1 Omayeletumbulo gaSalomo yaDavid, omukwaniilwa gwaIsrael.
2 Mpaka ope na omayeletumbulo ngoka tage ku kwatha okudhimbulula uunongo nomayele go opala nokuuva ko omapopyo gomadhiladhilo gomuule.
3 Otage ku longo, nkene to kala omunandunge nomusimani, omuyuuki nomunashili.
4 Otaga gandja omayele kaantu yanathangwa, uunongo nuunkulungu kaagundjuka.
5 Omayeletumbulo ngaka otaga gwedhele kontseyo yaanongo nokugandja ewiliko kaanandunge,
6 opo yu uve ko iiholekwa yomayeletumbulo noyomayele noohapu dhaanawino nootumbutumbu dhawo.
7 Etilo okutila Omuwa olyo ekota lyuunongo; aagoya ohaa dhini owino neputudho.
8 Mumwandje, pulakena omakumagidho gaho, ngoye ino ekelahi omapukululo ganyoko.
9 Oshoka ogo oshishani oshiwanawa shokomutse gwoye nokalyenge kuulenga komothingo yoye.
10 Mumwandje, aalunde nge taye ku hongolola, ino ya zimina,
11 ngele taa ti: “Tu yeni tu ka langeleni ombinzi, natu ponokele omukeenandjo, epwanga lyowala,
12 natu ya nine po ondhilu ngoshaasi ye na omwenyo, naandjolowele ongaamboka taa kulukile moombogo,
13 opo tu ki ilikolele iinima yi na ondilo, tu udhe omagumbo getu niihakanwa.
14 Umbila owala oshihogololitho shoye mokati ketu, atuhe otatu ka kala tu na iitopolelwa yi thike pamwe.”
15 Mumwandje, ino ya lamba mondjila ndjoka, oompadhi dhoye dhi galula mepola lyawo.
16 Oshoka oompadhi dhawo otadhi tondokele kuuwinayi, notaa endelele okutilahi ombinzi,
17 oshoka omwigo otagu lukililwa osima yowala montaneho yuudhila.
18 Otaa langele ombinzi yawo yene, otayi ilangele yo yene.
19 Osho taa ningwa ayehe mboka taa dhiladhila uukolokoshi, otashi kutha mwene omwenyo.
20 Owino otayi igidha pondje, otayi yelutha ewi lyayo momapandaanda,
21 otayi igidha pookolonela nomomapandaanda goshilando, poombululu dhomiyelo tayi kugagana tayi popi oohapu dhayo:
22 “Ne aantu yanathangwa, sigo uunake tamu kala muunathangwa weni; aasheki, sigo uunake tamu kala tamu sheke; aagoya, sigo uunake tamu tondo uunongo?
23 Pungulukileni komakumagidho gandje, nena ombepo yandje otayi ke mu kungulukila, nonda hala ndi mu tseyithile oohapu dhandje.
24 Molwashoka ondi ithana, ne nomwa tindi, onda ganeke oshikaha shandje nokape na ngoka a pulakene,
25 inamu landula omayele gandje, nomakumagidho gandje inamu ga tseya,
26 onkee ano tandi ke mu geela pekano lyeni notandi ke mu sheka, iihuna nge tayi mu adha.
27 Ehaluko lyeni otali ke ya lya fa oshikungulu, nekano lyeni tali ya lya fa epukupuku lyombepo, ngele uuyina nuuwehame tau mu lambele.
28 Nena otamu ka ithana ndje, ihe itandi ka yamukula; otamu ka konga ndje, ihe itamu mono ndje.
29 Molwashoka mwa tondo uunongo noinamu hogolola etilo okutila Omuwa,
30 inamu hala okutseya omayele gandje nomwa dhini omakumagidho gandje agehe,
31 otamu ka lya oshiyimati shoondjenda dheni notamu ka kuta koonkundathana dheni.
32 Aantu yanathangwa otaa si, oshoka otaa ekelehi owino. Aagoya otaa hanagulwa po kuuhethi wawo yene.
33 Ihe ngoka ta pulakene ndje, ota kala megameno, niihuna yiiponga itayi mu adha.”
1 Mumwandje, ngele to taamba oohapu dhandje noto dhiginine iipango yandje,
2 opo to gameke okutsi kwoye kowino, nomutima gwoye tagu ipamba koondunge,
3 eeno, ngele oto ithana omayele, nokoondunge to yeluthile ewi lyoye,
4 ngele oto dhi kongo ngaashi oshisiliveli noto dhi shilile ngaashi eliko lya holekwa,
5 nena oto ka uva ko etilo okutila Omuwa e to ka mona ontseyo okutseya Kalunga.
6 Omuwa ota gandja owino, mokana ke otamu piti ontseyo noondunge.
7 Aayuuki ote ya kwatha, oye ehuuyanza lyaanashili.
8 Ota tonatele oondjila dhaayuuki, nomapola gaasilwahenda ye te ga gamene.
9 Nge to pulakene ndje, oto ka uva ko uuyuuki neuko nuunashili — ondjila kehe yo opala.
10 Owino otayi ke ya momutima gwoye, nontseyo otayi ka opalela omwenyo gwoye.
11 Owino otayi ke ku tonatela, noondunge tadhi ke ku gamena.
12 Owino otayi ku hupitha mepola lyaawinayi nomaantu mboka haa popi iinima yiifundja,
13 oomboka ye etha oondjila dhuuyuuki notaye ende moondjila dhomilema,
14 mboka haa nyanyukilwa okukolokosha nohaa ligolele omakotokelo gaawinayi,
15 mboka ye na oondjila dha puka nohaa gamuka koshinkoti shawo.
16 Owino otayi ku gamene komukiintu omukwiilongo omuholi gwiipala ta pukitha nomaheko ge,
17 ngoka a thigi po kuume kuugundjuka we e ta dhimbwa ehangano lyaKalunga ke.
18 Oshoka egumbo lye otali ku fala muusi, noondjila dhe tadhi ku ukitha momilema.
19 Shaa ngoka ta yi kuye, ita galuka we ye ita adha we oondjila dhomwenyo.
20 Enda ano mondjila yaakaanashipwe nou dhiginine omapola gaayuuki.
21 Oshoka aayuuki otaa kala moshilongo, naakaanashipwe oyo taa thigala mo,
22 ihe aakaanakalunga otaa ka kombwa mo moshilongo naakaanuudhiginini otaa ka nakulwa mo.
1 Mumwandje, ino dhimbwa omalongo gandje, dhigininitha omutima gwoye iipango yandje,
2 oshoka otayi lelepaleke omimvo dhokukalamwenyo kwoye e tayi ku etele elago.
3 Ohole nuudhiginini inayi ku thiga po, yi zala mothingo yoye, yi nyolela koshipelende shokomutima gwoye.
4 Ngele oto shi ningi, oto ka mona esilohenda nedhina ewanawa koshipala shaKalunga noshaantu.
5 Inekela Omuwa nomutima gwoye aguhe noino igameka koondunge dhoye mwene.
6 Mu tseya moondjila dhoye adhihe, nena oondjila dhoye ote dhi yelekanitha.
7 Ino kala omunawino momeho goye mwene; tila Omuwa, gamuka kuuwinayi.
8 Otashi ka ninga ealudho lyolutu lwoye nendjangeko lyomasipa goye.
9 Simanekitha Omuwa miinima yoye nomoshipe shiilikolwa yoye ayihe.
10 Ngele oto shi ningi, iigandhi yoye otayi ka udha eloolo, nomatemba goye gokukolela otaga ka tikila omaviinu.
11 Mumwandje, ino dhina eputudho lyOmuwa, nomageelo ge inage ku sitha uunye,
12 oshoka Omuwa ota dhenge ngoka e hole, ngaashi he, omwana ngoka a hokwa.
13 Omunelago omuntu ngoka a likola owino, nomuntu ngoka a pewa oondunge.
14 Oshoka oku dhi likola okuwanawa ku vule oshisiliveli, notadhi etitha ontanitho yi vule ndjoka yoshingoli.
15 Odhi na ondilolela dhi vule uuwe, nomaliko goye agehe guuyamba itaga yelekwa nadho.
16 Molulyo lwowino omu na omwenyo omule, nomolumoho lwayo uuyamba nesimano.
17 Owino otayi toyaleke okukala kwomuntu nokwoopaleka omapola ge agehe.
18 Oyo omuti gwomwenyo gwaamboka taye yi kwata, naanelago oomboka taye yi dhiginine.
19 Omuwa okowino ye a dhike evi, nokuunkulungu we a yalaleke egulu.
20 Kuunongo we oothithiya dhomuule odha tsipuka, niikogo tayi gu omume.
21 Mumwandje, dhiginina owino neuveko, ino yi kanitha momeho goye.
22 Oyo omwenyo kungoye nuulenga womothingo yoye.
23 Otayi ku enditha nondjila yoye waa na mbudhi, noompadhi dhoye itadhi ipumu koshithindi.
24 Ngele to ka lala, ito ka haluka, noomposi dhoye odho oontoye.
25 Ito pumbwa okutila ehalutho lyohaluka nenge ekano lyombadhilila lyaakaanakalunga.
26 Oshoka Omuwa oye einekelo lyoye, noye ta gamene ompadhi yoye komwigo.
27 Omuntu ino mu tindila eyakulo ewanawa ndyoka to vulu oku li mu yakulitha.
28 Ino lombwela mukweni to ti: “Inda ngoye u galuke, otandi ke ku pa ngula,” manga u na sha peke.
29 Ino etela oshiponga ngoka a kala pungoye nokwe ku inekela.
30 Ino tamanana nomuntu pwaa na etompelo lyasha, ye inee ku hinda.
31 Omuntu omupwidhi ino mu sila efupa, noino landula nando ondjila ye.
32 Omugoyoki oye iihuna koshipala shOmuwa, ihe Omuwa okwi inekela aayuuki.
33 Etulomutima lyOmuwa oli li megumbo lyomukeenakalunga, ihe egumbo lyomuyuuki ote li yambeke.
34 Aashekedhi ote ya sheke, ihe aaifupipiki ote ya sile ohenda.
35 Aanawino otaa ka thigulula esimano, ihe aagoya otaa ka likola ohoni.
1 One aamwandjemati, pulakeneni omakumagidho gaho, opo mu uve ko mu likole owino.
2 Oshoka otandi mu nongeke elongo lyo opala, omapukululo gandje inamu ga etha.
3 Ongame sho nda li omumatyona putate omuholike nepona mekolo lyameme,
4 tate okwa longo ndje e ta ti: “Omutima gwoye nagu dhiginine oohapu dhandje, dhama kiipango yandje e to kala u na omwenyo.
5 Ilikolela owino, ilikolela uunongo, ino dhimbwa ngoye waa gamuke koohapu dhandje.
6 Ino dhi etha, otadhi ke ku gamena; kala u dhi hole, nena otadhi ke ku tonatela.
7 Oshinima shotango osho okulikola owino; gandja ayihe mbyoka u na, u likole owino.
8 Yi tunda, nena otayi ke ku yela pombanda, otayi ku simanekitha, ngele to yi zala mothingo yoye.
9 Otayi ka tula oshipaka shoongala sho opala komutse gwoye notayi ke ku pa oshishani hashi adhima.”
10 Pulakena, mumwandje, ngoye u taambe oohapu dhandje, nena omimvo dhokukalamwenyo kwoye otadhi lelepalekwa.
11 Omondjila yowino tandi ku nongeke, otandi ku katukithile moshinkoti shaayuuki.
12 Ngele to katuka, oonkatu dhoye itadhi katekwa, nongele to matuka, ito ka tengenya.
13 Dhiginina eputudho, ino li etha tuu, li pungula, oshoka olyo omwenyo gwoye.
14 Ino enda mondjila yaakaanakalunga, ngoye waa lyate mepola lyaawinayi.
15 Yi etha, ino ya mo; gamuka mo, uka palwe.
16 Oshoka itaa ka kotha, manga inaa ninga uuwinayi; oomposi dhawo otadhi ya londoka, manga inaa gwilitha gumwe moshiponga.
17 Otaa li oshikwiila shuukeenakalunga notaa nu omaviinu guukolokoshi.
18 Ondjila yaayuuki oya fa uuyelele weluwa tali tende, mboka tau yele sigo kwa shi.
19 Ondjila yaakaanakalunga oya fa omilema; itaa tseya mpoka taa ka pundukila.
20 Mumwandje, pulakena shoka tandi ti, gameka okutsi kwoye koohapu dhandje.
21 Ino etha, dhi ku thige po, dhi dhiginina meni momutima gwoye.
22 Odho omwenyo gwaangoka te dhi pewa, nealudho lyolutu lwe aluhe.
23 Tonatela omutima gwoye shi vule ayihe mbyoka yi na okutonatelwa, oshoka omo mu na ekota lyomwenyo.
24 Tula po iifundja yomokana koye, nou kaleke kokule nangoye omilungu dha goyoka.
25 Omeho goye naga tale gu ukilila, noombafu dhoye dha tongolola komeho.
26 Yelekanitha ondjila kohi yoompadhi dhoye, noondjila dhoye nadhi kale dha kolelela.
27 Oompadhi dhoye dhi kaleka kokule nuuwinayi, waa tengukile kolulyo nenge kolumoho.
1 Mumwandje, pulakena oondunge dhandje, gameka okutsi kwoye keuveko lyandje,
2 opo u dhiginine euveko nomilungu dhoye dhi dhiginine uunongo.
3 Oshoka omilungu dhomukiintu omukwiilongo otadhi ndonda onyiki, nondaathelo ye oyi na omuthenu ya fa omagadhi,
4 ihe pehulilo oye omululululu a fa endombo, a tsa a fa egongamwele lyoongenge mbali.
