1

1

Cakepane puniki mamuat orti indik panegara Yehuda miwah kota Yerusalem sane kapakantenang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ring Dane Yesaya okan Dane Amos. Indike puniki kapakantenang ring dane, daweg Ida Sang Prabu Usia, Yotam, Ahas miwah Hiskia jumeneng nata ring Yehuda.

2

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Ih gumi muah langit, padingehangja pangandikan Ulun. Cerik-cerike ane suba kelihang Ulun ia brontak nglawan Ulun.

3 Sampine nawang pamekelne, keledaene nawang tongos mamahan ane sedianga baan pamekelne, nanging Israel kaulan Ulune, ia tusing pesan ngelah pangrasa muah pepineh.”

4

Sengkala semeton ih bangsa sane madosa, semeton puniki rakyat sane jaat pisan, tur nyapa kadi aku. Semeton sampun kateteh antuk dosan semetone. Semeton sampun nulak Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele sane suci. Semeton sampun nilar Ida.

5 Napi awinan semeton terus brontak? Punapike semeton ngedotang ukuman sane langkungan ring puniki? Ih wong Israel, sirah semetone bek madaging tatu, samaliha manah miwah pepineh semetone sampun sakit.

6 Ragan semetone saking sirah rauh ka cokor semetone nenten wenten sane tileh. Ragan semetone makaukud kakaput antuk berung, koreng miwah tatu. Tatun semetone nenten naenin kabresihin wiadin kabedbed, tur nenten naenin kolesin minyak.

7

Panegaran semetone sampun katunjel, tur kota-kotan semetone sampun kuugang kantos dangsah. Semeton pacang nyingakin wong sunantara jaga ngambil pamupon tanah semetone tur ngrusak saananing sane wenten.

8 Kota Yerusaleme sampun katilar, kotane sampun kiter kantos tan mrasidayang makibeh, tan bina sakadi kubu genah mamondok ring pabianan anggure, wiadin kubu ring pabianan ketimune sane sampun tan karunguang.

9 Yening boya Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa numanang jadma irika akedik, sinah kota Yerusaleme sampun basmi kerta tan bina sakadi kota Sodom lan Gomorane.

10

Ih Yerusalem, parapamrentah ragane miwah rakyat ragane tan bina sakadi wong Sodom lan Gomorane. Sane mangkin pirengangja pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane katiba ring ragane. Telebangja paurukan Widin iragane.

11 Ida ngandika sapuniki: “Apake kita ngaden mungguing Ulun ledang teken sawatek aturane ane aturang kita teken Ulun? Ulun suba wadih teken aturan biri-biri ane maborbor muah muluk wewalungan kitane ane paling melaha. Ulun wadih teken getih sampi jagiran, getih biri-biri muah getih kambing.

12 Nyenke ane nunden kita ngaturang ento makejang teken Ulun dikalan kitane mabakti teken Ulun? Nyenke ane nunden kita nyalanang unduke ento makejang tur nyekjek natar Perhyangan Agung Ulune?

13 Aturan kitane ento tan paguna. Ulun seneb ngadek bon menyan ane borbor kita. Ulun tusing ledang teken Rerainan Bulan Baru, muah Rerainan Sabate, wiadin pauman kitane buat ngaturang bakti. Ento makejang suba kaletehin baan dosa-dosan kitane.

14 Ulun geting teken rerainan ane lenan. Unduke ento makejang dadi pabaat ane ngranayang Ulun kenyel.

15 Yen kita nyakupang lima buat ngastawa, Ulun tusing ledang macingak teken kita. Yadiastu ping kuda-kudaja kita ngastawa, Ulun tusing lakar ngisinin pinunas kitane, sawireh liman kitane bek misi getih.

16 Bresihinja dewek kitane, suudja nglaksanayang sawatek kajaatan ane suba aksi Ulun. Apang sasajaan tuah kita suud malaksana jaat,

17 tur mlajahja malaksana ane patut. Jalanangja unduk ane adil, tulunginja anake ane katindes, ulihang hak anake ubuh-ubuh tur belaninja anake ane balu-balu!”

18

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Ane jani jalanja sulurang unduke. Yadianja kita kantos barak ulihan dosa, nanging Ulun lakar ngedasin kita apanga kita kanti putih buka saljune. Yadiastu dosan kita barak wayah, kita lakar dadiang Ulun putih buka bulun biri-birine.

19 Yen kita satinut teken Ulun, kita lakar naar pamupon ane melah uli tanahe ene.

20 Nanging yen kita tungkas teken Ulun, kita lakar mati. Ulun Ida Sang Hyang Widi Wasa ane ngandika buka keto.”

21

Kotane sane riin kalintang satia, sane mangkin sampun waluya sakadi sundel. Sane dumun bek antuk anak sane sadu, nanging sane mangkin kantun soroh anak sane amati-mati.

22 Ih Yerusalem, ipidan ragane waluya sakadi perak, nanging mangkin ragane sampun tan paji. Sane dumun ragane waluya sakadi toya anggure sane becik, nanging sane mangkin wantah sakadi toya kewanten.

23 Parapamimpin ragane dados pembrontak tur dados ruang maling. Dane tansah pada seneng nampi upah miwah tetombokan. Dane nenten naenin melanin anak ubuh-ubuh ring ajeng pangadilane, wiadin nglinguang wicaran anake balu rikalane ipun nunas kadilan.

24

Duaning punika sane mangkin pirengangja pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa, Widin Israele sane mawisesa sapuniki: “Ulun lakar ngwales sakit atin Ulune teken kita, ih musuh-musuh Ulune, kanti kita lakar suud ngawenang Ulun pakewuh.

25 Ulun lakar nglawan kita, Ulun lakar mresihin kita buka kekuningane ane masepuh, tur Ulun lakar ngaadang sawatek dakin kitane.

26 Ulun lakar ngicen kita pamrentah muah pangabih buka ane gelahang kita imaluan. Ditu Yerusaleme lakar kasambat kota ane adil tur satia.”

27

Rehning Ida Sang Hyang Widi Wasa punika maraga adil, Ida pacang ngrahayuang Yerusalem miwah sakancan anake sane kapok tur ngutang dosa-dosannyane.

28 Nanging Ida pacang ngenyagang sawatek anake sane madosa miwah brontak nglawan Ida. Ida pacang ngamademang sawatek anake sane nilar Ida.

29

Ragane jaga maselselan santukan ragane naenin nyungsung wit taru miwah entik-entikan sane tenget ring taman.

30 Ragane pacang layu sakadi daun tarune, sakadi tamane sane nenten polih toya.

31 Sakadi sumine sane kancungin geni, kadi asapunika jadmane sane siteng pacang kasirnayang antuk pakardinnyane sane jaat, tur tan wenten anak sane mrasidayang ngandeg karusakannyane punika.

2

1

Wenten pawuwus Ida Sang Hyang Widi Wasa katiba ring Dane Yesaya, okan Dane Amos ngeniang indik Yehuda miwah Yerusaleme, sane dagingipun sapuniki:


2
Pacang rauh masanipun gunung genah Perhyangan Agunge kawangun pacang dados gunung sane pinih tegeh, ngungkulin bukit-bukite sami. Akeh bangsa-bangsane pada rauh mabeled ka gununge punika,

3
tur rakyatnyane pacang pada mabaos sapuniki: “Jalan iraga menek ka bukit Ida Sang Hyang Widi Wasa, ka Perhyangan Agung Widin Israele. Ida lakar ngurukang iraga unduk ane patut laksanayang iraga. Iraga lakar majalan di rurunge ane patujuhang Ida. Sawireh paurukan Ida Sang Hyang Widi Wasa ento kawitne uli Yerusalem. Uli Sion Ida masabda teken kaulan Idane.”

4
Ida pacang nepasin pasogsag parabangsane sane ageng. Parabangsane pacang mentengin pedangnyane kadadosang pangigi, tur tumbak-tumbaknyane kadadosang arit. Bangsa-bangsane nenten malih pacang lunga ka payudan, tur tan naenin malih nabdabang dewek jaga mayuda.

5
Sane mangkin ih katurunan Yakub, ngiringja iraga mamargi ring galange sane kapaicayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ring iraga.

6

Oduh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, kaula druene katurunan Yakube, sampun tilarin Palungguh IRatu. Panegara druene sampun bek antuk jadma sane ngadokang pangiwa sane saking kangin miwah sane saking wong Pilistin. Kaulane sami pada nuut adat bangsa sunantarane.

7 Panegarannyane bek madaging mas, perak, tur arta branannyane maliah-liah. Guminnyane bek antuk kuda, tur kreta perangnyane tan keni antuk ngwilangin.

8 Guminipune bek antuk arca-arca, samaliha ipun pada nyungsung arca sane sampun kardi ipun niri.

9

Ipun suang-suang pacang kanistayang tur nandang kimud. Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, sampunang Palungguh IRatu ngampurayang ipun.

10

Ipun pacang mengkeb ring gua-guane sane ring bukit kaange wiadin makarya bangbang ring tanahe, ngindayang jaga makelid saking pidukan Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur mengkeb saking kakuatan miwah kaluihan Idane.

11 Jaga wenten masanipun kasumbungan jadmane pacang kapuputang miwah kamrekakan jadmane pacang kasirnayang. Sasampune punika Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang kaluihang.

12 Ring rahinane punika Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang ngasorang sawatek anake sane siteng, sawatek anake sane sumbung miwah mrekak.

