1

¹ Kanitang ding ukum ilang mamuntukan king Israel, mika maragul a danup king mabilug a bansa. Inya ing metung a tau Betlehem at ing asawa na ampon ding adua nang anak a lalaki miglakbe lang minta king bansang Moab.

² Elimelek ing lagyu na at i Naomi ya ing asawa na. Malon at Kilion ing lagyu da ring anak dang lalaki. Tune lang Efrateo ning Betlehem, oneng mekipamalen la king marayung bansa ning Moab.

³ E miglambat mete ya i Elimelek. Melakuan la kang Naomi ding adua nang anak a

⁴ mekapakiasawa karing aduang babai na ning Moab. Orpa ya lagyu ing metung, at Ruth ne man ing kadua. Kaybat na ning manga apulung banuang pamanuknangan da karin

⁵ mete ya i Malon at i Kilion. Inya lubus yang meulila king asawa at anak i Naomi.

⁶ Karin king Moab na abalitan Naomi king binendisyunan na la ning Dios ding memalen na king kapamilatan na ning maragul a pupul. Inari na king lub na ing lakuan ne ing Moab, at ituki na la ding adua nang manuyang king balen nang tibuan.

⁷ Inya miglakbe lang miyabe-abe papunta king Juda. Oneng kabang lalakad la,

⁸ nganang Naomi kari Orpa at Ruth, Mayap pa ing muli na kayu keta kekayu at karing pengari yu. Mananu na sanang maging maganaka ya kekayu ing Ginu nung makananu kayung meging maganaka kanaku at karing meyangu-bie anak ku.

⁹ Ipaintulut na sana ing makapakiasawa kayung pasibayu at mika sarasarili kayung pamilya. Penuma na la kaybat nang asabi ita. Oneng menangis la ding manuyang na

¹⁰ at ngara, Tuki kaming muli keka karing kabalen mu.

¹¹ Nganang Naomi, Anak, e kayu malyaring tuki kanaku. Muli na kayu keta kekayu. E na ku malyaring mikayanak pa ban maging asawa yu.

¹² Sulung, muli na kayu. Matua na ku; e na ku malyaring makapakiasawa pa. Ala na kung talagang akarapat, inya ala na kayung kapanayan agyang pang makapakiasawa ku pa ngening bengi at manganak,

¹³ uling e kayu malyaring makapanayang maluat ban maging asawa yu la. Masakit mapalyari ita. Makiasawa na kayu mung pasibayu kareng aliwa, uling dinayu ya kanaku ing Ginu. E ku buri ing takman yu ing mapait kung sibukan!

¹⁴ At menangis lang pasibayu ding manuyang na. Kanita inuma neng Orpa i Naomi at memun ne at minuli ne karela. Oneng pepailakuan ya i Ruth.

¹⁵ Inya nganang Naomi kang Ruth, Ing bilas mung i Orpa minuli ne karing kabalen na at karing dios na. Sigi na, tukian me!

¹⁶ Oneng nganang Ruth, Ima, e mu ku sana pipilitan lakuan da ka. Paburen mung tukian da ka. Nung nukarin ka munta karin ku munta, at nung nukarin ka manuknangan karin ku manuknangan. Ding kabalen mu ilang maging kabalen ku, at ing Dios mu ya ing maging Dios ku.

¹⁷ Nung nukarin ka mate karin ku mate, at karin ku naman mikutkut. Parusan na ku sanang mabayat ning Ginu nung paintulutan kung mikawani kata subali mu nung pikawanian na kata ning kamatayan.

¹⁸ E ne migsalita pa inyang ikit na nang Naomi king matula yang tuki i Ruth.

¹⁹ Sindu ra ing pamaglakbe ra. Inyang miras la Betlehem, mipamulala la ding taung menakit karela. Ngarang mikukutnanan ding babai, Aliwa i Naomi ita?!

²⁰ Pekibat nang Naomi, E yu na ku ausan pang Naomi; ausan yu na ku mung Mara, uling gewa nang mapait ning Ginung Mayupaya ing bie ku.

²¹ Mabandi ku inyang lakuan ke ing lugal a iti, oneng ngeni pakakalulu kung binalik na ning Ginu keti. E yu na ku sana ausan pang Naomi uling simpa na ku ning Ginung Mayupaya, at pepadalanan king dakal a kasakitan king bie ku.

