1

1 King pasimula, lelangan ne ning Dios ing banua at ing yatu.

2 Ala yang kaayusan ing yatu; tatakpan na ning dalumdum ing kalalalaman kabang tutiup ya ing tutung masikan a angin babo na ning danuman.

3 Ngana ning Dios, Mika ating sala at linto ing sala.

4 Ikit na ning Dios king mayap ing sala. Kaybat, kewani ne ning Dios ing sala king dalumdum.

5 Inaus neng Aldo ning Dios ing sala, at ing dalumdum naman inaus neng Bengi. Miras ing bengi at dinatang ing abak. Ita ya ing mumunang aldo.

6 Kaybat ngana ning Dios, Mika ating maragul a suklub pilatan da ring danuman ban pikawanian ing danuman. At ita ing milyari:

7 lelangan ne ning Dios ing suklub at kewani na niti ing danum babo na ning suklub king danum lalam na.

8 Inaus neng Banua ning Dios ing suklub. Miras ing bengi at dinatang ing abak. Ita ya ing kaduang aldo.

9 Kaybat ngana ning Dios, Mitipun ing danum lalam ning banua king metung a lugal ban palto na ing malanging gabun. At ita ing milyari.

10 Inaus neng Yatu ning Dios ing gabun, at ing danum a mitipun inaus neng Dagat. Ikit na ning Dios king ita mayap.

11 Kanita ngana ning Dios, Palto yang miyayaliwang tanaman ing gabun: balang uring tanaman a ating bini at balang uring tanaman a mamunga king yatu a ating butul kilub. At ita ing milyari.

12 Pepalto na la ning yatu ding miyayaliwang klasing tanaman a ating bini at tanaman a mamungang ating butul kilub. Ikit na ning Dios king ita mayap.

13 Miras ing bengi at dinatang ing abak. Ita ya ing katlung aldo.

14 Kaybat ngana ning Dios, Mika ating sala king banua ban mikawani ya ing aldo king bengi. Maging tanda la karing panaun ampon karing aldo at banua,

15 at magsilbi lang sulu king sikluban na ning banua ban aslagan de ing yatu. At ita ing milyari.

16 Lelangan na la ning Dios ding aduang maragul a sulu; sunlag ya ing maragul kareti kabang aldo at sunlag ya ing malati neng bengi. Lelangan na la naman ding batuin.

17 Binili na la ning Dios king sikluban ning banua ban aslagan de ing yatu

18 ban sunlag neng aldo at neng bengi at ikawani na ing sala king dalumdum. Ikit na ning Dios king ita mayap.

19 Miras ing bengi at dinatang ing abak. Ita ya ing kapat a aldo.

20 Kanita ngana ning Dios, Lunto la karing danuman ding dakal a mabie lelangan at sulapo la ding ayup lalam na ning banua. At ita ing milyari.

21 Inya lelangan na la ning Dios ding maragul a asan ning danuman at ding sablang miyayaliwang kakawe king danuman at miyayaliwang ayup. Ikit na ning Dios king ita mayap.

22 Binendisyunan na la ning Dios at ngana karela, Magpakarakal kayu at katmuan ye ing dagat; ikayung ayup, magpakarakal kayu naman at katmuan ye ing yatu.

23 Miras ing bengi at dinatang ing abak. Ita ya ing kalimang aldo.

24 Kaybat na nita, ngana ning Dios, Paburen yang palto na la ning yatu ding miyayaliwang mabie lelangan: matunud at malyap, mangaragul at mangalati. At ita ing milyari.

25 Lelangan na la ning Dios ding miyayaliwang animal, ding animal a antimo ding baka at miyayaliwa pang animal a gagapang king yatu. Ikit na ning Dios king ita mayap. fig,,,,,Lelangan na la ning Dios ding miyayaliwang animal,...Ikit na ning Dios king ita mayap.,(1:25)fig*

26 Kanita ngana ning Dios, Lalangan ta ya ing tau king wangis tamu. Ila ding manibala karing asan na ning dagat, karing ayup, karing baka, karing heganaganang animal, at karing heganaganang melalang a gagapang king yatu.

27 Inya lelangan ne ning Dios ing tau king wangis na; king wangis ning Dios lelangan ne; lelangan na lang lalaki at babai.

28 Bendisyunan na la ning Dios at ngana, Magpakarakal kayu at katmuan ye ing yatu at sakupan ye. Ikayung mamahala karing asan king dagat, karing ayup, at karing heganaganang bage melalang a gagapang king yatu.

29 Ngana pa ning Dios, Lawan yu, babie ku la kekayu ding heganaganang tanaman a ating bini king mabilug a yatu at ing balang tanaman a mamungang ating butul kilub ban maging pamangan yu.

30 At babie ku ing sablang berding tanaman karing heganaganang animal, karing sablang ayup, at karing sablang melalang a gagapang king yatu at king balang mabibie king yatu. At ita ing milyari.

31 Linawe na ning Dios ing sablang lelangan na, at ikit na king tune mayap. Miras ing bengi at dinatang ing abak. Ita ya ing kanam a aldo.

2

1 Makanyan na lang inari ning Dios ding banua at ing yatu ampon ing heganaganang atyu kareti.

2 Ayari na ning Dios ing dapat na kilub ding anam a aldo, at kaybat pepaynawa ya king kapitung aldo king sablang bage depat na.

3 Binendisyunan ne ing kapitung aldo at gewa neng banal, uling king aldong ita ya pepaynawa king heganaganang dapat na king pamaglalang.

4 Ita ya ing istoria na ning pangalalang ning banua at yatu. Kanitang lalangan ne ning Ginung Dios ing yatu at ing banua,

5 alang nanu pa mang tanaman king yatu at ala pang dikut a tutubu king marangle, uling e ya pa pepauran ing Ginung Dios king yatu at ala pang taung manasik king gabun.

6 Oneng atin namang sibul a manibatan king gabun at peparanuman na ing gabun.

7 Inubug ne ning Ginung Dios ing tau ibat king alikabuk at pengisnawanan ne arung king pangisnawa ning bie, at mika bie ya ing tau.

8 Kanita mibili yang metung a mulahan ing Ginung Dios karin king Eden, king aslagan, at binili ne karin ing taung inubug na.

9 Pepatubuan na la ning Ginung Dios king gabun ding miyayaliwang tanaman a makayamang lalawan at maniaman kakanan at ing tanaman ning bie a atyu libutad na ning mulahan, at ing tanaman ning beluan tungkul king mayap at e mayap.

10 Ating metung a ilug king Eden a paranum king mulahan; ibat karin meging apat yang sanga ing ilug.

11 Pison ing lagyu na ning mumuna; mamagus ya king mabilug nang gabun ning Havila nung nu ating gintu.

12 Tutung masanting ing gintu ning lugal a ita; atin munamang bedelio at mal a batung onyx karin.

13 Gihon ing lagyu na ning kaduang ilug; mamagus ya king gabun ning Cus.

14 Tigris ing lagyu na ning katlu; mamagus ya banda nang aslagan ning Asiria. At ing kapat a ilug ya ing Eufrates.

15 Binili ne karin ning Ginung Dios ing tau at pepatuknangan ne king mula na ning Eden ban gambulan ne at ingatan.

16 Nganang minutus ning Ginung Dios king tau, Malyari kang mangan king isanu pa mang tanaman king mulahan,

17 subali mu ing tanaman na ning beluan tungkul king mayap at e mayap. E ka mamangan king bunga na ning tanaman a ita. Mate ka kabud mengan ka king bunga na.

18 Kanita ngana ning Ginung Dios, E mayap ing magdili-dili ya ing lalaki. Lalang kung karapatdapat a akayabe na.

19 Inya ibat king gabun ing Ginung Dios miyubug yang miyayaliwang animal at miyayaliwang ayup. Dela na la king lalaki ban lawan na nung nanung iyaus na kareti. Ing lagyung binie na king balang metung kareti ya ing meging lagyu na.

20 Dininan na lang lagyu ning lalaki ding heganaganang animal at ding ayup; oneng metung man kareti alang meging karapatdapat maging akayabe na.

21 Inya pepatudturan neng maniaman ning Ginung Dios ing lalaki, at kabang matudtud ya kinua ne ing metung karing tagyang na at sera ne laman ing lugal a pibatan na.

22 Kanita gewa neng babai ning Ginung Dios ing tagyang a kinua na king lalaki. Dela ne king lalaki at

23 ngana ning lalaki, Iti kabud ing butul ning kakung butul, at laman ning kakung laman; mayaus yang babai, uling ibat ya king lalaki.

24 Iti ing sangkan nung inya ing lalaki lakuan ne i tata na at ima na at makiabe ya king asawa na, at ilang adua maging metung na la mung katawan.

25 Lubas ya ing lalaki at ing asawa na, oneng e ra pikarine iti.

3

1 Ngeni, ing ubingan ya ing mautak dili karing animal a lelangan na ning Ginung Dios. Nganang mengutang ning ubingan king babai, Tutu pin king binawal na kayung mangan ning Dios king isanu pa mang bungang tanaman king mulahan?

2 Pekibat na ning babai king ubingan, Malyari keng mangan karing bunga da ring tanaman king mulahan;

3 subali mu king bunga na ning tanaman a atyu king libutad ning mulahan. Sinabi na ning Dios king e mi ya kakanan a bunga ni tatagkilan man. Kabud daptan yu ita, ngana, mate kayu.

4 Oneng ngana ning ubingan king babai, E tutu yan. E kayu mate!

5 Balu na ning Dios king kabud mangan kayu maging anti kayung Dios at mibuklat kayu mata, at abalu yu ing mayap at ing e mayap.

6 Ikit na ning babai king masanting yang lalawan ing tanaman at maniaman yang kanan a bunga at dapat yang pagnasan uling babie yang kabiasnan. Inya kinangwa ya karing bunga na at pengan ne; dininan nia naman ing asawa na at mengan ya. fig,,,,,...dapat yang pagnasan uling babie yang kabiasnan.,(3:6)fig*

7 Kanita mu rin mibuklat la mata at ikit da ing lubas la. Inya pitungi da la ring bulung higera ban takpan ing sarili da.

8 Inyang damdaman deng lalakad king mulahan ing Ginung Dios king marimla nang dake ning patingapun, sinalikut ya ing lalaki at ing asawa na king Ginung Dios libutad ding tanaman ning mulahan.

9 Kanita inaus ne ning Ginung Dios ing lalaki at kitnan ne, Nu ka karin?

10 Pekibat na, Dimdam da kayu king mulahan, oneng tatakut ku uling lubas ku. Inya sinalikut ku.

11 Kanita kitang na ning Dios, Ninu waring sinabi kekang lubas ka? Mengan ka king bunga na ning tanaman a binawal kung kanan mo?

12 Pekibat na ning lalaki, Ing babaing binie yung maging kayabe ku ya ing minie king bunga na ning tanaman kanaku at pengan ke.

13 Kanita kitang na ning Ginung Dios king babai, Obat gewa mu ing anti kanyan? Pekibat ning babai, Lininlang na ku ning ubingan, inya mengan ku.

14 Kanita ngana ning Ginung Dios king ubingan, King gewa mung yan misumpa ka; karing heganaganang animal ika mung bukud ing misumpang anti kaniti: manibat ngeni gumapang ka king kapamilatan na ning kekang atian at alikabuk ing kekang kanan kabang mabie ka.

15 Mikasama kayu ning babai; milaban la ding anak na at ding anak mu. Lasawan de ring anak na ing buntuk mu, at tuktukan mu no man ding sakung da.

16 Ngana naman king babai, Dagdagan ku ing kasakitan mu king kekang pamanganak; king sakit ibait mu la ding anak mu. Makanyan man pagnasan me pa mu rin ing asawa mu at pailalam ka king upaya na.

17 Ngana namang sinabi king lalaki, Uling mekiramdam ka king asawa mu at mengan king bunga ning tanaman a binawal kung kanan mu, misumpa ya ing gabun uli mu. Kailangan kang magal ba mung apangan ing bunga na kabang mabie ka.

18 Palto yang dikut at tanaman a masuksuk at mangan kang tanaman gubat.

19 Mika pamangan ka kapamilatan na ning tulu ning pawas mu angga king magbalik ka king gabun nung nu ka ibat, uling king gabun ka ibat, king gabun ka naman mibalik.

20 Pemalagyuan neng Eva ning lalaki ing asawa na uling ya ing meging ima na ning meto ketawan.

21 Ginawa yang imalan ing Ginung Dios a ibat king balat animal at piniblasan na la.

22 Kanita ngana ning Ginung Dios, Oyni ing tau; meging kalupa ta ne. Balu na na ing mayap at ing e mayap. Inya e ya sukat mipaintulutan kumang bunga king tanaman na ning bie at mangan kaniti at e mate kapilan man.

23 Inya tinabi ne ning Ginung Dios ing tau king Mula ning Eden ban tamnan ne ing gabun a penibatan na.

24 Tinabi ne king mulahan ing tau at dela ne king bandang aslagan na ning Mula ning Eden at mibili yang kerubin at metung a espadang milalablab mamarap nu man karin ban magbante king dalan papunta king tanaman na ning bie.

4

1 Sipingnan neng Adan ing asawa nang i Eva at mebuktut ya, at beit ne i Cain. Ngana, Mikayanak kung metung a lalaki king saup na ning Ginu. Inya Cain ing pemalagyu na king anak na.

2 Beit ne ing metung pang anak a lalaki. Abel ing lagyu na. Pastul ya i Abel at i Cain naman ortelanu ya.

3 Dinatang ing aldo at i Cain migdala yang aibie na king Ginu ibat king bunga na ning gabun.

4 I Abel naman migdala yang metung karing pangane biseru karing tupa na, at inain na ing masanting diling dake. Metula ya ing Ginu kang Abel at king daralan nang ain.

5 Oneng e ya metula kang Cain at king ain a darala na. Mimua ya i Cain at meslam ya lupa.

6 Ngana ning Ginu kang Cain, Obat mua ka? Obat maslam ka lupa?

7 Nung mayap ing gewa mu, sukat kang tumula; nung e mayap, ing kasalanan manaya ya lele mung pasbul; pagnasan na ka, oneng sukat meng sambutan.

8 Misan a aldo, nganang Cain kang Abel a kapatad na, Tara, munta kata king marangle. Minta la king marangle at kabang atyu la karin, lepitan neng Cain i Abel at pete ne.

9 Kanita nganang mengutang ning Ginu kang Cain, Nukarin ya ing kapatad mung i Abel? E ke balu, nganang mekibat. Aku wari ing talaingat king kapatad ko?

10 Kanita ngana ning Ginu, Obat gewa mu ing anti kanyan? Kukulait kanaku ibat king gabun ing daya na ning kapatad mu.

11 Manibat ngeni makasumpa ka at mitabi ka king gabun a mistulang asbuk a mininum king dayang pepatulu mu king kapatad mu.

12 Mananaman ka man, oneng ala yang ibie pupul ing gabun; ala kang pupulan. Maglibut-libut ka king mabilug a yatu at e ka malyaring mipaindatun nu man karin.

13 Nganang Cain king Ginu, Kabayat nang pusanan niting binie yung parusa!

14 Palakuan yu ku king gabun a iti at mabating ku ban e yu na ku akit; maglayas-layas kung alang tuknangan king lupa na ning yatu, at paten na ku ning ninumang manakit kanaku!

15 E makanyan, ngana ning Ginu kang Cain. Itang makamate keka, makatapitu yang besis miparusan. Mibili yang metung a tatak ing Ginu kang Cain ban e ne paten ning ninumang taung manakit kang Cain.

16 Meko ya i Cain king arapan na ning Ginu at menuknangan ya king sakup ning Nod, king dane nang aslagan ning Eden.

17 Sipingnan neng Cain ing asawa na; mebuktut ya at beit ne i Enoc. Telakad neng Cain ing metung a siudad, at pekilagyu ne iti king anak nang i Enoc.

18 I Irad ya ing meging anak nang Enoc, at meging anak na ne man Irad i Meuyael. Anak neng Meuyael i Metusael, at anak neng Metusael i Lamec.

19 Adua ya asawa i Lamec; i Ada at i Zilla.

20 Beit neng Ada i Jabal; ya ing pipumpunan da ring taung manuknangan karing tolda at manese animal antimo ding baka.

21 Jubal ne man lagyu ing kapatad na; ya naman ing pipumpunan da ring sablang manigtigan lira at plauta.

22 Beit neng Zilla i Tubal-Cain a pipumpunan da ring taung biasang gawa karing kasangkapan a tangsu at bakal. Naama ya lagyu ing kapatad nang babaing Tubal-Cain.

23 Nganang Lamec karing asawa na, Ada at Zilla, pakiramdaman yu ku! Pete ke ing metung a kayanakan uli ning penasakit na ku.

24 Nung ing makamate kang Cain makatapitu yang besis miparusan, ing kang Lamec naman makatapitung pulu't pitung besis.

25 Pasibayu neng sipingnan Adan ing asawa na, at menganak yang lalaki at pemalagyuan neng Set. Dininan na kung aliwang anak ning Dios, nganang Eva, bilang kalibe nang Abel a pete nang Cain.

26 Mikayanak yang metung a lalaki i Set, at pemalagyuan neng Enos. Kanita la megumpisang minaus ding tau king lagyu na ning Ginu king karelang pamanyamba.

5

1 Oyni ing listahan da ring lahi nang Adan. Kanitang lelangan ne ning Dios ing tau, lelang neng kawangis na.

2 Lelangan na lang lalaki at babai; binendisyunan na la at inaus na lang Tau kanitang lalangan na la.

3 Dinalan atlung pulung banua ne i Adan inyang ayanak ne ing metung a anak a lalaking kawangis na. Set ing pemalagyu na king anak na.

4 Kaybat nang mibait Set, mebie ya pang walung dalan a banua i Adan, at mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

5 Miras yang siam a ralan at atlung pulung banua i Adan bayu ya mete.

6 Kanitang dinalan ya at limang banua i Set, ayanak ne i Enos.

7 Mebie ya pang walung dalan at pitung banua i Set kaybat nang mibait Enos. Mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

8 Miras yang siam a ralan at labing aduang banua i Enos bayu ya mete.

9 Kanitang siam yang pulung banua i Enos, ayanak ne i Kenan.

10 Mebie ya pang walung dalan at labing limang banua kaybat nang mibait Kenan, at mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

11 Miras yang siam a ralan at limang banua i Enos bayu ya mete.

12 Kanitang pitu yang pulung banua i Kenan, ayanak ne i Mahalalel.

13 Mebie ya pang walung dalan at apat apulung banua i Kenan kaybat nang mibait Mahalalel, at mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

14 Miras yang siam a ralan at apulung banua i Kenan bayu ya mete.

15 Kanitang anam yang pulu't limang banua i Mahalalel, ayanak ne i Jared.

16 Mebie ya pang walung dalan at atlung pulung banua i Mahalalel kaybat nang mibait Jared, at mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

17 Miras yang walung dalan at siam apulu't limang banua i Mahalalel bayu ya mete.

18 Kanitang dinalan ya at anam apulu't aduang banua i Jared, ayanak ne i Enoc.

19 Mebie ya pang walung dalan a banua i Jared kaybat nang mibait Enoc, at mika aliwa yang anak a lalaki at babai.

20 Miras yang siam a ralan at anam apulu't aduang banua i Jared bayu ya mete.

21 Kanitang anam yang pulu't limang banua i Enoc, ayanak ne i Matusalem.

22 Mebie ya pang atlung dalan a banua i Enoc; mibiebie yang malapit a malapit king Dios kaybat nang mibait Matusalem, at mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

23 Miras yang atlung dalan at anam apulu't limang banua i Enoc.

24 Mibiebie yang malapit a malapit king Dios, at mewala nia mung bigla uli na ning kinua ne ning Dios.

25 Kanitang dinalan ya at walung pulu't pitung banua i Matusalem, ayanak ne i Lamec.

26 Mebie ya pang pitung dalan at walung pulu't aduang banua i Matusalem, at mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

27 Miras yang siam a ralan at anam apulu't siam a banua i Matusalem bayu ya mete.

28 Kanitang dinalan ya at walung pulu't aduang banua i Lamec mikayanak ya

29 at inaus neng Noe. Ngana, Ibat king gabun a binili na ning GINU lalam ning sumpa, ing anak a iti atdanan na katamung kapaynawan king kapagalan tamu at kasakitan.

30 Mebie ya pang limang dalan at siam apulu't limang banua i Lamec kaybat nang mibait Noe, at mika aliwa ya pang anak a lalaki at babai.

31 Miras yang pitung dalan at pitung pulu't pitung banua i Lamec bayu ya mete.

32 Kanitang lima yang dalan a banua i Noe, ayanak na la di Sem, Ham, at Jafet.

6

1 Kanitang megumpisa na lang merakal ding tau king yatu at mikayanak lang babai,

2 ikit da ring anak na ning Dios king malagu la ding anak da ring tau. Inya, gewa da lang asawa da ring sablang apili ra kareti.

3 Kanita ngana ning Ginu, E ku paintulut ing kumaba ya bie ing tau uling laman ya. E ya mie lagpus king dinalan at aduang pulung banua.

4 Karing aldong deta ating linto higanti king yatu; anak da la reti ding anak na ning Dios karing anak dang babai ding tau. Ila ding bayani na ning minunang panaun; tau lang pikabaluan.

5 Ikit na ning Ginu king tutu nang mikalat ing kasalanan ning tau king yatu at parating e mayap ing atyu king isip na.

6 Melungkut ya ing Dios uling lelangan ne ing tau.

7 Inya sinabi na, Buran ke king yatu ing taung lelangan ku at pati na animal a malati't maragul ampon ding ayup. Malungkut ku uling lelangan ko pa.

8 Oneng meging kalugud-lugud ya i Noe king Ginu.

9 Oyni ing istoria na ning pamilya nang Noe. Tau yang makatuliran i Noe, at ala yang kapintasan ketang panaun na. Mapamintu ya king Dios.

10 Atlu la ding meging anak na: di Sem, Ham, at Jafet.

11 E ya mayap ing yatu king akakit na ning Dios at mitmu yang dewakan.

12 Linawe ne ning Dios ing yatu at ikit nang e ya meging mayap, uling mabibie la ngan ding sablang tau king e ustu.

13 Ngana ning Dios kang Noe, Inari ku na king lub ku ing paten la ding heganaganang tau king yatu. Uli na ning tau kinatmu yang dewakan ing yatu; gisanan ku la ngan pati na ing heganaganang mabibie king yatu.

14 Gawa kang barku king sipres a karutungan. Dinan meng miyayaliwang partisyun at panapalan meng alketran kilual at kilub.

15 Gawan meng apat a ralan limang pulung talampakan king kaba, pitung pulu't limang talampakan king lapad, at apat apulu't limang talampakan king katas.

16 Atapan me at dinan awang king makapadurut, milakuan kang metung at kapitnang talampakan ibat king wakas ning bubungan. Gawan meng atlung patung ing barku, at dinan meng piluluban king metung nang dane.

17 Malapit ku neng ipalbug ing yatu king danum ban paten ing sablang melalang a mabie king yatu; mate ing sablang atyu king yatu.

18 Pero gawa kung metung a kasunduan keka. Ika, ing asawa mu, ding anak mung lalaki, at ding asawa ra; sake kayu king barku.

19 Magdala kayung kaparis king barku karing miyayaliwang uring lelangan, metung a lalaki at metung a babai, at e mu la paintulutan mamamate.

20 Misake ka namang kaparis karing miyayaliwang uring ayup, animal a maragul at gagapang ban e la mate.

21 Magdala kang apangan yu at isinup iti bilang pagkabie yu.

22 Tiparan nang Noe ing heganaganang inutus na ning Dios.

7

1 Kanita ngana ning Ginu kang Noe, Lungub na ka king barku at ituki me ing mabilug mung pamilya, uling ika mu ing ikit kung tune darapat matulid king panaun a iti.

2 Misake kang tia pitu kaparis karing animal a malinis, pero metung mung kaparis karing animal a e malinis.

3 Antimu rin tia pitu kaparis karing balang ayup. Makanyan lang manatiling mabibie king mabilug a yatu.

4 Pitung aldo manibat ngeni ibaldug ku na king yatu ing uran a alang tuknang kilub ding apat apulung aldo at apat apulung bengi. Makanyan ku lang gisanan king yatu ing balang mabie a lelangan ku.

5 Tiparan nang Noe ing heganaganang inutus na ning Ginu.

6 Anam yang dalan a banua i Noe kanitang milyari ing maragul a albug king yatu.

7 I Noe, ing asawa na, at ding anak nang lalaki at ding asawa ra, sinake la king barku ban aligtasan da ing danum na ning albug.

8 Linub la naman king barku ding heganaganang miparis-paris a uring animal at ayup, malinis at e malinis, bilang kapamintuan king utus na ning Dios.

9

10 Kalabas da ring pitung aldo mitakpan ya ing yatu king danum ning albug. fig

11

12 Mebaldug ing masikan a uran king yatu kilub ding apat apulung aldo at apat apulung bengi.

13 King aldong ita sinake ya king barku i Noe at ding anak nang di Sem, Ham, at Jafet, ing asawa na, at ding atlu nang manuyang.

14 Kayabe da lang sinake ding balang uri ding animal a malyap at matunud at balang uring animal a gagapang at lalakad king yatu at ing balang uring ayup.

15 Sinake la king barku nang Noe ding balang paris karing heganaganang mabie lelangan.

16 Ding sinake lalaki la't babai ning balang bage mabie antimo ing inutus na ning Dios kang Noe. Kaybat na nita, sera na ne ning Ginu ing pasbul ning barku.

17 Meganap ing albug king yatu kilub ding apat apulung aldo. Meragul ing danum at biwat ne ing barku angga king mitas ya king gabun.

18 Lalung meragul ing danum at ginato ya ing barku babo na ning danuman.

19 Meragul nang meragul ing danum babo ning gabun angga king limbug la ding pekamatas diling bunduk;

20 ing danum ning albug matas pang aduang pulu't limang talampakan karing pakalbug a bunduk.

21 Mete la ngan ding sablang mabie lelangan king yatu: ayup, animal a matunud ampon malyap, ding heganaganang gagapang king gabun, at pati na ring tau.

22 Mete ing heganaganang mangisnawa king yatu.

23 Pete na la ngan ning Ginu ding sablang mabie king yatu: tau, animal, ding gagapang, at ding ayup. Mete la ngan. Bukud mung i Noe at ding kayabe na king barku ilang mitagan.

24 Menatiling e kakati ing danum kilub ding dinalan at limang pulung aldo. fig,,,,,Mete ing heganaganang mangisnawa king yatu.,(7:22)fig*

8

1 E ne kelinguan ning Dios i Noe at ding sablang animal a kayabe na king barku. Pepatiupan ne ning Dios ing angin babo na ning yatu at megumpisang kinati ing danum.

2 Misara la ring sibul ning kalalalaman, at ding pasbul ning danuman karin banua, at tinuknang ing uran.

3 Kinating tunggal ditak ing danum king yatu. Kalabas da ring dinalan at limang pulung aldo,

4 sinadsad ya ing barku king bunduk ning Ararat inyang kalabing pitung aldo na ning kapitung bulan.

5 Pakati nang pakati ing danum angga king kapulung bulan; at linto la taluktuk ding bunduk king mumunang aldo na ning kapulung bulan.

6 Kalabas da ring apat apulung aldo biklat neng Noe ing awang na ning barku,

7 at pepasulapo ne ing awak. Pabalik-balik yang susulapo angga king kinati ing danum king yatu.

8 Kaybat na nita, pepasulapo ne ing metung a patipati ban lawan na nung kinati na ing danum king yatu.

9 Anti na ning ala yang ikit atukluan na, migbalik ya king barku, uling laganap pa ing danum king mabilug a yatu. Liwal neng Noe ing gamat na; dekap ne at binalik neng pasibayu king barku.

10 Menenaya ya pang pitung aldo at kaybat na nita pepasulapawan neng pasibayu ing patipati.

11 Inyang mabengi na mibalik ya ing patipati at darala ne king tuktuk na ing metung a bulung a olibong kayagtal-agtal. Makanyan nang abalung Noe king kinati na ing danum king yatu.

12 Menenaya ya pang pitung aldo at kaybat na nita pepasulapawan neng pasibayu ing patipati. Oneng e ne mibalik. fig,,,,,... kinati na ing danum king yatu.,(8:11)fig*

13 Kanitang anam yang dalan at metung a banua i Noe, king mumuna nang aldo ning mumunang bulan, memala na ing albug king yatu. Leko neng Noe ing bubungan na ning barku at ikit na ing lalangi ne ing gabun.

14 King kaduang pulu't pitu nang aldo ning kaduang bulan, malangi ne ing gabun.

15 Kanita ngana ning Dios kang Noe,

16 Lumual na ka king barku at ing asawa mu at ding anak mu at ding karelang asawa.

17 Palualan mu la naman ding heganaganang mabie a kayabe yu: animal a malyap at matunud, pati na ding animal a gagapang at ding ayup. Paburen mong magpakarakal at kumalat king mabilug a yatu.

18 Linual ya king barku i Noe ampon ing asawa na at ding anak da at ding karelang manuyang.

19 Liwas-liwas lang kinuldas king barku ding miyayaliwang uring animal a malyap at matunud, ding heganaganang ayup at animal a gagapang king gabun, tunggal-tunggal agpang king karelang lahi.

20 Kaybat na nita, mitalakad yang altar i Noe para king Ginu. Kinangwa yang tunggal-tunggal karing animal ampon ayup a malinis, at kaybat inain na la at dilukan babo na ning altar.

21 Ngana ning Ginu king lub na inyang abau na ing mabanglung ain, E ku ne kapilan man isumpa ing yatu uli na ning gagawan ning tau. Tutu pin ing makayungyung ne ing pusu na ning tau king e mayap manibat na king kayanakan na. E ku na la gisanan paten kapilan man ding mabie antimo ing gewa ku.

22 Kabang atyu ya ing yatu, e tuknang ing pamananam at ing pamamupul, ing dimla at ing pali, ing kaleldo at ing kauran, ing aldo at ing bengi.

9

1 Binendisyunan ne ning Dios i Noe at ding anak na. Ngana karela, Magpakarakal kayu at katmuan ye ing yatu.

2 Tumakut la kekayu ding sablang animal, ding sablang ayup, ding sablang gagapang, at ding sablang asan. Atyu la ngan king lalam yung upaya.

