka king ala yang inula ing taung yan a mekakayap mo sa kanaku nune mu pawang e mayap!?

18 Tiglus nang Micaia ing pamagsalita na. Ngana, Pakiramdaman mu sana ing sasabian na ning Ginu! Ikit ke ing Ginu, makalukluk ya king tronu na karin banua at kayabe da ring sablang anghel na a makatalakad siping na.

19 Kanita kitang ning Ginu, Ninu ing maglinlang kang Ahab ban munta ya at mate karin king Ramot ning Gilead? Mekibat ya ing metung karing anghel; at miyayaliwa munaman ing pekibat da ring aliwa.

20 Kanita ating metung a espiritung linapit king Ginu at sinabi na, Aku ing maglinlang kang Ahab. Kitang ning Ginu, King makananung paralan?

21 Pekibat ning espiritu, Aku ing munta at papagsalitan ku lang kalaraman ding propeta nang Ahab ban magsalita lang kalaraman. Inya ngana ning Ginu, Sulung, ika ing munta at magtagumpe ka.

22 Nganang memupus king pamagsalita nang Micaia, Inya naman ikit mu at dimdam nung makananu lang migsalitang kalaraman keka deting propeta mu. Oneng ing Ginu mismu ya ing sinabing miras keka ing kapahamakan!

23 Kanita ne lepitan ning propeta Zedekia i Micaia at timpaling ne lupa. Ngana, King makananung paralan na ku likuan ning espiritu ning Ginu ban makapagsalita ya keka?

24 Nganang mekibat Micaia, Akit mu potang datang ing aldo a salikut ka king metung a kuartung masalikut.

25 Kaybat nganang minie utus ning Aring Ahab ning Israel karing opisyal na, Dakpan ye i Micaia at idala ye kang Amon, ing gobernador ning siudad, at king Prinsipi Joas.

26 Sabian yu karela king isukul de at dinan mung tinape ampon danum angga king pamagbalik kung e ninanu balang.

27 Nganang Micaia, Nung sakaling mibalik kang e ninanu balang, kanita mipatunayan king e ya migsalita ing Ginu king kapamilatan ku. Ngana pa, Makiramdam kayu ngan king sinabi ku!

28 Kaybat na nita, i Aring Ahab ning Israel at i Aring Jeosafat ning Juda minta la king Ramot ning Gilead ban lusuban de.

29 Nganang Ahab kang Jeosafat, Magbalatkayu ku at makiabe king pamakilaban, oneng e mu lulukas ing imalan mung ari. Inya migbalatkayu ya ing ari ning Israel at kaybat mekiabe ya king pamakilaban.

30 Oneng minie yang utus ing ari ning Siria karing pekapun ding karung panggera king ala lang aliwang labanan nung e mu ing ari na ning Israel.

31 Inyang ikit de i Aring Jeosafat bala ra king ya ing ari na ning Israel; inarapan de at lisuban. Oneng kinulisak ya i Jeosafat, at linigtas ne ning Ginung Dios at tinuknang lang tatagal ding kalaban na.

32 Akilala da ring pekapun ding karung panggera king aliwa ya pala ing ari na ning Israel, inya tiknangan deng tatagalan.

33 Oneng abugnus ne ning metung karing sundalus ning Siria ing paslu king pana na king e na sasarian at tiran ne ing ari na ning Israel. Tinusuk ya ing paslu king pilatan ding tiranti na ning baluti na king salu. Inya ngana ning ari king magmanehu na king karung panggera, Magbalik ka at ilako mu ku king labanan uling mesugat ku!

34 Milalu kabagsik ing labanan king aldong ita, oneng menatili yang makasandal i Aring Ahab king karung panggera a makayarap karing sundalus ning Siria. At mete ya inyang lalbug ne ing aldo.

19

1 Mekapagbalik yang e ninanu balang king palasyu na i Aring Jeosafat ning Juda.

2 Selubungan neng Jehu, ing propetang anak nang Hanani. Nganang propeta Jehu kang Aring Jeosafat, Kailangan la waring saupan ding taung e mayap at luguran detang masama king Ginu? Uli na ning depat mung iti, mimua ya keka ing Ginu.

3 Makanyan man ating meyakit a mayap tungkul keka, uling pepalako mu la king bansa ding simbulu na ning diosang i Asera, at inari mu king lub mu ing tupad king kaburian na ning Dios.

4 Menuknangan ya i Jeosafat king Jerusalem, oneng pupuntalan na la ding kabalen na manibat king Beerseba angga na king bulubundukan nang lugal ning Efraim ban papagbalikan na la lub king Ginu, ing Dios da ring makatua da.

5 Memili yang taung maging ukum para king mabilug a bansa. Atin yang ukum ing balang metung at metung karing pakakuta nang siudad ning Juda.

6 Ngana kareting ukum, Samasnan yu sa ing obra yu bilang ukum. Aliwa ing tau ing dirinan yung tula nune ing Ginu a atyu siping yu neng babie kayung kayatulan.

7 Tune pin sana ing tumakut kayu king Ginu; mingat kayu king daraptan yu, uling e na paintulut ning Ginung kekatamung Dios ing milisia ing hustisia o ing pamangabiran o ing pamananggap suhul.

8 King Jerusalem, i Jeosafat tinuldu ya namang mapilan a Levita, pari, at karing kalang-alangnan a memalen bilang ukum a munie kayatulan king nanumang pisasabian da ring tau o pamaglabag karing kautusan na ning Ginu.

9 Nganang minie panabilin karela, Sukat yung tuparan ing katungkulan yu king mitmung kagalangan king Ginu, king mitmung katapatan, at king mabilug yung pusu.

10 Ituru yu la ding kapatad yung manibatan karing karelang siudad king sukat nang daptan ning ninumang misasampang dalum laban king mekamate tau o linabag king kautusan at karing tuntunan ban e la mikasala king Ginu. Nung e yu daptan, datang kekayu at karing kapatad yu ing mua na ning Ginu. Oneng e kayu mikasala nung tuparan yu ing katungkulan yu.

11 I Amaria, ing Pekapun da ring Pari, ya ing mamahala kekayu tungkul karing bage ating kaugnayan king Ginu. I Zebadia, ing gobernador ning Juda at anak nang Ismael, ya ing mamahala kekayu tungkul karing bage ating kaugnayan king ari, at ding Levita naman ilang mamahala karing desisyun yu ban mipatupad la. Magpakatatag kayu at sana mantabe ya ing Ginu king ninumang atyu king katuliran.

20

1 Kalabas ning mapilan a panaun, misanmetung la ring sundalung Moabita, Ammonita, at ding mapilan a Meunita ban lusuban ya ing kayarian nang Jeosafat.

2 Ating mapilan a lalaking dinatang kang Jeosafat at ngara, Ating maragul a grupung sundalus a daratang ibat king Edom ning sumangid ning dagat ban lumusub kekayu. Abihag da ne ing Hazazon Tamar (ngana wari, ing Engedi).

3 Mitakutan ya i Jeosafat, inya inari na king lub na ing maniawad yang saup king Ginu at inutus na ing mika pamag-ayunu karing sablang memalen ning kayarian.

4 Mitipun-tipun la king Jerusalem ding sablang memalen a menibatan karing balang siudad ning Juda ban maniawad saup king Ginu.

5 Ila at ding memalen na ning Jerusalem mitipun la king bayung patyu ning Templo ning Ginu. Minta ya karin i Aring Jeosafat at tinalakad ya king arapan da.

6 Kaybat nganang menalangin masikan, O Ginung Dios da ring makatua mi, aliwa wari ika ing Dios a atyu banua? Ika ing mamahala karing sablang kayarian na ning yatu. Atyu keka ing upaya at ing sikanan at ala metung man a makalaban keka.

7 Aliwa wari ika ing kekaming Dios, at aliwa wari ika ing mitabi karing tau na niting bansa ban kanita aibie me karing memalen mung Israelita a lahi nang Abraham a kekang kaluguran ban maging bandi ra king kapilan pa man?

8 Keti na la menuknangan at mitalakad metung a Templo para king kekang lagyu. Ngarang sasabi,

9 Nung datang kekami ing kapahamakan bilang parusa, antimo ing gera, salut o maragul a danup, talakad kami arap na ning Templo nung nu ra ka sasamban. Uli na ning kaligaligan, maus kami keka at pakiramdaman mu kami at iligtas.

10 Atyu la ngeni at lulusub kekami ding tau da ring bansang Ammon, Moab, at Edom. Inyang meko ya ing Israel king Ehipto e me peintulutan ing Israel ban lusuban na la. Inya linisia la karela at e ra la lesak.

11 Oyni ngeni ing inablas da kekami. Dinatang la ban itabi da kami king gabun a binie mu kekami bilang mana.

12 O Dios, parusan yo sana; ala kaming talagang akarapat king maragul a grupu dang sundalus. E mi balu ing gawan mi, oneng makalawe la keka ding mata mi.

13 Tinalakad la king arapan na ning Ginu ding sablang lalaki na ning Juda kayabe ding karelang asawa at pati na ding anak a mangalati.

14 Kanita dinatang ya ing espiritu na ning Ginu king metung karing Levitang atyu karin. Ing lagyu na ning Levita Jaaziel, ing anak nang Zacarias at apu nang Benaia, at apu na king tud Jeiel a anak nang Matania ning pamilya nang Asaf.

15 Nganang Jaaziel, Makamal a Ari at memalen na ning Juda at Jerusalem, pasabi na ning Ginu king e kayu sukat mitatakutan o mimina lub uli na ning maragul a grupu da ring sundalung kalaban. E kekayu ing pamakilaban nune king Ginu.

16 Lusuban yu la bukas potang lulual na la king pidadalanan na ning Ziz. Akit yu la king wakas ning kapatagan a painturu king ilang ning Jeruel.

17 E na kailangan ing makilaban kayu king labanan. Ala kayung aliwang gawan nung e mu ing talakad kayu, magpakatatag, at manaya kayu king pamagligtas a daptan na ning Ginu kekayu. Memalen na ning Juda at Jerusalem, e kayu sukat mitatakutan ni mimina lub; sulung king labanan at ing Ginu matnube ya kekayu!

18 Diku neng Jeosafat ing buntuk na at tatagkil ne ing lupa na king gabun king kapanyamban king Ginu. Makanyan munaman ing depat da ring memalen na ning Juda at Jerusalem.

19 Kaybat na nita, tinalakad la ding mapilan karing Levitang ibat king lahi da ri Kohat at Kora, at king masikan a siwala pinuri de ing Ginu, ing Dios ning Israel.

20 Migising lang maranun itang kabukasan, at minta la ketang ilang a lugal malapit king Tekoa. Bayu la linakad, inarapan na lang Jeosafat at ngana karela, Memalen na ning Juda at Jerusalem, makiramdam kayu kanaku. Manalig kayu king Ginung kekayung Dios at saupan na kayu. Magtiwala kayu karing propeta na at magtagumpe kayu.

21 Inyang ayari na na lang pengutnan ding tau, mitalaga yang talapagkanta i Jeosafat ban magkantang kapurian king Ginu. Inutus na kareting talapagkanta ing isulud da ing imalan a gagamitan da karing sagradung kasuyuan, at kaybat lumakad lang makauna karing sundalus kabang kakanta da ing anti kaniti: Pasalamatan ya ing Ginu, uling ing lugud na alang angga!

22 Inyang megumpisa na lang migkantang kapurian, mibili yang talapaniabat ing Ginu laban karing sundalus ning Ammon, Moab, at Edom a dinatang ban lusuban ya ing Juda. Mengataranta la.

23 Minarap la ding sundalus ning Ammon at Moab karing sundalus ning Edom at lisuban da la at simbut ampon pete. Kaybat, ding sundalus ning Ammon at Moab ila naman ding milaban-laban king mitmung bigsikan at mipatayan la.

24 Inyang miras la ding sundalus na ning Juda ketang lugal nung nukarin ating batiawan king ilang, ikit da lang pakapase at mete na ding kalaban da. Ala metung mang mekatakas. fig,,,,,...ikit da lang pakapase at mete na ding kalaban da.,(20:24)fig*

25 Linapit ya i Jeosafat at ding sundalus na ban kuanan ing nanumang malyari dang akua. Menikua lang dakal a baka, imalan, kasangkapan, at aliwa pang maulagang bage. Atlu rang aldo titipunan ing ikua ra oneng kulang ing karelang panaun ban kuanan ing heganagana.

26 Inyang kapat a aldo mitipun la king Kapatagan ning Beraka, at pinuri de karin ing Ginu. Iti ing sangkan nung inya inaus deng Beraka itang kapatagan a ita.