5 Oompadhi dhe otadhi kulukile muusi, noonkatu dhe otadhi ikokele moshaasi.
6 Sho itee ende we mondjila yu uka komwenyo, oonkatu dhe otadhi tenguka inee shi tseya.
7 Ano pulakenii ndje nawa, ne aamwandje, ne inamu gamuka koohapu dhandje.
8 Ikaleka kokule naye, ngoye ino hedha pokantu kokagumbo ke,
9 opo waa gandje esimano lyoye kuyalwe, nomimvo dhoye komuntu kee na ohenda,
10 opo aakwiilongo yaa ka kute kuupyakadhi wiikaha yoye, niilonga yoye iidhigu yaa ye megumbo lyomukwiilongo,
11 nongoye to ka tonga kepwinopo lyolutu lwoye
12 e to ti: “Omolwashike nda tondo eputudho, nomutima gwandje gwa dhini epukululo?
13 Omolwashike inaandi pulakena ewi lyaapukululi yandje noinandi pupa ko kaalongi yandje?
14 Konyalanyala ndi kale moshiponga moshigongi shegongalo.”
15 Nwa omeya gomomuthima gwoye mwene, nomothithiya yomomatope goye mwene.
16 Oothithiya dhoye odhi na tuu oku ka kungulukila pondje nomikanka dhoye dhomeya okomapandaanda?
17 Odhoye awike, kadhi shi dhagulwe pamwe nangoye.
18 Etope lyoye nali yambekwe, u nyanyukilwe omukulukadhi gwoye wa za naye kuufuko.
19 Omenye oyo opala, okapundja okawanawa — ekolo lye nali ku nyanyudhe aluhe, kolwa aluhe kohole ye.
20 Mumwandje, omolwashike wa hala okunyanyukilwa omukiintu gwaantu, oye u kwate nokupapatela ontulo yanakuhola iipala?
21 Oshoka oondjila dhomuntu kehe odhi igalala koshipala shOmuwa, nota konakona omapola ge agehe.
22 Uukolokoshi ohau yulu mwene gwawo, nuulunde ohau kwata omuningi gwawo.
23 Ota ka sa kepumpo lye, nokuugoya we uunene, ota ka kana po.
1 Mumwandje, pamwe owu uvaneka, u kalele po omunangunga gwontumba,
2 owa kwatelwe melaka lyomoohapu dhoye, owa yulwa momauvaneko goye.
3 Mumwandje, oshoka ou li miikaha yamukweni, ninga shika, opo u ihupithe: Inda ke mu inyongamene noku mu thiminika.
4 Omeho goye ino ga pitikila oomposi noombafu dhoye ekumuko.
5 Ihupitha ngohumba ya zi koshakapalu, ongondhila moshikaha shomuyuli gwoondhila.
6 Omunanyalo ngoye, inda kuudhidhi, u tale oondjila dhawo e to ningi oondunge.
7 Kau na omuthiminiki, omutaleli nenge omuleli,
8 ihe otau longekidha iikulya yawo mothinge, tau pungula iipalutha yawo peteyo.
9 Munanyalo ngoye, oto lala sigo uunake, oto ka papudhuka luni moomposi dhoye?
10 To kotha po kashona, to kumuka po okathimbo, to gonyo oshikaha shoye u gondje po,
11 noluhepo otalu matuka lwa fa omuyugi, nuuthigona wa fa omulumentu a homata.
12 Omudhudhu, omukolokoshi oye ngoka e na okana komakoto.
13 Omeho pakupaku, ta nyata evi noompadhi nominwe ta ningi omandhindhiliko,
14 momutima gwe omu na omakoto, ote eta iihuna ye ta kunu olutandu.
15 Onkee ano ekano tali ya ohaluka, mokathimbo ta ka teywa po pwaa na ealudho lyasha.
16 Iinima mbika ihamano Omuwa e tonde, niiheyali oyo iihuna komwenyo gwe:
17 Omeho ge na uuntsa, elaka lyiifundja, iikaha tayi tilehi ombinzi yaa na ondjo,
18 omutima tagu dhiladhila omatedho giiponga, oompadhi tadhi endelele okuya kuuwinayi,
19 shaa ngoka ta taandelitha oonzapo dhiifundja naangoka ta kunu olutandu mokati kaamwayina.
20 Mumwandje, dhiginina oshipango shaho, ngoye ino ekelahi omapukululo ganyoko.
21 Ga pungula aluhe momutima gwoye, ngoye u ga zale mothingo yoye.
22 Nage ku wilike aluhe, nge to ende; ge ku tonatele, nge to kotha; noge ku popithe, nge wa penduka.
23 Oshoka oshipango osho olamba, omapukululo ogo uuyelele nomakumagidho geputudho ogo ondjila yu uka momwenyo.
24 Otage ku gamene komukiintu nakuhola iipala, komuthiminiki gwelaka lyomuthenu.
25 Embweshukilo lye ino li haluka momutima gwoye, ino pitika e ku kwate nepepo lyoombafu dhe.
26 Omukiintu ohonda ota gu owala okapambu koshikwiila, ihe omuholi gwiipala omuhokanwa ote ku yulu omwenyo gwoyelela.
27 Oku na tuu ngoka ta humbata omulilo monguwo ye, ndele onguwo tayi kala inaayi pya?
28 Nenge oku na tuu ngoka te ende komakala ga hanya e ta kala inaa pya koompadhi dhe?
29 Osho ta ningwa ngoka ta lala nomukiintu gwamukwawo: shaa ngoka te mu gumu, ita kala inaa geelwa.
30 Ino dhina omufuthi ngoka ta yaka omolwondjala.
31 Ngele ta monika, ota futu luheyali, ta gandja po emona lyegumbo lye alihe.
32 Shaa ngoka ta yi nomukiintu moluhondelo, oye omulayi, oye tuu ngoka a hala a yone po omwenyo gwe mwene.
33 Omadhengo nohoni oyo oshipewa she, nohoni ye itayi honyuluka.
34 Oshoka uukodhi ohau geyitha omulumentu, nomesiku lyoku mu geela ite mu sile nando ohenda.
35 Ye ita taamba iikahu yasha noita zimine iisimpo, nando u yi ninge oyindjiyindji.
1 Mumwandje, dhiginina oohapu dhandje, niipango yandje yi pungula momwenyo gwoye.
2 Dhiginina iipango yandje, opo u kale u na omwenyo, gamena omalongo gandje ongondanda yeho.
3 Ga zala kominwe dhoye, ngoye u ga nyolele koshipelende shokomutima gwoye.
4 Lombwela owino u tye: “Ngoye okamwameme,” nou luke oondunge omukwezimo gwoye,
5 opo dhi ku gamene komukiintu omuholi gwiipala, komuthiminiki gwelaka lyomuthenu.
6 Oshoka sho nda talele mekende lyiitenda ya tatakana lyongulu yandje,
7 onda mono maantu yanathangwa nonda ndhindhilike mokati kaagundjuka omumati omugoya.
8 Okwa li te ende mepandaanda popepi nokolonela mpoka pu na egumbo lyomukiintu gwontumba.
9 Okwa li kwa wiwila, uuyelele wa kuka nomilema tadhi ya.
10 Tala ihe, omukiintu te ya e mu tsakaneke, a zala lela ngohonda e na iihulo komwenyo.
11 Ke na evululuko, ke na nando ohoni, oompadhi dhe ihadhi vulu okukala megumbo —
12 uuna e li mepandaanda nuuna eli momahalandjandja, ota thikama pokolonela kehe nota ontamene.
13 Okwa shambakana omugundjuka e te mu thipi komilungu. Ke na nando ohoni moshipala, sho te mu lombwele ta ti:
14 “Onda li ndi na okuyamba omahambelelondjambo, onenanena nda futu omauvaneko gandje.
15 Omolwashoka nda piti mo ndi ku tsakaneke, onde ya ndi konge oshipala shoye, ndele nani nde ku mono.
16 Ombete yandje onde yi yala noolakana, nelapi lyoompola lya tungika lyoliina yokuEgipiti.
17 Tala kuume, ombete onde yi shashamina omira, endombo nokanakamuma.
18 Ila tu kolwe kohole, sigo ongula taku shi, natu nyanyudhathane megwanitho lyuuhalu wetu.
19 Oshoka gwaandjetu nena ke po, okwa za po a ya kokulekule.
20 Okampunda kiimaliwa okwa yi nako, ota ka galuka omwedhi sho gwa toka.”
21 Omukiintu okwe mu hongolola noohapu dhokupopya kwe, komuthenu gwomilungu dhe okwe mu pukitha.
22 Ohaluka omumati e mu landula a fa ondumetana tayi ka tselwa, nongaashi omenye tayi ifala meso,
23 sigo oshikuti tashi ulula ehuli lye, ongondhila tayi endelele tayi tukile komwigo noinayi tseya, ngele otashi pula omwenyo gwayo.
24 Aamwandjemati ne, pulakenii ndje ne mu uve oohapu dhomokana kandje.
25 Omutima gwoye inagu lambalala oondjila dhomukiintu ngoka, ngoye waa pukile momapola ge.
26 Oshoka oyendji ya si mboka a pundukitha, noyendjiyendji mboka a dhipagitha.
27 Egumbo lye oondjila dhu uka moshaasi, ndhoka tadhi kulukile moondjugo dhomuusi.
1 Owino itayi igidha nani? Nenge uunongo itau kololoka pombanda?
2 Koondungu dhoondundu dhopondjila nopoompagiila dhoondjila tau thikama.
3 Koombinga dhiiyelo, peelo lyoshilando, poombululu dhomiyelo tau kugagana mokule:
4 “Aalumentu ne, one tandi ithana, newi lyandje tandi li yeluthile aana yaantu.
5 Aantu ne yanathangwa, ilongeni okupikula omayele, nane omagoya, ilongeni okuuva ko oondunge.
6 Pulakeneni, oshoka tandi popi iinima yolela, nomilungu dhandje tadhi ekamene uuyuuki.
7 Oshoka ondaathelo yandje tayi popi oshili, nuukeenakalunga owo iihuna komilungu dhandje.
8 Oohapu adhihe dhomokana kandje odhu uka, mudho kamu na iifundja nomakoto gasha.
9 Adhihe otadhi yelele omunandunge, notadhi ukitha mboka ya likola ontseyo.
10 Taambeni omapukululo gandje, hashisiliveli, hogololeni uunongo komeho goshingoli sho shene.
11 Oshoka owino oyi vule oshimona, nokaku na uulenga tau yelekwa nayo.
12 “Ngame, Owino, omwiinekelwa momayele nondi na ontseyo neuveko lyu uka.
13 EtiloKalunga olyo okutonda uuwinayi; ondi tonde uuntsa nuuntseyele, oondjenda oombwinayi nokana koluhoko.
14 Omayele nepukululo olyandje; ondi na oondunge noonkondo.
15 Koonkondo dhandje aakwaniilwa taa pangele, naaleli taa tula po omautho.
16 Koonkondo dhandje aaniikandjo otaa lele, noomvalekele naatokolihapu ayehe yevi.
17 Ondi hole mboka ye hole ndje, naamboka taa kongo ndje, otaa ka mona ndje.
18 Pungame ope na uuyamba nesimano, omaliko nuuyuuki.
19 Oshiyimati shandje oshiwanawa shi vule oshingoli sha yelithwa, iiyetwapo yandje oyi vule oshisiliveli sha hogololwa.
20 Otandi katukile mondjila yuuyuuki nomokati komapola guuyuuki,
21 opo ndi thigululithe aaholike yandje omaliko, noompungulilo dhawo tandi dhi udhitha.”
22 “Omuwa okwa shiti ndje omutango gwiilonga ye, okuza konalenale.
23 Ondu umbwa nalenale muukwaaluhe, okuza ketameko, okuza komathimbo gaaluhe, evi manga inaali shitwa.
24 Omafuta manga inaaga holoka, oko nda li nale; nda valwa, manga kwa li kaaku na oothithiya dhi na omeya omanene.
25 Oko nda li, oondundu manga inaadhi dhikwa nomanga iikulundundu inaayi valwa,
26 manga inaa shita evi, nomalundu nenge okandhulumutu kevi nokuli.
27 Oko nda li nale, sho a yala egulu, sho a yalaleke ombanda yomeya momafuta.
28 Sho a dhike iikogo mookathele nokwa koleke oothithiya dhomeya mookandoli,
29 sho u uthile omafuta oongamba dhago, opo omeya gaa taaguluke omalombwelo ge, sho a dhike omakankameno gevi,
30 oko nda li nale nda fa engomba nda tegama naye, onde mu nyanyudha esiku nesiku, naaluhe nda dhanene koshipala she,
31 nokudhanena kombanda yongonga yevi lye, nenyanyu lyandje olya li okunyanyukilwa aana yaantu.
32 “One aamati, pulakenii ndje. Aanelago oyo mboka haa dhiginine omapola gandje.
33 Pulakeneni omagando, mu pukuluke, ne inamu ga ekelahi.
34 Omunelago oye tuu ngoka ta pulakene ndje, oongoka ha tonatele esiku nesiku pomiyelo dhandje noha langele iikulo yomiyelo dhandje.
35 Oshoka ngoka ta mono ndje, ota likola omwenyo nOmuwa ota ka hokwa okukala pamwe naye.
36 Ihe ngoka ta hunutha ndje, ota ningi omwenyo gwe mwene oshege; ayehe mboka taa tondo ndje, oye hole eso.”
1 Owino oya tungu egumbo lyayo, oya keke oongudhi dhayo heyali.
2 Oya tsele iimuna yayo, oya hanga omaviinu gayo nokundeeka oshitaafula shayo.
3 Oya tumu aadhike yayo, otayi hiya tayi igidha muule wopombanda moshilando:
4 “Ngoka gwanathangwa ne ye huka.” Ngoka kee na omayele, otayi mu lombwele tayi ti:
5 “Ileni, lyeni oshikwiila shandje ne mu nwe omaviinu ngoka nde ga hanga.