3 Babie ku la bilang kekong pamangan ing balang mabie lelangan nung makananu ku lang binie kekayu bilang pamangan ding tanaman a berdi. Babie ku la ngan kekayu bilang pamangan yu.

4 E kayu mamangan karni a maki daya pa, uling ing bie atyu king daya.

5 Pakibatan na ning ninuman, animal ya man o tau, nung patuluan na ing daya yu a peka bie yu; pakibatan na ning balang tau ing pamakamate na king kapatad na.

6 Bie ing kabayaran na ning makamate king kalupa nang tau, uling melalang ya ing tau king wangis na ning Dios.

7 Magpakarakal kayu at laganapan ye ing yatu karing anak yu.

8 Ngana pa ning Dios kang Noe at karing anak na,

9 Makipagkasundu ku kekayu at pati na karing maging lahi yu

10 at karing sablang lelangan a kayabe yu: ayup, animal a malyap at matunud a kinuldas king barku a kayabe yu.

11 Ing kasunduan ya ini: pangaku ku kekayu king e na pasibayung mika albug a makamate karing heganaganang melalang; e na mika albug pa a sumira king yatu.

12 Tiglung na pa ning Dios, Oyni ing tanda a babie ku karing lahing salisi, tanda ne ning kasunduan ku kekayu at karing sablang mabie lelangan kayabe yu:

13 bibili ke karing biga ing pinanari ku bilang tanda na ning gewa kung kasunduan king yatu.

14 Potang takpan keng biga ing yatu at lunto ya ing pinanari karing biga,

15 ganakan ke ing kasunduan a gewa ku kekayu at ding sablang mabie. E na mika albug pa a gumisan karing mabie.

16 Neng lunto ya ing pinanari karing biga at akit ke, kanita ke ganakan ing alang anggang kasunduan a gewa ku ampon ding sablang mabie lelangan keti king yatu.

17 Ngana pa ning Dios kang Noe, Iti ya ing tanda na ning kasunduan a gewa ku at karing heganaganang mabie lelangan king yatu. fig,,,,,... tanda na ning gewa kung kasunduan king yatu.,(9:13)fig*

18 Ding anak nang Noe a kinuldas king barku ila di Sem, Ham, at Jafet. I Ham ya ing penibatan na ning Canaan.

19 Deting atlu ilang anak nang Noe at ilang penibatan da ring heganaganang tau king yatu.

20 Ortelanu ya i Noe. Ya ing minunang diling menanaman ubas.

21 Misan a aldo, minum yang alak; melasing ya at migkera yang lubas kilub na ning tolda na.

22 I Ham, ing penibatan na ning Canaan, ikit neng lubas i tata na at belita na iti karing adua nang kapatad a atyu lual na ning tolda.

23 Di Sem at Jafet naman kinangwa lang balabal. Binili de karing pago ra at pagulut lang linapit, at tikpan de ing kalubasan nang tata ra. Uli na ning makalawe la sumangid, e re ikit lubas i tata ra.

24 Kagising nang Noe king pangalasing na abalu na ing gewa ning anak nang bungsu.

25 Ngana, Misumpa ka, Canaan! Maging ipus ka karing kekang kapatad.

26 Ngana naman, Purian ya ing Ginu, ing Dios nang Sem! Maging ipus ne i Canaan.

27 Parakalan ne sa ning Dios i Jafet, ban manuknangan ya karing tolda nang Sem; maging ipus ne i Canaan.

28 Mebie ya pang atlung dalan at limang pulung banua i Noe kaybat ning albug.

29 Mebie yang siam a ralan at limang pulung banua i Noe bayu ya mete.

10

1 Oreti ding lahi da ri Sem, Ham, at Jafet a anak nang Noe. Mikayanak la kaybat na ning albug.

2 Ding anak nang Jafet ila di Gomer, Magog, Madai, Javan, Tubal, Mesek, at i Tiras.

3 Ding anak nang Gomer ila di Askenas, Rifat, at i Togarma.

4 Ding anak nang Jaban ila di Elisa, Tarsis, Kitim, at i Dodanim.

5 Deting mebanggit ila ding lahi nang Jafet at menibat la karela ding bansang manuknangan karing lele na ning dagat at karing pulu: atin yang sariling bansa at salita ing balang metung karela.

6 Oreni naman ding anak nang Ham: i Cus, Mizraim, Put, at i Canaan.

7 Ding anak nang Cus ila di Seba, Havila, Sabta, Raama, at i Sabteca. Ding anak na namang Raama ila di Seba at Dedan.

8 I Cus ya i tata nang Nimrod. Ya ing mumunang taung pekamayupaya keti king yatu.

9 Metung yang matapang a mangasu king saup na ning Ginu. Makanyan ya penibatan ing kasebian Kalupa nang Nimrod maging matapang ka sanang mangasu king saup na ning Ginu.

10 King pasimula ing kayarian na ila ding Babilonia, Erek, at Akkad. Atyu la ngan deti king sakup na ning Sinar.

11 Ibat king lugal a ita minta ya king Asiria, at telakad ne ing Nineve, ing Rehobot Ir, ing Cala,

12 at ing maragul a siudad, ing Resen, pilatan na ning Nineve at Cala.

13 Anak na lang Ehipto ding taga Ludim, Anamim, Lehabim, at Naftu,

14 ding taga Patrusim, Kasluim, at ding Captorim nung nu la menibat ding Filisteo.

15 Anak neng Canaan i Sidon, ing pangane na, at i Het.

16 I Canaan ya naman ing pipumpunan da ring Jebuseo, Amoreo, at Girgaseo,

17 ding Heveo, Arkeo, at Sineo,

18 ding Arvadeo, Zemareo, at Hamateo. Manibat na kanita kinalat la ding lahi da ring Cananeo.

19 Magumpisa ya ing sakup dang gabun king Sidon banda Gerar malapit Gaza angga na Sodoma at Gomorra, Adma, at Zeboiim angga karin Lasa.

20 Ila deti ring anak nang Ham, agpang karing pamilya ra at salita, tuknangan, at bansa.

21 I Sem, ing koya nang Jafet, ya i tata na ning penibatan da ring anak nang Eber.

22 Ila deti ring anak nang Sem: i Elam, Asur, Arpaksad, Lud, at Aram.

23 Ding anak nang Aram ila di Uz, Hul, Geter, at Mas.

24 Anak neng Arpaksad i Sela, at anak neng Sela i Eber.

25 Mika adua yang anak i Eber: Peleg ya lagyu ing pangane uling king panaun na mepidua ya ing yatu. Joktan ya lagyu ing kapatad na.

26 Anak na lang Joktan di Almodad, Selef, Hasarmavet, Jera,

27 Hadoram, Uzal, Dikla,

28 Obal, Abimael, Seba,

29 Ofir, Havila, at i Jobab. Deti lahi na la ngan Joktan.

30 Magumpisa ya king Mesa angga Sefar ing gabun a tutuknangan da, ing lugal a mabunduk king bandang aslagan.

31 Oreti ding lahi nang Sem agpang karing pamilya ra at salita, gabun, at bansa.

32 Ila deti ring lahi da ring anak nang Noe agpang karing pipumpunan da at bansa. Ila ding penibatan da ring miyayaliwang bansa keti king yatu kaybat nang milyari ning albug.

11

1 Kanitang minunang panaun metung ya mu salita ing mabilug a yatu at paraparehu la mu ding amanung magagamit.

2 Kabang manintun lang pituknangan ding tau king bandang aslagan, miras la king lugal a patag king sakup ning Sinar at karin la menuknangan.

3 Ngarang misabi-sabi, Tara, gawa tamung tisa at ilutu ta la king ornu. Ding tisa ilang peka batu ra at ing alketran ya ing peka semento ra.

4 Tara, ngara, mitalakad tamu ngening metung a siudad at gawa tamung toreng miraras banua ba tamung maging pikabaluan at e misalbag king mabilug a yatu.

5 Tinipa ya ing Ginu ban lawan ne ing siudad at ing toreng telakad da ring tau.

6 Kanita sinabi na ning Ginu, Ngening misanmetung la at metung la salita agawa ra iti, e lumuat ala nang makasabat pa king buri dang gawan.

7 Mayap pa ing puntalan ta la at guluan a salita ban e la mikakaintindi.

8 Ibat karin peniambulat na la ning Ginu king mabilug a yatu, at tiknangan deng tatalakad ing siudad.

9 Ita ya ing sangkan nung inya inaus deng Babel ing lugal a ita uling karin ne giluan ning Ginu ing salita da ring tau ning mabilug a yatu at simbulat ding tau king mabilug a yatu.

10 Ila deti ring lahi nang Sem. Kanitang dinalan yang banua i Sem ayanak ne i Arpaksad. Adua nang banua ing milabas kanita kaybat ning albug.

11 Mebie ya pang limang dalan a banua i Sem kaybat nang mibait Arpaksad, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

12 Kanitang atlu yang pulu't limang banua i Arpaksad ayanak ne i Sela.

13 Mebie yang apat a ralan at atlung banua i Arpaksad kaybat nang mibait Sela, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

14 Kanitang atlu yang pulung banua i Sela ayanak ne i Eber.

15 Mebie yang apat a ralan atlung banua i Sela kaybat nang mibait Eber, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

16 Kanitang atlu yang pulu't apat a banua i Eber ayanak ne i Peleg.

17 Mebie yang apat a ralan atlung pulung banua i Eber kaybat nang mibait Peleg, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

18 Kanitang atlu yang pulung banua i Peleg ayanak ne i Reu.

19 Mebie yang aduang dalan at siam a banua i Peleg kaybat nang mibait Reu, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

20 Kanitang atlu yang pulu't aduang banua i Reu ayanak ne i Serug.

21 Mebie yang aduang dalan at pitung banua i Reu kaybat nang mibait Serug, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

22 Kanitang atlu yang pulung banua i Serug ayanak ne i Nahor.

23 Mebie yang aduang dalan a banua i Serug kaybat nang mibait Nahor, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

24 Kanitang adua yang pulu't siam a banua i Nahor ayanak ne i Tera.

25 Mebie yang dinalan at labing siam a banua i Nahor kaybat nang mibait Tera, at mika aliwa ya pang anak a lalaki ampon babai.

26 Kanitang pitu yang pulung banua i Tera ayanak na la di Abram, Nahor, at i Haran.

27 Ila deti ring lahi nang Tera. Anak na lang Tera di Abram, Nahor, at Haran. Anak neng Haran i Lot.

28 Minuna yang mete i Haran kang tata nang i Tera karin king balen a tibuan na, king Ur da ring Caldeo.

29 Mekiasawa la di Abram at Nahor. Sarai ya lagyu ing asawa nang Abram, at itang kang Nahor Milka ne man a lagyu. I Milka anak neng Haran a tata ra di Milka at Isca.

30 Ala yang anak i Sarai uli na ning baug ya.

31 Tiki neng Tera ing anak nang i Abram, ing apu nang i Lot a anak nang Haran at ing manuyang nang i Sarai a asawa nang Abram a anak na. Meko la king Ur da ring Caldeo at minta la king sakup ning Canaan. Oneng inyang miras la Haran, karin na la menuknangan.

32 Mebie yang aduang dalan at limang banua i Tera. Kaybat na nita mete ya karin king Haran.

12

1 Ngana ning Ginu kang Abram, Lakuan me ing balen mu, ding kamaganak mu, at ing pibalebale nang tata mu, at munta ka king bansang ituldu ku keka.

2 Gawan da kang metung a maragul a bansa at bendisyunan da ka. Maging pikabaluan ka lagyu at manatad kang bendisyun.

3 Bendisyunan ku la ding mamendisyun keka, oneng isumpa ku la ding maniumpa keka. At kapamilatan mu bendisyunan ku la ding sablang bansa.

4 Meko ya i Abram antimo ing inutus na ning Ginu. Kayabe neng meko i Lot. Pitu yang pulu't limang banua i Abram inyang meko ya king Haran.

5 Tiki ne ing asawa nang i Sarai, ing pangunakan nang i Lot, ing heganaganang pibandian a atipun da at ding heganaganang ipus a meging bandi ra karin Haran. At miglakbe lang papunta king sakup ning Canaan. Karas da king sakup ning Canaan,

6 libutan neng Abram angga king miras ya king lele na ning sagradung tanaman ning More, ing banal a lugal karin Sikem. (Manuknangan la pa kanita karin ding Cananeo.)

7 Pepakit ya karin ing Ginu kang Abram at ngana, Ibie ke ing gabun a iti karing kekang maging lahi. Karin mitalakad yang altar para king Ginung pepakit kang Abram.

8 Ibat karin sinulung ya pa at miras king mabunduk a lugal king dane nang aslagan ning Betel. Telakad ne ing tolda na pilatan na ning Betel, king dane albugan at ning Ai king dane aslagan. Mitalakad yang altar karin para king Ginu at menalangin ya king lagyu na ning Ginu.

9 Kaybat na nita, sindu na ing pamaglakad na at miras ya banda nang mauli ning Canaan.

10 Mika maragul a danup king sakup na ning Canaan. Minta ya i Abram king Ehipto ban karin manuknangan uling tutung maragul ing danup.

11 Inyang malapit na la Ehipto ngana king asawa nang i Sarai, Balu kung malagu kang babai.

12 Potang akit da ka ding tau Ehipto sabian da, Asawa neng Abram yan. Kaybat paten da ku, oneng ika e ra ka nanan a balang.

13 Ipakisabi ku keka king sabian mu sana ing kapatad mu ku ban uli mu e ra ku paten at pakiabayan da kung masalese.

14 Inyang miras la Ehipto, ikit da ring tau Ehipto king malagu yang babai i Sarai.

15 Panakit da ring panibalan na ning ari, belita re at pemuri arapan ning ari. Kaybat tiki da ne king palasyu na ning ari.

16 Uli nang Sarai mesalese ya kabilian i Abram. Dininan deng tupa, kambing, baka, asno, kamelyu, at ipus a lalaki at babai.

17 Oneng pepagpa yang mangabayat a parusa ing Ginu king ari at king pibalebale na uli na ning kinua ne i Sarai a asawa nang Abram.

18 Kanita pepayaus ne ning ari i Abram at ngana, Abram, nanu iting depat mu kanaku! Obat e mu sinabing asawa me?

19 Obat sinabi mung kapatad me? Kinua ke mo bilang asawa ku. Ngeni oyni ing asawa mo! Kuanan mu ne at mako na kayu!

20 Inutus na ning ari karing tauan na ing paburen da na lang mako a darala ing heganaganang pibandian da.

13

1 Ibat Ehipto migbanda ya i Abram king dane norti papunta Canaan. Kayabe ne ing asawa na at ing heganaganang pibandian na. Kayabe nia naman i Lot.

2 Mabandi yang talaga i Abram. Dakal ya sese animal at tipun a pilak at gintu.

3 Tunggal ditak miraras ya Betel; ketang lugal pilatan na ning Betel at Ai nung nu ne telakad ing tolda na kanitang minuna,

4 at karin ya naman minunang mitalakad altar, at menalangin king lagyu na ning Ginu.

5 I Lot a kayabe nang Abram atin ya namang sese animal; atin ya namang dakal a tolda at katubale ampon magobra.

6 E ya sapat ing pipagpastulan nung miyabe la, uling dakal la sese animal.

7 Maralas ing mipapate la ding pastul da ri Abram at Lot. (King panaun a ita ding Cananeo at Perezeo ilang manuknangan king lugal a ita.)

8 Kanita nganang Abram kang Lot, E kata sana mipapate at ding magpastul ta. Mikamaganak kata!

9 Makapanaya ing gabun arapan mu. Mayap ing mikawani kata. Nung munta ka king dane kayli aku naman munta ku king dane wanan; nung munta ka king dane wanan aku munta na ku man king dane kayli.

10 Linawe yang makapadurut i Lot at ikit nang mipaparanuman yang masalese ing mabilug a Kapatagan ning Jordan angga karin Zoar, kalupa na ning sarili nang mulahan ning Ginu o ning Ehipto. (E ne pa kanita silaban ning Ginu ing Sodoma at Gomorra.)

11 Inya pinili neng Lot ing mabilug a Kapatagan ning Jordan at minta ya bandang aslagan. Makanyan lang mikawani.

12 Menatili ya i Abram king bansa ning Canaan samantalang migdatun ya i Lot karing siudad na ning kapatagan, at telakad na la ding tolda na siping na ning Sodoma.

13 Oneng tune lang e mayap ding memalen na ning Sodoma; maragul la kasalanan king Ginu.

14 Kalako nang Lot, migsalita ya ing Ginu kang Abram. Ngana, King kekang kabilian maglalawe ka; lumawe ka king dane norti, mauli, aslagan, at albugan.

15 Ibie ku keka at karing maging lahi mu ing heganaganang gabun a akakit mu ban maging kekayu king kapilan pa man.

16 Parakalan ku lang anti ing alikabuk na ning yatu ding kekang lahi; nung sakaling abilang da ing alikabuk ning yatu, kanita abilang da la naman ding lahi mu.

17 Mako na ka at lakaran ing gabun, ing kaba at lapad na, uling keka ku babie iti.

18 Linipat na lang Abram ding tolda na at menuknangan ya lele na ning sagradung tanaman ning Mamre ning Hebron. Mitalakad yang altar karin para king Ginu.

14

1 Ketang panaun da ri Aring Amrapel ning Sinar, Aring Ariok ning Ellasar, Aring Kedorlaumer ning Elam, at Aring Tidal ning Goiim

2 mekigera la kari Aring Bera ning Sodoma, Aring Birsa ning Gomorra, Aring Sineab ning Adma, Aring Semeber ning Zeboiim, at king ari ning Bela (o Zoar).

3 Pikayari da reting ari a tauling mebanggit ing misanmetung la king pamakigera karin king Kapatagan ning Siddim (ing Dagat a Mete).

4 Makapailalam la kilub ding labing aduang banua kang Kedorlaumer, oneng karas ning kalabing atlung banua mig-rebeldi la laban kang Kedorlaumer.

5 King kalabing apat a banua dinatang ya i Kedorlaumer at ding aring kasanmetung na, at simbut da la ring Refaim karin Asterotkarnaim, ding Susim karin Ham, ding Emim karin Sabekiriataim,

6 ding Horiteo king mabunduk a lugal ning Seir angga king Elparan a malapit king disyerto.

7 Kaybat na nita, migbalik la at miras Enmispat a pikabaluan kanitang Kades, at binihag de ing mabilug a bansa da ring Amalekita at Amoreo a manuknangan Hazazon Tamar.

8 Kanita ding ari na ning Sodoma, Gomorra, Adma, Zeboiim, at Bela linage lang kayabe ding sundalus da king Kapatagan ning Siddim ban labanan da la

9 ri Aring Kedorlaumer ning Elam, Tidal ning Goiim, Amrapel na ning Sinar, at Ariok ning Ellasar; apat a ari laban karing lima.

10 Mitmu yang talaga a pikukuanan alketran ing Kapatagan ning Siddim. Kabang tatakas la ding ari na ning Sodoma at Gomorra menabu la karing talagang alketran kabang ding aliwa naman pesitakas la karing bunduk.

11 Kinua ra ngan ding apat a aring miniambut ing pibandian ampon pamangan karin Sodoma at Gomorra at saka la meko.

12 Pekidakap de i Lot a pangunakan nang Abram. Manuknangan ya kanita king Sodoma; dela ra pati pibandian na.

13 Oneng dinatang ya ing metung a mekatakas at belita na kang Abram a Hebreo a manuknangan lele na ning sagradung tanaman ning Mamre, ing Amoreo at kamaganak da ri Escol at Aner. Kakampi na lang Abram deting adua.

14 Kabud dimdam nang Abram ing balitang mebihag ya ing pangunakan nang i Lot, tinipun yang atlung dalan at labing walu kataung makilaban. Kayabe na na la deti ibat na inyang mibait la. Tinagal la angga karin Dan.

15 Mig-adua lang grupu at kaybat linusub la inyang kabengian karing kalaban da. Simbut da la at tegal angga karin Hoba a atyu king dane norti na ning Damasco.

16 Abawi nang pasibayu ing heganaganang pibandian a meyakua at ayuli ne ing kamaganak nang i Lot ampon ing pibandian na at pati na ding babai at aliwa pang mebihag.

17 Kabalik nang Abram king matagumpe nang pamakilaban kang Kedorlaumer at ding aring kakampi na, seganan ne ning ari na ning Sodoma karin king Kapatagan ning Save a mayayaus munamang Ing Kapatagan ning Ari.

18 Migdala yang tinape at alak i Melkisedek a ari na ning Salem. Anti na ning pari ne ning Dios a Kakataskatasan, nganang memindisyun kang Abram,

19 Mananu na sanang i Abram bendisyunan ne ning Dios a Kakataskatasan a miglalang king banua at yatu.

20 At mipuri ya sana ing Dios a Kakataskatasan a minie tagumpe kang Abram laban karing kalaban na! Kanita binie nang Abram kang Melkisedek ing kapulung dake na ning sablang pibandian a abawi na.

21 Ngana ning ari ning Sodoma kang Abram, Ibie mu na la kanaku ding tauan ku at keka na ing pibandian.

22 Pekibat nang Abram king ari ning Sodoma, Pengaku kung taimtim king Ginu, ing Dios a Kakataskatasan a miglalang king banua at yatu,

23 king sinulad man o taling sandalyas e ku kuma king pibandian mu ban e mu asabing, Uli ku mibandi ya i Abram.

24 Ala kung kuanan nune mu ing ginamit da ring ipus ku at itang dake da ring taung mekikampi kanaku. Paburen mung kuanan da ri Aner, Escol, at Mamre ing dake ra.

15

1 Kaybat na nita, dimdam neng migsalitang Abram ing Ginu king kapamilatan na ning metung a vision. Ngana, E ka tatakut Abram! Aku ing kekang kambilan at maragul ing galal a ibie ku keka.

2 Oneng nganang Abram, O Ginung Dios, nanung ulaga na ning ibie mu kanaku? Nung sakaling mate kung alang anak, i Eliezer a tau Damasco a pamahalan ku king pibalebale ku ya ing pamanan ku!

3 E mu ku pa dininan anak at ing pamanan ku metung ya karing ipus ku.

4 Kanita ngana ning Ginu, Aliwa i Eliezer; sarili meng anak ing maging talapagmana mu.

5 Tiki ne i Abram lual na ning tolda at ngana, Talanga ka at lumawe king banua at bilangan mu la ding batuin, nung arapat mu. Makanyan la karakal ding maging lahi mu.

6 Migtiwala ya i Abram king Ginu, at uli na nita meging katanggap-tanggap ya king Ginu.

7 Kanita sinabi na, Abram, aku ing Ginu a kinangwa keka ibat Ur da ring Caldeo ban ibie keka iting gabun a iti bilang bandi mu.

8 Nganang mengutang Abram, O Ginung Dios, makananu kung abalung abandi ku iti?

9 Pekibat na ning Ginu, Pagdala mu kung metung a baka, metung a babaing kambing a atlung banua, at metung a lalaking tupa a atlu munamang banua, metung a batubatu, at metung a pitsun.

10 Dela na la deti king Ginu; pemirasu na la at binili ne ing kabangal tulid na ning kabangal na. E na la pemirasu ding ayup.

11 Digpan da lang ayup a buitre, oneng inabuang na lang Abram.

12 Inyang lalbug ne ing aldo, mipatudtud yang maniaman i Abram at detangan ne ning makapal at makatakut a dalumdum.

13 Ngana ning Ginu kang Abram, Tandanan mung masalese iti. Manuknangan la ding maging lahi mu king metung a bansang e karela. Gawan da lang ipus karin at pasakitan king bigsikan kilub ding apat a ralan a banua.

14 Oneng parusan ke itang bansang ita. King katataulian, magdala lang dakal a pibandian ding maging lahi mu potang mako na la king bansang ita.

15 Ika naman akayabe mu la king kapayapan ding pipumpunan mu, at mate ka kaybat na ning masaya at makabang bie.

16 King kapat a lahi magbalik la keti ding lahi mu uling kanita pa mu maganap ing alang kayapan da ring Amoreo, at sukat lang parusan.

17 Inyang lumbug ne ing aldo at madalumdum na, linto ya ing metung a kalang a bubusuk at ing metung a milalablab a tukil pilatan da ring mepirasung animal.

18 Kanita ya mekipagkasundu ing Ginu kang Abram. Ngana, Babie ke ing gabun a iti karing maging lahi mu, manibat king ilug ning Ehipto angga king maragul a Ilug ning Eufrates

19 at pati na ing gabun a tuknangan da ring Keniteo, Kenizeo, Kadmoneo,

20 Hiteo, Perezeo, Refaim,

21 Amoreo, Cananeo, Girgaseo, at Jebuseo.

16

1 Metung man ala yang anak i Abram kang Sarai. Atin ne mang metung a babaing ipus i Sarai a tau Ehipto; Agar ing lagyu na.

2 Nganang Sarai kang Abram, E na ku papanganakan ning Ginu. Inya sipingnan me ing kanakung ipus; pota mikayanak ku king kapamilatan na.

3 Pekiramdaman nang Abram ing sinabi na. Apulu neng banuang manuknangan i Abram king sakup ning Canaan inyang dela neng Sarai ing ipus nang i Agar a tau Ehipto ban maging babaing kasese na.

4 Sipingnan neng Abram i Agar at mebuktut ya. Inyang mebuktut ya pegumpisan na neng pigmaragulan ing babaing panginuan na.

5 Nganang mekapagsalitang Sarai kang Abram, Kasalanan mu nung inya insultuan na kung Agar. Binie ke keka ing sarili kung ipus. Ngeni mong balu nang mebuktut ya, insultuan na na ku mu! Ipakit na sana ning Ginu nung ninung maki matulid kekatang adua.

6 Nganang Abram kang Sarai, Atyu ya lalam mung upaya ing kekang ipus. Gawan mu ing nanumang buri mung gawan kang Agar. Meging mabagsik ya i Sarai kang Agar angga king meko ya.

7 Ikit ne ning anghel ning Ginu i Agar king lele ning metung a sibul king disyerto; atyu ing sibul king dalan papunta king Shur.

8 Nganang kinutang, Agar, ipus nang Sarai, nukarin ka ibat at nukarin ka munta? Tatakas ku king panginuan kung i Sarai, nganang mekibat.

9 Oneng sinabi na ning anghel ning Ginu, Agar, mibalik ka at pasakup at pagsilbian ing babaing panginuan mu.

10 Parakalan ku la ding maging lahi mu, nganang tinuglung ning anghel ning Ginu, at e na la abilang ning ninuman.

11 Ngana pa kang Agar, Mabuktut ka ngeni at ibait me ing metung a anak a lalaki; Ismael ing lagyung ibie mu; uling pekiramdaman na ning Ginu ing saingsing mu.

12 Maging malyap ya i Ismael anti ing asno; makilaban ya karing heganaganang tau at ding tau labanan de, karing kamaganak na e ya makiabe.

13 Oyni ing lagyung binie nang Agar king Ginu a magsalita: Ing Dios a Manakit! Nganang Agar king sarili na, Tutu ke kayang ikit ing Dios samantalang e na ku man ninanu balang?

14 Iti ya ing sangkan nung inya ing talaga pilatan na ning Kades at Bered mayayaus yang Beer-lahai-roi.

15 Lalaki ya ing meging anak nang Abram kang Agar, at inaus neng Ismael.

16 Walu yang pulu at anam a banua i Abram inyang meging anak ne kang Agar i Ismael.

17

1 Siam yang pulu't siam a banua i Abram inyang akatagpu ne ing Ginu. Ngana, Abram, aku ing Dios a Mayupaya. Mamintu ka kanaku at mibiebie kang alang dungis.

2 Gawa kung kasunduan keka at e mu la abilang-bilang ding maging lahi mu.

3 Migsakab ya i Abram. Migsalita ya pa ing Dios at ngana,

4 Oyni ing kasunduan ku keka: maging tatang da ka ding dakal a bansa.

5 E ra na ka ausan pang Abram nune Abraham uling gewa da kang tata ra ding dakal a bansa.

6 Dinan da kang dakal a lahi. Maging bansa la reti at ating lunto ari karela.

7 Tuparan ke iting kasunduan ku keka at pati na karing maging lahi mu king daratang a panaun. Ala yang kawakasan iting kasunduan: maging Dios mu ku at maging Dios da ku munaman ding maging lahi a salisi keka.

8 Ibie ke keka at karing lahi mung sasalisi ing gabun nung nu ka manuknangan ngeni, ing mabilug nang gabun ning Canaan bilang pibandian yu king kapilan pa man, at aku ing maging Dios da.

9 Ngana pa ning Dios kang Abraham, Tuparan me at ding maging lahi mu iting kasunduan.

10 Oyni ing kasunduan a sukat yung tuparan: ika at ding lahi mung lalaki sukat lang masirkunsisyun.

11 Pasirkunsisyun kayu at iti yang maging tanda na ning kasunduan ku kekayu at ning kasunduan yu kanaku.

12 Manibat ngeni masirkunsisyun ya ing balang lalaki potang walu yang aldo at pati na ding ipus a mibait karing pibalebale yu at ding ipus a seli yu karing dayuan a e yu kalahi.

13 Wa, sukat lang masirkunsisyun ding ipus a mibait karing pibalebale yu at pati na detang seli yu. Inya mayakit ya ing kasunduan king katawan yu bilang alang anggang kasunduan.

14 Nung ating lalaking e mesirkunsisyun, itiwalag ya king katipunan yu uli na ning lebagan ne ing kasunduan.

15 Ngana pang sinabi ning Dios kang Abraham, E mu ne ausan pang Sarai ing asawa mu; ausan meng Sarah manibat ngeni.

16 Bendisyunan ke at dinan da kang anak a lalaki king kapamilatan na. Bendisyunan kia naman. Maging ima re ding bansa at ating maging ari karing maging apu na.

17 Migsakab ya i Abraham king gabun, oneng mipakayli ya. At nganang sinabi king lub na, Mikayanak ya pa wari ing lalaking dinalan nang banua? Makapanganak ya pa wari i Sarah a siam nang pulung banua?