27 Kaybat na nita, king pamanimuna nang Jeosafat, minuli na lang masaya ding sundalus ning Juda at Jerusalem uling sinaupan na lang magtagumpe ning Ginu karing karelang kalaban.

28 Karas da Jerusalem, linub la king Templo ning Ginu kabang titigtigan da la ring karelang alpa, lira, at trumpeta.

29 Mitakutan la king Ginung Dios ding sablang kayarian inyang abalitan da ing depat na laban karing kalaban ning Israel.

30 Meging mapayapa ya ing kayarian nang Jeosafat, uling nukarin mang suluk dininan neng kayapan ning Dios na.

31 Meging ari ya i Jeosafat king Juda inyang idad yang atlung pulu't limang banua, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding aduang pulu't limang banua. I ima na ya i Azuba a anak nang Silhi.

32 Tikian nang Jeosafat ing mayap a alimbawang depat nang Asa a tata na; depat na itang matulid king akakit ning Ginu.

33 Makanyan man, e na la lesakan ding lugal a pisasamban da ring paganu. E la pa mu rin sasamba ding tau king mabilug dang pusu king Dios da ring karelang makatua.

34 Manibat king kapupurmeruan angga na king kawakasan ing sablang bage depat nang Jeosafat makatala king Istoria nang Jehu a Anak nang Hanani a dake na ning Istoria da ring Ari ning Israel.

35 E miglambat, mekipagkasundu ya i Aring Jeosafat ning Juda kang Aring Ahazia ning Israel a dinapat e mayap a bage.

36 Pikayari da ing gawang barku a makapaglayag king Tarsis. Gewa da la ring barku king Eziongeber.

37 Oneng i Eliezer a anak nang Dodavahu ning balen ning Maresa belan ne i Jeosafat. Ngana, Uli na ning mekipagkasundu ka kang Ahazia, lasakan na ning Ginu ing pepagawa mu. At melasak la ring barku a pepagawa na, inya e la bitasang megamit king pamaglayag king Tarsis.

21

1 Mete ya i Jeosafat at mikutkut ya king kutkutan da ring ari karin king Siudad nang David. Ing anak nang i Jehoram ya ing menalili bilang ari.

2 Atin yang anam a kapatad a lalaki i Jehoram a anak nang Jeosafat. Ila deti: i Azaria, Jehiel, Zacarias, Azariahu, Mikael, at i Sefatia.

3 Pepamanan na lang dakal a gintu, pilak, at aliwa pang maulagang pibandian tata ra, at pinuestu ne ing metung at metung karela karing pakakutang siudad ning Juda. Uling i Jehoram ya ing pangane, ya ing tilduan nang maging kayalili na bilang ari.

4 Inyang meging matatag na ing pamamahala nang Jehoram king kayarian nang tata na, pepapate na la ding kapatad na at ding mapilan karing opisyal ning Israel.

5 Atlu yang pulu't aduang banua inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding walung banua.

6 Tikian na ing e mayap dang dapat ding meging ari ning Israel antimo i Aring Ahab uling ayasawa neng Jehoram ing metung nang anak a dalagang Ahab. Mikasala ya king Ginu.

7 Makanyan man, uli na ning kasunduan a gewa na ning Ginu kang David e ne buring siran ing pamilya nang David. Pengaku na naman ning Ginu ing papanatilian neng makaslag ing sulu na at ing pamilya na king kapilan pa man.

8 King panaun nang Aring Jehoram mig-rebeldi ya ing Edom laban king Juda at mibili yang sarili nang ari.

9 Inya minta ya karin i Jehoram, kayabe na la ding opisyal at ding heganaganang karung panggera na ban lusuban ya ing Edom. Ding sundalus Edomita peligiran da la, oneng mekatakas la inyang miras na ing bengi.

10 Manibat na kanita at angga ngeni mag-rebeldi ya ing Edom laban king Juda. Mig-rebeldi ya naman king panaun a ita ing Libna uling likuan neng Jehoram ing Ginu, ing Dios da ring makatua na.

11 Pepagawa ya pang pisasamban da ring paganu karing bulubundukan ning Juda, at penimunan na la ding memalen na ning Juda at ning Jerusalem king pamikasala laban king Ginu.

12 Kanita tinanggap yang sulat i Jehoram a ibat kang propeta Elias. Ngana ning sulat, Oyni ing sasabian na ning Ginu, ing Dios nang David a makatua mu: E ka linakad king dalan nang tata mung i Jeosafat o i ingkung mung i Asa a ari ning Juda;

13 ing tikian mu ya ing alimbawa da ring ari na ning Israel at tinake mo pa ring memalen na ning Juda at ning Jerusalem king alang katapatan king Ginu a antimo ing depat nang Ahab at ding sinalisi pa. Pepapate mu la pa ding kapatad mung lalaki a mas mayap kesa keka.

14 Inya ipagpa na keka ning Ginu ing alang kalupang parusa karing memalen mu, karing anak mu, karing asawa mu, at mawala ngan ing pibandian mu.

15 Ika mismu mika sakit kang mabayat king bituka a maging grabi aldo-aldo.

16 Kesangkapanan na la ning Ginu ding Filisteo at Arabo a manuknangan siping da ring tau Etiopia ban makigera laban kang Jehoram.

17 Lisuban de ing Juda at kinua ra ing sablang bage a ikit da king palasyu ning Aring Jehoram, at dela da lang bihag ding sablang asawa na at anak a lalaki subali mu i Ahazia, ing bungsu na.

18 Kaybat ing Ginu dininan neng sakit karing bituka na ing ari.

19 Kilub ding aduang banua meging grabi ing sakit na angga king mete ya king mabayat nang panamdaman. E re peparangalan dapug ding memalen a sakup na antimo ing dapug a depat da karing makatua na.

20 Meging ari ya i Jehoram inyang atlu yang pulu't aduang banua, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding walung banua. E la melungkut ding tau king pangamate na. Kitkut de king Siudad nang David, oneng e karing kutkutan da ring ari.

22

1 Ing gewa dang ari da ring memalen ning Jerusalem ya i Ahazia, ing bungsu nang anak Aring Jehoram. Ya ing mitagan karing anak nang lalaki inyang linusub la ding taung ating abe tau Arabia at pete da la ring mas matua karing anak nang lalaki.

2 Apat yang pulu't aduang banua i Ahazia inyang meging ari ya, at pabanua yang mig-ari king Jerusalem. I ima na ya i Atalia, ing apu nang Omri.

3 Tikian na naman ing e mayap nang pamamahalang Ahab, uling i ima na ya ing minie payu kang Ahab ban dapat e mayap.

4 Kalupa na ning depat ding miembru ning pamilya nang Aring Ahab, kasuklam-suklam ing depat na king akakit na ning Ginu uling ila ding meging tagapayu na kamate nang tata na, at migdala king pangabagsak na.

5 Ing tikian na ya ing payu da, inya mikiabe ya kang Aring Joram ning Israel ban makigera karin king Ramot Gilead laban king Aring Hazael ning Siria. Mesugat ya i Joram king pamakilaban king Rama,

6 at migbalik ya king siudad ning Jezreel ban pakayapan ing sugat na a bunga na ning pamakilaban na kang Aring Hazael ning Siria. Inya minta ya king Jezreel i Aring Ahazia a anak ning meyangu-bie Aring Jehoram ning Juda ban dalawan ne i Aring Joram a anak nang Ahab uli na ning mesugat ya.

7 King kapamilatan na niting pamandalo na kang Aring Joram, lesak ne ning Ginu ing kayarian nang Aring Ahazia. Inyang datang ya karin i Ahazia, linual la ilang aduang Joram ban saganan de i Jehu a anak nang Nimsi. I Jehu ya ing telaga ning Ginu ban lasakan ya ing pamilya nang Aring Ahab.

8 Kabang sasabian nang Jehu ing kayatulan ning Dios king pamilya nang Ahab, akatagpu na la ding manimuna na ning Juda at ding pangunakan nang Ahazia a kayabe na king pamandalo na kang Aring Joram. Pete na lang ngan Jehu.

9 Kaybat na nita, penintun ne i Ahazia, at ikit de at arakap ding tauan na inyang sasalikut ya king Samaria. Dela re kang Jehu i Ahazia at pete re. Oneng kitkut de inyang sinabi ra, Anak neng Aring Jeosafat a sinuyung mitmung katapatan king Ginu. Alang mitagan king pamilya nang Ahazia ban malyaring mamahala king kayarian.

10 Inyang abalitan nang Atalia ing pete re ing anak nang i Aring Ahazia, minie yang utus a paten la ngan ding miembru ning pamilya na ning ari ning Juda.

11 Oneng i Jeoseba, ing babaing anak ning Aring Joram, lihim neng tinakas i Joas a anak nang Aring Ahazia. Selikut ne ing anak at ing maningat king metung a kuartu ning Templo ban e ne apate Atalia. I Jeoseba kapatad neng Aring Ahazia at asawa neng Jeoiada a pari.

12 Menatili yang makasalikut king Templo ning Dios ing anak kilub ding anam a banua kabang i Atalia ya ing mamahala king kayarian bilang reyna.

23

1 King kapitung banua migpasya yang kimut ne i Jeoiada, ing pari a asawa nang Jeoseba. Mekipagkasundu ya karing limang opisyal da ring tia dinalan a sundalus. Ila deti: i Azaria, ing anak nang Jeroham; i Ismael, ing anak nang Jeohanan; i Azaria, ing anak nang Obed; i Maaseia, ing anak nang Adaia, at i Elisafat, ing anak nang Zikri.

2 Miglakbe la king mabilug a Juda ban tipunan da la at iyuli Jerusalem ding Levita at ding pamuntuk da ring sablang pamilya. Inyang atyu na la Jerusalem

3 mipulung la king Templo ning Dios at ginawang kasunduan kang Joas, ing anak ning ari. Nganang Jeoiada, Oyni ing anak ning meyangu-bie ari. Ya ing sukat mag-ari ngeni, antimo ing pengaku ning Ginu karing maging lahi nang Aring David.

4 Oyni ing gawan tamu: potang gampanan da ring pari at ding Levita ing karelang katungkulan king Aldo ning Sabbath, ing katlung dake karela ya ing magbante karing pasbul dalan ning Templo,

5 ing aliwang katlung dake ya naman ing magbante king palasyu, at ing katlu pang dake ya ing magpuestu king Pundasyun Pasbul Dalan. Mitipun la ding heganaganang tau king patyu ning Templo ning Ginu.

6 Alang lulub king Templo ning Ginu subali mu ding pari at ding Levitang susuyu karin. Malyari lang lungub karin uling mitalaga la, oneng magbante la ding aliwang memalen ketang lugal a ituldu ning Ginu karela.

7 Ding Levita ilang magbante makapadurut king ari, at kailangan ing tatalnan da la ring espada ra, at tukian de ing ari nukarin ya man munta. Paten ya ing ninumang lungub king Templo.

8 Tiparan da ngan ding Levita at ding memalen na ning Juda ing sablang inutus na karelang Jeoiada, ing pari. Kayabe na lang parati ning balang opisyal ding sundalus na pati na ding grupu a miyalilan na king oras ning katungkulan da neng Aldo ning Sabbath uling e na la papaulian Jeoiada.

9 Kaybat na nita, binie na lang Jeoiada karing opisyal ding sibat at kalasag a bandi nang Aring David. Makasikap la deti king Templo ning Dios.

10 Pinuestu na la ding tauan nang pakasandata king dane mauli at norti ning Templo ban e ya numanu balang ing ari.

11 Kaybat, liwal neng Jeoiada i Joas at pinutung ne ing korona, at dininan neng kopia ning tuntunan tungkul king katungkulan ning ari. Inya meging ari ya i Joas. I Jeoiada a pari at ding anak na ilang miglania kang Joas bilang ari. At kanita kilisak da ring tau, Luid ya ing ari!

12 Inyang dimdam nang Atalia ing inge da ring taung pupulaying babie galang king ari, linub ya king Templo ning Ginu.

13 Miglalawe ya at ikit ne ing ari a makatalakad ketang lele ning metung a asias a makatalaga karing ari lele ning pasbul. Atyu la lele ning ari ding opisyal at ding tutiup karing trumpeta. Magsaya la ding memalen at tutiupan da la ring karelang trumpeta. Titigtigan da la naman ding talapagkanta ding instrumento ning musika king pamanimuna king kasayahan. Ginabak neng Atalia ing susulud nang imalan uli na ning sukal ning lub na at nganang kinulisak, Taksil! Taksil kayu ngan!