6 Etheni uunathangwa, opo mu kale mu na omwenyo; endeni momapola goondunge.”
7 Ngoka ta kumagidha omusheki, oti isitha ohoni, naangoka ta geele omukeenakalunga, ota nyatekwa kohoni.
8 Ino geela omusheki, ota ningi e ku tonde; geela omunandunge, nota kala e ku hole.
9 Longa omunandunge, noondunge dhe otadhi koko natango; nongeka omuyuuki, noti indjipalitha uunongo we.
10 Etilokalunga olyo ekota lyowino, nokutseya Omuyapuki okwo uunongo wo wene.
11 Oshoka keyakulo lyandje omasiku goye otagi indjipala, nomimvo dhokukalamwenyo kwoye tadhi gwedhelwa ko.
12 Ngoye ngele omunawino, owino yoye otayi ku kwatha; ngele omusheki, nena oto ke shi mona.
13 Uugoya oye omukiintu kee na egundjilo; oye uunathangwa wo wene noke na sho e shi.
14 Ota kuutumba peelo lyegumbo lye nokuule wopombanda moshilando,
15 opo a hiye mboka taye ende mondjila taa piti po, oomboka tayi iyendele noondjila dhawo yu ukilila komeho, ta ti:
16 “Ayehe mboka yanathangwa naa ye huka!” Naangoka kee na oondunge, ote mu lombwele ta ti:
17 “Omeya ga yakwa omatoye, noshikwiila sha lilwa kuukololo, osha towala.”