18 Nganang Abraham king Dios, I Ismael na mu ing luguran yu at gawan talapagmana ku.

19 Pekibat na ning Dios, E malyari! Ibait ne ning asawa mung i Sarah ing anak mung lalaki at ausan meng Isaac at makikasundu ku keting maging anak mu angga king alang angga at karing lahi nang sasalisi.

20 Ibie ku ing aduan mu para kang Ismael; bendisyunan ke, dinan keng pibandian, at parakalan ku la ding lahi na. Maging tatang de ring labing aduang prinsipi, at maging tatang ne ning metung a bansang maragul.

21 Pero tuparan ke kang Isaac ing kasunduan ku. Ibait neng Sarah ing anak keng tutuking banua.

22 Inyang meyari neng mekipagsalita ing Dios kang Abraham, likuan ne i Abraham.

23 Kanita mu ring aldong ita sinirkunsisyunan na lang Abraham ding lalaking katubale na manibat kang Ismael angga na karing ipus a mibait king pibalebale na at asali na. Gewa na ita bilang kapamintuan king inutus na ning Dios.

24 Siam neng pulu't siam a banua i Abraham inyang mesirkunsisyun ya,

25 at labi neng atlung banua ing anak nang i Ismael inyang mesirkunsisyun ya.

26 Kilub ning metung a aldo, mesirkunsisyun ya i Abraham at ing anak nang i Ismael,

27 antimu rin ding sablang lalaking katubale na at pati na ding ipus a mibait king pibalebale na at detang seli na karing dayuan.

18

1 Kabang makalukluk ya i Abraham lele na ning pasbul ning tolda na pepakit ya ing Ginu kang Abraham lele da ring sagradung tanaman ning Mamre. Kapalipalian na ning aldo kanita.

2 Tinalanga ya at ikit na la ding atlung lalaking makatalakad arapan na. Panakit na karela, milayi ya ibat king pasbul na ning tolda na ba na lang saganan. Dinuku ya angga king gabun at kaybat sinabi na,

3 Makamal, ipakisabi kung mayap king e ye sana lalagpusan ining kekayung talasuyu.

4 Paburen yung pagdala ra kayung danum ban wasan yu la ding bitis yu at kaybat magpaynawa kayu lalam na niting tanaman.

5 Ngening mipaindalan kayu keni kanaku, paburen yung pagdala ra kayung ditak mu mang pamangan ban mibawi kayu sikanan. Kaybat isundu yu na ing pamaglakbe yu. Miparangalan ku king paniatang yu bale ku. O sige, ika ing bala, ngarang mekibat.

6 Memalagua yang linub king tolda i Abraham at ngana kang Sarah, Malagua ka; kuma kang atlung pulung takal a arina at gawa kang tinape.

7 Minta ya karing sese nang animal at kinangwa yang metung karing masanting a baka, at pepalutu neng agad king ipus na.

8 Kaybat kinangwa yang kesu at gatas. Dela na iti at ing pepalutu nang baka at inapag na arapan da ring bisita. Pigsilbian na la kabang mamangan la lalam na ning tanaman. Mengan la at kaybat ngara kang Abraham,

9 Nukarin ya i Sarah a asawa mu? Pekibat na, Atyu kilub na ning tolda.

10 Ngana pa ning metung karing lalaki, Datang kung pasibayu king panaun na ning pamananaman at mikayanak neng lalaki kanita ing asawa mu. Makiramdam ya pala i Sarah ketang lele na ning pasbul ning tolda kagulutan nang Abraham.

11 Matua na la di Abraham at Sarah at e ne magregla i Sarah.

12 Meyli ya king sarili na i Sarah. Ngana, Ngening mistula na kung matua at ing asawa ku naman matua ne balu ku pa kaya ing tula na ning laman?

13 Ngana ning Ginu kang Abraham, Obat meyli ya i Sarah at mengutang nung makapanganak ya pa samantalang matua ne?

14 Atin waring bage a e na arapat ning Ginu? Mikayanak neng lalaki i Sarah potang balikan da ka keng tutuking banua.

15 Lingad nang Sarah ing meyli ya uling mitakutan ya. E ku meyli, nganang sinabi. Oneng sinabi na, E na ka maglaram; meyli ka!

16 Kanita meko na la ding lalaki at minta la king metung a lugal nung nu re malyaring akit ing Sodoma. Kayabe re i Abraham; antabayanan na la.

17 Ngana ning Ginu king lub na, Ilihim ku wari kang Abraham ing malapit ku nang gawan

18 ngening malapit neng maging metung a bansang maragul ampon mayupaya, at kang Abraham da atagpuan ding sablang bansa keti king yatu ing karelang ikasaplala?

19 Pinili ke ban ituru na la ding anak na at ing lahi na king pamanupad karing utus ku king kapamilatan na ning pamaniapat da king matulid at king karapatdapat. Tuparan ku naman kanita ing pangaku ku kang Abraham.

20 Kanita ngana ning Ginu kang Abraham, Tutung dakal ing sumbung laban king Sodoma at Gomorra, at tutung maragul ing karelang kasalanan.

21 Kailangan ku lang puntalan ban abalu nung tutu pin o ali ing sumbung da kanaku laban karela.

22 Minta la ding lalaki king Sodoma kabang menatili yang makatalakad i Abraham arapan na ning Ginu.

23 Linapit ya i Abraham king Ginu at ngana, Tutu pin kayang gisanan yu lang paten ding tau at idame pati ding alang kasalanan karing ating kasalanan?

24 Nung sakaling ating limang pulu kataung alang kasalanan king siudad, lasakan ye pa kaya ing siudad o patawaran ye uli da retang limang pulu kataung atyu karin?

25 Mabayat yung daptan ing anti kanyan; e ye paburen mate ing alang kasalanan kayabe na ning ating kasalanan. Pakipante ye wari ing alang kasalanan king ating kasalanan? E sukat mapalyari ing anti kanyan! Gawa ne man waring e matulid ing ukum ning mabilug a yatu?

26 Nganang mekibat ning Ginu, Nung manakit kung limang pulu kataung alang kasalanan king siudad ning Sodoma, e ke lasakan alang-alang karela.

27 Migsalita yang pasibayu i Abraham, Mangangas kung magsalitang pasibayu kekayu a Ginu ku. Alikabuk ku mu at abu.

28 O nu mong kulang lang lima king limang pulu ding taung alang kasalanan? Lasakan ye pa kanita ing siudad uli ra ding lima? Pekibat ning Ginu, E ke lasakan, nung manakit kung apat apulu't limang alang kasalanan karin.

29 Sindu na pang Abraham ing pamagsalita na. Ngana, O nu mong apat lang pulu ding alang kasalanan? Pekibat ning Ginu, E ku ibalaus ing pamanlasak alang-alang karing apat apulu!

30 Kanita nganang Abraham, E kayu sana mimimua kanaku, O Ginu ku, nung magsalita ku pa. O nu mong atlu lang pulu ding alang kasalanan karin? Pekibat ning Ginu, E ku ibalaus ing pamanlasak, nung manakit kung atlung pulu kataung alang kasalanan.

31 Migsalita ya pa i Abraham, Mangangas na ku namang magsalita. O nu mong adua lang pulu? Nganang mekibat ning Ginu, E ke pa mu rin lasakan alang-alang karing aduang pulu.

32 Sindu na pang Abraham ing pamagsalita na, E kayu sana mimimua kanaku nung sakaling katataulian sabian ku pota atin mung apulu kataung alang kasalanan karin! Pekibat ning Ginu, E ke lasakan alang-alang karing apulu!

33 Meko ya ing Ginu kaybat nang meyaring mekipagsalita kang Abraham, at minuli ne man i Abraham.

19

1 Bengi na inyang miras la Sodoma ding aduang anghel; makalukluk ya kanita i Lot king lele na ning pasbul dalan ning siudad ning Sodoma. Tinalakad ya i Lot panakit na karela at seganan na la at migsakab ya king gabun.

2 Ngana karela, Nung mayapan yu, makamal, ilabas ye ing bengi king bale na ning talasuyu yu. Makapanos kayung bitis karin. Maranun yu nang isundu bukas ing pamaglakbe yu. Oneng pekibat da, Panupaya mu, Lot, keni mi na mu palabasan ing bengi.

3 Makanyan man, pekisabian na lang mayap Lot angga king sinalangi la at melaus kilub ning bale na. Pepasadia na lang pamangan; tinape a alang lebadura at mengan la.

4 Bayu la migkera ban matudtud, pedurutnan de ing bale ding heganaganang lalaki na ning siudad ning Sodoma pati na anak at matua.

5 Inaus de i Lot at ngara, Lot, nu la karin ding lalaking sinalangi king bale mu ngening benging iti? Palualan mu la ba mi lang sipingnan.

6 Seganan na lang Lot king pasbul ning bale na. Linual ya bale at sera ne ing pasbul.

7 Kapatad, ipakisabi ku rugung mayap, ngana karela, e kayu darapat king e mayap!

8 Atin kung aduang anak a babai. Birhen la pa. Palualan ku la at ikayu nang bala nung nanung buri yung gawan karela. Oneng e yu la sana nananan ding lalaking deti a menuknangan king pibalebale ku.

9 Oneng pekibat da kang Lot, Mako na ka kian! Ing taung iti, ngarang meninsultu, mekipanuknangan ya mu keti at saka mo ngeni manutus ya! Lisia ka nung e ka bisang lumasa balat migit karela! Saka ra ne penulak angga na king malapit da niang alasak ing pasbul.

10 Oneng giliut de ring aduang lalaki i Lot at linub king bale at saka re sera ing pasbul.

11 Kaybat na nita, binulag da la ring taung atyu king pasbul, anak at matua, angga king e ra ne akit ing pasbul.

12 Kanita ngara ding aduang lalaki kang Lot, Ninu ding kayabe mu keti? Ilako mu na la keti ding anak mu, ding manuyang mung lalaki, at aliwa mu pang kamaganak,

13 uling lasakan mi ne ing lugal a iti uli na ning marakal ing sumbung laban kaniti arapan na ning Ginu. Tiburan na kami ba mi yang lasakan.

14 Linual ya i Lot at pekisabian na la ding maging manuyang nang lalaki. Ngana karela, Malagua kayu! Lakuan ye iting siudad uling malapit na neng lasakan ning Ginu. Oneng bala ra mamiru ya mu ing katuangan dang i Lot.

15 Inyang ganingaldo na, pemalaguanan de ring anghel i Lot. Ngara, Lot, bilisan mu! Ituki me ing asawa mu at ding adua mung anak a babaing atyu keti ban e kayu midame king parusang dugpa king siudad a iti.

16 Urung-sulung ya pa i Lot. Melunus ya ing Ginu kang Lot, inya tinaid de ring lalaking mekipanuknangan, at ing asawa na, at ding adua nang anak a babai. Linual da la at linaut king siudad.

17 Ngara kang Lot inyang alual da na la king siudad, Mulayi na kayu at iligtas ing sarili yu. E kayu babalikid kagulutan yu at e kayu tutuknang king lugal a patag. Munta na kayu karing bunduk-bundukan ba kayung e mate.

18 Nganang Lot karela, Tutul ku kanita, makamal!

19 Maragul na ku utang a lub kekayu. Pati bie ku segipan yu na. Oneng e ku yata akuang miras king bunduk-bundukan pota mate ku.

20 Lawan ye yang balen a makalapit. Malati ya mu; oneng agyu kung miras karin ban miligtas ku.

21 Sige na pen, ngana, ibie mi ing aduan mu.

22 Bilisan mu. Tumakas ka at munta na ka karin, uling ala kung arapat anggang e ka miras karin. Iti ya ing sangkan nung inya ausan deng Zoar ing siudad a ita.

23 Matas ne ing aldo inyang miras ya Zoar i Lot.

24 Kanita pepauran yang mibabayang asupri ing Ginu king Sodoma at Gomorra.

25 Silaban na la ding siudad a deta, ing mabilug a kapatagan, ding heganaganang makatuknang karing siudad, at ing heganaganang tutubu king gabun.

26 Oneng melikid ya ing asawa nang Lot, at meging asias yang asin. Oneng melikid ya ing asawa nang Lot.

27 Tutuking abak minta ya i Abraham king lugal nung nu ya tinalakad arapan na ning Ginu.

28 Kabang lalawan ne ing Sodoma at Gomorra at ing mabilug a kapatagan menakit yang makapal a asuk ibat karin a kalupa na ning makapal nang asuk ning ornu.

29 Kanitang lesak na la ning Dios ding siudad ning kapatagan aganaka ne i Abraham. Inya segipan ne i Lot king parusang pepagpa na karing siudad nung nu ya manuknangan.

30 Uli na ning tatakut yang manuknangan Zoar, meko ya i Lot karin at menuknangan ya king lugal a mabunduk. Kayabe na la ding adua nang anak a babai. Menuknangan la kilub na ning metung a kueba.

31 Ngana ning atsi king wali, Tutua ne i tatang at ala katang ayasawa keting lugal a iti.

32 Tara, lasingan te i tatang at sipingnan ban mikayanak kata.

33 Kanita mu ring benging ita lesingan de i tata ra at pintalan ne ning atsi at sipingnan ne. E na naman balung Lot ing migkera ya siping na ing anak nang pangane uli na ning kalasingan na.

34 Kabukasan sinabi na ning atsi king wali, Nabengi siniping ku kang tatang. Lasingan teng pasibayu ngening benging iti, at ika naman ing sumiping. Kanita ikatang adua mikayanak kata kang tatang.

35 Ketang benging ita lesingan de i tata ra at sipingnan ne ning wali. E na naman balung Lot ing migkera ya siping na ing anak nang bungsu uli ning kalasingan na.

36 Makanyan lang mebuktut ding anak nang Lot king kapamilatan na.

37 Beit ne ning atsi ing metung a anak a lalaki at inaus nang Moab. Ya ing penibatan da ring taung ausan dang Moabita ngening kapanaunan a iti.

38 Beit nia naman ning wali ing metung a anak a lalaki, at inaus neng Ben-ammi. Ya ing penibatan da ring taung ausan dang Ammonita ngening kapanaunan a iti.

20

1 Ibat karin Mamre tinaglus ya i Abraham king sakup ning Negeb. Menuknangan ya king Gerar pilatan na ning Kades at Shur. Kabang manuknangan ya karin Gerar,

2 pepakilala neng kapatad na i Sarah. Inya kinua neng Aring Abimelek ning Gerar i Sarah.

3 Oneng pepakit ya kang Abimelek ing Dios king kapamilatan na ning paninap. Ngana, Abimelek, e lumuat mate ka uling ing babaing kinua mu talasawa ya!

4 E ne pa tigkilan Abimelek i Sarah, inya ngana, O Ginu, paten mu ne man wari ing taung alang kasalanan?

5 Aliwa wari i Abraham yang sinabing kapatad ne? I Sarah munaman ing sinabi king kapatad ne i Abraham. Mayap ku kapagnasan at ala kung kasalanan.

6 Pekibat na ning Dios king kapamilatan na ning paninap, Wa, balu ku king mayap ing kapagnasan mu inyang gawan mu ita. Ing katutuan na niti aku ing menintun dalan ban e ka mikasala laban kanaku; makanyan kung e pepaintulut ing tagkilan me.

7 Ibalik me king taung iti ing asawa na uling propeta ya i Abraham at manalangin ya para keka ban e ka mate. Nung e me ibalik mate ka at pati na ding memalen mu.

8 Maranun pa migising ne i Abimelek at pepayaus na la ding pamuntuk na at belitanan na la tungkul king apaninap na. Deti bina lang mengatakutan.

9 Kaybat pepayaus ne i Abraham at ngana, Lawan mu ing gewa mung iti kekami! Nanu waring agawa ming kasalanan laban keka? Digsu mu na ku mu pepaisubu king kasalanan pati na ing kayarian ku. E mu sukat gewa ita kekami.

10 Ngana pang Abimelek, Nanung talaga ing buri mung malyari inyang gewa mu ita?

11 Mekibat ya i Abraham, Mitakutan ku. Bala ku alang makitakut king Dios keti at paten da ku uli na ning asawa ku.

12 Metung pa, talagang kapatad ku ne man. Mu pin kapatad ke kang tata ku. E ke kapatad king ima, at meging asawa ke.

13 Ngaku kang Sarah inyang sabian na ning Dios kanaku ing lakuan ke ing pibalebale nang tata ku, Ipakisabi kung mayap keka king sabian mu ing kapatad mu ku nu kata man miras.

14 Kanita i Abimelek kinangwa ya karing sese nang tupa at baka ampon babai at lalaking ipus at binie na la kang Abraham. Kaybat na nita, binalik ne i Sarah a asawa na.

15 Lawan mu, ngana, dirinan da kang kapaintulutan gumamit king gabun ku. Ikang bala nung nu ka bisang tuknang!

16 Kaybat ngana kang Sarah, Lawan mu dirinan keng libung pirasung pilak ing kapatad mu. Patutu ya iti arapan da ring kayabe mu king e ka midungisan a puri at king akakit ding sabla mipawalan kang sala.

17 Uli nang Sarah a asawa nang Abraham, e na la pepanganakan ning Dios ding babai king pibalebale nang Abimelek. Inya menalangin ya i Abraham king Dios para kang Abimelek, at pepakayapan ne ning Dios i Abimelek, ing asawa na ampon ding ipus nang babai ban mikayanak la.

21

1 E ne kelinguan ning Ginu i Sarah antimo ing sinabi na keting babai. Tiparan na itang pangaku na kang Sarah.

2 Agyang matua ne mebuktut ya at beit ne para kang Abraham ing metung a anak a lalaki king takdang panaun a tildu na ning Dios.

3 Isaac ing pemalagyu nang Abraham king anak na.

4 Inyang walu neng aldo i Isaac, sinirkunsisyunan neng Abraham antimo ing inutus na ning Dios.

5 Dinalan neng banua i Abraham inyang mibait ya ing anak nang i Isaac.

6 Nganang Sarah, Makaligaya ing binie nang iti kanaku ning Dios! Tumula ya naman antimo aku ing ninumang makabalu kaniti.

7 Ninung makasabi kang Abraham, ngana pang tinuglung, king pasusu ya pa i Sarah! Pero beit ke pa ing anak na ngening matua ne.

8 Meragul ya i Isaac at migtau yang maragul i Abraham inyang aldo inawat de.

9 Apansinan neng Sarah i Ismael a anak nang Abraham kang Agar, ing babaing tubu Ehipto, ing makialung ya king anak nang i Isaac.

10 Ngana kang Abraham, Itabi mu ne ing ipus a yan at ing anak na. E ya sukat tanggap mana kayabe ning anak kung i Isaac ing anak ning ipus a yan!

11 Tune yang meligalig i Abraham uling anak nia naman i Ismael.

12 Oneng ngana ning Dios kang Abraham, E ka magugulu isip tungkul king anak mu king ipus mu. Tukian mu ing buri nang Sarah king nanu pa man uli na ning i Isaac mu rin ya ing misundu king lahi mu.

13 Tungkul naman king anak na ning ipus, gawan kia namang metung a bansa uling anak mia naman.

14 Kabukasan, migising yang maranun i Abraham; kinangwa yang tinape at inuman at pepabakal na iti kang Agar. Pepasimbaba ne ing anak kang Agar at pepasulungan na ne. Miglito-lito yang alang pupuntalan king ilang ning Beerseba at megisan ing

15 danum a darala na. Likuan ne lalam na ning tanaman ing anak,

16 at saka ya migluklukan manga dinalan a yarda dayu king anak. Ngana king sarili na, E ke buring akit mate ing anak ku. Kabang makalukluk yang makalawe, kiniak ya ing anak.

17 Dimdam na ning Dios ing kiak ning anak at ibat banua kinulait ya kang Agar ing anghel ning Dios. Ngana, Nanung kababalisa mu, Agar? E ka tatakut uling dimdam na ning Dios ing kiak ning anak ketang kabilian na.

18 Talakad ka; kuanan me ing anak at ingatan me uling gawan ku lang metung a marangal a bansa ding maging lahi na.

19 Biklat na la ning Dios ding mata nang Agar at ikit ne ing metung a talaga. Lepitan ne at sepakan danum ing pilulanan na, at kaybat pepainum ne ing anak.

20 E ne pepaburen ning Dios ing anak; meragul ya at menuknangan king ilang na ning Paran. Pikabaluan ya king pamamana, at

21 pepakiasawan neng ima na king metung a babaing tubu Ehipto.

22 Kanita naman tiki neng Abimelek i Pikol a pamuntuk da ring sundalus na. Ngana kang Abraham, Kayabe me ing Dios king heganaganang gagawan mu.

23 Inya sumpa ka kanaku arapan na ning Dios king e mu ku pagtaksilan ampon ding lahi ku at manatili ka sanang tapat kanaku at king gabun a pitutuknangan mu nung makananu kung menatiling tapat keka.

24 Pekibat nang Abraham, Wa, susumpa ku!

25 Migreklamu ya i Abraham kang Abimelek tungkul king metung a talagang simsam da ring ipus nang Abimelek.

26 E ku balu nung ninung makirapat kanita, nganang Abimelek. Ing katutuan na niti misan man e mu pa sinabi kanaku yan at e ke abalu nune mu ngeni.

27 Kanita kinangwa yang tupa at baka i Abraham at binie na la kang Abimelek, at mikasundu la ilang adua.

28 Mikalilua ya namang pitung babaing tupa a pabanua tua a ibat king kawan na.

29 Nganang mengutang Abimelek, Para nanu la deting pitung babaing tupa a pabanua tua a kelilua mu?

30 Tanggapan mu la deting pitung babaing tupa a pabanua tua, nganang mekibat Abraham, bilang katibayan king aku ing kinulkul king talagang iti.

31 Iti ya ing sangkan nung inya meyaus yang Beerseba ing lugal a ita. Karin la misumpanan ding adua.

32 Kaybat dang mekapisanmetung karin king Beerseba meko ya i Abimelek a kayabe nang Pikol a pamuntuk da ring sundalus na, at mibalik la king sakup da ring Filisteo.

33 Mitanam yang metung a tanaman a tamarisko i Abraham karin king Beerseba at karin ya sinamba king Ginu, ing Dios a alang angga.

34 Menuknangan ya kilub ning makabang panaun i Abraham king sakup da ring Filisteo.

22

1 Kaybat dang milyari deting bage, sibukan ne ning Dios i Abraham. Abraham, ngana. Nanu pu? nganang mekibat.

2 Kanita sinabi na ning Dios, Abraham, ituki me i Isaac, ing anak mung kabubugtungan a pakamalan mu, at munta kayu king sakup ning Moria. Iyain me kanaku bilang ain-a-durulukan karin king bunduk a ituru ku keka.

3 Maranun yang mibangun i Abraham; sekyan ne ing asno na, kayabe ne i Isaac at ding adua karing ipus nang lalaki. Migdala ya namang dutung para panangab king ain-a-durulukan a inutus na ning Dios a idala na.

4 Kalabas da ring atlung aldo ikit neng Abraham ing lugal king marayu.

5 Kanita sinabi na karing ipus na, Malakuan kayu keni ikayung adua, at banten ye ing asno kabang ing anak at aku munta kami karin. Samba kami at kaybat balikan da kayu.

6 Kanita kinua nang Abraham ing dutung para king ain at pepapusan na kang Isaac at ya naman ing migdala king api at king pataram. Miglakad na la kanita ding mitata.

7 Oneng nganang Isaac kang tata na, Tatang! Nanu ita, anak ku? nganang mekibat. Ating api at dutung a panangab, nukarin ya ing tupang paten? nganang mengutang Isaac.

8 Anak ku, ing Dios ya ing balang munie king tupang paten ta! nganang mekibat Abraham. At sindu da ring mitata ing pamaglakad da.

9 Karas da king lugal a tiru na ning Dios, mitalakad yang altar i Abraham at selansan na ing dutung a panangab babo na niti. Kaybat ginapus ne ing anak nang i Isaac at binili ne babo na ning dutung a panangab king altar.

10 Kaybat dimput ne ing pataram ban saksakan ne ing anak na.

11 Oneng inaus ne ning anghel ning Ginu. Ngana, Abraham, Abraham! Nanu pu? nganang mekibat.

12 E me papaten o nananan balang ing anak, ngana ning anghel. Balu ku na ngeni king tapat ka pin king Dios uli na ning e me pigkaymut ing anak mung pakamalan. fig,,,,,Balu ku na ngeni king tapat ka pin king Dios...,(22:12)fig*

13 Tinalanga ya i Abraham at miglalawe. Ikit ne ing metung a tupang lalaki a mikulaput a sagu king masuksuk. Pintalan ne at dekap ban iyain bilang kalibe na ning anak na.

14 Inaus neng Ing Ginu ya ing Babie ing lugal a ita. Makanyan deng ausan ngeni ding tau: King Bunduk ning Ginu Babie ya.

15 Manibat banua inaus neng pasibayu ning anghel na ning Ginu i Abraham.

16 Ngana, Susumpa ku king sarili kung amanu, ing Ginu ya ing magsalita, anti na ning e me pigkait kanaku ing anak mung pakamalan,

17 pangaku kung bendisyunan da kang e makanyan-kanyan at parakalan ku la ding lahi mu. Maging kasing dakal da la ring batuin na ning banua at balas king pampang ning dagat. Sakupan da la ring siudad da ring karelang kalaban.

18 Mibendisyunan la karing lahi mu ding heganaganang bansa keti king yatu. Matupad iti uli na ning pemintuan mu ku.

19 Belikan na lang Abraham ding ipus na at miyabe-abe lang minuli Beerseba nung nu ya migdatun i Abraham.

20 Kaybat nang milyari nita, mibalita kang Abraham king mikayanak yang lalaki i Milka king kapatad nang i Nahor.

21 Uz ya lagyu ing pangane at Buz ya lagyu ing wali na. Sinalisi ya i Kemuel a tata nang Aram,

22 i Kesed, Haso, Pildas, Jidlap, at Betuel.

23 I Betuel ya ing tata nang Rebeca. Walu la ding ayanak nang Milka kang Nahor a kapatad nang Abraham.

24 Oreni naman ding ayanak na king kasese babai nang i Reuma: di Teba, Gaham, Tahas, at i Maaca.

23

1 Miras yang dinalan at aduang pulu't pitung banua i Sarah.

2 Mete ya king Kiriat Arba, karin Hebron ning Canaan, at pigpaldasan ne't pigkalungkutan Abraham.

3 Likuan ne ing bangke ban pakisabian na la ding taung Hiteo.

4 Ngana karela, Agyang metung ku mung makipanuknangan libutad yu, pasaliwan yu ku sanang kapirasung gabun a gamitan kung pikutkutan king mete kung asawa.

5 Pekibat da ring taung Hiteo kang Abraham,

6 Oyni ing asabi mi keka, makamal a Abraham. Metung kang taung pinili na ning Dios libutad mi. E ka mikakunung ikutkut me ing mete mu king masanting dili karing pikutkutan mi. Ibie ne ning ninuman kekami ing sarili nang pikutkutan ban akutkut me ing kekang mete asawa.

7 Tinalakad ya i Abraham at pekaduku na arapan da.

8 Ngana karela, Nung talagang paintulutan yung mikutkut ya ing asawa ku keti kekayu, ipakisabi yu na ku mo kang Efron a anak nang Zohar king sabian yu

9 ing pisali na ne kanaku ing kueba na ning Makpela a bandi na. Atyu king wakas na ning gabun na. Pakisabi yung pisali na ne kanaku; e ku tumawad. Gawan kia mung pikutkutan!

10 Ngeni atyu ya karin i Efron; kayabe de ring Hiteo a pakalukluk lele na ning pasbul dalan ning siudad. Nganang Efron kang Abraham king daramdaman da ring Hiteong atyu karin,

11 Makamal a Abraham, testigu la ding kabalen ku, aliwa mu ing gabun a pikutkutan, pati na ing kuebang atyu karin ibabie ku keka. Ikutkut mu ne ing mete mu.

12 Dinuku ya angga king gabun i Abraham arapan da ring memalen

13 at sinabi na kang Efron king daramdaman da, Nu sanang pakiramdaman mu ku mo, bayaran ke ing gabun. Pabayad me kanaku ban karin ku mangutkut.

14 Nganang Efron kang Abraham,

15 Makamal a Abraham, pakiramdaman mu ku sana. Nanu ne mo kekatang adua ing gabun a alagang apat a ralan a pirasung pilak? Mangutkut na ka!

16 Mekipagkayari ya i Abraham kang Efron. Tinimbang na ing pilak a sinabi nang pamayad na king daramdaman da ring Hiteo; apat a ralan a pirasung pilak agpang king alagang mimiral kanita.

17 Makanyan yang miras kang Abraham ing gabun nang Efron karin Makpela a makayarap Mamre, ing kueba, at ding tanaman na. Seli neng Abraham iti king akakit da ring heganaganang Hiteong memalen karin.

18

19 Kaybat na nita, kitkut neng Abraham ing asawa nang i Sarah king kueba ning gabun karin Makpela, arapan na ning Mamre a ausan dang Hebron, king gabun ning Canaan.

20 Inya milipat ya kang Abraham ing gabun at ing kueba a ibat karing Hiteo antimong lugal a pikutkutan.

24

1 Ngeni tutu neng matua i Abraham. Binendisyunan ne ning Ginu king sablang bage.

2 Nganang Abraham king pekamatuang diling ipus king pibalebale na a panibalan na king pibandian na, Ibili me ing gamat mu pilatan da ring kanakung puad

3 at isumpa mu kanaku king lagyu na ning Ginu, ing Dios ning banua at yatu, ing e me panintun ayasawa na ing anak ku karing memalen na ning Canaan nung nu ku manuknangan.

4 Ing buri ku munta ka king balen ku at karing kamaganak ku at karela me pilinan ing maging asawa nang Isaac.

5 Nganang mekibat ning ipus, O nu mo pung e ya mabisang tuki kanaku ing babai ban manuknangan king lugal a iti? Malyaring i Isaac ya nang munta king tuknangan a penibatan yo?

6 Pekibat nang Abraham, E me tutuki karin ing anak nanuman ing malyari!

7 Ing Ginu, ing Dios ning banua at yatu, leko na ku king bale nang tata ku at king gabun na ning kanakung pamilya at pengaku na kanaku king ibie ne ing gabun a iti karing maging lahi ku. Parala neng makauna keka ing anghel na ban saupan na kang manakit ayasawa na ning anak ku karin.