14 Inaus na la ning paring i Jeoiada ding opisyal ding sundalus at nganang minutus karela, Ilual ye ing babaing ita king pilatan ding aduang hilera da ring guardia, at paten ya ing ninumang magtangkang magligtas king babai. Sinabi nang Jeoiada iti uling e ne buring paten da i Atalia king kilub ning Templo ning Ginu.

15 Inya dekap de at dela king palasyu, at pete re ketang lugal a ausan dang Pasbul dalan Kabayu.

16 Kaybat na nita, pepagawan neng kasunduan Jeoiada ing ari at ding memalen na king ila ngan maging memalen na la ning Ginu.

17 Minta la ngan king templo nang Baal at lesak de at pemalbal ding rebultu. Kaybat, pete re i Matan, ing pari nang Baal, king arap da ring altar.

18 Binie nang Jeoiada karing pari at Levita ing pamamahala king Templo ning Ginu. Ila ding tilduan nang Aring David tungkul king obra at duluk karing ain-sakripisyung iyain king Ginu, agpang king inutus nang Moises. Daptan da iting kayabe ning pamagsaya at pamagkanta, agpang king inutus nang Aring David.

19 Mibili ya namang guardia i Jeoiada karing pasbul ning Templo ning Ginu ban e ya makalub ing ninumang e karapatdapat.

20 Kaybat na nita, tiki na la ring opisyal da ring sundalus, ding taung kalang-alangnan, ding pamuntuk, at ding memalen ban iyatad deng miyabe-abe ing ari manibat king Templo ning Ginu papunta king palasyu. Minta la king palasyu king kapamilatan na ning pamandalan da king pasbul babo, at pepaluklukan de ing bayung ari king tronu.

21 Migsaya la ding sablang memalen king mitmung tula at mipayapa ya ing siudad uling mete ne i Atalia.

24

1 Pitu yang banua i Joas inyang meging ari ya, at mig-ari ya Jerusalem kilub ding apat apulung banua. I ima na ya i Zibia a tau Beerseba.

2 Pawang katanggap-tanggap king akakit na ning Ginu ing depat nang Aring Joas inyang i Jeoiada ya ing pari.

3 Memili yang aduang babai i Jeoiada ban maging asawa na ning ari, at mikayanak yang lalaki at babai.

4 E migluat, inari na king lub nang Joas ing larinan ya ing Templo ning Ginu.

5 Inaus na la ding pari at ding Levita at ngana karela, Munta kayu karing balang siudad ning Juda at kuanan yu la ding salaping sukat ibayad dang buis balang banua ding memalen ban ating gastusan king pangalarin na ning Templo ning Dios. Oneng e la agad kinimut ding Levita.

6 Inya pepayaus ne ning ari i Jeoiada, ing manimuna da, at sinabi na, Obat e mu iyutus pasibayu karing Levita ing kuanan da la at idala Jerusalem ding buis a manibat king Juda a tikda nang Moises, ing talasuyu ning Ginu, karing memalen para king Toldang tuknangan ning Ginu? (

7 Ding talatuki na ning e mayap a babaing i Atalia sinira de ing Templo ning Dios at selaula da la ring kagamitan king pamanyamba ra kang Baal.)

8 Inutus na ning ari ing gawa lang metung a baul a maragul para pibaldugan ain at ibili ya king pasbul palub king Templo ning Ginu.

9 Inya linual ya ing metung a utus king Juda at Jerusalem king sukat da lang idala karin ding memalen ding buis a tikda nang Moises a talasuyu ning Ginu inyang atyu la king disyerto.

10 Matula da lang dela ding sablang manimuna at ding tau ding karelang buis, at bildug da la king baul a maragul at kinatmu ya.

11 Darala de aldo-aldo ding Levita iting baul king pekakatawan ning palasyu a mamahala kaniti. Neng mitmu ne iti ing kalihim at ing pekakatawan ning Pekapun da ring Pari kuanan da la ring salapi, at kaybat ibalik ketang pibibilianan na. Inya mekatipun lang dakal a salapi. fig,,,,,Matula da lang dela ding sablang manimuna at ding tau ding karelang buis.,(24:10)fig*

12 Ila deti ring salapi a pemayad da ri Aring Joas at Jeoiada karing taung mamahala king pangalarin na ning Templo ning Ginu, at menupa lang kanteru, kalpinteru, at platerung bakal at tangsu para king pangalarin na ning Templo ning Ginu.

13 Megobra lang masalese ding taung deti, inya agad yang melarin at misubli ing Templo ning Dios king sadia nang kabilian.

14 Inyang meyari na ing pamaglarin king Templo sibli da la king ari at kang Jeoiada ding mitagan a salapi, at ginamit da la king pamangawang kasangkapan para gamitan king kasuyuan king Templo ning Ginu antimo ding sanduk, silyo, at aliwa pang megawa king gintu at pilak. Maayus at alang tuknang ing pamanain king Templo king kekaban ning bie nang Jeoiada.

15 Mete ya inyang idad neng dinalan atlung pulung banua.

16 Kitkut de king kutkutan da ring ari king Siudad nang David uli na ning kayapan a depat na king Israel, king Dios, at king Templo na.

17 Kamate nang Jeoiada, dinatang la ding manimuna na ning Juda ban munie galang kang Aring Joas, at inagkat deng makiramdam karing kayaduanan da.

18 Inya pepaburen da ing kasuyuan king Templo ning Ginu, ing Dios da ring makatua da, at megumpisa lang sinamba karing rebultu at larawan na ning diosang i Asera. Uli na ning kasalanan da, mimua ya ing Dios king Juda at king Jerusalem.

19 Tinubud na la ning Ginu ding propeta ban agkatan mibalik ding memalen, oneng e da la pekiramdaman ding propeta.

20 Inya ing espiritu na ning Ginu dinatang ya kang Zacarias, ing anak nang Jeoiada a pari. Tinalakad ya i Zacarias king arapan da ring tau at ngana karela, Kukutang na kekayu ning Ginung Dios nung baket lalabagan yu la ding utus na ning Ginu? Buri yu ing miparusan kayo? Uling tinggian ye ing Ginu, isakuil na kayu naman!

21 Mekisapakat ya i Aring Joas karing taung laban kang Zacarias, at king utus na pemasibas deng batu karin king patyu ning Templo ning Ginu.

22 Kelinguan nang Aring Joas ing kayapan a depat nang Jeoiada, ing tata nang Zacarias. Ing depat na ya ing pepapate ne i Zacarias. Nganang Zacarias inyang mamamate ne, Sana akit ning Ginu ing daraptan mu at papamayaran na ka!

23 Inyang mapupus ne ing banua, linusub la ring sundalus ning Siria laban kang Aring Joas. Lisuban de ing Juda at ing Jerusalem at pete da la ring sablang manimuna, at kinua ing sablang buri dang kuanan, at inuli da king ari ning Damasco.

24 Agyang ditak la mu ring sundalus ning Siria a linusub, pepasambut na la karela ning Ginu ding mas dakal a sundalus ning Juda. Makanyan nang bigsak ning Dios ing parusa karing memalen at kang Aring Joas uli na ning tinggian de ing Ginung Dios da ring makatua da.

25 Inyang meko na la ding sundalus ning Siria likuan deng grabi sugat i Aring Joas. Misanmetung la ding opisyal na ban labanan ya at paten ya i Aring Joas uli na ning pepapate ne ing anak nang Jeoiada a pari. Inya pete re i Aring Joas king katri na. Kitkut de king Siudad nang David, oneng e ketang kutkutan da ring ari.

26 Ding misanmetung a opisyal laban kang Joas ila ri Sabad a anak nang Simeat ning Ammon, at Jeosabad a anak nang Simrit ning Moab.

27 Makasulat king librung Ing Istoria da ring Ari ing sablang milyari karing anak nang Joas, ding mesabing ula laban kang Joas, at ing pangalarin nang pasibayu ning Templo ning Ginu. Ing menalili bilang ari ya ing anak nang i Amazia.

25

1 Adua yang pulu't limang banua i Amazia inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding aduang pulu't siam a banua. I ima na ya i Jeoadin ning Jerusalem.

2 Depat na itang katanggap-tanggap king akakit ning Ginu, oneng e laus king lub na.

3 Inyang matatag na ing pamamahala na, pepapate na la ding pamuntuk a mekamate king ari a tata na.

4 Oneng e na la pepapate ding anak da, uling ing batayan na ya ing makasulat king Kautusan nang Moises. Anti ya kaniti: E la sukat papaten ding pengaring lalaki uli da ring kasalanan ding anak ni e la papaten ding anak uli da ring kasalanan da ring tata. Ing paten ya mismu ing dinapat king kasalanan na.

5 Kanita tinipun na lang Aring Amazia ding sablang lalaki da ring tribu na ning Juda at Benjamin. Inayus na la at dininan pamuntuk agpang king bilang a tia dinalan, tia libu, kayabe la kareti ding sablang lalaking idad aduang pulung banua at paitas. Atlu lang dalan a libu heganagana ding sundalus a makasadiang makilaban, at magaling la king pamangamit sibat ampon kalasag.

6 Menupa ya namang dinalan a libung sundalus a ibat king Israel king alagang apat a toneladang pilak.

7 Oneng dinatang ya ing metung a talasuyu ning Dios at ngana, Makamal a Ari, e yu la sukat tutuki ding sundalus a ibat king Israel uling e ya panig ing Ginu king Israel o king ninumang menibatan king Efraim.

8 Agyang pang kayabe yu la o makilaban kayung mitmung tapang king labanan, makanyan man pasambut na kayu ning Dios karing kalaban uling ya ing mamie tagumpe o pangasambut kekayu.

9 Nganang mengutang Amazia king talasuyu ning Ginu, Nanung malyari karing apat a toneladang pilak a binayad ku karing sundalus ning Israel? Pekibat ning talasuyu ning Dios, Maygit pa kareta ing malyari nang ibie keka ning Ginu.

10 Inya pepaulian na lang Amazia ding sundalus a ibat king Efraim. Minuli lang mua at mititigis a ipan karing tau Juda.

11 Kaybat na nita, siniknangan nang Amazia ing lub na at penimunan na la ding sarili nang sundalus papunta king Kapatagan ning Asin. Mekapate lang apulung libung kalaban karin a taga Seir.

12 Mekabihag la pang apulung libung sundalus. Dela da la king taluktuk ning Sela; tinulak da la karin at mete la karing batung atyu lalam.

13 Kanita ding upahang sundalus a pepaulian nang Amazia at e na peintulutan makiabe king pamakilaban linusub la karing siudad ning Juda, magumpisa king Samaria angga king Bet Horon. Mekapate lang atlung libung tau at menguang dakal a pibandian.

14 Kaybat na lang simbut at pete Amazia at ding sundalus na ding Edomita, minuli la at dela na lang Amazia ding rebultu ra; simban na la at dinuluk yang insenso para karela.

15 Inya mimua ya ing Ginu kang Amazia. Tinubud ne ning Ginu ing metung a propeta kang Amazia. Ngana ning propeta, Obat sasamba ka karing kikilalanan dang dios ding dayuan a e naman makapagligtas karela king kekang upaya?

16 Nganang Amazia, kabang magsalita ya pa ing propeta, Kapilan ka pa mitulduan tagapayu ning ari? Patugut ka, nung ali papate ra ka! Tinuknang ya ing propeta oneng ikua nang asabi ing anti kaniti, Balu ku king migpasya ne ing Dios ban papate na ka king depat mu at king e mu pamakiramdam king payu ku.

17 Pinulung na lang Amazia ding tagapayu na, at kaybat pepadala yang tubud kang Aring Jeoas ning Israel, ing anak nang Jeoahaz at apu nang Jehu, ban amunan king labanan.

18 Nganang peparalang pakibat Jeoas kang Amazia, Ing tanaman a suksuk king Bunduk ning Lebanon peparala yang amanu king tanaman a sedro ning Lebanon. Ngana, Ibie me ing anak mung dalaga king anak kung baintau ban maging asawa ne. Oneng ating malyap a animal a dinalan at demusak ne ing tanaman a suksuk.

19 Sasabian mu king simbut me ing Edom at pagmaragul mu iti ampon pagmayabang. Mayap pa ing manatili na ka mu king bale mu! Obat manintun kang basaggulu a munie mung kapahamakan keka at king Juda?

20 Oneng e ya mekiramdam i Amazia; kaburian na ning Dios ing masambut ya kang Jeoas uling sinamba ya karing idolong kikilalanan dang dios ding Edomita.

