1

¹ Atyu la keting libru ding bage sinabi nang Moises karing memalen ning Israel kanitang atyu la king ilang dane aslagan na ning Ilug ning Jordan. Karin la king Kapatagan ning Jordan lele Suf pilatan da ring balen Tofel, Paran, Laban, Hazerot, at Dizahab. (

² Angga yang labing metung a aldo lakaran manibat king Horeb angga Kades Barnea, nung dumalan ka karing bulubundukan nang balen ning Seir.)

³ King mumuna nang aldo ning kalabing metung a bulan ning apat apulung banua ning paglako ra Ehipto, sinabi na lang Moises karing Israelita ding sablang bage a inutus na ning Ginu a sabian na karela.

⁴ Milyari iti kanitang kaybat neng simbut ing Aring Sihon da ring Amoreo a sasakup king balen Hesbon, at ing Aring Og ning Bashan a sasakup karing balen Astarot at Edrei.

⁵ Inyang atyu la karin king dane aslagan na ning Ilug ning Jordan ning sakup ning Moab kanita na la pepalino Moises karing tau ding kautusan na ning Ginu. Ngana karela,

⁶ Inyang atyu tamu king Bunduk ning Sinai, sinabi na ning Ginung kekatamung Dios ing anti kaniti: Maluat na kayu mu ring menatili keting bunduk.

⁷ Magsadia na kayu at kaybat munta na kayu karing bulubundukan dang balen ding Amoreo at pati na karing sablang kasiping dang gabunkarin king Kapatagan ning Jordan, karing bulubundukan a balen at karing mababang lugal, karin king dane mauli, at angga na king bebe na ning Mediteraneo. Munta kayu king gabun ning Canaan at sumulung kayu pa lagpus king Bunduk ning Lebanon at angga na king Ilug ning Eufrates.

⁸ Iti ngan ing sablang gabun a pengaku kung ibie karing makatua yung i Abraham, Isaac, at Jacob ampon karing lahi ra. Lumakad na kayu at sakupan ye.

⁹ Kanitang panaun a ita sinabi ku kekayu king e ku agyung dili ku ing panimunan da kayu.

¹⁰ Peparakalan na kayu ning Ginung kekayung Dios. Ngening aldong iti mengari kayu karing batuin na ning banua a misna king karakal.

¹¹ Mananu na sanang ing Ginung Dios da ring kekong mangatua parakalan na kayu pang libung besis at bendisyunan antimo ing pengaku na kekayu.

¹² Makananu kung alutas ing kekong dakal a problema at pamipatepate ngening aku mung dili?

¹³ Mamili kayu ngening lalaking biasa, makaintindi, at ating agyu karing kekong tribu ban tulduan kung manimuna kekayu.

¹⁴ Kaybat sinabi yu kanaku king nayun kayu kaniti.

¹⁵ Inya kinua ku la ding biasang manimuna da ring kekong tribu a makaintindi at ating agyu ban maging talapanimuna yu. Ila ding maging manimuna karing tia libu-libu, karing tia dinalan, karing tia limang pulu, at karing tia pulung tau. Mibili ku munamang pamuntuk king balang tribu.

¹⁶ Penabilinan ku la kanitang panaun a ita king pakiramdaman dang masalese ing problemang ilapit da ring tau at ibie ra ing karapatdapat a kayatulan, kamaganak ya man o dayuan a mekipamalen kekayu.

¹⁷ E la sana mangabiran kenu man king karelang pamanatul; parehu la sana lawe karing malati't maragul at e mitatakutan kenu mang tau, uling ing karelang kayatulan manibat king Dios. Nung mabayat yang lutasan ing problema, idala re kanaku at aku ing lumutas.

¹⁸ Sinabi ku la naman kanita ding sablang bage a sukat yung daptan.

¹⁹ Memintu tamu king utus na ning Ginung kekatamung Dios. Meko tamu king Bunduk ning Horeb at miglakbe king malapad at makatakut a disyerto papunta karing bulubundukan nang sakup ding Amoreo. At miras tamu king Kades Barnea.

²⁰ Karin sinabi ku kekayu, Atyu ta na king bulubundukan nang sakup ding Amoreo, ing gabun a pengaku nang ibie kekatamu ning Ginung kekatamung Dios.

²¹ Oyan ing gabun a sinabi na ning Ginung Dios karing makatua tamu at sidia na para kekatamu. Sulung, sakupan ye; e kayu tatakut o mimina lub.

²² Lepitan na ku ning metung at metung kekayu at inawad king mitubud tamu pa mung ispia ban siasatan ya ing gabun at ituru ing dalan a dalanan tamu at balitanan nung nanu lang uring siudad ding atyu karin.

²³ Metula ku king sinabi yu, inya memili kung labing aduang lalaking ibat king balang tribu.

²⁴ Minta la king bulubundukan a lugal angga king miras la king Kapatagan ning Escol at siniasat de iting lugal.

²⁵ Inyang migbalik la migdala lang bunga da ring tanaman a tutubu karin at belita ra king ing gabun a babie na ning Ginung kekatamung Dios tune yang gabun a mataba.

²⁶ Makanyan man, e kayu minta; sinalangsang kayu king utus na ning Ginung kekayung Dios.

²⁷ Bubulung kayu kilub ding kekong tolda. Ngayu king metung at metung, Kasaman na katamu ning Ginu, inya liwal na katamu Ehipto ban ibie kareting tau Amoreo at ipapate karela.

²⁸ Obat kailangan pa ing munta tamu karin? E masanting ing belita da ring taung pepagispian tamu karin, uling sinabi ra king ding taung manuknangan karin mangatas la at mangasikan kesa kekatamu at manuknangan la karing siudad a paka pader a miraras king banua. Higanti la ding ikit dang tau karin!

²⁹ Kanita sinabi ku kekayu, E kayu sukat mitatakutan karela,

³⁰ uling patnubayan na kayu ning Ginung Dios at ya ing makilaban para kekayu antimo ing ikit yung depat na karin king Ehipto

³¹ at karin king disyerto. Ikit yu naman nung makananu neng pupusanan ning metung a tata ing anak na makanyan ya ing Dios kekayu at dela na kayu keti.

³² Makanyan man, e kayu pa mu rin migtiwala king Ginung Dios,

³³ ing mitnube kekayu neng bengi king kapamilatan na ning asias a api at king kapamilatan na ning asias a biga neng aldo ban ituru ing dalan a tuntunan yu.

³⁴ Dimdam na ning Ginu ing reklamu yu, inya mimua ya at pekatimid nang sinabi,

³⁵ Ala metung man kekayu kaniting e mayap a lahi ing milub king gabun a pengaku kung ibie karing makatua yu.

³⁶ Bukud mung i Caleb, ing anak nang Jefune, ing milub karin. Ibie ku kang Caleb at karing maging lahi na ing gabun a dalpakan na, uling menatili yang tapat kanaku.

³⁷ King uli yu mimua ya naman kanaku ing Ginu at ngana kanaku, E ka naman milub karin.

³⁸ Ing kasaup mung i Josue, ing anak nang Nun, ya ing milub. Pasiknangan me lub uling ya ing manimuna karing Israelita king pamaniakup king lugal a ita.

³⁹ Ngana pa, Ding milub mu karin ila ding anak yung mangalati a alang kamuang-muang king mayap o king e mayap, ding anak a sasabian yung mabihag karing kalaban. Ibie ke karela ing gabun a ita at karela yang sakupan.

⁴⁰ Oneng mibalik kayu king disyerto papunta king Dagat da ring Timbu.

⁴¹ Kanita pekibat yu kanaku, Mikasala kami king Ginu. Pero ngeni munta kami at makilaban, antimo ing inutus na ning Ginung Dios. Kaybat ing metung at metung kinangwa yang sandata ban magsadia king pamakilaban. Bala yu kanita king mayan yang lusuban ing lugal a bulubundukan.

⁴² Oneng sinabi na ning Ginu kanaku, Sabian mu karela king e la lulusub o makilaban uling e ku la patnubayan at masambut la karing kalaban.

⁴³ Inya migsalita ku kekayu, oneng e yu ku buring pakiramdaman. Selangsangan yu ing utus ning Ginu at atna kayung kayabang sinalake king bulubundukan a lugal.

⁴⁴ Kanita ding Amoreo a manuknangan karing bunduk-bundukan linual lang anting putakti ban lumaban kekayu. Penagal da kayu angga king Horma at king bulubundukan nang sakup ning Edom karin kayu mesambut.

⁴⁵ Migbalik kayu at minaus king Ginu, oneng e na kayu pekiramdaman ni seupan man.

⁴⁶ Inya menuknangan kayung maluat karin king Kades.

2

¹ Uli na ning utus ning Ginu kanaku, migbalik tamu at miglakbe king disyerto papunta king Dagat da ring Timbu. Dirutan ta ya ing Bunduk ning Seir kilub ding dakal a aldo.

² At karin ngana ning Ginu kanaku,

³ Dirutan ye iting bunduk kilub ning makabang panaun. Ngeni, daretsu kayu banda norti.

⁴ Sabian mu karing tau king dumalan la king Seir, ing gabun da ring kamaganak yu a lahi nang Esau. Mitakutan la kekayu, oneng mingat kayu karela.

⁵ E yu la sana papatulan uling e ku naman ibie kekayu ing gabun da. Ala kung dinan agyang kapirasu mu king tatalpakan da, uling binie ku ne kang Esau ing Bunduk ning Seir bilang bandi na.

⁶ Bayaran yu ing pamangan at inuman a kailangan yu karela.

⁷ Binendisyunan na kayu ning Ginung kekayung Dios king sablang depat yu, pitnubayan na kayu king pamaglakbe yu king malualas a disyerto kilub ding apat apulung banua at e kayu bitasang kekulangan king nanumang bage.

⁸ Inya dinalan kayu mu king gabun da ring kamaganak yu a lahi nang Esau at sindu yu ing pamaglakbe yu palual king Araba, Elat at Eziongeber, at tinaglus kayu papunta king disyerto ning Moab. At ngana kanaku ning Ginu,

⁹ E yu la naman guguluan o pakilabanan ding memalen ning Moab, uling e ku ibie kekayu ing gabun da. Binie ku na karing lahi nang Lot ing gabun ning Ar bilang bandi ra. (

¹⁰ Kanitang minunang panaun ding menuknangan karin ila ding Emita; dakal la at mangatas anti ding Anakim.

¹¹ Antimo ding Anakim, pikabaluan la king lagyung Refaim, oneng ding tau Moab ausan da lang Emita.

¹² Kanitang minunang panaun manuknangan la naman karin king Seir ding tau Hor, oneng melipul la karing anak nang Esau at ila ding menuknangan karin, antimo ing depat da ring Israelita king gabun a binie na ning Ginu karela.)

¹³ Ngeni sindu tamu ing pamaglakbe; lipatan ta ya ing sapa na ning Zered, antimo ing inutus na ning Ginu kekatamu.

¹⁴ Atlung pulu't walung banua na ing milabas manibat inyang likuan ta ya ing Kades Barnea at angga na kanitang lipatan ta ya ing sapa na ning Zered. Antimo ing matimid nang sinabi ning Ginu, mete la ngan ding sablang lalaking makilaban king panaun a ita.

¹⁵ Lebanan na la ning Ginu at gisan na la ngan.

¹⁶ Inyang megisan la ngan deting lalaking makilaban

¹⁷ migsalita ya kanaku ing Ginu. Ngana,

¹⁸ Ngening aldong iti lumipat kayu king Ar, ing angganan na ning Moab.

¹⁹ Pangaras yu king gabun da ring anak nang Ammon e yu la guguluan o pakilabanan, uling e ku ibie kekayu ing gabun da; binie ku na ita karing anak nang Lot bilang bandi ra. (

²⁰ Ita man pikabaluan ya namang gabun da ring Refaim, ding taung minunang menuknangan karin, oneng ding tau Ammon ausan da lang Zamzumim.

²¹ Dakal la deting Zamzumim at mangatas lang anti ding Anakim. Gisan na lang pete ning Ginu at ding tau Ammon ilang sinakup king gabun da at menuknangan la karin.

²² Makanyan munaman ing depat na ning Ginu karing anak nang Esau a manuknangan king Seir; gisan na lang pete ding taung ausan dang Horiteo at ding anak nang Esau ilang sinakup at menuknangan karin angga ngeni.

²³ Ding tau Avim naman a manuknangan king pasigan na ning Mediteraneo megisan la karing tau Captor at ilang menuknangan karin.)

²⁴ Inyang alabasan ta ne ing Moab, migsalita ya ing Ginu kekatamu. Ngana, Sulung, isundu yu ing pamaglakad at lipatan ye ing Ilug ning Arnon. Ipailalam ke king upaya yu i Sihon, ing ari ning Hesbon, at ing kayarian na. Lusuban ye at pagumpisan sakupan ing gabun.

²⁵ Magumpisa ngening aldong iti mitakutan la kekayu ding tau nu la man karin. Galgal la king takut kabud damdaman de ing lagyu yu.

²⁶ Karin king disyerto na ning Kedemot miparala kung mamayapang tubud kang Aring Sihon. Iti ing pepasabi ku:

²⁷ Paburen mu kami sanang dumalan king kekang gabun. E kami lisia king dalan.

²⁸ Bayaran mi keka ing pamangan at inuman a kailangan mi. Ala kaming aliwang kapagnasan nung e mu ing makadalan kami king kekang kayarian

²⁹ antimo ing depat da ring anak nang Esau karin king Seir at ding tau Moab karin king Ar. Peintulutan da kami deting dumalan king gabun da ban miras kami king Jordan papunta king gabun a babie na kekami ning Ginung kekaming Dios.

³⁰ Oneng e na katamu peintulutan dumalan Aring Sihon king kayarian na. Pepasias ne lub ning Ginung Dios at e ya mebisa ban mika matulid tamung lusuban ya at sakupan ing gabun a sakup tamu angga ngeni.

³¹ Kanita ngana kanaku ning Ginu, Alben mu, manabu ne ngeni king gamat mu i Aring Sihon at ing gabun na; lusuban yu ne at sakupan.

³² Kanita linage ya i Aring Sihon at ding sablang sundalus na ban labanan da katamu karin king Jahaz,

³³ oneng binie ne ning Ginu king lalam ning upaya tamu; simbut ta la at pete pati ring anak nang lalaki.

³⁴ Abihag ta la at lesak ding sablang siudad na at gisan ta lang pete ding tau: lalaki, babai, at anak.

³⁵ Kinua ta la ding sabla rang sese animal at ing pibandian da.

³⁶ Peintulut na ning Ginung kekatamung Dios ing abihag ta la ding sablang siudad magumpisa king Aroer a atyu king wakas ning Ilug ning Arnon angga king Gilead. Alang siudad a matibe pader a e tamu simbut.

³⁷ Oneng e tamu linub king sakup da ring anak nang Ammon o king pampang ning Ilug ning Jabok ni ding siudad a atyu karing bunduk o ing isanu pa mang lugal a binawal ning Dios a luban tamu.

3

¹ Kaybat na nita, miglakbe tamu king dane norti papunta king Bashan, oneng i Og a ari ning Bashan at ding tauan na linage la ban labanan da katamu karin king Edrei.

² Kang Og, uling ibie ke keka i Og, ding tauan na at ing gabun da. Daptan mu kang Og itang depat mu kang Sihon a ari da ring Amoreo at mig-ari king Hesbon.

³ Inya sinaupan na katamu ning Ginung Dios at menabu ya karing gamat tamu i Aring Og at ding tauan na at ala tamung tigan mabie metung man karela.

⁴ Abihag ta la ding anam apulung siudad da manibat king Argob, ing kayarian nang Og king Bashan. Alang siudad a e tamu abihag.

⁵ Pakabakud lang matas a pader deting siudad at atin lang mangaragul a pasbul dalan a pakakandarung bakal. Atin munamang mapilan a balen a e pakabakud pader.

⁶ Kalupa na ning depat tamu kang Aring Sihon ning Hesbon, pete ta la pati na ding anak.

⁷ Kinua ta la ding sese rang animal at ing aliwa pang pibandian da ring siudad.

⁸ Kanitang panaun a ita, ikua tamu ing gabun da ring aduang aring Amoreo, ing gabun a atyu lipat ning Ilug ning Jordan, manibat king Ilug ning Arnon angga king Bunduk ning Hermon. (

⁹ Sirion ing aus da ring tau Sidon king Bunduk ning Hermon at Senir naman ing lagyu na karing Amoreo.)

¹⁰ Sekupan ta la ding siudad king makatas a kapatagan, ing kabilugan a Gilead, ing Bashan, at angga na king Saleca at Edrei, ding siudad ning kayarian nang Og karin Bashan. Ila deti ring bibilug king kayarian nang Og ning Bashan. (

¹¹ Ing Aring Og ya namu ing mitagan karing tau Refaim. Batu ya ing kabaung na at labi yang apat a talampakan king kaba at anam a talampakan ya king lualas. Mayayakit ya angga ngeni karin king siudad ning Raba.)

¹² Inyang sekupan ta ne at bindian ing gabun a ita, binie ke king tribu nang Ruben at Gad ing gabun manibat king Aroer a atyu king lele ning Ilug ning Arnon at ing kapitna nang dake ning bulubundukan ning Gilead at ding siudad karin.

¹³ Ing mitagan king Gilead at ing kabilugan a Bashan, ing kayarian nang Og, ngana wari ing kabilugan ning Argob, binie ku king kapitna nang tribu ning Manase. (Makikilala ya ing Bashan bilang sakup da ring Refaim.

¹⁴ Ing kabilugan a sakup ning Argob a alang aliwa nune ing Bashan, angga king angganan da ring Gesur at Maaca, miyabie kang Jair ning tribu nang Manase. Angga ngeni ating mapilan a baryung ausan dang Jair, uling pemalagyu da la kang Jair.)

¹⁵ Binie ke ing Gilead karing pamilya nang Makir,

¹⁶ at karing tribu nang Ruben at Gad binie ku ing gabun manibat king Gilead angga king kalibudtan na ning Ilug ning Arnon. Ing Ilug ning Arnon ya ing angganan na king dane mauli at ing Ilug ning Jabok king dane norti, ing dake na niti ya ing angganan na karing Ammonita.

¹⁷ Ing sakup dang gabun king dane albugan mamabut ya angga king Ilug ning Jordan, manibat king Dagat-dagatan ning Galilea angga king Dagat a Mete king dane mauli at Bunduk ning Pisga king dane albugan.

¹⁸ Ngaku kanita karela, Binie ne ning Ginung kekayung Dios iting gabun king dane nang aslagan ning Jordan ban sakupan ye, oneng ding sablang lalaking matapang a pakasandata makilaban la pang kayabe ding kapatad yung Israelita.

¹⁹ Lakuan yu la karing siudad a binie ku kekayu ding asawa yu, anak at sese yung animal. (Balu ku king dakal la ring kekayung baka.)

²⁰ Makapagbalik kayu king gabun a binie ku kekayu potang masalese na la kabilian ding kapatad yung Israelita king gabun sumangid na ning Jordan a binie ning Ginu karela.

²¹ Kaybat na nita, ngaku kang Josue, Ikit mu ing sablang depat ning Ginung Dios karetang aduang ari, i Sihon at i Og; makanyan munaman ing daptan na ning Ginu karing ari at kayarian a lusuban yu.

²² E ka tatakut karela uling ing Ginung Dios ya ing makilaban para keka.

²³ Kanitang panaun a ita, mekisabi kung mayap king Ginu.

²⁴ Ngaku, O Ginung Dios, pegumpisan mu nang pepakit kanakung talasuyu mu ing kekang degulan at kayupayan. Alang dios king banua o keti king yatu ing makagawa karing bage makapagmulalang kekang depatan.

²⁵ Paintulutan mu ku sanang makadalakit king Ilug ning Jordan, makisabi kung mayap ban akit ke ing malagung bulubundukan a gabun at ding Bunduk ning Lebanon.

²⁶ Oneng mua ya kanaku ing Ginu at e na ku peintulutan king uli yu. Nganang mekibat kanaku, Patugut na ka! E mu na kapilan man babanggitan pa kanaku yan!

²⁷ Mukiat na ka mu king taluktuk ning Bunduk ning Pisga at kaybat lumawe ka banda king norti, king mauli, king aslagan, at king albugan, uling e ka malyaring dalakit king Jordan.

²⁸ Oneng ituru me i Josue ketang sukat nang gawan; pasiknangan me lub at patnubayan uling ya ing manimuna karing kabalen na king gabun a kekang akakit.

²⁹ Inya menatili tamu ketang kapatagan sumangid na ning balen Betpeor.

4

¹ Ngeni, O memalen ning Israel, nganang Moises, pamintuan yu la ngan ding kautusan at tuntunan a tuturu ku kekayu ban e kayu mate at kekayu yang abandi ing gabun a babie na kekayu ning Ginu, ing Dios da ring makatua yu.

² E yu la daragdagan o babawasan deti. Pamintuan yu la sana deting kautusan na ning Ginung kekayung Dios a sabian ku kekayu.

³ Ikayu mismu ikit yu nung nanu ing depat na ning Ginu karin king Bunduk ning Peor. Pete na la karin ding sablang sasamba kang Baal,

⁴ oneng mabie kayu angga ngeni ikayung menatiling tapat king Ginung Dios.

⁵ Tiru ku la ngan kekayu ding sablang kautusan at tuntunan nung makananu na lang sinabi kanaku ning Ginung kanakung Dios. Tuparan yu la sana king gabun a luban yu ban bandian.