8 Nung sakaling e mabisang tuki keka ing babai, anti kang alang simpa kanaku. Pero e mu papalyarian ing ituki me karin ing anak ku.

9 Inya binili ne ning ipus ing gamat na pilatan da ring puad nang Abraham, at sinumpa yang tuparan na ing yuyutus na.

10 Kaybat na nita, kinangwa yang apulu karing kamelyu na ning panginuan na ampon bage panregalu at saka ne meko papunta Mesopotamia, king siudad nung nu ya manuknangan i Nahor.

11 Mabibengi na inyang miras ya karin. Pepasikloran na la ding kamelyu lele na ning talaga a atyu lual ning siudad. Oras naman kanita ning paglual da ring babai ban saklung danum.

12 Menalangin ya ing ipus. Ngana, O Ginu a Dios ning panginuan kung i Abraham, paintulut yu sanang magtagumpe ing lakad ku at pakit yung kaluguran ye ing panginuan kung i Abraham.

13 Makatalakad ku ngeni lele na ning talaga at lulual na la ding babai ban saklung danum.

14 Maniawad kung danum king metung karela at ing dalaga a painum kanaku at karing kamelyu ku, ya sana ing telaga yu para king talasuyu yung i Isaac. Makanyan kung abalu ing tiparan yu ne ing pangaku yu king kanakung panginuan.

15 Bayu ya meyari king pamanalangin na, dinatang ya i Rebeca a magdalang banga king pago na. Anak neng Betuel i Rebeca at apu neng Milka a asawa nang Nahor a kapatad nang Abraham.

16 Tutu yang malagu i Rebeca at dalaga ya pa. Minta ya king talaga at sepakan neng danum ing banga na. Inyang mamako ne

17 pupulayi neng lepitan ning ipus nang Abraham at ngana, Mayalang-galang na mo. Dinan mu na ku mong ditak keng danum mo ba kung makainum. fig,,,,,...dinatang ya i Rebecca...,(24:15)fig*

18 Minum na kayu pu! nganang mekibat. Kildas neng agad-agad ing banga king pago na at pepainuman ne.

19 Kaybat neng pepainuman, nganang Rebeca, Saklu ku pa ban makainum la naman ding kamelyu yu anggang bisa la.

20 Inyang asabi na na ita bilus ne laman ing banga na king pinuman da ring kamelyu, at milayi ya king talaga ban saklu pa angga king ikua na la ngan apainum ding kamelyu.

21 King mitmung katahimikan pagugumasdan ne ning ipus i Rebeca ban abalu na nung pepagtagumpen ne ning Ginu ing lakad na o ali ne.

22 Kayari dang mininum ding kamelyu, lege ne ning ipus ing metung a mal a gintung singsing at pepasulud ne king arung nang Rebeca. Dininan nia namang aduang mangaragul a gintung pulseras at pepasulud na la karing gamat na.

23 Kaybat kitnan ne nung kenu ya anak at nung malyari lang makipanudtud king bale nang tata na.

24 Anak na kung Betuel, ngana, at apu na kung Milka a asawa nang Nahor.

25 Kaybat sinabi na pa, Dakal keta kekami ing are at dikut para karing animal at malualas ya ing bale mi.

26 Siniklaud ya at sinamba king Ginu ing ipus

27 at ngana, Purian ya ing Ginu, ing Dios nang Abraham a panginuan ku. E na kelinguan ing pangaku na nune tiparan na. Tinaid na ku at selangi ning Ginu king bale da ring kamaganak na ning panginuan ku.

28 Memulayi ya ing dalaga ban ipamalita king pibalebale nang ima na ing mepalyari.

29 Atin yang kapatad a lalaki i Rebeca. Laban ing lagyu na. Memulayi yang minta i Laban king talaga at lepitan ne ing ipus.

30 Inyang ikit ne ing singsing pang-arung at ding pulseras king takde na ning kapatad na, at inyang dimdam na kang Rebeca ing sinabi na ning ipus pintalan ne iti lele na ning talaga nung nu ya makatalakad kayabe da ring kamelyu.

31 Ngana, Malaus kayu, O binendisyunan na ning Ginu. Obat atyu kayu pa lual na ning bale samantalang sidia ku ne ing bale at pigsadia ku na lang lugal ding kamelyu?

32 Melaus ya ing ipus kilub na ning bale. Beba ra ing kargang makasake karing kamelyu at pepadinan da lang are at dikut samantalang pigdala ra ne mang danum ba yang makapanos bitis at ding kayabe na.

33 Inapagan deng pamangan, oneng e ya bisang mangan anggang e na asabi karela ing sangkan ning paniatang na. O dale, sabian mu na, nganang Laban.

34 Ipus na kung Abraham, nganang sinabi.

35 Binendisyunan ne ning Ginu ing panginuan ku at gewa neng mabandi. Dininan neng kawan a tupa at baka, dakal a pilak at gintu, lalaki at babaing ipus, kamelyu, at asno.

36 Inyang matua ne ing panginuan ku, mikayanak yang lalaki king asawa nang i Sarah, at ya ing pamanan na king heganagana nang pibandian.

37 Pepasumpan na ku ning panginuan ku king e ke panintun ayasawa na ing anak na karing babaing tubu Canaan nung nu ya manuknangan ngeni.

38 Pepangaku na kanaku king munta ku karing kamaganak na, king pibalebale nang tata na at ilawe keng ayasawa na ing anak na.

39 Ngaku king panginuan ku, Pota galang e ya tuki kanaku ing babai?

40 Pekibat na kanaku, Ing Ginu a parati kung pamintuan, itubud neng kayabe mu ing anghel na at saupan na ka ban magtagumpe ka king lakad mu. Inya apanintun meng maging asawa na ing anak ku karing kamaganak ku kang tata ku.

41 Kanita atuparan mu ne ing katungkulan mu. Nung sakaling puntalan mu la ding kamaganak ku at e la mabisa, anti mu nang atuparan kanita ing katungkulan mu.

42 Karas ku ngening aldong iti king talaga, menalangin ku. Ngaku, O Ginu, Dios ning panginuan kung i Abraham, paintulut yu sanang magtagumpe ining lakad ku!

43 Talakad ku kening talaga at sabian ku king dalagang sasaklu ing dinan na kung ainum ku ibat king banga na.

44 Nung painuman na ku at isaklu na lang ainum da ring kamelyu ku, ya na sana ita ing telaga na ning Ginu ban maging asawa na ning anak ning panginuan ku.

45 E ku pa man ayaring asabi iti king lub ku, dinatang ya i Rebeca a magdalang banga king pago na. Minta ya king talaga at sinaklu ya. Sinabi ku, Dinan mu na ku mong inuman.

46 Malalagua neng beba ing bangang darala na at sinabi na, Sulung minum na kayu at painuman ku la naman ding kamelyu yu. Minum ku at pepainuman na la naman ding kamelyu.

47 Kitnan ke nung ninung tata na. Pekibat na king anak neng Betuel a anak nang Nahor at Milka. Pepasingsingan ku ne arung kanita at pepasuluran ku lang pulseras ding takde na.

48 Kaybat migsakab ku king gabun at sinamba king Ginu. Pinuri ke ing Ginu, ing Dios ning panginuan kung i Abraham. Tiru ne ing puntalan ku angga king atagpuan ke ing anak na ning kapatad ning panginuan ku a maging asawa ning anak na.

49 Ngeni sabian yu kanaku nung isipan yung ipakit king kaluguran ye at tapat kayu king panginuan ku; nung ali sabian yu naman ba kung balu ing gawan ku.

50 Mekibat la di Betuel at Laban, Ing Ginu ya ing makirapat kaniti; ala kaming asabing mayap o e mayap tungkul king bage iti.

51 Oyan i Rebeca king arapan mu. Ituki mu neng mako. Babie mi yang maging asawa na ning anak ning kekang panginuan antimo ing sinabi na ning Ginu.

52 Kabud dimdam na ning ipus nang Abraham ing pekibat da, migsakab ya king gabun at sinamba ya king Ginu.

53 Lege na la kanita ning ipus ding panregalu nang pilak at gintu ampon imalan at saka na la binie kang Rebeca. Dininan nia naman regalu ing kapatad na at i ima na.

54 Kaybat na nita, mengan la at minum; ya ampon ding kayabe na at karin la mekipanudtud. Kagising da, sinabi na, Mamun na ku ban mibalik king panginuan ku.

55 Oneng sinabi na ning kapatad na at i ima na ning dalaga king nung malyari akayabe re pa sana king mapilan pang aldo, manga apulu mung aldo; kaybat na nita malyari neng mako.

56 Pekibat na karela, E yu na ku sana pipigilan. Anti na ning pepagtagumpen na ning Ginu ing lakad ku, paintulutan yu na kung mibalik king panginuan ku.

57 Oneng ngara, Ausan ta ya ing dalaga at saka ta ya kutnan nung ngana pa ya.

58 Inaus de i Rebeca at ngara, Bisa na kang tuki king taung ite? Bisa ku, nganang mekibat.

59 Inya peintulutan da neng mako i Rebeca at ing yaya na at tuki na la king ipus nang Abraham at ding tauan na.

60 Binendisyunan de i Rebeca. Ngara, Maging milyun-milyun la sana ding maging anak mu, O kapatad mi, at maging karela la sana ding siudad da ring karelang kalaban!

61 Kanita tinikdo ya i Rebeca ampon ding babaing talasaup na at sinake la karing kamelyu at tinuki la king ipus. Inya atuki ne ning ipus nang Abraham i Rebeca.

62 Manuknangan ya kanita i Isaac king sakup ning Negeb. Sisilim kanita at ibat ya king Beer-lahai-roi;

63 linual ya ban maglakad-lakad king marangle. Miglalawe ya at ikit na lang daratang ding kamelyu.

64 Linawe ya i Rebeca at ikit ne i Isaac. Kinuldas ya king kamelyu

65 at nganang kinutang king ipus, Ninu ing taung ita a maglakad king marangle sasalubung kekatamu? Ya pin ing panginuan ku, nganang mekibat. Inya migtakap yang lupa i Rebeca.

66 Belita na ning ipus kang Isaac ing heganaganang gewa na.

67 Tiki neng Isaac i Rebeca kilub na ning tolda nang Sarah a ima na, at meging asawa ne. Liguran neng Isaac at makanyan yang mebawas a lungkut king pangamate nang ima na.

25

1 Bukud kang Sarah meging asawa ne pang Abraham i Ketura.

2 Ding meging anak na kang Ketura ila di Zimran, Joksan, Medan, Midian, Isbak, at i Suah.

3 I Joksan ya ing tata da ri Seba at Dedan. I Dedan ya ing tata da ring taung Asurim, Letusim, at Leumim.

4 Ding anak nang lalaking Midian ila ri Efa, Efer, Hanok, Abida, at Eldaa. Deti lahi na la ngan Ketura.

5 Pepamana nang Abraham ing pibandian na kang Isaac.

6 Inyang mabie ya pa, dininan na na lang mana ring anak nang lalaki karing babaing kasese na. Pepapuntalan na la king dane aslagan ban ilaut la kang Isaac.

7 Disnan nang Abraham ing idad dinalan pitung pulu at limang banua.

8 Kaybat mepatlud ya inawa; mete yang maligaya at sidsad king ketuan. At inabe re karing mete da ring kamaganak na.

9 Kitkut de ring anak nang i Isaac at i Ismael king dane aslagan na ning Mamre, king kueba karin Makpela, king marangle nang Efron a anak nang Zohar, ing Hiteo.

10 Ing gabun ya itang seli nang Abraham karing Hiteo. Karin ya mikutkut siping na ning asawa nang i Sarah.

11 Kamate nang Abraham, binendisyunan ne ning Dios ing anak nang i Isaac a menuknangan malapit Beer-lahai-roi.

12 Oreti ding anak nang Ismael a anak nang Abraham kang Agar a tubu Ehipto at ipus nang Sarah.

13 Ding makatuki ila ding lagyu da ring anak nang Ismael; makasulat la agpang king pamidalan-dalan na ning karelang pangabait: i Nebayot a pangane na, i Kedar, i Adbeel, i Mibsam,

14 i Misma, i Duma, i Massa,

15 i Hadad, i Tema, i Jetur, i Napis, at i Kedema.

16 Ila deti ring anak nang Ismael. Deting labing adua lagyu da la ring pamuntuk da ring lahi agpang king sarili dang baryu at lugal a pitutuknangan.

17 Mebie yang dinalan atlung pulu at pitung banua i Ismael. Kaybat mepatlud ya inawa. Mete ya at inabe re karing mete nang kamaganak.

18 Menuknangan la ding lahi nang Ismael pilatan na ning Havila at Shur, banda nang aslagan ning Ehipto papunta Asiria; manuknangan ya ing balang metung karela tulid dang tolda ding kamaganak na.

19 Oyni ing istoria na ning pamilya nang Isaac a anak nang Abraham.

20 Apat yang pulung banua i Isaac inyang ayasawa ne i Rebeca a anak nang Betuel (ing Arameo ning Mesopotamia). I Rebeca kapatad neng Laban a Arameo munaman.

21 Menalangin ya i Isaac king Ginu para king asawa na uling e ya manganak. Pekiramdaman na ning Ginu ing panalangin na; kinagli ya at mebuktut i Rebeca.

22 Oneng mitutulakan la ding anak king atian na angga king asabi na, Nung makanyan ing malilyari mayap pang mate na ku! Minaus ya king Ginu ba nang abalu nung nanu mo ing sabian na.

23 Oyni ing pakibat ning Ginu, Adua lang bansa ding atyu king atian mu, adua lang lahing milalaban ding ibait mu. Mas masikan ya ing metung kesa king kadua, at suyuan ne ning koya ing wali na.

24 Inyang dinatang na ing oras a manganak ya, beit na la ding kambal a lalaki.

25 Malare-lare ya at bulbulin a balat ing minunang mibait. Inya inaus deng Esau.

26 Tinuki yang mibait ing kapatad na; makatalan ya king sakung nang Esau; inya inaus deng Jacob. Anam yang pulung banua i Isaac inyang mibait la.

27 Meragul la ding anak. Mayap yang mangasu i Esau; magdatun ya king kaparangan. Samantalang i Jacob naman tau yang tahimik at maratun king toldang tuknangan da.

28 Paborito neng Isaac i Esau uling maburi ya karing ararakap na niti king pamangasu na. I Jacob naman ya ing paborito nang Rebeca.

29 Misan a aldo, kabang maglutu yang sabo butul gule a malare i Jacob, dinatang yang ibat king marangle i Esau, at maranup ya. Ngana kang Jacob, Dinan mu na ku mu keng lulutu mung sabo gule a malare uling tutu na kung maranup. (Iti ing sangkan nung inya inaus deng Edom).

30

31 Nganang Jacob, Ibie me pa kanaku ing katuliran mu bilang pangane at kaybat dinan da ka kening lulutu ku.

32 Nganang Esau, Nanung ulaga na ning katuliran ku bilang pangane ngening mamamate na kung danup?

33 Nganang Jacob, Sumpa ka pa mu kanaku. Sinumpa ya i Esau at binie na kang Jacob ing katuliran na bilang pangane.

34 Kanita i Jacob dininan neng tinape at king sabo gule a malare. Mengan ya at minum; tinikdo ya at saka ne meko. E na pepakamalan Esau ing katuliran na bilang pangane. fig,,,,,Kanita i Jacob dininan neng...sabo gule a malare.,(25:34)fig*

26

1 Mika maragul a danup king lugal a ita; makayaliwa ya iti king minunang danup a milyari king panaun nang Abraham. Minta ya Gerar i Isaac kang Abimelek a ari da ring Filisteo.

2 Pepakit ya ing Ginu kang Isaac at ngana, Isaac, e ka pupunta Ehipto nune manatili ka king lugal a ituru ku keka.

3 Manatili ka king lugal a ita. Antabayanan da ka at bendisyunan da ka. Ibie ku keka at karing maging lahi mu ing kabilugan a gabun at tuparan ke ing pangaku ku kang tata mung i Abraham.

4 Parakalan ku la ding lahi mu; maging kasing dakal da la ding batuin king banua at ibie ku ngan karela ing gabun a iti. Aduan da ring bansa ing bendisyunan ku la nung makananu ku lang binendisyunan ding lahi mu.

5 Uling pekiramdaman na kung Abraham at pemintuan na ing parapat ku: ding kautusan ku at ding batas ku, bendisyunan da ka.

6 Inya menuknangan ya i Isaac king Gerar.

7 Neng kukutnan de tungkul king asawa na, ing pakibat na: Kapatad ke! Tatakut nang sabian king asawa ne pota paten de ring tau karin uling malagu ya i Rebeca.

8 Malambat ne karin inyang mipatando ya king awang i Abimelek a ari da ring Filisteo, at ikit neng lalambisan nang Isaac ing asawa nang i Rebeca.

9 Pepayaus neng Abimelek i Isaac at ngana, Isaac, asawa me pala ing babaing yan! Obat sinabi mung kapatad me? Pota paten yu ku uli na! nganang Isaac.

10 Nganang Abimelek, Obat gewa mu yan kekami? Kalagua ing sipingnan ne ning metung kekami ing asawa mu. Mikasala ke sana uli na ning pamaglaram mu kekami.

11 Kanita belan na lang Abimelek ding taung sasakupan na. Ngana, Paten ya ing ninumang tagkil kaniting lalaki at king asawa na!

12 Menasik ya karin i Isaac ketang banuang ita at dinalan a besis ing pupul na uling binendisyunan ne ning Ginu.

13 At meging tau yang ating sasabian; mesalese neng mesalese bili angga king lubus yang merakal a pibandian.

14 Merakal ya sese tupa, baka, at animal a pagobra angga king keririan de ring Filisteo.

15 Inya penambunan da la ngan ding talaga a kilkul da ring ipus nang tata nang i Abraham inyang mabie ya pa.

16 Nganang Abimelek kang Isaac, Mako na ka keti at lumaut kekami uling meging mas masikan ka kesa kekami.

17 Inya meko ya karin i Isaac at menuknangan ya king Kapatagan ning Gerar.

18 Kilkul na lang pasibayung Isaac ding talaga a kilkul da ketang panaun nang Abraham a tata na a pepatambun da ring Filisteo kaybat nang mete Abraham. Nung makananu na lang pemalagyuan tata na ding talaga makanyan na la namang pemalagyuan.

19 Kinulkul la ring ipus nang Isaac king kapatagan at menakit lang sibul danum.

20 Pekipaten da la ring magpastul a tau Gerar ding magpastul nang Isaac. Ngara, Kekami ing danum a iti! Pemalagyuan neng Esek ing talaga uling pekipaten de karin.

21 Kinulkul yang pasibayung aliwang talaga at pekipaten dia naman kaniti. Inya pemalagyuan na ne mang Sitna iti.

22 Likuan ne ing lugal a ita at kinulkul yang aliwang talaga. E ra ne pekipaten tungkul kaniti. Pemalagyuan neng Rehobot. Nganang migsalita, Ngeni dininan na kaming malualas a gabun ning Ginu at mupul keng dakal keti.

23 Manibat karin meko ya at minta king Beerseba.

24 Pepakit ya kang Isaac ing Ginu ketang benging ita. Ngana, Aku ing Dios nang Abraham a tata mu; e ka mitatakutan; kayabe mu ku. Bendisyunan da ka at kaku lang parakalan ding lahi mu uli nang Abraham a kakung talasuyu.

25 Ginawa yang altar karin i Isaac at minaus ya king lagyu na ning Ginu king pamanalangin na. Mitalakad ya namang tolda karin at kinulkul lang talaga ding ipus na.

26 Pigsarian neng Abimelek i Isaac; ibat ya Gerar at kayabe ne i Ahusat a talausuk na at i Pikol a pamuntuk da ring sundalus na.

27 Nganang Isaac karela, Obat daralawan yu ku? E wari ing kasaman yu ku at tinabi keta kekayu?

28 Ngarang mekibat, Masala ming akakit king antabayanan na ka ning Ginu at apisabi ming makikasundu ke keka. Pikayarian tamu king

29 ala kang gagawan nanumang e mayap kekami, at e da ka naman daptanan e mayap. Parati da na ka mang pepakitanan ganaka at peintulutan da kang meko payapa. Ngeni malino king binendisyunan na ka ning Ginu!

30 Pigtau na lang Isaac; mengan la at minum.

31 Tutuking aldo maranun lang migising at misumpanan. Kaybat memun la kang Isaac, at mikawakawani la bilang mikakaluguran.

32 Keta mu ring aldong ita dinatang la ring ipus nang Isaac, at masanting la daralan a balita tungkul ketang talagang kilkulan da. Ngara, Mekatuklas keng danum!

33 Pemalagyuan neng Seba ing talagang ita. Inya Beerseba ya lagyu ing siudad a ita angga man ngeni.

34 Inyang apat yang pulung banua i Esau, ayasawa ne i Judith a anak nang Beeri a Hiteo. Ayasawa nia naman i Basemat a anak nang Elon a Hiteo munaman.

35 Kunsimisyun la mu kang Isaac at kang Rebeca deting asawa nang Esau.

27

1 Matua ne i Isaac at mapula ne mata. Pepayaus ne ing anak nang pangane, i Esau. Ngana kang Esau, Anak! Nanu pu ita, tatang? nganang mekibat.

2 Kanita nganang Isaac, Balu mu king matua na ku. E ku balu nung kapilan ku mate!

3 Kuanan me ing kekang pana at ding paslu mu. Ipangasu mu ku.

4 Potang atin kang arakap, paglutu mu ku ketang maniaman a pamangan a buri ku at idala mu kanaku. Kaybat kung mengan ibie ke keka ing kanakung bendisyun bayu ku mu man mate!

5 Makiramdam ya pala i Rebeca kabang pakisabian neng Isaac ing anak nang i Esau. Inyang kalako nang Esau ban mangasu para kang tata na,

6 inaus neng Rebeca ing anak nang i Jacob. Ngana, Jacob, makiramdam ka! Dimdam ke i tata mu. Pekisabian ne i Esau a kapatad mu. Sinabi na,

7 Ipangasu mu ku at saka mu ku pagsadia ketang maniaman a pamangan a buri ku. Kaybat kung mengan ibie ke keka ing bendisyun ku king arapan na ning Ginu bayu ku mu man mate.

8 Ngeni anak ko, makiramdam kang masalese king sabian ku.

9 Munta ka karing kawan kambing at magdala kang adua karing pekamatabang biseru. Pagsadia keng pamangan i tata mu ketang buri na.

10 Kaybat idala me kang tata mu ba neng kanan. Kanita abendisyunan na ka bayu ya mate.

11 Oneng bulbulin ya ing kapatad kung i Esau, nganang Jacob kang ima na, samantalang aku ali ku!

12 O nu mong telan na kung tata ku. Abalu na galang king lilinlangan kia? Pota e ya bendisyun nune sumpa ya ing dugpa kanaku!

13 Nganang ima na, Nung misumpa ka, kanaku dugpa ing sumpa. Gawan mu ing sinabi ku at idala mu na la keni ding kambing.

14 Kinua na la at dela kang ima na, at piglutu neng ima na i tata na ketang buri nang pamangan.

15 Kanita pinili neng Rebeca itang pekamasanting diling imalan na ning pangane na a atyu king bale na at pepasulud ne iti kang Jacob.

16 Tikpan na la ding gamat na king balat kambing at antimu rin ing dake alang buak king batal na.

17 Kaybat binie na kang Jacob ing maniaman a pamangan at itang tinape a sidia na.

18 Dela nang Jacob kang tata na at ngana, Tatang! Nanu ita? nganang mekibat Isaac. Ninu ika karing anak ku?

19 Aku pu i Esau a kekayung pangane, nganang mekibat Jacob kang tata na. Tiparan ku ing sinabi yu kanaku. Lukluk na kayu at mangan king apangasu ku ban kanita aibie ye kanaku ing kekayung bendisyun!

20 Oneng kitang nang Isaac, Kalagua mu namang mekarakap king pamitan ko? Sinaupan na ku ning Ginung kekayung Dios, nganang mekibat Jacob.

21 Kanita nganang Isaac kang Jacob, Lumapit ka, anak ko, ba ra kang asalat nung ika pin ing anak kung i Esau.

22 Linapit ya i Jacob kang Isaac a tata na. Selat ne niti at ngana, Kabosis neng Jacob oneng kagamat na ne mang Esau!

23 E ne akilala uling ding gamat na mabuak lang kalupa da ring kang Esau a kapatad na. Bendisyunan na ne sana oneng

24 pasibayu neng kitnan, Ika pin i Esau a anak ko? Opu, nganang mekibat Jacob.

25 Kanita nganang Isaac, Apagan mu na ku, anak ko king linutu mu, ba na kung makapangan at kanita abendisyunan da na ka. Inapagan neng Jacob at mengan ya i Isaac; pigdala neng alak at minum ya.

26 Kanita nganang tata na, Pakalapit mu kanaku, anak ko at uman mu ku.

27 Linapit ya at inuma ne i tata na, at abau nang Isaac ing imalan na at binendisyunan ne. Ngana, O, ing banglu ning anak ku ya ing banglu ning marangle a binendisyunan na ning Ginu! fig,,,,,...at binendisyunan ne.,(27:27)fig*

28 Mananu na sanang dinan na ka ning Dios king ambun ning banua, at gabun a mataba, at labis-labis a pupul ampon alak.

29 Suyuan da ka sana ding tau, at dukuan da ka sa ring bansa. Panginuan da ka ring kapatad mu, at dukuan da ka ring anak nang ima mu. Misumpa la sana ring maniumpa keka, at mibendisyunan la ring magbendisyun keka.

30 Meko ya i Jacob kaybat nang mibendisyunan at itang paglako na ya naman ing panyatang nang Esau a ibat king pamangasu na.

31 Miglutu ya namang maniaman a pamangan king arakap na at dela na kang tata na. Ngana, Tatang, mibangun na kayu at mangan king sidia ku; kaybat ibie ye kanaku ing bendisyun yu.

32 Kitang nang Isaac a tata na, Ninu wari ika? Nganang mekibat, Aku pu i Esau, ing anak yung pangane.

33 Ginalgal yang e mu nanu i Isaac at ngana, Nung makanyan ninu itang mengasu at migdala kanaku king arakap na at pengan ku? Kayari-yari ku pa mung mengan inyang lungub ka. Ngeni manatili king binendisyunan ku ing kanakung bendisyun king kapilan pa man.

34 Inyang dimdam nang Esau ing sinabi nang tata na, kinulisak yang masikan at menangis yang e mu nanu. Ngana kang tata na, Tatang, bendisyunan yu ku munaman!

35 Pekibat nang Isaac, Pirait na ku ning kapatad mu at saka ne bindian ing bendisyun ku a mangaintulid keka.

36 Nganang Esau, Jacob ya pin ing lagyu na, uling mekatadua na na ku pirait. Ing minuna, kinua ne ing katuliran ku bilang pangane at ngeni kinua ne pa ing bendisyun mu a mangaintulid kanaku. Kanita nganang kinutang, Ala na kayu waring mitagan pang bendisyun para kanaku?

37 Pekibat nang Isaac, Gewa ku neng panginuan mu at gewa ku na lang ipus na ding kamaganak na, at dininan keng trigu at alak. Ngeni ala na kung agawa para keka.

38 Oneng sindu nang Esau ing pamakisabi nang mayap kang tata na. Ngana, Metung kayu wari bendisyun, tatang? Bendisyunan yu ku naman sana! Menangis yang masikan i Esau.

39 Bandang tauli migsalita ya i Isaac at ngana kang Esau, Alang matabang gabun para keka, ala munamang ambun a ibat banua.

40 Mie ka kapamilatan ning kekang pataram, at suyuan ing kapatad mu; potang lumaban ka milako ka king pamaniuyu king kapatad mu.

41 Misimpan yang mua i Esau kang Jacob uli na ning bendisyun a binie nang tata na. Ngana king lub na, Paten ke i Jacob pangamate nang tata ku.

42 Inyang abalitan nang Rebeca ing babalakan nang gawan Esau a pangane na, inaus ne ing bungsu nang i Jacob. Ngana, Jacob, babala yang paten na ka ning kapatad mung i Esau ba yang makayablas keka.

43 Ngeni pakiramdaman mu ku, anak ko. Munta kang agad-agad karin Haran, king kapatad kung i Laban.

44 Manuknangan ka pa mu karin angga king milako ya mua ing kapatad mu,

45 at kalinguan na ing gewa mu. Kanita ra na ka parakit at paulian. Kailangan wari ing mawala kong parehu kanaku kilub namu ning metung a aldo?

46 Nganang sinabing Rebeca kang Isaac, E na ku makapibata karening Hiteo a asawa nang Esau. Mayap pa ing mate na ku nung sakaling makiasawa ya i Jacob karing babaing Hiteo!

28

1 Inaus neng Isaac i Jacob at kinomustan. Kaybat penabilinan ne. Ngana, E ka makiasawa king ninumang babaing tubu Canaan.

2 Munta ka Padan-aram, king pibalebale nang Betuel a ingkung mu kang ima mu. Manintun kang ayasawa mu karetang anak nang Laban a kapatad nang ima mu.

3 Bendisyunan na ka sana ning Dios a Mayupayang tutu king pamakiasawa mu, at parakalan a anak ban maging pipumpunan da ka ring dakal a tau.

4 Bendisyunan na ka naman sana at ding maging lahi mu kalupa na nitang pamamendisyun na kang Abraham: maging bandi mu sana ing gabun a pitutuknangan mu, ing gabun a binie na kang Abraham.

5 Pepalakuan na ne kanitang Isaac i Jacob. Minta ya iti karin Padan-aram ning Mesopotamia, kang Laban a anak nang Betuel a Arameo at kapatad neng Rebeca a ima ra di Jacob at Esau.

6 Abalu nang Esau king binendisyunan neng Isaac i Jacob inyang pepapuntalan ne Padan-aram ning Mesopotamia ban lumawe asawa na karin. Abalu na naman king penabilinan neng tata ra king e ya makiasawang tau Canaan.

7 Menusig ya i Jacob kang tata na at kang ima na, at minta ya Padan-aram ning Mesopotamia.

8 Ikit nang Esau king e na la katulan tata na ring babaing tubu Canaan.

9 Makanyan yang minta kang Ismael at subali karing asawa na kesal ne pa i Mahalat, ing apu nang Abraham kang Ismael at kapatad nang Nebayot.