21 Inya linusub ya i Jeoas, ing ari ning Israel, kang Amazia, ing ari ning Juda. Mitagpu la at milaban kayabe ding sundalus da karin king Bet Semes ning Juda.

22 Simbut ne ning Israel ing Juda at tinakas lang minuli ding sundalus na.

23 Abihag neng Jeoas ning Israel i Amazia ning Juda at dela ne king Jerusalem, at lesak ne ing pader ning Jerusalem magumpisa king Pasbul dalan ning Efraim angga king Pasbul dalan ning Suluk a ating sukad aduang dalan a yarda.

24 Kinua na ing sablang gintu at pilak at ding kasangkapan king Templo ning Dios a ingatan da ring lahi nang Obed Edom, at pati na ing pibandian ning palasyu. Dela na la ngan at ding bihag king Samaria.

25 Inyang mete ya i Aring Jeoas ning Israel, mebie ya pang labing limang banua i Aring Amazia ning Juda.

26 Ing aliwa pang mengapalyari king panaun na ning pamag-ari nang Amazia, manibat king kapupurmeruan angga na king kawakasan ning bie na, makasulat king Istoria da ring Ari ning Juda at Israel.

27 E tinuknang ing pangimut king Jerusalem laban kang Amazia manibat na kanitang linabag ya king Ginu, inya tinakas yang minta king Lakis. Oneng tekikian de at pete de karin.

28 Seke re king kabayu ing bangke na ban ibalik king Jerusalem. King kutkutan da ring makatua na king Siudad nang David karin de kitkut.

26

1 Misanmetung la ding memalen na ning Juda ban gawan yang ari da i Uzzia, ing anak nang Amazia, bilang kayalili na ning meyangu-bie tata na. Labi yang anam a banua kanita. (

2 Ikua neng pasibayu ing siudad ning Elat at pepalarin ne kaybat ning kamatayan nang Amazia.)

3 Labi yang anam a banua i Uzzia inyang meging ari ya, at limang pulu't adua yang banuang mig-ari king Jerusalem. I ima na ya i Jecolia a tau Jerusalem.

4 Katanggap-tanggap king akakit na ning Ginu ing depat na antimo i tata nang i Amazia.

5 I Zacarias, ing tagapayu na, tiruanan neng tumakut at gumalang king Dios. Inya siyuan neng mitmung katapatan ing Ginu king kekaban na ning bie nang Zacarias, at binendisyunan na ne man ning Dios.

6 Mekilaban ya i Uzzia karing Filisteo, at lesak na la ding pader da ring siudad ning Gat, Jabnia, at Asdod. Kaybat, pepatalakad yang siudad a mangatibe lele ning Asdod at karing aliwa pang lugal ning Filistia.

7 Sinaupan neng migtagumpe ning Dios laban karing Filisteo at Arabo a manuknangan king Gurbaal. Simbut na la naman ding Meunita.

8 Memayad lang buis kang Uzzia ding Ammonita, at meging pikabaluan ya pati na king Ehipto uli na ning mayupaya ya.

9 Pepagawa na la ding toreng bantayan king Pasbul dalan ning Suluk ning Jerusalem, king Pasbul dalan ning Kapatagan, at ketang lugal a tutumbukan na ning pader at pekapatibe na la.

10 Pepagawa ya namang mangatibe toreng bantayan king ilang at pepakulkul yang talaga, uling dakal la ding sese nang animal karing bunduk-bundukan at kapatagan. Uling mahilig ya namang mananaman, memili yang taung mag-asikasu king marangle na at mulahan ubas a atyu karing bulubundukan at karing gabun a mangataba.

11 Dakal la ding sundalus na a sane at makasadia king pamakilaban, agpang king karelang grupu a binilang da ri Jeiel, ing kalihim, at i Maaseia, ing opisyal a atyu lalam nang upayang Hanania, ing metung karing pagkatiwalan na ning ari.

12 Adua lang libu anam a ralan ding opisyal a mamahala kareting dakal a sundalus.

13 Atlu lang dalan pitung libu at limang dalan ding sundalus a sane at makasadiang makilaban at magdipensa king ari laban karing kalaban na.

14 I Uzzia ya ing minie karelang baluti, sibat, helmet, imalan a gamitan king pamakilaban, at tiradul.

15 Ding mangagaling na pangamat karin king Jerusalem ilang ginawa karing kagamitan king pamamanang paslu at pamamasibas maragul a batu manibat karing tore at karing suluk da ring pader. Meging pikabaluan ya nu man karin at meging mayupaya ya uli na ning saup a tinggap na king Ginu.

16 Migmatas ya i Uzzia inyang meging mayupaya ya, at iti ing pepasari king pangabagsak na. E ya meging tapat king Ginung Dios na. Lepastangan ne ing Ginung Dios na inyang linub ya king Templo ban duluk insenso king altar.

17 Kayabe da ring walung pulung mangatapang a pari, i Azariang Pamuntuk da ring pari tikian de karin ing ari

18 ban pigilan de. Ngara king ari, Uzzia, ala kang matulid duluk insenso para king Ginu. Bukud mung ding paring menibatan king lahi nang Aaron ilang mitalaga para kaniti. Mako na ka keting sagradung lugal. Lepastangan me ing Ginung Dios at e na na ka bendisyunan.

19 Atyu ne kanita i Uzzia king Templo lele ning altar a pidurulukan insenso at tatalnan na ne ing insensaryu. Mimua ya i Uzzia karing pari, at mika sakit yang lepra king kanuan.

20 Ikit na iting Azaria, ing Pamuntuk da ring pari, at ding kayabe nang pari. Inya agad deng pepalakuan ing ari, at ya mismu meko ya uling perusan na ne ning Ginu.

21 E kinayap ing sakit nang leprang Aring Uzzia angga king mete ya. Menuknangan yang magdili-dili king metung a bale, at e ya makalub king Templo ning Ginu uli na ning sakit nang lepra. Ing anak nang i Jotam ya ing memahala king palasyu at king mabilug a kayarian.

22 Sinulat nang propeta Isaias a anak nang Amoz ing aliwa pang mengapalyari king pamag-ari nang Uzzia manibat king kapupurmeruan angga na king kawakasan.

23 Mete ya i Uzzia at mikutkut ya king kutkutan da ring ari, oneng e ya mikutkut karing pantiun da ring ari uling sinabi da ring memalen, Mika sakit yang lepra. Ing anak nang i Jotam ya ing menalili bilang ari.

27

1 Adua yang pulu't limang banua i Jotam inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding labing anam a banua. I ima na ya i Jerusa a anak nang Zadok.

2 Katanggap-tanggap king akakit na ning Ginu ing depat na, antimo i Uzzia a tata na. Oneng e ya linub king Templo ning Ginu ban duluk insenso. Tiglus da naman ding memalen ing e mayap dang pamibiebie.

3 I Jotam ya ing pepagawa king Pasbul dalan dane Norti ning Templo at ya munaman ing masipag a pepaobra king pader ning siudad a sakup ning Jerusalem a ausan dang Ofel.

4 Pepatalakad yang siudad karing kabundukan na ning Juda, at pepagawa yang kuta at toreng bantayan karing kagubatan.

5 Mekilaban ya king ari da ring Ammonita at karing sundalus da at simbut na la. King banuang ita, memayad la ding Ammonita king alagang apat a toneladang pilak, limang pulung libung kaban a trigu, at limang pulung libung kaban a sebada. Makanyan munaman ing alagang binayad da king kadua at king katlung banua.

6 Meging mayupaya ya i Jotam uling menatili yang tapat king Ginung Dios.

7 Ing aliwang mengapalyari king panaun na ning pamag-ari na pati na ring gerang lebanan na at ing patakaran na makasulat ngan king Istoria da ring Ari na ning Israel at Juda.

8 Adua yang pulu't limang banua i Jotam inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding labing anam a banua.

9 Mete ya at mikutkut king Siudad nang David. Ing anak nang i Ahaz ya ing menalili bilang ari.

28

1 Adua yang pulung banua i Ahaz inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding labing anam a banua. E katanggap-tanggap king akakit na ning Dios ing depat na, uling e na tikian ing alimbawang depat nang Aring David a makatua na.

2 Ing tikian na ya ing dapat da ring ari na ning Israel; pepagawa yang bakal a rebultu nang Baal ban samban.

3 Dinuluk yang insenso king Kapatagan ning Hinom at inain na la ding sarili nang anak a lalaki bilang ain-a-durulukan karing idolo. Tikian na ing makasumaming ugali da ring bansang tinabi ning Ginu king gabun a pupuntalan da ring Israelita.

4 Minain yang ain-sakripisyu at dinuluk insenso karing lugal a pisasamban da ring paganu, karing bunduk-bundukan, at karing lalam da ring tanaman a masalilung.

5 Mimua ya ing Dios kang Aring Ahaz uli na ning depat na, inya peintulut na ning Ginung Dios ing mesambut ya king ari ning Siria. Dakal la ding mebihag karing memalen na at midala la king Damasco. Linusub ya naman at simbut ne ning ari ning Israel a mekamate karing dakal nang sundalus.

6 Kilub namu ning metung a aldo dinalan aduang pulung libu la ding sundalus nang mangatapang ning Juda ding pete nang Peka, ing anak nang Remalia. Iti milyari uling tinggian de ring memalen na ning Juda ing Ginu, ing Dios da ring makatua da.

7 I Zikri, ing pekamatapang karing sundalus ning Israel, pete ne i Maaseia, ing anak ning ari. Pete nia naman i Azrikam a talapanibala king palasyu, at i Elkana a peka wanan nang gamat ning ari.

8 Adua lang dalan a libu ding memalen na ning Juda ding mebihag karing kalahi rang Israelita. Kayabe la karing mebihag ding karelang asawa, anak a lalaki at babai. Dela da la king Samaria at ing dakal a pibandian a ikua ra.

9 I Oded, ing propeta ning Ginu, atyu kanita karin. Selubungan na la ding sundalus ning Israel a migbalik king Samaria at ngana karela, Migtagumpe kayu karing sundalus ning Juda uling mimua ya karela ing Ginu, oneng pete yu la king mitmung bigsikan at balu na ning Ginu.

10 At ngeni buri yu la pang gawan ipus yu ding lalaki at babai ning Juda at Jerusalem. E yu wari balu king ikayu man mikasala kayu king Ginung kekayung Dios?

11 Makiramdam kayu ngeni kanaku! Paulian yu na la ding bihag uling kamaganak yu la. Mikalabkab ing mua ning Ginu kekayu, nung e yu la paulian.

12 Atin munamang mapilan karing pamuntuk ning Israel ding tutul king depat da ring migbalik a sundalus. Ding tinutul ila ri Azaria a anak nang Jeohanan, Berekia a anak nang Mesilemot, Ezekia a anak nang Sallum, at i Amasa a anak nang Hadlai.

13 At ngara karela, E yu la darala keti deting bihag! Dakal ta na kasalanan king Ginu at mua ne kekatamu. Ngeni, buri yu pa waring miragdagan ing kasalanan tamo?

14 Inya ding sundalus binie da la karing memalen at karing manimuna ding bihag da at ing pibandian a kinua ra karing memalen na ning Juda.

15 Miyatasan la ding apat a lalaki ban saupan da la ring bihag. Ding halus lubas na dininan da lang imalan a ibat king kinua ding sundalus da; dininan da la namang sandalyas, pamangan at inuman. Inulu da la king larung olibo ding sugatan. Seke da la karing asno ding maina at dela da la ring bihag karing karelang kamaganak a manuknangan king Jerico, ing siudad da ring palma. Kaybat, migbalik la ring Israelita king Samaria. fig,,,,,Seke da la karing asno ding maina...,(28:15)fig*

16 Kanita meniawad yang saklolu i Aring Ahaz king ari ning Asiria,

17 uling mibalik lang pasibayu ding Edomita at lisuban de at simbut ing Juda, at dakal la ring abihag da.

18 Linusub la naman ding Filisteo karing siudad da ring kabundukan at king Negeb ning Juda. Abihag da la ring siudad ning Bet Semes, Ayalon, Gederot, Soco, Timna, Gimzo, at pati na ding baryung makapadurut at karin na la menuknangan.

19 Bigsak ne ning Ginu ing Juda uling e ya mayap i Aring Ahaz ning Juda at e ya tapat king Ginu.

20 Giluan neng Tiglat Pileser, ing ari ning Siria, lugal king saupan ne i Aring Ahaz.

21 Inya kinua na lang Aring Ahaz ding kasangkapan a gintu king Templo, king palasyu, at karing pibalebale da ring manimuna da ring memalen at binie na la king ari ning Asiria, oneng iti e munaman mekasaup.