18 Inaa tseya kutya oku na iihelele, aahiywa ye oye li muule woshaasi.
1 Omayeletumbulo gaSalomo: Omumati omunandunge ota nyanyudha he, ihe omulumentu omugoya oye omukundu gwayina.
2 Omauyamba ga likolwa muukeenakalunga, ihaga kwatha, ihe uuyuuki ohau hupitha meso.
3 Omuwa iha sitha omuyuuki ondjala, ihe uuhalu waakaanakalunga ohe u undulile kokule hwi.
4 Ngoka ha tonyaleke omaako, oha si oluhepo, ihe iikaha yondjungu ohayi yambapaleke.
5 Omumati omunandunge oha pungula poshikufuthinge, ihe ngoka ha kotha peteyo, oha sitha ohoni.
6 Omayambeko oge li komutse gwomuyuuki, ihe okana komukeenakalunga oku udha iikolokosha.
7 Ondhimbuluko yomuyuuki oyi na eyambeko, ihe edhina lyomukeenakalunga otali kana po.
8 Ngoka e na oondunge momwenyo, ota taamba iipango, ihe ngoka ta patana, ota gwile moshitenda.
9 Ngoka te ende pauyuuki, ote ende kee na mbudhi, ihe ngoka ta goyokitha oondjila dhe, ota tseyika.
10 Ngoka ta pepa aantu nomeho, ota tukula uuwehame, naangoka ta pukulula nakuyona, ota tungu ombili.
11 Okana komuyuuki oko oluthithiya lwomwenyo, ihe okana komukeenakalunga oku udha iikolokosha.
12 Uutondwe ohau tukula oontamanana, ihe ohole ohayi siikile omayono agehe.
13 Komilungu dhomunandunge ohaku zi owino, ihe ondhimbo oyi lile po ombunda yomugoya.
14 Omunandunge oha pungula uunongo, ihe okana komusama oko ekano li li popepi.
15 Eliko lyomuyamba olyo oshilando she sha kola, ihe uuthigona otau mana po oohepele.
16 Shoka omuyuuki ta likola, otashi gandja omwenyo, uuyamba womukeenakalunga otau mu etele egeelo.
17 Ngoka ta taamba omapukululo, oku li mondjila yokomwenyo, ihe ngoka ta dhini omakumagidho, ota puka.
18 Ngoka ha holeke uutondwe, oye omufundja, naangoka ta taandelitha omaluhoko, oye egoya.
19 Mpoka pe na oohapu odhindji, opo pwa kala omayono, ihe ngoka ti ikwata mokupopya, oye omunandunge.
20 Elaka lyomuyuuki olyo oshisiliveli sha hogololwa, omutima gwomukeenakalunga kagu na omungunda gwasha.
21 Omilungu dhomuyuuki otadhi kwatha aantu yu uke kondjila, ihe aagoya otaa si kompumbwe yoondunge.
22 Eyambeko lyOmuwa otali yambapaleke, nuupyakadhi wiilonga itau gwedhele ko sha.
23 Egoya otali nyanyukilwa okulonga uukolokoshi, nomuntu omunandunge ota nyanyukilwa owino.
24 Omukeenakalunga ngele a tila, ota adhika kusha, ihe Omuwa ehalo lyaayuuki ote li gwanitha.
25 Uuna oshikungulu tashi kodha, omukeenakalunga ongohela a li po, ihe omuyuuki okwa kankamekwa sigo aluhe.
26 Omunanyalo komutumi gwe okwa fa omaetika momayego nongolwithi momeho.
27 Etilokalunga otali indjipalitha omasiku, ihe omimvo dhaakaanakalunga otadhi fupipikwa.
28 Etegameno lyaayuuki olyo enyanyu, ihe einekelo lyaakaanakalunga otali kana po.
29 Ondjila yOmuwa oyo epopilo lyomuyuuki, ihe kaakolokoshi oyo ekano lyowala.
30 Omuyuuki iha tenguka sigo aluhe, ihe omukeenakalunga ita kala mo moshilongo.
31 Okana komuyuuki ohaka popi owino, ihe elaka lyiifundja otali dhimwa po.
32 Omilungu dhomuyuuki odhi shi uuwanawa, ihe okana komukeenakalunga oko iifundja yo yeneyene.
1 Oshiviha shomakoto osho iihuna kOmuwa, ihe oomasandjundo dhu udha ote dhi hokwa.
2 Uuntsa ohau tetekele epunduko, eishonopeko olyo owino.
3 Uuyuuki ohau wilike aayuuki, ihe iifundja yaakaanakalunga otayi ya dhipaga po.
4 Uuyamba itau kwatha sha esiku lyondjahi, ihe uuyuuki otau hupitha meso.
5 Uuyuuki otau yelekanitha ondjila yomuyuuki, ihe omukeenakalunga ota pundukile po kuukeenakalunga we.
6 Uuyuuki waayuuki otau ya hupitha, ihe aahasha otaa kwatwa muuhalu wawo.
7 Peso lyomukeenakalunga etegameno lye otali hulu po, neinekelo lyaakolokoshi otali kana po.
8 Omuyuuki sho a hupithwa muupyakadhi, nena omukeenakalunga ote ya pehala lye.
9 Koohapu dhomokana omukeenakonasha ta tula mukwawo moshiponga, ihe kowino omuyuuki ta hupithwa.
10 Oshilando otashi nyanyukilwa elago lyaayuuki, nongele aakaanakalunga taa si po, oku na ondigolo.
11 Okomayambeko gaayuuki oshilando tashi tungala, ihe komakana gaakaanakalunga otashi teka po.
12 Omugoya oha dhini mukwawo, ihe omunandunge oha kala a mwena.
13 Nakuhola oombudhi ota popi odhindji e ta holola iiholekwa, ihe ngoka e na ontulo, ota siikilile iinima.
14 Ngele kape na ewiliko, oshigwana otashi teka po, ihe maagandjimayele oyendji omu na ehupitho.
15 Nakupopila mukwawo moongunga ota ningwa nayi, ihe oongoka ta tindi oku shi koleka neminiko, ke na ombudhi.
16 Omukiintu omunamikalo oha likola esimano, ihe omukulukadhi kee na uuyogoki, oye omupya gwowala.
17 Omulumentu omunamikalo ota kala nawa, ihe omulumentu omugeyentu ota kwishike olutu lwe mwene.
18 Omukeenakalunga oti ilikolele eliko lyiifundja, ihe ngoka ta kunu uuyuuki, oti ilikolele ondjambi yolela.
19 Uuyuuki washili otau fala momwenyo, ihe ngoka ta lalakanene uuwinayi, ota adha eso.
20 Omunamutima gwa puka oye iihuna kOmuwa, ihe Omuwa okwa hokwa ngoka te ende muuyuuki.
21 Oshilishili, aakolokoshi itaa kala inaa geelwa, ihe oluvalo lwaayuuki otalu mangululwa.
22 Omukiintu omwaanawa moshipala ye kee na owino okwa fa okalinga koshingoli ke li keyulu lyoshingulu.
23 Okuhala kwaayuuki otaku fala kelago, ihe aakaanakalunga uuna ye na sho ya pumbwa, nena kehe gumwe okwa geya.
24 Gumwe oha gandja oshindji e ta likola oshindji; gumwe oha ndalapatele shoka e shi na e ta si oluhepo.
25 Omwenyo ngoka tagu yambeke, otagu kutithwa, naangoka ta hekeleke, ota hekelekwa wo.
26 Omuluya gwiilya aantu otaye mu thingi, ihe omayambeko tage ya komutse gwaangoka ta landitha po iilya.
27 Oongoka ta lalakanene uuwanawa, ota ka hokiwa, ihe nakukonga uuwinayi ota ka adhika kuwo.
28 Oongoka ti inekele uuyamba we, ota ka punduka, ihe aayuuki otaa ka lelema ya fa omafo ga ziza.
29 Nakuteyapo egumbo lye ota thigulula ombepo, nomugoya ota pikwa kungoka e na owino.
30 Oshiyimati shomuyuuki osho omuti gwomwenyo, naangoka ta sindi oomwenyo, oye omunawino.
31 Omuyuuki ngele ota mono ondjambi ye kombanda yevi, omukeenakalunga nomulunde wo otaa ka geelwa.
1 Nakuhokwa epangelo oku hole uunongo, ihe omugoya oha tondo omanyenyetelo.
2 Omwaanawa ota hokiwa kOmuwa, ihe Omuwa ota pangula omunamakoto.
3 Kaku na omuntu ti ikolekitha uukolokoshi, ihe omudhi gwaayuuki itagu tenguka.
4 Omukiintu omunamikalo oye oshishani shomulumentu gwe, ihe ngoka ta sitha ohoni, okwa fa ontuko momasipa ge.
5 Omadhiladhilo gaayuuki ogu uka, oondunge dhaakanakalunga odho omakoto.
6 Oohapu dhaakanakalunga ohadhi langele ombinzi, ihe okana kaayuuki ohake ya hupitha.
7 Aakaanakalunga otaa ka hatwa po noitaa kala po we, ihe egumbo lyaayuuki otali kala po.
8 Omulumentu oha simanekwa shi thike powino ye, ihe omugoyoki gwokomutima oha dhinwa.
9 Nakwiifupipika e na iipalutha, oku vule ngoka i inenepeka ye omusindjala.
10 Omuyuuki oha sile iimuna ye oshimpwiyu, ihe omwenyo gwomukeenakalunga omukukutu.
11 Ngoka ta longo epya lye, oku na iikulya ya ha, ihe oongoka ti ipyakidhile niinima yowala, ke na oondunge.
12 Aakaanakalunga ohaa lalakanene eliko lya goyoka, ihe omuyuuki ohi imi iiyimati.
13 Omugoyoki ota yulwa koohapu dhe mwene, ihe omuyuuki ota kwatunuka muudhigu.
14 Omuntu omuyuuki ota kutithwa nuuwanawa tau zi miiyimati yokana ke, niilonga yiikaha ye tayi mu galukile.
15 Ondjila yomusama oyu uka momeho ge mwene, ihe omunandunge ota pulakene omayele.
16 Omusama oha holola ondjahi ye mbala, ihe omunandunge oha siikile oombedhi.
17 Omupopi gwoshili oha popi shoka shu uka, ihe ehokololo lyiifundja ohali kotokele.
18 Aanamalaka omadhigu otayu ulula ngegongamwele, ihe elaka lyaanawino olyo ealudho.
19 Omilungu dhoshili otadhi kala dha kola sigo aluhe, ihe elaka lyiifundja olyokathimbo.
20 Omakoto oge li momwenyo gwaangoka ta dhiladhila uuwinayi, ihe oomboka taa tungu ombili, oye na enyanyu.
21 Kape na oshiponga tashi adha omuyuuki, ihe aakaanakalunga oyu udha omupya.
22 Omilungu dhiifundja odho iihuna koshipala shOmuwa, ihe ye okwa hokwa mboka haye ende muudhiginini.
23 Omunawino oha holeke ontseyo ye, ihe omutima gwomusama ohagu kungu uugoya.
24 Iikaha yaanandjungu otayi ka pangela, ihe eshelelelo otali fala miilonga yuupika.
25 Oshimpwiyu shomomutima gwomuntu otashi mu thindile pohi, ihe oohapu dhuukuume ohadhi gu nyanyudha.
26 Omuyuuki ota kwatele mukwawo komeho, ihe ondjila yaakaanakalunga otayi ya kanitha.
27 Oongoka ta shelelelwa, ita yaha oshiyamakuti she, ihe ondjungu yomuntu oyo eliko lye.
28 Omwenyo ogwa kala mondjila yuuyuuki, nokweenda nondjila ndjoka kaku na eso.
1 Omumati omunandunge oha pulakene omakumagidho gahe, ihe omusheki ihu uvu ko omanyenyetelo.
2 Omuntu oha kutithwa nuutoye tau zi miiyimati yokana ke, ihe omahalo gaakaanakalunga ogo iilonga yuupwidhi.
3 Ngoka ha tonatele okana ke, ota gamene omwenyo gwe, oongoka ha yagumuka omahapu, ekano oli mu li popepi.
4 Omwenyo gwomunanyalo ohagu haluka, ihe osima yowala, ihe omwenyo gwomunandjungu ohagu kutithwa.
5 Omuyuuki oha tondo oohapu dhiifundja, ihe aakaanakalunga ohaa pendutha uutondwe notaye eta ohoni.
6 Uuyuuki ohau gamene okweenda muuyelele, ihe uukeenakalunga ohau pundukitha omulunde.
7 Oku na ngoka ti itangele uuyamba, nando ke na sha, nagumwe ti itala ohepele, nando oku na iinima oyindji.
8 Iihupithi yomwenyo gwomuyamba oyo uuyamba we, ihe ohepele ihayi uvu omathiminiko.
9 Uuyelele waayuuki otau yeta nawa, ihe olamba yaakaanakalunga otayi dhimi.
10 Eitumbaleko ohali pendutha oontamanana, ihe mboka ye shi kulombwelwa, oyo aanamayele.
11 Eliko ndyoka inaali longelwa, otali pepuka po, ihe mboka taa longo nuudhiginini, otaa mono oshindji.
12 Etegelelo lyethimbo eleeleka ohali gombokitha omwenyo, ihe ondjuulukwe ya gwanithwa oyo omuti gwomwenyo.
13 Ngoka ta dhini oohapu, ota kala nongunga, ihe ngoka ta simaneke oshipango, ota taamba ondjambi.
14 Enongeko lyomunawino olyo oluthithiya lwomwenyo gwokuhenuka etavu lyeso.
15 Oondunge oombwanawa otadhi likolitha uuhokwe, ihe ondjila yaahasha ehanagulo.
16 Omunamayele ohe ende pandunge, ihe omusama oha taandelitha uugoya.
17 Omutumwa omukeenakalunga oha gwile moshiponga, ihe omutumwa omwiinekelwa oye omutalaleki.
18 Ngoka ta sasana eputudho, oti ilikolele oluhepo nohoni, ihe ngoka ta simaneke omakumagidho, okwa yela.
19 Ondjuulukwe ya gwanithwa oyo uutoye womwenyo, aagoya ohaa tindi okugamuka kuuwinayi.
20 Enda pamwe naanawino, u likole owino, ihe ngoka ta kala paagoya, ota likola uuwinayi.
21 Iiponga ohayi landula aalunde, ihe aayuuki ohaa mono elago.
22 Omwaanawa ota thigululitha aatekulu, ihe emona lyomulunde otali pungulilwa omuyuuki.
23 Ohenyaga koohepele ohayi vala iilya oyindji, ihe aakolokoshi itaye shi pitika.
24 Oongoka ihaa longitha olunwa, oku tonde omwana, ihe ngoka e mu hole, ote mu pukulula.
25 Omuyuuki ota li sigo ta kuta, ihe ela lyomukeenakalunga olya nkololoka.
1 Egumbo ohali tungwa po kowino yomukiintu, ihe uugoya otau li teya po.
2 Oongoka te ende muuyuuki, ota tila Omuwa, ihe ngoka te ende ondjila ya goyoka, ote mu dhini.
3 Mokana kegoya omu na olunwa luuntsa we, ihe omilungu dhomunandunge ohadhi mu gamene.
4 Mpoka pwaa na oongombe, omatemba gokulila iimuna kage na sha, ihe koonkondo dhondumetana eliko otali ya po.
5 Ombangi omwiinekelwa iha fundju, ihe ngoka gwiifundja oha popi iifundja.
6 Omusheki ota kongo owino nokayi ko, ihe uunongo owo uupu kaanamayele.
7 Za po pegoya, oshoka ito mono uunongo komilungu dhalyo.
8 Owino yomunamayele oyo okuuva ko ondjila, ihe uugoya womusama owo omakoto.
9 Omayonondjambo otaga yolo omagoya, ihe pokati kaayuuki opwa kala okuhokwathana.
10 Omwenyo ogu shi uudhigu wagwo, nomenyanyu lyagwo egumbo lilwe itali vulu okwiidhopa mo.