13 Ida pacang nyirnayang wit arase sane tegeh-tegeh ring Libanon miwah sawatek wit cemara sane ring tanah Basan.

14 Ida pacang ngasahang gunung-gunung miwah bukite sane tegeh.

15 Sawatek menarane sane tegeh-tegeh miwah sawatek tembok-tembok bentenge pacang uugang Ida.

16 Ida pacang ngelemang kapal-kapale sane ageng tur becik.

17 [17-18] Kasumbungan manusane pacang kapuputang tur kamrekakannyane pacang kasirnayang. Arca-arcane sami pacang ical. Ring rahinane punika wantah Ida Sang Hyang Widi Wasa kewanten sane pacang kaluihang.

18

19

Jadmane pacang mengkeb ring gua-guane sane ring bukit kaange wiadin makarya bangbang ring tanahe, ngindayang jaga ngelidang dewek saking pidukan Ida Sang Hyang Widi Wasa tur mengkeb saking kakuatan miwah kaluihan Idane, rikalaning Ida rauh buat ngejerang jagate.

20 Rikala rauh panemayan rahinane punika ipun pacang ngentun gang arca perak miwah mas sane sampun kardi ipun, tur kakutang ring genah bikul miwah lelawahe.

21 Rikala Ida Sang Hyang Widi Wasa rauh buat ngejerang jagate, jadmane pacang masingidan ring bangbange wiadin gua-guane ring bukit kaange, ngindayang jaga ngluputang dewek saking pidukan Idane wiadin saking kakuatan miwah kaluihan Idane.

22

Sampunangja malih ngandelang manusa pada, santukan sujatinipun imanusa tan paji.

3

1

Sane mangkin Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang ngaonang saananing paindikan wiadin manusa sane kandelang antuk rakyate saking Yerusalem miwah Yehuda. Ida pacang ngambil pangan kinumnyane,

2 parapahlawan miwah prajuritnyane, parahakim miwah paranabinnyane, juru tenung miwah parapamong prajannyane,

3 parapamimpin wadua bala miwah pamimpin rakyatnyane, parabaudanda miwah sawatek anake sane ngadokang kasaktian buat ngereh saluiring paindikan.

4 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang manggayang rakyate kaprentah antuk anak sane kantun wimuda pisan.

5 Asing-asing anak mamanah molih kuntungan saking sane tiosan. Jadmane sane kantun muda tan pacang ngajiang anak sane kelihan ring ipun, tur anake sane tan paji tan pacang ngajiang anake sane ngamong ipun.

6

Jaga wenten masanipun rikala satunggaling palingsehan pacang milih salah tunggil nyamannyane dados pamimpin, sarwi mabaos sapuniki: “Beli dogen ane nu ngelah panganggo, wireh keto beli dogen suba dadi pamimpin iragane di masane ane keweh ene.”

7

Nanging nyaman ipune pacang masaur sapuniki: “Edaja beli tundena. Beli tusing nyidayang nulungin adi. Beli tusing nu ngelah dedaaran muah panganggo. Edaja beli anggona pamimpin.”

8

Saking yuakti kota Yerusaleme sampun uug, tur panegara Yehudane taler sampun nyag! Saananing sane baosang miwah kardi ipun sami nglawan Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ipun terang-terangan nganistayang Widinnyane.

9 Pepinehnyane sane duleg pacang katiwakang ring ipun. Dosannyane terang-terangan sakadi laksanan wong Sodome. Ipun sampun sengkala, tur indike punika sampun tandangin ipun niri.

10

Jadmane sane patut, ipun pacang nemu bagia, tur ipun pacang muponin saananing sane becik. Ipun pacang muponin saananing sane karyanin ipun.

11 Nanging jadmane sane jaat pacang sengkala. Sakancan sane sampun kardi ipun marep ring anak lian, sane mangkin pacang nibenin ipun.

12

Jadmane sane mutranang jinah, nindes bangsan tiange tur paraanak sane maselangang punika pada ngapus ipun. Ih bangsan tiange, pamimpin semetone sampun ngawinang semeton paling, kantos semeton tan uning ring margine sane encen pacang tuut semeton.

13

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun sedia jaga merberang wicaran Idane. Ida sampun sedia jaga nepasin kaulan Idane.

14 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngajak parapanglingsir miwah parapamimpin kaulan Idane buat nepasin. Ida ngwentenang dedalihan sapuniki: “Kita suba ngrampas abian anggur. Umah kitane bek misi barang-barang ane jemak kita uli sig anake tiwas.

15 Kita tusing wenang ngenyagang kaulan Ulune tur ngalih kuntungan sig anake tiwas. Ulun ene Ida Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Luur muah Ane Maha Kuasa suba ngandika.”

16

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Tegarangja tlektekang ambate mrekak paraluh-luh Yerusaleme. Ia majalan sambilanga nulengek. Ia tansah monyer. Tindakane bawak-bawak, tur gelang batisne krincing-krincing.

17 Nanging Ulun lakar ngukum ia. Ulun lakar ngundul tendasne tur nepang ia gundulan.”

18

Pacang wenten masanipun Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngambil saking paraluh-luh Yerusaleme saananing sane ngawinang ipun sumbung. Minakadinipun pepayasan sane anggen ipun ring buntutipune, ring sirahipune, ring baongipune,

19 miwah gelang limanipune. Ida pacang ngambil kudung ipune,

20 miwah topinnyane, jimat-jimat sane ring lima miwah ring bangkiangipune.

21 Samaliha Ida pacang ngambil bungkung sane ring jrijinnyane miwah sane ring cunguhnyane,

22 jubahnyane sane becik-becik, roknyane, baju mantelnyane miwah dompetnyane.

23 Pakean dalem, saputangan lenen, slendang miwah kudung sane panjang makasami pacang kambil.

24

Makadados silur miik-miikannyane, ipun pacang mabo bengu, makadados silur sabuknyane sane becik, ipun pacang masabuk tali sane kasar. Makadados silur boknyane sane ngulangunin, ipun pacang magundul. Makadados silur panganggennyane sane becik, ipun pacang mapangangge sane kasar. Kajegegannyane pacang masalin dados kakimudan.

25

Anake sane ring kota, yadian sane siteng-siteng, pacang kapademang ring paperangan.

26 Gapuran kotane pacang masesambatan tur ngeling, tur kotane punika pacang sakadi anak luh sane maguyang tur malalung ring tanahe.

4

1

Yening panemayannyane sampun rauh, anak istri pitung diri pacang ngejuk anak lanang adiri sarwi mabaos sapuniki: “Tiang nyidayang ngamertanin muah nganggoin dewek tiange, nanging apang beli nyak ngakuin tiang ajak pepitu ene dadi somah beline, mangdane tiang tusing nemu kimud ulihan tusing ngelah kurenan.”

2

Pacang rauh masanipun Ida Sang Hyang Widi Wasa jaga ngawinang sawatek tetanduran miwah wit-witane ring tegale pacang tumbuh mokoh tur becik. Sawatek wong Israel sane kantun pacang girang tur ngajumang woh-wohane sane kapupuang antuk tanahe irika.

3 Sawatek anake sane kantun ring Yerusalem, sane kaselik tur karahayuang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang kawastanin suci.

4 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nepasin tur nyuciang bangsane punika malantaran kakuatan Idane, tur Ida pacang mresihin kiwangan Yerusaleme miwah rahe sane pecak kakecorang irika.

5 Raris ring duur Gunung Sione miwah ring duur saluiring sane wenten ring muncuk gununge punika Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngwentenang mega rikalaning rahina, tur andus lan geni sane ngendih rikalaning wengi. Kaluihan Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyayubin miwah ngliput kotane punika makasami.

6 Kaluihan Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyayubin kotane punika saking panase rikala rahina, tur Ida pacang ngawinang kotane punika dados genah sane sutrepti, katawengan saking ujan lan angin.

5

1

Pirengangja! Tiang pacang ngidungang satunggaling kidung pabuat semeton, kidung ngeniang indik sawitran tiange miwah ngeniang indik pabianan anggurnyane: Sawitran tiange madue satunggaling pabianan anggur ring genahe sane mokoh ring bukite.

2
Ipun numbeg tanahnyane tur batu-batunnyane sami kakaonang raris katandurin wit anggur sane pinih becik pisan. Ipun ngwangun genahipune mondokin abiane punika. Ipun makarya bangbang buat kanggen genah meres woh anggurnyane. Ipun nyantosang woh anggurnyane wayah-wayah nanging sakancan wohnyane sami masem.

3

Duaning punika, sane mangkin sawitran tiange tumuli mabaos sapuniki: “Parasemeton rakyat sane magenah ring Yerusalem miwah Yehuda, indayangja tepasin tiang klawan pabianan anggur tiange punika.

4 Punapike wenten paindikan sane tan patut sane kardi tiang marep ring ipun? Punapi awinannya ipun ngamedalang woh sane masem tur boya woh sane becik, sakadi sane ajap-ajap tiang?

5

Sapuniki indik sane pacang laksanayang tiang marep ring pabianan anggur tiange punika. Tiang pacang mutbut pagehannyane makaileh, tur nguugang temboke sane nyerungin abiane punika, saha manggayang sato alase pacang neda lan nyekjek wit anggure punika.

6 Pacang banggayang tiang ipun kalikub tumbuhin padang. Tiang tan pacang ngentebin miwah ngebuhang pabianan anggur tiange punika. Malahan tiang pacang manggayang ipun kakaput antuk bet miwah dui. Tiang pacang nombahang guleme nedunang sabeh ring ipun.”