⁶ Pamintuan yu la sanang mitmung katapatan ban akit da ring aliwang bansa ing kabiasnan yu at beluan. Potang damdaman da na la deting kautusan, sabian da, Tune biasa ya iting maragul a bansa at atin yang pamanalastas!

⁷ Ninu mong dios na ning isanu mang maragul a bansa ing malapit at agad makibat potang mamaus tamu? Bukud mung ing Ginung kekatamung Dios!

⁸ At isanung maragul a bansa ing ating kautusan at tuntunan a mitmung katuliran nung e mu ding binggitan ku ngeni kekayu?

⁹ Oneng mingat kayu at maging alistu kabang bie yu; pota akalinguan yu la ding bage a ikit da ring mata yu. Sabian yu la karing anak yu at karing apu yu

¹⁰ itang milyari inyang tinalakad kayu arapan na ning Ginung kekayung Dios karin king Bunduk ning Sinai, kanitang ing Ginu sinabi na kanaku, Tipunan mu la king arapan ku ding memalen ning Israel ban damdaman da la ring utus ku at mika takut la't kagalangan kanaku kabang bie ra. At ituru da la naman karing anak da.

¹¹ Linapit kayu at mitipun karin king baidbid na ning bunduk a papalual aping milalablab a miraras king banuang matas, ing bunduk a mibalut king makapal at matuling a biga.

¹² Kanita migsalita ya kekayu ing Ginu libutad na ning api; dimdam yu la ding amanu na, oneng e ye ikit king isanu mang anyu. Ing siwala namu ya ing dimdam yu.

¹³ Sinabi ne kekayu ing kasunduan na a pagnasan nang tuparan yu a alang aliwa nune ding Apulung Utus a sinulat na karing aduang tinabas a batu.

¹⁴ Kanitang oras a ita, inutus na kanaku ning Ginu ing ituru ku la kekayu ding kautusan at tuntunan a kekayung tukian king gabun a malapit yu nang luban ban bandian.

¹⁵ Inya mingat kayu. Anti na ning ala kayung ikit nanumang anyu, inyang pekipagsalitan na kayu libutad ning api karin king Bunduk ning Sinai,

¹⁶ mingat kayu pota makarapat kayung e ustu king kapamilatan na ning pamangawa yung larawan a dinukit king isanu mang anyu o wangis ning metung a lalaki o babai

¹⁷ o ning isanung animal o ayup

¹⁸ o karing gagapang king gabun o karing isanu pa mang asan.

¹⁹ Mingat kayu pota lumawe kayu king banua at kaybat samban ye at suyuan ing aldo, ing bulan, ding batuin o ing isanu mang bage lelangan na ning Dios para king tau.

²⁰ Gewa na kayung malaya ngeni ning Ginu king pangayalipan yu karin king Ehipto, itang mikakalukung ornu, ban maging memalen na.

²¹ Wa, king uli yu mimua ya kanaku ing Ginu at sinabi nang matimid king aku e ku makadalakit king Jordan at e ku miras king gabun a mataba a pengaku nang ibie ning Ginung Dios kekayu bilang bandi yu.

²² Keti na ku mate; e na ku sukat dalakit pa king Jordan; pero isulung yu ing lakad yu ban akua ye ing gabun a mataba.

²³ Mu pin, mingat kayu, pota kalinguan ye ing kasunduan a gewa na kekayu ning Ginung kekayung Dios o makagawa kayung larawan at kaybat samban ye. Iti babawal na ning Ginung kekayung Dios.

²⁴ Uling mengari ya ing Ginung kekayung Dios king api a maglaklak, Dios yang mapangalalu.

²⁵ Nung kaybat yung mikayanak at mika apu at metua king lugal a ita, oneng dinapat na kayu mang e mayap king kapamilatan na ning pamangawang larawan ban samban, siguradu yang mimua kekayu ing Ginung kekayung Dios.

²⁶ Ausan ke ing banua at ing yatu ban magtestigu laban kekayu at e kayu magluat karin uling magisan kayung mate.

²⁷ Iyugse na kayu ning Ginu karing bansa da ring dayuan at ditak la mu ding mitagan kekayu.

²⁸ At karing bansang deta sumuyu kayu karing dios a dutung at batu a gewa da ring tau. E la manakit deting kikilalanan dang dios, e la makaramdam, e la makabau, at e la makapangan.

²⁹ Oneng karing bansang deta panintunan ye ing Ginung kekayung Dios at akit ye, nung pagsikapan yeng panintunan king mabilug yung pusu at kaladua.

³⁰ Potang mibili kayu king kaligaligan at potang mapalyari na la ngan deting bage karing aldo datang, mibalik kayu king Ginung kekayung Dios at mamintu kayu king Dios.

³¹ Malunusan ya ing Ginung kekayung Dios, e na kayu gulutan o gisanan paten o kalinguan itang kasunduan a pengaku nang tuparan karing makatua yu.

³² Nung pagaralan yu la ding banuang milabasan ala kayung abalu o damdaman a milyari anti ing milyari king aldong iti manibat na inyang lelangan ne ning Dios ing yatu.

³³ Atin na waring taung antimo kekayu a mekaramdam king siwala na ning metung a dios a manibatan libutad ning api at kaybat e ya mete?

³⁴ Atin na waring metung mu mang dios a migkapilit ilual na la ding memalen nang atyu libutad ning aliwang bansa king kapamilatan na ning pagsubuk, tanda, gera, at bage pagmumulalan a anti ing ikit yung depat ning Ginung kekayung Dios karin king Ehipto?

³⁵ Pepakit na iti kekayu ban abalu yu king ing Ginu ya ing bukud a Dios at ala nang aliwa pa.

³⁶ Ibat banua migsalita ya ban ituru na kayu at pepakit ne keti king yatu ing mayupaya nang api at mekipagsalita ya kekayu libutad na niting api.

³⁷ Uli na ning lugud na karing makatua yu, pinili na kayu at king kapamilatan na ning maragul nang upaya liwal na kayu king Ehipto.

³⁸ Tinabi na la ding bansang mas mayupaya kesa kekayu ban asakup ye at abandi ing gabun da nung nukarin kayu manuknangan ngeni.

³⁹ Inya sukat yung abalu at tandanan manibat ngeni king ing Ginung Dios ya ing Dios na ning banua at ning yatu. Ala nang aliwa pang Dios subali king Dios ning Israel.

⁴⁰ Inya pamintuan yu la ding utus na at tuntunan a sinabi ku kekayu ngening aldong iti ban mipakayap kayu at ding anak yu at manuknangan king kapilan pa man king gabun a babie na kekayu.

⁴¹ Kaybat na nita, memili yang atlung siudad i Moises king dane aslagan na ning Jordan

⁴² ban maging santungan na ning ninumang taung mekapate kalupa nang tau king e na sasarian o e na naman kapagkamua. Malyari yang munta at salikut king isanu man kareting siudad ban e ya numanu balang.

⁴³ Ila deti ring siudad: ing Bezer king kapatagan ning ilang para karing lahi nang Ruben; ing Ramot king sakup ning Gilead para karing lahi nang Gad, at ing Golan king sakup ning Bashan para karing lahi nang Manase.

⁴⁴ Iti ya ing kautusan a binie nang Moises karing memalen ning Israel,

⁴⁵ ding kautusan at tuntunan ampon kayatulan a sinabi na karela, inyang milual na la Ehipto.

⁴⁶ Atyu la kanita king kapatagan ning Betpeor dane aslagan ning Jordan, ing kayarian nang Aring Sihon da ring Amoreo a menuknangan king Hesbon. Ing Aring Sihon ya ing simbut nang Moises at ding Israelita kanitang milual na la Ehipto.

⁴⁷ Sekupan de ing kayarian na at pati na ing kang Aring Og ning Bashan, ing aliwa pang ari da ring Amoreo a menuknangan king dane aslagan ning Jordan.

⁴⁸ Ing sekupan da kanita magumpisa ya king Aroer lele ning Ilug ning Arnon at angga ya king Bunduk ning Sirion a alang aliwa nune ing Hermon.

⁴⁹ Sekupan da naman ing heganaganang lugal king dane nang aslagan ning Ilug ning Jordan angga na king lele na ning Dagat a Mete at ning baidbid ning Bunduk ning Pisga.

5

¹ Inaus na la ngan at tinipun Moises ding sablang memalen ning Israel at ngana karela, Memalen ning Israel, pakiramdaman yu la ding kautusan at tuntunan a sabian ku ngeni kekayu. Paki-intindian yu la at tuparan.

² Karin king Bunduk ning Horeb ginawa yang kasunduan kekatamu ing Ginung kekatamung Dios; ... ginawa yang kasunduan kekatamu ing Ginung kekatamung Dios.(5:2)

³ e mu karing makatua tamu nune kekatamu munaman a ngeni mabie pa.

⁴ Karin king bunduk libutad ning api, migsalita ya ing Ginu kekayu lupa't lupa

⁵ kabang makatalakad ku kanita king pilatan yu at ning Ginu ban sabian kekayu itang sinabi na uli na ning tatakut kayu king api at e kayu malyaring mukiat king bunduk. Nganang sinabi ning Ginu,

⁶ Aku ing Ginung kekayung Dios, ing migligtas kekayu king pangayalipan karin king Ehipto.

⁷ E kayu mikaka aliwang dios subali kanaku.

⁸ E kayu gagawa para kekayu larawan a dinukit a kawangis ning nanumang atyu banua o ning keti king yatu o king danuman lalam na ning yatu.

⁹ E yu la durukuan ni susuyuan man, uling aku, ing Ginung kekong Dios, Dios kung mapangalalu at paparusan ku la ding anak da ring e tatanggap kanaku at pati na ding anak da angga na king katlu at kapat a lahi.

¹⁰ Oneng papakit kung lugud a e kukupas karing libu-libung tau a malugud kanaku at mamintu karing utus ku.

¹¹ E ye gagamitan ing lagyu ku, ing Ginung kekong Dios, king alang kabaldugan. E ke ipanupaya ing ninumang lapastangan king lagyu ku.

¹² Ipangiling ye ing Aldo ning Sabbath, antimo ing inutus ku na kekayu.

¹³ Atin kayung anam a aldo ban daptan yu itang obrang buri yung daptan,

¹⁴ oneng ing kapitung aldo metung yang aldo paynawa para kanaku, ing Ginung kekong Dios. Inya e kayu magobra, ikayu, ding anak yu, ding ipus yu, ding sese yung animal, at pati na ding dayuan a makipanuknangan king bansa yu. Sukat lang magpaynawang kalupa yu ding ipus yu.

¹⁵ E yu sa kakalinguan king meging ipus kayu naman king Ehipto at aku, ing Ginung kekong Dios, linigtas da kayu karin king kapamilatan na ning kanakung upaya at sikanan. Inya inutus ku king ipangiling ye ing Aldo ning Sabbath.

¹⁶ Igalang yu la ding pengari yu antimo ing inutus ku, ing Ginung kekong Dios, ban mipakayap kayu at manatiling manuknangan king gabun a babie ku kekayu.

¹⁷ E kayu makamate kalupa yung tau.

¹⁸ E kayu makipangatawan king e yu asawa.

¹⁹ E kayu manako.

²⁰ E kayu magtestigu king e katutuan laban king kalupa yung tau.

²¹ E ye pagnasan ing asawa na ning kalupa yung tau o ing bale na o marangle o ipus o baka o asno o nanuman king pibandian na.

²² Ila deti ring kautusan a sinabi na kekayu ning Ginu inyang mitipun kayu karin king bunduk kabang migsalita ya king masikan a siwala libutad na ning api, ning lulam at makapal a dalumdum. Ala neng digdag at sinulat na la karing aduang tinabas a batu at kaybat binie na la kanaku.

²³ Inyang dimdam yu ing siwala nang manibat king libutad ning dalumdum, kabang milalablab ya king api ing bunduk, linapit la kanaku ding makatua yu at ding manimuna da ring kekong tribu.

²⁴ Ngara kanaku, Pepakit na kekatamu ning Ginung kekatamung Dios ing kayupayan na at ligaya inyang dimdam ta yang migsalita libutad ning api. Ikit tamu ngening aldong iti ing pamakipagsalita na ning Dios kekatamu, oneng e tamu mete.

²⁵ Obat panayan tamu pa mung mangamate tamu? Pamaten na katamu niting maragul a api kabud migsalita yang pasibayu kekatamu ing Ginung kekatamung Dios.

²⁶ Atin waring taung e mete kaybat neng dimdam migsalita ing mabie Dios libutad na ning api?

²⁷ Ika na mu ing magbalik at makiramdam king sabian na ning Ginung Dios. Kaybat, sabian mu kekami itang sinabi na. Makiramdam kami keka at mamintu.

²⁸ Dimdam ning Ginu ing sinabi yu at iti naman ing sinabi na kanaku, Dimdam ku ing sinabi ra keka at ustu ing sinabi ra.

²⁹ Sana manatili ing takut da't kagalangan kanaku at parati da lang pamintuan ding sablang utus ku ban mipakayap la at ding anak da king kapilan pa man.

³⁰ Mibalik na ka at sabian mu karela king muli na la karing tolda ra.

³¹ Oneng ika malakuan ka keti at sabian ku la ngan keka ding kautusan ku at ding tuntunan. Ituru mu la deti karela ban maging tuntunan da la king gabun a ibie ku karela a maging bandi ra.

³² Pagsikapan yu lang tuparan ding sablang utus a binie na ning Ginung kekatamung Dios. Ala kayung lalabagan metung man.

³³ Mibiebie kayu agpang king sablang inutus na ning Ginung kekatamung Dios ban mipakayap kayu at ban kumaba ing bie yu king gabun a kekayung bandian.

6

¹ Ila deti ring sablang kautusan at tuntunan a binie na kanaku ning Ginung kekayung Dios ban ituru kekayu at tuparan king gabun a sakupan yu.

² Binie na la ning Ginung Dios kekayu at karing anak yu ampon karing maging anak da ban mika takut kayu at kagalangan. Kumaba kayu bie, nung pamintuan yu la reti.

³ Inya makiramdam kayu, O memalen ning Israel, at mamintu. Kanita mipakayap kayu at dakal kayu at maging mayupayang bansa antimo ing pengaku na ning Ginung Dios karing makatua yu king gabun a mataba at labis-labis king kabiayan.

⁴ Makiramdam kayu, O memalen ning Israel. Ing Ginung kekatamung Dios ya ing bukud Ginu.

⁵ Luguran ye ing Ginung kekayung Dios king mabilug yung pusu, king mabilug yung kaladua, at king mabilug yung sikanan.

⁶ E yu la kakalinguan deting kautusan na a sasabian ku ngeni kekayu.

⁷ Ituru yu la karing anak yu neng atyu kayu kilub o lual ning bale, neng magpaynawa kayu o neng magobra kayu.

⁸ Itali yu la karing takde yu at karing kanuan yu ban e yu la kalinguan.

⁹ Isulat yu la karing amba da ring pasbul yu at karing pasbul yung dalan. fig,,,,,Isulat yu la karing amba da ring pasbul yu...,(6:9)fig*

¹⁰ Malapit na na kayung idala ning Ginung Dios king gabun a pengaku nang ibie karing makatua yung i Abraham, Isaac, at Jacob. Abandi yu la ding mangaragul at mangasanting a siudad a e yu telakad.

¹¹ Manuknangan kayu karing bale mitmung mangayap a bage a e yu pipagalan. Minum kayu king danum da ring talaga a e yu kilkul. Mamupul kayung ubas at olibo a e yu tenam. Potang mengan na kayu at mabsi,

¹² mingat kayu pota akalinguan ye ing Ginung migligtas at milual kekayu king pangayalipan karin king Ehipto.

¹³ Sukat kayung tumakut at gumalang king Ginung kekayung Dios at suyuan ye. Bukud mung king lagyu na karin kayu mangaku.

¹⁴ E kayu sasamba karing kikilalanan dang dios ding taung makapaligid kekayu,

¹⁵ uling ing Ginung kekayung Dios a atyu libutad yu Dios yang mapangalalu; pota mimua ya at gisanan na kayung pamaten.

¹⁶ E ye sukat paniubukan ing Ginung kekayung Dios antimo ing depat yu karin king Massa.

¹⁷ Pagsikapan yu lang pamintuan ding kautusan na at tuntunan a binie na kekayu.

¹⁸ Daptan yu itang matulid at mayap king arapan na ban mipakayap kayu at sakupan ampon bandian ing matabang gabun a pengaku nang ibie ning Ginu karing makatua yu,

¹⁹ at itabi yu la ding sabla yung kalaban antimo ing pengaku na kekayu.

²⁰ At potang datang na ing aldo a ikutang da ring anak yu nung nanu ing sangkan obat ing Ginung kekatamung Dios inutus nang pamintuan la ding kautusan at tuntunan a binie na,

²¹ ipakibat yu karela, Meging ipus na kami ning ari ning Ehipto at linigtas na kami ning Ginu king kapamilatan na ning upaya na.

²² Ikit da ring mata mi ing depat nang bage makapagmulala at itang makapangilabut a depat na karing tau Ehipto, king ari at karing sablang ating pangataid king ari.

²³ Liwal na kami Ehipto ban idala king gabun a pengaku nang ibie karing kekatamung makatua.

²⁴ Inya binie na la deting kautusan at tuntunan ban galangan ya't pitakutan at ban ingatan ne ing bansa tamu at bendisyunan.

²⁵ Nung tapat ta lang pamintuan deting kautusan a yuyutus na kekatamung tuparan, tumula ya kekatamu ing Ginung kekatamung Dios.

7

¹ Idala na kayu ning Ginung kekayung Dios king gabun a babie na kekayu ban bandian. Itabi na la ding tau da ring pitung bansang manuknangan karinding Hiteo, Girgaseo, Amoreo, Cananeo, Perezeo, Heveo, at Jebuseo. Mas dakal la at mayupaya kesa kekayu.

² Gisanan yu la ngang paten deting tau potang ipailalam na na la kekayu ning Ginung kekayung Dios; e kayu papakit lunus karela at e kayu bitasang maki-ugnayan karela.

³ E kayu makiasawa karela at e yu la paintulutan makapakiasawa karela ding anak yu,

⁴ uling siguradu da lang agkatan kawani king Ginu ding anak yu at samba karing aliwang dios. Kabud milyari iti, mimua ya kekayu ing Ginu at agad na kayung gisanan a lahi.

⁵ Inya lasakan yu la ding altar da, balbalan yu la ding sagradu rang asias, idagsa ye ing rebultu na ning diosa rang i Asera, at silaban la ngan ding karelang idolo.

⁶ E yu kakalinguan king tau kayung pinili na ning Ginung kekayung Dios; pinili na kayu karing aliwang bansa ban maging bukud mung bandi na.

⁷ Pinili na kayu at pepakamalan e uling mas dakal kayu kesa karing aliwang tau; king kamatutuanan ikayu ing pekamalating bansa keti king yatu.

⁸ Oneng tune kaluguran na kayu ning Ginu at buri na ing tuparan na itang pangaku a binie na karing makatua yu. Inya linigtas na kayu at leko king pangayalipan yu king ari na ning Ehipto king kapamilatan na ning upaya na.

⁹ E yu sana kakalinguan king ing Ginung kekayung Dios ya ing bukud mung Dios at tapat ya. Tune neng tuparan ing pangaku na at parala na ing lugud nang e kukupas karing libu-libung lahi a malugud at mamintu karing utus na,

¹⁰ oneng anting ablas karela e ya mikakunung gisanan na lang paten detang masama.

¹¹ Inya, sukat yu lang tuparan ding sablang utus na at ding tuntunan a sinabi ku ngeni kekayu.

¹² Nung pakiramdaman yu la at pamintuan mitmung katapatan deting kautusan, ing Ginung kekayung Dios naman tuparan na itang pengaku na kekayu a sinabi na king kapamilatan da ring makatua yu, at ibie na kekayu ing lugud nang e kukupas.

¹³ Luguran na kayu, bendisyunan ampon parakalan king bilang at dakal kayu anak. Bendisyunan na la ding marangle yu ban dakal ing pupul yung trigu, ubas a gagawan alak ampon larung olibo. Parakalan na la ding sese yung baka at tupa. Daptan na ngan iti potang miras na kayu king gabun a pengaku nang ibie kekayu king kapamilatan da ring makatua yu.

¹⁴ Bendisyunan na kayung maygit karing aliwang tau. Ala metung man kekayu, lalaki o babai o sese yung animal ing maging baug.

¹⁵ Iligtas na kayu king nanumang kapanamdaman at alang dugpa kekayung mabayat a sakit a kalupa ning digpa king Ehipto. Dugpa ing sakit karing kalaban yu.

¹⁶ Gisanan yu la ngang paten ding sablang taung ipasakup na kekayu ning Ginung kekayung Dios. E yu la pakitanan lunus. E yu la sasamban ding kikilalanan dang dios uling maging silu lang dakap kekayu.

¹⁷ Nung isipan yung mas dakal la deting tau kesa kekayu, e yu la sambutan.

¹⁸ E kayu sukat mitatakutan karela. E yu sa kakalinguan itang depat na ning Ginung kekayung Dios king ari na ning Ehipto at king mabilug nang kayarian.

¹⁹ E yu la kakalinguan detang makapangilabut a pesti a peparala na at detang bage makapagmulala a depat na bayu na kayu liwal karin. Makanyan munaman ing daptan na ning Ginung kekayung Dios kareting taung katakutan yu.

²⁰ E mu ita, parala yang putakti karela ing Ginung kekayung Dios angga king magisan la pati na detang mekasalikut.