11 Egumbo lyomukeenakalunga otali dhimwa po, ihe etsali lyomuyuuki otali humu ko.
12 Oku na ondjila ndjoka ya yelekana momeho gomuntu, ihe pehulilo oyo ondjila yeso.
13 Nokuyola wo otaku ehameke omutima, nenyanyu otali vulu okuhulila moluhodhi.
14 Oondjenda dhe mwene otadhi kunyukitha omugoya, ihe omuntu omwaanawa ota futwa kiilonga ye.
15 Omuntu gwanathangwa oti itaale shaa ohapu, ihe onkotoki ota ndhindhilike oonkatu dhe.
16 Omunawino ota tila e ta gamuka kuuwinayi, ihe egoya otali kugilile notali iyinekele lyo lyene.
17 Omugeyentu oha longo uugoya, nomunamakoto oha tondwa.
18 Aantu yanathangwa otaa likola uugoya u ninge uuthiga wawo, ihe aanandunge otaa shanipikwa nuunongo.
19 Aawinayi otaa ka inyongamena koshipala shaawanawa, naakaanakalunga opiiyelo yaayuuki.
20 Oohepele oye tondike nokaashiinda yawo, ihe ookuume kaayamba oyendji.
21 Ngoka ta dhini mukwawo, ota ningi uulunde, ihe omunelago oongoka e na ohenda naanaluhepo.
22 Itaa kana mboka haa toto iiponga? Ihe ohole nuudhiginini owaamboka haa longo uuwanawa.
23 Uupyakadhi kehe ohau tompola sha, ihe omapopyagano gowala ohage etitha oluhepo.
24 Oshishani shaanawino osho uuyamba wawo, ihe uugoya waasama ohau fala muugoya.
25 Ombangi omwiinekelwa ota hupitha oomwenyo, ihe ngoka ta popi iifundja, oye omunamakoto.
26 Metilo okutila Omuwa omu na egameno lya kola komuntu noluvalo lwe.
27 Etilo okutila Omuwa olyo oluthithiya lwomwenyo nokugamuka komatavu geso.
28 Moshigwana oshinene omo mwa kala esimano lyomukwaniilwa, ihe muushona washo omwa kala ekanopo lyaawa.
29 Omutalanteni omuyamba gwoondunge, ihe omugeyentu oha likola uugoya.
30 Omutima gwa gundjila ogwo omwenyo gwolutu, ihe uukodhi owo ontuko momasipa.
31 Ngoka ta hepeke omukwanaluhepo, ota sitha Omushiti gwe ohoni, ihe ngoka te mu sile ohenda, ota simaneke Kalunga.
32 Omukeenakalunga ota gwilililwa po kuuwinayi we, ihe omuyuuki ota mono egameno peso lye.
33 Owino oyi li momwenyo gwomunandunge notayi holoka mokati kaagoya.
34 Uuyuuki otau yelutha po oshigwana, ihe uulunde owo ohoni yiigwana.
35 Omukwaniilwa okwa hokwa omumati omunamayele, ihe ota geele ngoka ta sitha ohoni.
1 Eyamukulo etalala otali loteke ondjahi, ihe elaka lyoshihanyeko otali tukula ongeyo.
2 Elaka lyomunawino ohali popi uunongo, ihe okana kegoya ohaka yagumuka uugoya.
3 Omeho gOmuwa oga tala akuhe, ohaga tongolola aawinayi naawanawa.
4 Elaka etalala olyo omuti gwomwenyo, ihe elaka lyomakoto ohali tolokana omwenyo.
5 Egoya ohali dhini omaputudho gahe, ihe ngoka ta pulakene omapukululo, ota ningi omunawino.
6 Megumbo lyomuyuuki omu na uuyamba owindji, ihe omaliko gomukeenakalunga otaga yonuka.
7 Omilungu dhomunandunge ohadhi kunu uunongo, ihe omutima gwomusama inagu uka.
8 Omayambo gaakaanakalunga ogo iihuna koshipala shOmuwa, ihe egalikano lyaayuuki ote li hokwa.
9 Oondjenda dhomukeenakalunga odho iihuna koshipala shOmuwa, ihe ngoka ta lalakanene uuyuuki, oye e holike kOmuwa.
10 Ngoka ta zi mondjila, ota adhika komageelo omadhigu; ngoka ta tondo omapukululo, ota ka sa.
11 Oshaasi noheli oyi igalala koshipala shOmuwa, unene tuu oomwenyo dhaana yaantu!
12 Omusheki ke hole okupukululwa; kaanawino ita yi ko.
13 Omutima gwa tundulukwa ohagu nyanyudha oshipala, ihe uudhigu womomutima ohau nikitha omwenyo uuthigwa.
14 Omutima gwomunandunge ohagu kongo uunongo, ihe okana kwomusama okwa nika uugoya.
15 Omasiku gomuhepekwa aluhe omawinayi, ihe omwenyo omunyanyukwi aluhe ogu li moshituthi.
16 U na okashona koye ngoye to tila Omuwa oshi vule uuyamba pamwe nuupyakadhi wawo.
17 Okulya ekaka lyomboga ko ku na ohole oku vule okulya ontselela yondumetana yo ondoka ko ku na uutondwe.
18 Omulumentu omugeyentu oha tukula oontamanana, ihe omwiidhidhimiki oha lotitha oonkalankongo.
19 Epola lyomunanyalo olya fa enkolo lyomano, ihe ondjila yaayuuki oya yelekana.
20 Omumati omunawino oha nyanyudha he, ihe omuntu omugoya oha dhini yina.
21 Uugoya owo enyanyu lyomukeenandunge, ihe omunandunge ohe ende u ukilila.
22 Omadhiladhilo inaaga kundathanwa nawa otaga ponyo, ihe otaga tompola sha mpoka pe na aagandjindunge oyendji.
23 Okeyamukulo lyu uka lyomokana ke omuntu ta nyanyukwa, nohapu oyo opala ngiini pethimbo lyu uka!
24 Ondjila yomwenyo otayi londitha omunandunge pombanda, opo a yande okukulukila muusi.
25 Omuwa ota yono po egumbo lyomunuuntsa, ihe ongamba yomuselekadhi ote yi tende nawa.
26 Iineya yaawinayi oyo iihuna koshipala shOmuwa, ihe oohapu dhuukuume odho oondjelele.
27 Ngoka ti ilikolele eliko nomakoto, ota teya po egumbo lye, ihe ngoka ta tondo oombumbo, ota kala e na omwenyo.
28 Omwenyo gwomuyuuki ohagu ipyakidhile neyamukulo, ihe okana kaakaanakalunga ohaka fulukitha uudhudhu.
29 Omuwa oku li kokule naakaanakalunga, ihe egalikano lyaayuuki ote li uvu.
30 Omeho haga adhima otaga nyanyudha, noonkundana oombwanawa otadhi ondokitha omasipa.
31 Okutsi hoka taku pulakene omapukululo gokomwenyo, otaku kala mokati kaanandunge.
32 Ngoka te ekelehi omagando, ota dhini okukalamwenyo kwe, ihe ngoka ta pulakene omapukululo, ota ningi omunandunge.
33 Etilo okutila Omuwa olyo etekulo lyuunongo, neifupipiko otali tetekele esimano.
1 Oompangela dhokomutima odhomuntu, ihe eyamukulo lyelaka otali zi kOmuwa.
2 Oondjila dhomuntu adhihe odha yela momeho ge mwene, ihe Omuwa ota konakona oombepo.
3 Gandja iilonga yoye kOmuwa, nena oompangela dhoye otadhi ka gwanithwa.
4 Iinima ayihe Omuwa okwe yi shitile elalakano lye, eeno, nomukeenakalunga esiku lyoshiponga.
5 Omutima kehe gu hole uuntsa, ogwo iihuna koshipala shOmuwa. Oshili, itagu kala inaagu geelwa.
6 Okohole nuudhiginini oondjo otadhi dhimwa po, noketilo okutila Omuwa omuntu ota gamuka kuuwinayi.
7 Omuwa ngele okwa hokwa oondjila dhomuntu, nena ote mu hangukununa wo naatondi ye.
8 U na okashona koye pamwe nuuyuuki, ohwepo shi vule omaliko ogendji nuugoyoki.
9 Omutima gwomuntu otagu nunu ondjila ye, ihe Omuwa otu utha oonkatu dhe.
10 Eutho olya kala komilungu dhomukwaniilwa, moompangu okana kwe itaka sameke.
11 Oshiyelekitho shu uka noshiviha ohayi zi kOmuwa, oomasandjundo adhihe odha hambulwa kuye.
12 Aakwaniilwa ohaa tondo uukolokoshi, oshoka uuyuuki ohau koleke oshipangelapundi.
13 Aakwaniilwa oya hokwa omilungu omiyuuki, noye hole ngoka ta popi oohapu dhu uka.
14 Ondjahi yomukwaniilwa oya fa aambala yeso, ihe omunawino ohe yi lotitha.
15 Eadhimo lyoshipala shomukwaniilwa olyo omwenyo nohokwe ye oya fa iikogo yoposhitemamvula.
16 Okuhogolola uunongo oku vule oshingoli, nokuhogolola oondunge oku vule okulikola oshisiliveli.
17 Okukokola ondjila yaayuuki okwo okugamuka kuuwinayi; ngoka ta tonatele oondjila dhe, ota gamene omwenyo gwe.
18 Uuntsa tau tetekele ehanagulo, einenepeko otali tetekele epunduko.
19 Osho opala okwiishonopekela pamwe naadhinwa shi vule iihakanwa pamwe naanuuntsa.
20 Ngoka ta pulakene oohapu, ota kala nawa, naangoka ti inekele Omuwa, ota kala e na elago.
21 Omunandunge komutima ota lukwa omunamayele, nuutoye womilungu otau taandelitha elongo.
22 Oondunge odho oluthithiya lwomwenyo kumwene gwadho, ihe egoya otali geelwa omoluulayi walyo.
23 Omutima gwomunawino otagu ningi okana ke okanandunge nokutaandelitha elongo tali zi komilungu dhe.
24 Oohapu oontalala odha fa oshithima shehila lyoonyushi, otadhi opalele omwenyo nendjangeko lyomasipa.
25 Oku na ondjila ndjoka ya yelekana momeho gomuntu, ihe pehulilo oyo ondjila yeso.
26 Ondjala yomuniilonga otayi mu longitha, oshoka okana ke otake mu thiminike.
27 Omukatalume ota fulu ekelo, nokomilungu dhe okwa fa omulilo gwa geta.
28 Omuntu ombudhi oha kunu olutandu, nomunaluhoko oha kuthathanitha po ookuume nookuume.
29 Omukolokoshi oha pukitha mukwawo note mu fala mondjila yaa fele.
30 Ngoka ta thithikile omeho ge, ota dhiladhila omakoto; ngoka a maka okana ke, okwa gwanitha nale uuwinayi.
31 Oomvi dhokomutse odho oshishani shuulenga; otashi adhika mondjila yuuyuuki.
32 Omutalanteni oku vule ofule; naangoka ta pangele omwenyo gwe, oku vule ngoka ta sindi oshilando.
33 Oshihogololitho ohashi umbilwa mekolo, ihe eutho ohali zi kOmuwa.
1 Oshithima shomukaga pamwe nombili oshi vule egumbo lyu udha onyama yoontselela pamwe noontamanana.
2 Omupiya omunandunge ota pangele omuvalwa omupwidhi, nomokati kaamwayina ota topola uuthiga.
3 Ontelekelo oyoshisiliveli neziko olyoshingoli, ihe Omuwa oha konakona oomwenyo.
4 Omukolokoshi oha pulakene omilungu dhomukotokeli, omufundja oha pulakene elaka lyaamboka taa hunu.
5 Ngoka ta sheke ohepele, ota sitha Omushiti gwe ohoni; ngoka ta nyanyukilwa oshiponga shamukwawo, ita kala inaa geelwa.
6 Aatekulu oyo oshishani shaakulupe, nokaanona, he oye esimano lyawo.
7 Oohapu dhoshikuluntu ihadhi opalele egoya, noohapu dhiifundja ihadhi opalele aawa!
8 Ombumbo oyo okawe momeho gaangoka te yi gandja; akuhe hoka ta yi, ita patekene.
9 Oongoka ta dhimi po eyono, ohole ta kongo, ihe ngoka ta lafulula iinima, ota halakanitha ookuume.
10 Epukululo otali taambwa komunandunge, shi vule okudhenga egoya lwethele.
11 Omuntu gwekuni ota kongo iiponga, ihe omumbala omukeenahenda ote mu tuminwa.
12 Okutsakaneka emwanka lya yugwa uumwankona walyo oku vule okutsakaneka egoya muulayi walyo.
13 Ngoka ta galulile uuwanawa uuwinayi, uuwinayi itau ka gamuka egumbo lye.
14 Okutameka ondokosho okwa fa okupanuna omeya; onkee ano loteka oontamanana, manga inaadhi tukuka.
15 Ngoka ta gamene omunandjo naangoka ta pangula omukeenandjo, ayehe yaali oyo iihuna koshipala shOmuwa.
16 Omolwashike ano iimaliwa yi li miikaha yomusama, ye kee na owino yokwiikongela oondunge?
17 Kuume oku na ohole aluhe, nomumwayina okwa valwa, opo a kwathe moluhepo.
18 Ke na oondunge ngoka ti itula ombambyona yoongunga dhamukwawo noku shi koleka neminiko.
19 Nakuhola oontamanana oku hole omayono, naangoka ti inenepeke, oti ikongele ehanagulo.
20 Omunamutima gwa puka ita mono uuwanawa, naangoka e na elaka lyiifundja, ota gwile moshiponga.
21 Ngoka ta vala egoya, otali mu etele uupyakadhi, nahe yegoya ita ka nyanyukwa.
22 Omutima gwa nyanyukwa otagu eta uundjangandjele, ihe omwenyo gwa nyanyagulwa otagu thipula omasipa.
23 Omukeenakalunga ota taamba ombumbo ndjoka tayi gandjwa ofuthi, opo a goyokithe uuyuuki.
24 Omunandunge oha dhimbululwa miilonga, ihe omeho gegoya oge li kooha dhuuyuni.
25 Omumati omugoya oye omukundu kuhe, nomalwa omalulululu gaangoka e mu vala.
26 Inashi opala, omukeenandjo ngele ota futithwa; noomvalekele odha sheshwa okudhengwa.
27 Ngoka ti ikwata mokupopya, oye omunongo, naangoka ti idhidhimike momwenyo gwe, oye omunandunge.
28 Egoya ngele olya mwena, otaku tiwa omunandunge; ngele ota mutike omilungu dhe, omunamayele.
1 Omukunyunu oha landula omakamba ge, ota kondjitha ayihe mbyoka tayi hilile kuuwanawa.
2 Egoya inali hokwa oondunge, ihe okwiigalaleka omutima gwalyo lyene.
3 Omukeenakalunga nge te ya, nondhino otayi ya wo, nesithahoni otali etelele eshundulo.
4 Oohapu dhomokana komuntu odho omeya omale, odho omulonga tagu fuluka noluthithiya lwowino.
5 Inashi opala okwiigameka komunandjo nokupilika oshinima shomukeenandjo mompangu.
6 Omilungu dhegoya odhi na oontamanana, nokana ke otaka igidha omadhengo.
7 Okana kegoya oko ekano lyalyo, nomilungu dhe odho etavu lyomwenyo gwe.
8 Oohapu dholuhoko odho oontoye tadhi thenunukile moondjugo dhomeni.
9 Ngoka ta tonyala miilonga ye, oye omumwayina gwanakumbugaleka.
10 Edhina lyOmuwa olyo oshungo ya kola; omuyuuki ota matukile mo e ta gamenwa.
11 Eliko lyomuyamba momadhiladhilo ge olyo oshilando she sha kola, ngashika ekuma eleeleka lyaa shi kukondwa momadhiladhilo ge.