22 Lalu yang meging e mayap i Aring Ahaz king panaun na ning kaligaligan na.

23 Minain yang ain-sakripisyu karing kikilalanan dang dios ding tau Damasco a pepasari king pangasambut na. Ngana, Anti na ning ding kikilalanan dang dios sinaupan da la ring ari ning Siria, main ku namang ain-sakripisyu karela ban saupan da ku. Oneng lalu yang mipahamak at ing mabilug a Israel.

24 Tinipun na lang Ahaz ding heganaganang kasangkapan king Templo ning Dios at kaybat sinira na la. Sera na la naman ding pasbul ning Templo ning Dios at mitalakad yang altar karing miyayaliwang lugal ning Jerusalem.

25 Ginawa yang paganung altar karing balang siudad at balen ning Juda ban pidulukan ain para karing aliwang dios. Iti ing sangkan nung inya mimua ya ing Ginu, ing Dios da ring makatua na.

26 Ding aliwa pang mengapalyari king panaun na ning pamag-ari na, manibat king kapupurmeruan angga na king kawakasan, makasulat king Istoria da ring Ari ning Juda at Israel.

27 Mete ya i Aring Ahaz at mikutkut ya king Jerusalem, oneng e king kutkutan da ring ari. Ing anak nang i Hezekia ya ing menalili bilang ari.

29

1 Adua yang pulu't limang banua i Hezekia inyang meging ari ya king Juda, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding aduang pulu't siam a banua. I ima na ya i Abiya, ing anak nang Zacarias.

2 Kalupa nang Aring David a makatua na, depat nang Hezekia itang katanggap-tanggap king akakit na ning Ginu.

3 King mumunang bulan ning mumunang banua ning pamag-ari na, pepabuklat na la ding pasbul ning Templo ning Ginu at pepalarin na la.

4 Tinipun na la ding pari at ding Levita king patyu dane aslagan ning Templo.

5 Ngana karela, Makiramdam kayu kanaku, ikayung Levita. Italaga yu ngeni ing sarili yu at ing Templo ning Ginu, ing Dios da ring makatua yu. Ilako yu ing nanumang bage marinat king Templo.

6 E la meging tapat king Ginung kekatamung Dios ding kekatamung makatua, at depat da itang e mayap king akakit na ning Ginung kekatamung Dios. Tinggian de ing Dios at gilutan ing Templong tuknangan na.

7 Sera da la naman ding pasbul ning Templo. E ra la sinindian ding sulu at e la dinuluk insenso ni miyain ain-a-durulukan king Templo ning Dios ning Israel.

8 Inya kemuan ne ning Ginu ing Juda at ing Jerusalem, antimo ing kekayung ikit; makasdan, makatakut, at makapangilabut ing depat ning Ginu karela.

9 At mete la king gera ding pengari tamung lalaki, at mebihag ding asawa tamu at anak.

10 Tune pagnasan ku ngeni ing gawa tamung pasibayung kasunduan king Ginu, ing Dios ning Israel, ban mawala na ing mabagsik nang mua kekatamu.

11 Anak ku, e kayu sana magpabaya ngeni, miyain kayung ain at sumuyu uling ikayu ing pinili na ban talakad king arapan na at ban manimuna karing tau king pamanyamba.

12 Migsadia la ring Levita at ila detiking pamilya nang Kohat: i Mahat a anak nang Amasai at i Joel a anak nang Azaria; king pamilya nang Merari: i Kis a anak nang Abdi at i Azaria a anak nang Jehalelel; king pamilya nang Gerson: i Joa a anak nang Zimna at i Eden a anak nang Joa;

13 king pamilya nang Elizafan: i Simri at i Jeuel; king pamilya nang Asaf: i Zacarias at i Matania;

14 king pamilya nang Heman: i Jeuel at i Simei; king pamilya nang Jedutun: i Semaia at i Uziel.

15 Inyang atipun da na la ding karelang kalupang Levita at aitalaga ing karelang sarili, linub la king Templo ning Ginu ban linisan ya bilang kapamintuan king utus ning ari, agpang king amanu na ning Ginu.

16 Linub la naman king kakilubkiluban ban linisan, at linual da king patyu ning Templo ning Ginu ing sablang bage marinat karin. Kinua da ring Levita ing dinat at dela ra king Kapatagan ning Kidron.

17 Pegumpisan da ing obra king mumunang aldo ning mumunang bulan, at ayari da ngan ing sukat dang pagobran karas ning kawalung aldo, pati na itang lugal a palub king Templo ning Ginu. Kaybat megobra no naman kilub ding walung aldo ban isadia ya ing Templo para king pamanyamba. Meyari la inyang kalabing anam nang aldo ning bulan.

18 Kaybat na nita, minta la ding Levita kang Aring Hezekia at ngarang minie ulat, Agpang king aduan ning kautusan, alinis mi ne pu ing mabilug a Templo ning Ginu, ing altar a pidurulukan karing ain, ing lamesa para karing sagradung tinape, at ding sablang kasangkapan.

19 Binalik mi na la naman pu ding kasangkapan at aitalaga ding kasangkapan a leko nang Aring Ahaz a e tapat king Dios king panaun ning pamag-ari na. Atyu la ngan pu king arap ning altar ning Ginu.

20 Kabukasan, mibangun yang maranun i Aring Hezekia at malalagua na lang tinipun ding sablang manimuna na ning siudad, at minta la king Templo ning Ginu.

21 Migdala lang pitung toro, pitung lalaking tupa, pitung biserung tupa, at pitung kambing a lalaki bilang ain-a-kapamayaran-king-kasalanan ning pamilya ning ari at ding memalen at king pangalinis na ning Templo, agpang king aduan ning kautusan. Inutusan na la ning ari ding paring ibat king lahi nang Aaron ing iyain da la king altar ning Ginu.

22 Inya pete da la ring toro at pisik da ring pari ing daya king altar. Kaybat, pete da la ring lalaking tupa at ding biserung tupa at pisik da munaman ing daya king altar.

23 Kinua da la naman ding kambing at dela king ari at karing sasamba ban ipatung da la ring gamat da karing buntuk da ring kambing.

24 Kaybat na nita, ding pari pete da la ring kambing at tigtug da ing daya king altar bilang ain-a-kapamayaran-king-kasalanan da ring memalen, uling inutus na ning ari king miyain lang ain-a-durulukan at ain-a-kapamayaran-king-kasalanan ning mabilug a Israel.

25 Tituk na la king kilub ning Templo ning Ginu ding Levitang ating pompiang, lira, at alpa, uling iti ing inutus nang David kang Gad, ing propeta ning ari, at kang propeta Natan.

26 Levita la ding manigtigan karing instrumentong musika a kalupa da retang kang David, at ding pari naman ilang karing trumpeta.

27 Inutus nang Hezekia ing iyain da la king altar ding ain-a-durulukan. Inyang magumpisa ing pamiyain, megumpisa munaman ing kantahan para king Ginu; babagayan da la ring trumpeta ampon ding aliwang instrumentong musika.

28 Dinuku la ring sablang sasamba king Dios kabang magkanta la ring talapagkanta a babagayan da ring musikang instrumento. E la tinuknang anggang e meyari ing pamiyain ain-sakripisyu.

29 Kanita siniklaud ya ing ari at ding sablang atyu karin at sinamba la.

30 Inutus nang Aring Hezekia at ding manimuna karing Levita ing purian ya ing Ginu king kapamilatan da ring kanta a gewa nang Aring David at ing tagapayu nang i Asaf. Inya migkanta lang kapurian ding tau king mitmung tula; siniklaud la at sinamba.

31 Nganang Aring Hezekia karing tau, Anti na ning aitalaga yu na ing kekayung sarili king Ginu, munta ko keni ngeni at iyain ding ain yung kapasalamatan king Ginu. Inya linapit la ding sablang sasamba kayabe ding karelang ain-a-kapasalamatan at ain-a-durulukan, at kusang lub dang inain.

32 Mekayain lang pitung pulung toro, dinalan a lalaking tupa, at aduang dalan a biserung tupa bilang ain-a-durulukan para king Ginu.

33 Anam lang dalan ding toro a miyain at atlu lang libu ding tupa.

34 Oneng ditak la mu ding paring maglako king balat da ring animal, inya sinaup la ding Levita anggang ayari da la at mirinan panaun ding pari ban makapaglinis la, agpang king aduan na ning kautusan. Mas masigasig la ding Levita king pamaglinis kesa karing pari.

35 Tutu lang marakal ding ain-a-durulukan subali pa king taba a ain-a-pamangan at ain-a-inuman. Inya mibalik ing pamanyamba king Templo ning Ginu.

36 Masaya yang masaya i Aring Hezekia at ding sablang memalen uli na ning depat ning Dios para karela uling meyari ing sukat marapat king malalaguang panaun.

30

1 Kinumbira neng Aring Hezekia ing mabilug a Israel at Juda ban munta king Templo ning Jerusalem at pagselebran ya ing Pamaglagpus para king Ginu, ing Dios ning Israel. Silatanan na la naman ding tau Efraim at Manase tungkul king katatagan ban makiabe king pamagselebra!

2 Ing ari, ding galame na, at ing mabilug a kapulungan pikayari da ing daptan da iting pamagselebra king kadua nang bulan ning banua,

3 uling e ra aitalaga ding keraklan karing pari ing karelang sarili at ditak la mu ring dinatang king milabas a bulan. Inya e re apagselebran ing Piesta ning Pamaglagpus ning Ginu king mitakdang panaun.

4 Matula ya ing ari at ing kapulungan king mepikayari.

5 Inya kinumbira da la ngan ding memalen na ning Israel manibat king Beerseba angga king Dan. Sukat lang munta Jerusalem ban pagselebran ya ing Piesta ning Pamaglagpus ning Ginu, uling e ya pa mipagselebran iting ating dakal a dinatang, agpang king aduan na ning Kautusan nang Moises.

6 Ngana ning masasabi king sulat a pinirman na ning ari at ding galame na a dela da ring talapagdalang sulat king mabilug a Israel at Juda: Memalen na ning Israel at Juda, mibalik na kayu lub king Ginu, king Dios da ri Abraham, Isaac, at Jacob ban lingapan na lang pasibayu ding mitagan pa kekayung e na abihag ning ari ning Asiria.

7 E kayu sana makiapus karing makatua yu at kapatad a taksil king Ginu. Iti ya ing meging sangkan nung inya perusan na la. Iti ikit yu.

8 E kayu sana masias a buntuk antimo ila; mamintu kayu king Ginu. Munta kayu king Templo na a gewa nang banal para king kapilan pa man. Karin ye samban ing Ginung kekayung Dios ban milako na ing mua na kekayu.

9 Nung magbalik kayu king Ginu, kanita ding mekabihag at migdala karing kekong kamaganak at anak pakitanan da lang lunus at ibalik da la kekayu, uling maganaka ya at malunusan ing Ginung kekayung Dios, at nung magbalik kayu tanggapan na kayu.

10 Minta la ding talapagdalang sulat karing balang siudad a sakup da ring tribu ning Efraim at Manase at angga na king Zebulun, oneng keylian da la mu at ininsultu.

11 Makanyan man, atin mu ring mapilan karing tribu ning Aser, Manase, at Zebulun a matulang minta king Jerusalem.

12 Magobra ya ing Dios king Juda at pisanmetungan na la ding tau karin ban tupad king utus ning ari at ding pamuntuk na.

13 Tutu lang dakal ding taung dinatang king Jerusalem kanitang kaduang bulan ban pagselebran ya ing Piesta ning Tinape Alang Lebadura.

14 Leko da la ring altar king Jerusalem a megamit king pamiyain ain-sakripisyu at insenso, at inugse da la king Kapatagan ning Kidron.

15 King kalabing apat nang aldo ning kaduang bulan, pete da la ring biserung tupa para iyain king Piesta ning Pamaglagpus. Merine la ding pari at ding Levita, inya lininis da ing sarili da, agpang king aduan ning kautusan, at kaybat telaga ra ing sarili da king Templo at makaduluk na la ngening ain.

16 Minta la karing karelang puestu ban gampanan ing katungkulan da agpang king inutus nang Moises, ing tau ning Dios. Pisik da ing daya, ing dayang tinggap da ring pari karing Levita.