7
Wong Israele punika makadados pabianan anggur Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa. Wong Yehudane punika minakadi wit anggur sane tandur Ida. Ida ngajap-ajap mangdane ipun nglaksanayang paindikan sane becik nanging ipun nglaksanayang paindikan sane amati-mati. Ida ngajap-ajap mangda ipun ngamargiang paindikan sane patut, nanging jadmane sane sengkalen ipun pada jerit-jerit nunas kadilan.

8

Sengkala semeton, santukan semeton sampun akeh numbas umah miwah tegal buat ngwewehin paderben semetone. Tan malih asue pacang nenten wenten anak sane magenah irika, tur wantah semeton ngraga sane pacang magenah ring tanahe punika.

9 Tiang sampun miragi pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa, sapuniki: “Sakancan umah ane gede tur melah-melah ento lakar suung tur uug.

10 Punyan anggure ane mentik di tanahe dasa etar lakar mupuang yeh anggur tuah kutus liter dogen. Bibite ane satus ulung dasa liter mupuang asil gandum tuah plekutus liter dogen.”

11

Sengkala pesan semeton! Pasemengan pisan semeton sampun matangi tumuli ngawitin masajengan. Semeton raris punyah gledag-gledug kantos ring pasarean semetone.

12 Ring papestaan semetone irika wenten kecapi, rebana, suling miwah toya anggur. Nanging semeton nenten ngresep ring indik sane pacang kalaksanayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa.

13 Punika awinannya semeton pacang kejuk dados tawanan. Parapamimpin semetone pacang seda ulihan kaluen, tur rakyate pacang padem ulihan bedak.

14 Pati lokane sampun seduk mamanah neda ipun, tur ipun sampun nyebakang bungutipune kantos linggah. Pati lokane pacang nguluh parasulinggihe ring Yerusalem sasarengan ring rakyate sane uyut punika.

15

Asing-asing anak pacang rumasa kimud, samaliha anake sane mambek sumbung makasami pacang kasorang.

16 Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang nyinahang kagungan Idane malantaran Ida ngardi paindikan sane patut, samaliha Ida pacang nyinahang kasucian Idane malantaran Ida nepasin kaulan Idane.

17 Ring uug-uugan kotane panak biri-birine pacang neda padang, tur kambinge sane kantun bajang-bajang polih genah pangonan irika.

18

Sengkala pisan semeton! Semeton nenten pacang mrasidayang mebasang raga saking dosa-dosan semetone.

19 Semeton mabaos sapuniki: “Depangja Ida Sang Hyang Widi Wasa dienggal nglaksanayang unduk ane suba sabdayang muah karsayang Ida, apanga iraga mrasidayang nepukin. Depangja Widin Israele ane suci lakar nglaksanayang rencanan Idane. Jalanja iwasin apa ane arsayang Ida.”

20

Sengkala pisan semeton ngaranin sane jaat punika becik, tur sane becik punika kaon. Semeton ngubah peteng dedete dados galang tur galange dados peteng dedet. Semeton nadosang sane pait punika manis, tur sane manis punika dadosang semeton pait.

21

Sengkala pisan semeton! Semeton mitaenang ragan semetone wicaksana, tur kalintang wikan.

22

Sengkala pisan semeton! Ih pahlawan botol anggur! Semeton kalintang wanen tur tan ajerih ring punapa-punapi rikalaning semeton nyampur inum-inuman.

23 Nanging malantaran jinah tetombokan semeton manggayang sane iwang punika bebas, tur nyadelin anake sane nenten iwang buat molih kadilan.

24 Punika awinannya sane mangkin sakadi sumine miwah padange tuh tur katunjel ring genine, akah semetone pacang berek, tur sekar semetone pacang tuh tur makeber, santukan semeton sampun nulak paindikan sane kurukang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa, Widin Israele sane suci ring iraga.

25 Ida Sang Hyang Widi Wasa duka ring kaulan Idane tur Ida sampun ngamengang tangan Idane buat nyisipang ipun. Gunung-gununge pacang genjong, tur sawan anake sane padem pacang mabrarakan ring margine sakadi lulu. Yadiastun kadi asapunika, pidukan Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten pacang rered, nanging tangan Idane tansah kamengang buat nyisipang.

26

Ida Sang Hyang Widi Wasa mapaica wangsit buat ngandikain satunggaling bangsa sane doh. Ida ngwisikin ipun mangda ipun rauh saking tanggun jagate. Samaliha ipun sampun rauh saha gelis pisan!

27 Saking pantaran bangsane punika tan wenten sane rumasa kenyel, tur tan wenten sane katanjung. Ipun nenten naenin kiap wiadin pules. Sabukipune tan wenten sane keles, tur talin sapa tunnyane tan wenten sane pegat.

28 Panah-panahnyane pada lanying, tur pamentangan panahnyane tansah kapentangang. Kukun kudannyane pada tan bina sakadi batu api katos ipun, tur rodan kreta perangnyane lenged malincer, sakadi angin nglinus.

29 Wadua balane punika gelar-gelur waluya sakadi singa sane nyarap sato, tur malaibang tetadahannyane punika kantos nenten wenten anak sane mrasidayang ngebutin ipun.

30

Yen masane punika sampun rauh, suarannyane jaga makuug nglikub jagat Israele sakadi kuugan ombak segarane. Cingakinja panegarane puniki! Peteng dedet tur ngresresin. Cayan galange sampun kaliput antuk peteng dedete.

6

1

Ring taun sedan Ida Sang Prabu Usia, tiang ngeton Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ida malinggih ring singasanan Idane sane luur lan agung, tur busanan Idane ngebekin Perhyangan Agunge.

2 Malaekat Idane pada ngadeg ngiter Ida, suang-suang pada makampid nemnem. Kampidnyane sane kekalih kanggen nekepin prarainnyane tur sane kekalih kanggen nekepin ragannyane, tur sane malih kekalih anggen dane makeber.

3 Dane pada saling saurin sapuniki: “Suci, suci, suci. Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa punika maraga suci. Kaluihan Idane ngebekin jagat.”

4

Suaran paramalaekate punika ngawinang dasar Perhyangan Agunge magejeran tur Perhyangan Agunge punika kalikub antuk andus.

5

Irika tiang mabaos sapuniki: “Beh sengkala gede jani. Pedas idewek lakar mati, sawireh sawatek raos ane pesu uli bungut ideweke ento makejang madosa, buina idewek nongos di pantaran anake ane raosne madosa. Tur jani idewek ngeton Ida Sang Prabu, nah ento Ida Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa!”

6

Irika raris salah tunggal saking malaekate punika makeber maranin tiang. Dane makta baa sane kambil antuk sepit saking genah pamorboran aturane.

7 Dane raris nyuled bibih tiange antuk baane punika saha kadulurin antuk pangandika sapuniki: “Bibih kitane suba kasuled aji baane ene. Ane jani pelih kitane suba ilang tur dosan kitane suba kampurayang.”

8

Irika raris piragi tiang Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika kadi asapuniki: “Nyenke ane lakar utus Ulun? Nyenke ane lakar dadi utusan Ulune?” Irika tiang raris matur sapuniki: “Inggih titiang sairing. Utusja titiang!”

9

Ida raris ngandikayang tiang mamargi buat ngrauhang pawarahe puniki ring rakyate kadi asapuniki: “Yadian ping kuda-kuda kita madingehang, nanging kita tuara ngresep, yadian kita sai-sai medasin, nanging kita tusing nawang unduk ane kasidan.”

10 Sasampune punika Ida raris ngandika ring tiang sapuniki: “Dadiangja pepineh rakyate ento belog, tur kupingne bongol muah matanne buta, apanga ia eda kanti nepukin wiadin ngresep. Sawireh yen ia nepukin, ningeh wiadin ngresep, pedas ia lakar pada kase gerang.”

11

Tiang raris matur sapuniki: “Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, amunapike suenipun paindikane punika pacang mamargi?” Pangandikan Idane sapuniki: “Kanti kota-kotane pada uug tur suung, kanti umah-umahe pada tusing ada ane nongosin tur tanahe dadi tegal melakang ane suung mangmung.

12 Ulun lakar ngaadang rakyate ento joh pesan tur nadiang tanahe ento makejang tegal melakang ane suung mangmung.

13 Dipradene ada jlema aukud uli di pantaran jlemane adasa ane nu nongos di tanahe ento, ia masih lakar kasirnayang.” (Tued wit tarune nglawatang indik pangawit sane anyar pabuat kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa.)

7

1

Duk Ida Sang Prabu Ahas, putran Ida Yotam, putun Ida Usia jumeneng ratu ring Yehuda, irika raris wenten perang. Ida Sang Prabu Resin ratun wong Siriane miwah Ida Sang Prabu Pekah, putran Ida Remalya, sane jumeneng prabu ring Israel, rauh ngebug kota Yerusaleme, nanging ida nenten mrasidayang ngaonang kotane puni ka.

2

Rikala gatrane rauh ring sang prabu ring Yehuda mungguing wadua balan wong Siriane sampun sayaga ring wewidangan Israele, sang prabu lan rakyat idane sami pada rumasa karesresan ngetor, waluya sakadi wit taru sane kogar antuk angin.

3

Ida Sang Hyang Widi Wasa raris ngandika ring Dane Yesaya sapuniki: “Kemaja kita tangkil ka ajeng Sang Prabu Ahas tur ajak pianak kitane I Sear Yasub. Kita lakar katemu teken ia di rurunge di tongos tukang jaite, di tanggun tlabahe ane ngembahang yeh uli tlaga baduuran.