10 Meko ya Beerseba i Jacob at migbanda ya Haran.

11 Miras ya king metung a lugal at inisip nang karin ne matudtud uling limbug ne ing aldo. Kinua ne ing metung a batu karin at gewa neng ulunan at saka ya migkera ban matudtud.

12 Meninap ya; ikit ne king paninap na ing metung a eran; makatalakad ya iti king gabun at mamabut ya banua. Tipa-manik la king eran ding anghel na ning Dios. ...ikit ne king paninap na ing metung a eran; makatalakad ya iti king gabun at mamabut ya banua.

13 Atyu ing Ginu makatalakad siping na. Ngana, Aku, ing Ginu, ing Dios ning pipumpunan mung i Abraham at Dios nang Isaac. Ibie ke keka ing gabun a pagkeran mu at pati na karing kekang maging lahi.

14 Maging kasing dakal da la ning alikabuk ning yatu ding lahi mu at kalatanan de ing albugan, ing aslagan, ing norti, at ing mauli. Atagpuan da ring sablang bansa keti king yatu ing bendisyun keka at karing lahi mu.

15 Tandanan mung kayabe mu ku; ingatan da ka nukarin ka man munta at ibalik da ka king gabun a iti. E ra ka lakuan angga king atuparan ku ing pengaku ku keka.

16 Nganang Jacob kagising na, Wa, ing Ginu atyu keni agyamang e ku balu iti!

17 Tiblan ne ning takut. Ngana, Makapangilabut ya ing lugal a iti. Keti ya pin makatuknang ing Dios! Atyu keti ing pasbul na ning banua.

18 Maranun yang mibangun i Jacob. Kinua ne ing batung inulunan na; gewa neng batung palatandanan at saka ne tigtugan laru.

19 Inaus neng Betel ing lugal a ita a mangabaldugan Bale ning Dios. Kanitang minuna ing lugal a ita ausan deng Luz.

20 Kaybat na nita, mengaku ya i Jacob. Ngana, Nung manatili yang kayabe ku ing Dios at iligtas na ku king panganib kaniting kanakung pamaglakbe at dinan na kung sapat a pamangan at imalan,

21 nung makapagbalik kung e ninanu balang king pibalebale nang tata ku, ing Ginu ya ing maging Dios ku.

22 Iting batung telakad kung anting palatandanan ya ing maging bale na ning Dios at ibie ku king Dios ing kapulung dake king heganaganang babie na kanaku.

29

1 Sindu nang Jacob ing pamaglakbe na at miras ya king bansa da ring tau ning Aslagan.

2 Miglalawe ya. Menakit yang talaga king marangle. Ating atlung kawan da ring tupa a magpaynawa lele na niti, uling karin da la painuman ding kawan. Maragul ya itang batung pekatakap na ning talaga.

3 Potang makatipun na la ngan karin ding kawan kanita de pa mu ilako itang batung pekatakap na ning talaga at painuman ding tupa; kaybat takpan deng pasibayu.

4 Nganang mengutang Jacob karing pastul, Kaluguran, e na mo maging sala, taga nukarin kayu? Tau ke Haran, ngarang mekibat.

5 Kaybat kitnan na la, Kakilala ye i Laban a anak nang Nahor? Wa, kakilala mi ya, ngarang mekibat.

6 Komusta ya? nganang Jacob. Masalese ya bili, ngarang mekibat. Oyta ing anak na; daratang yang kayabe ra ding kawan na.

7 Kanita ngana, Masala pa; e la pa kailangan iyuli ding sese animal. Obat e yu la painuman ding tupa ngeni at kaybat pastulan la?

8 E mi arapat iti, ngarang mekibat, anggang alalu ngan keti ding magpastul a milako king takap ning talaga. Kanita mi la pa mu apainum ding tupa.

9 Kabang misasabi la pa, dinatang ya i Raquel at ding tupa nang tata na. Ya ing magpastul kareti.

10 Panakit nang Jacob kang Raquel, ing anak na ning bapa nang i Laban, leko ne takap ing talaga at saka na la pepainum ding tupa nang bapa na.

11 Kaybat inuma neng Jacob i Raquel at saka ya menangis king tula na.

12 Sinabi na king kamaganak neng tata na; anak neng Rebeca. Kanita milayi yang minuli i Raquel at belita na iti kang tata na.

13 Inyang miras ing balita kang Laban tungkul kang Jacob a anak na ning kapatad na, memalagua yang sinagana. Kaybat kinaul ne at inuma at tiki ne bale na. Kanita kinwentu nang Jacob kang Laban ing sablang milyari.

14 Nganang Laban, Jacob, tune ing e ka aliwa kanaku; laman da ka at daya! Menatili ya karin i Jacob kilub ning pabulan.

15 Nganang Laban kang Jacob, Uli na mo ning kamaganak da ka magobra ka wari kanaku a alang nanumang bayad? Sabian mu kanaku nung magkanu ing upang ibie ku keka.

16 Atin yang aduang anak a babai i Laban; ing makamatua ya i Lea at ing wali ya i Raquel.

17 Mapundat ya mata i Lea, oneng atyu king sukad i Raquel at malagu ya.

18 Anti na ning milsinta ya i Jacob kang Raquel nganang mekibat kang Laban, Pitung banua kung sumuyu kekayu, nung ibie ye kanaku i Raquel, ing wali.

19 Nganang Laban, Mas buri ku ing ika ing maging asawa nang Raquel kesa king aliwa pang tau; inya keti na ka pa.

20 Makanyan yang sinuyu i Jacob kilub da ring pitung banua ba neng ayasawa i Raquel. Anti la mung mapilan a aldo kang Jacob ding pitung banua uling kaluguran ne i Raquel.

21 Kanita nganang Jacob kang Laban, Milabas na la ding pitung banua; ibie yu ne sa kanaku i Raquel ba ku neng maging asawa.

22 Inya kimbiran na la ngan Laban ding tau karin at migtau ya.

23 Karas na ning bengi, tiki neng Laban ing anak nang i Lea at dela ne kang Jacob, at sipingnan neng Jacob i Lea. (

24 Binie neng Laban ing ipus nang i Zilpa ban maging kasaup ne ning anak nang i Lea.)

25 Pangayabak mipakama-kama ya i Jacob; i Lea pala ing sipingnan na. Inya sinabi na kang Laban, Obat gewa yu kanaku ing anti kanyan? Sinuyu ku kekayu ban ayasawa ke i Raquel! Obat lininlang yu ku?

26 Nganang mekibat Laban, E mi ugali keti ing pakiasawa ya ing wali bayu ing atsi.

27 Pupusan mu ne ing paruminggung kasalan at kaybat ibie kia naman keka i Raquel bilang asawa mu kaybat mung sinuyu kanakung pitung banua.

28 Mebisa ya i Jacob. Pipusan ne ing paruminggung kasalan para kang Lea. At kaybat pepakasal nia naman kang Jacob ing anak nang i Raquel. (

29 Binie neng Laban ing ipus nang i Bilha ban maging kasaup ne ning anak nang i Raquel.)

30 Sipingnan nia namang Jacob i Raquel, at maygit neng kaluguran kesa kang Lea. Makanyan yang menatiling susuyu kang Laban kilub da ring pitu pang banua.

31 Inyang ikit na ning Ginu king e ne kaluguran Jacob i Lea, ya ing dininan nang anak; oneng ali ne i Raquel.

32 Mebuktut ya i Lea at mikayanak yang lalaki at inaus neng Ruben uling ngana, Ikit na ning Ginu ing makalunus kung kabilian. Ngeni luguran na na ku ning asawa ku.

33 Mebuktut yang pasibayu at lalaki ne naman ing anak na. Pemalagyuan neng Simeon uling ngana, Dimdam na ning Ginu king e na ku kaluguran ning asawa ku. Inya binie nia naman kanaku ing anak a ini.

34 Mebuktut ne namang pasibayu at lalaki ne naman ing ayanak na. Ngana, Ngeni milapit ne lub kanaku ing asawa ku, uli na ning atlu na lang lalaki ding ayanak ku. Inya Levi ing pemalagyu na king anak.

35 Mebuktut ne naman at lalaki ya naman ing anak na. Nganang migsalita, Ngeni purian ke ing Ginu. Inya pemalagyuan neng Juda ing anak na. Kaybat tinuknang neng manganak.

30

1 Apansinan nang Raquel king e ya mikakayanak kang Jacob. Mengalalu ya king kapatad na. Kanita ngana kang Jacob, Dinan mu kung anak nung ali mate ku.

2 Mimua ya i Jacob at ngana kang Raquel, Aku wari ing Dios a makiburi king e ka mikakayanak!

3 Kanita nganang Raquel, Oyni ing ipus kung i Bilha. Sipingnan me ban kanita mikayanak ku king kapamilatan na.

4 Binie ne i Bilha ban sipingnan neng Jacob bilang asawa na.

5 Mebuktut ya i Bilha at lalaki ya ing ayanak na kang Jacob.

6 Binie na ning Ginu ing inawad ku, nganang Raquel. Pekiramdaman na ing panalangin ku at dininan na kung anak a lalaki. Inya pemalagyuan neng Dan ing anak.

7 Mebuktut yang pasibayu i Bilha at lalaki ne naman ing ayanak na.

8 Nganang Raquel, Mekilaban kung masalese king kapatad ku at migtagumpe ku. Inya pemalagyuan neng Neftali ing anak.

9 Inyang akit nang Lea king e ne manganak, pepasiping ne kang Jacob ing ipus nang i Zilpa.

10 Sipingnan neng Jacob at mebuktut ya iti at mikayanak yang lalaki.

11 Kasuerti ko, nganang Lea. Inya pemalagyuan neng Gad ing anak.

12 Kanita i Zilpa a ipus nang Lea mikayanak ya pang metung kang Jacob.

13 Kasaya ko, nganang Lea. Ngeni ausan da kung masaya ding babai. Inya pemalagyuan neng Aser ing anak.

14 Misan a aldo, kabang papalutan da ing trigu, i Ruben a atyu king marangle menakit yang bungang mandragora. Dela na la kang ima nang i Lea. Nganang Raquel kang Lea, Dinan mu na ku mo kareng mandragorang kalap ning anak mo.

15 Pekibat nang Lea, E pa wari sapat keka ing kinua mu ne ing asawa ku at ngeni pati ding mandragora na ning anak ku kukuanan mo pa!? Nung bisa ka, nganang mekibat Raquel, bilang kalibe da ring mandragora na ning anak mu matudtud ya siping mu i Jacob ngening bengi.

16 Ketang benging ita, inyang pauli ya i Jacob ibat king marangle, seganan neng Lea. Kanaku ka sumiping ngening benging iti, ngana, uling ika ing kalibe da ring mandragora na ning anak ku. Inya ketang benging ita siniping ya i Jacob kang Lea.

17 Pekiramdaman ne ning Dios ing panalangin na; mebuktut ya at kalima ne ing anak na karing ayanak nang lalaki kang Jacob.

18 Nganang Lea, Inablasan na ku ning Dios uling binie ke king asawa ku ing kanakung ipus. Inya pemalagyuan neng Isacar ing anak.

19 Mebuktut yang pasibayu i Lea at kanam ne karing anak a lalaki ing beit na.

20 Ngana, Tutu yang mal ing kalam a binie na ning Dios kanaku. Ngeni lubus na na kung luguran ning asawa ku uling anam na lang lalaki ding ayanak ku. Inya pemalagyuan neng Zebulun ing anak.

21 Katataulian mikayanak yang babai at pemalagyuan neng Dina.

22 Kanita melunus ya ing Dios kang Raquel. Pekiramdaman na ing panalangin na at leko ne pangabaug.

23 Mebuktut ya at mikayanak yang lalaki. Ngana, Leko na ning Dios ing kamarinayan ku.

24 Inya pemalagyuan neng Jose. Ngana wari, Dinan na ku pa sana ning Ginu metung pang anak a lalaki.

25 Kaybat neng beit Raquel i Jose, nganang Jacob kang Laban, Paintulutan yu kung muli king balen kung tibuan.

26 Paintulut yu sana ing ituki ku la ding anak ku at asawa uling sinuyu na ku man kekayu para karela. E naman makalingad kekayu nung makananu ra kayung masalese siyuan.

27 Pekibat nang Laban, Jacob, oyni ing asabi ku keka. Apibulebule ku king kakung sibukan king binendisyunan na ku ning Ginu king uli mu.

28 Sabian mu ing upang buri mu at ita ing ibie ku keka.

29 Pekibat nang Jacob, Balu yu nung makananu kung mekipagobra kekayu at nung nu anti karagul ing pamagmalasakit ku karing sese yung animal.

30 Ditak mu kanita ing bandi yu, oneng dakal na ngeni. Binendisyunan na kayu ning Ginu manibat na kanitang akayabe yu ku. Kapilan ku pa manatagan para king sarili kung pamilya?

31 Nganang kinutang Laban, Nanu ngeni ing sukat kung iyupa keka? E kailangan ing bayaran yu ku; pastulan ku la mu rin at sesen ding kawan yu, nung mabisa kayu king ipakisabi ku kekayu, nganang Jacob.

32 Puntalan ku la ngeni ding tupa yu at ikawani ke ing balang tupang maki pultik a matuling at balang tupang matuling at ing balang kambing a maki tagpi at pultik-pultikan karing kanakung kambing. Ila deti ring maging kanakung upa.

33 King daratang a panaun, potang lawan yu la deting upa ku, abalu yu nung tapat ku kekayu o ali. Nung ala yang tagpi o pultikan ya ing kambing at nung e ya matuling ing tupa iti penako ya!

34 Mekibat ya i Laban, Wa, buri ku ing sinabi mu! Iti ya ing gawan ta.

35 Keta mu ring aldong ita kelilua na lang Laban ding maki tagpi at pultik-pultikan karing kambing, potru ya man o gaindu, antimu rin ding matuling a tupa at saka na la pepasese karing anak na.

36 Linaut ya kang Jacob; ing laut na kalupa na ning dasnan na ning taung maglakad atlung aldo. At pistulan na lang Jacob ding mitagan karing kawan nang Laban.

37 Kanita memakli yang sagiwang sanga i Jacob karing tanaman a ausan dang alamo, almendro, at kastanyo; belatan na la angga king linto ing gulis-gulisan a maputi.

38 Binili na la deting sangang belatan na king lugal nung nu la miminum ding animal ban potang miminum la akit da la reti. Binili na la karin uling mipangasta la karin ding animal

39 potang daratang la ban minum. Inya akaglian da la ring sanga at meging gulis-gulisan la, pultik-pultikan, at tagpi-tagpi.

40 Kelilua na lang Jacob ding tupa ampon ding kambing at binili na la king metung a lugal; ita sanang akakit da la ring maki tagpi at matuling a animal a sese nang Laban. Makanyan yang mika sariling kawan i Jacob, at e na la pekiabe deti karing kawan nang Laban.

41 Antimu rin, potang mipangasta la ring mangasikan a animal, bibili na lang Jacob ding sanga king arapan da reting animal ba lang miyayasawa lele da reting sanga.

42 Oneng e ya mibiling sanga arapan da ring maina. Makanyan lang miras kang Laban ding animal a mangaina, samantalang miras la ngan kang Jacob ding animal a mangasikan.

43 Makanyan yang mibandi i Jacob; merakal la ding kawan na at merakal la naman ding ipus nang lalaki at babai, kamelyu, at asno.

31

1 Abalitan nang Jacob king sasabian da ring bayo nang lalaki ing anti kaniti: Kinua nang Jacob ing heganaganang pibandian nang tatang mi at ketang pibandian nang tatang mi karin menibat ing heganaganang pibandian na.

2 Apansinan na namang Jacob king menaliwa ya paglalawe i Laban; e na na kalupa ning sadia.

3 Kanita ngana ning Ginu kang Jacob, Magbalik na ka king tuknangan da ring kekang makatua at kamaganak at antabayanan da ka!

4 Pepayaus na lang Jacob di Raquel at Lea at pepapuntalan na la king marangle nung nu la papastulan ding animal a sese na.

5 Ngana karela, Apansinan ku king menaliwa ya lawe kanaku i tata yu; e na anti kanitang milabas; pero e na ku kewanian ning Dios nang tata ku.

6 Balu yu munaman nung makananu kung sinuyu kang tata yu king anggang agyu ku.

7 Makanyan man pemiraitnan na ku pa at mekatapulu na nang besis inalilan ing upa na kanaku. Pero e na peintulut ning Dios ing apanasakit na ku.

8 Potang sabian nang tata yu, Ding tagpian a kambing ila ding upa mu, manganak yang tagpian a biseru ing mabilug a kawan. Pota namang sabian nang, Ding gulis-gulisan ila ding upa mu, kanita manganak yang gulis-gulisan a biseru ing mabilug a kawan.

9 Makanyan na lang linipat kanaku ning Dios ding kawan nang tata yu.

10 Misan, panaun na kanita ning pamipapaglahi ra ding animal, meninap ku at ikit ku la ding potru a pawa ngang gulis-gulisan at tagpian.

11 At king paninap sinabi na kanaku ning anghel ning Dios, Jacob! Nanu pu? ngakung mekibat.

12 Pakalawan mu la, ngana, pawa la ngang gulis-gulisan at tagpian ampon pultik-pultikan ding potrung maglahi king kawan; uli na ning e makalingad kanaku ing pamaniaptan nang Laban keka.

13 Aku ing Dios a pepakit keka karin king Betel nung nu me telaga at linian ing metung a batu. Karin sinumpa ka kanaku. Inya lumakad na ka at lakuan me ing lugal a iti at mibalik ka king lugal a tibuan mu.

14 Kanita kitang da ri Raquel at Lea, Atin ke pa kayang dake king pimamanan king pibandian na ning kekaming tata?

15 Tuturing na na kami mung dayuan; pisali na kami at agastus na la ring ayabli na.

16 Mangaintulid kekami at karing anak mi ing pibandian a leko na ning Dios kang tata mi. Sulung, daptan mu ing sinabi na keka ning Dios.

17 Kanita seke na na lang Jacob ding anak na at asawa karing kamelyu.

18 Dela na la ngan ding kawan na at pibandian a meging bandi na karin Padan-aram, at saka ne mibalik kang Isaac a tata na karin king sakup ning Canaan. fig,,,,,Dela na la ngan ding kawan na...,(31:18)fig*

19 Ala yu kanita i Laban uling meko ya ban ururan na la ding tupa na. Kabang ala yu penako na lang Raquel ding kikilalanan dang dios king bale nang tata na.

20 E na pepabalung Jacob kang Laban, ing Arameo, ing mamako ne at alinlang ne.

21 Dela na ngan ing pibandian na at marapal neng meko. Lipatan ne ing Ilug ning Eufrates at minarap yang papunta king sakup ning Gilead.

22 Kalabas da ring atlung aldo abalitan nang Laban ing meko ya i Jacob.

23 Penagal neng Laban at ding kamaganak na kilub ding pitung aldo, at atagal de king bunduk-bundukan na ning sakup ning Gilead.

24 Pero ketang benging ita pepakit ya ing Dios kang Laban, ing Arameo, king kapamilatan na ning paninap at sinabi na kang Laban king e ne sana nananan balang i Jacob.

25 Inyang datang ya i Laban atalakad na neng Jacob ing tolda ra king bunduk samantalang i Laban at ding kayabe na telakad da la ring tolda king bunduk-bundukan na ning Gilead.

26 Nganang Laban kang Jacob, Obat lininlang mu ku at tiki ding anak kung babai a balamu bihag ning gera?

27 Obat meko kang pasalikut at meko kang e memun? Pepayantabe ra ka sanang masayang kantahan a babagayan da ring pandereta at alpa.

28 E mu man peintulut ing auma ku la ding apu ku at anak. E ustu ing gewa mu!

29 Malyari da kang panasakitan, oneng nabengi ngana kanaku ning Dios nang tata mu, E me nananan balang i Jacob!

30 Balu kung meko ka uli na ning tutu na kang bisang makauli; obat pati ring dios ku king bale penako mu?

31 Nganang mekibat Jacob, Tatakut ku uling pota bawalan yu lang tuki kanaku ding anak yu.

32 Tungkul naman karetang kikilalanan yung dios, paten ya itang nung kenu la mayakit. King akakit da ring kamaganak ku, nung sakaling atin kayung akit nanu pa mang kekayu, kuanan ye. E na kamalayan Jacob king i Raquel ing menako karing kikilalanan nang dios tata na.

33 Kanita linub ya i Laban karing tolda da ri Jacob; kaybat king tolda nang Lea ampon king tolda da ring aduang ipus a babai, oneng e na la ikit ding kikilalanan nang dios. Linual ya king tolda nang Lea at kaybat linub ya king tolda nang Raquel.

34 Kinua na lang Raquel ding dios nang tata na at saka na la linulan king bulsa na ning sia ning kamelyu, at kaybat liklukan na la. Asiasat na ne ngan Laban ing kilub na ning tolda nang Raquel oneng ala yang ikit.

35 Nganang Raquel kang tata na, Tatang, e yu sana pagkasala ing e ku mitalakad arapan yu; makaratang ing regla ku. Penintun na lang Laban, oneng e na la ikit ding kikilalanan nang dios.

36 Inya mimua ya i Jacob at bignus na ing mua na kang Laban. Ngana, Nanu wari ing e ustung depat ku? Nanu waring kasalanan ku? Obat tikian yu ku?

37 Ngening asiasat yu na ngan ing pibandian ku, menakit kayung nanumang bandi yo? Palto ya mu arapan da ring kamaganak yu at kamaganak ku at paburen yung ilang matul nung ninu kekatamung adua ing makamatulid.

38 Kilub ding aduang pulung banuang sinuyu ku kekayu, e la tinuknang merakal ding tupa yu o kambing at e ku mengangas mengan agyang metung mung tupa karing kekayung kawan.

39 Nung atin lang apate ding mabangis a animal e ku na la papakit kekayu; agad ku na lang alilan; meging katungkulan keng alilan ing mepanako neng aldo o neng bengi.

40 Pibabata ku ing maduluk king pali ning aldo at ing dimla ning bengi angga na king e ku mipapatudtud.

41 Makanyan ing delanan ku kilub ding aduang pulung banuang sinuyu ku kekayu. Labing apat kung banuang sinuyu kekayu ban ayasawa ku la ding adua yung anak at anam a banua para karing kekayung kawan. Makanyan man apulu yung besis inalilan ing upa ku.

42 Nung e na ku mu inantabayanan ning Dios ding makatua ku, ing Dios nang Abraham at itang Dios a pitakutan nang Isaac, pepalakuan yu ku sanang alang daralan. Pero ikit na ning Dios ing makalunus kung kabilian at ing kanakung kapagalan, at nabengi ya na ing minie kayatulan.

43 Nganang Laban kang Jacob, Anak ku la deting babai; apu ku la ding anak da, at ding kawan, kawan ku la. Kanaku ing heganaganang akakit mu. Nanu ing malyari kung gawan ngeni kareting anak ku o karing anak a beit da?

44 Mayap pa mikasundu kata. Gawa katang katumpuk a batu ban magsilbing katibayan king pikayarian ta.

45 Kanita mibili yang batu i Jacob bilang palatandanan.

46 Nganang Jacob karing tauan na, Manipun kayung batu. Menipun la at pitumpak-tumpak da la at kaybat misulusulu lang mengan lele da ring makabuntun a batu.

47 Inaus neng Laban Yegar-sahaduta iting lugal, pero Galed naman ing inaus nang Jacob kaniti.

48 Nganang Laban, Saksi ya iti keka at kaku king aldong iti. Makanyan yang meyaus Galed ing lugal a ita.

49 Meyaus ya namang Mizpa, uling nganang Laban, Banten na kata sana ning Dios kabang e kata mikakit.

50 Nung sakaling alipustan mu la ding anak kung babai o kaya makiasawa kang aliwa, tandanan mu king agyamang alang manakit, ing Dios ya ing saksi keka at kaku.

51 Ngana pang Laban kang Jacob, Oreni ding batung pitumpak-tumpak ku at ing batung palatandanan a telakad ku pilatan ta.

52 Patutu la ring batung pitumpak-tumpak at iting batung telakad ku king alang lalagpas kekata kareti a ating e mayap a nasa.

53 Ing Dios nang Abraham at ing Dios nang Nahor, ing Dios da ring karelang pipumpunan, ilang matul kekatamu! Sinumpa ya i Jacob king lagyu na ning Dios a tune nang katakutan Isaac a tata na king tuparan na ing kasunduan da.

54 Kaybat na nita miyampang yang metung a ain i Jacob karin king bunduk, at inagkat na lang makisulu ding kamaganak na. Kayari dang mengan, pepalabasan de ing bengi karin.

55 Karas na ning abak a maranun, penuma na lang Laban ding apu na at anak at saka ne memun karela. Kaybat menulakan neng pauli keta karela.

32

1 Sindu nang Jacob ing pamaglakbe na. Kanita asaganan na la ding tubud na ning Dios.

2 Ngana karelang Jacob, Iti ya ing kampu na ning Dios. Makanyan neng inaus Mahanaim ing lugal a ita.

3 Pepapuntan na lang Jacob ding tubud na kang Esau king Seir a sakup ning Edom.

4 Penabilinan na la. Ngana, Sabian yu king kapatad kung i Esau ing anti kaniti: Pasabi na ning kapatad yung i Jacob king menatili yang kayabe na ning bapa yung i Laban angga ngeni;

5 king mika dakal yang sese baka, asno, tupa, at ipus a lalaki ampon babai. Pasabi na kekayu king magnasa yang maging katanggap-tanggap king arapan yu.

6 Mibalik la ding tiburan nang Jacob at ngara, Pintalan mi ya i Esau a kapatad yu; ya mismu kanu ing sagana kekayu. Atin yang kayabe; apat lang dalan a katau.

7 Mitakutan yang e mu nanu i Jacob. Inya gewa na lang aduang grupu ding taung kayabe na, antimu rin ding tupa na, kambing, baka, at ding kamelyu.

8 Inisip na nung sakaling dasnan neng Esau ing metung kareting grupu at salakayan ne, makatakas ya ing kadua.

9 Kanita nganang menalangin Jacob, O Dios nang Abraham, Dios nang Isaac a tata ku! Sinabi yu kanaku, Ginu, king mibalik na ku king balen kung tibuan at e yu ku paburen!

10 E ku karapatdapat king heganaganang binie yu at katapatan yu kanaku. Lipatan ke ing Ilug ning Jordan agyamang tukud ya mu kabud ing darala ku. Ngeni, king pamagbalik ku adua lang grupu ding kayabe ku.

11 Iligtas yu ku sana kang Esau a kapatad ku. Tatakut ku pota karatang na pamaten na kami at pati na ding ima ampon ding anak da.

12 Ngayung mengaku kanaku: E ra ka paburen at parakalan ku la ring maging lahi mu, maging kasing dakal da la ring balas na ning dagat a e abilang-bilang.

13 Kaybat nang linabas ing bengi karin, kewani na lang Jacob deting mapilan a bage ban iregalu king kapatad nang i Esau:

14 aduang dalan a babaing kambing at aduang pulung lalaking kambing; aduang dalan a babaing tupa at aduang pulung lalaking tupa;

15 atlung pulung gatasan a kamelyu at ding karelang biseru; apat apulung baka at apulung toro; aduang pulung babaing asno at apulung lalaking asno.

16 Pepanibala na la deti karing ipus na a mamahala balang grupu. Kaybat ngana karing ipus, Muna na kayu kanaku at dinan yeng pilatan ing balang grupu.

17 Ngana ketang ipus a atyu king pekamumuna, Potang asaganan na ka ning kapatad kung i Esau at kutnan na ka nung kenu ka ipus at nung nu ka munta at nung kenu la ding animal

18 ipakibat mu, Kang Jacob la a kekayung talasuyu; papabie na la kekayu. Katuki mi ya.

19 Makanyan munaman ing penabilin na king kaduang ipus, king katlu, at karing sablang maglakad kagulutan da ring kawan. Yan ing sabian yu kang Esau potang akatagpu yu ne.

20 At sabian yu pa, I Jacob a talasuyu yu atyu ne kagulutan mi. Nganang minisip Jacob, Nung sakaling apalubak ke lub karing regalu a peparala kung makapauna kanaku, potang akayarap ke, mekad patawaran na ku.

21 Inya peparala nang makauna kang Esau ing regalu, at melakuan yang migpaynawa king kampu king benging ita.

22 Ketang bengi mu ring ita mibangun ya i Jacob. Tiki na la ding adua nang asawa, ding aduang babaing kasese na, at ding labing metung a anak na, at delakitan de ing Ilug ning Jabok.

23 Inyang adalakit na na la at ing pibandian na,

24 melakuan yang magdili-dili i Jacob. Kanita dinatang ya ing metung a lalaki, at mekibatbatan ya kang Jacob angga na king miras ing ganingaldo.

25 Inyang aulata na ning tau king e ne asaul i Jacob, sikmal ne king papaluan, at milisang ya ing butul na ning puad na king paglugalan na king papaluan.

26 Kanita ngana ning tau, Ibili mu na ku uling ganingaldo na. fig,,,,,Kanita dinatang ya ing metung a lalaki, at mekibatbatan ya kang Jacob...,(32:24)fig* Oneng nganang Jacob, E ra kayu ibili anggang e yu ku bendisyunan.

27 Nanu waring lagyu mu? nganang kinutang ning lalaki. Jacob, nganang mekibat.

28 Kanita ngana ning lalaki, Manibat ngeni Israel na ing lagyu mu; e na Jacob uling akabatbatan me ing Dios ampon ding tau at miniambut ka.

29 Kanita nganang Jacob, Sabian yu ne mo kanaku ing lagyu yo. Pekibat na, Obat buri meng abalu ing lagyu ku? at binendisyunan ne i Jacob.

30 Inya i Jacob inaus neng Peniel ing lugal a ita, ngana wari, Ing lupa na ning Dios, uling ikit ne lupa ing Dios, oneng e ya ninanu balang.

31 Makaslag ne ing aldo inyang palako ne Peniel; tikul-tikul yang meko pauli na ning papaluan na.

32 Iti ya ing sangkan nung inya e la mamangan ding Israelita king laman a atyu king pikalukaluan na ning papaluan uli na ning kepilayan ya karin i Jacob king pangasakmal na.