²² Iti ing sangkan nung inya i Naomi at ing manuyang nang i Ruth meko la Moab at migbalik king balen nang tibuan. Megumpisa naman kanita ing pamamupul king sebada inyang dinatang la Betlehem.

2

¹ I Elimelek a asawa nang Naomi atin yang kamaganak a milagyuan Boaz. Mabandi ya i Boaz.

² Misan a aldo nganang Ruth, ing tau Moab, king katuangan nang i Naomi, Paintulutan mu ku sanang munta king marangle ban mamulut tinalage sebada a alakuan da ring papalut. Karin ku ketang ninumang munie kapaintulutan mamulut ku. Pekibat nang Naomi, Wa, anak.

³ Inya meko ya i Ruth at minta ya king marangle ban mamulut king kagulutan da ring papalut. Ing apuntalan nang marangle ya ing kang Boaz. fig,,,,,Inya meko ya i Ruth at minta ya king marangle ban mamulut...,(2:3)fig*

⁴ Mipaintagun king dinatang ya i Boaz a menibatan Betlehem. Ngana karing taung papalut, Mantabe ya kekayu ing Ginu. Bendisyunan na ka sa ning Ginu, ngara namang mekibat.

⁵ Nganang mengutang Boaz king katiwala na, Ninu ing babaing ita?

⁶ Pekibat ning katiwala, Ya ing kayabe nang minuling Naomi; tau ya Moab.

⁷ Pekisabi nang mayap ing paintulutan keng mamulut kagulutan da ring papalut. Peintulutan ku ne man. Inya manibat na nandin abak angga ngeni atyu ya keti; ala yang paynawa.

⁸ Linapit ya i Boaz at ngana kang Ruth, Makiramdam ka king sabian ku keka. E na ka pupunta kareng aliwang marangle ban mamulut. Manatili na ka keting kayabe da ring kanakung talapagobrang babai.

⁹ Lawan mu nung nu la papalut at tukian mu la. Penabilinan ku na la ding kayanakan a lalaki king e ra ka pakialaman. At neng kakau ka, munta ka ketang pi-inuman ban minum king danum a siklu da ring kayanakan a lalaki.

¹⁰ Pekaduku nang Ruth kang Boaz at ngana, Meging maganaka kayu kanaku agyang metung ku mung dayuan.

¹¹ Sinabi nang Boaz, Abalitan ku ing sablang mayap a depat mu king kekang katuangan manibat na inyang mete ya ing asawa mu, at ing pamipainggulut mu karing kekang pengari at king balen mu ban makipamalen ka king metung a lugal a ala kang bitasang kakilala.

¹² Bendisyunan na ka sa ning Ginu, ing Dios ning Israel, uling karing lalam nang bagyus karin ka migsantung!

¹³ Nganang Ruth, Meging maganaka kayu kanaku. Pepasikan yu ku lub king sinabi yu agyang e ku karapatdapat maging metung mu karing ipus yung babai.

¹⁴ Inyang oras nang mangan inaus neng Boaz i Ruth. Ngana, Me keni, mangan kang tinape at itiltil me king alak. Inya mekiluklukan ya i Ruth karing magobra at dininan neng sing-le, at mengan ya angga king kinabsi ya. At atin ya pang mitagan a pamangan.

¹⁵ Nganang minie bilin Boaz karing talapagobra na inyang meko ya i Ruth ban isundu ing pamamulut, Paburen yeng mamulut agyang karing libutad da ring tropa; e ye babawalan.

¹⁶ Paburen yung ating manabu king makaaptas ban atin yang pulutan.

¹⁷ Memulut ya i Ruth angga na itang gatpanapun at saka na dinara. Menikua yang halus labing aduang kilu.

¹⁸ Inuli na king balen at pepakit na king katuangan na ing apulut nang pagkabiayan; binie na naman itang mitagan king pengan na.

¹⁹ Nganang kinutang Naomi kang Ruth, Kaninung marangle ka memulut? Kaninu ka mekipagobra? Bendisyunan ne sa ning Dios itang pepakit ganaka keka. Pekibat nang Ruth, King marangle na ning lalaking ausan dang Boaz.

²⁰ Bendisyunan ne sa ning Ginu, nganang Naomi. Tune tutuparan na ning Ginu ing pangaku na karing mabie at mete. Ngana pa, Malapit ta yang kamaganak ing taung ita; metung ya karing ating pakibatan sumaup kekata.