4 Orahinja ia apanga ia tansah sayaga tur enteg ngaba pepineh. Buina eda takut wiadin bingung. Gedeg Raja Resin muah wong Siriane, makamuah gedeg Raja Pekahe, tusingja lebihan bayanne yan bandingang teken andus ane malepuk uli saange ane ngendih duang katih.

5 Wong Siria ngajak wong Israele muah pararatunnyane suba pada ngae pangindrajala.

6 Ia suba makeneh ngebug Yehuda muah ngemprag rakyate apang nyak maruang teken ia, laut ngadegang panak I Tabeele dadi ratu ditu.

7

Nanging Ulun, Ida Sang Hyang Widi Wasa ngawanang mungguing paundukan ane buka keto tusing lakar kasidan.

8 Apa krana keto? Sawireh Siria tusingja sitengan teken Damsike, nah ento ibukotannyane. Buina Damsike tusingja sitengan teken Raja Resine. Pabuat Israel, sajeroning nem dasa lima taun ia lakar nyag tur tusing lakar nu dadi satunggaling bangsa.

9 Israel tusing sitengan teken Samaria, ibukotannyane, tur Samaria tusing sitengan teken Raja Pekah. Yening pangugun kitane tuara pageh, kita tusing lakar kuat nandakin.”

10

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngrauhang sabda tiosan ring Ida Sang Prabu Ahas sapuniki:

11 “Mapinunasja teken Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin kitane, apanga Ida mapaica tanda teken kita. Tandane ento lakar tekaang Ida uli pati loka ane sibeten wiadin uli suarga ane baduur.”

12

Ida Sang Prabu Ahas tumuli matur sapuniki: “Titiang nenten jaga nunas tanda. Titiang nenten jaga nunas cihna. Titiang nenten jaga mintonin Ida Sang Hyang Widi Wasa.”

13

Dane Yesaya tumuli matur sapuniki: “Sane mangkin pirengangja duh ratu katurunan Sang Prabu Daud. Palungguh iratu sampun ngawinang manusane pada kicalan kasabaran. Punapike sane mangkin palungguh iratu taler jaga ngicalang kasabaran Ida Sang Hyang Widi Wasa?

14 Sujatinipun, Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga pacang mapaica cihna ring palungguh iratu, inggih punika wenten anak daa genten jaga mobot tur pacang ngembasang putra lanang, tur rarene punika jaga kaparabin Imanuel.

15 Yening anake alit punika sampun duur saha uning ngetangang raga, ida pacang nginum susu miwah madu.

16 Malahan sadereng masane punika rauh, panegaran rajane kekalih sane pecak ngemprag palungguh iratu pacang dados tanah melakang.

17

Ida Sang Hyang Widi Wasa jaga ngrauhang ring palungguh iratu, ring rakyat miwah kulawarga druene, masa-masa sane kewuh. Masane punika kewuhan ring masane sane sampun naenin wenten, ngawit saking kaprabon Israele mapalasan saking Yehuda. Ida pacang ngrauhang sang prabu saking Asur.

18

Yen masane punika sampun rauh, Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngwisikin wong Mesire mangda ipun pada rauh sakadi buyunge saking Tukad Nile sane paling doha miwah wong Asure pacang rauh sakadi nyawan saking panegarannyane.

19 Ipun pacang ngliab nangkeb grembengane miwah gua-guane sane ring bukit-bukit batune, tur ipun pacang nglikub sawatek bet ketkete miwah sawatek tegal pangonane.

20

Yen masane punika sampun rauh, Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyewa tukang cukur saking selat Tukad Eprate, inggih punika ratun wong Asure, sane pacang nyukur jenggot, rambut miwah bulu sane ring ragan iratune.

21

Yen masane punika sampun rauh, yadiastun parapetanine wantah nyidayang ngluputang banteng lua asiki miwah biri-biri lua kekalih,

22 ipun pacang molih susu saking banteng wiadin biri-birine punika akeh pisan, manut kabuatanipune. Sawatek anake sane kantun luput ring panegara punika pacang polih pangan kinum susu miwah madu.

23

Yen masane punika sampun rauh, pabianan anggur sane becik, sane madaging panyiuan wit anggur tur sane mapangarga panyiuan jinah perak, pacang kalikub antuk ketket miwah bet dui.

24 Anake pacang mrika maburu antuk panah, santukan panegarane punika sampun kalikub antuk ketket miwah bet dui.

25 Sakancan bukit-bukite sane biasanipun ngamedalang pamuponnyane, pacang kalikub antuk ketket, tur nenten wenten anak sane pacang mrika. Genahe punika pacang dados genah banteng miwah biri-birine ngrereh teda.”

8

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring tiang sapuniki: “Ngalihja kertas tulis ane lumbang, tur tulisin aji tulisan ane gede-gede kene: ‘Gangsarang ngrampok, becatang majejarahan.’

2 Ngalihja anak ane dadi andelang dadua, nah ento Pandita Uria muah Sakaria pianak Yeberekiane makadadi saksi.”

3

Sasampune punika kurenan tiange raris beling. Rikala pianak tiange lekad Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring tiang sapuniki: “Adaninja ia Gangsar Ngrampok Becat Majejarah.

4 Satonden anake cerik ento bisa ngorahang meme wiadin bapa, kasugihan Damsike muah jejarahan Samariane makejang lakar rampasa baan raja Asure.”

5

Ida Sang Hyang Widi Wasa malih ngandika ring tiang.

6 Sapuniki pangandikan Idane: “Sawireh rakyate ene suba nulak yehe ane membah degdeg uli di Siloah, tur jejeh ngetor di arepan Raja Resine muah Raja Pekahe,

7 Ulun Sang Hyang Widi Wasa lakar nekaang raja Asure muah wadua balanne makejang buat ngebug gumi Yehudane. Ia lakar mangseh waluya buka blabar Tukad Eprate, nglancah tepi-tepinnyane makejang.

8 Ia lakar nglambuk gumi Yehudane buka blabare ane yehne maluab, nglancah nganti teked ka baong, tur nglancah saluiring ane ada.” Ida Sang Hyang Widi Wasa ngiangin iraga! Ida ngebatang kampid Idane buat nyayubin panegara druen Idane.

9

Ih parabangsa pada mapunduhja tur ajerihja! Ih paraanak sane magenah ring jagate sane doh-doh, pada piragiangja! Pada sayagaja buat mayuda, nanging pada ajerihja! Inggih pada sayagaja, nanging pada ajerihja!

10 Karyanangja ragane rencana. Nanging rencanane punika makasami tan paguna, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngiangin tiang.

11

Antuk kakuatan sane ageng Ida Sang Hyang Widi Wasa mapakeling tiang mangda tiang nenten nuut margi sane katuut antuk bangsane punika. Sapuniki pangandikan Idane:

12 “Edaja kita nyruronin rencanan jlemane ento tur edaja takut teken paundukan ane takutina.

13 Ingetangja mungguing Ulun Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa, maraga suci. Tuah Ulun dogen ane patut takutin kita.

14 Uli krana kasucian Ulune ane ngangobin, Ulun waluya buka batune ane ngranayang bangsane ento katanjung muah satmaka jeet ane ngejuk rakyat Yehuda, Israel muah rakyat Yerusaleme.

15 Liu anake ane lakar katanjung ditu. Ia lakar labuh tur benyah. Ia lakar kategul baan jeet.”

16

Ih paramurid gurune, cening patut ngebag muah miara sabda ane kapaicayang baan Ida Sang Hyang Widi Wasa teken guru.

17 Ida Sang Hyang Widi Wasa suba nyingidang ragan Idane marep teken kaulan Idane, nanging guru pracaya teken Ida tur tuah ngajap-ajap teken Ida dogen.

18

Guru dini ngajak pianak-pianak paican Ida Sang Hyang Widi Wasa teken guru. Ida Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa ane malingga di Gunung Sion suba ngutus iraga ajak makejang makadadi utusan ane idup pabuat rakyat Israele.

19

Nanging bangsane ento lakar ngongkon cening nakonang pawisik teken balian sadege ane kurak-karik muah kemak-kemik. Ia lakar ngomong kene: “Cutetipun rakyate nunasang sabda saking roh-roh tur mataken ring anak sane sampun padem, pabuat anak sane kantun urip.”

20

Cening patut masaut kene: “Pirengangja paindikan sane kurukang ring semeton antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa. Sampunangja nglinguang baos tukang tenunge, santukan paindikan sane baosang ipun ring semeton pacang ngawinang semeton sengkala.”

21

Bangsane punika pacang ngumbara ring panegara punika, mlarat tur seduk. Sajeroning ipun nandang seduk lan pedih, ipun pacang nemah raja miwah Widinnyane. Ipun pacang nulengek ka langite.

22 Wiadin nguntul ka tanahe, nanging ipun nenten jaga ngeton punapa-punapi sajawining pakewuh miwah peteng dedet, inggih punika peteng sane ngresresin ring genahipune kentungang.

9

1

Ipun nenten maderbe margi buat ngluputang dewekipune saking pakewuhe punika. Tanah suku Sebulon miwah tanah suku Naptaline sampun nandang kimud, nangingke benjang pungkur ipun pacang ngrauhang kamulian pabuat wewengkone punika, ngawit saking Segara Tengah ngungsi nganginang kantos rauh ring tepin Tukad Yordane, tur ngraris ka wewengkon Galilea, ring genah wong sunantarane magumana.


2
Bangsane sane mamargi ring petenge sampun ngeton galang sane ageng. Anake ane magenah ring genahe sane ngremeng, sane mangkin wenten galang nyunarin ipun.