²¹ Inya e kayu sukat mitatakutan karela, uling atyu libutad yu ing Ginung kekayung Dios, ing mayupaya at ing makapangilabut a Dios.

²² Tunggal ditak na lang itabi ning Ginung kekayung Dios deting tau. E yu la agad agisan; nung agad yu lang agisan dakal no man ding mabangis a animal at mibili kayu king panganib.

²³ Oneng ipailalam na la kekayu ning Ginung kekayung Dios at mataranta la; e ra na balu ing daptan da angga na king magisan la.

²⁴ Mipailalam la king upaya yu ding karelang ari; paten yu la at makalinguan la keti king yatu. Ala metung man a makasabat kekayu angga king agisan yu la ngan.

²⁵ Silaban yu la ring dinukit dang larawan a kikilalanan dang dios. E yu pagimbutan ing karelang pilak o gintu; e yu kakuanan uling deti mengari lang silu at pota marakap kayu. Masusumami ya ing Ginung kekayung Dios king anti kaniting pamanyamba.

²⁶ Ala kayung darala metung man kareting makasumaming idolo karing pibalebale yu; nung gawan yu ita, dugpa kekayu ing sumpa a mangaintulid karela. Sukat yu lang pikasaman at kasumamian, uling deti makasumpa la.

8

¹ Pamintuan yu lang mitmung katapatan ding sablang kautusan a binie ku ngeni kekayu ban e kayu mate at dakal kayu at abandi ye ing gabun a pengaku nang ibie ning Ginu karing makatua yu.

² Ganakan yu nung makananu na kayung pitnubayan king disyerto ning Ginung kekayung Dios kilub ding apat apulung banua ban maging mapagpakumbaba kayu. Sibukan na kayu ban abalu na nung pamintuan yu la ding kautusan o nung ali yu la.

³ Gewa na kayung mapagpakumbaba; peparanup na kayu at kaybat pepakan king manna, ing pamangan a e yu bitasang balu o tikman ding makatua yu. Depat na iti ban ituru na king e ya bukud mabibie king tinape ing tau nune king balang amanung manibatan king Dios.

⁴ Kilub ding apat apulung banua e kayu melubas ni mengalbag a bitis king pamaglakad yu.

⁵ E yu sa kakalinguan king ing Ginung kekayung Dios didisiplinahan na kayu nung makananung ing metung a pengari didisiplinahan na la ding anak na.

⁶ Inya sukat yu lang pamintuan ding utus na ning Ginung kekayung Dios; tuparan yu la at pitakutan ye't galangan.

⁷ Idala na kayu ning Ginung kekayung Dios king mayap a gabun, karing dakal a kapatagan at bunduk-bundukan a agusan da ring ilug, sibul ampon batis.

⁸ Lugal yang dakal a binutil trigu ampon sebada, karing ubas at tanaman a higera, pomegranate, olibo, at pulut-panilan.

⁹ E kayu dumanup karin o kakulangan man king nanumang kekayung kailangan. Manikua kayung bakal karing batung atyu karin. Makakulkul kayung tangsu karing bunduk-bundukan.

¹⁰ Mabsi karin at e kayu dumanup; at purian ye ampon pasalamatan ing Ginung kekayung Dios uli na ning gabun a mataba a binie na kekayu.

¹¹ Mingat kayu pota kalinguan ye ing Ginung kekayung Dios. Pamintuan yu la sana ding sablang utus na at ding tuntunan a babie ku ngeni kekayu.

¹² E ye sana kakalinguan ing Dios potang mabsi na kayu o labis-labis na king kabiayan o potang atin na kayung mangaragul a bale

¹³ o potang atin na kayung dakal a kawan a baka at tupa o labis-labis na la ding kekayung pilak at gintu o potang mibandi na kayu.

¹⁴ E kayu sana magmaragul pota kalinguan ye ing Ginung kekayung Dios a migligtas kekayu king pangayalipan karin king Ehipto.

¹⁵ Ya ing mitnube kekayu king pamaglakbe yu king maragul at makapangilabut a disyerto a mitmung kamandagan a ubingan at alakdan. Inyang ala kayung ainum ketang disyertong ita, pepasibul yang danum ibat king metung a batung maragul ban atin kayung ainum.

¹⁶ Karin pepakan na kayung manna a e ra bitasang balu ding makatua yu. Peparala yang kasakitan kekayu ban subukan na kayu at ban maging mapagpakumbaba kayu. Depat na iti ban king katataulian mipakayap kayu.

¹⁷ Inya mingat kayu pota sabian yu, Mibandi ku uli na ning upaya ku at sipagan.

¹⁸ E ye kakalinguan ing Ginung kekayung Dios. Ya ing panibatan na ning upaya ban mibandi kayu, ban patunayan na ing katapatan na manibat na kanita angga na ngeni, ketang pengaku na karing makatua yu.

¹⁹ Nung kalinguan ye ing Ginung kekayung Dios at samba ampon sumuyu karing aliwang kikilalanan dang dios, ngeni pa sasabian ku nang matimid kekayu king siguradu kayung magisan.

²⁰ Nung e ye pamintuan ing Ginu, magisan kayung kalupa ra ding bansang gisanan na king paglub yu.

9

¹ Memalen ning Israel, makiramdam kayu king sabian ku. Lipatan ye ngening aldong iti ing Ilug ning Jordan ban sakupan yu la ding bansang mas maragul at mayupaya kesa kekayu. Maragul la ding siudad da at pakapader lang matas a miraras banua.

² Masikan la at matas ding tau karin; lahi na lang Anak at dimdam yu na king pikabaluan ing alang malyaring maniambut karing lahi na.

³ Pero e yu kakalinguan king ngening aldong iti ing Ginung kekayung Dios ya ing manimuna kekayu a anting aping manlaklak at magisan la. Sambutan na la ban malalagua yu lang atabi, antimo ing pengaku na kekayu ning Ginu.

⁴ Potang atabi na na la ning Ginung kekayung Dios, e yu isipan king inya dela na kayu keting gabun uli na ning mayap kayu. E makanyan. Tinabi na la ning Ginu deting tau uli na ning e la mayap.

⁵ E uli na ning mayap kayu o darapat ketang matulid inya abandi ye ing gabun, nune uli na ning e la mayap at uli na ning buri nang tuparan itang pangaku na karing makatua yung i Abraham, Isaac, at Jacob.

⁶ E yu sukat kalinguan king inya babie ne ning Ginung kekayung Dios iting matabang gabun e uli na ning mayap kayu. Tune mangasias kayu ngan a buntuk.

⁷ Ganakan yu at kapilan man e yu kakalinguan king pepamua ye karin king disyerto ing Ginung kekayung Dios. Sasalangsang kayu manibat na kanitang meko kayu king bansang Ehipto angga na king aldo a miras kayu keti.

⁸ Pepamua ya naman ing Ginu karin king bunduk ning Horeb at tune yang mimua kekayu, inya digsu na na kayu mu gisan pete.

⁹ Minukiat ku king bunduk ban tanggapan ku la ding tinabas a batu nung nu ya makasulat ing kasunduan na ning Ginu kekayu; e ku mengan o minum kilub ding apat apulung aldo at apat apulung bengi.

¹⁰ Binie na la kanaku ning Ginu ding aduang tinabas a batu nung nu na la sinulat king mismung taliri na ing sablang sinabi na kekayu libutad na ning milalablab a api karin king baidbid ning bunduk nung nukarin kayu mitipun king aldong ita.

¹¹ Kalabas na ning apat apulung aldo at apat apulung bengi binie na la kanaku ding aduang tinabas a batu nung nu na sinulat iting kasunduan.

¹² Kanita ngana kanaku ning Ginu, Sulung, puntalan mu na lang agad ding kabalen mung liwal mu king Ehipto uling dinapat lang e ustu. E la memintu king utus ku; agad lang ginawang rebultu at simban de.

¹³ Ngana pa kanaku ning Ginu, Ikit ku la deting tau at talagang masias la buntuk!

¹⁴ Paburen mu na ku ban paten ku na la at ala nang makaganaka pa karela keti king yatu. Ika kanita ing gawan kung bini ning bansang mas mayupaya at maragul kesa karela.

¹⁵ Inya kinuldas ku king bunduk a milalablab king api kabang darala ku la ding aduang tinabas a batu nung nu ya makasulat ing kasunduan.

¹⁶ Inyang miras ku kekayu, ikit ku ing kasalanan a depat yu laban king Ginu. Ginawa kayung inubug a torong baka.

¹⁷ Inya belugse ku la king arapan yu ding aduang tinabas a batung tatalnan ku at mebalbal la.

¹⁸ Kaybat na nita, migsakab ku arapan na ning Ginu kilub ding apat apulung aldo at apat apulung bengi. E ku bitasang mengan at minum. Depat ku iti uli na ning kasalanan yu a pepasari king pangamua na kekayu.

¹⁹ Mitakutan ku king maragul a mua na ning Ginu, pota king mua na gisanan na kayu. Oneng misan pa, pekiramdaman na ku ning Ginu.

²⁰ Maragul ing mua na kang Aaron at makasadia neng paten. Penalangin kia naman i Aaron.

²¹ Kinua ke itang bage babie pamikasala a kekong gewa, ing torong baka, at inatsa ke king api. Kaybat na nita, pemirasu ke at dinunut mapinung-mapinu at inugse king batis a mamagus king bunduk. fig,,,,,Inya belugse ku la king arapan yu ding aduang tinabas a batung tatalnan ku at mebalbal la.,(9:17)fig*

²² Pepamua ye munaman ing Ginung kekayung Dios inyang atyu kayu karin king Tabera, king Massa, at king Kibrot Hattaava.

²³ At inyang atyu kayu Kades Barnea tiburan na kayu ban sakupan ing gabun a binie na kekayu, sinalangsang kayu naman. E ye peniwalan ni pemintuan king utus na.

²⁴ Mapaglaban kayu king Ginu manibat na kanitang aldo a akilala ra kayu.

²⁵ Inya makasakab ku arapan ning Ginu kilub ding apat apulung aldo at apat apulung bengi, uling balu ku king mamitamit na na kayung gisanan a lahi.

²⁶ Menalangin ku. Ngaku, O Ginung Dios, e mu la sana gigisanan papaten ding sarili mung memalen, ding taung linigtas mu at liwal king Ehipto king kapamilatan na ning kekang sikanan at upaya.

²⁷ Ganakan mu la sana ding talasuyu mung i Abraham, Isaac, at Jacob. E mu na sana papansinan ing kesiasan dang buntuk deting tau o ing karelang e ustung dapat o ing kasalanan da.

²⁸ Nung pansinan mu la, sabian da ring tau Ehipto nung nukarin mu ke liwal, king e mu la agyung ilub king gabun a pengaku mu karela. Sabian da munaman king liwal mu la ban pamaten mu la mu, uling kasaman mu la.

²⁹ Maygit king sabla, bandi mu la at pinili deting tau at liwal mu la king Ehipto king kapamilatan na ning kekang upaya at makapagmulalang dapat.

10

¹ Kanita ngana kanaku ning Ginu, Moises, tumabas kang pasibayung aduang batu a kalupa da retang minuna at gawa kang dutung a Kaban. Kaybat, mukiat ka king bunduk ban makikit kanaku.

² Isulat ku la karing tinabas a batu detang kautusan a misulat karing minunang tinabas a batu a bilbal mu. Kaybat, idatuk mu la king Kaban.

³ Inya ginawa kung Kaban king dutung ning akasia at tinabas kung aduang batu a kalupa da retang minuna. Kaybat, minukiat ku king bunduk ban dalan la karin.

⁴ At sinulat na la ning Ginu ding mismung Apulung Utus a misulat karing minunang tinabas a batu a binie na kekayu kanitang migsalita ya kekayu libutad ning api king aldo ning pamitipun yu. Binie na la kanaku ning Ginu.

⁵ Kaybat na nita, kinuldas ku king bunduk at antimo ing inutus na kanaku ning Ginu dinatuk ku la king Kaban ding aduang tinabas a batu at menatili la karin angga ngeni. (

⁶ Miglakbe la ding memalen na ning Israel manibat king Beerot Benejakan angga king Mosera. Karin ya mete ampon mikutkut i Aaron, at i Eleazar a anak na ya ing meging kayalili na bilang pari.

⁷ Manibat karin miglakbe la papunta Gudgoda at king Jotbata, ing lugal a ating dakal a batis.

⁸ Kanita ne pinili at telaga ning Ginu ing tribu nang Levi bilang talapagdala king Kaban ning Kasunduan, at sumuyu king Ginu bilang pari at sabian ing bendisyun king lagyu na, antimo ing daraptan da angga ngeni.

⁹ Iti ing sangkan nung inya ding tribu nang Levi ala lang tinggap a dake king gabun agyang tinanggap la ding aliwang tribu. Ing Ginu ya ing dake ra, antimo ing pengaku na.)

¹⁰ Antimo ing king milabas, menatili kung pasibayu king bunduk kilub ding apat apulung aldo at apat apulung bengi. At pekiramdaman na ku ning Ginu; peintulut na ing e na kayu gisanan paten.

¹¹ Ngana kanaku, Sulung, panimunan mu la ding kabalen mu king pamaglakbe king gabun a pengaku kung ibie karing makatua yu ban abandi ye.

¹² Memalen ning Israel, nanu ing aduan na ning Ginung kekayung Dios? Ya iti: ing mika takut kayu at kagalangan, at pamintuan la ding utus na, luguran ya, at suyuan king mabilug yung pusu at kaladua.

¹³ Pamintuan la ding sablang kautusan at tuntunan na ning Ginu a sasabian ku ngening aldong iti kekayu ban mibendisyunan kayu.

¹⁴ Bandi ne ning Ginu ing matas a banua, ing yatu, at ing heganaganang atyu kaniti.

¹⁵ Makanyan man, pigmalasakitan na la ding makatua yu uli na ning kaluguran na la at ila ding pinili na karing aliwang bansa ban maging memalen na.

¹⁶ Inya maging mapamintu kayu at e masias a buntuk king Ginu.

¹⁷ Uling ing Ginung kekayung Dios ya ing Dios da ring sablang dios at Ginu de ring sablang ginu. Metung yang maragul at mayupayang Dios; makapangilabut ya; paraparehu ya lawe kenu man at e ya tatanggap suhul.

¹⁸ Papairal na ing hustisiang mangaintulid karing meulilang tata at mebalung babai; kaluguran na la ding dayuan at dirinan na lang pamangan ampon imalan.

¹⁹ Inya sukat yu lang luguran ding dayuan, uling king misan a panaun meging dayuan kayu naman king bansa ning Ehipto.

²⁰ Pitakutan ye at galangan ing Ginung kekayung Dios; suyuan ye at maging tapat kayu king Dios. Bukud mung king lagyu na karin kayu gawang kapangakuan.

²¹ Purian ye at pasalamatan; ya ing kekayung Dios. Ikit yu la ding dakal at makapagmulalang bage depat na para kekayu.

²² Pitung pulu la mu ding makatua yu inyang minta la king Ehipto. Oneng ngeni, uli na ning Ginung kekayung Dios, meging kasing dakal yu la ding batuin king banua.

11

¹ Inya sukat yeng luguran ing Ginung kekayung Dios at parating pamintuan ding sablang utus na.

² Ganakan yu ngening aldong iti nung nanu ing apagaralan yu king Ginu king kapamilatan da ring sibukan a delanan yung abe na. Ikayu at aliwa ding anak yu ing dinalan kareting sibukan. Ikit yu nung nu ya karagul at kayupaya ing Dios.

³ Ikit yu la ding bage pagmumulalan a depat na at itang depat na king ari na ning Ehipto at king kayarian na.

⁴ Ikit yu itang depat na karing sundalus na ning Ehipto, karing kabayu ra at karung panggera inyang pepalbug na la at linumud king Dagat da ring Timbu kabang tatagal la kekayu.

⁵ Balu yu itang depat na kekayu ning Ginu karin king disyerto bayu kayu miras keti.

⁶ Balu yu munaman itang depat na kang Datan at Abiram, ding anak nang lalaking Eliab ning tribu nang Ruben. King akakit yu mibuklat ya ing gabun at inakmul na lang mabie pati na ding pamilya ra, ding tolda ra, at ing sablang pibandian daipus at sese animal.

⁷ Wa, ikit da ring sarili yung mata ing sablang mangaragul a bage depat na ning Ginu.

⁸ Inya sukat yu lang pamintuan ding sablang kautusan a sinabi ku ngeni kekayu ban mika sikanan kayung dalakit king ilug at bandian ing gabun a pupuntalan yu ngeni.

⁹ King anti kaniting paralan, manuknangan kayung maluat kaniting mataba at mayap a gabun a pengaku nang ibie ning Ginu karing makatua yu at karing maging lahi yu.

¹⁰ E ne kalupa ning bansa ning Ehipto nung nukarin kayu menuknangan. Kailangan kayung sarul karin king Ehipto at kailangan ing paranuman yu ing tenam yu,

¹¹ oneng ing gabun a malapit yu nang dasan gabun yang ating dakal a bunduk at maki kapatagan; gabun yang tutugtugan na ning uran.

¹² Ing mimingat kaniting gabun at ing magbante king sablang panaun ya ing Ginung kekayung Dios.

¹³ Inya pamintuan yu la ding utus a sinabi ku ngening aldong iti kekayu: luguran ye ing Ginung kekayung Dios at suyuan ye king mabilug yung pusu.

¹⁴ Nung daptan yu iti, pauranan na ing gabun yu king oras a kailangan yu, king isanumang panaun ban mupul kayung trigu, ubas, at larung olibo,

¹⁵ at dikut king marangle para karing sese yung animal. E kayu magkulangan king nanumang kailangan yu.

¹⁶ Mingat kayu. E yu paintulut ing malinlang kayu king kapamilatan na ning kekayung pamanyamba at pamaniuyu karing kikilalanan dang dios.

¹⁷ Nung e kayu mingat, mimua ya kekayu ing Ginu. Isara na la ding pasbul ning banua at e ya pauran; langi la ding tanaman yu king marangle at agad kayung mate karin king matabang gabun a babie na kekayu.

¹⁸ Inya sukat yu lang itanam karing pusu yu at kaisipan deting kautusan. Itali yu la karing takde yu at ibili karing kanuan yu ban e yu la kalinguan.

¹⁹ Ituru yu la karing anak yu neng atyu kayu kilub o lual ning bale o neng magpaynawa kayu o neng magobra kayu.

²⁰ Isulat yu la karing amba da ring pibalebale yu at karing pasbul yung dalan.

²¹ Kanita ikayu at ding anak yu kumaba kayu bie king gabun a pengaku nang ibie karing makatua yu. Manuknangan kayu karin kabang susukluban ne ning banua ing yatu. fig,,,,,Ituru yu la karing anak yu...,(11:19)fig*

²² Nung pagkapilitan yu la ngan tuparan deting kautusan a sinabi ku kekayu: luguran ye ing Ginung kekayung Dios, mamintu karing utus na at manatiling tapat,

²³ kanita itabi na la ngan ding sablang bansa a kekayung arapan at abandi yu la ding lalung maragul at mayupayang bansa kesa kekayu.

²⁴ Maging bandi yu ing sablang gabun a dalpakan da ring bitis yu. Magmula ing gabun a sakup yu king disyerto angga king Lebanon at manibat king Ilug ning Eufrates angga king lele na ning Dagat ning Mediteraneo.

²⁵ Ala metung man a malyaring makalaban kekayu, uling atdanan na lang takut at bage makapangilabut ding sablang bansang luban yu. Iti ya ing pengaku na kekayu.

²⁶ Ating aduang bage a sukat yung pilinan ngening aldong iti: ing bendisyun o ing sumpa.

²⁷ Ing bendisyun, nung pamintuan yu la ding sablang kautusan na ning Ginung kekayung Dios a babanggitan ku ngeni kekayu.

²⁸ Ing sumpa, nung e yu la pamintuan ding kautusan at nung samba kayu at sumuyu karing aliwang dios a e yu balu.

²⁹ Potang idala na na kayu ning Ginung kekayung Dios king gabun a malapit yu nang sakupan, sabian yu ing bendisyun king Bunduk ning Gerizim at ing sumpa king Bunduk ning Ebal. (

³⁰ Atyu la deting aduang bunduk king dane albugan na ning Ilug ning Jordan. Malapit la Gilgal, lele da ring tanaman a ensina ning More, bandang albugan nung nu la manuknangan ding Cananeo.)

³¹ Malapit yu niang dalakitan ing Ilug ning Jordan at sakupan ing gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios. Bandian ye at karin kayu manuknangan.

³² Oneng pamintuan yu la ngan ding sablang kautusan at tuntunan a sinabi ku kekayu ngening aldong iti.

12

¹ Ila deti ring kautusan at tuntunan a sukat yung pagkapilitan pamintuan king gabun a pengaku nang ibie ning Ginung kekayung Dios karing makatua yu. Tuparan yu la ngan deti kabang mabie kayu.

² Lasakan yu la ngan king gabun a sakupan yu ding sablang lugal nung nukarin da la sasamban ding tau ding kikilalanan dang dios a atyu karing taluktuk da ring bunduk, karing bunduk-bundukan at karing lalam da ring tanaman.

³ Lasakan yu la ding karelang altar at pamalbalan ding sagradu rang asias. Silaban ye ing simbulu ning karelang diosang i Asera at panabakan ding dinukit dang larawan at kalisan la ding lagyu ra. fig,,,,,Lasakan yu la ding karelang altar.,(12:3)fig*

⁴ E yu sukat pakiapusan ing pamanyamba ra king pamanyamba yu king Ginung kekayung Dios.