33

1 Minatna ya ampon miglalawe i Jacob at ikit neng daratang i Esau; kayabe na la ding apat a ralan a tauan na. Inya pirakerakayan na la ring anak kari Lea, Raquel, at ding aduang babaing kasese na.

2 Pepaunan na la ding babaing kasese na at ding anak da; kaybat da i Lea ampon ding anak na, at keta lang tauli di Raquel at Jose.

3 Ya naman migpauna ya karela; dinuku yang makatapitu king gabun angga king milapit ya king kapatad na.

4 Milayi yang sinalubung i Esau; pengaul ne at inuma kabang tatangis lang parehu.

5 Inyang minatna ya i Esau ikit na la ding babai at ding anak. Ninu deting kayabe mu? nganang mengutang. Pekibat nang Jacob, Ila deti ring anak a malugud nang binie ning Dios king kekang talasuyu.

6 Kanita linapit la ding babaing kasese nang Jacob at ding anak da at dinuku la arapan na.

7 Linapit ya naman i Lea at ding anak na at dinuku; katataulian linapit ya i Raquel at i Jose at dinuku la naman.

8 Kanita kitang nang Esau, Para nanu no man ding grupung asaganan ku? Nganang mekibat Jacob, Regalu ku la keka ban milako ing mua mu kanaku.

9 Dakal na ku pibandian, nganang Esau, keka na mu ing pibandian mu.

10 Nganang Jacob, Nung talagang e ka mua kanaku tanggapan mu sana iting babie ku keka. Ngening tinggap mu ku balamu akakit ku ne keka ing lupa na ning Dios.

11 Tanggapan mu na sana iting babie ku keka anti na ning dininan na ku ning Dios king heganaganang kailangan ku at dakal na ku pibandian. Pemilit ne angga king mebisa ya.

12 Kanita nganang Esau, Lumakad ta na at magpauna na ku kekayu.

13 Pekibat nang Jacob, Balu mu, kapatad ku, maina la pamikakatawan ding anak at kailangan lang ingatan ding tupa at baka ampon ding biseru dang sususu. Pota mangamate la nung sakaling mipalalu lang lumakad kilub ning patingapun.

14 Muna na ka at tuki ku kagulutan mu. Mabagal kung lumakad; antabayanan ku la ring bakang atyu arapan ku at ding anak. Mikit ta na mu karin Seir.

15 Kanita nganang Esau, Lakuan ku la keka ding mapilan a kataung kayabe ku. Nganang Jacob, E na kailangan. Labis-labis na ing ganaka mu kanaku!

16 Kanita mu ring aldong ita tiglus nang Esau ing pamagbalik na Seir.

17 Tinaglus ya Sucot i Jacob at mitalakad yang bale na karin. Ginawa ya namang kural para karing kawan na. Iti ing sangkan nung inya ausan deng Sucot ing lugal a ita.

18 King pamagbalik na manibat Padan-aram masalese yang miras i Jacob king siudad ning Sikem a atyu king sakup ning Canaan. Telakad na la ding tolda na e binang malaut king siudad.

19 Asali ne ing gabun a pitalakaran nang tolda karing anak nang Hamor a tata nang Sikem king alagang dinalan a kapirasung pilak.

20 Karin ya ginawang altar at inaus neng El, ing Dios ning Israel.

34

1 Misan a aldo, i Dina a anak nang Jacob kang Lea meko ya ban dalawan na la ding babaing tubu Canaan.

2 Ikit neng Sikem a anak nang Hamor, ing Heveo a pekapun karin. Sebat ne at sinira ne puri.

3 Ikit na ing makabighani ya at dinatang ya sinta kang Dina a anak nang Jacob. Milsinta ya at pekipagsalitan ne kapamilatan da ring amanung mangalambing.

4 Inya nganang Sikem kang Hamor a tata na, Gawa kayu sanang paralan ban ayasawa ke ing babaing ita.

5 Abalitan nang Jacob king sinira ne puring Sikem ing anak nang i Dina. Atyu la kanita ding anak nang lalaking Jacob king marangle, magpastul la karing baka na. Ala yang sinabi nanuman i Jacob. Penaya na lang minuli ding anak na.

6 Kanita pintalan neng Hamor a tata nang Sikem i Jacob ba neng pakisabian.

7 Minuli lang ibat king marangle ding anak nang Jacob inyang abalu ra ing milyari. Mibua la king mua uling ginawa yang kalapastangan i Sikem karing memalen na ning Israel king kapamilatan na ning pamanyirang puri na kang Dina, uling ing bage anti kaniti e kailangan merapat.

8 Pekisabian na lang Hamor. Ngana kang Jacob, Tune neng palsintan ning anak kung i Sikem i Dina a anak mu. Ipakisabi ku kekayu king paintulutan yu neng ayasawa ne.

9 Paintulut yung miyayasawa la ring anak yu at ding anak mi.

10 Manuknangan kayung kayabe mi; keti na kayu makipanuknangan, mangalakal, at manialing gabun.

11 Kanita nganang Sikem kang tata na at karing kapatad nang Dina, Panusigan yu na ku at ibie ku kekayu ing nanumang aduan yu kanaku.

12 Bayaran ke ing duru agyang magkanu ya. Paintulutan yu mung ayasawa ke ing anak yung dalaga.

13 Makisamut pamaglinlang ing pekibat da ring anak nang Jacob kang Sikem at kang tata na uling sinira na ne puri ing kapatad dang i Dina.

14 Ngarang sinabi, E mi malyaring paintulutan iti. E mi ya malyaring pakiasawa ing kapatad mi king metung a taung e mesirkunsisyun. Maragul a kamarinayan ita para kekami.

15 Mabisa kami nung makitulad kayu kekami at pasirkunsisyun yu la ngan ding lalaki kekayu.

16 Kanita paintulut ming ayasawa yu la ring dalaga mi at ikami naman makiasawa kami karing dalaga yu. Mibalebale kami libutad yu at maging metung ta na mung balen.

17 Nung e yu na ke man pakiramdaman at nung e kayu pasirkunsisyun, kuanan mi ya ing kapatad mi at saka na kami mako.

18 Mebisa ya i Hamor at ing anak nang i Sikem king dimdam da.

19 Agad yang pepasirkunsisyun i Sikem uling malsinta ya kang Dina. Lalawan deng marangal dili i Sikem king pamilya na at gagalang de ring kamaganak na.

20 Minta ya i Hamor at ing anak nang i Sikem king lugal a pititipunan da ring tau at ngara karing kabalen da,

21 Kakaluguran ta la ding taung deti. Paburen ta lang manuknangan king gabun tamu ampon mangalakal. Atin namang lugal para karela keti kekatamu. Makiasawa tamu karing dalaga ra at ila naman makapakiasawa la karing dalaga tamu.

22 Pero ating metung a bage a aduan da. Pasirkunsisyun la sana ding lalaki kekatamu antimo ila.

23 E wari ding sese rang baka at pibandian ampon ding aliwa pang sese rang animal maging kekatamu la? Inya manusig tamu king buri da ba lang manuknangan kayabe tamu.

24 Pekiramdaman de ring heganaganang mekipulung i Hamor at ing anak nang i Sikem, at pepasirkunsisyun la ring lalaki.

25 King katlung aldo kabang masakit la pa panamdaman ding pepasirkunsisyun, i Simeon at i Levi a kapatad nang Dina kinua da la ring karelang espada at lihim lang linub king siudad. Pete da la ngan ding lalaki.

26 Pete ria naman i Hamor at ing anak nang i Sikem. Kaybat tiki de i Dina at saka na la meko.

27 Pemangua da ring aliwa nang anak Jacob ing nanumang bage akua ra king siudad anting pamanablas king pangasira na puri ning kapatad dang i Dina.

28 Kinua da la ring kawan; dela da la ngan ding baka ampon asno, at ing sablang atyu kilub at kilual ning siudad.

29 Kinua da ngan ing heganaganang bage maulaga; binihag da la ring asawa ra at anak at nipnap da la laman ding pibalebale ra.

30 Nganang Jacob kari Simeon at Levi, Karagul na ning problemang pepasari yo! Uli na ning gewa yu pikasaman da ku ding memalen na ning lugal a iti, ding tau Canaan, at ding Perezeo. Ditak la mu ding tauan ku. Nung sakaling misanmetung la at lusuban da ku, siguradung magisan tamu lahi.

31 Pekibat da, E mi apaintulut ing ituring deng balamu babaing magtinda king katawan na ing kapatad mi!

35

1 Ngana ning Dios kang Jacob, Gayak ka at munta ka Betel. Manuknangan ka karin. Gawa kang altar karin para kanaku, ing Dios, a pepakit keka inyang tatakasan me ing kapatad mung i Esau.

2 Inya nganang Jacob karing katubale na at karing kayabe na, Iyugse yu na la ring kikilalanan yung dios a atyu keti kayabe yu. Linisan yu ing sarili yu at miblas kayu.

3 Kaybat mako tamu at munta karin Betel. Karin gawa kung altar para king Dios a sinaup kanaku inyang maliligalig ku at parating matnube kanaku nukarin ku man munta.

4 Binie da la kang Jacob ding heganaganang kikilalanan dang dios at ding susulud dang tingga. Kitkut na la ngang Jacob lalam na ning tanaman a ausan dang ensina a atyu malapit Sikem.

5 Inyang lalakuan da ne ing lugal a ita, pepagpa na ning Dios ing maragul a takut karing memalen da ring siudad a makalapit karin. Inya e re tegal i Jacob at ing pamilya na.

6 Makanyan yang miras Luz i Jacob at ding kayabe na. Betel ya naman a lagyu ing lugal a ita; atyu iti king sakup na ning Canaan.

7 Karin ya ginawang altar at inaus neng El-Betel ing lugal a ita, uling karin ya pepakit ing Dios inyang tatakas ya king kapatad na.

8 Karin ya mete i Debora a menese kang Rebeca. Mikutkut ya lalam na ning tanaman a ensina king gabun makababa king Betel. Inya inaus deng Ensina ning Pamanangis.

9 Pepakit yang pasibayu ing Dios kang Jacob inyang mibalik ya king Padan-aram ning Mesopotamia at saka ne binendisyunan.

10 Ngana ning Dios, Jacob ka lagyu, pero e na ka mayaus pang Jacob manibat ngeni, nune Israel. Makanyan yang meging Israel ing lagyu nang Jacob.

11 Ngana pa ning Dios, Aku ing Dios a Mayupaya. Parakalan mu la ding anak mu. E ya mu metung a bansa nune dakal la ding bansang bilugan da ring lahi mu. Maging ari la ding aliwa karela.

12 Ibabie ke keka at karing lahi mu ing gabun a binie ku kang Abraham at kang Isaac.

13 Kanita likuan ne ning Dios ketang lugal nung nukarin ne akasabi.

14 Mitalakad yang metung a batung pekatanda i Jacob ketang lugal nung nu ne akasabi ning Dios. Miyain yang ain-a-inuman at saka ne tigtugan laru.

15 Betel ing inaus nang Jacob ketang lugal a ita.

16 Meko ya Betel i Jacob at ding katubale na. Malaut la pa Efrata inyang miras ing oras na ning pamanganak nang Raquel. Miraramdam yang e makanyan-kanyan.

17 Inyang magkasakit yang manganak ngana ning ilut, E ka tatakut, Raquel. Mika metung ka pang anak a lalaki.

18 Oneng mibili ya king panganib at mete ya king pamanganak na. Bayu ya mete inaus neng Benoni ing anak na. Oneng Benjamin naman ing pemalagyu nang Jacob a tata na.

19 Mete ya i Raquel at mikutkut ya king lele dalan papunta Efrata a ngeni ya ing Betlehem.

20 Mibili yang batung pitatandanan i Jacob king kutkutan na. Iti ya ing batung palatandanan king kutkutan nang Raquel a atyu angga ngeni karin.

21 Sindu nang Israel ing pamaglakbe na at menuknangan ya sumangid na ning tore ning Eder.

22 Kabang manuknangan ya i Israel king lugal a ita, lepitan neng Ruben i Bilha, ing metung karing babaing kasese nang tata na, at sipingnan ne. Abalu nang Israel iti at mimua ya. Labi lang aduang lalaki ding anak nang Jacob.

23 Ding ayanak na kang Lea ila di Ruben (ing pangane nang Jacob), Simeon, Levi, Juda, Isacar, at i Zebulun;

24 ding ayanak na kang Raquel ila naman di Jose at Benjamin

25 at ding ayanak na kang Bilha a ipus nang Raquel ila di Dan at Neftali;

26 ding ayanak na kang Zilpa a ipus nang Lea ila di Gad at Aser. Ila deti ring anak nang Jacob. Mibait la ngan deti inyang manuknangan ya Padan-aram.

27 Minuli ya i Jacob kang tata nang i Isaac karin king Mamre, karin Kiriat-Arba at ausan da namang Hebron, nung nu la mibalebale di Abraham at Isaac.

28 Dinalan walung pulung banua ya i Isaac

29 inyang mate ya. Kitkut de ri Esau at Jacob lele da ring makatua na.

36

1 Oreti ding anak nang Esau a ausan da namang Edom.

2 Tau la ngan king Canaan ding asawa nang Esau: i Ada a anak nang Elon a Hiteo, i Oholibama a anak nang Ana at apu nang Zibeon a Heveo,

3 at i Basemat a anak nang Ismael at kapatad nang Nebayot.

4 Ing anak nang Esau kang Ada ya i Elifas; ing anak na kang Basemat ya i Reuel,

5 at ding anak na kang Oholibama ila ri Jeus, Jalam, at i Kora. Ila deti ring anak nang lalaking Esau a mibait kabang mibalebale ya karin Canaan.

6 Tiki na lang Esau ding asawa na, ding anak nang lalaki at babai, ding sablang katubale na, ding sese nang baka at aliwa pang animal, at ing sablang pibandian a atipun na Canaan, at minta ya king aliwang bansa. Linaut ya king kapatad nang i Jacob

7 uling tutu na lang dakal a pibandian at ing gabun nung nu la manuknangan e na sapat para king kabiayan da ring karelang sese animal.

8 Makanyan yang miras i Esau king lugal a mabunduk na ning Seir. I Esau ya naman i Edom.

9 Oreti ding anak nang Esau a pipumpunan da ring Edomita karin king bunduk-bundukan nang lugal ning Seir:

10 I Elifas, ing anak na kang Ada; i Reuel, ing anak na kang Basemat.

11 Ding anak nang Elifas ila di Teman, Omar, Zefo, Gatam, at i Kenaz.

12 (I Timna ya ing babaing kasese nang Elifas a anak nang Esau. Ayanak neng Elifas kang Timna i Amalek.) Ila deti ring lahi nang Esau king asawa nang i Ada.

13 Oreti naman ding anak nang Reuel: di Nahat, Zera, Samma, at i Miza. Ila deti ring lahi nang Esau king asawa nang i Basemat.

14 Oreti naman ding anak nang Esau king asawa nang i Oholibama a anak nang Ana at apu nang Zibeon: di Jeus, Jalam, at i Kora.

15 Oreti ding tribu a lahi nang Esau. Anak na lang Elifas a pangane nang Esau: di Teman, Omar, Zefo, Kenaz,

16 Kora, Gatam, at i Amalek. Ila deti ring pekapun da ring anak nang Elifas karin Edom. Ila ring lahi nang Esau kang Ada.

17 Ding anak nang Reuel a anak nang Esau ila ri Nahat, Zera, Samma, at i Miza. Ila deti ring pekapun da ring anak nang Reuel karin Edom. Lahi na lang Esau kang Basemat.

18 Oreti naman ding ayanak nang Esau kang Oholibama: Jeus, Jalam, at i Kora. Deti ayanak na lang Esau kang Oholibama a anak nang Ana.

19 Ila deti ring tribung lahi nang Esau.

20 Oreti naman ding anak nang Seir, ing Horeo: Lotan, Sobal, Zibeon, Ana,

21 Dison, Ezer, at Disan. Tubu la karin at ila ring pekapun da ring Horeo king sakup ning Edom.

22 Di Hori at Heman ila naman ding anak nang Lotan, at ing kapatad nang babaing Lotan ya i Timna.

23 Oreti naman ding anak nang Sobal: di Alvan, Manahat, Ebal, Sefo, at i Onam.

24 Ding anak nang Zibeon ila ri Aya at Ana. I Ana ya ing mekatuklas karing sibul na ning mapaling danum king ilang inyang papastulan na la ding asno nang Zibeon a tata na.

25 Oreti ding anak nang Ana: i Dison at i Oholibama, ing anak nang babai.

26 Oreti naman ding anak nang Dison: di Hemdan, Esban, Itran, at i Keran.

27 Ding anak nang Ezer ila ri Bilhan, Zaavan, at i Akan.

28 At ding anak na namang Disan ila ri Uz at Aran.

29 Oreti naman ding pekapun da ring Horeo: Lotan, Sobal, Zibeon, Ana,

30 Dison, Ezer, at Disan. Ila deti ring mamuntukan karing Horeo karin king sakup ning Seir.

31 Oreni ding ari a menungkulan king sakup ning Edom bayu la pa mika ari ding Israelita.

32 Mig-ari ya Edom i Bela a anak nang Beor. Ing lagyu ning siudad na Dinhaba.

33 Inyang mete ya i Bela ing sinalisi bilang ari ya i Jobab a anak nang Zerang tubu Bozra.

34 Inyang mete ne man i Jobab ing sinalisi bilang ari ya i Husam, ing Temanita.

35 Inyang mete ya i Husam, ing sinalisi ya i Hadad a anak nang Bedad bilang ari. Simbut na la ring Midianita king bansa ning Moab; ing siudad na ya ing Avit.

36 Inyang mete ya i Hadad selisian neng Samla a tau Masreka bilang ari.

37 Inyang mete ne man i Samla i Saul a tau Rehobot king Ilug ning Eufrates ya ing sinalisi bilang ari.

38 Mete ya i Saul, at i Baalhanan a anak nang Akbor ya ing sinalisi bilang ari.

39 Mete ya i Baalhanan a anak nang Akbor, at i Hadar ya ing mig-ari. Ing lagyu na ning siudad na Pau. Ing asawa na ya i Mehetabel a anak nang Matred at apu nang Mezahab.

40 Ila deti ring lagyu da ring tribung lahi nang Esau, agpang karing pamilya ra at pitutuknangan: di Timna, Alva, Jetet,

41 Oholibama, Ela, Pinon,

42 Kenaz, Teman, Mibzar,

43 Magdiel, at i Iram. Ila ring pekapun na ning Edom agpang king lugal a pitutuknangan da king karelang bansa. I Esau ya ing penibatan da ring Edomita.

37

1 Menatili yang menuknangan i Jacob king sakup ning Canaan nung nu ya menuknangan i tata na.

2 Iti ya ing istoria na ning pamilya na. Papastulan na lang Jose ding kawan inyang labi yang pitung banua; kayabe na la ring kapatad na kang tata na karing babaing kasese nang i Bilha at i Zilpa. Simbung nang Jose kang tata na ing e ustung pamaniaptan da ring kapatad na.

3 Maygit neng kaluguran Israel i Jose kesa karing aliwa nang anak uling matua ne i Israel inyang mibait ya i Jose. Ginawa yang imalan a makaba takde para kang Jose.

4 Inyang ikit da ring kapatad na king maygit neng kaluguran tata ra kesa king kenu pa man karelang mikakapatad, pikasaman de at e ra ne buri mang kasabi.

5 Misan meninap ya i Jose. Inyang sinabi ne iti karela, lalu deng pikasaman.

6 Ngana karela, Pakiramdaman ye ing apaninap ku:

7 Atyu tamu mo king marangle at manaptas tamung trigu. Mibangun ya itang inaptas ku at menatili yang makatalakad. Kanita pepadurutnan de ring inaptas yung trigu ing kanakung inaptas at saka la dinukung mababa arap na.

8 Ngara ding kapatad na, Balamu ata babalakan mung maging ari ka at manimuna kekami? Makanyan de pang lalung pikasaman uli na ning paninap a sinabi na karela.

9 Meninap ne naman i Jose at sinabi ne iti karing kapatad na. Ngana karela, Meninap na ku na naman. Ing aldo at ing bulan ampon ding labing metung a batuin dinuku la kanaku.

10 Oneng pengamanuan neng tata na inyang sinabi ne iti. Ngana, Nanu ya ta kabaldugan iting kekang paninap? I ima mu at aku pati ring kapatad mu duku ke ngan wari king arapan mo?

11 Keririan de ring kapatad na, oneng pibulebulayan nang tata na iti.

12 Misan a aldo, minta la king Sikem ding kapatad nang Jose ban pastulan ing kawan nang tata ra.

13 Nganang Jacob kang Jose, E wari ding kapatad mu magpastul la banda karin Sikem. Puntalan mu la. Pekibat nang Jose, Opu, puntalan ku la!

14 Nganang tata na, Mako na ka. Lawan mu nung masalese la bili ding kapatad mu at ding karelang papastulan. Kaybat muli ka at ibalita mu kanaku. Ibat king Kapatagan ning Hebron tiburan ne. Inyang miras ne i Jose king Sikem

15 ikit ne ning metung a tau kabang maglakad ya king marangle, at kitnan ne niting tau nung nanung panintunan na.

16 Panintunan ku la ring kapatad ku, nganang mekibat. Sabian mu na mo kanaku nung nukarin da la papastulan ding sese ming animal?

17 Ala na lu keni, ngana ning tau, dimdam kung pisasabian da king munta la kanu Dotan. Penalukian na lang Jose ding kapatad na at disan na la karin king Dotan.

18 Malaut ya pa ikit da ne at bayu ya milapit karela apisanmetung da nang paten de.

19 Ngarang misabi-sabi, Oyan na ing mapaninap!

20 Meko keni, paten ta ya at saka ta ya iyugse king talaga. Sabian tamu king liklak ne ning mabangis a animal. Lawan tamu nung nanung kararasan da ring paninap na.

21 Inyang dimdam nang Ruben iti, penikuanan neng iligtas karela. Ngana, E ta ya papaten.

22 Sinabi na pang Ruben karela king e la patulung daya nune iyugse da nia mu king talaga karin king ilang at e re sana panasakitan. Sinabi na iti ban aligtas ne i Jose king gamat ding kapatad na at abalik ne kang tata na.

23 Inyang milapit ne i Jose karing kapatad na, likas de ing imalan a susulud na, itang makabang imalan a maki takde.

24 At inugse re king alang danum a talaga.

25 Kaybat linukluk la at mengan. Inyang miglalawe la menakit lang Ismaelitang abe-abe maglakbe ibat Gilead papunta Ehipto. Paniangkap at pabanglu ing karga ra karing kamelyu.

26 Kanita nganang Juda karing kapatad na, Nanung apala tamu nung sakali mang paten ta ya ing kapatad tamu at ilihim ing pangamate na?

27 Pisali ta nia mu karing Ismaelita at e ta ya panasakitan uling kapatad ta ya, laman ne ning sarili tamung laman. Pekiramdaman de i Juda ding kapatad na.

28 Daralan la kanita ding mangalakal a tau Midian. Sinaka re i Jose king talaga, at pisali re king alagang aduang pulung pirasung pilak karing Ismaelita. Tiki ra ne man deti i Jose king Ehipto.

29 Ala ne i Jose king talaga inyang magbalik ya i Ruben. Pengabak neng Ruben ing susulud nang imalan uli na ning sakit ning lub na.

30 Belikan na la ding kapatad na at ngana karela, Ala ne karin ing wali tamu! Nanu ing daptan ku?

31 Mekamate lang biserung kambing at kaybat sinoso re king daya ing imalan a likas da kang Jose.

32 Peparala re iting imalan a makaba at maki takde kang tata ra at pepasabi ra, Ikit mi ya ini. Pakalawan ye. Aliwa iti ing imalan na ning anak yo?

33 Akilala ne at ngana, Imalan ne pin ning anak ku! Liklak ne ning mabangis a animal i Jose a anak ku!

34 Ginabak neng Jacob ing imalan na uli na ning lungkut na, at saka ya misulud imalan a magaspang. Pigkalungkutan ne ing anak na kilub ning makabang panaun.

35 Penikuanan deng pamatulan ding anak na, oneng ala mu ring milyari. E yu ku pamatulan, ngana, dalan ku nang mate ing kalungkutan ku. Makanyan neng tengisan ing anak nang i Jose.

36 Karin naman king Ehipto pisali de ring tau Midian i Jose kang Potifar, ing metung karing pamuntuk na ning ari at kapitan da ring guardia ning palasyu.

38

1 Kanitang panaun a ita kinawani ya i Juda karing kapatad na, at mekipanuknangan ya king metung a memalen na ning Adulam a milagyuan Hira.

2 Karin ne ikit Juda ing anak na ning metung a tau Canaan a milagyuan Sua, at ayasawa ne.

3 Mebuktut ya at beit ne ing metung a anak a lalaki. Pemalagyuan neng Er ing anak na.

4 Mebuktut ne naman at lalaki ne naman ing ayanak na. Onan ing pemalagyu na.

5 Menganak ne namang lalaki at inaus neng Sela. Atyu kanita Kesib i Juda inyang ibait ne ning asawa na i Sela.

6 Pekiasawa neng Juda ing pangane nang i Er kang Tamar.

7 Oneng e ya metula ing Ginu king ugali nang Er, inya pete ne ning Ginu ing pangane nang Juda.

8 Kanita nganang Juda kang Onan, Katungkulan mu ing sipingnan me ing asawa na ning kapatad mung mete ba yang mikayanak ing kapatad mu.

9 Balu nang Onan king e ne aturing anak na ing maging anak na king bayo na. Inya inugse nang Onan ing bini na inyang misiping la ban e ya mikayanak ing kapatad na king kapamilatan na.

10 Mimua ya ing Ginu king gewa na at pete nia naman.

11 Kanita nganang Juda king manuyang nang i Tamar, Muli na ka pa mu king bale nang tata mu at panayan meng dagul ing anak kung i Sela. Sinabi na iti uling tatakut ya pota i Sela mate ya namang kalupa da ring kapatad na. Inya minuli ya keta karela i Tamar.

12 E miglambat mete ya ing asawa nang Juda. Inyang milabas na ing pamagpaldas da minta ya i Juda karin Timna ban lawan na la ring manurud karing tupa na. Kayabe ne ing kakaluguran nang i Hira a tau Adulam.

13 Belita ra kang Tamar king daratang ya ing katuangan na ban tumagun king pamanurud tupa.

14 Inya likas ne ing susulud nang imalan bilang mebalu; migtalikbung ya at pekabalabalan na ing sarili na at saka ya migluklukan king lele dalan palub karin Enaim a lalabasan dang papunta Timna. Balu nang Tamar king maragul ne i Sela pero e re pa babie ban maging asawa na.

15 Panakit nang Juda kang Tamar inisip na king babai yang magtinda king katawan na uling makatalikbung ya.

16 Lepitan ne lele na ning dalan at ngana, Magkanu ing sisingil mu? (E na balung Juda king ya ing manuyang na.) Nanu ing ibie mu kanaku? nganang mekibat Tamar.

17 Padalan da kang metung a biserung kambing, nganang Juda. Nganang Tamar, Nanung peka sangla mu kanaku kabang e me parala?

18 Pekibat na, Nanu ing buri mung isangla ku keka? Ing singsing mung panatak at ing babat ampon tukud, nganang Tamar. Binie na lang Juda ding pakiduang na. Sipingnan ne at mebuktut ya.

19 Kaybat na nita, mibangun ya i Tamar at saka ne meko. Likas ne ing talikbung na at sinulud nang pasibayu ing imalan na bilang mebalu.

20 Tiburan neng Juda i Hira, ing kaluguran nang tau Adulam. Darala ne niti ing biserung kambing. Kuanan na la naman sana ding singla nang Juda oneng e ne akit Hira ing babai.

21 Kitnan na la ding lalaki karin nung e re ikit itang babaing magtinda king katawan na karin Enaim a manaya lele na ning dalan. Pekibat da king ala namang mintang babai karin a magtinda king katawan na.

22 Inya mibalik ya kang Juda at ngana, E ke ikit; sinabi da ring lalaki karin king ala namang kanung mintang babai karin a magtinda king katawan na.

23 Nganang Juda, Paburen mu na la ring singla ku king babaing ita pota kaylian da katamu. Peparala ke iting biserung kambing, oneng e mu ne man pala ikit.

24 Kalabas na ning atlung bulan belita ra kang Juda king memialung yang api ing manuyang nang i Tamar at ngeni mabuktut ya. Ilual ye, nganang Juda, at saka ye silaban.

25 Kabang lulual de, pepatubud ya i Tamar king katuangan na at pepasabi na, Ing tata na ning anak ku ya ing makibandi kareti. Pakalawan yu la reti; kaninu ya ing singsing a panatak a ini at ing babat ampon ing tukud?

26 Akilala na lang Juda at ngana, Ala yang kasalanan. Aku ing maki pakibatan. E ke pepayasawa kang Tamar ing anak kung i Sela. E na ne pasibayung sipingnan i Tamar.

27 Inyang miyaldo ne meyakit ing mangambal ya.

28 Inyang manganak ne, liwal ne ning metung karing kambal ing gamat na, at mitali yang malutung sinulad ing ilut ban tandanan ne ing minunang mibait.

29 Pero bigla neng inigut ing gamat na at ing linual ya ing kakambal na. Ngana ning ilut, Nanung milyari, ginawa kang pidalanan mo? Makanyan yang meyaus Perez.

30 Kaybat na nita, mibait ya ing kapatad na a makataling sinulad a malutu king gamat na. Zera ne man lagyu iti.

39

1 Karin Ehipto re pisali ding Ismaelita i Jose. Ing mekasali kang Jose ya i Potifar, ing metung karing pamuntuk na ning ari at kapitan de ring guardia na.

2 E ne pepaburen ning Ginu i Jose. Magtagumpe ing nanumang gagawan na. Magobra ya king pibalebale na ning panginuan nang tau Ehipto.

3 Apansinan na niti king katulan ne ning Ginu at papagtagumpen ne king nanumang gagawan na.

4 Aluguran neng Potifar i Jose. Gewa neng katiwala na at saka na penibala ing mabilug nang pibalebale pati na ing sablang pibandian na.