3
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu sampun maicayang kaliangan sane ageng ring ipun. Palungguh IRatu sampun ngawinang ipun nemu bagia. Ipun girang ring sajeroning paindikan sane sampun kardi Palungguh IRatu. Girangipune tan bina sakadi girangipune rikala ngampung gandum wiadin sakadi rikala ipun ngedum arta jejarahan,

4
duaning Palungguh IRatu sampun ngelung uga sane neteh ipun, miwah bantang sane nangges baongnyane. Palungguh IRatu sampun ngaonang bangsane sane nindes tur meres kaula druene, sakadi Palungguh IRatu ngaonang wadua balan wong Midiane duke nguni.

5
Sakancan sepatun wadua balane sane rauh magegebug miwah jubah-jubahnyane sane uyak getih pacang kasirnayang antuk geni.

6
Wenten satunggaling rare sampun embas pabuat iraga, satunggaling rare lanang sampun kapaicayang ring iraga! Ida pacang dados pamrentah iragane. Ida pacang kaparabin: “Juru Pitutur Wicaksana”, “Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa”, “Sang Aji Sane Langgeng”, “Ratun Damene”.

7
Kakuasan kaprabon idane sayan mawuwuh-wuwuh tur nglantur. Kaprabon idane pacang tansah kerta raharja. Ida pacang dados prabu ngentosin Ida Sang Prabu Daud, santukan ida ngrajegang kakuasan idane sajeroning kapatutan lan kadilan, ngawit saking mangkin kantos rauh ka wekasan. Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun mastiang pacang ngamargiang sakancan paindikane puniki.

8

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngumumang kaputusan Idane pabuat kaprabon Israele miwah pabuat parakaturunan Dane Yakub.

9 Wong Israele sami, sane magenah ring kota Samaria, suang-suang pacang uning, mungguing Ida sampun ngamargiang paindikane puniki. Sane mangkin ipun sumbung tur mrekak. Ipun mabaos sapuniki:

10 “Batane suba pada ulung uli wewangunane, nanging ane jani iraga lakar ngwangun buin aji batu. Sesaka ane aji kayu aa, lakar silurin iraga aji kayu aras ane paling melaha.”

11

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngatabin musuh-musuhipune mangda ngebug ipun.

12 Wong Siriane saking kangin tur wong Pilistine saking kauh sampun ngenggangang bungutnyane nyadia nguluh wong Israele, nanging yadiastu kadi asapunika, dukan Ida Sang Hyang Widi Wasa durung taler rered. Tangan Idane kantun kamengang nyadia jaga nibakang pasisip.

13

Wong Israele nenten kapok, yadianja Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun nyisipang ipun. Ipun nenten nyak mawali ring Ida.

14 Ida Sang Hyang Widi Wasa nyisipang parapamimpin miwah rakyat Israele sajeroning arahina. Ida pacang ngetep tenggek miwah ikuhipune.

15 Parapanglingsir miwah sang sulinggih sane makadados tenggek, tur paranabi sane ngicen paurukan sane bobab, punika makadados ikuh.

16 Sang sane mamimpin rakyate sampun ngawinang ipun kasasar, mawinan rakyate sami pada bingung.

17 Duaning punika Ida Sang Hyang Widi Wasa tan jaga manggayang satunggaling anak truna pacang luput, tur Ida tan pacang rumasa welas asih ring parabebalu wiadin anake ubuh-ubuh, santukan rakyate sami sampun pada tan pawidi tur dursila saha bebaosanipun sami pada jaat. Yadiastu kadi asapunika, pidukan Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten rered. Ida pacang ngamengang tangan Idane buat nibakang pasisip.

18

Kajaatan rakyate murub waluya geni sane muunang ketkete miwah bete sane madui. Ipun ngendih waluya kadi genine ring bete sane ngamedalang andus nyeleg ka langite.

19 Santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun duka, ukuman Idane muunang sakuub jagate tur nyirnayang rakyate sami. Rakyate wantah pada ngetangang dewekipune suang-suang kewanten.

20 Ring panegarane punika rakyate pada ngrampas tur neda tetedan akidik sane kantun keniang ipun, nanging sedukipune nenten ical. Yadiastu ipun neda pianakipune niri, ipun taler nenten wareg.

21 Wong Manase miwah wong Epraime pada saling siatin, tur sareng-sareng ipun taler nyiatin wong Yehudane. Yadian kadi asapunika, pidukan Ida Sang Hyang Widi Wasa taler nenten rered. Tangan Idane kantun kamengang buat jaga nibakang pasisip.

10

1

Sengkala ragane, santukan ragane makarya undang-undang sane nenten adil buat nindes kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

2 Malantaran punika ragane ngalang-alangin anake tiwas buat molih haknyane miwah molih kadilan. Malantaran punika ragane ngambil pagelahan anake balu-balu miwah anake ubuh-ubuh.

3 Napike sane laksanayang ragane yening Ida Sang Hyang Widi Wasa nyisipang ragane? Napike sane pacang karyanin ragane yening Ida ngrauhang bencana saking panegarane sane doh? Kijake pacang ragane malaib ngrereh pitulungan? Kijake ragane pacang ngengkebang kasugihan ragane?

4 Ragane jaga kasedayang ring payudan wiadin pacang kapaid dados tawanan. Yadiastu kadi asapunika, pidukan Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten jaga rered. Tangan Idane kantun kamengang buat nibakang pasisip.

5

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Ih Asur, Ulun ngunayang wong Asure makadadi pentong buat ngukum anake ane ngranayang Ulun duka.

6 Ulun ngutus wong Asure buat ngebug bangsane ane tan pawidi, bangsa ane suba ngranayang Ulun duka. Ulun ngutus ia buat ngrampas, mamaling tur nyekjek rakyate ento buka nyekjek abune di rurunge.”

7

Nanging sang prabu ring Asur madue rencana kawirosan ring kayun idane. Ida sampun madue kapastian pacang nyirnayang makudang-kudang bangsa.

8 Ida masesumbar asapuniki: “Sawatek komandan gelahe ento pararatu.

9 Gelahe lakar ngalahang kota-kota Kalno muah Karkemise, kota-kota Hamat muah Arpade. Gelahe lakar ngalahang wong Samaria muah wong Damsike.

10 Gelahe lakar ngamengang lengen gelahe buat ngukum kaprabon-kaprabon ane nyumbah arca-arca ane arca-arcannyane lebihan teken ane ada di Yerusalem muah di Samaria.

11 Gelahe suba ngenyagang kota Samariane teked kayang ka arca-arcannyane. Keto masih gelahe lakar nyalanang paundukan ane patuh teken kota Yerusaleme muah teken saluiring arca-arca ane sumbaha ditu.”

12

Nanging pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sapuniki: “Yen Ulun suba pragat nglaksanayang unduk ane dadi rencanan Ulune marep teken Gunung Sion muah di Yerusalem, Ulun lakar ngukum ratun wong Asure ento uli krana sesumbar muah kasumbungannyane.”

13

Sang Prabu ring Asur masesumbar asapuniki: “Gelahe ane suba nglaksanayang ento makejang. Gelahe siteng, wicaksana tur ririh. Gelahe lakar nyapuh wates-wates di pantaran parabangsane tur nyuang pasedian dedaaran ane suba simpena. Waluya buka sampi jagirane, gelahe lakar nyekjek rakyate ane nongos ditu.

14 Bangsa-bangsane di gumine tan bina buka sebun kedise, tur gelahe lakar nambunang kasugihannyane patuh aluhne buka nambunang taluhe. Tuara ada kampid ane kebat ane matakutin gelahe, tur tusing ada bungut ane enggang mamunyi coat-coet marep teken gelahe.”

15

Nanging pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sapuniki: “Bisake kapake nyumbungang dewek marep teken sang ane mrabotang ia? Apake gergajine ento majian teken anake ane nganggon gergajine ento? Dongja pentonge ane nigtigang jlemane, nanging jlemane ane nigtigang pentonge.”

16

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun ngrauhang grubug buat nyisipang anake sane mokoh-mokoh. Ring awaknyane pacang wenten geni sane ngendih tur muunang.

17 Ida Sang Hyang Widi Wasa dados galang Israele. Ida pacang dados geni. Widin Israele sane suci pacang dados geni, sane pacang muunang sawatek sane wenten, yadian ketket wiadin bet dui sajeroning arahina.

18 Kagemuhan alasnyane miwah tanah pabianannyane makasami pacang kanyagang, tur pateh sakadi pinakit sane raat jaga nyirna yang manusane.

19 Irika jaga wenten taru wantah akidik sane kantun kantos anak alit mrasidayang ngetang akehipun.

20

Jaga wenten masanipun wong Israele sane sampun luput tan pacang malih ngandelang bangsane sane tambis-tambis nyirnayang ipun. Ipun pacang yakti-yakti wantah andel ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele sane suci.

21 Apahan alit saking bangsa Israele pacang mawali ring Widinnyane Sane Maha Kuasa.

22 Yadiastu sane mangkin akehipun wong Israele sakadi biase ring pasisi, nanging wantah akidik sane pacang mawali. Bencana sane ageng sampun sayaga pabuat rakyate punika, tur ipun mula patut nampi indike punika.

23 Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur miwah Sane Maha Kuasa sane pacang ngrauhang bencana ring sakuubing negara, sakadi sane sampun nikayang Ida.

24

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur miwah Sane Maha Kuasa ngandika ring kaulan Idane sane ring Sion sapuniki: “Edaja kita takut teken wong Asure ento, yadiastu ia nindes kita buka ane laksanaanga baan wong Mesire.