⁵ Ituldu ne ing metung a lugal a pilinan na king gabun a sakup na ning metung karing tribu yu. Karin kayu munta at samban ye.

⁶ Karin yu idala ing ain-a-durulukan, ding ain-sakripisyu, at ding miyayaliwa pang ain antimo ding sikapulu, ing laus lub a ain, at ing pangane anak da ring sese yung animal.

⁷ Ketang lugal mu ring ita karin kayu miyabe-abe mangan arapan ning Ginung kekayung Dios bilang kapurian at kapasalamatan king bendisyun a binie na kekayu at karing pamilya yu.

⁸ E yu na malyaring daptan itang daraptan tamu antimo ngeni; itang sarasarili tamung ayus ning pamanyamba,

⁹ uling e kayu pa miras king gabun a babie na ning Ginung kekayung Dios nung nukarin tamu malyaring makapagpaynawa.

¹⁰ Potang mekadalakit na kayu king Ilug ning Jordan at manuknangan na king gabun a babie na ning Ginung kekayung Dios bilang mana yu, iligtas na kayu karing kalaban yu at dinan na kayung kapayapan.

¹¹ Kanita mamili yang metung a lugal ing Ginung kekayung Dios nung nukarin ye malyaring samban. Karin yu idala ing sablang inutus kung idala yu: ding ain-a-durulukan at ding miyayaliwang ain-sakripisyu; ding kekayung sikapulu, ding kekayung ain, at ding aliwa pang ain a penata yung ibie king Ginu.

¹² Ikayu, ding anak yu at ipus sukat kayung tumula arapan ning Ginu. Tumula kayung abe ding Levita a manuknangan karing kekayung balen, uling ala lang dake deti king gabun a bandian yu.

¹³ Mingat kayu uling e bala namung lugal malyaring gamitan king pamiyain yung ain-a-durulukan. Iyain yu ing kekayung ain ketang lugal na ning metung karing kekayung tribu a pilinan na ning Ginu. Keta mung lugal a ituldu na karin yu iyain at tuparan ing sablang iyutus kung daptan yu.

¹⁴

¹⁵ Malyari kayung makamate karing sese yung animal at mangan king karni ra king isanu mang balen nung nukarin kayu manuknangan. Makapangan kayu anggang bisa kayu agpang king babie na kekayu ning Ginu. Malyari yang mangan ing taung mituring malinis at e malinis karing animal antimo ing usa o ing antelope.

¹⁶ E yu malyaring kanan ing daya; iti kailangan itugtug king gabun anting danum.

¹⁷ E yu la malyaring kanan karing kekayung lugal ding sikapulu karing kekayung pupul o ing alak at larung olibo o ding pangane karing sese yung animal o ding ain a penata yu o ding kusa yung ain o nanumang ain.

¹⁸ Ikayu at ding anak yu ampon ipus at ding Levitang manuknangan king balen yu, malyari yu la mung kanan deti king arapan na ning Ginung kekayung Dios, oneng keta mung lugal a pinili na ning Ginung kekayung Dios. At sukat kayung tumula king Ginung kekayung Dios king sablang depat yu.

¹⁹ E yu la sana paburen ding Levita kabang mabibie kayu king gabun yu.

²⁰ Potang idagul na ne ning Ginung kekayung Dios ing gabun a kekayung sakup, antimo ing pengaku na kekayu, at uling bisa kayung mangan karni, ngayung sumabi, Mangan kung karni, malyari kayung mangan anggang bisa kayu.

²¹ Nung marayu kayu ketang lugal a pinili na ban misamban ya, malyari yeng paten ing isanu man karing sese yung animal a binie na kekayu ning Ginu. At malyari yung kanan ing karni king balen yu, antimo ing inutus ku na kekayu. Mangan kayu anggang bisa kayu.

²² Kanan ye antimo nung makananu yeng kakanan ing usa o ing antelope. Malyari yang mangan ing taung mituring malinis at ing e malinis.

²³ Mu pin e ye malyaring kanan itang karning ating daya, uling atyu king daya ing bie. E yu sukat kakanan ing bie a atyu king daya. Itugtug yu ing daya king gabun anting danum.

²⁴

²⁵ E yu kakanan iti at mibendisyunan kayu at ding maging lahi yu.

²⁶ Oneng ding ain a banal at ding ain a pengaku yung iyain king Ginu, sukat lang idala ketang lugal a pilinan na.

²⁷ Ding ain-a-durulukan, ing laman at daya iyain la king altar ning Ginung kekayung Dios. Itugtug ing daya king altar, at malyari yung kanan ing laman.

²⁸ Pagkapilitan yu la sanang tuparan deting panabilin a sasabian ku kekayu ban mibendisyunan kayu at ding maging lahi yu king kapilan pa man, uling daraptan yu itang mayap at matulid king akakit na ning Ginung kekayung Dios.

²⁹ Lasakan na la ning Ginung kekayung Dios ding bansang luluban yu ban sakupan, inya kuanan yu ing lugal da at karin kayu manuknangan.

³⁰ Potang melasak na la, mingat kayu ban e yu apakiapusan ing dapat da. E na kayu mangutang pa nung makananu da lang sasamban ding kikilalanan dang dios ban e yu apakiapusan ing pamanyamba ra.

³¹ E ye sukat sasamban ing Ginung kekayung Dios king paralan na ning karelang pamanyamba karing kikilalanan dang dios. Uling king pamanyamba ra karing kikilalanan dang dios daraptan da ing sablang makasumami a pikakasaman na ning Ginu angga na king sisilaban da la ring anak dang lalaki at babai ban iyain karing kikilalanan dang dios.

³² Pamintuan yu lang mitmung kaingatan ding sablang kautusan a sinabi ku kekayu. E yu la daragdagan at e yu la naman babawasan.

13

¹ Nung ating lunto propeta o mapaninap libutad yu at palto yang waga o bage pagmumulalan

² at kaybat sabian na kekayu, Tara, samba tamu at sumuyu karing aliwang dios a e yu balu,

³ e kayu makiramdam kaniting propeta o kaniting mapaninap king sasabian na agyang pang iti mipaltutu. Susubukan na kayu mu ning Ginung kekayung Dios king kapamilatan na niting propeta o mapaninap ban abalu na nung tune ye ping kaluguran king mabilug yung pusu at kaladua.

⁴ Ing sukat yung tukian ya ing Ginung kekayung Dios; pitakutan ye at galangan; pamintuan yu la ding utus na; ing siwala na ya ing pakiramdaman yu; suyuan ye at e ye kakawanian.

⁵ Itang propetang ita o itang mapaninap a ita sukat yang paten, uling tuturu na kayung lumaban king Ginung kekayung Dios nung ninu ing milual at migligtas king pangayalipan yu karin king Ehipto. Sukat yang paten o ilako libutad yu ing taung makanyan at e mayap a sasabian, uling lilili na kayu ketang dalan a inutus nang dalanan yu ning Ginung kekayung Dios.

⁶ Nung agkatan na kayung lihim ning kapatad yu o ning kasing-ibpa yu o kasing-indu yu o ning anak yung lalaki o ning anak yung babai o ning asawa yung kaluguran o ning matalik yung kakaluguran ban samba at sumuyung aliwang dios a e yu balu at e ra naman balu ding makatua yu,

⁷ ding dios da ring taung makapaligid kekayu o detang king marayung lugal,

⁸ e kayu mabibisa. E ye sukat pakiramdaman o pakitanan lunus o panupaya. E ye papanigan.

⁹ Paten ye! Ikayu ing mumunang mamasibas batu king taung anti kanita bayu ding aliwa.

¹⁰ Basibasan yeng batu angga king mate ya, uling ginawa yang paralan ban alaut na kayu king Ginung kekayung Dios a milual at migligtas kekayu king pangayalipan karin king Ehipto.

¹¹ Mibalita kanita karing sablang Israelita ing milyari at mitakutan la. Ala na kanitang gawa pa libutad yu king e mayap a anti kanita.

¹² Nung ating kayung abalitan a alang kwentang tau karing kabalen yu a magsalitang kalaraman karing balen a binie ning Ginu kekayu ban panuknanganan at ayamuyut na la ring memalen ban samba at sumuyu karing dios a e yu balu,

¹³

¹⁴ kanita gawa kayung malawak a pamaniasat. Nung mayakit king ating katutuan ing balita at mipatunayan king atin ping makasumaming bage milyari libutad yu,

¹⁵ paten yu la ngan ding memalen king balen a ita at ding sabla rang sese animal. Lasakan ye ing mabilug a balen a ita.

¹⁶ Tipunan yu king plasa ing sablang pibandian da at silaban ngan pati na ing mabilug a balen bilang ain king Ginung kekayung Dios. Paburen yeng manatiling lasak-lasak ing balen da ban e na mitalakad pa kapilan man.

¹⁷ Ala kayung nanumang kakuanan karing bage pasira na kekayu ning Ginu ban e ya mibua mua kekayu. Malunus ya kekayu at parakalan na kayu, antimo ing pengaku na karing makatua yu,

¹⁸ nung pakiramdaman yu ing siwala na ning Ginung kekayung Dios at pamintuan ding sablang utus na a sinabi ku ngening aldong iti ampon darapat ketang matulid king arapan na.

14

¹ Ikayu ding anak na ning Ginung Dios. E yu paniugatan ing sarili yu o lalabahasan ding kanuan yu bilang tanda ning kalungkutan yu king mete a pakamalan yu.

² Tau kayung banal king Ginung kekayung Dios. Pinili na kayu karing sablang tau ning yatu ban bukud mung maging bandi na.

³ E kayu mamangan nanumang bage marinat.

⁴ Ila deti ring animal a malyari yung kanan: baka, tupa, kambing,

⁵ usa, tupang layas, kambing bunduk, antelope, at tupang bunduk.

⁶ Malyari yu la namang kanan ding animal a ating bangal a kuku at maglangut king pengan a binalik ibat king dungus da.

⁷ E ye malyaring kanan ing kamelyu, ing liebre, at ing kuneho agyang maglangut la at bangal a kuku, uling marinat la deti.

⁸ E kayu mamangan babi agyang pang bangal ya kuku oneng e maglangut, uling marinat ya. E yu la kakanan deting mesabing animal o tatagkilan man ding bangke ra.

⁹ Ding asan karing danuman a malyari yung apangan ila ding asan a ating palikpik at kaliskis.

¹⁰ Oneng e yu la malyaring kanan detang alang palikpik at kaliskis uling marinat la.

¹¹ Malyari yu lang kanan ding sablang ayup a malinis.

¹² Ila deti ring ayup a e yu malyaring apangan: agila, buitre, ing agilang dagat,

¹³ iksio, palkon, ding miyayaliwang klasing milano,

¹⁴ ding miyayaliwang klasing awak,

¹⁵ ing ostrich, kulayu, gabiota, ding miyayaliwang klasing balawe,

¹⁶ ding miyayaliwang klasing kulayu,

¹⁷ ing pelikanu, buitre, ing karion, somornuho,

¹⁸ ing tagak, ding miyayaliwang kandangangu, ing abudela, at talibatab.

¹⁹ Marinat la ding sablang maki pakpak a insekto. E yu la malyaring kanan.

²⁰ Malyari yu lang kanan ding sablang malinis a insekto.

²¹ E ye malyaring kanan ing animal a kabud na mete. Ibie yu nia mu karing dayuan a makipanuknangan kekayu o kaya pisali ye karela ban mika pamangan la. E yu sana kakalinguan king tau kayung pinili na ning Ginung Dios. E ye lalaga ing biserung kambing king gatas na ning gaindu na.

²² Sukat yung sikapuluan balang banua ing sablang binunga na ning nanumang tenam yu king gabun.

²³ Kaybat, munta kayu ketang lugal a pilinan na ning Ginung kekayung Dios nung nu ya dapat samban at karin yu kanan ing sikapulu da ring kekayung binutil trigu, bayung alak, larung olibo, at ding pangane da ring kekayung baka ampon tupa. Daptan yu iti ban mabiasa kayung tumakut at gumalang king kapilan pa man king Ginung kekayung Dios.

²⁴ Nung marayu ya ing bale yu king lugal a pilinan na at tutung mabayat idala karin ing sikapulu ning pangabendisyun yu,

²⁵ kanita malyari yung pisali. Pakaingatan yu la ding abli at idala la king lugal a pilinan na ning Ginung kekayung Dios.

²⁶ Ketang lugal a ita karin yu la malyaring gamitan king nanumang buri yung saliwan: baka o tupa o katas ubas o alak. At karin yu kanan iti at magsaya kayung kayabe ra ding pamilya yu king arapan na ning Ginung kekayung Dios.

²⁷ E yu la kakalinguan darakayan ding Levita a manuknangan karing balen yu, uling ala lang sarili dang pibandian o dake king gabun a mipangaku.

²⁸ Idala yu king kapupusan na ning balang katlung banua ing sablang sikapulu na ning pupul yu at isikap yu king sarili yung balen.

²⁹ Anti na ning ala lang pibandian o dake ding Levita king gabun a mipangaku, iting sikapulu ya ing maging pagkabiayan da. Mangaintulid munaman iting sikapulu karing dayuan, meulilang tata, at karing babaing mebalu a manuknangan karing balen yu. Bendisyunan na kayu ning Ginung kekayung Dios king sablang daraptan yu, nung tuparan yu iti.

15

¹ King kapupusan na ning balang kapitung banua sukat yu lang patawaran detang ating utang kekayu.

² Anti kaniti ing daptan yu king pamamatawad utang: E na ne sukat singilan pa nitang pepautang king kalupa nang Israelita, uling sinabi na na ning Ginu ing kapatawaran.

³ Ing dayuan a ating utang kekayu ya ing singilan at aliwa ing kalupa yung Israelita.

⁴ Ala metung man a maging pakakalulu kekayu, uling bendisyunan na kayu ning Ginung kekayung Dios king gabun a babie na kekayu ban maging bandi yu,

⁵ nung pakiramdaman ye ing Ginung kekayung Dios at magkapilit tupad karing kautusan a sasabian ku ngeni kekayu.

⁶ Pengaku na ning Ginung kekayung Dios king bendisyunan na kayu. Ikayu ing magpautang karing dakal a bansa at aliwa ikayu ing manutang karela. Ikayu ing sumakup karela at aliwa ila ing sumakup kekayu.

⁷ Nung ating metung a kalupa yung Israelita a pakakalulu king isanu pa man karing balen a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios, e ye paburen; saupan ye.

⁸ Maging maganaka kayu sana at paraman ye ketang nanumang bage kailangan na.

⁹ Mingat kayu pota e ye saupan at sabian yu king lub yu, Malapit na ing kapitung banua na ning pamamatawad. Nung tanggian yeng saupan isumbung na kayu king Ginu at iti mibilang kasalanan kekayu.

¹⁰ King alang kapikakunuan at kaimutan saupan ye ketang kailangan na at bendisyunan na kayu ning Ginu king sablang daptan yu.

¹¹ E la mawala kapilan man king balen yu ding pakakalulu at mangailangan a kalupa yung Israelita. Iti ing sangkan nung inya iyutus ku kekayu king saupan yu la king mitmung ganaka.

¹² Nung pisali na ning kalupa yung Israelita ing sarili na bilang ipus, sumuyu ya kekayu kilub ding anam a banua at paburen yu neng mako malaya king kapitung banua.

¹³ Potang mako ne e ye palakuan a alang bakal.

¹⁴ Dakayanan yeng mitmung ganaka karing sese yung tupa, king pupul at king katas ubas, agpang ketang bendisyun a tinggap yu king Ginu.

¹⁵ E yu sa kakalinguan king meging ipus kayu naman karin king Ehipto, oneng gewa na kayung malaya ning Ginung kekayung Dios. Iti ing sangkan nung inya babie ke iting kautusan. fig,,,,,... e ye palakuan a alang bakal.,(15:13)fig*

¹⁶ Nung e na kayu buring lakuan at sabian na kekayu, E ku bisang mako uling aluguran da na kayu at ing pamilya yu;

¹⁷ kanita idala ye ketang lele pasbul yung bale at kuma kayung pamusbus at karin ye busbusan a balugbug. At maging ipus yu ne kanita kabang bie na. Makanyan munaman ing daptan yu king ipus yung babai.

¹⁸ E sana mabayat king lub yu ing palakuan yeng malaya, uling ing anam a banuang pamaniuyu na kekayu maygit ya ketang sueldung babie yu king taung makipagobra kekayu. At bendisyunan na kayu ning Ginung kekayung Dios king sablang daptan yu.

¹⁹ Kailangan lang italaga king Ginung kekayung Dios ding sablang mumunang ayanak dang lalaki ding sese yung animal. E yu la gagamitan pagobra deting pangane baka at e yu la ururan ding tupa a mitalaga na king Dios.

²⁰ Ikayu at ding pamilya yu kanan yu la deti balang banua king arapan na ning Ginung kekayung Dios at ketang lugal a pilinan na para samban ya.

²¹ E yu la yayain king Ginung kekayung Dios, nung atin lang dipektu deting animal, nung pile la o bulag o masakit.

²² Malyari yu lang kanan karing pibalebale yu. Ikayung mituring malinis o marinat malyari kayung mangan kareti, antimo neng mamangan kayung usa o antelope.

²³ Mu pin, e yu kakanan ing daya. Itugtug yung anting danum ing daya king gabun.

16

¹ Paselebran ye ing Pamaglagpus king bulan na ning Abib bilang parangal king Ginung kekayung Dios, ing milual kekayu king Ehipto king misan a bengi na ning bulan ning Abib.

² Paten ye at iyain para king Ginung kekayung Dios ing metung a tupang pabanua tua o kambing o kaya baka. Daptan yu iti ketang lugal a pilinan na ban karin kayu samba.

³ E kayu mamangan kayabe na tinape ating lebadura; ing tinape alang lebadura, ing tinape na ning pamagkakasakit, ya ing kanan yung kayabe na kilub ding pitung aldo, antimo ing gewa yu inyang mirarapal kayung linual Ehipto. Daptan yu iti ban e yu na kalinguan king kekaban ning bie yu ing paglako yung mirarapal king Ehipto.

⁴ E sukat mayakit ing lebadura kekayu o karing lugal a sakup yu kilub ding pitung aldo. E mu rin sukat mikabukasan ing nanumang karni da ring animal a inain yu itang bengi na ning mumunang aldo.

⁵ E ye malyaring iyain karing sarasarili yung balen ing ain-sakripisyu para king Pamaglagpus;

⁶ keta mung lugal a pilinan na ning Ginung kekayung Dios. Iyain ye potang lalbug ne ing aldo, ing oras inyang meko kayu king Ehipto.

⁷ Ilaga ye at kanan ketang lugal a pinili na ning Ginung kekayung Dios. Malyari na kayung muli karing tolda yu itang kabukasan.

⁸ E kayu mamangan tinape ating lebadura kilub ding anam a aldo, at king kapitung aldo gawa kayung metung a taimtim a pamipulung bilang parangal king Ginung kekayung Dios. E kayu bitasang magobra king aldong ita.

⁹ Mamilang kayung pitung dominggu manibat king pamagumpisa na ning pamamupul king tenam yung trigu,

¹⁰ at kaybat kanita ye pagselebran ing Piesta ning Pamamupul bilang parangal king Ginung kekayung Dios king kapamilatan na ning pamiyain yung ain a makayagpang king bendisyun a binie na kekayu.

¹¹ Magsaya kayu arapan na ning Ginung kekayung Dios kayabe ding anak yu, ding ipus yu at ding Levita, ding dayuan, ding meulilang tata, at ding mebalung babai a manuknangan karing balen yu. Daptan yu iti ketang lugal a pilinan na ning Ginung kekayung Dios.

¹² Tukian yu lang mitmung kaingatan deting tuntunan at e yu bitasang kakalinguan king meging ipus kayu karin king Ehipto.

¹³ Pitung aldo yeng pagselebran ing Piesta da ring Dalungdung kaybat yung asikap king bangan ing kekayung pupul at atinggal ing katas da ring ubas yu.

¹⁴ King piesta yu, sukat kayung magsaya a kayabe da ring anak yu, ding ipus yu, ding Levita, ding dayuan, ding ulila, at mebalung babai a manuknangan karing balen yu.

¹⁵ Magpiesta kayu para king Ginung kekayung Dios kilub ding pitung aldo ketang lugal a pilinan na, uling bendisyunan na ing tenam yu at ing sablang daraptan yu. Inya sukat kayung tumula.

¹⁶ Sukat lang makiarap king Ginung kekayung Dios makatatlung besis pabanua ding sablang lalaki. Makiarap la king Dios karin ketang lugal a pilinan na neng Piesta ning Tinape Alang Lebadura, neng Piesta ning Pamamupul at neng Piesta da ring Dalungdung. E la sukat makiarap king Ginu a alang ain a daralan,

¹⁷ agpang ketang agyu ra at agpang king bendisyun a tinggap da king Ginung kekayung Dios.

¹⁸ Mamili kayung ukum at aliwa pang pamuntuk karing balang balen a ibie na kekayu ning Ginung kekayung Dios. Ila ding munie atul a alang pamangabiran karing memalen.

¹⁹ E ra sukat babaluktut ing hustisia; e la sukat mangabiran o tatanggap suhul, uling ing suhul bubulagan na la mata ding biasa ampon tapat, at ya ing pasari king e ustung kayatulan.

²⁰ Sukat dang ipatupad ing hustisia, ing bukud mung hustisia ban kumaba kayu bie at mibendisyunan ketang gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

²¹ E kayu mibibili lele na ning altar a gawan yu para king Ginung kekayung Dios nanumang bage a pakilala kang Asera a kikilalanan dang dios.