5 Manibat naman kanita binendisyunan ne ning Ginu ing pibalebale nang Potifar uli nang Jose. Peparagulan na ning Ginu ing heganaganang pibandian nang Potifar kilub at lual ning bale na.

6 Penibala na ngan ing sabla kang Jose at ala neng pakialam nune mu ing kakanan na. Atyu king sukad at tutu yang masanting i Jose.

7 E melambat aburi ne ning asawa na ning panginuan na at ngana kang Jose, Sipingnan mu ku.

8 Oneng e ya bisa i Jose. Ngana pang mekibat, Kabang atyu ku keti ala neng pigaganakan ing panginuan ku king pibalebale na at penibala na ngan kanaku ing heganagana nang pibandian.

9 Kasing upaya ku ne king pibalebaleng iti. Ala yang e penibala kanaku subali mu ika uling asawa na ka. Makananu ke mo ngening pagtaksilan kaniting maragul a imoralidad at pamikasala arapan na ning Dios?

10 Pakisabian ne aldo-aldo ning babai i Jose ban sipingnan ne, oneng e ne penusigan.

11 Misan a aldo linub ya i Jose king bale ban magobra. Mipaintagun ing alalu ring aliwang ipus kilub ning bale.

12 Telan ne balabal at ngana ning babai, Sipingnan mu ku! Oneng melakuan ya ing balabal nang Jose king gamat na at milayi yang linual tinakas.

13 Inyang akit nang alakuan ne karing gamat na ing balabal na king paglual na bale,

14 peniaus na la ning babai ding ipus na at ngana karela, Pigdala na katamung metung a Hebreo ning asawa ku ban lapastangan kekatamu. Liban na ku ba yang sumiping kanaku, oneng mengulisak ku.

15 Inyang dimdam nang mangulisak ku, alakuan ne ing balabal na kanaku at saka ne memulaying meko.

16 Sininup ne lele na ing balabal nang Jose angga king minuli ya i Potifar, ing panginuan nang Jose.

17 Kanita pepasibayuan nang sinabi ing kwentu na. Ngana king asawa na, Liban na ku ning ipus a Hebreong dela mu king bale tamu; buri na kung pagsamantalan.

18 Pero inyang kinulisak kung masikan, memulayi yang meko at alakuan ne kanaku ing balabal na.

19 Inyang dimdam nang Potifar ing sumbung ning asawa na mimua yang e makanyan-kanyan.

20 Peparakap ne i Jose at pekiabe ne karing pepasukul na ning ari.

21 Oneng e ne pepaburen ning Ginu i Jose kabang atyu ya king sukulan. Pepakit na ing lugud na kang Jose at gewa neng maganaka kang Jose ing pekapun da ring guardia king sukulan, at

22 gewa neng pamuntuk da ring makasukul. I Jose ing penibalan na king heganaganang obra karin.

23 Ala neng pigaganakan pa ing pekapun da ring guardia king sukulan king gagawan nang Jose uling balu na king kayabe ne ing Ginu. At bendisyunan na ning Ginu ing nanumang gagawan na.

40

1 Misan a aldo mikasala la king ari na ning Ehipto ing talapangasiwa king alak na at ing pamuntuk da ring panadero na.

2 King mua na ning ari karela pepasukul na la king bale na ning kapitan ding guardia nung nu ya naman makasukul i Jose.

3

4 Kang Jose na la penibala ning kapitan, inya lingunan na la. Melambat la mu ring makasukul.

5 Misan a bengi, ing talapangasiwa king alak at ing pamuntuk da ring panadero parehu lang meninap. Pero e la milulupa paninap, at atin yang sariling kabaldugan ing balang paninap.

6 Inyang dalawan na lang Jose itang abak, ikit na ing maliligalig la.

7 Kitnan na la deting aduang kayabe nang makasukul king bale na ning panginuan na. Ngana, Obat lupa kayung malungkut?

8 Meninap kami, ngara, pero ala namang makasabi nung nanung kabaldugan da. Nganang Jose karela, E mu wari ing Dios yang makaibie kabaldugan karing paninap? E kayu mikakunu; sabian yu ing peninap yu kanaku.

9 Sinabi ne ning talapangasiwa king alak ing paninap na kang Jose. Ngana, Apaninap ku ating kukulate ubas arapan ku.

10 Atin yang atlung sanga iting ubas; halus memulung ya pa mu, linsut na la ding buku da ring sampaga at meging ubas na lang malulut ding punggul-punggul a sampaga.

11 Tatalnan ke ing kopa na ning ari. Kinangwa kung ubas; pisla ku ing karelang katas king kopa na ning ari at saka ke binili ing kopa karing gamat na.

12 Nganang Jose, Oyni ing kabaldugan na ning paninap mo, atlu lang aldo ding atlung sanga.

13 Patawaran na na ka ning ari kilub ding atlung aldo at ibalik na ka king sadia mung obra. Pasibayu meng pagsadiang alak ing ari kalupa na ning sadia mung gagawan.

14 Ganakan mu ku sana potang masalese na ka bili, at pakisabi ku sana ing maging maganaka ka at banggitan mu na ku man king ari ba na kung milual king sukulan a iti.

15 Ing tutu na niti dinukut da ku mu king sakup da ring Hebreo at keti man ala kung gewang pamikasala a sukat kung ikasukul.

16 Inyang ikit na ning pamuntuk da ring panadero ning ari king biasa yang munie kabaldugan king paninap i Jose. Ngana, Meninap ku naman. Mamuntuk ku mong atlung salikap a tinape.

17 Ketang makababo salikap ating miyayaliwang lutung pamangan para king ari. Pero kakanan da ring ayup ing pamangan king salikap a pupuntukan ku.

18 Nganang Jose, Oyni ing kabaldugan na ning kekang paninap. Atlu lang aldo ding atlung salikap.

19 Kilub ding atlung aldo patabtab na ka batal ning ari, at kaybat ibitin de ing bangke mu king metung a tanaman. Datang la ding ayup at kanan da ing laman mu.

20 Karas na ning katlung aldo, ing aldo nang beitan ning ari, pigtau na la ngan ding pamuntuk na. Dingut na la karing pamuntuk na ing talapangasiwa king alak na at ing pamuntuk da ring panadero.

21 Binalik ne ing talapangasiwa king alak king sadia nang obra,

22 oneng pepabite ne ing pamuntuk da ring panadero antimo ing sinabi nang Jose karela.

23 Oneng akalinguan ne ning talapangasiwa king alak i Jose.

41

1 Kalabas da ring aduang banua, meninap ya ing ari; makatalakad ya kanu king pampang ning Ilug ning Nilo.

2 Kabud-abud linto la ding pitung bakang masanting at mataba ibat king ilug at mengan la deti king dikut.

3 Kaybat na nita, sinaka la naman ibat king ilug ding pitung aliwang bakang matsura at payat at mekiagape la karing masanting at matabang baka a atyu king pampang ning ilug.

4 Ding payat a baka pengan da la ring pitung masanting at matabang baka. Kanita ya migising ing ari.

5 Mipatudtud ne naman at meninap yang pasibayu. King metung a pun ning trigu pitu lang tinalage ding linsut; masanting la at mataba ding binutil da.

6 Kaybat na nita, linsut la ring pitung tinalage; payat la at meduluk uli na ning pali ning angin a ibat king aslagan.

7 Pengan da la ring payat a tinalage ding mataba. Migising ya ing ari, at meninap ya mu pala.

8 E ya mipaindatun itang kayabakan. Pepatubud ya at pepayaus na la ring sablang salamangkeru at ding taung mangabiasa ning Ehipto. Kinwentu na la ning ari karela ding apaninap na, oneng ala metung man karela ing mekaibie kabaldugan karing peninap na.

9 Kanita linapit ya ing talapangasiwa king alak na ning ari. Ngana, Ngeni ku pu aminan ing kasalanan ku.

10 Kanitang mimua kayu kanaku at king pamuntuk da ring panadero, pepasukul yu kami king bale na ning kapitan da ring guardia.

11 Misan a bengi, meninap kami at atin yang sariling kabaldugan ing balang paninap mi.

12 Atin keng kayabe metung a baintaung Hebreo; ipus ne ning kapitan da ring guardia. Kinwentu mi la keting ipus ding apaninap mi. Binie na la kabaldugan ding paninap na ning metung at metung kekami.

13 At nung makananu ing binie nang kabaldugan, makanyan ing milyari; binalik yu ku king kanakung katungkulan, oneng pepabite ye ing pamuntuk da ring panadero.

14 Kanita mitubud ya ing ari at pepayaus ne i Jose. Agad-agad deng liwal king sukulan. At kaybat nang mekapamalbas at mekapanaliling imalan, minta ya king arapan na ning ari.

15 Ngana ning ari kang Jose, Meninap ku, pero alang mekaibie king kabaldugan na ning peninap ku. Abalitan ku king biasa kang munie kabaldugan karing paninap.

16 Aliwa pu aku, nganang mekibat Jose, nune ing Dios ya ing munie masanting a kabaldugan king paninap yu.

17 Kanita ngana ning ari kang Jose, Apaninap ku king makatalakad ku king pampang ning Ilug ning Nilo.

18 Sinaka la king ilug ding pitung masanting at matabang baka at mengan lang dikut.

19 Kaybat na nita, sinaka la naman ding pitung matsura at payat a baka; peka matsura lang dili karing sablang bakang ikit ku keti Ehipto.

20 At pengan da la reting matsura at payat a baka ding pitung mataba.

21 Kaybat da lang pengan ding matabang baka, antimong alang milyari nanuman uling menatili la pa mu ring payat. At migising ku.

22 Mipatudtud kung pasibayu at oyni naman ing apaninap ku. Menakit kung pitung tinalage a linsut king metung mung tinalage ning trigu; mataba la at masanting.

23 Kaybat na nita, menakit ku namang pitung tinalage a linsut oneng lanat la; payat la at durulukan na la ning angin ibat king aslagan.

24 At pengan da la reting payat a tinalage ding pitung matabang tinalage. Sinabi ku iti karing salamangkeru, oneng ala metung man karela ing mekaibie king kabaldugan na kanaku.

25 Kanita nganang Jose king ari, Metung la mu pu kabaldugan ding adua yung paninap. Pabalu na ning Dios kekayu nung nanu ing malapit na nang daptan.

26 Ding pitung matabang baka, antimu rin ding pitung matabang tinalage, pitu lang banua.

27 Ding pitung payat at matsurang baka at ding pitung payat a tinalage a dilukan na ning angin ibat king aslagan pitu lang banua na ning danup.

28 Antimo ing asabi ku na kekayu, pabalu na kekayu ning Dios ing malapit na nang daptan.

29 Kilub ding pitung banua mika labis-labis a kabiayan king mabilug a Ehipto,

30 pero kalabas da reti salisi la ring pitung banua na ning danup at makalinguan ing panaun na ning labis-labis a kabiayan, uling ing danup a salisi tutu yang maragul.

31

32 Metung la mu pu kabaldugan ding adua yung apaninap at buri nang sabian king malapit na nang gawan ning Dios iti.

33 Kailangan pu ing mamili kayung metung a taung biasa ampon mayagyu, at saka ye ipanibala king pinili yung tau ing Ehipto.

34 Tuldu kayu pang aliwang taung mangasiwa at kuanan yu ing kalimang dake na ning pupul keti king Ehipto kilub ding pitung banuang labis-labis ing kabiayan.

35 Patipun yu karela ing sablang pupul kabang labis-labis ing kabiayan, at dinan yu lang upayang tumipun king pupul at ikamalig karing siudad at saka ra ingatan.

36 Iting pamangan a metipun ya ing gamitan na ning bansa kilub ding pitung banua na ning danup a miras keti Ehipto. King makanyan a paralan lang e mate king danup ding tau.

37 Aburi na ning ari at ding opisyal na iting munikala nang Jose.

38 Ngana ning ari karing opisyal na, Manakit ta pa waring taung kalupa nang Jose nung kaninu ya matnube ing espiritu ning Dios?

39 Kanita ngana ning ari kang Jose, Pepabalu na ning Dios keka ing sablang iti, inya mayayakit ing maygit kang biasa at magaling kesa king kenu man.

40 Ika ing panibalan ku king bansa at pamintuan da ring sablang memalen ing balang utus mu. Bukud mung aku ing matas a upaya keka.

41 Ngeni keka ke panibala ing mabilug a Ehipto.

42 Kaybat na nita, likas ne ning ari ing singsing nang panatak at pepasulud ne kang Jose, at pepapiblasan neng imalan a mangamal at pepasuluran neng gintung kwintas king batal na.

43 Pepagamit ne pa ing kadua nang karwahe at dininan neng guardia ban potang daratang ya mumuna ya at ikulisak na: Dinan yeng dalan, lumele kayu! Makanyan neng penibala ning ari kang Jose ing mabilug a bansa ning Ehipto.

44 Ngana pa ning ari kang Jose, Aku ing ari; alang ninumang makatas king gamat na o bitis king mabilug a bansa ning Ehipto nung e mu paintulut.

45 Inalilan ne lagyu ning ari i Jose; Zafenat-Panea ing pemalagyu na. Binie ne ban maging asawa na i Asenat a anak nang Potifera a pari karin Heliopolis. Makanyan yang miglakbe i Jose king mabilug a Ehipto.

46 Atlu yang pulung banua i Jose inyang sinuyu ya king ari na ning Ehipto. Meko ya king arapan na ning ari ban libutan ne ing mabilug a Ehipto.

47 Labis-labis ing linto pupul kilub ding pitung banua;

48 pepatipun nang Jose iti at pepakamalig na karing siudad. Pepakamalig na king balang siudad ing pamangan a pupul da karing marangle a makapadurut kareti.

49 Tutung dakal ing pepakamalig nang binutil, kasing dakal na ning balas ning dagat. E na na pepatakal uling binang dakal iti.

50 Bayu dinatang ing panaun na ning danup, mika adua yang anak a lalaki i Jose kang Asenat a anak nang Potifera a pari karin Heliopolis.

51 Manase ing lagyung binie na king pangane uling ngana, Pepakalinguan na kanaku ning Dios ing sablang kasakitan ku at ding pamilya nang tata ku.

52 Inaus na ne mang Efraim ing kadua, uling ngana, Binendisyunan na ku ning Dios king bansa ning kanakung kasakitan.

53 Mepupus la ding pitung banua na ning labis-labis a kabiayan,

54 at kanita na la man megumpisa ding pitung banua na ning danup, antimo ing sinabi nang Jose. Dinatang ing panaun na ning danup karing sablang bansa, pero ating pamangan king mabilug a Ehipto.

55 Sinaingsing la king ari ding tau Ehipto inyang ala na lang apangan. Sinabi na ning ari karing sablang tau Ehipto king puntalan de i Jose. Gawan yu ing nanumang sabian na kekayu, ngana karela.

56 Inyang laganap na ing danup king mabilug a Ehipto pepabuklat na lang Jose ding kamalig, at pepasaliwan na lang pamangan ding tau Ehipto. Tutu yang mabagsik ing danup a miras king bansang Ehipto.

57 Pigsarian de Ehipto ring memalen king mabilug a yatu i Jose ban makasali lang pamangan uling laganap ing danup.

42

1 Abalitan nang Jacob king ating dakal a pamangan karin Ehipto,

2 inya ngana karing anak na, Nananu kayu ken? Munta kayu Ehipto; abalitan kung ating dakal a pamangan karin. Sali kayu ba ta mung e mate king danup.

3 Inya minta la Ehipto ding apulu nang kapatad Jose ban saling pamangan.

4 E ne pepatukian Jacob i Benjamin karing aliwa nang anak, uling tatakut yang ating malyari kang Benjamin.

5 Anti na ning miras munaman ing danup king mabilug a Canaan, mekiabe la ring anak nang Jacob karing pupunta Ehipto ban saling pamangan.

6 Ing gobernador ning mabilug a Ehipto ya i Jose; ya ing mamisaling pamangan karing sablang taung manibatan king mabilug a yatu. Dinatang la ding kapatad na at dinuku la king arapan na angga king ding lupa ra tatagkil na la king gabun.

7 Ikit na lang Jose ding kapatad na at akilala na la, oneng e re akilala. Mataram yang migsalita karela. Nukarin kayu tau? ngana karela. Ngarang mekibat, Tau ke pu Canaan. Dinatang ke pu keti ban saling pamangan.

8 Akilala na lang Jose ding kapatad na, oneng ila ali re.

9 Aganaka na lang Jose ding apaninap na tungkul karela, inya ngana, Ispia kayu ne? Dinatang kayu keti ba yung lawan nung nu ya maina ing Ehipto?

10 Pekibat da, Ali ke pu, makamal! Bisa kami mu pung saling pamangan.

11 Mikakapatad kami. Tau kaming apaniwalan at e kami ispia.

12 Ngana karelang Jose, E ra kayu paniwalan! Dinatang kayu ba yung lawan nung nu ya maina ing bansa mi.

13 Ngara, Labing adua kami pung mikakapatad at tau ya pu Canaan i tata mi. Melakuan ya pu kang tata mi ing bungsu at ing metung ming kapatad mete ne.

14 Nganang Jose karela, Antimo ing sinabi ku: ispia kayu!

15 Kaniti kayu masubuk. Susumpa ku king lagyu na ning ari, e na kayu makalako keti anggang e ye idala keti ing bungsu yung kapatad.

16 Tuburan ye ing metung kekayu at parakit ing kapatad yu kabang manatili kayu king sukulan ban mayakit nung tutu pin ing sinabi yu. Nung ali, antimo ing sinabi ku king lagyu na ning ari, ispia kayu.

17 At pepakulung na la kilub ding atlung aldo.

18 Karas ning katlung aldo nganang Jose karela, Tau kung atin takut king Dios, oyni ing kekayung gawan ban e ra kayu papate.

19 Nung tau kayung apaniwalan ing metung kekayung mikakapatad manatili yang makakulung kabang ding aliwa muli la, at atdanan da lang pamangan ding kekayung daranup a pamilya.

20 Kaybat idala ye kanaku ing bungsu yu. Makanyan kung apatunayan king e kayu maglaram. At e ra kayu papate. Makanyan ing gewa ra.

21 Kaybat ngarang misabi-sabi, Oyan! Mamayad ta na king depat tamu king kapatad tamung i Jose. Agyamang ikit tamung magpakalunus ya, e ta ya pekiramdaman. Inya ngeni itamu naman ing magdusa.

22 Nganang Ruben karela, Ikit yu na! Sinabi ku nang e ye nananan ing anak. Oneng e yu ku kasi pekiramdaman. Ngeni mamayad tamu king pangamate na.

23 E ra balu king aintindian nang Jose ing sinabi ra uling pakisabian de kapamilatan na ning metung a interpreti.

24 Likuan na lang Jose at saka ya menangis. Kaybat belikan na la at mekipagsalita ya karela. Pepakawani ne i Simeon at saka ne pepagapus king akakit da.

25 Inutus nang Jose ing katmuan da lang pamangan ding karelang lulanan at ibalik ding salaping pemayad da karing sarasarili rang saku, at saka na la peparinan apangan da king pamaglakbe ra. Metupad ing sablang inutus na.

26 Seke da ring mikakapatad ing seli rang pamangan karing karelang asno at meko na la.

27 Pangabengi, inyang tuknang la ban magpaynawa, biklat ne ning metung karela ing saku na ban kumang pamangan para king asno na. Ikit na la kilub ning saku ding salaping pemayad na.

28 Ngana karing kapatad na, Binalik da la ring salaping pemayad ku; atyu la kilub na ning saku! Kinarug la salu at king takut da ngarang misabi-sabi, Nanu iting depat na ning Dios kekatamu?

29 Karas da kang Jacob a tata ra king sakup ning Canaan, belita ra ing heganaganang milyari karela. Ngara,

30 Mataram yang migsalita kekami itang taung panibalan da Ehipto at sinabi na king ispia ke kanu!

31 Pero sinabi mi king ali kami at tau kaming apaniwalan.

32 Sinabi mi naman king labi keng aduang mikakapatad at ing metung ming kapatad mete ne samantalang ing bungsu kayabe ye keti Canaan.

33 Kanita sinabi na kekami ning taung manibala king bansang ita king subukan na kami ba nang abalu nung tau ke ping apaniwalan. Pepalakuan ne kekami ing metung karing kapatad mi at pepagdalan na lang pamangan ding pamilya ming daranup at saka na ke meko.

34 Ngana kekami, Ituki ye kanaku ing bungsu yung kapatad. Kanita abalu ku king e kayu pin ispia nune tau kayung apaniwalan. Kanita ibulus ke ing kapatad yung i Simeon at paintulutan da kayung magnegosyu king mabilug a bansa.

35 Inyang ilako ne ning balang metung karela ing laman na ning saku na, ikit na la ding salaping pemayad na. Inyang akit da la reti, mitakutan la at pati i tata ra.

36 Ngana karelang Jacob a tata ra, Buri yu lang mawala ngan ding kakung anak? Ala ne i Jose; ala nia naman i Simeon at ngeni kakuanan ye pa kanaku i Benjamin? Kabayat na ning kanakung pupusanan!

37 Kanita nganang Ruben kang tata na, Paten yu la ding adua kung anak a lalaki nung e ke kayabe muli i Benjamin. Panibala ye kanaku at ibalik kia naman kekayu!

38 Nganang Jacob, E ya malyaring tuki keka i Benjamin. Mete ne ing kapatad na at ya na mung makatagan kanaku. Uling matua na ku, nung ating malyari kang Benjamin king pamaglakbe yu, ikamate kung agad uli na ning lungkut.

43

1 Lalung meragul ing danup karin Canaan.

2 Inyang agisan da na ing trigung ibat da Ehipto nganang tata ra karela, Munta kayung pasibayu Ehipto at sali kayu agyang ditak mung pamangan.

3 Pekibat nang Juda, Pekapanabilin na nitang tau king e ke kanu malyaring lumapit arap na nung e mi ya kayabe ing kapatad mi.

4 Nung patukian ye kekami ing kapatad mi, munta kami Ehipto ban saling pamangan.

5 Nung e mi ya kayabe e ke munta uling maigpit nang penabilin nitang tau king e ke kanu malyaring lumapit arap na nung e mi ya kayabe ing kapatad mi.

6 Nganang Israel karela, Sinabi yu pa kasi king atin kayung aliwa pang kapatad. Ngeni aku ing magdusa!

7 Pekibat da, Ulit-ulit na kaming pengutnan ning tau tungkul king sarili mi at karing kekaming pamilya. Kitang na pa nung mabie kayu at nung atin ke pang aliwang kapatad. Pekibatan mi la ring kutang na. Ninung misip ing patuki ne kekami ing kapatad mi?

8 Ngana pang Juda kang tata na, Patukian yu ne kanaku ing anak ban na kaming mako. Kanita alang mate danup kekatamu.

9 Ing bie ku ya ing maging kalibe na ning bie na at pakibatan ku ing nanumang malyari kang Benjamin. Nung e ke ituking magbalik kekayu, kanita aku ing parsalanan yu.

10 Nung e kami melambat, sana mekapagbalik na kaming mekatadua.

11 Kanita nganang Israel karela, Nung ala ta nang aliwang akarapat, sige na pen. Magdala kayu karing maniaman a bungang tanaman at lamnan yu la ding saku yu king ditak a balsamu, pulut-panilan, astragalo, laudano, alponsigo ampon almendro, at ibie yu bilang regalu king gobernador ning Ehipto.

12 Doblian yu la ding daralan yung salapi; dalan yu la naman ding salaping binalik da a linulan da karing kekayung saku. Malyaring migkamali la mu.

13 Ituki yu nia naman ing wali yung bungsu at puntalan yeng pasibayu ing taung ita.

14 Mananu na sanang paratangan ne lunus kekayu ning Dios a Mayupaya ing taung ita ban paintulutan na lang mibalik kayabe yu ding kapatad yung i Simeon at Benjamin. Nung e na la mibalik ding anak ku, makasadia kung tanggapan iti.

15 Migdala lang regalu at dinoblian da la ring salaping darala ra. Tiki re i Benjamin; minta la Ehipto at saka la mekikit kang Jose.

16 Panakit nang Jose kang Benjamin, inutusan ne ing mangasiwa king pibalebale na. Ngana, Paluban mu la ding tau king bale ku. Makamate kang metung a animal at magsadiang pamangan uling makisulu lang maugtu kanaku.

17 Pemintuan ne ning mangasiwa i Jose at tiki na la ding mikakapatad king bale nang Jose.

18 Mitakutan la ding mikakapatad uling tiki na la king bale nang Jose. Ngara, Siguru inya dela ra katamu keti uli da ring salaping binalik da karing saku tamu ban atin yang asabi laban kekatamu; marahil dakpan na katamu at gawan da katamung ipus at kaybat kuanan da la ring kekatamung asno.

19 Inya lepitan de ing katiwala nang Jose at pekisabian lele na ning pasbul ning bale.

20 Ngara, Inyang minuna kaming sinaling pamangan,

21 karas mi king lugal pipagpaynawan biklat mi la ring kekaming saku at ikit mi la ding pemayad mi karing sarasarili ming saku, at e la mebawas. Oreni; darala mi la ban ibalik kekayu. E mi balu nung ninung mibili karing salapi mi karing kekaming saku.

22 Subali pa kareti magdala ke pang salaping panyali ming pamangan.

23 Pekibat na ning katiwala karela, Ala kayung gaganakan. E kayu tatakut. Ing Dios yu at ing Dios nang tata yu ya marahil ing mibili karing salaping deta karing saku yu. Tinggap ku na kanita pa ing kekayung bayad. Kaybat na nita, dela ne i Simeon karela.

24 Pepaluban na la ning katiwala king bale nang Jose at saka na la pepagdalang danum ba lang makapanos bitis; peparinan na la naman pamangan ding karelang asno.

25 Kaybat, sidia da ring mikakapatad ing babie rang regalu kang Jose, uling balu rang akasulu deng maugtu.

26 Inyang dinatang ya i Jose, dela ra arap na ing daralan dang regalu at saka la dinuku arap na angga king gabun.

27 Kinomusta na lang Jose at kaybat ngana, Komusta ya i tata yu? Masikan ya pa?

28 Ngara, Ing talasuyu yu pung i tata mi masalese ya pu bili at masikan ya. Kaybat dang sinabi iti siniklaud la at dinuku arapan na.

29 Miglalawe ya i Jose at ikit ne i Benjamin a kapatad na. Ngana karela, Ya pin ini ing sasabian yung pekabungsu yo? Saupan na ka sana ning Dios, anak ko!

30 Kanita memalagua yang meko i Jose uling e na agyung labanan ing panamdam na king wali na. Minta ya king kuartu na at karin ya menangis.

31 Kaybat na nita, menimu ya at linual. Pinigil na ing panamdaman na at pepayapag na ing pamangan.

32 Mengan ya i Jose a alang kasulu, at mengan la ding mikakapatad king metung a lamesa. Mengan lang ila-ila munaman ding tau Ehipto; e la mekisulu karing Hebreo uling metung a bage pikakasaman da ing makisulu karela.

33 Midalan-dalan ing pangalukluk da ring mikakapatad arapan nang Jose, manibat king pangane angga king bungsu. Mipaglalawe na la mu king pangamulala ra king karelang kabilian.

34 Inapagan da lang pamangan ibat king lamesa nang Jose, oneng ing yapag da karela kalimang dake na mu ning yapag da kang Benjamin. Masaya lang mengan at minum.

44

1 Kaybat na nita, nganang minutus Jose king katiwala na, Katmuan yu lang pamangan ding karelang saku, itang agyu rang dalan at ibili yu la ding pemayad da karing karelang saku.

2 Ibili ye ing kopa kung pilak ketang saku na ning bungsu at ding salaping pemayad na. Tiparan na ning katiwala ing inutus nang Jose.

3 Pangaras na ning abak, meko na la ding mikakapatad at ding karelang asno.

4 E la pa masyadung milaut king siudad inyang nganang Jose king katiwala, Talukian yu la ding tau at kabud dasnan yu la sabian yu karela, Obat e mayap ing inablas yu king mayap a gewa mi kekayu? Obat penako ye ing kopa nang pilak ning gobernador mi?

5 E wari iti ing kopa a gagamitan na neng miminum ya at neng manula ya? E mayap ing depat yu!

6 Inyang atagal na na la ning katiwala, sinabi na itang pasabi nang Jose karela.

7 Ngara naman king katiwala, Obat makanyan ing sinabi yu? Agyang misan na mu e mi gawan ing anti kanitang bage!

8 E wari binalik mi la ibat king Canaan ding salaping ikit mi karing kekaming sako? Makananu mi ya mong paginteresan ing pilak o gintu na ning bale ning kekang panginuan?

9 Nung metung ya kekami ing menako, papate ye at gawan yu kaming ipus.

10 Ngana ning katiwala, Nayun ku king sinabi mu; itang kinangwa king kopa maging ipus ya; ding aliwa kekayu malyari na lang mako.

11 Kanita beba ne ning balang metung karela ing saku na at saka ne biklat.

12 Tunggal-tunggal na lang piglawe ding saku ra manibat king pangane angga king bungsu. Meyakit ya ing kopa king saku nang Benjamin.

13 Kanita pengabak da la ring karelang imalan, uli na ning lungkut da. Seke ra na la ding saku karing asno at saka la mibalik king siudad.

14 Inyang miras la di Juda at ding kapatad na king bale nang Jose, disan de pa karin. Dinuku lang angga king gabun arapan na.

15 Nganang Jose karela, Obat makanyan ing depat yu? E yu wari balu king ing taung kalupa ku biasa yang manula?

16 Nganang mekibat Juda, Nanung asabi mi kekayu? Ala kaming amatulid king milyari. Pepabalu na ning Dios ing kasalanan a kekaming depat. Ngeni gawan yu na kaming ipus, ikami at ing kapatad ming keyakitan king kopa.

17 Nganang Jose karela, E ku arapat ita! Ita mung taung keyakitan king kopa ya ing maging ipus ku. Malyari na lang muli kang tata yu ding aliwa kekayu king mitmung kapayapan.

18 Lepitan neng Juda i Jose at ngana, Kagalang-galang a gobernador, paintulut yu pung magsalita ku at e kayu sana mimimua kanaku. Para kanaku anti na kayung ari.