25 Tusingja buin makelo Ulun nu nyisipang kita. Ulun lakar nyirnayang wong Asure ento.

26 Ulun Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa lakar mecutin ia aji pecut Ulune, buka Ulun mecutin wong Midiane di bukit batu Orebe. Ulun lakar nyisipang wong Asure buka Ulun nyisipang wong Mesire.

27 Yen masane ento suba teka, Ulun lakar mebasang kita uli kakuasan wong Asure. Ditu tetegenannyane lakar suud neteh baong kitane.”

28

Wadua balan imeseh sampun ngaonang kota Aine. Ipun sampun nglintangin Migron. Ipun ngenahang bekelnyane ring Mikmas.

29 Ipun sampun nglintangin margine sane alit tur nginep ring Geba. Rakyate sane ring Rama sami pada ajerih, tur rakyate sane ring kotan Sang Prabu Saule ring Gibea sampun pada kapilayu.

30 Jerit-jeritja ih rakyat sane ring Galim! Pirengangja ih rakyat sane ring Laisa! Rarisang masaur ih rakyat sane ring Anatot!

31 Rakyate sane ring Madmena miwah sane ring Gebim sampun pada malaib buat ngelidang uripnyane.

32 Ring rahinane mangkin mesehe sampun wenten ring kota Nob, tur irika ipun ngamengang limanipune marep ring Gunung Sion sane ring kota Yerusalem.

33

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang yakti-yakti ngulungang ipun sakadi carang tarune sane kagetep saking punyannyane. Jadmane sane pinih sumbung miwah sane pinih ageng ring pantaranipune punika pacang kapunggal tur kanistayang.

34 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngebah ipun sakadi tarune ring tengah alase kabah antuk kandik, pateh sakadi tarune sane pinih becik ring Libanon bah.

11

1

Silsilah Ida Sang Prabu Daud tan bina sakadi wit taru sane sampun kaponggol. Nanging sakadi tunggak wareng anyar sane mentik saking tuedipune, kadi asapunika taler jaga wenten ratu anyar sane jaga metu saking pantaran katurunan Ida Sang Prabu Daud punika.


2
Roh Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang maicain ida kawicaksanan, kaweruhan miwah kawidagdan buat mrentah kaulan idane. Ida pacang uning ring pakarsan Ida Sang Hyang Widi Wasa tur pacang ngluihang Ida,

3
tur ida jaga muponin suka wirya sajeroning astiti bakti ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ida tan pacang nepasin anak malantaran nyingak sebeng anake punika, wiadin malantaran pasadokipune kewanten.

4
Ida pacang nepasin anake sane tiwas saha adil tur ngamanggehang hak-hak anake sane tan madue pitulungan. Antuk prentah idane jadmane pacang kasisipang tur jadmane sane jaat pacang padem.

5
Ida jaga mrentah kaulan idane antuk kadilan lan kajujuran.

6
Asu alase pacang mapunduh sareng-sareng ring biri-birine, tur macan tultule pacang medem-medeman sareng-sareng ring kambinge. Godel bantenge pacang sareng-sareng ngrereh teda ring panak singane, tur anak alit sane pacang ngangonang ipun.

7
Banteng lan bruange pacang neda sareng-sareng, tur godel lan panak-panak bruange pada sareng-sareng saha dame. Singane pacang neda sumi pateh sakadi bantenge.

8
Rare-rarene alit tan pacang keni sengkala, yadiastun ipun maplalianan ring samping ulane sane sandi.

9
Ring Sion, Bukit Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Suci pacang nenten wenten baya wiadin kajaatan. Jagate pacang bek antuk kaweruh ngeniang indik Ida Sang Hyang Widi Wasa, waluya sakadi segarane bek antuk toya.

10

Masanipun pacang rauh, mungguing sang prabu sane anyar saking kulawargan Ida Sang Prabu Daud pacang dados simbul buat parabangsane. Parabangsane pacang pada mapunduh ring kota kaprabon idane tur pacang ngluihang ida.

11 Yen masane punika sampun rauh, irika Ida Sang Hyang Widi Wasa malih pacang migunayang kawisesan Idane tur ngwaliang kaulan Idane sane kantun ring Asur miwah ring Mesir, ring panegara Patros, Sudan, Elam, Babel, Hamat miwah ring jagate sane ring pasisi miwah saking pulo-pulone sane wenten ring segarane.

12 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyujukang bendera buat nyinahang ring parabangsane, mungguing Ida munduhang rakyat Israel miwah Yehudane sane sumebar mabrarakan tur pacang ngwaliang ipun saking tanggu-tanggun jagate.

13 Kaprabon Israele tan pacang iri ati ring kaprabon Yehuda, tur kaprabon Yehudane tan pacang malih dados meseh kaprabon Israele.

14 Kaprabone makakalih punika pacang sareng-sareng ngebug wong Pilistin sane bedauh miwah nyarahin bangsane sane magenah bedan gin. Sang kalih pacang ngaonang wong Edom miwah wong Moab miwah wong Amone pacang satinut ring sang kalih.

15 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngenyatang Teluk Mesire tur Ida pacang ngrauhang angin sane panes buat ngetuhang Tukad Eprate, tur sane kantun wantah tlabah alit-alit pepitu, kantos sakancan anake jaga mrasidayang mamargi nglintang irika.

16 Pacang wenten margi ageng medal saking Asur pabuat kaulan Idane Israel sane kantun urip irika, pateh sakadi pabuat leluurnyane rikala ipun makaon saking Mesir.

12

1

Pacang wenten masanipun rakyate pacang makidung sapuniki: “Titiang muji Palungguh IRatu, Sang Hyang Widi Wasa! Palungguh IRatu duka ring titiang, nanging sane mangkin Palungguh IRatu nglipur titiang tur tan malih duka.

2 Ida Sang Hyang Widi Wasa punika juru rahayun titiange. Titiang pacang pracaya ring Ida tur titiang nenten pacang ajerih. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngicen titiang kakuasan miwah kakuatan. Ida makadados juru rahayun titiange.

3 Sakadi toyane sane tis ngawinang jaga lega anake sane bedak, kadi asapunika kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa rumasa bungah ring manah rikala Ida ngluputang ipun.”

4

Pacang wenten masanipun rakyate pacang makidung sapuniki: “Aturangja panyuksma ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. Nunas icaja ring Ida mangda Ida nulungin semeton. Critayangja ring parabangsane saananing paindikan sane sampun kardi Ida! Critayang ring parabangsane ngeniang indik kagungan Idane.

5 Makidungja pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa santukan paindikan sane ageng-ageng sane sampun kardi Ida. Banggayang sadaging jagate makasami pada miragi ortine puniki.

6 Banggayang sakancan anake sane magenah ring Sion, pada gelur-gelur tur makidung. Widin Israele sane suci punika agung, tur Ida malingga ring pantaran kaulan Idane.”

13

1

Puniki sabda saking Ida Sang Hyang Widi Wasa sane katampi antuk Dane Yesaya okan Dane Amos ngeniang indik panegara Babele.

2

Jujukangja benderane ring muncuk bukite sane gundul! Arahinja wadua balane tur amengang tangane makadados tanda buat ipun mangda ngebug gapuran kotane sane sumbung punika.

3 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngesengin wadua balan Idane sane kandelang tur kasumbungang, buat ngamargiang perang suci tur ngukum anake sane dukain Ida.

4

Pirengangja uyute sane ring gunung-gununge, suaran papunduhan rakyate sareng akeh, suaran bangsa-bangsa miwah kaprabon sane mapunduh. Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin wadua balane, nabdabang wadua balan Idane buat maperang.

5 Ipun pada rauh saking panegara sane doh-doh, saking tanggun jagate. Sajeroning pidukan Idane, Ida Sang Hyang Widi Wasa rauh buat ngrusak panegarane sami.

6

Pada nangisja gerong-gerong. Panemayan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nampek, inggih punika panemayan Sang Sane Maha Kuasa pacang ngrauhang bencana.

7 Liman anake makasami pacang lemet, tur sawatek kawanenan anake pacang tan paguna.

8 Ipun sareng sami pacang ajerih tur kaliput antuk sakit, waluya sakadi sakit anake istri nyakit ngembasang rare. Ipun pacang pada saling nengneng sajeroning katakutan, tur gobannyane badeng ulihan kimud.

9 Panemayan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun rauh, inggih punika sane madurgama uli krana pidukan Idane sane ngendih murub. Jagate pacang dados tegal melakang samaliha sawatek anake sane madosa pacang kasirnayang.

10 Sawatek bintange miwah papunduhan bintange pacang wusan masunaran. Suryane pacang peteng rikala ipun endag, tur bulane pacang nenten masunaran.

11

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Ulun lakar nekaang bencana ka gumine ene, tur ngukum anake ane jaat makejang uli krana dosannyane. Ulun lakar ngasorang sawatek anake ane sumbung tur ngukum sawatek anake ane mrekak tur gemes.

12 Anake ane nu idup lakar langahan teken mase.

13 Ulun lakar ngejerang langite tur gumine lakar magenjotan uli di tongosne, rikalane Ulun Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa, nyinahang pidukan Ulune.

14

Wong sunantara ane nongos di Babel bakal pada malaib ka guminnyane tan bina buka kidange pablesat ngelidang dewek uli juru borose muah buka biri-birine ane tuara ngelah pangangon.

15 Asing-asing anak ane bakat kejuk lakar katektek kanti mati.

16 Dikalane ia nepukin mungguing tusing ada ane sedeng buin andelang, rare-rarennyane lakar katoktok kanti mati, umahnyane lakar karampas tur somah-somahnyane lakar kaplegandang.”