²² E kayu naman mitatalakad asias a batu uling ing anti kaniti kasusumamian na ning Ginung kekayung Dios.

17

¹ E yu la yayain bilang ain-sakripisyu king Ginung kekayung Dios ding ating dipektung baka o tupa uling iti makasumami king Dios.

² Nung king metung karing balen a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios ating lalaki o babai a mayakit darapat e mayap, lalabagan ne ing kasunduan,

³ king kapamilatan na ning pamanyamba na at pamaniuyu karing aliwang kikilalanan dang dios o king aldo o bulan o karing batuin o king isanu pa man karing atyu king matas a banua a kakung babawal.

⁴ Nung mibalita na kekayu ing e mayap a merapat; iti siasatan king mitmung kaingatan. Nung tutung milyari iting mibalita king Israel,

⁵ kanita iting lalaki o ing babaing dinapat e ustu idala ya keta king pasbul dalan ning balen at basibasan yang batu angga king mate ya.

⁶ Sukat manalumpakan ing atul kamatayan king patutu da ring adua o atlung testigu. E sukat miyatulan kamatayan ing ninuman, nung metung ya mu ing migtestigu.

⁷ Ding testigu ila ding munang mamasibas batu king miyatulan kamatayan. Kaybat na nita, ding memalen ila na ding mamasibas batu. King makanyan a paralan ye alako ing anti kaniting e mayap.

⁸ Nung mabayat yang tutu ing pisasabian a kasu at e ye agyung lutasan, antimo ing pamakamate kalupang tau, ing piamanuan king pibandian at ing pamamanasakit, idala iti ketang lugal a pilinan na ning Ginung kekayung Dios.

⁹ Lapitan ye karin ing Levitang pari at ing ukum a makatutuk king aldong ita at paburen yung ila ding lumutas king kasu.

¹⁰ Tanggapan yu ing nanumang ibie rang kayatulan at tukian ing nanumang pagawa ra kekayu.

¹¹ Itang sabian da kekayu ya ing daptan yu; e kayu lalabag o sasalangsang.

¹² Paten ya ing ninumang salangsang king atul na ning Levitang pari a susuyu karin king Ginung kekayung Dios o ning ukum. King makanyan a paralan ye alako ing e mayap king Israel.

¹³ Potang abalu ra iti ding tau, mitakutan la at ala nang mangangas pang gawang makanyan.

¹⁴ Potang miras na kayu at sakupan ampon panuknanganan ing gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios at kaybat, pikayarian yung mika ari kayu a manimuna kekayu antimo ding sablang bansang makapaligid kekayu,

¹⁵ mamili kayung metung a lalaki a kekayung kalahi ban maging ari yu, itang lalaking pilinan na ning Ginung kekayung Dios. E ye pipilinan ing dayuan; ing e yu kalahi.

¹⁶ E ya malyaring mika ating dakal a kabayu ing maging ari yu at e ya malyaring mitubud tau king Ehipto ban saling kabayu, uling babawal na kekayu ning Ginu ing mibalik pa karin.

¹⁷ E ya sukat mika asawang dakal ban e ya matuksung lumaut king Ginu. At e ya sukat magpakabandi king pilak at gintu.

¹⁸ Potang milukluk ne bilang ari ning kayarian na, sukat yang gawang kopia na ning libru ning kautusan ning Dios a sisikap da't ingatan ding Levitang pari.

¹⁹ Para king ari ya iting kopia at sukat neng babasan aldo-aldo kabang mabie ya ban mika takut ya at kagalangan king Ginung Dios na at mamintu karing kautusan at tuntunan na.

²⁰ Inya e ya malyaring makapagmatas karing kabalen na at e ya malyaring e makapamintu karing kautusan na ning Dios. King anti kaniting paralan ya kumaba panaun king pamag-ari na king Israel at pati na ding lahi na king kapilan pa man.

18

¹ Ding Levitang pari, ing mabilug nang tribung Levi, e la sukat mika dake king gabun na ning Israel. Oneng mangabiayan la karing ain a miyain king Ginu at king aliwa pang ain a mangaintulid king Ginu.

² Ala la ping dake mana king gabun. Ing Ginu ya ing dake ra, antimo ing pengaku na karela.

³ Oyni ing mangaintulid karela neng mamain kayung baka o tupa: ding pago, pisngi, at dungus.

⁴ Ibie yu naman karela ing mumunang bunga na ning pupul yu: ing trigu, ing katas ubas, larung olibo, at ing mumunang bulbul da ring tupang meurud ban gawan imalan.

⁵ Ibie iti karing Levitang pari, uling ila ring pinili na ning Ginung kekayung Dios ban sumuyu king kapilan pa man.

⁶ Nung ing metung a Levitang ibat king aliwang balen ning Israel munta ya ketang lugal a pilinan na ning Ginu, at nung datang yang ating maragul a kapagnasan sumuyu,

⁷ malyari yang sumuyu karin king lagyu na ning Ginung Dios na, antimo ing daraptan da ring kalupa nang Levita.

⁸ Ibie ing pamangan a mangaintulid subali pa ketang dake nang mana kang tata na a iparala na ning pamilya na.

⁹ Potang miras na kayu king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios, e kayu makiapus king makasumaming ugali da ring tau karin.

¹⁰ Ala metung man kekayu ing malyaring silab king anak na ban iyain king altar ning Dios; e kayu darapat nanumang pamamanula o pamanawas o mangulam

¹¹ o gagamit gayuma o maki-ugnayan karing espiritu da ring mete.

¹² Masusumami ya ing Ginu king ninumang darapat kareti. Iti ing sangkan nung inya tatabi na la ding taung manuknangan king gabun a pupuntalan yu.

¹³ Bukud mung ing Ginung kekayung Dios ing lubus yung panaligan.

¹⁴ Nganang Moises, Makiramdam la ding tau king bansang malapit yu nang sakupan king sasabian da ring mamamanula at mamamanawas. E kayu makiapus karela uling e na paintulut kekayu ning Ginung kekayung Dios ing makanyan a dapat.

¹⁵ Mitubud yang propetang kalupa ku. Manibat ya mismu kekayu; ya ing pakiramdaman yu.

¹⁶ Inyang makatipun kayu karin king Bunduk ning Horeb pekisabi yu king e yu ne sana pakiramdaman magsalitang pasibayu ing Ginung kekayung Dios o akit pa ing milalablab nang panga-atyu, uling tatakut kayung mate.

¹⁷ Inya ngana kanaku ning Ginu, Ustu ing sinabi ra.

¹⁸ Mitubud kung propetang kalupa mu a manibatan karing mismung kalahi ra. Sabian ku itang buri kung sabian na at ipayabut na karing tau itang sablang iyutus ku.

¹⁹ Magsalita ya king lagyu ku at parusan ke ing ninumang e makiramdam.

²⁰ Oneng mate ya ing ninumang propetang magsalita king lagyu ku a ala kung kapaintulutan o ing magsalita king lagyu da ring aliwang kikilalanan dang dios.

²¹ Nung ikutang yu king sarili yu, Makananu ming abalu king e ibat king Ginu ing sinabi na ning propeta?

²² Oyni ing pakibat, Nung e mepalyari o e mipaltutu ing sinabi na ning propeta king lagyu na ning Ginu, iti e ibat king Ginu. King sarili na mu ibat. Inya e ye sukat pakiramdaman ing propetang makanyan.

19

¹ Potang agisan na na la lahi ning Ginung kekayung Dios ding tau na ning gabun a babie na kekayu, at asakup ding balen at bale ra, at karin na kayu manuknangan,

² ikawani yu la kanita ding atlung balen niting gabun a pabandi na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

³ Kaybat gawa kayung dalan at partian ye iting gabun king atlung dake ban atin yang apuntalan santungan ing ninumang mekapate tau.

⁴ Oyni ing tuntunan a tukian potang ating taung mekapate kalupa nang tau a e na kapagkamua at king e na sasarian. Atin yang karapatan munta at salikut king metung kareting lugal a santungan ban e numanu balang.

⁵ Alimbawa, nung ating aduang tau a minta king gubat ban manyutung, at ing metung kareti, king pamamalakul na, milako ya ing palakul king pulu na at tiran ne ing kayabe na, at kaybat mete ya, malyari ya kanitang munta at salikut king metung kareting atlung balen ban e ya numanu balang.

⁶ Inya nung metung ya mu ing balen at tutu yang marayu pota atagal ne ning manablas a kamaganak na ning mete, at king mua na apate ne ing taung alang kasalanan a e mangaintuliran kamatayan.

⁷ Inya iyutus ku kekayu ing mikawani kayung atlung balen ban gawan santungan para karing taung mekapate kalupa dang tau king e ra sasarian. fig,,,,,... at king mua na apate ne ing taung alang kasalanan a e mangaintuliran kamatayan.,(19:6)fig*

⁸ Potang idagul na ne ning Ginung kekayung Dios ing angganan na ning gabun a sakup yu, antimo ing pengaku na karing makatua yu, at ibie na na kekayu ing sablang gabun,

⁹ kanita mamili kayu pang atlung balen. (Wa, ibie ne kekayu ning Ginung kekayung Dios iting gabun, nung tuparan yu la ngan ding sablang kautusan a sasabian ku ngeni kekayu: luguran ye ing Ginung kekayung Dios at tuntun kayu king dalan a tiru na.)

¹⁰ Tupad kayu ban e la magdusang kamatayan ding taung alang kasalanan, at e kayu miparsalanan king kamatayan da karin king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

¹¹ Oyni ing daptan nung ing metung a tau kasaman ne ing kalupa nang tau at abatan ne ban pamalupaluan at paten, at kaybat munta ya king metung kareting lugal a santungan:

¹² ding manimuna na ning mismung balen na ning mekamate mitubud lang tau ban kuanan de iting mekamate, at kaybat ibie re king pekamalapit nang kamaganak ning mete ba neng paten.

¹³ E kayu papakit lunus ban milako la king Israel ding taung makamate kalupang tau at mika kapayapan kayu.

¹⁴ E yu la yayalis ding matuang muhun a pekatanda na ning angganan na ning gabun a bandi ning kasiping yung bale king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

¹⁵ E ya makagyu ing metung a testigu ban atulan yang pamikasala ing taung midimanda. Kailangan ing adua la o atlu ding testigu ban ing sumbung matanggap ya.

¹⁶ Nung ing metung a taung alang katibayan sangkanan neng e mayap ing kalupa nang tau,

¹⁷ kanita munta la ilang adua ketang lugal a pisasamban king Dios, at iyarap da karing Levitang pari at ukum king aldong ita ing kasu ra.

¹⁸ Ila deti ring gawang maingat a pamaniasat. Nung akit da king ing mindalum miglaram ya laban king kalupa nang tau,

¹⁹ kanita daptan da itang buri nang marapat king kalupa nang tau. King makanyan a paralan ya milako libutad yu ing anti kaniting e mayap.

²⁰ Mitakutan la kanita ding tau kabud abalitan da iti, at e na miyulitan pa.

²¹ E kayu papakit lunus karing taung makanyan. Ing maging parusa ya iti: bie libe bie; mata libe mata, ipan libe ipan, gamat libe gamat, at bitis libe bitis.

20

¹ Potang lumual kayu ban makigera karing kalaban yu, e kayu sukat mitatakutan agyang pang akit yu lang mas dakal la ding karelang kabayu, ding karung panggera, at ding sundalus da, uling kayabe ye ing Ginung kekayung Dios, ing Dios a milual kekayu karin king Ehipto.

² Bayu datang ing pamakilaban, arapan na la ning pari ding sundalus a makilaban at sabian na karela,

³ Lalaki na ning Israel, makiramdam kayu kanaku! Makilaban kayu ngening aldong iti karing kalaban yu. Magpakatatag kayu; e kayu sukat mitatakutan o mangataranta,

⁴ uling kayabe ye ing Ginung kekayung Dios; ya ing makilaban para kekayu at munie tagumpe kekayu.

⁵ Kaybat, sabian da naman ding pamuntuk, Ating ninuman kekayu a pepatalakad bale at iti e ya pa mitalaga? Malyari yang muli bale na, uling pota mate ya king gera at aliwa ya ing taung mitalaga king bale na.

⁶ Ating ninuman kekayu a menanaman ubas at e na la pa tikman ding bunga na nite? Malyari yang muli, uling pota mate ya king gera at aliwa ya ing taung mangan karing ubas na.

⁷ Ating ninuman kekayu a makatakda nang ikasal king kakaburi na? Malyari yang muli, uling pota mate ya king gera at makapakiasawa yang aliwa ing kakaburi na.

⁸ Sabian da naman ding pamuntuk ing anti kaniti, Pota galang ating maina lub kekayo at tatakut? Nung atin, malyari yang muli, uling pota ayawa na la pa ring aliwa.

⁹ Potang ayari da na ring pamuntuk ing buri dang sabian, mamili lang manimuna karing balang grupu da ring tau.

¹⁰ Bayu ye lusuban ing isanu mang balen, iyampang yu pa mu karing memalen da ing kundisyun ning kapayapan.

¹¹ Nung tanggapan da at ibuklat da la ring pasbul ning balen da, kanita maging ipus yu la at sumuyu la kekayu.

¹² Nung e la mabisa ding memalen at buri da ing lumaban, kanita lusuban yu la;

¹³ at papagtagumpen na kayu ning Ginung kekayung Dios. Paten yu la ngan ding sablang lalaki;

¹⁴ oneng bihagan yu la ding babai at ding anak at kuanan la ding sese rang animal at aliwa pang pibandian da king balen. Kekayu na ita, uling babie na iti kekayu ning Ginung kekayung Dios.

¹⁵ Makanyan ing gawan yu karing balen a makalaut kekayu.

¹⁶ Oneng karing balen a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios, paten yu la ngan; ala kayung tatagan mabie.

¹⁷ Gisanan yu la ngang paten ding Hiteo, Amoreo, Cananeo, Perezeo, Heveo, at Jebuseo, antimo ing inutus na ning Ginung kekayung Dios,

¹⁸ ban alang makaturu kekayung makiapus king makasumaming pamanyamba ra karing kikilalanan dang dios. E kayu kanita mikasala king Ginung kekayung Dios.

¹⁹ Agyamang mekaba ing panaun na ning pamaglusub yu king isanu mang balen, e yu la papaten deng tanaman a mamunga uling babie lang pamangan kekayu. E yu la sukat papaten anting tau deng tanaman a mamunga, uling e yu no man kalaban.

²⁰ Deta mung tanaman a e mamunga ila ding kuturan yu at gamitan king paglusub yu king balen da ring kalaban yu angga king masambut ya.

21

¹ Nung sakaling ating mete tau king marangle na ning gabun a ibie na kekayu ning Ginung kekayung Dios, at alang makibalu nung ninu ing mekamate king tau,

² kanita munta la karin ding manimuna at ding ukum at sukdan de ing distansia na ning kabilian ning bangke at ding balen a makapaligid karin.

³ Kaybat na nita, ding manimuna na ning balen a malapit dili king lugal a kepalyarian ning krimen, kuma lang dumalagang baka a e pa bitasang pegobra o e pa mikabitanan paud.

⁴ Idala re ing dumalagang baka ketang gabun a agusan ning danum at e pa mesarul ni mitamnan. Karas da karin paklian de batal.

⁵ Munta la naman karin ding pari a lahi nang Levi, uling ila ding pinili na ning Ginung kekayung Dios ban sumuyu at munie kapurian king lagyu na. Ila ding ating katungkulan munie kayatulan king anti kaniting pisasabian.

⁶ Kaybat manos lang gamat tulid ning baka ding manimuna ning balen a pekamalapit king kepalyarian ning krimen

⁷ at sabian da, E mi ya pete iting tau at e mi balu nung ninu ing mekamate.

⁸ Patawaran mu la, O Ginu, ding memalen ning Israel a kekang linigtas king Ehipto. E mu sana bibilang kasalanan da ing pangamate na ning taung iti; nune patawaran mu la.

⁹ Inya king pamaniapat yu ketang matulid arapan ning Ginu, milako kayu pakibatan king krimen a anti kaniti.

¹⁰ Potang lumual kayu ban makigera karing kalaban yu at papagtagumpen na kayu ning Ginung kekayung Dios at makabihag,

¹¹ at kaybat manakit kayu karelang babaing malagu at aburi ye, malyari yeng ayasawa.

¹² Iyuli me bale mu at kalbuan, pututan la ding makaba nang kuku,

¹³ at alilan a imalan. Manatili ya king pibalebale mu at paintulutan yang pagpaldasan na kilub ning pabulan ding pengari na. Kaybat na nita, malyari mu neng pakasalan.

¹⁴ Nung datang na ing panaun a e mu ne kailangan, paintulutan mu neng mako malaya. E me malyaring pisali o ituring ipus uling mika relasyun na ka keting babai.

¹⁵ Nung ing metung a lalaki atin yang aduang asawa, oneng ing metung kaluguran ne at ing kadua ali ne, at parehu yang mikayanak karela, at ing pangane nang anak keta yang asawa nang e na kaluguran,

¹⁶ e na sukat lalako itang katuliran nang mana ning pangane anak; e na sukat lilipat ketang anak na king pakamalan nang asawa.

¹⁷ Sukat nang kilalanan ing pangapangane na ning ayanak na ketang asawa nang e na kaluguran. Potang miras na ing oras, sukat nang ibie king anak nang pangane ing dobling dake na ning pibandian na agyang pang anak ne ning asawa nang e na kaluguran.

¹⁸ Nung ing metung a pengaring lalaki mikayanak yang lalaking pangane a masias a buntuk at mapaglaban, at e bisang mamintu kang tata na o kang ima na agyang pang barugan da ne,

¹⁹ kanita kuanan de at idala keta king pasbul dalan ning balen at iyarap karing manimuna na ning balen.

²⁰ Sabian da kanita ding pengari na, Masias ya buntuk ing anak mi; lalabanan na kami at e na kami buring pamintuan. Matako ya pa at lasenggu.

²¹ Kaybat na nita, ding lalaki na ning balen basibasan deng batu ing anak angga king mate ya. King makanyan a paralan ye alako king libutad yu ing e mayap a anti kaniti. Mibalita kanita iti king mabilug a Israel at mika takut la ring tau.

²² Nung ing metung a tau mikasala ya at mangaintulid ing atul a kamatayan, ibitin ya king tanaman

²³ at ikutkut ya king aldo mu ring ita. E yu paintulut ing kabukas yang makabitin ing bangke uling misumpa ya king Dios ing mebite. Nung e ya mikutkut agad midinatan ya ing gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

22

¹ Nung akit ye ing mewala nang baka o tupa ning kalupa yung Israelita, dakpan ye at iyatad king makibandi.

² Nung marayu ya ing tuknangan na ning makibandi o e ye balu, iyuli ye bale yu at ibie ye potang akit ne kekayu ning manintun a makibandi.

³ Makanyan munaman ing daptan yu king akit yung asno, imalan o king nanumang bage apulut yuibalik yu king makibandi. fig,,,,,... ibie ye potang akit ne kekayu ning manintun a makibandi.,(22:2)fig*

⁴ Nung akit yeng misakab king dalan o nukarin man ing asno o baka na ning kalupa yung Israelita, saupan yeng italakad na.

⁵ E ya sukat misusulud imalan lalaki ing ninumang babai o misusulud imalan babai ing lalaki uling makasumami king Ginung kekayung Dios ing misusulud imalan a e karapatdapat susulud ning babai o ning lalaki.

⁶ Nung manakit kayung sale ayup nukarin mang lugal at atin yang ebun o malutub, e ye darakpan ing gaindung ayup.

⁷ Malyari yu lang kuanan ding malutub o ding ebun, at paburen yang sulapo ing gaindung ayup; kanita misaplala kayu at kumaba bie.

⁸ Neng pagawa kayung bale, parinan yu lang barandilyas ding babo yung bale ban e kayu mika pakibatan, nung sakaling ating taung manakbag.

⁹ E ye tatamnan aliwang tanaman ing mulahan yung ubas uling nung tamnan yeng aliwa, miyabie la king Templo ding bunga ra deti at pati na ding ubas.

¹⁰ E yu la sukat piyayabe paniarul ing baka at ing asno.

¹¹ E kayu misusulud imalan a megawa king pisamut a sinulad lana at linen.

¹² Dinan yu lang tirintas ding apat nang suluk ning balabal yu.

¹³ Nung ing metung a lalaki makiasawa ya at sipingnan ne, at kaybat

¹⁴ lakuan ne at bintanganan ne king e ne pala birhen inyang miyasawa la,

¹⁵ kanita ding pengari na ning babai munta la king pasbul-dalan ning balen ban makikit at ipakit karing manimuna a makatipun karin ing katibayan king ing anak da tune birhen ya bayu ya mekiasawa.

¹⁶ Sabian na ning tata ing anti kaniti: Peintulutan keng mekiasawa iting anak kung birhen kaniting lalaki, at kaybat dang misiping pigbintangan neng e ya birhen. Gilutan ne ing anak ku at sinira ne marine karing tau. Oyni ing katibayan king ing anak ku birhen ya. At ibili ne arapan da ring manimuna ning balen ing imalan a mengasnang daya ning anak na.

¹⁷

¹⁸ Inya kuanan de ring manimuna ning balen ing lalaki at paglatikuan de.

¹⁹ Papagmultan de pang dinalan a pirasung pilak a ibie ra king tata na ning babai, uling sinira ne dangalan ing metung nang anak a dalagang birhen ning Israel. Manatili yang asawa na ing babai at e ne malyaring kawanian ning lalaki kabang bie na.