12 Omutima gwomuntu otagu inenepeke komeho gehanagulo lye, ihe eishonopeko otali tetekele esimano.
13 Ngoka ta yamukula, manga inaa uva, otashi mu nikile uugoya notashi mu sitha ohoni.
14 Ombepo ya kola otayi mu ambidhidha muuvu we, ihe olye ta vulu okutula omukumo momwenyo gwa nyanyagulwa?
15 Omutima gwomunandunge otagu likola uunongo, nokutsi kwomunamayele otaku kongo ontseyo.
16 Omulongelo gwomuntu otagu mu palele eha noku mu fala koshipala shaanenentu.
17 Nakuthika tango koompangu oku na uuthemba, ihe mukwawo ote ya note mu konakona nawa.
18 Oshihogololitho ohashi lotitha oontamanana e tashi kutha esipa pokati koombwa.
19 Omumwayina a kotokelwa oku vule oshilando sha kola mokusindwa, noontamanana odha fa omweelo gwa patekeka.
20 Koshiyimati shokokana ela lye otali kuta, ta kutithwa kiiyetwapo yomilungu dhe.
21 Eso nomwenyo oya kala moonkondo dhelaka; naangoka he li longitha, ota ka lya iiyimati yalyo.
22 Nakumona omukulukadhi oku na elago, a likola ohokwe yOmuwa.
23 Oohepele otayi indile nokwiifupipika, ihe omuyamba ota yamukula nomagandambadhi.
24 Omuntu gwookuume oyendji ota hanagulwa po, ihe kuume omudhiginini e vule omumwayina.
1 Ohepele ndjoka hayi ende moshili, oyi vule ngoka e na omulungu pamwe nuugoya.
2 Uulaadhi waa na ontseyo inau opala, naangoka te endelele ota lyata pombambo.
3 Uugoya womuntu otau oleke ondjila ye, ihe omutima gwe ogwa tsa ondumbo nOmuwa.
4 Uuyamba otau hilile omuntu ookuume, ihe ohepele otayi thigwa po kookuume kayo.
5 Onzapo yiifundja itayi ethwa inaayi geelwa, naangoka ta taandelitha iilombo ita ka hunuka.
6 Oyendji ohaa ikumbu aanenentu, nomulumentu gwoongoga oku na ookuume oyendji.
7 Aamwayina yohepele ohaye yi sasana ayehe, ngele ookuume kayo, ongiini? Okupopya kwayo itaku kwatha sha.
8 Ngoka ta likola oondunge, oku hole omwenyo gwe mwene; ngoka ta dhiginine omayele, ota kala nawa.
9 Onzapo yiifundja itayi kala inaayi geelwa, naangoka ta taandelitha iilombo, ota hulu po.
10 Eloolo olya sheshwa omugoya, omupiya omushuushuka ota vulu ngiini okulela aawa!
11 Oondunge dhomuntu otadhi mu ningi omunamutimahenda, nosho esimano kuye okudhima po eyono.
12 Ondjahi yomukwaniilwa oya fa onime ongundjuka tayi pumbu, ihe ohokwe ye oya fa omume komwiidhi.
13 Omumati omugoya oye oshiponga shahe, noondjuma dhomukulukadhi odho ontongo tayi ziya.
14 Egumbo neliko olyo uuthiga wootatekulu, ihe omukiintu omunamayele ota zi kOmuwa.
15 Onyalo otayi kotheke omuntu oomposi dhombonyo, nomunyenge ota si ondjala.
16 Nakudhiginina iipango ota gamene omwenyo gwe; ngoka itaa tonatele oondjila dhe, ota si.
17 Ngoka ta sile ohepele ohenda, ota pungula kOmuwa, Omuwa ote ke mu futila iilonga ye iiwanawa.
18 Putudha omumwoye, uuna ku na etegameno, ihe kotoka, waaye mu dhipage.
19 Omuhahu na geelwe; ngele to kambadhala oku mu kwatha, oto shi geyeke.
20 Pulakena omayele, taamba eputudho, opo u kale omunandunge komeho.
21 Momwenyo gwe oha dhiladhila oshindji, ihe omayele gOmuwa otaga kalelele.
22 Eliko lyomuntu olyo olukeno lwe, oshipu okuninga ohepele shi vule okukala omufundja.
23 Etilo okutila Omuwa otali fala momwenyo: ekuta otali kala nomuntu uusiku noita adhika koshiponga.
24 Omunanyalo ota tula oshikaha she metiti e ta nyengwa oku shi fala kokana.
25 Nge to dhenge omusheki, nena omuntu gwanathangwa ota kotoka, ihe nge to dhenge omunandunge, nena ota likola omayele.
26 Ngoka ta hepeke he nokutidha po yina, oye omumati ngoka te eta ohoni nondhino.
27 Mumwandje, ngele oto etha okupulakena omaputudho, nena wa puka ko koohapu dhowino.
28 Onzapo yaa na oshilonga, otayi gandja uusama komautho, nokana komukeenakalunga taka nina po uuwinayi.
29 Egeelo olya longekidhilwa aasheki nomadhengo eputudho lyomagoya.
1 Omaviinu omusheki, omagongo onakukudhila, nokape na ngoka ta kolwa kugo ta ningi oondunge.
2 Omagandambadhi gomukwaniilwa ogo endundumo lyonime ongundjuka; ngoka te mu geyitha, ota kanitha omwenyo gwe.
3 Esimano lyomuntu okukala kokule noontamanana, ihe egoya kehe oli hole oombudhi.
4 Omunanyalo ita limi mothinge; peteyo a hala a teye, ihe kape na sha.
5 Omadhiladhilo momwenyo gwomuntu ogo omeya omaleeleka, ihe omunandunge ote ga teke mo.
6 Aantu oyendji otayi itangele uukali wawo, ndele omuntu omwiinekelwa ota monika peni?
7 Nakutila Kalunga ota ningi omuyuuki, oyana oyo aanelago konakuyiwa.
8 Omukwaniilwa ta kuutumba koshitokolelapundi, nota tseya uuwinayi uuna te wu mono.
9 Olye ta ti: “Onda kaleke omwenyo gwandje omuyelele, onda yogoka ko kuulunde?”
10 Ondjundo yopaali, iiyelekitho yopaali — ayihe iyali oyo iihuna koshipala shOmuwa.
11 Nokuli okamati otaki iholola miilonga yako, ngele omikalo dhako omiwanawa nodhu uka.
12 Okutsi hoka taku uvu ko neho ndyoka tali mono ko — ayihe iyali Omuwa oye e yi shiti.
13 Ino hokwa oomposi, opo waa ninge ohepele; tonatitha omeho goye, opo u kute oshithima.
14 Omulandi ota ti: “Oshiwinayi, oshiwiwiwiwi!” Ihe nge a pilamene ko, ote shi tanga.
15 Oku na oshingoli noomba dha ha, ihe uulenga uuwanawa owo omilungu dhuunongo.
16 Kutha po onguwo yaangoka a popile gulwe, yi mu kutha yi ninge ombambyona yomukwiilongo.
17 Oshithima shomakoto oshi na omulyo komuntu, ihe konima okana ke otaku udha omawe.
18 Oompangela otadhi totwa moonkundathana; ngele oto yi kiita, pula omayele.
19 Omulundili ota holola oshiholekwa; ino ikaleka pamwe nomukamuki.
20 Ngoka ta tuku he nenge yina, okukala kwe okwa fa olamba tayi ka dhimina momilema thokothoko.
21 Eliko ndyoka tali hakanwa po petameko, itali eta eyambeko pehulilo.
22 Ino tya: “Onda hala uuwinayi ndi u galulile uuwinayi!” Tegelela Omuwa, opo e ku kwathe.
23 Ondjundo yomaludhi gaali oyo iihuna koshipala shOmuwa, noshiviha shomakoto inashi opala.
24 Oonkatu dhetu otadhi uthwa kOmuwa; omuntu ota tseya peni ondjila ye?
25 Otashi ningi omwigo komuntu, nge tu uvanekele Omuwa omagano omayapuki ye ina dhiladhila nawa tango euvaneko lye.
26 Omukwaniilwa omunawino ota yoolola mo aakaanakalunga note ya yungula noshiyungulitho.
27 Ombepo yomuntu oyo onyeka yOmuwa, otayi konakona oondjugo adhihe dhomeni.
28 Ohole nuudhiginini otau gamene omukwaniilwa, oshipangelapundi she osha kankamekwa kohole.
29 Uulenga waagundjukamati owo oshitima shawo, nuulenga waakulupe owo oomvi dhawo.
30 Iituntila niilalo otayi ethitha omuntu uuwinayi, nomadhengo otaga opaleke uukololo womutima.
1 Omutima gwomukwaniilwa ogu li miikaha yOmuwa ngaashi omikanka dhomeya; ote gu gameke hoka a hala.
2 Oondjila dhomuntu adhihe odho opala momeho ge, ihe Omuwa ota konakona omitima.
3 Okulonga uuyuuki neuko okwo opalela Omuwa ku vule omayambo.
4 Omeho ga pota nomwenyo gu hole uuntsa — onyeka yaakaanakalunga — oyo uulunde.
5 Oompangela dhomunandjungu otadhi mu etele eliko, ihe ngoka a lungulukwa, ota yi moluhepo.
6 Elikolo lyuuyamba melaka lyiifundja olyo omufudho tagu fudhwa mo, olyo omwigo gweso.
7 Iikolokosha yaakaanakalunga otayi ya kookolola po, oshoka otaa tindi okulonga uuyuuki.
8 Ondjila yomufundja oya goyoka, ihe aayogoki iilonga yawo oyu uka.
9 Okukala koshungo yongulu oku vule okukala megumbo limwe nomukulukadhi e na omulungu.
10 Omwenyo gwomukeenakalunga ogwa hala uuwinayi, namukwawo ita mono ohenda momeho ge.
11 Uuna omusheki ta geelwa, omuntu gwanathangwa ota pukuluka; uuna omunawino ta nongekwa, ota taamba ontseyo.
12 Kalunga omuyuuki ota konakona egumbo lyomukeenakalunga; ota tengulile aakaanakalunga omupya.
13 Ngoka ta thitikile onkugo yohepele omakutsi ge, one ki igidha noita uvika.
14 Oongoga dhomonguwi ohadhi loteke ondjahi, nombumbo yomeholamo ohayi gundjilike uupyakadhi.
15 Okulonga uuyuuki otaku nyanyudha nakutila Kalunga, ihe okwo ehalukitho lyaalongi yuukolokoshi.
16 Omuntu ngoka a puka mondjila yoondunge, ota ka thuwila moshigongi shaakwampungu.
17 Nakuhola iitelekela ta ka adhika koluhepo, nakuhokwa omaviinu nomugwayo ita yambapala.
18 Omukeenakalunga oye iikahu yomuyuuki, nomuhasha oyaamboka ya kala moshili.
19 Osho opala okukala mevi lya mbugala shi vule okukala nomukulukadhi omupwidhi nomudhudhu.
20 Megumbo lyomunawino omu na eliko li na ondilo nomagadhi, ihe egoya otali li mana po.
21 Omulalakaneni guuyuuki niilonga iiwanawa ota kala e na omwenyo, uuyuuki nesimano.
22 Omunandunge ota matukile oshilando shoofule e ta kumuna po omakuma ngoka shi inekela.
23 Ngoka ta tonatele okana nelaka lye, ota gamene omwenyo gwe kuuyina.
24 Omwiinenepeki omunuuntsa ota lukwa omusheki, oongoka e na uuntseyele wa pitilila.
25 Uuhalu womunanyalo otau mu dhipaga, oshoka iikaha ye otayi tindi okulonga.
26 Aluhe okwa sa ompiya okupewa, ihe omuyuuki oha gandja ye iha ndalapatele.
27 Ondjambo yaakaanakalunga oyo iihuna yowala, nontala oya yambelwa uukolokoshi.
28 Onzapo yiifundja ota yonuka po, ihe omuntu ngoka ta pulakene nawa, ota popi aluhe.
29 Omukeenakalunga ota kukutike oshipala she, ihe omuyuuki otu ukitha oondjila dhe.
30 Kape na owino, kape na oondunge nokape na omayele gokutinda Omuwa.
31 Okakambe otaka dheulilwa esiku lyolugodhi, ihe esindano otali zi kOmuwa.
1 Edhina olya simana li vule omaliko ogendji, nohokwe yi vule oshisiliveli noshingoli.
2 Aayamba naathigona otaa tsakanekathana mushika: Omuwa okwe ya shiti ayehe.
3 Omuntu onkotoki ota tala oshiponga e ta ka holama, ihe mboka yanathangwa omo taa yi e taa yemata.
4 Ondjambi yeifupipiko netilo okutila Omuwa oyo uuyamba, esimano nomwenyo omule.
5 Omano noomwigo odhi li mondjila yomugoyoki; ngoka ta gamene omwenyo gwe mwene, ota kala kokule nayo.
6 Putudha omumati pandjila ndjoka e na okweenda nayo, nena nomuukulupe ita gamuka mo muyo.
7 Omuyamba ota pangele oohepele, nomunangunga ota ningi omupika gwomulilwangunga.
8 Ngoka ta kunu uukolokoshi, ota teya iiponga, nondhimbo yondjahi ye otayi teywa po.
9 Omunamutimahenda ota yambekwa, molwashoka ta kutha koshithima she e ta pe oohepele.
10 Tidha po omusheki, nena oontamanana odha hulu, ekondjo nehilathano tali pu po.
11 Ngoka e hole uuyogoki womutima nota popi oohapu oontoye, omukwaniilwa ota ningi kuume ke.
12 Omeho gOmuwa otaga gamene owino, ihe ota keelele oohapu dhaaiteki.
13 Omunanyalo ota ti: “Pondje ope na onime, otandi ka dhipagelwa mokati komapandaanda.”
14 Okana komukiintu nakuhola iipala oko ekelo ele, omugeelwa kOmuwa ota gwile mo.
15 Uugoya wa kanyatela momwenyo gwomumati, ihe olunwa otalu u tidha mo.
16 Ngoka ta thiminike ohepele naangoka ta pe omuyamba omagano, ota yi moluhepo.
17 Gameka okutsi kwoye, u pulakene oohapu dhaanawino; ndhindhilika omalongo gandje.
18 Oshoka osho sho opala, ngele to ga pungula momwenyo gwoye; naga kale komilungu dhoye wi ilongekidha.
19 Opo einekelo lyoye li kale mOmuwa, otandi ku longo ngashingeyi, eeno, ongoyelela.
20 Onde ku nyolele nale nokuli omatumbulo gowino, moka mu na omayele nuunongo,
21 opo ndi ku longe oshili noohapu dhi shi kwiinekelwa, opo u yamukule oohapu dhoshili kungoka e ku tumu.
22 Ino yuga ohepele, omolwashoka oye ohepele ino lyata omukweyi e li muuyanda.
23 Omuwa ote mu popile, naayugi ye ote ya yugu omwenyo.
24 Ino endathana nomugeyentu, ngoye ino kala pamwe nomuntu omupwidhi.
25 Otashi vulika oto igilile omapola gawo e to ilukilile omwigo.
26 Ino kala mokati kaamboka haa koleke omauvaneko neminiko, mokati kaamboka haa lilathana oongunga.
27 Ngele ku na sha u fute, otaa kutha po ombete yoye.
28 Ongamba onkulu ya tendwa koohokulu, ino yi lundulula.
29 Ngele to mono omuntu onkulungu miilonga ye, ota vulu okuthikama kiipala yaakwaniilwa; ita pumbwa okuthikama koshipala shaathigona.
1 Ngele owa kuutumba, opo u lye pamwe nomukwaniilwa, tala nawa kutya olye mwa talathana naye.
2 Tula omwele pomuligu gwoye, ngoye ngele owa lumba.
3 Iikulya ye iitoye ino yi haluka, oshoka oyo omwigo gwe ku lukililwa.
4 Ino ihepeka nuuyamba, etha oondunge dhe u ihalela.
5 Omeho goye ngele taga lambele omaliko, otaga pepuka po. Otagi izaleke omawawa notaga tukile kegulu ga fa ekodhi.
6 Oshithima shaangoka e ku sila efupa ino shi lya, ngoye ino haluka iikulya ye iitoye.
7 Oshoka ngaashi ta dhiladhila momwenyo gwe, osho e li. Ote ku lombwele ta ti: “Lya, nwa,” ihe omwenyo gwe inagu gama kungoye.
8 Onkanko ndjoka wa li, oto yi kungu ko, noohapu dhoye oombwanawa we dhi hepitha.
9 Ino popya montaneho yegoya, oshoka otali ka dhina oohapu dhoye dhoondunge.
10 Ongamba yoshitonale ino yi lundulula tuu, ngoye ino itendela oshimpungu mepya lyoothigwa.
11 Oshoka Omupopili gwawo omunankondo, ote ke ya popila te ku galukile.
12 Omwenyo gwoye gu gameka keputudho nokutsi kwoye koohapu dhuunongo.
13 Ino sa ohenda okugeela omumwoyemati. Ngele to mu dhenge nolunwa, ota hupithwa meso.
14 Oto mu dhenge naanaa noshimwati, ihe omwenyo gwe oto gu hupitha meso.
15 Mumwandje, omwenyo gwoye ngele tagu ningi oondunge, nena omwenyo gwandje otagu nyanyukwa;
16 omutima gwandje otagu ligola, ngele omilungu dhoye tadhi popi shoka shu uka.
17 Omwenyo gwoye inagu sila aalunde efupa, ihe kala aluhe mokutila Omuwa.
18 Nena ngoye ou na elago konakuyiwa, netegameno lyoye itali ponyo.
19 Mumwandje, pulakena u ninge oondunge, ngoye u lemene omwenyo gwoye mondjila yu uka.
20 Ino kala mokati kaanwi yomaviinu nokaamboka ya vuka okulya onyama.
21 Oshoka onkolwi nomufukedhi otaa adhika koluhepo, uunanyalo otau zalitha omuntu oonguwo dhiinyanyu.
22 Pulakena ho ngoka e ku vala, ngoye ino dhina nyoko sho a kulupa.
23 Ilandela oshili, ihe ino yi landitha po we, landa wo owino, eputuko noondunge.
24 He yomuyuuki ota ligola unene; naangoka a vala omunandunge, ote mu nyanyukilwa.
25 Nyanyudha ho nanyoko, mboka ye ku vala.
26 Mumwandje, pe ndje omutima gwoye, nomeho goye naga hokwe oondjila dhandje.
27 Oshoka ohonda oyo olumbogo olule, nomukiintu gwiipala oye onyombo ya thinana.
28 Ota langele ngashika omuyugi e ta taandelitha eiteko mokati kaantu.
29 Olye ngoka ta ti: “Wuwuu!” Nolye ta takuma? Oontamanana odhalye nomayemato ogalye? Olye a tosholwa iilalo yaa na mutse nandungu? Naangoka e na omeho ga tsiyala, olye?
30 Oyo mboka haa tokelwa pomaviinu, oomboka haa yi mo ya makele ondungila.
31 Ino tala omaviinu nkene ga tiligana, nkene taga konita nawa moshitenga notaga thenukile mo nawa.
32 Pehulilo otaga lumata ga fa eyoka notaga kungu uuzigo ga fa ongolonyoka.
33 Omeho goye otaga ningi omahaluhalu giihuna, nomwenyo gwoye tagu fafaeke iinima iingwangwaneki.
34 Oto ka kala wa fa omuntu a lala mokati kefuta, wa fa omuntu a tsilikwa kondungu yombondje yosikepa.
35 Oto ti owala: “Oya dhenge ndje, ihe itandi ehama; oya kopagula ndje, ngaye inandi shi koneka! Uunake tandi kololokwa? Nena otandi ke ga kongulula.”
1 Aakolokoshi ino ya sila efupa, ngoye ino hala okukala pamwe nayo.
2 Oomwenyo dhawo ohadhi dhiladhila iikolokosha, nomilungu dhawo otadhi eta iihuna.
3 Egumbo otali tungwa po kowino, nokoondunge tali kala po lya kola;
4 okuunongo oondunda dhalyo tadhi udhithwa omaliko gi ili nogi ili ge na ondilo nogo opala.
5 Omunawino okwa kola, nomunongo ota koko moonkondo.
6 Oshoka komayele oto vulu okuhinga iita yelago, nesindano oli li maagandjindunge oyendji.
7 Owino oyi li omugoya pombanda, moshigongi shoposheelo shoshilando ita makula okana ke.
8 Ngoka ta dhiladhila okulonga uuwinayi, ota lukwa omuniineya.
9 Iipogo otayi zi momatokolo guulayi, nomusheki oye iihuna koshipala shaantu.
10 Ngele to tenguka pethimbo lyuudhigu, nena oonkondo dhoye oonshona ngiini!
11 Hupitha mboka taa falwa konakupila, galula mboka taa tantala yu uka koshidhipagelo.
12 Ngele to ti: “Tala, tse inatu shi tseya,” omukonakoni gwomitima okwe shi koneka. Ngoka ta dhiginine omwenyo gwoye, oku shi shi. Oye nota pe kehe tuu ngoka shi thike piilonga ye.
13 Mumwandje, lya omagadhi goonyushi, oshoka omatoye, noshinuwa shomomagadhi goonyushi oshitoye kondakona yoye.
14 Shi tseya kutya owino osho yi lile po omwenyo gwoye; ngele we yi likola, nena ou na elago konakuyiwa, netegameno lyoye itali ponyo.
15 Omukeenakalunga ngoye, ino langela egumbo lyomuyuuki, ino hanagula po onkalelo ye.
16 Oshoka omuyuuki nando ota gwile po luheyali, ota yambuka po, ihe omukeenakalunga ota ka tengukila momupya.
17 Ino nyanyukwa, omutondi gwoye ngele ta gwile po; nongele ta tenguka, inashi ligolitha omutima gwoye,
18 opo Omuwa kee shi mone, nopamwe otashi kala shi ipa momeho ge, nondjahi ye yi ze ko kuye.