17

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Ulun mangunang semangat wong Madaene buat ngebug wong Babele. Ia tuara ngrunguang perak wiadin mas.

18 Aji gandewa muah panahne ia lakar ngamatiang anak truna-truna. Ia tuara ngelah kapiolasan teken rare-rare muah tusing madalem anake cerik-cerik.

19 Babele ento kaprabon ane paling luung. Unduke ento tansah dadi kasumbungan rakyatnyane. Nanging Ulun Sang Hyang Widi Wasa lakar nguugang kotane ento buka ane suba laksanayang Ulun marep teken kota Sodom muah Gomorane.

20 Tuara ada anak ane lakar buin nongos ditu. Tusing ada wong Arab ane ngumbara lakar njujukang kemahe ditu, tur tuara ada pangangon biri-biri ane lakar ngangonang biri-biri ditu.

21 Tongose ento lakar dadi tongos sato alas tur kedis clepuke lakar pada masebun ditu. Kedis kasuarine lakar nongos ditu, tur kambing alasane lakar pasliwer macanda di uug-uugane ento.

22 Menara muah purine lakar bek baan kongkongan munyin cicing alasan muah serigala. Panemayan Babele suba teka. Tuuhne tusingja enu buin makelo.”

14

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa malih pacang asung lugraha ring Israel kaulan Idane tur nyelik ipun dados padruen Idane. Ida pacang ngicen ipun malih magenah ring panegaranipune, tur wong sunantarane pacang pada rauh nongos irika sareng-sareng ring ipun.

2 Akeh bangsa-bangsane pacang nulungin wong Israele mawali ka guminnyane, gumi sane kapaicayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ring ipun tur irika bangsa-bangsane punika pacang dados pangayah sane ngayahin wong Israele. Anake sane pecak nawan wong Israele sane mangkin pacang katawan antuk wong Israele, tur wong Israele pacang mrentah anake sane pecak nindes ipun.

3

Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngwarasang wong Israele saking pinakit sangsarannyane miwah saking katuyuhannyane kapaksa makarya berat.

4 Rikala Ida nglaksanayang indike puniki, wong Israele pacang nganistayang ratun wong Babele punika sapuniki baosipune: “Ratune sane angkara murka sampun kasurudang lungguh. Ida nenten malih jaga nindes anak.

5 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngicalang kakuatan pamrentahe sane jaat,

6 sane saking wirosa nindes rakyat tur nenten naenin wusan nyangsaren bangsa-bangsa sane sampun kaonang ida.

7 Sane mangkin jagate makasami sampun pada muponin sutrepti rahayu, tur pada makidung maliang-liang.

8 Wit cemara miwah wit arase ring Libanon pada masuka rena marep ring ratune sane sampun surud punika, santukan nenten wenten malih anak sane jaga ngebah ipun. Sane mangkin ratune punika sampun ical.

9

Pati lokane sampun sedia jaga nampi sang prabu sane saking Babel punika. Roh-roh anake sane pecak siteng-siteng ring jagate sami pada kadundun. Roh pararatune pada katangiang saking singasanannyane suang-suang.

10 Ida dane sami pada mabaos ring ida sapuniki: ‘Sane mangkin idewa taler pateh lemet sakadi titiang. Idewa pateh sakadi sinalih tunggal saking pantaran titiange sareng sami.

11 Idewa biasa kaluihang antuk tetabuhan lan rebab, nanging sane mangkin idewa iriki ring pati loka. Idewa merem matikeh uled tur cacing sane dados saput idewane.’

12

Ih ratun wong Babele, sang bintang siang sane masunaran, idewa sampun ulung saking langite. Sane riin idewa ngaonang bangsa-bangsa, nanging sane mangkin idewa sampun runtuh ka tanahe.

13 Pecak idewa sampun mutusang buat munggah ka suargan tur pacang ngenahang singasanan idewane ring duur bintange sane pinih tegeha. Idewa makayunan pacang malinggih dados prabu ring gununge sane baler, ring genah paradewane paum.

14 Idewa mabaos mungguing idewa pacang munggah ka muncuk guleme tur pacang dados sakadi Sang Sane Maha Kuasa.

15 Nanging tungkalikanipun idewa baktana tedun ka genahe sane pinih dalem ring pati loka.

16

Jadmane sane padem-padem pacang nganengneng saha bengong marep ring idewa. Ipun sami pacang pada mataken sapuniki: ‘Boyake anake puniki sane ngejerang gumine tur ngawinang kaprabon-kaprabone pada ngetor?

17 Boyake anake puniki sane ngenyagang kota-kotane, tur ngawinang jagate dados tanah melakang? Boyake anake puniki sane nenten naenin mebasang paratawanannyane wiadin manggayang ipun budal?’

18 Pararatune ring jagate sami pada merem ring kuburan sane becik pisan.

19 Nanging idewa nenten madue kuburan, tur layon idewane kentungang tur berek. Layon idewane kurugin antuk bangken wadua balane sane padem ring payudan. Layon idewane kentungang ka selagan batune tur dados pajekjekan.

20 Santukan idewa sampun nguugang panegaran idewane tur mademang kaula druene. Idewa nenten pacang kapendem sakadi pararatune sane tiosan. Nenten wenten saking pantaran kulawargan idewane sane jaat punika pacang kantun urip.

21 Rarisangja mangkin pademang. Paraputran ratu-ratune puniki pacang seda uli krana dosan leluurnyane. Saking pantarannyane tan wenten sane pacang mrentah jagat wiadin ngebekin jagate antuk kota-kota.”

22

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa ngandika kadi asapuniki: “Ulun lakar ngebug tur lakar nguugang wong Babele. Tusing ada ane lakar tumanang Ulun. Yadianja ane cerik-cerik, makejang tusing ada ane lakar nu idup. Ulun, Sang Hyang Widi Wasa suba masabda buka keto.

23 Ulun lakar ngubah gumi Babele ento dadi rawa-rawa. Kedis clepuke lakar nongos ditu. Ulun lakar nyampatang gumi Babele ento aji sampat tur lakar nyampatang saananing ane ada ditu. Ulun Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa suba masabda buka keto.”

24

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun ngwedar sumpah sapuniki: “Apa ane suba rencanayang Ulun ento lakar kasidan. Apa ane lakar laksanayang Ulun ento lakar dadi.

25 Ulun lakar nyirnayang wong Asure di panegaran Ulune di Israel, tur nyekjek ia di gunung-gunung Ulune. Ulun lakar mebasang kaulan Ulune uli tetegenan wong Asure muah uli tetegenan-tetegenan ane kapetegenang teken ia.

26 Keto rencanan Ulune buat gumine, tur liman Ulune suba kamengang buat ngukum bangsa-bangsane.”

27 Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun ngamastiang pacang ngamargiang paindikan puniki. Ida sampun ngamengang tangan Idane buat nyisipang, tur nenten wenten anak sane mrasidayang nyadelin Ida.

28

Puniki sabda sane sampun kawarahang ring taun sedan Ida Sang Prabu Ahas.

29

Ih rakyat Pilistin, pentonge sane kanggen nglempag ragane sampun elung, nanging durung patut ragane masuka rena. Yening wenten ula padem, wenten ula sane sandian pacang rauh ngentosin ulane punika. Taluh ulane pacang nglekadang naga sane uning makeber.

30 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang dados pangangon parakaulan Idane sane tiwas-tiwas tur pacang nglugrain ipun muponin urip saha sutrepti. Nanging Ida pacang ngrauhang sayah ageng marep ring ragane, ih wong Pilistin, tur sayahe punika nenten pacang manggayang ragane kantun urip.

31

Gelur-gelur miwah jerit-jeritja nunas tulung, ih sakancan kota-kota Pilistine! Pada ajerihja sareng sami! Lepukan abune sampun malepuk rauh saking kaler. Punika pasukan wadua bala sane nenten naenin ajerih.

32

Sapunapike jaga antuk tiang masaur ring parautusane sane ngrauhin tiang saking Pilistin? Tiang jaga nuturang ring ipun mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngwangun Sion, samaliha parakaulan Idane sane nandang sangsara pacang molih sutrepti irika.

15

1

Puniki sabda ngeniang indik jagat Moabe. Kota Ar miwah kota Kire kasirnayang sajeroning awengi, tur panegara Moabe dados suung mangmung.

2 Rakyate ring Dibon pada munggah ka bukite nangis ring palinggihe sane suci. Rakyate ring Moab pada masesambatan sajeroning kaduhkitan mangenang kota-kotane ring Nebo miwah ring Medeba. Ipun sampun pada ngundul sirah miwah jenggotnyane makacihna kaduhkitannyane.

3 Rakyate sane ring margi-margine sami pada nganggen pangangge kaduhkitan, tur ring alun-alun miwah ring neb-neb umahe ngeling masesambatan.

4 Anake sane ring Hesbon miwah ring Eleale pada ngeling gerong-gerong, tur lingnyane kapiragi ngantos rauh ring Yahas. Parawadua balane taler pada jejeh ngetor, tur kawanenanipune sampun ical.

5 Manah tiange sakit mangelingin jagat Moabe. Rakyate sampun pada kapilayu ngungsi ka kota Soar miwah ka Eglat-Selisia. Apahan wenten sane munggah ring margine ka Luhit, ipun mamargi sambilang ipun ngeling. Apahan kapilayu ngluputang dewek ka Horonaim sambilang ipun ngeling gerong-gerong.