²⁰ Nung tutu ing bibintang na ning lalaki at alang katibayan king ing babai birhen ya,

²¹ kanita ilual de king bale nang tata na. Basibasan deng batu ding lalaki na ning balen angga king mate ya, uling dinapat yang maragul a kamarinayan king balen Israel at king pamilya na. King makanyan a paralan yu alako ing e mayap king kalibudtan yu.

²² Nung ing metung a lalaki mayakit yang makipangatawan king babaing asawa na ning aliwa, parehu lang paten. King makanyan a paralan yu alako ing e mayap king Israel.

²³ Nung king metung a balen ating metung a dalagang makatakda nang ikasal at detangan ne at sipingnan ning aliwang lalaki,

²⁴ kuanan la at ilual king balen, at kaybat basibasan lang batu angga king mate la. Sukat yang mate ing babai uling e ya meniawad saup agyamang atyu king balen; ing lalaki antimu rin uling sinalbahian ne ing maging asawa na ning kalupa nang Israelita. King makanyan a paralan yu alako ing e mayap king kalibudtan yu.

²⁵ Nung king marangle akit ne ning metung a lalaki ing dalagang makatakda nang ikasal at pinilit neng sipingnan, ing lalaki ya mu ing paten.

²⁶ E ya sukat parusan kamatayan ing dalaga uling ala yang kasalanan. Ing lalaki ya ing mikasala uling iting kasu kalupa ne ning taung linub king metung a pibalebale at kaybat pete ne ing makibale.

²⁷ Sinalbahi ne ing dalaga king ilang a lugal at agyang pepiglo ya ing dalaga, ala metung man a malyaring sumaup.

²⁸ Nung ing metung a dalaga a e pa mitakdang ikasal sinalbahi ne ning metung a lalaki at merakap ya king aktu,

²⁹ sukat yang mamayaran limang pulung salaping pilak king tata na ning dalagang sinalbahi na at pakasalan ne uling sinira ne puri. E ne malyaring kawanian ning lalaki kabang bie na.

³⁰ E ne sukat pagnasan ning anak a lalaki ing ninuman karing asawa nang tata na o sisipingnan king pagkeran.

23

¹ E ya malyaring maging miembru king kapulungan na ning Ginu ing ninumang kapun o meputut a kasangkapan ning pangalalaki na.

² E ya malyaring maging miembru king kapulungan na ning Ginu ing ninumang meging anak keng lual, maging ding anak na angga na king kapulung lahi.

³ E ya malyaring maging miembru king kapulungan na ning Ginu ing Ammonita o Moabita o ing ninuman karing lahi ra angga na king kapulung lahi,

⁴ uling e la minie pamangan at inuman kekayu kanitang miglakbe kayung ibat Ehipto. E mu ita, uling beyaranan de i Balaam a anak nang Beor ning balen Petor, Mesopotamia ban isumpa na kayu.

⁵ Makanyan man, e ne pekiramdaman ning Ginung kekayung Dios i Balaam; nune gewa neng bendisyun para kekayu ing sumpa uling kaluguran na kayu ning Dios.

⁶ E yu pagnasan para karela ing kapayapan at kanawan kabang bie yu.

⁷ E yu la sana pikakasaman ding Edomita uling kamaganak yu la. E yu la naman sana pikakasaman ding tau Ehipto uling king misan a panaun menuknangan kayu king bansa ra.

⁸ Malyari lang maging miembru king kapulungan na ning Ginu ding lahi ra magumpisa king katlu rang lahi.

⁹ E ye dirinatan itang lugal nung nu karin kayu mig-kampu neng lulual kayu ban makigera karing kalaban yu.

¹⁰ Nung kelualan yang bini ing ninuman kekayu kabang matudtud ya neng bengi, lumual ya king kampu at karin ya pa mu manatili.

¹¹ Mandilu ya potang lalbug ne ing aldo at malyari neng lungub king kampu potang limbug ne ing aldo.

¹² Gawa kayung metung a lugal lual ning kampu at karin kayu munta neng magbawas kayu.

¹³ Iyabe ye karing armas yu ing metung a pangulkul ban gamitan king pamangawang kulkul. Karin kayu magbawas at kaybat tambunan yu.

¹⁴ Uling lilibut ya king kampu yu ing Ginung kekayung Dios ban ingatan na kayu at dinan tagumpe karing kalaban yu. Inya kailangan yang malinis ing lugal yu ban ala yang akit nanumang dinat at ban e na kayu painggulutan.

¹⁵ Nung tumakas ya ing metung a ipus at munta ya kekayu, e ye babalik king panginuan na.

¹⁶ Paburen yeng manatiling kayabe yu at manuknangan king isanu mang balen a pilinan na; e ye gigipitan.

¹⁷ E makapaintulut king ninumang Israelita, babai o lalaki, ing itinda na ing katawan na kilub ning Templo at

¹⁸ e la malyaring idala kilub ning Templo ding salaping panakitan na bilang ain king penata na, uling pikakasaman na la ning Ginung kekayung Dios ding taung anti kareti.

¹⁹ E kayu mamatubu king pera, pamangan o nanumang bage peparam yu karing kalupa yung Israelita.

²⁰ Malyari kayung singil patubu karing dayuan, oneng e karing kalupa yung Israelita. King anti kaniting paralan na kayu bendisyunan ning Ginung kekayung Dios king nanumang kekayung daptan ketang gabun a malapit yu nang bandian.

²¹ Tuparan yu itang penata yu king Ginung kekayung Dios; e yu piyayantala. Singilan na kayu, nung e yu tuparan, at mikasala kayu.

²² Nung inari yu king lub yu king e kayu gawang panata, iti e mibilang kasalanan laban kekayu.

²³ Nung kusa kayung mengaku king Ginung kekayung Dios, iti sukat yung tuparan.

²⁴ Nung lungub kayu king mulahan ubas ning kalupa yung tau, malyari kayung kuma at mangan anggang bisa kayu karing bunga ban maulu ing danup yu, oneng e kayu malyaring midatuk agyang metung mu king kekayung lulanan ban idala.

²⁵ Nung lalabas kayu king asikan nang trigu ning kalupa yung tau, malyari kayung manakdut, oneng e kayu malyaring gumamit lait. fig,,,,,...malyari kayung kuma at mangan anggang bisa kayu karing bunga ban maulu ing danup yu...(23:24)fig* fig...oneng e kayu malyaring midatuk agyang metung mu king kekayung lulanan ban idala.,(23:24)fig*

24

¹ Potang makiasawa ya ing metung a lalaki at kaybat e ya maligaya king babaing ayasawa na uling atin yang ikit a e masanting, kanita ing lalaki malyari yang gawang kasulatan ning pamikawani at palakuan ne king bale na ing babai.

² Nung ing babaing kewanian ning asawa na makiasawa yang pasibayu

³ at kaybat ing kadua nang ayasawa ginawa ya namang kasulatan ning pamikawani o mete ya kaya, ituring ne kanitang e malinis ing babai. E na ne malyaring pakiabayan ning minuna nang asawa uling makasumami na iti king Ginung kekayung Dios. E yu sukat darala ing anti kaniting karumaldumal a pamikasala king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

⁴

⁵ Potang bayu yang kasal ing metung a lalaki, e ya malyaring makilaban king gera bilang sundalus o magobra king gubiernu. Kailangan neng pakiabayan at paligayan kilub ning pabanua ing asawa na.

⁶ E makapaintulut kenu man ing kuanan ne ing gilingan o ing kabangal na bilang sangla, uling anti mu ne kanitang kinua bie ing makibandi.

⁷ Nung meyakit ya ing metung a Israelita a menguang kalupa nang Israelita, at kaybat gawan neng ipus o kaya pisali ne antimong ipus, paten ya itang menguang tau. King makanyan a paralan ye ilako ing e mayap king libutad yu.

⁸ Mingat kayu king mapanganib a sakit ning lepra. Pamintuan yung mitmung kaingatan ing ituru da ring Levitang pari, antimo ing inutus ku karela.

⁹ E yu sana kakalinguan itang depat na ning Ginung kekayung Dios kang Miriam inyang linual na kayu Ehipto.

¹⁰ Nung atin kayung nanumang bage peparam king kalupa yung tau, e ye luluban a bale ban kumang peka sangla na.

¹¹ Manaya kayu lual na ning bale at paburen yung ing taung peparaman yu ya ing milual at miduang king sangla na.

¹² Nung pakakalulu ya, e ye sisinup itang balabal a peka sangla na.

¹³ Isubli ye bayu datang ing bengi ban atin yang gamitan potang matudtud ya at bendisyunan na kayu, at ing Ginung kekayung Dios ibilang nang kabanalan ing depat yu.

¹⁴ E ye gigipitan ing upahan a magobra yu a kalulu at atyu king pamangailangan maging kapatad ye o dayuan a makipamalen kekayu.

¹⁵ Ibie yu ing upa na kayari nang megobra bayu ya lumbug ing aldo; uling kalulu ya at ing upa na ya ing asahan nang pagkabie. Nung e yu agad ibie ing upa na, isumbung na kayu king Ginu at iti mibilang kasalanan kekayu.

¹⁶ E la sukat miparusan kamatayan ding pengari king kasalanan a depat da ring anak da o ding anak king kasalanan da ring pengari da. Ing mikasala ya ing parusan kamatayan.

¹⁷ E yu pagkaymut ing hustisia karing dayuan o ulila o kakuanan man anting sangla ing balabal na ning babaing mebalu.

¹⁸ E yu sana kakalinguan king meging ipus kayu karin king Ehipto, oneng linigtas na kayu ning Ginung kekayung Dios. Iti ing sangkan nung inya binie ku la deting kautusan.

¹⁹ Nung king pamamalut yu king tenam yu atin kayung e apalut, e yu na babalikan ita. Paburen yu na karing dayuan, ulila, at mebalung babai. At bendisyunan na kayu ning Ginung kekayung Dios king nanumang kekayung daptan.

²⁰ Neng namang agtalan yu na la bunga ding tanaman yung olibo, e yu na la babalikan pa detang melakuan a bunga. Paburen yu na la deta para karing dayuan, ulila, at mebalung babai.

²¹ Neng mamupul kayung ubas, paburen yu na la detang melakuan para karing dayuan, ulila, at mebalung babai.

²² E yu sana kakalinguan king meging ipus kayu karin king Ehipto. Iti ing sangkan nung inya binie ku la deting kautusan.

25

¹ Nung atin lang piamanuan ding aduang tau at dela ra iting pisasabian king husgadu, ding ukum ilang lumitis. Sukat deng pawalan sala itang alang kasalanan, oneng itang mikasala ya ing atulan da.

² Nung mangaintulid king metung ing barugan ya, kanita pasakban ne ning ukum at pabarug ne itang mikasala king akakit na.

³ Apat apulung barug ing marakal diling aibie ra, agpang king bayat ning pamikasala na. Pamanalipusta na king kalupa yung tau, nung lagpus king bilang ing barug.

⁴ E me sasara asbuk ing baka kabang dadara ya.

⁵ Nung ating aduang mikapatad a lalaki at manuknangan la king metung a lugal, oneng mete yang alang anak ing metung karela, e ya malyaring makiasawa ing asawa na lual ning pamilya na ning asawa na. Sukat neng pakasalan ning kapatad nang lalaki ing babaing akalakuan na ning kapatad na at daptan na ing katungkulan na bilang asawa.

⁶ Ipalagyu re ing mumunang ayanak da king lagyu na ning mete kapatad na ban e ya mabura lagyu king Israel.

⁷ Nung e ne buring pakasalan ing asawa na ning mete nang kapatad, munta ya kanita ing mebalung babai karing manimuna na ning balen at sabian na karela, E ne buring manatili lagyu ing kapatad nang lalaki; e na buring daptan kanaku ing katungkulan na ning kapatad na.

⁸ Kanita payaus de ring manimuna ing kapatad na ning meyangu-bie at usukan de. Nung e ya pa mu rin mabisa,

⁹ lapitan ne ning babaing mebalu, ilako ne sandalyas at saka ne luran a lupa. Kaybat sabian na, Makanyan ing malyari king lalaking e bisang munie lahi king kapatad na.

¹⁰ At ing pamilya na king mabilug a Israel mayaus ya king lagyung Ing Pamilya na ning Leko ra Sandalyas.

¹¹ Nung ating aduang lalaking mipapate at ing asawa na ning metung karela linapit ya ban saupan ne ing asawa na, at sikmal ne itang makasalikut nang kasangkapan ning kapate ning asawa na,

¹² pututan ya gamat ing babaing ita; e ya sukat pakitanan lunus.

¹³ E kayu sukat mikaka ating aduang timbangan a e parehuing metung sobra ya timbang at ing kadua kulang ya.

¹⁴ E kayu mikaka ating aduang panakal a e ustuing metung sobra ya takal at ing kadua kulang ya.

¹⁵ Sukat kayung ating metung mung timbangan a ustu timbang at panakal a e kulang o sobra ban kumaba kayu bie king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

¹⁶ Kasusumamian na ning Ginung kekayung Dios ing sablang miyayaliwang paralan na ning pamamirait.

¹⁷ E yu kakalinguan itang depat da kekayu ding Amalekita kanitang meko kayu Ehipto.

¹⁸ Ala lang takut king Dios, inya selakayan da kayu agyang mangaina kayu at mangalambut, at sebatan da la ring kayabe yung atyu king kagulutan yu.

¹⁹ Potang ligtas na kayu karing kalaban yu at panatag na kabilian king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios e yu la kakalinguan pamaten ding sablang Amalekita ban ala nang makaganaka pa karela.

26

¹ Potang miras na kayu at abandi yu ne ing gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios at manuknangan na karin,

² kuma ya kanita ing balang metung kekayu karing mumuna nang bunga ning pupul na. Idatuk la reti karing lulanan at idala ketang lugal a pilinan na ning Ginung kekayung Dios ban karin ya samban.

³ Lapitan ye karin ing pari a mangasiwa king aldong ita at sabian yu: Papasiag ku ngening aldong iti king Ginung Dios king aku atyu na ku king gabun a pengaku nang ibie karing makatua mi.

⁴ Kuanan na la kanita kekayu ning pari ding lulanan at ibili na la king altar ning Ginung kekayung Dios.

⁵ Kaybat na nita, sabian yu arapan na ning Ginung kekayung Dios: Metung yang Arameo i tata ku a alang tuknangan. Malati ya mu ing pamilya na inyang minta ya Ehipto, at karin ya menuknangan. Oneng dinatang ing panaun a meging marakal ya, maragul, at mayupayang bansa.

⁶ E mayap ing meging tratu da kekami ding tau Ehipto; pepasakitan da kami at gewang ipus.

⁷ Kanita minaus kami king Ginu, ing Dios da ring makatua mi, at pekiramdaman na kami. Ikit na ing pamagdusa mi, kasakitan, at pangayalipusta mi.

⁸ Linigtas na kami ibat Ehipto king kapamilatan na ning upaya na, ning bage makapangilabut, at dapat a pagmumulalan.

⁹ Dela na kami keti at binie ne iting gabun nung nukarin mataba ing gabun at labis-labis ing kabiayan.

¹⁰ Inya ngening aldong iti darala ku para keka, O Ginung Dios, ing mumunang bunga na ning gabun a binie mu kanaku. Kaybat na nita, iyapag yu king arapan na ing darala yu, siklaud kayu, at samban ing Ginung kekayung Dios.

¹¹ Sukat kayung pasalamat king Ginung kekayung Dios. Magsaya kayung kayabe da ring pamilya yu, ding Levita, at ding dayuan a mekipamalen kekayu, uli na ning mangayap a bage depat na kekayu.

¹² Ibie ye ing sikapulu ning pupul yu balang katlung banua. Para karing Levita ya ing sikapulu, karing dayuan, karing ulila, at karing mebalung babai ban mika pamangan la at kumabsi. Kaybat na nita,

¹³ sabian yu king arapan na ning Ginung kekayung Dios: Aibie ku ne, Ginu, ing kapulung dake na ning pupul ku at dinake karing Levita, karing dayuan, karing ulila, at karing babaing mebalu, agpang king inutus mu kekami. Ala kung lebagan karing utus mu o mengalinguan man kareti.

¹⁴ Ala kung pengan king kapulung dake inyang oras ning pamagpaldas. E ke inuli bale ing kapulung dake inyang e ku malinis o dinake para karing mete. Dimdam ku, O Ginung Dios, ing siwala mu at memintu ku.

¹⁵ King banal mung luklukan banua lawan mu kami. Bendisyunan me ing balen mung Israel at ing gabun a binie mu kekami, agpang king pengaku mu karing makatua mi, ing gabun a mataba at labis-labis king kabiayan.

¹⁶ Utusan na kayu ngening aldong iti ning Ginung kekayung Dios ban mamintu karing sabla nang utus at tuntunan. King mitmung katapatan tuparan yu la sana king mabilug yung pusu at kaladua.

¹⁷ Sinabi yu ngening aldong iti king ing Ginu ya ing kekayung Dios; king tuntun kayu king dalan na, mamintu karing utus na at tuntunan, at makiramdam king siwala na.

¹⁸ At sinabi na naman ning Ginu ngening aldong iti king ikayu ding taung bukud nang bandi, antimo ing pengaku na kekayu. Inya sukat yu lang pamintuan ding sablang kautusan na

¹⁹ at ya naman itas na kayung matas karing sablang bansa a lelang na ban purian ye ampon parangalan, at ban ikayu ing maging memalen nang banal, antimo ing asabi na na kekayu.

27

¹ Kayabe da ring manimuna na ning Israel, minie yang utus i Moises karing memalen ning Israel. Ngana, Pamintuan yu la ding kautusan a babie ku kekayu ngening aldong iti.

² King aldo a adalakitan yu ne ing Ilug ning Jordan at milub king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios, mitalakad kayung maragul a batu at sementuan yu la.

³ Isulat yu la karin ding sablang kautusan kabud miras kayu king gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios, ing gabun a mataba at labis-labis king kabiayan, antimo ing pengaku na para kekayu ning Ginung Dios da ring makatua yu.

⁴ Inya kadalakit yu king Ilug ning Jordan, italakad yu la deting batung maragul king Bunduk ning Ebal, antimo ing iyutus ku kekayu ngening aldong iti. Sementuan yu la.

⁵ Gawa kayu namang altar karin king kapamilatan da ring batu para king Ginung kekayung Dios, oneng e kayu gagamit kasangkapan a bakal.

⁶ Gumamit kayung batu a e tinabas at king altar a gawan yu karin yu iyain ing ain yung sisilaban para king Ginung kekayung Dios.

⁷ Karin yu la naman paten at iyain ding ain-ning-pamisulusulu at karin yu la kanan miyabe-abe. Magpasalamat kayu arapan na ning Ginung kekayung Dios.

⁸ Isulat yu lang masalese karing batung italakad yu ding sablang kautusan na ning Ginung Dios.

⁹ Kaybat na nita, nganang sinabing Moises at ding pari karing sablang Israelita, Kapatad kung Israelita, magtahimik kayu at makiramdam. Ngening aldong iti meging memalen na kayu ning Ginung kekayung Dios,

¹⁰ inya makiramdam kayu at mamintu karing utus na at tuntun king sabian ku ngeni kekayu. fig,,,,,Kapatad kung Israelita, magtahimik kayu at makiramdam.,(27:9)fig*

¹¹ King aldo mu ring ita, nganang minie panabilin Moises karing memalen ning Israel,

¹² Kaybat yeng adalakitan ing Ilug ning Jordan, ding tribung talakad king Bunduk ning Gerizim, potang mipasiag ya ing bendisyun karing tau, ila deti: Simeon, Levi, Juda, Isacar, Jose, at Benjamin.

¹³ Ding tribung talakad naman king Bunduk ning Ebal, potang mipasiag ing sumpa, ila deti: Ruben, Gad, Aser, Zebulun, Dan, at Neftali.

¹⁴ At king masikan a siwala, sabian da ring Levitang pari karing Israelita:

¹⁵ Isumpa ya ing ninumang gagawang larawan o idolo, ing bage a makasumami king Ginu, at kaybat tatalakad ne king makasalikut a lugal. At ding sablang tau makibat la, Amen!

¹⁶ Isumpa ya ing taung alang galang kang tata na o ima na. At ding sablang tau makibat la, Amen!

¹⁷ Isumpa ya ing taung manalis muhun a tanda na ning gabun a bandi na ning kalupa nang tau. At ding sablang tau makibat la, Amen!

¹⁸ Isumpa ya ing ninumang mililili king daralanan na ning taung bulag. At ding sablang tau makibat la, Amen!

¹⁹ Isumpa ya ing ninumang magkaimut hustisia king dayuan, king ulila, at king babaing mebalu. At ding sablang tau makibat la, Amen!

²⁰ Isumpa ya ing anak a lalaking makipangatawan kaninu man karing asawa nang tata na, uling iti kalapastanganan kang tata na. At ding sablang tau makibat la, Amen!

²¹ Isumpa ya ing ninumang makipangatawan king isanu mang animal. At ding sablang tau makibat la, Amen!

²² Isumpa ya ing ninumang makipangatawan king kapatad nang babai o kasing-ibpa na o kasing-indu na. At ding sablang tau makibat la, Amen!

²³ Isumpa ya ing ninumang makipangatawan king katuangan nang babai. At ding sablang tau makibat la, Amen!

²⁴ Isumpa ya ing ninuman king lihim makamate kalupa nang tau. At ding sablang tau makibat la, Amen!