17 Uling dakal la karing atyu king kapulungan ding e malinis, agpang king aduan ning Kautusan nang Moises, ding Levita ilang mekamate karing biserung tupa a mitalaga king Piesta ning Pamaglagpus at ila mu rin ding miyain para king Ginu.

18 Dakal la munaman ding taung ibat king tribu ning Efraim, Manase, Isacar, at Zebulun ding e dinalan king pamaglinis, agpang king aduan ning kautusan. Makanyan man, mekapangan la karing ain, uling menalangin ya i Aring Hezekia para karela. Nganang menalangin, Sana king kayapan mu, O Ginu, patawaran mu la

19 ding sablang magkapilit lumapit keka agyang e la malinis agpang king aduan ning kautusan.

20 Pekibatan ne ning Ginu i Hezekia at petawaran na ing kasalanan da.

21 Pigselebran deng masaya ing Piesta ning Tinape Alang Lebadura kilub ding pitung aldo. Aldo-aldo lang pupuri at pasalamat king Ginu ding pari at ding Levita.

22 Pinuri na lang Aring Hezekia ding Levita uli na ning maayus dang pamanimuna king pamanyamba king Ginu. Kaybat da ring pitung aldong pamagselebra at pamiyain ain ampon pamagkantang kapasalamatan king Ginu, ing Dios da ring karelang makatua,

23 pikayari da ngan ding tau ing magselebra la pang pitung aldo. Inya migpiesta lang pasibayu king mitmung tula.

24 Libu lang toro at pitung libung tupa ding inambag nang Aring Hezekia para paten da at kanan ding tau. Libung toro at apulung libung tupa no naman ding binie da ring pamuntuk. Uli da, dakal la ring paring mitalaga king karelang sarili.

25 Masaya lang masaya ding memalen na ning Juda, ding pari, at ding Levita, ding taung menibatan king norti, at ding dayuan a menatili nang manuknangan king Israel at Juda.

26 Kanita pa mika maragul a kasayahan king Jerusalem manibat na kanitang panaun nang Aring Solomon a anak nang David.

27 Gimpanan da ring pari at ding Levita ing katungkulan da, at binendisyunan da la ring tau. Ing karelang bosis at panalangin meramdam king banua, ing banal a tuknangan ning Dios.

31

1 Inyang meyari na ing piesta memamunta la ding sablang memalen na ning Israel king balang siudad ning Juda at piglasak da la ring sagradung asias at sinira ding sablang larawan ning diosang i Asera. Lesak da la naman ding altar at ding pisasamban da ring paganu. Makanyan munaman ing depat da king mabilug a Juda at karing sablang lugal a sakup ning Benjamin, Efraim, at Manase anggang e ra la asira ngan. Kaybat na nita, minuli na la bale ra.

2 Pasibayu neng telakad Aring Hezekia ing katipunan da ring pari at Levita ban agampanan da ing karelang sarasariling katungkulan. Atin karelang minie ain-a-durulukan, ating minie ain-a-kapasalamatan at kapurian, at ating sasaup king kasuyuan pamanyamba. Ding aliwa naman talapagkanta lang kapurian karing miyayaliwa nang lugal king Templo ning Ginu.

3 Ya ing minie karing sese nang animal ban gamitan karing ain-a-durulukan neng abak at neng bengi at pati na neng Aldo ning Sabbath, neng Piesta ning Bayung Bulan, at aliwa pang piesta a tikda na ning Kautusan ning Ginu.

4 Bukud pa kanyan, inutus na karing memalen na ning Jerusalem ing ibie da karing pari at Levita itang ain a mangaintulid karela ban ding pari at Levita lubus dang aibie ing karelang panaun a aduan na karela ning Kautusan ning Ginu.

5 Katanggap da ring memalen ning Israel king utus minie lang labis-labis king mumunang pupul ning karelang pekamasanting dang binutil, alak, larung olibo, pulut-panilan, at aliwang pupul king marangle. Binie da naman ing kapulung dake ning sablang penakitan da.

6 Dela da naman ding memalen a makatuknang king Israel ing kapulung dake da ring karelang baka at tupa, at migdala la namang dakal a ain a telaga da king Ginung karelang Dios. Mitambak ing karelang ain a binie uli na ning keraklan na.

7 Megumpisang dinatang ing karelang babie kanitang katlung bulan at meyari king kapitung bulan.

8 Inyang ikit nang Aring Hezekia at ding opisyal na ing dakal dang binie ding tau, pinuri de ing Ginu at pinuri da la ring memalen na ning Israel.

9 Kitnan na lang Hezekia ding pari at ding Levita tungkul king mitambak a miyabie.

10 Nganang mekibat Azaria, ing pekamatas a katungkulan karing pari at lahi nang Zadok, Manibat na kanitang dela da ring memalen ing babie da king Templo mika dakal a pamangan at miglabis-labis. Iti milyari uli na ning binendisyunan na la ning Ginu ding memalen na.

11 Inya inutus nang Hezekia ing magsadia lang kamalig a pipagponduan king metung nang dake ning Templo ning Ginu. At sidia da la ring kamalig.

12 King mitmung katapatan karin da ngan dela ding tau ing karelang babie at ing kapulung dake. I Conania, ing metung karing Levita, ya ing penibalan da. Kasaup ne i Simei a kapatad na.

13 Ding aliwa pang Levitang mitulduan maging kasaup da ila ri Jehiel, Azazia, Nahat, Asahel, Jerimot, Jozabad, Eliel, Ismakia, Mahat, at i Benaia. I Aring Hezekia at Azaria, ing pekapun da ring pari, ilang memili karela.

14 I Kore a Levitang anak nang Imna at bante king Pasbul dalan dane Aslagan ning Templo, ya ing mamahala karing kusang lub a ain at ya naman ing magrasyun kareti.

15 Ding kasaup na karing aliwang siudad nung nu la manuknangan ding pari ila di Eden, Miniamin, Jesua, Semaia, Amaria, at i Sekania. Ila ding tapat munamang migrasyun karing karelang kalupang Levita, agpang king karelang grupu, matua la man o anak,

16 at e agpang king pamilya ra. Dininan da la ring sablang lalaking idad atlung pulung banua at paitas a ating aldo-aldo katungkulan king Templo, agpang king karelang katungkulan.

17 Mitutukan lang katungkulan da ring pari agpang king karelang pamilya, at antimu rin ding Levitang idad aduang pulung banua at paitas, mitutukan lang obra agpang king grupu da.

18 Linista da la ring karelang asawa, anak a lalaki at babai at ding aliwa pang kayabe ra uling mayayawad munaman karela ing gampanan da ing karelang banal a katungkulan king nanumang oras a mayaus la.

19 Karing paring manuknangan karing siudad o karing pipagpastulan a sakup da ring siudad a makatalaga karing lahi nang Aaron, ating lalaking mepili a magrasyun pamangan karing sablang lalaking makaugne king pamilya da ring pari at karing listahan da ring pamilya da ring Levita. fig,,,,,...ya ing mamahala karing kusang lub a ain at ya naman ing magrasyun kareti.,(31:14)fig*

20 Makanyan ing depat nang Aring Hezekia king mabilug a Juda; depat na itang mayap, matulid, at katanggap-tanggap king akakit na ning Ginung Dios na.

21 Meging matagumpe ya uling ing sablang depat na para king Templo o king pangatuparan ning Kautusan; depat na ngan king mitmung katapatan king Dios na.

32

1 Lipat ning katapatan a pepakit nang Hezekia, dinatang ya pa mu rin king Juda i Senakerib, ing ari ning Asiria; kibkuban na la ding siudad a pakapader ban alusub na la.

2 Inyang abalitan na iting Hezekia,

3 sinangguni ya karing pamuntuk na at karing opisyal militar, at pikayari da ing sabatan da ing agus ning danum lual ning siudad ban ala lang akuang danum ding Asiriano potang miras na la Jerusalem.

4 Minaus lang dakal a tau at sebatan da la ring sablang batis at agus ning danum a lulual king karelang lugal ban ala lang akuang danum ding kalaban potang datang la.

5 Pepalarin na la ning ari ding sirang pader a peka dipensa ning siudad at pepakabit yang tore at pepagawa ya namang aliwa pang pader king lual. Pekatibe ne ing Milo ning Siudad nang David. Pepagawa ya namang dakal a sandata at kalasag.

6 Tinuldu yang opisyal militar ban manimuna karing lalaki ning balen. Tinipun na la king plasa arap ning pasbul dalan ning siudad. Migsalita ya karela ban pasiknangan no lub.

7 Ngana, Magpakatatag kayu; e yu painan ing lub yu. E kayu sukat mitakutan o paisira lub king ari ning Asiria o karing sundalus a panimunan na uling ating metung a mas mayupaya a kayabe tamu kesa ketang karela.

8 Takde la mung tau ding kayabe na, oneng ing kayabe tamu ya ing Ginu tamung Dios. Ya ing sumaup kekatamu at ing makilaban karing kekatamung pamakilaban. Mesikan la lub ding tau uli na ning sinabi nang Hezekia.

9 Kaybat ning mapilan a panaun, kabang atyu ya king Lakis i Senakerib at ding sundalus na, peparala na la ding tubud na king Jerusalem ban ipayabut ing amanu kang Aring Hezekia at karing memalen na ning Juda a atyu kanita king Jerusalem.

10 Aku, i Senakerib, ing ari ning Asiria. Makiramdam kayu kanaku. Kibkuban da na kayu! Obat manatili kayu pa ken? Ninu ing panaligan yu?

11 Lilinlangan na kayu mung Hezekia neng sasabian nang iligtas na kayu ning Ginung kekayung Dios king gamat ku ban kanita mate kayu king danup at kau.

12 Aliwa wari i Hezekia mismu ing pepalasak karing altar at karing lugal a pisasamban, at ing minutus king metung nia mu ing pisasamban at ing pidadaunan ain?

13 E yu wari balu ing depat ku at ding makatua ku karing aliwang tao? Aligtas da la ring dios da king gamat ko?

14 Ninu kareting dios da ring bansang lesak da ring makatua ku ing mekapagligtas karela? Makananu na kayu ngening iligtas kanaku ning kekayung dios?

15 Inya e kayu paipirait kang Hezekia, antimo ing gagawan na ngeni kekayu. E kayu maniwala keting tau uling alang dios ning ninumang bansa o kayarian ing malyaring makapagligtas karing tauan na karing gamat ku o karing makatua ku. Lalu na kayung e aligtas king gamat ku ning dios yu!

16 Dakal la pa sinabi ding tubud nang Senakerib laban king Ginung Dios at kang Hezekia.

17 Atin ya pang sinulat i Aring Senakerib a maglapastangan king Ginu, ing Dios ning Israel. Ngana ning sulat: Ding dios da ring bansa e ra la aligtas ding memalen da king gamat ku. Inya e na la naman aligtas ning dios nang Hezekia ding memalen na.

18 Kilisak dang masikan iti ding tubud king salitang Hebreo karing memalen na ning Jerusalem a atyu lele da ring pader ban pamatakutan da la at painan a lub layun bihagan ing Jerusalem.

19 Migsalita la tungkul king Dios ning Jerusalem a balamu mo wari kalupa de ring dios da ring aliwang bansa, ding idolo a gewa da ring gamat ding tau.

20 Inya menalangin ya i Aring Hezekia at i Isaias a propeta a anak nang Amoz at meniawad lang saup king Dios.

21 Mitubud yang anghel ing Ginu at gisan nong pete ding sundalus at ding opisyal nang Aring Senakerib. Migbalik yang mengapakarine ing ari ning Asiria king kayarian na. Misan a aldo, kabang atyu ya ketang templo ning dios na, pete de ring mapilan karing anak nang lalaki king kapamilatan da ring espada ra.

22 King anti kaniting paralan ne linigtas ning Ginu i Hezekia at ding memalen na ning Jerusalem king gamat nang Senakerib a ari ning Asiria at karing aliwa pang kalaban. At mika kapayapan ya karing kasiping dang bansa.

23 Dakal lang tau ding memamunta king Jerusalem ban miyain ain king Ginu at mangamal a regalu para kang Hezekia. Manibat na kanita kilala da neng mayupaya ding sablang bansa i Hezekia.

24 Kanita mu ring panaun a ita, mesakit ya i Hezekia at digsu nia mete. Menalangin ya king Ginu at pekiramdaman na ne man at dininan neng metung a tanda king kumayap ya.

25 Oneng migmatas ya i Hezekia at e ya pepasalamat king Dios. Inya mimua ya ing Ginu kang Hezekia at king Juda at king Jerusalem.