²¹ Nganang sinabing Ruth, Sinabi na naman kanaku king malyari kung manatiling mamulut kayabe ding talapagobra na angga king mayari ing palutan.

²² Nganang Naomi kang Ruth, Masanting! E ra ka pigaganakan kanita uling kayabe mu la ding babaing talapagobra nang Boaz.

²³ Inya sindu nang Ruth ing pamamulut a kayabe da ring tauan nang Boaz angga na inyang meyari ing palutan king sebada at trigu. At menatili yang kalukup na ning katuangan nang i Naomi.

3

¹ Misan a aldo, nganang Naomi kang Ruth, Kailangan ing saupan da kang makapakiasawa at mika sarili mung pibalebale.

² Atatandanan me i Boaz, ing sinabi kung malapit tamung kamaganak at ding tauan nang kayabe mu king marangle? Makiramdam kang masalese king sabian ku keka. I Boaz at ding kayabe na dumara lang sebada ngening bengi.

³ Inya mandilu ka, magpabanglu, at isulud me ing pekamalagu mung imalan. Kaybat na nita, munta ka king pidadaran da, oneng e ka paulata king atyu ka karin anggang e ya meyaring mengan at minum i Boaz.

⁴ Lawan me ing lugal nung nu ya matudtud at potang matudtud ne, lapitan me at ilako ing takap karing bitis na at magkera ka lele nang bitis at sabian na keka ing daptan mu.

⁵ Nganang Ruth, Gawan ku ing sablang sinabi yu.

⁶ Inya minta ya i Ruth ketang lugal nung nu la dadara, at tiparan na ing sablang sinabi na ning katuangan na.

⁷ Masaya ya i Boaz inyang meyari yang mengan at minum. Minta ya king buntun da ring tinalage sebada at metudtud ya. Dinatang yang pakakalale i Ruth at leko ne takap a bitis i Boaz at migkera ya lele da ring bitis na.

⁸ King kapitangan na ning bengi migising ya i Boaz, at inyang migbiling ya mipamulala ya uling ating babaing makakera lele nang bitis.

⁹ Ninu ika? nganang kinutang. I Ruth pu, ing kekayung talasuyu, nganang mekibat. Kasi malapit kayung kamaganak na ning meyangu-bie asawa ku, inya karapatdapat mu ing lingapan yu ku, at pakasalan agpang king kekayung kaugalian.

¹⁰ Nganang Boaz, Bendisyunan na ka ning Ginu. Mas maygit ing katapatan a papakit mu king kekaming pamilya kaniting depat mu kesa king kasuyuan mu king kekang katuangan. E ka menintun lalaking kayanakan a mabandi o pakakalulu.

¹¹ E ka migaganaka. Gawan ku ing sablang agyu ku, uling balu na ning mabilug a balen ing mayap kang babai.

¹² Wa, tutu king malapit yu kung kamaganak, oneng ating tau a mas malapit yung kamaganak a sukat sumaup keka.

¹³ Keti na ka pa at bukas abak a maranun lawan ta nung interesadu yang kuanan na kang pakibatan. Nung e ya bisa, susumpa ku king Dios a mabie king aku ing tupad king tungkulan. Sige, matudtud na ka.

¹⁴ Inya metudtud ya i Ruth ketang kabitisan nang Boaz, oneng mibangun ne bayu ya sinlag ing aldo, uling sinabi nang Boaz king e ya sukat mayakit minta king pidadaran.

¹⁵ Nganang Boaz kang Ruth inyang mamako ne, Ilako me ing tibabal mu at iladlad me. At dininan neng aduang pulu't limang kilung sebada. Seupan neng puntukan na iti, at kaybat melaus neng minuli i Ruth.

¹⁶ Karas na bale, nganang mengutang ning katuangan na, Komusta ing lakad mu, anak? Kinwentu nang Ruth ing sablang depat nang Boaz.

¹⁷ At ngana pa, Sinabi na kanakung Boaz king e ku mumuling alang daralan, inya dininan na kung halus kapitnang kaban a sebada.

¹⁸ Nganang Naomi, Manaya ka pa anak angga king abalu mu ing maging resulta na niti. E ya patugut i Boaz king aldong iti anggang e ne asalese iting bage.