²⁵ Isumpa ya ing ninumang paupang salapi ban makamate taung alang kasalanan. At ding sablang tau makibat la, Amen!

²⁶ Isumpa ya ing ninumang e mamintu kareting kautusan. At ding sablang tau makibat la, Amen!

28

¹ Nung pakiramdaman yung mitmung kaingatan ing siwala na ning Ginu kekayung Dios at mamintung mitmung katapatan karing kautusan na a sasabian ku ngeni kekayu, kanita itas na kayung matas kesa karing aliwang bansa na ning yatu.

² Datang kekayu ing bendisyun nung makiramdam kayu at mamintu king Ginung kekayung Dios.

³ Bendisyunan na la ning Ginu ding balen yu at ding marangle yu.

⁴ Bendisyunan na kayu karing anak yu at dinan maragul a pupul at dakal a baka ampon tupa.

⁵ Bendisyunan na la ring tenam yu at e kayu milako kabiayan.

⁶ Bendisyunan na ing sablang daraptan yu.

⁷ Iligtas na kayu karing kalaban a lumusub kekayu at mamulayi lang tumakas king arapan yu. Metung la penibatan king paglub da, oneng misalbag lang pupulayi potang tumakas la kekayu.

⁸ Bendisyunan na la ning Ginu ding kamalig yu at ing sabla yung daraptan. Bendisyunan ne ing gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

⁹ Nung pamintuan yu la ding kautusan na ning Ginung kekayung Dios at nung tuntun kayu king dalan na, ikayu mismu ing maging banal nang memalen, antimo ing matimid nang pengaku kekayu.

¹⁰ Kanita ra akit ding sablang tau ning yatu king ikayu pin ding taung pinili na at mika takut la kekayu.

¹¹ Pabandian na kayu king sablang daraptan yu, parakalan na la ding anak yu at ding baka yu, at dinan na kayung maragul a pupul king gabun a pengaku nang ibie kekayu king kapamilatan da ring makatua yu.

¹² Ibuklat ne ning Ginu ing banua, ing simpanan ning pibandian na, ban itugtug na ing uran a kailangan ning marangle yu at bendisyunan na ing sablang daraptan yu. Inya ikayu ing pautang karing dakal a bansa at aliwa ikayu ing manutang.

¹³ Ikayu ing mutus karing bansa at aliwa ikayu ing utus-utusan. Manatili kayung magtagumpe at e masambut, nung tapat yu lang pamintuan ding kautusan na ning Ginung kekayung Dios a sasabian ku ngeni kekayu,

¹⁴ nung e yu la lilisian o painggulutan o e sasamba at e susuyung aliwang dios.

¹⁵ Nung e kayu makiramdam king siwala na ning Ginung kekayung Dios at e mamintu karing kautusan na at e tuntun king sasabian ku ngeni kekayu, kanita na la dugpa kekayu deting sumpa: fig,,,, ,Nung e kayu makiramdam king siwala na ning Ginung kekayung Dios...,(28:15)fig*

¹⁶ Misumpa la ding balen yu at ding marangle yu.

¹⁷ Misumpa ing tenam yu at ing sasadia yung pagkabiayan.

¹⁸ Misumpa la ding anak yu, ing tanam yu, ding baka, at sese yung tupa.

¹⁹ Misumpa ing sabla yung daraptan.

²⁰ Nung e kayu tupad at mangalinguan kayu king Ginu, parala yang dakal a sumpa, kagutgutan, at kabiguan king sablang daraptan yu angga king agad kayung mabigu at magisan mate uli ning dapat yung e mayap.

²¹ Parala yang salut a manatili kekayu angga king magisan kayu ngan king gabun a malapit yu nang bandian.

²² Gisanan na kayu king kapamilatan na ning tuberkulosis, lagnat, pali ning aldo, lawi, at kulapu angga king lubus kayung magisan.

²³ E muran at maging anting bakal ing gabun.

²⁴ Alikabuk at balas ing parala na at e uran ban mate kayu ngan.

²⁵ Ipasambut na kayu ning Ginu karing kalaban yu; lusuban yu la, kaybat mamulayi kayu king miyayaliwang lugal at mangilabut la ding sablang tau ning yatu a manakit king milyari kekayu.

²⁶ Maging pamangan da la ring ayup at ding malyap a animal ding bangke yu at alang mamulyo man karela.

²⁷ Pasakitan na kayu ning Ginu king kapamilatan na ning tigsa, itang tigsa a digpa karing tau Ehipto. Kumatmu ya ing katawan yu karing ulsera, langib, at buni a alang pangakayap.

²⁸ Masira kayu isip, mabulag, at mangalitu.

²⁹ Anting bulag, kapkapan ye ing daralanan yu agyang masala ya ing aldo, oneng e ye pa mu rin turan ing dalan. Parati kayung mayalipusta at kapanakawan, makanyan man alang sumaup kekayu.

³⁰ Mipangaku yang maging asawa mu ing metung a babai, oneng aliwa ya ing taung sumiping king maging asawa mu. Gawa kayung bale, oneng aliwa ya ing taung tuknang karin; tanam kayung ubas, oneng aliwa ikayu ing numabang.

³¹ Katatan da la king arapan yu ding kekayung baka, oneng e kayu makatakman king karni ra. Samsaman de ing sese yung asno, at e yu ne akuang pasibayu. Miyabie la ding tupa yu karing kalaban yu, at alang sumaup kekayu ban akua yu lang pasibayu.

³² Kuanan da la ring anak yu king akakit yu, at ipamie da la karing aliwang tau. Langi kayu mata king pamanayang ala namang panenayan king pamagbalik da.

³³ Bansa yang e yu kakilala ing mangan king sablang bunga na ning kapagalan yu at pamagsikap, at manatili kayung mayayalipusta at madadakurak.

³⁴ Masira kayu buntuk uli na ning kasakitan a dalanan yu.

³⁵ Pasakitan na kayu ning Ginu king kapamilatan da ring tigsa king tud at bitis. E la kumayap deti at kumalat la king mabilug yung katawan.

³⁶ Idala na kayu at ing ari a pinili yu king dayuan a bansa a e yu balu at e ra naman balu ding makatua yu. Sumuyu kayu karin karing aliwang dios a megawa king dutung at batu.

³⁷ Mangapamulala la ding tau da ring bansa nung nu kayu miyugse uli na ning mapalyari kekayu; maging kasebian kayu at pikaylian.

³⁸ Tanam kayung dakal a bini, oneng ditak mu ing pupulan yu, uling kanan da ring durun.

³⁹ Tanam kayung ubas at sesen yu lang mitmung kaingatan, oneng e yu la takman ding bunga ra o ainum ing katas da, uling ding ulad ilang sumira kareti.

⁴⁰ Mika tanaman kayung olibo king makapadurut kekayu, oneng e kayu manikuang laru kareti, uling malagas la bunga.

⁴¹ Manganak kayung lalaki at babai, oneng milako la kekayu, uling mabihag la karing kalaban.

⁴² Ding durun ilang gumisan karing sabla yung tanaman at tenam king marangle.

⁴³ Mibandi la ding dayuan a makipamalen kekayu, oneng mamulubi kayu.

⁴⁴ Ila ding mamaram salapi kekayu at aliwa ikayu. Ila ding maging panginuan yu, at ikayu ring utus-utusan.

⁴⁵ Datang la at dugpa kekayu deting sablang sumpa at mate kayu ngan, nung e kayu makiramdam king Ginung kekayung Dios uling e yu la tiparan ding kautusan na at tuntunan a binie na kekayu.

⁴⁶ Maging tanda la deti at metung a kayatulan para kekayu at karing anak yu king kapilan pa man.

⁴⁷ Dininan na kayung dakal a mayap a bage ning Ginung kekayung Dios, makanyan man e ye matulang simban at siyuan king mabilug yung pusu.

⁴⁸ Inya naman sumuyu kayu karing kalaban a itubud na ning Ginu laban kekayu. Dumanup kayu, kumau, malubas, at mibili kayu king miyayaliwang pamangailangan. Pasakitan da kayu angga king mate kayu ngan.

⁴⁹ Mitubud yang bansang ibat king wakas ning yatu at anti ya king agila a lumusub kekayu at e yu aintindian ing salita na.

⁵⁰ Mabagsik la ding memalen na; ala lang galang karing makatua at alang lunus karing anak.

⁵¹ Kanan da la ring anak da ring sese yung animal at ing pupul yu king gabun. Ala lang itagan a binutil trigu, katas ubas, at laru; ala la namang itagan karing sese yung tupa at baka. Inya dumanup kayu at mate.

⁵² Kubkuban da la ring sablang balen na ning gabun a babie na kekayu ning Ginung kekayung Dios, at mibagsak la ring panaligan yung matas a pader at kuta.

⁵³ King kekaban na ning pangakubkub yu karing kalaban at ning kaguluan at uli na ning danup yu kanan yu la ding anak a binie na kekayu ning Ginung kekayung Dios.

⁵⁴ Agyang ing pekamarangal at pekamaganakang lalaking kabalen yu maging maimut ya king kapatad na o king asawa nang pakamalan o karing anak nang makatagan.

⁵⁵ E na la dinan deti king kakanan nang laman da ring anak na pota ala yang kanan king kekaban na ning pangakubkub at kaligaligan a ipasari da ring kalaban a lulusub kekayu.

⁵⁶ Pati ing pekamarangal at pekamaingat pangasese karing babai a e pa bitasang linakad king gabun a alang sapin a bitis maging maimut ya agyang pang king asawa nang pakamalan at karing anak na.

⁵⁷ Mangan yang salasalikut. E na la dinan king kakanan nang piulunan anak at pati na ing anak a ibait na, king kekaban ning danup at kaligaligan a ipasari da ring kalaban a lumusub kekayu.

⁵⁸ Nung e yu la pamintuan mitmung katapatan deting kautusan keting librung iti, at e gumalang king makapagmulala at makapangilabut a lagyu ning Ginung kekayung Dios,

⁵⁹ kanita parala ya kekayu at karing lahi yu metung a salut a makapangilabut at sakit a makatakut, at e maulu kapilan man.

⁶⁰ Ibie na la kekayu at karing lahi yu deting makapangilabut a sakit a pitakutan yu a binie na karing tau Ehipto kanitang misan a panaun. At kapilan man e kayu kumayap.

⁶¹ Parala ya namang miyayaliwang sakit at salut a e misulat keting libru na ning kautusan ning Dios at magisan kayu.

⁶² Agyamang dakal kayung anti ring batuin a e mabilang-bilang, ditak la mu ding mitagan uling e kayu memintu king Ginung kekayung Dios.

⁶³ Nung makananu yang metula ing Ginu inyang binendisyunan na kayu at peparakalan king bilang, makanyan ya namang tumula king pamanyira na at pamakamate kekayu. Milako kayu king gabun a kekayung pupuntan at babandian.

⁶⁴ Ikalat na kayu ning Ginu karing miyayaliwang suluk na ning yatu, at karin samba kayu at sumuyung aliwang dios a megawa karing dutung at batu a e yu kakilala ni balu maging ikayu o ding makatua yu.

⁶⁵ E kayu mipanatag a kabilian karin ni mipaynawa ding bitis yu. Pakarugan na kayu salu ning Ginu, labug la ring mata yu, at magulu kayu isip uli na ning kabiguan at kalungkutan.

⁶⁶ Mibili ing bie yu king panganib; mitmu king takut aldo at bengi at milako kayu kapanayan.

⁶⁷ Ngayung sumabi neng abak, Sana bengi na at neng bengi naman sabian yu, Sana abak na. Iti ya ing pagnasan yu uli na ning maragul a takut a akakit yu at daralanan yu.

⁶⁸ Isake na kayu ning Ginu karing barku ban ibalik pasibayu king Ehipto agyang pengaku nang e na na kayu ibalik pasibayu. Karin yu pisali ing sarili yu bilang ipus karing kalaban yu, oneng metung man alang mabisang sali kekayu.

29

¹ Ila deti ring pakiduang na ning kasunduan ning Ginu a inutus na karing Israelita king kapamilatan nang Moises karin king Moab. Karagdagan ya iti ketang kasunduan a gewa na karela karin king Bunduk ning Horeb.

² Inaus na lang mitipun Moises ding sablang Israelita at kaybat ngana karela, Ikit da mismu ding mata yu ing sablang depatan na ning Ginu king ari na ning Ehipto, karing tauan na, at king mabilug dang bansa.

³ Ikit yu ing maragul nang upaya ning Ginu, ding tanda, at bage pagmumulalan a depat na.

⁴ Angga man ngeni e na kayu pa dininan kaisipan ban aintindian yu, mata ban akit yu o balugbug ban damdaman yu.

⁵ Penimunan da kayu king disyerto kilub ding apat apulung banua; e melaun ing imalan yu at e la mepudpud ding sandalyas karing bitis yu.

⁶ E kayu mengan tinape at minum danum o alak, oneng dininan na kayu ning Ginu king kailangan yu ban abalu yu king ya ing Dios yu.

⁷ Inyang miras tamu keting lugal a iti, lisuban na katamu at lebanan ning Aring Sihon ning Hesbon at i Aring Og ning Bashan, oneng simbut ta la.

⁸ Sekupan ta ya ing gabun da at binie tamu karing tribu nang Ruben, Gad, at king kapitna na ning tribu nang Manase.

⁹ Inya tuparan yu la ding pakiduang na niting kasunduan ban mibendisyunan ing sabla yung daraptan.

¹⁰ Atyu kayu ngan ngeni keti makatalakad arapan na ning Ginung kekayung Dios a abe ding manimuna ning balang tribu, ding makatua, ding mamuntukan, ding sablang lalaki,

¹¹ ding anak yu at asawa ampon ding dayuan a makipamalen kekayu a talasibak dutung at maniaklung danum para kekayu.

¹² Atyu kayu keti ban mangaku at pailalam king aduan na ning kasunduan ning Ginung kekayung Dios.

¹³ King kapamilatan na niting kasunduan, ikayu ing maging memalen nang pinili manibat ngening aldong iti. At ya ing maging Dios yu, antimo ing pengaku na karing makatua tamung i Abraham, Isaac, at Jacob.

¹⁴ E ya mu para kekayung atyu keti iting kasunduan,

¹⁵ nune para kareta ya namang alayu keti at karing anak yung mangabait.

¹⁶ Balu yu nung nanung uring bie ing delanan tamu king bansa ning Ehipto at karing bansa a lebasan tamu king pamaglakbe tamu.

¹⁷ Ikit yu la ding makasumami rang idolo a megawa king dutung, batu, pilak, at gintu.

¹⁸ Inya mingat kayu uling pota atin kekayung lalaki o babai o pamilya o tribu a atyu ngeni keti a painggulut king Ginung kekatamung Dios king kapamilatan na ning pamanyamba at pamaniuyu kareting kikilalanan dang dios da reting aliwang bansa. Pota mangari iti king metung a tanaman a daragul at kaybat lasun ya at mapait la ding bunga na.

¹⁹ Ngening dimdam yu na la deting pakiduang ning kasunduan at kaybat atin kekayu a matulang sabian na king lub na, E ku numanu balang agyang pang daptan ku itang sabla kung buring daptan. Iti ing panibatan na ning kasiran yumayap la man o e mayap.

²⁰ E ne patawaran ning Ginu ing taung makanyan a kaisipan, nune mikaluku ing mua na at dugpa la ding sablang sumpa a misulat keting libru at lubus yang masintang.

²¹ Ikalilua ne ning Ginu karing tribu na ning Israel ban parusan, agpang karing sumpang misulat keting libru na ning kautusan ning Ginu.

²² Akit da ring mibait a lahi, ding anak kaybat yu, at ding dayuan a menibatan karing marayung lugal ing kasiran at kasakitan a pepagpa na ning Ginu king kekayung gabun.

²³ Akit de ing gabun a mesilab king asupri at timbunan na ning asin, inya alang nanumang mabibie karin. Mangari ya ing gabun yu king siudad ning Sodoma, Gomorra, Adma, at Zeboiim a lesak na ning Ginu uli na ning mikaluku ing mua na karing memalen da.

²⁴ Ngara kanitang mangutang ding sablang tau ning yatu, Obat makanyan ing depat na ning Ginu keting lugal? Obat mimua yang e makanyan-kanyan?

²⁵ Ngara namang makibat ding aliwa, Uling linabag la king kasunduan da king Ginu, ing Dios da ring makatua da, at ing milual karela king Ehipto.

²⁶ Sinamba la at sinuyu karing aliwang dios a e ra kakilala agyang bawal karela.

²⁷ Inya mikaluku ing mua na ning Ginu karela, at pepagpa na la ring parusa a misulat keting libru.

²⁸ E mu ita ing depat na ning Ginu karela; king mua nang alang kalupa leko na la king gabun da at inugse king aliwang bansa. Atyu la ngeni karin.

²⁹ Ating bage milihim at bukud lang mangaintulid king Ginung kekatamung Dios, oneng itang mihayag mangaintulid kekatamu at karing kekatamung anak ban makapamintu tamu karing kautusan king kapilan pa man.

30

¹ Potang mapalyari na la kekayu deting sumpa at bendisyun, at manuknangan na karing aliwang bansa nung nukarin na kayu inugse ning Ginung kekayung Dios, kanita yu na aganaka ing pamamili a inapag ku kekayu.

² At nung pilinan yu at ding lahi yu ing mibalik king Ginu at mamintu king mabilug yung pusu at kaladua karing utus na a sasabian ku ngeni kekayu,

³ kanita malunus ya kekayu ing Ginung kekayung Dios, at kuanan na kayu karing bansa nung nu kayu miyugse, at ibalik na kayu ketang masaplalang kabilian.

⁴ Agyang pang miyugse kayu king pekamarayung suluk ning yatu, dakitan na kayu mu rin ning Ginung kekayung Dios

⁵ ban ibalik na kayu king gabun nung nukarin la menuknangan ding makatua yu at bandian yeng pasibayu. Lalu na kayung bendisyunan at parakalan a bilang maygit karing makatua yu.

⁶ Ibie ne kekayu at karing maging lahi yu ing pusung mapamintu ban luguran ye king mabilug yung pusu at kaladua at kumaba kayu bie.

⁷ At ipagpa na la ning Ginung kekayung Dios deting sumpa karing kalaban a menalipusta kekayu.

⁸ Pasibayu yeng pakiramdaman a siwala at mamintu kayu karing sabla nang kautusan a sasabian ku ngeni kekayu.

⁹ Pabandian na kayu at bendisyunan ing sablang daraptan yu, ding anak yu, ding sese yung animal, at ding tanaman yu. Tula na ning Ginu ing bendisyunan na kayung pasibayu antimo nung makananu yang metula karing makatua yu.

¹⁰ Mu pin, kailangan ing pakiramdaman ye ing siwala na ning Ginung kekayung Dios; mamintu king mabilug yung pusu at kaladua karing utus na at karing tuntunan a misulat keting libru ning Kautusan.

¹¹ Uling iting kautusan a sasabian ku ngeni kekayu e ne man masakit pakiabutan o paki-intindian.

¹² Alayu king matas a banua. E yu asabing Ninu ing mukiat karin ban kuanan na la at ban damdaman ta la at tuparan?

¹³ Alayu naman king kangatba ning dagat. Inya e yu asabing Ninu ing dalakit king dagat ban kuanan ne at ban damdaman ta ya at tuparan?

¹⁴ Atyu mismu siping yu ing kautusan; atyu karing asbuk yu at karing pusu yu, inya mayan yang tuparan yu.

¹⁵ Babie ku ngeni kekayu ing pamagpasya nung isanu ing pilinan yu: ing bie at ing kayapan o ing kamatayan at ing e ustu.

¹⁶ Nung pamintuan yu la ding kautusan na ning Dios a sasabian ku ngeni kekayu, nung luguran ye at tuparan ding sablang kautusan na ning Ginung kekayung Dios, kanita mibendisyunan ing bie yu at dakal kayu king bilang karin king gabun a pengaku nang ibie na kekayu.

¹⁷ Nung e kayu mamintu o e makiramdam king Ginu at gumulut ban samba at sumuyu karing aliwang dios,

¹⁸ kanita magisan kayu ngan. Sasabian ku na ngening aldong iti king e kayu magluat manuknangan king gabun a kekayung pupuntalan sumangid na ning Ilug ning Jordan ban bandian.

¹⁹ Ausan ke ing banua at ing yatu ban saksian da ku king ngening aldong iti inapag ku kekayu ing bie o ing kamatayan at ing bendisyun o ing sumpa. Inya ing pilinan yu ya ing bie ban ikayu at ding maging lahi yu e la mate.

²⁰ Luguran ye ing Ginung kekayung Dios, mamintu kayu karing utus na at manatiling tapat ban kumaba ing bie yu karin king gabun a pengaku nang ibie karing makatua yung i Abraham, i Isaac, at i Jacob. fig,,,,,Inya ing pilinan yu ya ing bie...,(30:19)fig*

31

¹ Sindu nang Moises ing pamagsalita na karing sablang memalen ning Israel.

² Ngana karela, Dinalan at aduang pulung banua na ku ngeni at e ku na agyung daptan itang sadia kung daraptan. Sinabi na kanaku ning Ginu king e ku ne malyaring dalakitan ing Jordan.

³ Ing manimuna king pamandalakit yu ya mismu ing Ginung kekayung Dios, at ya ing gumisan karing bansang dalanan yu ban asakup yu la ring gabun da. At i Josue ya ing maging manimuna yu, uling iti ing sinabi na ning Ginu.

⁴ Daptan na karela ning Ginu itang depat na kari Sihon at Og, ding ari da ring Amoreo, inyang pete na la at lesak ding bansa ra.