26 Oneng e miglambat migpakumbaba ya at sinising abe ding memalen na ning Jerusalem. Inya e digpa ing mua ning Ginu king kayarian kabang mabie ya i Hezekia.

27 Meging mabandi yang mabandi at kagalang-galang i Hezekia. Pepagawa yang lugal a pisisinupan karing pilak na, gintu, mal a batu, pabanglu, kalasag, at aliwa pang mangamal a bage.

28 Pepagawa ya namang mangaragul a kamalig ban pipagponduan karing pupul na a binutil, king bayung alak ampon larung olibo. Pepagawa ya namang kural para karing miyayaliwa nang sese animal antimo ding baka at tupa.

29 Pepatalakad yang dakal a siudad uling dininan neng dakal a tupa at baka at pibandian ning Dios.

30 Ya mu rin i Aring Hezekia ing sinabat king agus ning danum ning Gihon king dane matas, at pepayagusan na papunta king kilub ning Siudad nang David. Migtagumpe ya i Hezekia king sabla nang depat.

31 Agyang inyang dinatang la ding tubud ning Babilonia ban mangutang tungkul king makapagmulalang malilyari king kayarian, likuan ne ning Dios ban subukan ne nung nanu ing gawan na at ban abalu na ing laman ning pusu na.

32 Makasulat king Visionning Propeta Isaias a anak nang Amoz at king Istoria da ring Ari ning Juda at Israel ing sablang mayap a depat nang Aring Hezekia pati ing dakal a kayapan a pepakit na.

33 Mete ya i Hezekia at mikutkut ketang dane matas nang lugal ding kutkutan da ring ari. Perangalan de ring sablang memalen na ning Juda at Jerusalem inyang mete ya. I Manase, ing anak na, ya ing menalili bilang ari.

33

1 Labi yang aduang banua i Manase inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding limang pulu't limang banua.

2 E mayap ing depat na king akakit na ning Ginu. Tikian na ing makasumaming kaugalian da ring taung tinabi na ning Ginu kanitang lulub la ding Israelita king gabun a mipangaku.

3 Pepatalakad na lang pasibayu ding pisasamban da ring paganu a pepalasak nang Hezekia a tata na. Pepagawa na la ding altar a pisasamban kang Baal at pepagawa ya namang larawan na ning diosang i Asera at sinamba ya karing batuin.

4 Ya ing pepagawa karing paganung altar kilub ning Templo ning Ginu, ing lugal nung nu na sinabi ning Ginu ing karin ya misamban king kapilan pa man.

5 Karetang adua nang patyu ning Templo ning Ginu, pepagawa yang altar para samban la ding batuin.

6 Binie na la ding anak nang lalaki king Kapatagan ning Hinom bilang ain-a-durulukan. Mewili ya king pamamanula, pamangulam, pamanialamangka, at meniawad yang turu karing mamag-espiritista. Tune e ustu ing depat na king akakit na ning Ginu. Inya pepamua ne ing Ginu.

7 Kinua ne ing larawan a gewa na at kebit king Templo ning Dios, ing lugal nung nu na sinabi ning Dios kang David at kang Solomon a anak na, King Templong iti at keti Jerusalem a pinili ku karing sablang lugal a sakup da ring labing aduang tribu ning Israel karin yu ku samban king kapilan pa man.

8 At nung tapat da lang pamintuan ding utus ku at ding tuntunan a binie ku karela king kapamilatan nang Moises, e ku na la palakuan king bansa a pepamana ku karing karelang makatua.

9 Oneng linili na lang Manase ding memalen na ning Juda at ning Jerusalem. Lalung e mayap ing depat da kesa karing taung tinabi na ning Ginu kanitang lulub la ding Israelita king gabun a mipangaku.

10 Migsalita ya ing Ginu kang Manase at karing memalen na, oneng e re pekiramdaman.

11 Inya tinubud na la ning Ginu ding pekapun da ring sundalus ning ari ning Asiria, at binihag de i Manase; ginapus deng tanikalang tangsu at dela re king Babilonia.

12 Uli na ning kasakitan a delanan na, migpakumbaba ya at minaus king Ginu, ing Dios da ring makatua na.

13 Pekiramdaman ne ning Ginu, binalik ne king Jerusalem at king kayarian na. Kanita na akilalang Manase king ing Ginu ya ing Dios.

14 Kaybat na nita, pepagawa ne ing lual nang pader ning Siudad nang David, king dane aslagan lele ning Sibul ning Gihon angga ketang lugal palub king Pasbul dalan Asan at ketang malapit king dake ning siudad ning Ofel. Pepatas ne ing pader. Mitutuk yang opisyal at sundalus para karing sablang pakakutang siudad ning Juda.

15 Leko na la ding kikilalanan dang dios ding dayuan, at pati na ing larawan a atyu king Templo ning Ginu. Leko na la ding sablang altar a pepagawa na karing mangatas a lugal at king Jerusalem, at pepayugse na la king lual ning siudad.

16 Pepalarin ne ing altar ning Ginu at miyain yang ain-ning-pamisulusulu at ain-a-kapasalamatan. Sinabi na karing memalen na ning Juda king sumuyu la king Ginu, ing Dios ning Israel.

17 Makanyan man, sindu da ring tau ing pamiyain ain karing lugal a pisasamban da ring paganu, oneng depat da iti bukud mung para king Ginu.

18 Makasulat ngan king Istoria da ring Ari na ning Israel ing aliwa pang mengapalyari king pamag-ari nang Manase pati na ing panalangin na king Dios at ding amanung selita ra ding propeta na ning Ginu, ing Dios ning Israel.

19 Makasulat ne man king Istoria da ring Propeta ing panalangin na at ing pekibat ning Dios. Makasulat munaman karin ing kasalanan na at ing depat nang kataksilan pati na ding pepagawa nang pisasamban karing lugal a mangatas, ding pepagawa nang larawan nang Asera at ding pepagawa nang rebultu bayu ya mibalik lub king Dios.

20 Mete ya i Manase at mikutkut ya king palasyu. I Amon, ing anak na, ya ing menalili bilang ari.

21 Adua yang pulu't aduang banua i Amon inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding aduang banua.

22 Kalupa nang Manase a tata na, e katanggap-tanggap king Ginu ing depat nang Amon. Simban na la ding idolo a simban nang tata na.

23 E ya migpakumbaba king Ginu; e ne pekiapusan i tata na a migpakumbaba arapan ning Ginu. Mangaragul ing pamikasalang depat na.

24 Misasapakat la ding opisyal laban kang Amon at pete re king palasyu na.

25 Oneng mimua la ding memalen karing mekamate king Aring Amon, inya pete da la naman. Kaybat na nita, i Josias a anak na ya ing gewa rang ari.

34

1 Walu yang banua i Josias inyang meging ari ya king Juda, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding atlung pulu't metung a banua.

2 Depat nang Josias itang katanggap-tanggap king Ginu. Tikian na ing mayap nang alimbawang Aring David a makatua na; e ya linisia king dalan a tiru na ning Ginu.

3 King kawalung banua na ning pamag-ari na, agyang anak ya pa kanita, sinuyu neng mitmung katapatan king Dios ning makatua nang i David. King kalabing aduang banua ning pamag-ari na, pegumpisan na lang leko king Jerusalem ding lugal a pisasamban da ring paganu, ding larawan ning diosang i Asera, ding dinukit a rebultu at larawan.

4 King utus na, lesak da la ring tauan na ring altar nang Baal at lesak da la ring altar a pidurulukan insenso. Linaso da lang mapinung-mapinu ding larawan nang Asera at ding rebultu. Kaybat, silbag dang anting alikabuk karing kutkutan da ring sinamba at minain karela.

5 Silaban na la ding butul da ring paganung pari king babo da ring altar nung nu la sinamba. King depat na alinis neng pasibayu ing Juda at ing Jerusalem.

6 Makanyan munaman ing depat na karing mengalasak a siudad ning Manase, Efraim, at Simeon, at angga na king Neftali dane norti.

7 Lesak na la ding altar at ding larawan nang Asera, linaso na lang mapinu ding rebultu, at pemirasung mangalati ding altar a pidurulukan insenso king kabilugan nang bansa ning Israel. Kaybat na nita, mibalik ne king Jerusalem.

8 Inyang kalabing walung banua na ning pamag-ari nang Josias, kaybat neng alinis ing bansa at ing Templo, agpang king aduan ning kautusan, tinubud ne i Safan a anak nang Azalia at i Maaseia, ing gobernador ning Jerusalem, at i Joa a anak nang Joahaz a matas a katungkulan karing opisyal ban larinan ya ing Templo ning Ginung Dios.

9 Minta la kang Hilkia, ing matas dili katungkulan karing pari, at binie da la ring salaping atipun da ring Levitang bante karing pasbul ning Templo. Ibat la ding salapi karing memalen na ning Manase, Efraim, at karing aliwa pang tau Israel at karing tau Juda, Benjamin, at Jerusalem.

10 Inintriga da la ring salapi karing lalaking miyatasan maglarin king Templo ning Ginu, at binie da na la man

11 karing kalpinteru, at aliwa pang magobra ban saliwan da la ring batu at dutung a gamitan paglarin king gusaling pepaburen dang mesira ding ari na ning Juda.

12 Megobra lang mitmung katapatan ding talapagobra. Ding menibala king obra da ila ding Levitang i Jahat, i Obadias ning pamilya nang Merari, i Zacarias, at i Mesullam ning pamilya nang Kohat. (Mangagaling la ngan manigtigan karing musikang instrumento ding Levita.)

13 Ding aliwa namang Levita ila ding mika pakibatan king pangadala ding materialis at pamanibala karing magobrang miyayaliwa gagawan. Migsilbi lang talapaglista o bante ding aliwa.

14 Kabang lulual da la ring salapi king pisisinupan king Templo ning Ginu, ikit neng Hilkia a pari ing libru ning Kautusan a binie na ning Ginu king kapamilatan nang Moises.

15 Nganang Hilkia kang Safan a kalihim, Ikit ke king Templo ning Ginu ing libru ning Kautusan. Binie ne iti kang Safan,

16 at dela na ne man Safan king ari. Nganang minie ulat king ari, Arapat mi na ngan pu ing pagawa yu.

17 Ikua mi na la ding salaping makasikap king Templo ning Ginu at inintriga mi la karing magobra at karing talapanibala.

18 Ngana pang sinabi, Atin ya pung binie libru kanaku i Hilkia. Binasa neng Safan ing libru king arapan ning ari.

19 Inyang dimdam na ning ari ing amanung mababasa king Kautusan, ginabak na ing susulud nang imalan uli ning lungkut.

20 Inutus na kang Hilkia, kang Ahikam a anak nang Safan, kang Abdon a anak nang Micaia, kang Safan, ing kalihim, at kang Asaia, ing talasuyu na ning ari, ing maniawad lang turu king Ginu.

21 Ngana karela, Ikutang yu king Ginu para kanaku at para karing taung manuknangan king Israel at Juda nung nanu ing kaugnayan na ning librung meyakit. Talagang mua ne ing Ginu kekatamu uli na ning e la memintu ding makatua tamu karing utus na; e la mibiebie agpang king makasulat keting libru.

22 King utus na ning ari, minta ya i Hilkia at ding aliwa pa king babaing propetang i Hulda a asawa nang Sallum, ing anak nang Tikva a anak nang Haras a talaingat imalan at manuknangan king bayung tatag a balen ning Jerusalem. Belita ra ing milyari.

23 At ngana ning babaing propetang i Hulda karela, Oyni ing pasabi na ning Ginu, ing Dios ning Israel, ketang mitubud kekayu:

24 Parala kung kapahamakan king lugal a iti at karing memalen na. Matupad ngan ing sablang sumpa a mebasa king libru king arapan ning ari ning Juda.

25 Uling likuan da ku ding tau at dinuluk lang insenso para karing aliwang dios a gewa da ring gamat da. Pepamua da ku uli na ning pemaniapat da at ala nang makasabat pa king alang tuknang a parusang ipagpa ku karela.

26 Sabian yu king ari na ning Juda a mitubud kekayu para mangutang king Ginu, Oyni ing sasabian na ning Ginu, ing Dios ning Israel, tungkul karing amanung dimdam yu:

27 Uling mekiramdam ka at migpakumbaba arapan ku inyang dimdam mu ing sinabi kung laban king lugal at karing manuknangan, ginabak mu ing susulud mung imalan at menangis ka. Dimdam ku ing panalangin mu.