19 Ino dhimuka omolwaakolokoshi, ngoye ino sila aakaanakalunga efupa.
20 Oshoka omukolokoshi ke na elago konakuyiwa, olamba yaakaanakalunga otayi dhimi po.
21 Mumwandje, tila Omuwa nomukwaniilwa, ino itula paatsindumbo.
22 Oshoka omupya gwawo otagu tukuluka ombaadhilila, nehulilo lyomimvo dhawo olye e li tseya?
23 Omayeletumbulo ngaka oga za kaanandunge. Okukala nolutandu moompangu osha puka.
24 Ngoka ta lombwele omusama ta ti: “Ou li mondjila,” iigwana otayi mu thingi, omihoko otadhi mu tula omutima.
25 Ihe mboka ihaa ningile mo, otaa kala nawa, neyambeko lyelago tali ya lambele.
26 Ngoka ta yamukula nawa, oongoka ta thipi komilungu.
27 Opaleka iilonga yoye pondje, ngoye u tule epya lyoye melandulathano; opo ihe oto ka tunga egumbo lyoye.
28 Ino ninga omupulakeneni gwamukweni osima yowala; nenge u mu kengelele nomilungu dhoye.
29 Ino tya: “Ngaashi a ningile ndje, osho tandi ke mu ningila, omuntu otandi mu longele ngaashi i ilongela.”
30 Onda pitile mepya lyomunanyalo, polwamba lwoshitsambe shomuntu kee na oondunge.
31 Olya li lyu udha oondjoho, eputa lyalyo lya sa oongwena nenkolo lyalyo lya kumuka po.
32 Onde li tala nonda ndhindhilike, onde li lengalenga nondi ilongele ko:
33 Lala utale kashona, ifudhika po, ihukata utale,
34 nena oluhepo talu ku nukile ngomuyugi, nuuthigona ongomulumentu a homata.
1 Ngaka omayeletumbulo gaSalomo, ngoka aantu yaHiskia, omukwaniilwa gwaJuda, ye ga gongele.
2 Esimano lyaKalunga olyo okumwenenena oohapu, ihe esimano lyaakwaniilwa okukonakona oohapu.
3 Ngaashi tashi nyengana okukoneka iinima yi li mookathele kegulu nenge mookandoli kevi, osho wo omadhiladhilo ngoka ge li momutima gwomukwaniilwa.
4 Kagunyuna ko omange koshisiliveli, nena omuhambudhi gwoshisiliveli ota hambula oshitenga sha yela nosho opala.
5 Pegula omukeenakalunga pomukwaniilwa, nena oshipangelapundi she otashi ka kolekwa kuuyuuki.
6 Ino ithela koshipala shomukwaniilwa ngoye ino laalela eha mokati kaakuluntu.
7 Osho opala, ngele to lombwelwa taku tiwa: “Hedha huka kehala ewanawa,” shi vule okushundulwa komeho gomunenentu ngoka u li montaneho ye.
8 Ino uluma okutamanana, pehulilo oto ka ninga ngiini, ngele mukweni te ku sitha ohoni.
9 Tamanana oontamanana dhoye namukweni, ihe ino holola iiholekwa yaantu,
10 opo ngoka te shi uvu kee ku nyeme, nowaa ye omuhe noshilongo.
11 Oohapu tadhi popiwa pethimbo lyo opala, odho iiyapula yoshingoli moshiyaha shoshisiliveli.
12 Omugandi omunandunge komupulakeni nawa okwa fa egola lyoshingoli nenge uulenga woshingolilela.
13 Ngaashi uutalala wombambi pethimbo lyeteyo, osho omutumwa omwiinekelwa komutumi gwe, oshoka ota hekeleke omutumi gwe.
14 Omuntu ngoka ti isimanekele omagano itee ga gandja, okwa fa ombepo niikogo yaa na omvula.
15 Neidhidhimiko omupangeli oha nengenekwa, nelaka etalala tali panda omasipa.
16 Nge wi itsu omagadhi goonyushi, ga lya nondjele, waahe ga kunyukwe e to ga kungu ko.
17 Inda ngaa kaandjamushiinda gwoye olupita, opo keehe ku vulwe e te ku kenyanana.
18 Omupulakeneni gwamukwawo e na iifundja, okwa fa onkulundhimbo, egongamwele noshikuti sha tsa.
19 Okwiitula omuhasha mesiku lyuudhigu okwa fa eyego lyomututu nompadhi ya lemana.
20 Okwiimbila omuntu gwomwenyo gwa ziyalala okwa fa okwiihula oonguwo esiku lyuutalala nenge okutula omaetika momeya gomutoko.
21 Omutondi gwoye ngele a sa ondjala, mu pakela po, nongele a sa enota, mu pa omeya a nwe.
22 Oshoka moku shi ninga oto gongele omakala ga tema komutse gwe, Omuwa note shi ku galulile uuwanawa.
23 Ombepo yokuuzilo otayi eta omvula, nelaka ndyoka tali popi omalundilo, otali lulike iipala.
24 Okukala koshungo yongulu oku vule okukala megumbo limwe nomukulukadhi e na omulungu.
25 Omulombo omwaanawa gwa za koshilongo shokokule ogwa fa omeya omatalala taga talaleke omunotelwa.
26 Omuyuuki ta funga koshipala shomukeenakalunga, okwa fa oluthithiya lwa vongolwa nomuthima gwa lyatagulwa.
27 Inashi opala okulya omagadhi goonyushi ogendji, nosha sheshwa omuntu okwiikongela esimano.
28 Omulumentu kee shi kwiidhidhimika, okwa fa oshilando sha teka po shaa na edhingililokuma.
1 Egoya olya sheshwa esimano ngaashi olumi mothinge nongaashi omvula mokufu.
2 Ngashika namutyaga, ngaashi okandigilili taka kwinyola mokutuka, osho etulomutima lyaa na mutse nandungu itali tsu.
3 Ongola oyi lile po okakambe, oshitomo oshi lile po okasino, nolunwa okombunda yegoya.
4 Ino yamukula egoya pausama walyo, opo waahe mu fe.
5 Yamukula egoya pausama walyo, opo lyaaha tye lyo enandunge.
6 Ngoka ta tumu egoya, oti indimbula oompadhi dhe e ta kongo omupya.
7 Eyeletumbulo mokana kegoya olya fa omagulu goshilema ga yululukila.
8 Ngoka ta simaneke egoya, okwa fa ta tula emanya mokatayingili.
9 Eyeletumbulo mokana kegoya olya fa okwega kwa tsu moshikaha shonkolwi.
10 Ngoka ta kutu egoya nenge ompitula, okwa fa ondjumbeta tayi fala ayihe koshakapalu.
11 Egoya tali popyulula uusama walyo, olya fa ombwa tayi galukile konkungo yayo.
12 Owa mona tuu omuntu omunongo momeho ge mwene? Okutegelela oondunge kegoya oku vule po.
13 Omunanyalo ota ti: “Mepola omu na onime, onkoshi yi li mepandaanda.”
14 Kethengununo lyomakandula omweelo tagu pingoshoka, osho wo omunanyalo ta galangata mombete ye.
15 Omunanyalo ota tula oshikaha she metemba, ota vulwa oku shi fala kokana.
16 Omunanyalo oye omunawino momeho ge mwene, e vule yaheyali mboka taa yamukula nawa.
17 Ngoka ti idhopo moohapu inaadhi mu pamba, okwa fa ngoka ta kwata ombwa ontokolipo kokutsi.
18 Ngaashi omupwidhi ta hwanuna iikuti ya hwama omulilo notu umbu iikuti yeso,
19 osho omuntu ngoka ta kotokele mukwawo ta ti: “Ote dhana owala.”
20 Omulilo itaagu hohelwa otagu dhimi, nongele kaku na omulundili, oontamanana otadhi loto.
21 Ngashika omakala ga hanya niikuni tayi tema omulilo, osho omuntu gwomapoye ta tukulutha oondjuma.
22 Oohapu dhomulundili odha fa uutoye; otadhi ningine mo nawa moomwenyo.
23 Ngaashi oshisha shoshisiliveli sha kolongwa koshuma, osho omilungu dhiifundja nomwenyo omukotokeli.
24 Omutondadhi oti idhimbitha nomilungu dhe, ihe meni lye otu utumanene omakotokelo.
25 Ngele ta shitukitha ewi lye ohole, ino mu inekela, oshoka momutima gwe omu na iihuna iheyali.
26 Nando na holeke uutondwe momakoto, uumbudhi we otau yanununwa moshigongi.
27 Ngoka ta fulu ekelo, ota ka gwila mo, naangoka ta galangatitha emanya, otali mu galukile.
28 Elaka lyiifundja otali tondo mboka lya nyanyagula, nokana komuthenu otaka eta ekano.
1 Ino itangela esiku lyanofu, oshoka ino tseya esiku ndyoka shoka tali etelele.
2 Etha gulwe e ku tange, hakana koye mwene; gulwe i ili ne shi ninge, hamilungu dhoye mwene.
3 Emanya olyo edhigu, nevi oli na ondjundo, ihe ekehuko omolwegoya edhigu li vule ayihe mbika iyali.
4 Ongeyo ondhigu, ondjahi oya fa efundja, ndele olye ta vulu okuthikamena uukodhi?
5 Ekumagidho lyomontaneho oli vule ohole ya holekwa.
6 Iinoto ya notolwa komuholike, oyi na elalakano lyu uka, ihe ethipo lyokomilungu lyomutondi, li kotokela!
7 Omuntu a kuta ota lyatagula nomagadhi goonyushi, ihe ngoka a sa ondjala, oku uvite niilulululu iitoye.
8 Ongondhila tayi tuka kokule noshihandhila shayo, osho wo omuntu ngoka a pukile e li kokule noyaandjawo.
9 Omagadhi gomugwayo niitsinino ohayi nyanyudha omutima; osho wo ohole yakuume ngoka e na ehalo lyokupukulula.
10 Ino thiga po kuume koye nakuume kaho; mesiku lyomupya gwoye ino ya kaandjamumwanyoko. Omushiinda ngoka e li popepi nangoye oku vule omumwanyoko ngoka e li kokule.
11 Mumwandje, ninga oondunge, u nyanyudhe omwenyo gwandje, opo ndi wape okuyamukula ngoka ta sitha ndje ohoni.
12 Omunawino ota dhimbulula oshiponga e te shi holama, manga aasama taa nduungile yu uka ko e taa itsu musho.
13 Kutha po onguwo yaangoka a popile gulwe, nou mu kuthe a ninge ombambyona yomukwiilongo.
14 Ngoka ta koloma noti igidhile mukwawo omayambeko moontundumene, otashi mu yalulilwa etulomutima.
15 Ontongo tayi ziya esiku lyomuzimbi nomukulukadhi e na omulungu oya faathana.
16 Ngoka a hala oku mu holeka, ota holeke ombepo, ota kwata omagadhi nolulyo lwe.
17 Oshitenda ohashi wege oshitenda oshikwawo, omuntu oha wege omuntu omukwawo.
18 Ngoka ta tekula omukwiyu, ota li oonkwiyu, naangoka ta yakula nawa mwene gwe, ota ka simanekwa.
19 Ngaashi oshipala tashi imonene momeya, osho omutima gwomuntu tagu monika kumukwawo.
20 Oshaasi nonakupila ihayi kuta, nomeho gomuntu ihaga kuta.
21 Ontelekelo oyoshisiliveli neziko olyoshingoli, ihe omuntu ota yelekwa nesimano ndyoka ta simanekwa nalyo.
22 Egoya nando u li tsile koshini mumwe noomuma, uugoya walyo itau zi mo.
23 Koneka nokukonekelela iipala yoonzi noyiikombo yoye, dhiginina iimuna yoye.
24 Oshoka eliko itali kala sigo aluhe, noshishani otashi thiki tuu kepipi nepipi?
25 Omwiidhi nge gwa muwa nohuluhulu tayi holoka niigwanga yokoondundu tayi gongelwa,
26 nena uunzigona otau gandja oonguwo kungoye niikombo iimaliwa yokulanda epya.
27 Ou na omahini gomoosi giikombo ga gwanena oku ku palutha negumbo lyoye naalelwa yoye.
1 Aakaanakalunga otaa fadhuka po pwaa na ngoka te ya tidha, ihe aayuuki oye na uulaadhi ya fa onime ongundjuka.
2 Omolwomayono oshilongo otashi kala shi na aawa oyendji, ihe omolwomunongo gumwe omunamayele elandulathano otali kala po.