19 Kitnan yu kami nung atin ke pang tata o kapatad.

20 Pekibat mi king atin ke pang tata, matua ne, at atin ke pang wali a mibait inyang matua ne i tata mi. At ing wali mi ya na mung mabie karing anak nang ima na at tutu neng kaluguran tata mi. Ita namang metung ming kapatad mete ne.

21 Kanita ngayu kekami, Ituki ye ing bungsu kanaku ba keng akit.

22 Sinabi mi kekayu, E ne pu alakuan ning wali mi i tata mi, uling nung lakuan ne, ikamate nang tata mi iti!

23 Kanita sinabi yu kekami, Nung e ye ituki ing bungsu yu, e yu na ku malyaring akayarap pang pasibayu.

24 Inyang balikan mi ya i tata mi, belita mi kang tata mi ing sinabi yu.

25 Inyang inutusan na kaming saling pasibayung pamangan

26 sinabi mi king e ke malyaring sali nung e mi ya kayabe ing wali mi, uling e ra kayu akayarap pasibayu nung e mi ya kayabe ing bungsu ming kapatad.

27 Kanita sinabi nang tata mi kekami, Balu yung adua la ding beit nang anak a lalaki ning ima rang i Raquel,

28 at likuan na na ku ning metung at marahil piglapak de ring mabangis a animal uling manibat na kanita e ku ne ikit.

29 Nung idayu ye pa kanaku ing makatagan at nung ating malyari kang Benjamin, mate kung tatangis libutad na ning kanakung ketuan.

30 Inya ngeni, nung mibalik ku kang tata ku at e ke kayabe ing bungsu mi, kabud akit na ing e ke kayabe mate ya i tata ku. Pakamalan neng maygit king sarili nang bie ing wali ming ini. Tutu neng matua, inya ing kalungkutan a ipasari mi ikamate na.

31

32 Teya ke ing bie ku king bie ning bungsu mi. Sinabi ku kang tata ku, Nung e ke abe potang magbalik ku, kanita aku ing parsalanan mu kabang mabie ku!

33 Inya ipakisabi ku sanang mayap kekayu, aku na sana ing malakuan at pa-ipus ku kekayu at aliwa ing kapatad kung bungsu. Paintulut yung muli ya ing bungsu mi kayabe da ring aliwa kung kapatad.

34 Makananu kung magbalik kang tata ku nung e ke kayabe ing wali ku? Tatakut ku pota ating e mayap a malyari kang tata ku!

45

1 E na na ayaguantang Jose ing sarili nang panamdaman arapan da ring ipus na, inya pepalakuan na la. At inyang ila na mu pepakilala ya i Jose karing kapatad na.

2 Menangis yang masikan. Dimdam da iti ding tau Ehipto at miras ing balita king palasyu na ning ari.

3 Nganang Jose karing kapatad na, Aku i Jose. Mabie ya pa i tatang? Pero e re apakibatan ding kapatad na uling tutu lang mengabigla king dimdam da.

4 Kanita nganang Jose karela, Lumapit kayu kanaku! At linapit la. Ngana karela, Aku ing kapatad yung i Jose a pisali yu Ehipto.

5 E yu na sana ikakalungkut o sisisian ing sarili yu, uli na ning pisali yu ku keti. Kaburian na ning Dios ing muna kung miras keti ban iligtas ding tau king kamatayan.

6 Aduang banua na lang daranup ding tau, pero lima pang banua ing panaun na ning danup. Kilub da reting panaun ala lang atanam at apupul ding tau.

7 Pepaunan na kung miras ning Dios keti ban e ya matda ing lahi tamu at ban dakal la ring miligtas king kamatayan.

8 Inya aliwa ikayu ring pepadala kanaku keti nune ing Dios. Gewa na kung bilang wanan nang gamat ning ari, talapangasiwa king mabilug nang palasyu, at kanaku ne penibala ing mabilug a Ehipto.

9 Malagua kayung muli at sabian yu kang tatang, Oyni pu ing pasabi nang Jose a anak yu: Kanaku ne penibala ning Dios ing mabilug a Ehipto. Agad na kayung munta keni.

10 Manuknangan kayu king sakup ning Gosen at malapit kayu kanaku, ding anak yu at apu, ding tupa yu at kambing, at ding sese yung baka, at pati na ing sablang pibandian yu.

11 Aku ing bala king pamangan yu karin uling lima pang banua ing panaun na ning danup. Ala kung buring akakit a daranup metung man kekayu.

12 Ngana pang Jose, Saksi kayu at saksi ya i Benjamin a kapatad ku king aku pin i Jose.

13 Sabian yu kang tatang nung ninu aku keti Ehipto at ipamalita ing sablang ikit yu. Muli na kayu at idala ye keti i tatang.

14 Kinaul ne ing kapatad nang i Benjamin at menangis ya; menangis ya naman i Benjamin.

15 Pengaul na la at penuma ding kapatad na kabang ala yang patugut manangis. Kaybat na nita, pekisabian de ring kapatad na.

16 Inyang mibalita king palasyu king dinatang la ding kapatad nang Jose, metula ya ing ari pati na ring opisyal na.

17 Ngana ning ari kang Jose, Sabian mu karing kapatad mu ing misake lang pamangan karing karelang animal a gagamitan king paglakbe at saka na la muli Canaan.

18 Kaybat, ituki re i tata mu at ding sabla yung kamaganak keti kanaku. Ibie ke karela ing pekamasanting a gabun keti Ehipto ba rang takman ing labis-labis a pamangan keti.

19 Sabian mu munaman karela ing magdala la karing saken tamu ban saken da ring anak da at asawa; isake re at idala keti i tata mu.

20 E ra na sukat pigaganakan pa ing karelang pibandian karin uling ibie ku ne man karela ing pekamasanting a gabun keti.

21 Memintu la ding anak nang Jacob. Dininan na lang saken Jose, agpang king inutus na ning ari at pepagbakalan na lang pamangan para king pamaglakbe ra.

22 Dininan neng kapiblas a imalan ing balang metung karela; pero dininan neng atlung dalan a salaping pilak at limang kapiblas a imalan i Benjamin.

23 Oyni naman ing peparala na kang tata na: apulung asno a mangargang miyayaliwang produktu na ning Ehipto at apulung babaing asno a mangargang trigu, tinape, at aliwa pang pamangan para bakalan nang tata na king pamaglakbe na.

24 Kaybat na nita, pepalakuan na na la ding kapatad na at kabang palako la, ngana karela, E kayu sana mipapate king dalan.

25 Meko la Ehipto at miras la Canaan kang tata rang i Jacob.

26 Ngara karas da, Tatang, mabie ya i Jose! Ya ing manibala king mabilug a Ehipto. Mebigla ya i Jacob at e ya halus makapaniwala king sinabi ra.

27 Inyang belita ra kang tata ra ing sinabi nang Jose at ikit ding saken a pepadala nang Jose ban dumakit kang tata ra, mipasno ya at mipanatag a lub.

28 Salamat king Dios. Mabie ya pa pala ing anak ku. Puntalan ke bayu ku mu man mate.

46

1 Miglakbe ne kanita i Jacob; darala na ing sabla nang pibandian. Miras ya Beerseba at karin ya minie ain king Dios nang Isaac a tata na.

2 Itang benging matudtud ya migsalita ya ing Dios kang Jacob king kapamilatan na ning tagimpan. Jacob! ngana. Nanu pu ita? nganang mekibat.

3 Ngana ning Dios, Aku ing Dios, ing Dios nang tata mu. E ka tatakut munta Ehipto uling karin da ka gawan metung a maragul a bansa.

4 Kayabe yu kung munta Ehipto at iyuli da kayu naman keti. Atyu king siping mu i Jose potang mate ka.

5 Kaybat na nita, meko ya Beerseba i Jacob. Pepasaken de ring anak na at ding apu na at ding karelang asawa karing saken a peparala na ning ari.

6 Dela da la naman ding karelang baka at ing sablang pibandian a atipun da king sakup ning Canaan. Miras ya Ehipto i Jacob at ding anak na ampon apu.

7

8 Oreni ding lahi nang Jacob at ding anak nang miras Ehipto: i Ruben a pangane nang Jacob

9 at ding anak na: i Hanok, Pallu, Hezron, at i Carmi.

10 Ila deti ring anak nang Simeon: Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar, at i Saul a anak na king metung a babaing Cananeo.

11 Ila naman deti ring anak nang Levi: i Gerson, Kohat, at i Merari.

12 Ila deti ring anak nang Juda: i Er, i Onan, i Sela, Perez, at i Zera. Mete la Canaan di Er at Onan; ding anak nang Perez ila ri Hezron at Hamul.

13 Ding anak nang Isacar ila ri Tola, Pua, Iob, at i Simron.

14 Ding anak nang Zebulun ila ri Sered, Elon, Jaleel

15 a anak nang Lea kang Jacob karin Padan-aram subali pa king anak nang i Dina. Ding lahi na kang Lea heganagana atlu lang pulu't atlu.

16 Ding anak nang Gad ila ri Zefon, Haggi, Suni, Ezbon, Eri, Arodi, at i Areli.

17 Ding anak nang Aser ila ri Imna, Isva, Isvi, Beria, at ing kapatad dang babaing i Sera. At ding anak nang Beria ila ri Heber at Malkiel.

18 Deting labing anam ila ring lahi nang Jacob kang Zilpa, itang babaing ipus a binie nang Laban king anak nang i Lea.

19 Ding anak nang Jacob king asawa nang i Raquel ila ri Jose at Benjamin.

20 At ding meging anak nang Jose karin Ehipto ila ri Manase at Efraim. Ing ima ra ya i Asenat a anak nang Potifera a pari na ning Heliopolis.

21 Ding anak na namang Benjamin ila ri Bela, Beker, Asbel, Gera, Naaman, Ehi, Ros, Mupim, Hupim, at i Ard.

22 Ila deti ring anak nang Raquel kang Jacoblabing apat la ngan.

23 Kayabe ya kareti i Dan at ing anak nang i Husim,

24 i Neftali at ding anak nang di Jazeel, Guni, Jezer, at i Silem.

25 Pitu la ring anak na at apu nang Jacob kang Bilha, itang babaing ipus a binie nang Laban king anak nang i Raquel.

26 Anam lang pulu't anam ding anak na at apu nang Jacob a kayabe nang minta Ehipto. E la kabilang kareti ding asawa da ring anak na.

27 Mikayanak yang aduang lalaki i Jose karin Ehipto. Makanyan lang meging pitung pulu ding lahi nang Jacob a minta karin Ehipto.

28 Tiburan neng Jacob i Juda kang Jose ban saganan na la karin Gosen.

29 Pepasadia neng Jose ing saken na at seganan ne i Jacob a tata na karin Gosen. Pepakilala ya keya; kinaul ne i tata na at saka ya menangis malambat king tula na.

30 Nganang Jacob kang Jose, Ngeni malyari na kung mate uling ikit da kang pasibayu at balu ku king mabie ka pa!

31 Kanita nganang Jose karing kapatad na at karing kamaganak na, Puntalan ke ing ari at sabian ku king ding kapatad ku at ding pamilya nang tatang ku dinatang na lang ibat Canaan.

32 Sabian ku ing pastul kayu at manese baka at king dela yu la keti ding kawan yu at baka pati na ing sablang pibandian yu.

33 Potang payaus na kayu ning ari at ikutang nung nanu ing kekayung kapanintunan,

34 sabian yu king ibat na inyang anak kayu manese na kayung baka kalupa da ring pipumpunan yu ba na kayung patuknangan Gosen. Sinabi nang Jose iti uling masusumami la ring tau Ehipto kareng magpastul animal.

47

1 Minta ya i Jose king ari at ngana, Makamal a Ari, atyu ne pu i tata ku at ding kapatad ku; ibat la Canaan at daralan da la ring kawan da, at aliwa pang sese rang animal ampon ing sabla rang pibandian. Atyu la king sakup ning Gosen.

2 Mituki yang lima karing kapatad na i Jose at tiki na la at dela king ari.

3 Ngana ning ari karing kapatad nang Jose, Nanu ing kapanintunan yu? Ngarang mekibat king ari, Magpastul ke pung kalupa da ring kekaming pipumpunan.

4 Dinatang ke pu ban makituknang keti kekayu. Ala nang apagpastulan para karing kekaming kawan uling tutu yang mabagsik ing danup a digpa king Canaan. Nung paintulut yu, bisa ke sana pung manuknangan king Gosen.

5 Kanita ngana ning ari kang Jose, Detangan na kang tata mu at ding kapatad mu.

6 Ngening ika ing mamahala king mabilug a Ehipto patuknangan me i tata mu at ding kapatad mu king pekamasanting a gabun; patuknangan mu la Gosen. Nung atin kang apili karelang biasang magpastul, ipanibala mu la karela ding kanakung kawan.

7 Kanita linub neng Jose i Jacob a tata na at dela arapan na ning ari. Binendisyunan neng Jacob ing ari.

8 Ngana ning ari kang Jacob, Pilan na kayung banua?

9 Dinalan na ku pu at atlung pulung banua, nganang mekibat Jacob. Makuyad la pu reti at masakit ku delanan king bie; karayu na pu ning bie ku ketang delanan ding pipumpunan ku.

10 Binendisyunan neng Jacob ing ari at kaybat meko ne.

11 King utus na ning ari tiknang neng Jose i tata na at ding kapatad na king pekamasanting a gabun ning bansa ning Ehipto, king siudad ning Rameses.

12 Sikasuan nang Jose ing kabiayan da ri tata na, ding kapatad na, at ding karelang pamilya angga na karing pekayanak dili.

13 Migkasakit la ring tau king danup inyang megisan na ing pagkabie king mabilug a Canaan at Ehipto.

14 Tinipun na lang Jose ding salaping pemayad da ring tau Ehipto at Canaan king pamangan a seli ra.

15 Inyang megisan na la salapi ring tau Ehipto at Canaan, pigsarian de ring sablang tau Ehipto i Jose at ngara, Dinan mu kaming pamangan; kailangan wari ing mate kami king akakit mo? Ala na kaming salapi!

16 Idala yu la kanaku ding animal a sese yu, nganang Jose karela, nung ala na kayung salapi, libayan ku lang pamangan.

17 Inya dela da la kang Jose ding sese rang animal; pekilibe da lang pamangan ding karelang kabayu, tupa, kambing, baka, at asno. Pabanua na no mang dirinan pamangan Jose.

18 Kalabas na ning pabanua lepitan da ne naman ding tau. Ngara, E makalingad kekayu, makamal a ginu, ing ala na keng salapi; pati ring animal ming sese kekayu na la. Ala nang mitatagan kekami subali mu ding kekaming katawan at asikan.

19 E yu ke paburen mate at e yu paintulut ing ala keng atanam karing asikan mi. Dinan yu kaming pamangan at dinan bini para karing kekaming asikan ban e kami mate. E baling pa-ipus na ke pa mu king ari at misangla la king ari ding kekaming asikan.

20 Makanyan nang asaling Jose ing gabun da ring tau Ehipto para king ari; uling tutung maragul ing danup a digpa karin, inya pati gabun da pemisali ra.

21 Meging ipus na la ning ari ding sablang tau Ehipto.

22 Bukud mung ing gabun da ring pari ya ing e na asali, uling sustentadu la king ari. Iti yang pagkabie ra, inya e ra pemisali ing karelang gabun.

23 Nganang sinabing Jose karing tau, Ngening seli da na kayu at ing gabun king ari na, oyni ing bining itanam yo!

24 Potang mupul kayu, ibie yu ing kalimang dake king ari. Kekayu na ing mitagan ban atin kayung itanam at mika pagkabie kayu ampon ding pamilya yu.

25 Segip mu ke bie, ngarang mekibat. Pasalamat kami kekayu at matula kaming maging ipus na ning ari.

26 Manibat na kanita gewa nang batas Jose para king mabilug a Ehipto ing ibie ra king ari ing kalimang dake na ning karelang pupul. Iti matutupad pa angga ngeni. Bukud mung ing gabun da ring pari ya ing e meging bandi na ning ari.

27 Makanyan lang menuknangan Ehipto ding Israelita, king sakup ning Gosen. Karin la mika pibandian at merakal la ding anak da.

28 Menuknangan ya Ehipto i Jacob kilub ding labing pitung banua at miras yang dinalan at apat apulu't pitung banua.

29 Inyang malapit neng mate i Jacob inaus ne ing anak nang i Jose at ngana, Jose, nung buri mu kung tumula, ibili me pilatan da ring puad ku ing gamat mu bilang sumpa ning katapatan mu kanaku: e mu ku paburen mikutkut Ehipto.

30 Potang mate ku, pakutkut mu ku king kutkutan da ring kanakung pipumpunan. Tuparan ku ing aduan yu, nganang Jose.

31 Sumpa ka kanaku, nganang Jacob. Inya sinumpa ya i Jose. Kaybat, ketang pagkeran na diku neng Jacob ing buntuk na.

48

1 Belita ra kang Jose king masakit ya i tata na. Inya tiki na la ring adua nang anak, i Manase at i Efraim; at delawan de ing matua.

2 Inyang sinabi ra kang Jacob king atyu ya ing anak nang i Jose, pinilit nang linukluk king pagkeran na.

3 Kanita nganang Jacob kang Jose, Pepakit ya kanaku ing Dios a Mayupaya karin Luz, king sakup ning Canaan at binendisyunan na ku.

4 Ngana kanaku: Parakalan ku la ding anak mu at gawan da kang pipumpunan da ring dakal a lahi. Ibie ke ing gabun a iti karing maging lahi mu bilang pibandian dang alang angga.

5 Ngeni kanaku lang ituring anak ku ring adua mung anak a lalaking mibait Ehipto bayu ku dinatang keti. I Efraim at i Manase maging anak ku lang kalupa ra di Ruben at Simeon.

6 Manatili lang keka ding tutuki mung ayanak, pero mibili ing karelang mana king lagyu ra ding karelang kapatad a i Efraim at i Manase.

7 Kanitang ibat ku Padan, e ke pa man miras Efrata mete ne i Raquel a ima mu kabang maglakbe kami king sakup ning Canaan. Tutu kung penamdaman iti. Kitkut ke ketang papunta Efrata (ya mu rin ing Betlehem ngeni).

8 Nganang Jacob panakit na karing anak nang Jose, Ninu reti?

9 Pekibat nang Jose kang tata na, Ila ding anak ku a binie na kanaku ning Dios keti. Nganang Jacob, Ilapit mo kanaku ba ku lang bendisyunan.

10 Ngeni mapula ne mata i Jacob uli na ning matua ne. Inya linapit na lang Jose. Penuma na la at pengaul.

11 Nganang Jacob kang Jose, E ku inisip ing akit da ka pa; oneng peintulut ning Dios ing akit da ka pa at pati ring anak mu.

12 Kanita leko na lang Jose king kandungan nang tata na at saka ya dinuku angga king ing lupa na tatagkil ya king gabun.

13 Kaybat tiki na lang Jose ding adua nang anak: telan ne king gamat nang wanan i Efraim at dela ne king dane nang kayling Jacob, at telan na ne man i Manase king gamat nang kayli at dela king dane nang wanan Jacob at linapit na la kang Jacob.

14 Oneng pikurus na lang Jacob ding gamat na; inatiat ne ing gamat nang wanan at timpak ne king buntuk nang Efraim agyamang ya ing makawali, at timpak nia naman ing gamat nang kayli king buntuk nang Manase agyamang ya ing pangane.

15 At binendisyunan ne i Jose at ngana: Bendisyunan na ko sana ning Dios a pemintuan da ring pipumpunan kung di Abraham at Isaac, ing Dios a kakung talataid ibat na kanitang mibait ku angga na king aldong iti. fig,,,,,Bendisyunan na ko sana ning Dios...,(48:15)fig*

16 Bendisyunan no sana ning anghel a mikabus kanaku king heganaganang e mayap ding anak a reti; karela ya sana manatili ing lagyu ku antimu rin ing lagyu ra di Abraham at Isaac a kanakung pipumpunan, dakal la sana ding ayanak da keti king yatu.

17 E ya matula i Jose inyang ikit nang timpak neng tata na ing gamat nang wanan king buntuk nang Efraim. Kinua ne gamat i tata na king buntuk nang Efraim ban ilipat ne king buntuk nang Manase.

18 Nganang Jose kang tata na, E makanyan, tatang! Oyni ing pangane; king pangane me itumpak ing gamat mung wanan.

19 Oneng selangsangan neng tata na. Ngana, Balu ku, anak ko. Ing pangane man maging bansa yang marangal; pero maygit yang mirangal ing wali na. Maging dakal lang bansa ding lahi na.

20 Binendisyunan na la ketang aldong ita. Ngana, Gamitan de ring Israelita ing lagyu mu neng mamendisyun la. Sabian da, Gawan na ko sana ning Dios a kalupa ra di Efraim at Manase. Makanyan neng pepaygit Jacob i Efraim kang Manase.

21 Kanita nganang Jacob kang Jose, Anak, malapit na kung mate, oneng e na ka paburen ning Dios. Ibalik na ka king gabun da ring kekang pipumpunan.

22 Metung pa, babie ke keka at e karing kapatad mu ing Sikem a simbut ku karing Amoreo kapamilatan na ning espada at pana.

49

1 Inaus na lang Jacob ding anak na at ngana karela, Lumapit kayung makapadurut kanaku ban asabi ku kekayu ing malyari karing aldo daratang.

2 Lumapit kayu at makiramdam, O anak nang Jacob, at pakiramdaman ye i Israel a tata yu.

3 Ika, Ruben, ing kakung pangane, ika ing kakung sikanan at mumuna nang bunga ning kakung pangalalaki, tutu kang kagalang-galang at mayupaya.

4 Mengari kang danum ning albug a lalagusgus, oneng aliwa ika ing mipaygit karing kapatad mu, uling dinatan me ing pagkeran nang tata mu; asawa na sipingnan me.

5 I Simeon at Levi mikapatad la, panampalasan da la ring pataram da.

6 E ku tagunan ing pulung da o makiabe king dapat da. Kabud mimua la, makamate la; potang makaratang la tula pati toro pipilayan da.

7 Isumpa ing mabangis dang mua, antimu rin ing ugali dang mabagsik. Pangalat ku la king bansa nang Jacob, at isambulat king mabilug a Israel.

8 Ika naman, Juda, purian da ka at duku la keka ding kapatad mu; kalaban mu tatalnan mu la batal;

9 Juda, anti ka waring leon, pasibayu kang sasalikut kaybat mung mekamate; leon kang magpaynawa a e na lalapitan ning ninuman.

10 E ya mako misan man ing setro kang Juda ni ing simbulu ning kayupayan na. Angga king datang ya itang talan king setro mu a sukat dang pamintuan ding tau.

11 Tatali ne ing asno na king tanaman ubas, king pun a tutung mepili; alak ing pamipi na karing imalan na, at ing balabal na king malutung sabo ubas.

12 Mata na malutu na la king lasing na, at ding ipan na maputi la king gatas a inuman na.

13 Zebulun, manuknangan ka lele ning dagat; maging sadsaran kang barku, miras ya ing gabun mu angga Sidon.

14 Isacar, anti ka king metung a asnong masikan, sasalikut pilatan da ring kawan.

15 Panakit mu king masanting a pipagpaynawan, at king makayamang gabun, beba mu na la ding pago mu ban mamusan at pa-ipus.

16 Panimunan na lang Dan ding taung sakup na anting metung karing tribu na ning Israel.

17 Anti yang ubingan king lele ning dalan, kamamalu king pidadalanan; sakung ning kabayu tuktukan na ban anabu ne itang makasake.

18 Ing kekang pamagligtas, O Ginu, kakung panenayan.

19 Salakayan de ring tulisan i Gad, pero tagal ya at salakayan na la.

20 Ing pupul nang Aser tutung dakal, pamangan karapatdapat karing aring marangal.

21 Usa yang mebulus i Neftali; masanting la ding maging anak na.

22 Asno yang malyap i Jose, asnong malyap lele ning sibul; malyap yang asno king libis ning bunduk.

23 Penagal de ring mamana, pemana re at pepasakitan e makanyan-kanyan.

24 Pero menatili yang makayabit ing pana na, at ding gamat na matatag la. King saup ning Mayupayang Dios nang Jacob, king lagyu ning Pastul a matibe nang Batu ning Israel.

25 Dios ning kekang tata, datang ya sa ban sumaup keka, bendisyunan na ka sa ning Dios a Mayupaya karing bendisyun a ibat king matas a banua, bendisyun a ibat king kalalalaman, bendisyun a ibat karing salu at sepupunan.

26 Ding bendisyun nang ibpa mu maygit la karing bendisyun ding pipumpunan ku, mamabut la king alang anggang bunduk. Mibie la sana kang Jose, king kanuan ning mipasubali karing kapatad na.

27 Asu yang gubat a mabangis i Benjamin; neng abak gigisanan ne ing kalaban; neng bengi naman pirakerakayan na ing banding mesamsam.

28 Ila deti ring labing adua nang tribu ning Israel, at yan ing sinabi nang tata ra tungkul karela, kanitang memun ya karela at menabilin king metung at metung.

29 Kaybat ngana karela, Malapit na kung makiabe karing kanakung pipumpunan. Ikutkut yu ku at iyabe karing pipumpunan ku king kueba a atyu king marangle nang Efron a Hiteo.

30 Atyu iting kueba king marangle karin Makpela, king dane aslagan ning Mamre, king sakup ning Canaan. Seli neng Abraham iting marangle kang Efron a Hiteo bilang pikutkutan.

31 Karin ya makakutkut i Abraham at i Sarah a asawa na, antimu rin i Isaac at i Rebeca a asawa na. Karin kia naman pepakutkut i Lea.

32 Mesali ya karing Hiteo ing marangle at ing kueba.

33 Kayari nang menabilin karing anak na, simpa na la king pagkeran ding bitis na, at saka ne mepatlud a inawa at mekiabe karing pipumpunan na.

50

1 Kinaul neng Jose i tata na; tengisan ne at penuma ne lupa.

2 Kaybat inutus na karing doktor a talasuyu na ing balsamuan de i tata na. Memintu la reti.

3 Apat apulung aldo ing kailangan ba reng lubus abalsamuan. Pitung pulung aldo reng tengisan ding tau Ehipto.

4 Inyang milabas na la ding panaun na ning karelang pamagpaldas, pekisabian na lang Jose ding opisyal na ning ari. Ngana, Nung tune yu kung kaluguran, ipakisabi kung mayap kekayu king ipayabut yu king ari ing anti kaniti para kanaku:

5 Pepasumpan na kung tata ku bayu ya mete king pakutkut ke king kutkutan a sidia na king sakup ning Canaan. Inya aduan ku ing paintulutan yu kung adala ke at apakutkut karin i tata ku. Kaybat magbalik ku naman.

6 Mekibat ya ing ari, Wa. Pakutkut me i tata mu antimo ing pengaku mu.

7 Meko ne i Jose ban pakutkut ne i tata na. Tikian de ring sabla nang ipus ning ari, ding opisyal na king palasyu na, at pati na ding sablang memalen a pikabaluan king Ehipto.

8 Kayabe na la namang Jose ding pamilya na, ding kapatad na, at ding aliwa pang pamilya nang tata na. Bukud mung ding karelang anak a mangalati, ding animal a sese ra, at kawan ilang melakuan king sakup ning Gosen.

9 Atin la namang kayabe paka-karwahe at pakasake kabayu. Tutu lang dakal ding tinuki kang Jose.

10 Inyang miras la king pidadaran karin Atad a atyu sumangid ning Jordan, karin la menangis at tutung makaba at kapait-paitan ing panagulele ra. Pitu neng aldo penangisan Jose i tata na.

11 Ikit da ring Cananeong manuknangan karin ing pamanagulele ra king pidadaran king Atad. Ngara, Kapait-paitan ing pamanaguleleng gagawan da reting tau Ehipto. Inya inaus deng Abel-mizraim ing lugal a ita. Atyu sumangid na ning Jordan.

12 Makanyan dang tiparan ding anak nang Jacob ing penabilin na karela.

13 Dela re ding anak na king sakup ning Canaan at pepakutkut de king kueba king marangle karin Makpela, king dane nang aslagan ning Mamre, ketang gabun a seli nang Abraham kang Efron a Hiteo, ing gabun a gewa nang pikutkutan.

14 Kaybat nang mikutkut tata na, mibalik ya Ehipto i Jose; kayabe na la ding kapatad na at ding tinuking mekipangutkut kang tata na.

15 Inyang mikutkut ne i tata ra, dinalan king lub da ring kapatad na ing panamdam a maki mua ya pa karela i Jose at mablas ya karela ketang e mayap a depat da kang Jose.

16 Inya ngarang pepasabi kang Jose, Bayu ya mete i tatang pepasabi na king

17 patawaran mu na sana ing depat ming kasalanan keka, ikaming kapatad mu. Inya ngeni ipakisabi mi sana patawaran mu na kami king lagyu na ning Dios nang tatang. Mipakiak ya i Jose king sinabi ra ding kapatad na.

18 Lepitan de ring kapatad na at migsakab la arapan na. Ngara, Makasadia kaming maging ipus mu!

19 Pekibat nang Jose karela, E kayu tatakut. Dios ku wari?

20 E mayap ing tingka yu laban kanaku, oneng mayap ing inalili na kaniti ning Dios ban dakal la ring taung miligtas antimo ing milyari.

21 E kayu tatakut; e ra kayu paburen pati na ding anak yu. Makanyan na lang leko karug salu at pematulan.

22 Mibiebie ya Ehipto i Jose at ding kapatad na. Disnan na ing dinalan at apulung banua.

23 Ikit na la pa ding anak nang Efraim angga king katlung lahi; antimu rin ding anak nang Makir a anak nang Manase. Ikit na la pang Jose inyang mibait la.

24 Nganang Jose karing kapatad na, Malapit na kung mate. Pero e na kayu paburen ning Dios. Ilual na kayu king bansang iti at idala king gabun a pengaku na kang Abraham, Isaac, at Jacob.

25 Kanita pepangakuanan na la ring anak nang Israel. Ngana, Potang dalawan na kayu ning Dios at ilual king lugal a iti, idala yu la ring kanakung butul.

26 Mete ya i Jose inyang dinalan ya at apulung banua. Binalsamuan de at binili re king metung a kabaung karin king Ehipto.