28 Paintulutan ku ing mate kang payapa. E mu na akit pa ing kapahamakan a ipagpa ku king lugal at karing taung manuknangan keti. Migbalik la kang Aring Josias ding tubud a darala da iting mensahi.

29 Pepayaus na la ngang Aring Josias ding manimuna na ning Juda at ning Jerusalem

30 at miyabe-abe lang linub king Templo ning Ginu a kayabe da ring pari at Levita at ding sablang memalenkalulu at mabandi. Binasa ne karela ing mabilug a libru ning kasunduan a meyakit king Templo ning Ginu.

31 Tinalakad ya ketang paglugalan ning ari at ginawa yang kasunduan king Ginu king tuparan na la king mabilug nang pusu at kaladua ding sabla nang kautusan at tuntunan.

32 Kaybat na nita, pepangakuanan na la ngan ding sablang memalen na ning Jerusalem at Benjamin king sukat dang pamintuan ing sablang kautusan a makasulat king librung mebasa. At memintu la ding memalen na ning Jerusalem, agpang king kasunduan a gewa ra king Dios, ing Dios da ring makatua da.

33 Deyu na la ngan Josias king mabilug a Israel ding sablang bage makasumami king Dios. Inutus na karing sablang atyu Israel ing sumuyu la king Ginung karelang Dios, ing Dios da ring makatua da. At memintu la ding memalen king kekaban ning bie nang Josias.

35

1 Pigselebran ne king Jerusalem ning Aring Josias ing Piesta ning Pamaglagpus bilang parangal king Ginu, at king kalabing apat nang aldo ning mumunang bulan pete da la ring animal para king piesta.

2 Tituk na karing pari ing katungkulan a sukat dang gampanan king Templo ning Ginu at pekisabian na lang mayap king gampanan da sanang masalese.

3 Pekisabian na la naman ding Levita, ding talaturu na ning Israel a makatalaga king Ginu. Ngana karela, Idala ye ing sagradung Kaban ning Kasunduan king Templong pepagawa nang Aring Solomon a anak nang David. E yu ne kailangan pidaladala pa karing miyayaliwang lugal, nune suyuan ye ing Ginung kekayung Dios at ding memalen nang Israelita.

4 Ibili yu ing sarili yu agpang king kekayung pamilya at grupu at agpang karing katungkulan a tituk na kekayung Aring David at ing anak nang i Aring Solomon.

5 Talakad kayu karing mituldung sagradung lugal ban kanita ating makasadiang sumaup karing balang pamilya ding tau Israel.

6 Paten ye ing biserung tupa. Linisan yu ing sarili yu, agpang king aduan ning kautusan, at magsadia kayu para karing kalupa yung Israelita ban atuparan da la ring kautusan a binie na ning Ginu king kapamilatan nang Moises.

7 Minie yang atlung pulung libung biserung tupa at kambing i Josias para iyain da ring memalen king Piesta ning Pamaglagpus. Minie ya namang atlung libung toro.

8 Minie la naman ding opisyal na para karing tau, ding pari, at ding Levita. Di Hilkia, Zacarias, at Jehiel, ding mamahala king Templo ning Dios, minie lang aduang libu anam a ralan a biserung tupa at atlung dalan a toro karing pari para gamitan king Piesta ning Pamaglagpus.

9 I Conania, i Semaia at ing kapatad nang i Netanel, at i Hasabia, i Jeiel, at i Jozabad, ding manimuna da ring Levita, minie lang limang libung biserung tupa at limang dalan a toro ban gamitan da ring Levita king pamiyain ain-sakripisyu.

10 Inyang ayayus da na ing sabla para king Piesta ning Pamaglagpus, minta la ding pari at ding Levita karing sarasarili dang lugal, antimo ing inutus na karela ning ari.

11 Pete da la ring biserung tupa, at pisik da ring pari ing daya king altar kabang ding Levita babalatan da la ring animal.

12 Kaybat, pirake da la karing memalen, agpang karing karelang pamilya, ding ain-a-durulukan ban iyain da agpang king makasulat king libru nang Moises.

13 Linitsun de ing biserung tupa a mitalaga, agpang king tuntunan. Linutu ra karing kuran, kaldera, at palanggana ding banal a ain. Binie rang malalagua karing tau inyang lutu na.

14 Kaybat na nita, migsadia no mang pamangan ding Levita para karela at para karing pari a ibat king lahi nang Aaron, uling anggang bengi samal lang duruluk mabilug a animal at taba da ring ain-sakripisyu.

15 Makatalakad la karing lugal da ring Levitang manigtigan a ibat king lahi nang Asaf, agpang king inutus nang Aring David. Ila di: Asaf, Heman, at Jedutun, ing propeta na ning ari. E na la kailangan mako pa ding bante king pasbul uling ding magsadiang pamangan para karela ila ding kalupa rang Levita.

16 Merapat ing sabla king aldong ita agpang king inutus ning ari: ing pamanyamba king Ginu, ing pamagselebra king Piesta ning Pamaglagpus, at ing pamiyain karing ain-a-durulukan king altar.

17 Pigselebran de ring Israelitang atyu karin ing Piesta ning Pamaglagpus at ing Piesta ning Tinape Alang Lebadura kilub ding pitung aldo.

18 Ala pang makanyan a merapat a pamagselebra king Piesta ning Pamaglagpus manibat na kanitang panaun nang Samuel. Ala metung man karing meging ari ning Israel ing mekapagselebrang kalupa na ning kang Josias, ding pari, ding Levita, at ding sablang memalen na ning Juda, Israel, at Jerusalem.

19 Pigselebran de ing piesta kanitang kalabing walung banua na ning pamag-ari nang Josias.

20 Kaybat nang agampanan Aring Josias ing bage para king Templo, linual ya i Aring Neco ning Ehipto ban makigera king Carkemis banda na ning Ilug ning Eufrates. Linual ya i Josias ban pigilan ne,

21 oneng ngana ning tubud nang Neco, Ari ning Juda, e kata sukat mipapate. Aliwa ika ing kalaban ku nune ding kanakung kalaban. Sinabi na kanaku ning Dios ing magmalagua ku. Makapanig ya ing Dios kanaku, inya e mu ku sana kakalabanan, magkang ika ing paten na.

22 Oneng inari na king lub nang Josias ing labanan ne. E ne pekiramdaman ing Dios a migsalita king kapamilatan nang Neco. Inya migbalatkayu ya ban labanan ne i Neco karin king kapatagan ning Megido.

23 Pinana de ring mamana ning Ehipto at mesugat ya king paslu a tinud king katawan na. Inya ngana karing kayabe na, Ilako yu ku keti; grabi ya ing sugat ku.

24 Inya linipat de king aliwang karwahe; dela re king Jerusalem at karin ya mete. Kitkut de king kutkutan da ring ari. Pigkalungkutan da ring memalen na ning Juda at Jerusalem ing pangamate na.

25 Ginawa yang poesiang malungkut i propeta Jeremias para kang Aring Josias. Meging kaugalian na karing talapagkantang lalaki at babai ning Israel ing ikanta de ing poesia bilang kapigaganakan. Kakanta de pa angga ngeni at mayayakit ya king Libru da ring Tagulele.

26 Ing sablang depat nang Josias king panaun na ning pamag-ari na, antimo ing katapatan na king Dios at ing kapamintuan na karing kautusan,

27 at ing bie na manibat king kapupurmeruan angga king kawakasan makasulat king Istoria da ring Ari ning Israel at Juda.

36

1 Pinili de ring memalen na ning Juda i Joahaz a anak nang Aring Josias bilang kayalili nang ari.

2 Adua yang pulu't atlung banua inyang meging ari ya, at mig-ari ya king Jerusalem kilub da mu ring atlung bulan.

3 Leko ne panga-ari ning Aring Neco ning Ehipto at pepagbuisan ne ing Juda king alagang pitung libu limang dalan a librang pilak at pitung pulu't limang librang gintu.

4 Ing gewa nang ari ban mamahala king Juda at Jerusalem ya i Eliakim, ing kapatad nang Joahaz. Inalilan ne ing lagyu nang Eliakim king lagyung Jeoiakim. Dela neng Neco i Joahaz king Ehipto.

5 Adua yang pulu't limang banua i Jeoiakim inyang meging ari ya king Juda, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding labing metung a banua. E mayap ing depat na king akakit na ning Ginung Dios na.

6 Lisuban neng Aring Nebucadenesar ning Babilonia ing Juda; mebihag ya i Jeoiakim at midala yang makatanikala karin king Babilonia.

7 Kinua na la namang Nebucadenesar ding kasangkapan ning Templo ning Ginu at dela na la king palasyu na Babilonia.

8 Ing aliwa pang mepalyari king panaun ning pamag-ari nang Jeoiakim antimo ing makasumami at ing e mayap a depat na, makasulat king Istoria da ring Ari na ning Israel at Juda. Ing anak nang i Jeoiakin ya ing menalili bilang ari.

9 Walu yang banua i Jeoiakin inyang meging ari ya king Juda, at mig-ari ya king Jerusalem kilub da mu ring atlung bulan at apulung aldo. E mayap munaman ing depat na king akakit na ning Ginu.

10 Inyang mapupupus ne ing panaun ning dimla, pepayaus neng Aring Nebucadenesar at dela re Babilonia a kayabe ding maulagang kasangkapan ning Templo ning Ginu. Ing gewa nang Aring Nebucadenesar bilang kayalili na king Juda at Jerusalem ya i Zedekia, ing bapa nang Jeoiakin.

11 Adua yang pulu't metung a banua i Zedekia inyang meging ari ya king Juda, at mig-ari ya king Jerusalem kilub ding labing metung a banua.

12 E mayap munaman ing depat na king akakit na ning Ginung Dios na at e ya mekiramdam kang propeta Jeremias, ing magsalita king amanu na ning Ginu.

13 Mig-rebeldi ya i Zedekia laban kang Aring Nebucadenesar a memilit sumpa ya king lagyu ning Dios king pamintuan ne. Meging masias ya buntuk at pusu at e bisang mibalik lub king Ginu, ing Dios ning Israel.

14 Subali pa kanyan, lalu lang meging taksil ding manimuna da ring pari at ding memalen. Pekiapusan da ing makasumaming dapat da ring aliwang bansa, at dinatan de ing Templo ning Ginu a telaga nang banal.

15 King kapamilatan da ring tubud, ing Ginu, ing Dios da ring makatua da, paulit-ulit na lang dirinan babala ding memalen uling buri na lang iligtas at ing Templo.

16 Oneng ding tau ininsultu da la ring tubud ning Dios, tinggian da la ring amanu na, at gewang pikaylian ding propeta na angga king mikalabkab ing mua na ning Ginu karing tau at ala nang makaligtas pa king mua na.

17 Inya tinubud ne ning Ginu laban karela ing ari ning Babilonia ban lusuban la. Pete na la ning ari ning Babilonia ding kayanakan a lalaki ning Juda at agyang king Templo. Ala yang lunus kenu mananak o matua, lalaki o babai, masakit o e masakit. Binie na la ngan ning Dios king gamat na.

18 Kinua na la ngan ding kasangkapan king Templo ning Dios, malati't maragul, ing pibandian a makasalikut karin, pati pibandian ning ari at ding galame na dela na ngan king Babilonia.

19 Silaban de ing Templo ning Dios, lesak de ing pader ning Jerusalem at ding gusali. Pengan ning api ing sablang maulagang bage pati na ding palasyu na, at likuan deng lasak-lasak ing siudad.

20 Midala la anting bihag detang miligtas king tabak, at gewa na lang ipus ning ari at ding anak na angga na kanitang sakupan ne ning Persia ing Babilonia.

21 Makanyan yang metupad ing ula nang propeta Jeremias a ing gabun makapagpaynawa ya kilub ding pitung pulung banua ban makapagbawi ya king e na pamagselebra king paynawa ning Sabbath.

22 Kanitang mumuna nang banua ning pamag-ari nang Ciro ning Persia, peintulut ning Ginu ing matupad ing sinabi na king kapamilatan na ning propeta Jeremias. Tigkil ne kapanamdaman ning Ginu i Aring Ciro ban ipasiag na king mabilug nang kayarian at isulat na:

23 Aku i Ciro, ing Ari ning Persia, sasabian ku: Ing Ginu, ing Dios ning Banua, ya ing minie kanaku karing sablang kayarian king yatu at inutus na kanaku ing mitalakad kung Templo para karin king Jerusalem ning Juda. Inya paintulutan keng munta karin Jerusalem ing ninuman kekayung kabilang karing memalen na. Patnubayan na kayu sana ning Ginung kekayung Dios.