4

¹ Minta ya i Boaz king pasbul dalan ning siudad, ing lugal nung nu la mititipun ding memalen. Linukluk ya karin. Linabas ya karin itang pekamalapit nang kamaganak Elimelek a abanggit nang Boaz. Inaus ne at ngana king tau, Abe, me keni saguli at lukluk ka. Linapit ya at linukluk ne man.

² Kanita minaus yang apulung makatua i Boaz, at inagkat na lang lukluk munaman karin. Inyang makalukluk na la

³ nganang Boaz king pekamalapit dang kamaganak, Minuli ya i Naomi ibat Moab at buri ne ngening ipisali ing gabun na ning meyangu-bie asawa na a kamaganak ta.

⁴ Isipan ku king sukat mung abalu iti uling ika ing maki katuliran sali. Nung interesadu kang saliwan me, saliwan me king akakit da reting makatua na ning balen. Nung e ka interesadu, aku ing sali. Saliwan ke, ngana ning lalaki.

⁵ Kanita sinabi nang Boaz, Kabud asali me kang Naomi ing gabun, sukat mu ne mang pakasalan i Ruth, ing Moabitang mebalu na ning kekatamung kamaganak ban manatili ing gabun king pamilya na ning meyangu-bie.

⁶ Ngana ning lalaki kang Boaz, Ah makanyan! Uli na nian e ku gampanan ing katuliran kung sali king gabun, uling mangabaldugan king milako la mana ding mismung sarili kung anak. Ika na ing sali.

⁷ Anti kaniti ing kaugalian kanitang panaun a ita king mamisali o ing manatbus king pibandian: lulukas na la ning mamisali o ning manatbus ding sandalyas na, at kaybat ibie na la king sasali bilang katibayan na ning karelang pamikasundu. fig,,,,,Anti kaniti ing kaugalian kanitang panaun a ita king mamisali o ing manatbus king pibandian: lulukas na la ding sandalyas na...,(4:7)fig*

⁸ Inyang sinabi na ning lalaki king i Boaz na ing sali, likas na la ding sandalyas na at binie na la kang Boaz.

⁹ Kanita nganang Boaz karing makatua at karing aliwa pang taung atyu karin, Testigu kayu ngan king ngening aldong iti seli ke kang Naomi ing sablang bage atyu king lagyu nang Elimelek at karing anak nang i Kilion at Malon.

¹⁰ Karagdagan kaniti, pakasalan ke i Ruth a tau Moab at asawa na ning meyangu-bie Malon ban manatili ing pibandian king pamilya na ning meyangu-bie. King kapamilatan na niti manatili yang mabie ing lagyu na king kabilugan a pamilya na at king balen na. Saksi kayu ngan kaniting bage merapat ngening aldong iti.

¹¹ Ngara ding makatua at ding aliwa, Wa, testigu kami ngan. Bendisyunan ne sa ning Ginu ing maging asawa mu antimo ing pamamendisyun na kang Raquel at Lea, at uli ra linto ya ing Israel. Mibandi ka sa king Efrata at maging mayupaya king Betlehem.

¹² Mananu na sanang ding maging anak mu kang Ruth maging anti ya king pamilya nang Perez, ing anak nang lalaking Juda at Tamar.

¹³ Inya kesal neng Boaz i Ruth at inuli ne king bale na. Binendisyunan ne ning Ginu i Ruth at mikayanak yang lalaki.

¹⁴ Ngara ding babai kang Naomi, Purian ya ing Ginu, uling dininan na ka ngening apu a lumingap keka. Mananu na sanang mirangal ya iting anak king Israel!

¹⁵ Iyatad na sana keka ing tula at kapanatagan angga king tumua ka. Kaluguran na ka ning manuyang mu, at maygit ya i Ruth kesa karing pitung anak a lalaki.

¹⁶ Kinua neng Naomi ing anak at linapit king salu na; iningat ne at sinese.

¹⁷ Ding babaing kasiping dang bale inaus deng Obed ing anak. Pemalita na ning metung at metung karela king mika apu yang anak a lalaki i Naomi. I Obed ya ing tata nang Jese, at i Jese naman ya ing tata nang David.

¹⁸ Iti ya ing listahan na ning pamituki-tuki na ning lahi nang Perez angga kang David: Perez, Hezron, Ram, Aminadab, Nason, Salmon, Boaz, Jese, at David.