3 Omuntu omukwanaluhepo ta hepeke oohepele okwa fa omvula tayi vovola iilya yo itayi gandja iipalutha.
4 Mboka taa etha ompango, otaa tanga aakaanakalunga, ihe mboka taa dhiginine ompango, oyu uvite uugelele molwawo.
5 Aawinayi kaye uvite ko uuyuuki, ihe mboka haa kongo Omuwa oyu uvite ko ayihe.
6 Ohepele ndjoka tayi ende yaa na oshipwe, oyi vule omuyamba ngoka te ende oondjila mbali dha goyoka.
7 Omumati omunandunge oye ngoka ta dhiginine ompango, ihe ngoka ta kala naahanaguli, ota sitha he ohoni.
8 Ngoka ti indjipalitha eliko lye nontanitho ya pitilila, ote yi gongelele ngoka ta ka sila oohepele ohenda.
9 Ngoka ta thitike omakutsi ge kaa uve ompango, negalikano lye olyo iihuna.
10 Ngoka ta fala aayuuki mondjila yepuko, ota ka gwila mekelo lye mwene, aakaanashipwe otaa ka thigulula elago.
11 Omuyamba oye omunongo momeho ge mwene; ihe ohepele onandunge otayi mu konakona.
12 Aayuuki nge taa ligola, eopalo enene, ihe aakaanakalunga sho taa holoka, aantu otaa holama.
13 Oongoka ta holeke iilonga ye iiwinayi, oye ke na elago, ihe ngoka te yi hempulula note yi etha, oye ta silwa ohenda.
14 Omunelago oye ngoka ta kala aluhe a tila Omuwa, ihe ngoka ta kukutike omwenyo gwe, ota ka gwila momupya.
15 Ngaashi onime tayi pumbu nemwanka lya sa ondjala, osho omukeenakalunga ta pangele oshigwana oshikweyi.
16 Omukwaniilwa kee na oondunge, oha yugu aantu, ihe ngoka e tonde eliko lyiifundja, ota nyanyukilwa omwenyo omule.
17 Omuntu ngoka e na uutoni, ota kala ta holamaholama sigo okeso lye; nokape na ngoka te mu gamene.
18 Ngoka te ende pauyuuki, ota ka kwathwa, ihe ngoka te ende oondjila mbali dha goyoka, ota ka punduka ohaluka.
19 Ngoka ta longo epya lye, ota mono iilya, ihe ngoka ta lalakanene iinima yowala, ota ka hepa unene.
20 Omuntu omwiinekelwa ota yambekwa unene, ihe ngoka a pya ompiya okuninga omuyamba, ita kala inaa geelwa.
21 Inashi opala okukala nolutandu, oshoka omolwokapambu koshikwiila omuntu ta vulu okuyona.
22 Omunefupa otu ulumine uuyamba ye ina tseya kutya oluhepo otalu ke mu kwata.
23 Ngoka ta ganda omuntu, ota ka pandika shi vule ngoka ta mbembeleke.
24 Ngoka ta yugu he nenge yina e ta ti: “Kashi shi ondjo,” oye omukwawo gwomuhanaguli.
25 Omunalwiho ota tukula oontamanana, ihe ngoka ti inekele Omuwa, ota talalekwa.
26 Ngoka i inekela omutima gwe mwene oye egoya, ihe ngoka te ende mowino, ota hupithwa.
27 Oongoka ta pe sha oohepele, ita hepa; ihe ngoka te dhi thithikilile omeho ge, ota thingwa koyendji.
28 Aakaanakalunga nge taa yeluka, aantu otaa holama; ihe nge taa hulu po, aayuuki otaa indjipala.
1 Omuntu ngoka a geelwa e ta kukutike aluhe othingo ye, ota teywa po pwaa na ehungo lyasha.
2 Aayuuki nge taa indjipala, oshigwana otashi nyanyukwa, ihe aakaanakalunga nge taa pangele, oshigwana otashi keme.
3 Omuntu ngoka e hole owino, ota nyanyudha he, ihe ngoka ta vundakana noohonda, ota hanagula po eliko lye.
4 Omukwaniilwa ota lele oshilongo she nuuyuuki, ihe ngoka ta yugu aantu, ote shi teya po.
5 Omuntu ngoka ta mbembeleke mukwawo, ota lukile omwigo kohi yoonkatu dhe.
6 Omudhudhu oha yulwa keyono lye mwene, ihe omuyuuki ota ka ligola nokunyanyukwa.
7 Omuyuuki okwa tseya onkalo yoohepele, ihe omukeenakalunga ke na ko nasha nayo.
8 Aasheki ohaa piyaganeke oshilongo, ihe aanawino ohaa kodheke ondjahi.
9 Omunawino ngele ota hokololithathana moompangu negoya, egoya onkee lya kudhila nduno nokuyola pwaa na elotelo.
10 Aadhipagi ohaa tondo omukeenashipwe, ohaa kongo oomwenyo dhaayuuki.
11 Omugoya ota mana mo ondjahi ye ayihe, ihe omunawino ohi ikwata.
12 Omukwaniilwa ngoka ta pulakene oohapu dhiifundja, aapiya ye ayehe otaa ningi aakaanakalunga.
13 Ohepele nomuthiminiki otaa tsakanene, Omuwa ota minikile omeho gawo ayehe yaali.
14 Omukwaniilwa ngoka tu uthile oohepele pauyuuki, oshipangelapundi she otashi kala sha kola aluhe.
15 Olunwa negeelo ohali gandja owino, ihe omumati ngoka a lelwa ondembula, ota sitha yina ohoni.
16 Aakaanakalunga ngele taa indjipala, omayonagulo otaga indjipala wo, ihe aayuuki otaa ke ya tala, sho taa kana po.
17 Putudha omumwoyemati, nena ote ke ku vululukitha, e ta ka nyanyudha omwenyo gwoye.
18 Ngele kape na ehololo, oshigwana otashi pwidhuka; ihe omunelago oongoka ta dhiginine ompango.
19 Omupiya iha londodhwa koohapu, oshoka oku uvite ko nawa, ihe ke na ko nasha nadho.
20 Owa mona tuu omuntu a sa ompiya okupopya? Omusama oku na wo etegameno e mu vule.
21 Omuntu ngele ta lele omupiya gwe ondembula okuza kuunona, komeho ote ke ku pilukila.
22 Omugeyentu oha tukula oontamanana, nomukehuki oku na omayono ogendji.
23 Uuntsa womuntu otau mu shundula, ihe omwiifupipiki ota simanekwa.
24 Ngoka taa topolelathana nomufuthi oshinima, ota tondo omwenyo gwe mwene; otu uvu eganitho ye ita holola sha.
25 Okutila omuntu okulukila omwigo, ihe ngoka ti inekele Omuwa, ota gamenwa.
26 Oyendji ohaa kongo ohokwe koshipala shomukwaniilwa, ihe uuyuuki womuntu ohau zi kOmuwa.
27 Omuntu omufundja oye iihuna koshipala shaayuuki, nomuyuuki koshipala shaakaanakalunga.
1 Oohapu dhaAgur yaJake — ontomona. Omuntu ta popi: “Kalunga, ondi ivulitha; Nampongo, ondi ilolokitha, ongame epongo.
2 Ngame omugoya unene okuninga omuntu; kandi na oondunge dhopantu.
3 Inandi nongela owino, opo ndi kale nda tseya Omuyapuki.
4 Olye a londo kegulu nokwa kuluka ko? Olye a kaminina ombepo meke lye? Olye a kwatelelela omeya monguwo ye? Olye a dhike ooha dhevi adhihe? Edhina lye olye? Nedhina lyomwana olye? Lombwela ndje, ngele ou li shi.
5 “Ohapu yaKalunga kehe oya yelithwa; oye eholameno lyaamboka taa holama puye.
6 Poohapu dhe ino gwedha po sha, opo kee ku tamaneke nowaa holoke puuyelele omufundja.”
7 “Otandi ku indile iinima iyali, ino yi tindila ndje, manga inaandi sa.
8 Uufudhime niifundja yi kaleka kokule nangame. Uuyamba nenge oluhepo ino lu pa ndje; palutha ndje noshikwiila shoka sha yeleka ndje.
9 Ngele nda kuta unene, otashi vulika tandi ku idhimbike tandi ti: ‘Omuwa oye lye?’ Nongele ndi li moluhepo, otashi vulika ndi ka yake nondi kwatithe edhina lyaKalunga kandje oshidhila.”
10 Ino lombola ko omupiya kumwene gwe, opo kee ku tuke nowaa monike ombudhi.
11 Oku na oluvalo talu thingi he noitalu yambeke yina.
12 Oku na aantu ya yela momeho gawo yene, nando inaa yogoka ko koongaga dhawo.
13 Oku na aantu ye na omeho ge na uuntsa nohaa tala nethithimano.
14 Oku na aantu mboka omayego gawo omagongamwele noondjego dhawo omakuwaha, opo ya taasine po aathigona moshilongo noohepele mokati kaantu.
15 Ethipimbinzi oli na oyana aakadhona yaali, oyo Pendje! Pendje! Oku na iinima itatu mbyoka ihaayi kuta, iinima ine mbyoka ihaayi ti: “Sha gwana!”
16 Oyo oshaasi, ela entimbe, evi ndyoka ihaali kumwa omeya, nomulilo, ngoka ihaagu ti: “Opuwo nduno!”
17 Ngoka ta sheke he e ta dhini evuliko okuvulika kuyina, omadhilakola gomolusilu otage ke mu shomona omeho, nuukodhigona otau ga li po.
18 Oku na iinima itatu mbyoka tayi kumitha ndje, eeno, ine mbyoka kaandi yi uvite ko:
19 oshinkoti shekodhi mewangandjo, omusinda gweyoka kemanya, oshitauwa shosikepa mokati kefuta noshinkoti shomulumentu komukadhona.
20 Osho ondjila yomukulukadhi omuhondeli: ota li e to opaleke okana ke ta ti: “Inandi yona sha!”
21 Kohi yiinima itatu evi otali kakama, nokohi yiine itali vulu okukala lya kola:
22 omupika ngele ta ningi omukwaniilwa nomusama ngele e na iikulya ya ha,
23 omukiintu e tondike nge ta hokanwa, nomupika omukiintu nge ta pingene mwene gwe.
24 Oku na iishitwa ine mbyoka iishuushuka kombanda yevi, ihe oyi na owino oyindjiyindji:
25 Uudhidhi owo iishitwa yaa na oonkondo, ihe otau pungula iikulya yawo mothinge.
26 Uuhele owo iishitwa yaa na omatha, ihe ohau ningi omakwena gawo momamanya.
27 Oombahu kadhi na omukwaniilwa, ihe iiluku yadho oyi li melandulathano lyo opala.
28 Eyengele oto vulu oku li kwata niikaha yowala, ihe ohali kala muuwa waakwaniilwa.
29 Oku na iishitwa itatu mbyoka hayi katuka nokutuwalala, eeno, ine mbyoka hayi ende nokwiithela:
30 onime, omukwaniilwa mokati kiinamwenyo, ndjoka ihaayi henukile sha,
31 ekondombolo li na oshilundo, oshikombo shoshitsezi, nomukwaniilwa e na omatanga ga homata.
32 Ngele wa sameka nowi inenepeke nenge wa dhiladhila uuwinayi, ikwata komilungu noshikaha.
33 Oshoka okuhika omahini otaku eta omagadhi, mokuhika eyulu otamu zi ombinzi nomokuhika ondjahi otamu zi oontamanana.
1 Oohapu ndhoka Lemuel, omukwaniilwa gwaMassa, a pukululwa nadho kuyina:
2 “Oshike, mumwandjemati, omumati gwomoshivalelo shandje, omumati gwomauvaneko gandje, nandi tye shike?
3 Oonkondo dhoye ino dhi manena maakiintu, ngoye u vundakane naamboka haa yono po aakwaniilwa.
4 Akutu, Lemuel, inashi opalela aakwaniilwa, eeno, inashi opalela aakwaniilwa okunwa omaviinu, naawagona okupula iikolitha.
5 Ota ningi a nwe ye a dhimbwe shoka ompango tayi ti e ta goyokitha uuyuuki waakwanaluhepo.
6 Iikolitha yi peni ngoka a hala okukana, nomaviinu oomboka ye na uudhigu uululululu.
7 Mbeyaka naa nwe yo ya dhimbwe oluhepo lwawo nokwaadhiladhila we uukweyi wawo.
8 “Makula okana koye, u popile ombolo naayehe mboka taa hala okwoongotela.
9 Makula okana koye, pangula pauyuuki, popila uuthemba womukweyi nohepele.”
10 Olye ta ka hokana omukulukadhi omwaanawa? Oshoka omungunda gwe ogu vule omawe omanene.
11 Omutima gwomulumentu gwe ohagu mu inekele, ye ita pumbwa omaliko.
12 Omulumentu gwe ohe mu ningile uuwanawa, hauwinayi, omasiku agehe gokukalamwenyo kwe.
13 Oha sile oshimpwiyu omafufu goonzi noongodhi dholiina noha longo niikaha yi na ondjungu.
14 Oku li po a fa osikepapindiki — ohe eta mo iipalutha ye tayi zi kokule.
15 Oha meneka moontundumene e ta topolele aanegumbo ye iikulya niitopolwa yu uthilwa aadhike ye.
16 Ota hala epya note li kulile, meliko lyiikaha ye ta tsike oshitsambe she shomiviinu.
17 Oombwetelo dhe okwe dhi zaleka oonkondo nomaako ge okwe ga koleka.
18 Oku uvite eliko lye tali koko, nolamba ye itayi dhimi uusiku.
19 Oha tsu iikaha ye koshiyogohitho, nomake ge otaga dhiginine oshiyogohithopingo.
20 Eke lye ohe li kamunukile ohepele, niikaha ye ohe yi ganekele aakwanaluhepo.
21 Egumbo lye ihali tila uutalala wombambi, oshoka yaandjawo ayehe oya zala oonguwo dhomafufu goonzi.
22 Oti itungile omakumbatha, oonguwo dhe odholiina ombwanawa ontiliganembwilili.
23 Omulumentu gwe okwa tseyika posheelo shoshilando, mpoka ta kuutumba pamwe naakuluntu yoshilando.
24 Ota hondjo oohema dholiina note dhi landitha po, nomapaya te ga halitha po kaahalithi yiipindi.
25 Oonkondo nesimano odho omizalo dhe, nota yolele esiku tali landula.
26 Okana ke ote ka makulile oohapu dhowino, nokelaka lye oku na enongeko lyuukuume.
27 Oha tonatele nawa iilonga yomegumbo lye noiha li oshikwiila shonyalo.
28 Oyanamati otaa thikama e taa tumbula elago lye; omulumentu gwe wo ote mu tanga ta ti:
29 “Aakiintu oyendji aadhiginini miilonga yawo, ihe ngoye ou ya vule ayehe.”
30 Oshuuluko shomukiintu kashi shi kwiinekelwa nuumbweshukile ohau yonuka; omukulukadhi ngoka ha tila Omuwa, oku na okutangwa.
31 Na tundulukithwe kiiyimati yiilonga yiikaha ye, iilonga ye nayi mu tange miiyelo.