⁵ Sambutan yu la uli na ning Ginu at daptan yu karela itang mismung inutus kung daptan yu karela.

⁶ Magpakatatag kayu; siknangan yu ing lub yu. E kayu sukat mitatakutan karela, uling ing Ginung kekayung Dios ya ing manimuna kekayu. E na kayu paburen o lakuan.

⁷ Kaybat na nita, inaus neng Moises i Josue at king durungutan da ring sablang memalen ning Israel sinabi na, Magpakatatag ka; siknangan mu ing lub mu, uling ika ing manimuna kareting tau ban asakup ya ing gabun a pengaku na ning Ginu ban ibie karela at bandian.

⁸ Ing Ginu mismu ya ing manimuna at mantabe keka. E na ka paburen o lakuan. Inya e ka sukat mitatakutan o mimina lub.

⁹ Sinulat neng Moises iting Kautusan na ning Dios at binie ne karing Levitang pari, ding talapagdala king Kaban ning Kasunduan, at karing manimuna na ning Israel.

¹⁰ Nganang minie bilin karela, King kapupusan na ning balang kapitung banua, ing banua na ning pamamatawad karing maki utang, king Piesta da ring Dalungdung,

¹¹ basan ye iting Kautusan king daramdaman da ring sablang memalen ning Israel a mitipun ban samba ketang lugal a pilinan na ning Ginung kekayung Dios.

¹² Tipunan yu la ding lalaki at babai, ding anak at ding dayuan a mekipamalen kekayu ban damdaman de iting Kautusan, at ban mabiasa lang tumakut at gumalang king Ginung kekayung Dios at mamintung mitmung katapatan karing sablang utus ku.

¹³ Kanita ding anak da a e bitasang makibalu kaniti damdaman da la naman at mika takut la't kagalangan king Ginung kekayung Dios anggang bie ra king gabun a malapit yu nang sakupan kaybat yeng adalakitan ing Jordan.

¹⁴ Kaybat na nita, ngana ning Ginu kang Moises, Malapit na kang mate. Ausan me i Josue at ituki me king Tolda ban italaga ke king katungkulan na. Minta ya i Moises at i Josue king Tolda

¹⁵ at pepakit ya karela ing Ginu king kapamilatan na ning asias a biga a atyu arap ning Tolda.

¹⁶ Kanita ngana ning Ginu kang Moises, E magluat mate kang anti ding makatua mu. Potang mete na ka ding taung deti magumpisa lang magtaksil kanaku, samba la at sumuyu karing dios da ring lugal a pupuntalan da, gumulut la kanaku at labagan de ing kasunduan a gewa ku karela.

¹⁷ Kanita na mikalabkab ing mua ku karela. King aldong ita, tanggian ku la at lakuan. Mangamate la. Datang karela ing dakal a sakit at kaguluan. Kanita ra apagaralan king ing sablang kabiguan a miras karela bunga na ning aku, ing Dios, e ra na ku kayabe.

¹⁸ King aldong ita, paburen ku na la uli na ning e ustung depat da king kapamilatan na ning pamanyamba ra at pamaniuyu karing aliwang dios.

¹⁹ Inya isulat me iting kanta; ituru me karing memalen ning Israel, iyulit me karela ban ya ing maging peka saksi ku laban karela.

²⁰ Idala ku na la king gabun a mataba at labis-labis king kabiayan, ing gabun a pengaku kung ibie karing makatua da. E la dumanup karin at manuknangan lang payapa, oneng samba la at sumuyu karing aliwang dios. Gulutan da ku at labagan de ing kasunduan.

²¹ Datang kanita karela ing dakal a sakit at kaguluan. Oneng iting kanta a e ra akalinguan ding karelang lahi, arapan na la anting peka saksi ku laban karela. Ngeni pa balu ku na ing isipan da agyang e la pa miras king gabun a pengaku kung ibie karela.

²² Inya king aldo mu ring ita, sinulat neng Moises iting kanta at tiru ne karing memalen na ning Israel.

²³ Kaybat na nita, telaga ne ning Ginu i Josue, ing anak nang Nun, at ngana, Josue, magpakatatag ka; siknangan mu ing lub mu, uling ika ing manimuna karing memalen ning Israel king pamamunta ra king gabun a pengaku kung ibie karela. Mantabe ku keka.

²⁴ Sinulat na lang Moises king libru ding kautusan na ning Dios manibat king mumuna angga king katataulian.

²⁵ Kaybat, nganang minutus karing Levitang pari, ding talapagdala king Kaban ning Kasunduan ning Ginu,

²⁶ Kuanan ye iting libru ning Kautusan ning Dios at ibili ye lele na ning Kaban ning Kasunduan ning Ginung kekayung Dios ban maging peka saksi ya laban kekayu.

²⁷ Balu ku king mapaglaban kayu at masias a buntuk. Mabie ku pa oneng sasalangsang na kayu king Ginu; lalu kayung salangsang potang mete na ku.

²⁸ Tipunan mu la ngan ding sablang makatua da ring kekayung tribu at ding pamuntuk ban isalita ku la karela deting kautusan. Ing banua at ing yatu ila ding peka saksi ku laban karela,

²⁹ uling balu ku king potang mete na ku siguradung mangalinguan kayu at lisia kayu ketang dalan a tiru kung tuntunan yu. Datang ing kabiguan kekayu uling daptan yu itang e mayap king akakit na ning Ginu at mapilitan yang mimua kekayu.

³⁰ Kaybat na nita, ginale neng Moises ing kanta king daramdaman da ring sablang mitipun a memalen ning Israel. Ngana:

32

¹ Makiramdam ka, O banua, king kakung sabian; O yatu, kakung amanu kekang pansinan.

² Mananu na sanang ing kakung turu manabung anti ing uran, at ding amanu ku dugpa anti ing ambun a didilig king dikut ampon karing tanaman.

³ Ing lagyu ning Ginu kaku yang purian, at ing balen na patutuan na ing kayupayan na.

⁴ Ya ing Batung maragul; ing dapat na sakdal; sabla nang daraptan pawa ngang makatuliran. Dios yang tapat, at ala yang kapintasan; daraptan na ing makatuliran, at ala yang kakabiran.

⁵ Kataksilan ing karelang depat; e la meging tapat, inya e na la karapatdapat bilang anak na. Baluktut la at lahing e mayap.

⁶ Makanyan wari ing ablas yu king Ginu, ikong mangmang at alang isip a tao? Aliwa wari ya ing tata yung linalang kekayu, at ing tata yung matatag migdipensa kekayo?

⁷ Ganakan yu la detang aldo linabas, isipan yu la ding delanan dang panaun ding dakal a lahi; kutnan lang kekong makatua pati na ing mismung kekang tatang, at makibat lang mitmung kamasalan.

⁸ Inyang binie ne ning Kakataskatasan a Dios ing gabun bilang karelang mana, at inayus grupu-grupu ding Israelita tikda ne ing angganan ning sakup da, agpang king karelang bilang.

⁹ Uling ing dake ning Ginu ya ing pili nang balen; i Jacob a bandi nang pakamalan.

¹⁰ Atagpuan ne king disyerto, king lugal a alang kalaman-laman; pigdipensa ne at iningat; binten neng mitmung pakamal.

¹¹ Mengari ya king agila a magbante king sale na, malutub na ingatan na la; laladlad na lang pakpak na ban sapuan na la, kaybat isulapo na la.

¹² Ing Ginu ya ing bukud mitnube karela; alang dayuan a dios a kayabe na.

¹³ Tinaid na la karing lugal a matas at mataba; pengan da ing pupul karing gabun da at karing batu menikua lang laru, at pulut-panilan karing batu.

¹⁴ Kesu at gatas ing akua ra karing baka at kambing, karni at taba karing tupa, at baka ning Bashan; ing mayap diling trigung binutil at katas ubas ampon alak a maniaman.

¹⁵ Inyang ding Israelita mabsi na la at metaba, inyang minawa ing bie ra, migmatas la. Gilutan de ing Dios a linalang karela, at lepastangan ing mayupaya dang Talapagligtas.

¹⁶ Pepangalaluan de ing Dios king kapamilatan ding dios a dayuan; mimua ya ing Dios karela, uli ning makasumaming dapat da.

¹⁷ Minain la karing demonyung e naman ginu, karing dios a bayu a e ra bitasang balu, at e ra naman balu ding karelang nunu.

¹⁸ E ye pinsingan ing Dios a linalang kekayu, at keko yang gilutan.

¹⁹ Iti ikit ning Ginu at mimua ya; likuan na la ding Israelitang tinuring nang anak na.

²⁰ Sinabi na, Paburen ku na la; lawan ku ing maging kawakasan da, uling lahi lang e mayap at taksil lang anak.

²¹ Pepangalaluan da ku inyang karela yang simban itang e naman dios; lalu kung mimua karing dakal dang idolo. Inya kaku na la namang papangalaluan, at pamuan king kapamilatan ning bansang mangmang.

²² Ing mua ku maging anti king api a milalablab, at silaban na pati ing kalalalaman ning Sheol, ing yatu at ing makatanam laklakan na at pati pundasyun ding bunduk ipatag na.

²³ Parala kung dakal a kabiguan karela, sablang paslu ku karela ku la ipagpa;

²⁴ magisan la king danup, mate la king mikakalukung lagnat, at karing makapangilabut a salut; karing malyap a animal kaku lang ipakan, at patuktuk karing kamandagan a ubingan.

²⁵ Lungkut la at mangulila uli ning gera, at karing tuknangan takut ing mag-ari karela; mate la ding lalaki at babaing kayanakan, anak a pasusuan, at pati ding atyu na king ketuan.

²⁶ Digsu ku na inari king lub ku ing iyugse ku lang marayu, at pakalinguan a lagyu karing sablang tau,

²⁷ oneng kakung pigaganakan a pota karelang kalaban karelang sabian, Ikami ing ginisan karela at aliwa ing Dios da.

²⁸ Ing Israel bansa yang e biasang tanggap payu, at ding memalen na ala lang beluan.

²⁹ Nung biasa la mu sana agad da na sanang aintindian ing karelang kararasan.

³⁰ Makananu na lang adaig ning metung a tau ding libu, at ding adua sambutan da la ring apulung libung tau subali mu nung gulutan na la at paburen ning Dios a Ginu ra.

³¹ Oneng ing kikilalanan dang dios ding kalaban e ne kalupa ning kekatamung Dios. Ing karela maina ya at iti balu ra,

³² uling ing uyat da ibat ya king Sodoma, at karing marangle ning Gomorra; ding ubas da e mu ing mapait la nune lasun la pa.

³³ Ing katas ding ubas da mengari king kamandag ding ubingan a kamamalu.

³⁴ Iti e ku wari tingka, at anting pibandian a kakung sisinup?

³⁵ Kaku ing pamanablas; aku ing manyingil; datang ing panaun a mibagsak la, ing aldo ning kawakasan da malapit na.

³⁶ Iligtas na la ning Ginu ding taung pinili na; karetang susuyu malunus ya potang mewala na ing sikanan da, at karela ala nang makatagan, malaya o ipus man.

³⁷ Kanita ing Ginu karela ikutang na, Nu la karin ding dios a kekong penaligan,

³⁸ detang dininan yung ain a pamangan at inuman a karelang gisan? Paburen lang talakad ban kekayu sumaup; paburen lang ila ding magdipensa kekayu.

³⁹ Akit yu ngeni king Aku, ya pin i Aku, at ala nang dios subali kaku. Makamate ku at babie bie; manyugat ku at pakayap karing sugat, at alang makasabat king kakung gamat.

⁴⁰ Tatas ke ing gamat ku banua, at kakung sasabian, Aku ing mabie Dios kapilan man,

⁴¹ ing kakung makintab a espada kaku yang itais, at ing hustisia kakung ipatupad. Parusan ku la ding kakung kalaban, at detang kaku mua kaku lang ablasan.

⁴² Mibalutanan la ding kakung paslu king daya ra, at ing kakung espada tabtaban na la; ala kung igalang ninumang lalaban maging ding sugatan at ding bihag na.

⁴³ Ikong sablang bansa, samban ye ing Ginu da ring taung pinili na; uling detang mekamate karela paparusan na la; sisingilan na la detang kalaban na at patawaran ing kasalanan da ring taung pinili na.

⁴⁴ Ginale de ri Moises at Josue a ing anak nang Nun iting kanta king daramdaman ding memalen ning Israel.

⁴⁵ Kaybat neng ginale Moises ing kanta karing memalen,

⁴⁶ nganang migsalita karing tau, Itanam yu la karing pusu yu deting amanung dimdam yu kanaku ngening aldong iti. Ituru yu la karing anak yu ban abalu da la at tuparan.

⁴⁷ Maulaga la deti at makataya ing bie yu kareti. Pamintuan yu la ban kumaba ing bie yu karin king gabun lipat ning Jordan a pupuntalan yu ban bandian.

⁴⁸ King aldo mu ring ita, nganang sinabi ning Ginu kang Moises,

⁴⁹ Munta ka karing kabundukan ning Abarim king sakup ning Moab sumangid ning siudad ning Jerico. Kaybat mukiat ka king Bunduk ning Nebo at lawan me ing sakup ning Canaan, ing gabun a babie ku karing memalen ning Israel.

⁵⁰ King bunduk a kekang ukiatan karin ka mate antimo nung makananu yang mete ing kapatad mung i Aaron king Bunduk ning Hor at miyabe ya karing mete kamaganak yu.

⁵¹ Ing sangkan ya ing parehu kayung e meging tapat kanaku king arapan da ring memalen ning Israel; lepastangan yu ku king daramdaman da karin king danuman na ning Meriba, lele na ning balen ning Kades ning ilang ning Zin.

⁵² Akit me king makarayu iting gabun a pengaku kung ibie karing memalen ning Israel, oneng e ka miras karin.

33

¹ Oreni ding bendisyun a sinabi nang Moises, ing talasuyu na ning Dios, karing memalen ning Israel bayu ya mete:

² Pepakit ya ing Ginu karin king Bunduk ning Sinai, at dinatang ya kekatamu king Seir; pepakit na ing sarili na karin king Bunduk ning Paran, kayabe na la ding libu-libung anghel, at aping milalablab king wanan nang gamat.

³ Wa, kaluguran na la ding taung pinili na, at bibendisyunan detang tapat; makatipun la king arapan na, kautusan na makasadia da lang tuparan.

⁴ Ding Kautusan a miyabie king kapamilatan nang Moises, kekami lang pemintuan; ila ding peka mal nang pibandian ning bansang Israel.

⁵ Ing Ginu ya ing meging ari ning Israel inyang ding tribu at ding manimuna da mitipun la.

⁶ Nganang Moises king tribu nang Ruben: Mananu na sanang mie ya i Ruben at e mate kapilan man, oneng e ya dakal king bilang.

⁷ King tribu nang Juda sinabi na: Ginu, pakiramdaman mu sana ing panigapu nang Juda, at iyabe meng pasibayu karing kapatad nang tribu. Ingatan me karing gamat mu at saupan lumaban karing kalaban na.

⁸ King tribu nang Levi sinabi na: Ginu, ibie mu la kang Levi ding kekang Tumim at Urim ban abalu na ing kekang kaburian. Ding tapat mung talasuyu ila ding Levita, sibukan mu la karin king Massa, at meyakit lang tapat karin king danuman ning Meriba.

⁹ Mas kaluguran na ka kesa karing pengari na, kapatad at anak na, uling pamintuan na la ding kekang kautusan, at tapat king kekang kasunduan.

¹⁰ Ding Kautusan mu at tuntunan karing memalen ning Israel tuturu na la ngan. Mibili yang insenso king kekang altar, at babie ain king kekang arapan.

¹¹ Ginu, bendisyunan me't parakalan ing tribu na, sabla nang daraptan keka sanang tanggapan. Lupigan mu lang kalaban na, at e na la sana talakad pa.

¹² King tribu nang Benjamin sinabi na: Pakamalan ne at ingatan ning Ginu; ingatan ne aldo o bengi man at manatili ya king libutad na.

¹³ King tribu nang Jose sinabi na: Bendisyunan na sana ning Ginu ing gabun na, at parating madidilig king danum a manibat banua, at karing sibul lalam ning gabun.

¹⁴ Parakalan ne sana karing piling prutas a melulut king pun, at balang bulan ya ing mamupul.

¹⁵ Karing maniaman diling bunga da ring tanaman mitakpan la sana ding matuang bunduk na.

¹⁶ Mikatmuan ya sana ing gabun na king sablang mangayap a bunga a babie na nitang manuknangan libutad ning milalablab a tanaman. Paburen kang Jose datang iting sablang bendisyun uling karing kapatad na ya ing memuntukan.

¹⁷ Ing pangane toro na maging mayupaya ya, ding sagu na anti la king malyap a baka. Ding sagu na ila ding libu-libung tauan nang Manase, at laksa-laksang tauan nang Efraim. Ila deti ring sagupa karing bansa, at itulak da angga karing wakas ning yatu.

¹⁸ King tribu nang Zebulun at Isacar sinabi na: Mibendisyunan ya sana i Zebulun king pamaglayag na king dagat, at i Isacar king kapanintunan a tinatag na king tuknangan na.

¹⁹ Agkatan da lang dayuan a bansa munta king bunduk da, at mampang karapatdapat a ain. Manibatan king dagat ing karelang pibandian, at king balas ning pampang.

²⁰ King tribu nang Gad sinabi na: Purian ya ing Dios a peparagul king gabun a sakup na. I Gad anti ya ing leon a manenaya ban maglapak gamat at buntuk ning biktima na.

²¹ Ing pekamasanting a gabun kinua na, uling manimuna ya at katuliran na. Kayabe ning mabilug a Israel tutupad ya, at tutuntun king utus ning Ginu.

²² King tribu nang Dan sinabi na: Mengari yang malating leon i Dan; lundag-lundag yang ibat king Bashan.

²³ Kang Neftali sinabi na: Tune mibendisyunan ya i Neftali; labis-labis ing pibandian a tinggap na king Ginu. Ing gabun a sakup na magumpisa king mauli angga king dagat-dagatan ning Galilea.

²⁴ Kang Aser sinabi na: Mas misaplala ya i Aser kesa karing kapatad nang tribu; maging malapit la kang Aser ding kapatad na; dakal ing larung olibo king gabun a tutukluan na.

²⁵ Ding pasbul ding pader ning balen na bakal la at tangsu; manatili ing sikanan na kabang mabie ya.

²⁶ Ala yang kalupa ing Dios, O Israel, saken neng mitmung dangal ing banua at ing biga ban saupan na ka.

²⁷ Ing alang anggang Dios ya ing kekang santungan; ding mayupaya nang gamat ilang keka mingat. Ya ing mitabi karing kalaban a atyu king kekang arapan, at keka nganang gingkas, Gisanan mo ngan.

²⁸ Inya payapa yang mibiebie ing Israel karin king gabun a mitmung trigu at katas ubas; king gabun a didiligan na ning ambun.

²⁹ Kapalad mo, O Israel, ala kang kalupa! Bansa kang ing Ginu ya ing migligtas keka; ya ing kekang kalasag at sandata ban king labanan maniambut ka. Lumapit la keka ding kalaban ban sumuku, at keka lang pandamusakan.

34

¹ Ibat karing kapatagan na ning Moab minukiat ya i Moises king Bunduk ning Nebo, king taluktuk na ning Bunduk ning Pisga, king dane aslagan ning Jerico. At pepakit na ning Ginu ing sablang sakup nang gabun, ing gabun magumpisa king Gilead angga king dane norti ning Dan,

² ing sablang gabun a sakup nang Neftali, Efraim, Manase, Juda angga king dagat dane albugan,

³ ing dane mauli nang Juda, ing kapatagan a magumpisa king Zoar angga king Jerico, ing siudad da ring tanaman a palma.

⁴ Kaybat na nita, ngana ning Ginu kang Moises, Oyan ing gabun a pengaku ku karing makatua yung i Abraham, i Isaac, at i Jacob at ibie ke iti karing maging lahi ra! Pepakit ke keka oneng e ka malyaring miras keting gabun. fig,,,, ,At pepakit na ning Ginu ing sablang sakup nang gabun...,(34:1)fig*

⁵ At i Moises, ing talasuyu ning Ginu, mete ya karin king sakup ning Moab, agpang king tikda ning Ginu.

⁶ Kitkut ne ning Ginu karin king kapatagan sumangid na ning balen ning Betpeor, oneng angga man ngening kasalukuyan alang makibalu king tune lugal nung nu ya mikutkut.

⁷ Dinalan ya at aduang pulung banua i Moises inyang mete ya; e ya mepula mata o meina pamikakatawan.

⁸ Atlung pulung aldo reng pigkalungkutan ding memalen ning Israel karin king kapatagan ning Moab.

⁹ Kitmuan ya i Josue, ing anak nang Nun, king kabiasnan uling ya ing pinili nang Moises ban maging kayalili na. Pemintuan de ring memalen ning Israel i Josue, at memintu la karing kautusan na ning Ginu a miyabie king kapamilatan nang Moises.

¹⁰ Ala pang bitasang linto propeta king Israel a kalupa nang Moises at akapagsalita nang arap-arapan ning Ginu.

¹¹ Ala metung mang propeta a mekarapat karetang dapat at bage pagmumulalan a depat ning Ginu inyang tinubud ne i Moises king ari na ning Ehipto, karing galame na, at king mabilug a kayarian ning Ehipto.

¹² Wa, ala yang kalupa karetang mangaragul nang depatan at makapangilabut a bage a depat nang Moises king akakit da ring tau Israel.