6 Tlabah-tlabahe sane ring Nimrim sampun tuh, padange sane ring sisin tlabahe punika sampun layu, tur tan wenten sane kantun gadang.

7 Rakyate sami pada nglintang ring Tukad Haarabim. Ipun mamanah jaga ngluputang dewek miwah arta branannyane.

8 Ring sakancan wates panegara Moabe kapiragi suaran ling. Suaran lingnyane kapiragi ngantos rauh ka kota Eglaim miwah rauh ka Beer-Elim.

9 Toyan tukade ring kota Dibon sampun barak antuk getih, tur Ida Sang Hyang Widi Wasa kantun madue satunggaling pakewuh sane abotan malih pabuat anake irika. Inggih punika pacang wenten jagal sane pacang ngamademang sakancan anake sane kantun ring Moab.

16

1

Saking kota Sela sane ring tegal melakange, wong Moabe ngirim godel biri-biri asiki makadados aturan pabuat sang sane mrentah ring Yerusalem.

2 Ipun nyantosang ring tepin Tukad Arnone, tur mamargi mrika-mriki tan wenten tetujonipun, sakadi paksine sane kulah saking sebunnyane.

3

Ipun mabaos ring rakyate ring Yehuda, sapuniki: “Icenja tiang tetimbangan tur nikainja tiang napi sane patut laksanayang tiang. Sayubinja tiang sakadi wit tarune sane naonin rikala panes bajeg suryane, tur banggayangja tiang mateduh ring sor ragane. Tiang puniki pangungsi. Singidangja tiang mangda nenten wenten anak mrasidayang manggihin tiang.

4 Icenja tiang masayuban ring panegaran ragane. Sayubinja tiang saking anake sane mamanah nyirnayang tiang.”

(Sang nabi ngandika sapuniki: “Panindesan miwah bencanane pacang wusan, tur anake sane nguugang jagate jaga makaon.

5 Raris sinalih tunggal saking katurunan Ida Sang Prabu Daud pacang jumeneng ratu, tur ida pacang nitah rakyate antuk kasatiaan miwah tresna asih. Ida gelis-gelis jaga ngamargiang paindikan sane patut, tur ida ngaksi mungguing kadilan tansah kamargiang.”)

6

Rakyat Yehudane raris mabaos sapuniki: “Tiang sampun miragi indik kasumbungan wong Moabe. Tiang taler miragi mungguing ipun punika mrekak tur sumbung, nanging sesumbarnyane punika puyung.”

7

Wong Moabe pacang ngeling ulihan ipun nandang kakewuhan. Ipun sami pacang ngeling rikala ipun eling ring dedaarannyane sane becik-becik sane biasa tunasipun ring kota Kir-Heres. Irika ipun pacang putus asa.

8 Pabianan sane nampek ring Hesbon miwah pabianan anggur sane ring Sibma sampun kasirnayang, inggih punika abian anggur sane wohnyane kaperes buat ngawinang pamrentah bangsane pada mapunyah-punyahan. Wit anggur punika naenin malipah kantos rauh ring kota Yaeser tur malipah nganginang rauh ka tegal melakange, malipah ngauhang rauh ka tepin Segara Matine.

9 Sane mangkin tiang mangelingin abian anggur Sibmane sakadi tiang mangelingin Yaeser. Yeh matan tiange ngetel mangenang Hesbon miwah Eleale, duaning irika nenten wenten masan ngampung sane ngawinang rakyate irika pada liang.

10 Sane mangkin nenten wenten anak marasa liang ring tanahe sane subur. Tan wenten anak sane makuukan wiadin makidung ring pabianan anggure. Nenten wenten malih anak sane meres anggur. Suaran anake maliang-liang sampun wusan.

11 Tiang sedih masesambatan pabuat Moab, tur sebet mangenang Kir-Heres.

12 Wong Moabe punika pada luas ka gunungnyane sane suci miwah ka purannyane buat ngastawa, nanging indike punika pacang tan maguna pabuat ipun.

13

Kadi asapunika pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngeniang indik Moab ring masa sane sampun langkung.

14 Tur sane mangkin Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Buin telung tiban kaluihan Moabe lakar sirna. Yadiastu ditu liu ada rakyat nanging tuah abedik ane lakar nu idup, tur ia lakar tan padaya.”

17

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Damsike tusingja nu lakar dadi kota. Ia lakar dadi dugdugan uug-uugan.

2 Kota-kota Siriane suung salawas-lawasne. Kota-kotane ento lakar dadi tegal pangonan biri-biri muah sampi, tur tuara ada ane lakar ngulah ia uli ditu.

3 Wong Israele lakar tan padaya, tur Damsike lakar kelangan kamerdekaannyane. Wong Siriane ane nu idup lakar rumasa kimud patuh buka wong Israele. Ulun Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa suba masabda buka keto.”

4

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Suba teka masanne kagungan Israele lakar surud, tur kasugihannyane lakar kasilurin baan kamlaratan.

5 Israel lakar buka tegale ane gandumnyane suba kanyi, tur ia kaenengang buka tegale ane di Lebak Repaime dikalane ia suba katelahang pamuponnyane.

6 Tuah abedik gati rakyate ane lakar nu idup, tur Israel lakar buka punyan saitune ane buahne suba kalap, nu tuah abesik dadua ane di muncukne, wiadin ada langah-langah di carangne ane sibeten. Ulun Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele ane suba ngandika buka keto.”

7

Yening panemayane punika rauh, rakyate pacang mawali nunas ica ring Ida Sang Sane Ngardi ipun, inggih punika Widin Israele sane suci.

8 Ipun tan pacang malih ngandelang pamorboran aturan sane karyanin ipun antuk limanipune newek, wiadin pracaya ring arcannyane sane dados palawatan Dewi Asera miwah ring genahipune ngaturang pasepan menyan.

9

Yening panemayane punika rauh, kota-kota sane pertahanannyane kukuh pacang sepi tur uug maglaturan kakalahin malaib sakadi kota-kotan wong Hewi lan kotan wong Amorine kakalahin rikala ipun malaib saking arepan wong Israele.

10

Ih Israel, semeton sampun lali ring Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngrahayuang semeton miwah sane dados pasayuban semetone sane kukuh bakuh. Semeton sampun ngentosin Ida, tur semeton makarya taman sane suci buat mabakti ring dewa-dewa sunantarane.

11 Yadianja ipun tumbuh tur masekar rikala semeton nandur ipun pasemengan, nanging tetep semeton nenten pacang ngalap wohnyane. Irika wantah pacang wenten kakewuhan miwah pinakit sane tan prasida kasegerang.

12

Bangsane sane kuat sami pada uyut waluya sakadi kerugan segarane, tan bina sakadi suaran ombak-ombake sane ageng pisan.

13 Bangsa-bangsane pada mangseh tan bina sakadi ombak, nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa nglemekin ipun tur ipun pada makirig kapilayu, sakadi buk ring sampih bukite, sakadi gumpange ring masan angine sane nglinus.

14 Rikala sore ipun ngawinang bencana, nanging yen semengan ipun ical. Kadi asapunika kawentenanipun anake sane ngrampas gumin iragane.

18

1

Ring selat tukad-tukade ring panegara Sudan wenten satunggiling panegara. Ring panegarane punika wenten suaran kampid-kampid sane ngrebet.

2 Saking panegarane punika paradutane pada malayar ring Tukad Nile nganggen perahu-perahu sane kakardi antuk tiing. Ih parautusan-utusan sane sura dira pada mawalija. Rauhangja gatrane ring panegaran ragane sane kabelatin antuk tukad-tukad, ring bangsan ragane sane siteng tur kuat, ring bangsan ragane sane jejelegnyane tegeh-tegeh tur kulitnyane alus-alus, sane kajerihin antuk sadaging jagate makasami.

3

Pirengangja ih sawatek sane urip ring jagate. Tlektekangja benderane sane makadados tanda sane kajujukang ring muncuk-muncuk gununge! Pirengangja suaran trompete.

4 Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda ring tiang sapuniki: “Ulun lakar nredes pesan macingak uli suargan, waluya buka ulungan damuhe di masan manyine muah makebiar buka cayan suryane di masan tengai tepete.

5 Satonden masanne ngalap buah anggur, dimasan bungane makejang aas, tur buah anggure suba wayah, ditu musuhe lakar ngenyagang bangsa Sudane aji aluh pesan, satmaka buka tiuke ngetep carang anggure.

6 Bangken wadua balannyane lakar makutang buat kedis-kedis muah buron-buron alasane. Di masan panese soroh kedise ane lakar ngamah ia, tur dimasan dingine soroh buron alasane ane ngamah ia.”

7

Jaga rauh masanipun rikala Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa jaga ledang nampi aturan saking panegarane sane kabelatin antuk tukade punika, saking bangsane sane siteng tur kuat, sane jejelegnyane ganggas tur kulitnyane alus-alus, sane kajerihin antuk sadaging jagate makasami. Ipun pacang rauh ka Gunung Sion, ring genah anake nyungsung Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa.

19

1

Puniki sabda sane katumplekang pabuat bangsa Mesire. Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang rauh ka Mesir nglinggihin mega-mega gancang pisan. Arca-arcan wong Mesire sami pada ngetor ring ajeng Idane, samaliha kawanenan wong Mesire sampun ical.

2 Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Ulun lakar ngadukang wong Mesire apang ia maperang ngajak nyamanne kanti nyamanne mabalik nglawan nyamanne, tur pisaga nglawan pisagannyane, kotane ane abesik lakar nglawan kota ane lenan, tur pararatunne lakar saling siatin buat ngrebut kakuasan.

3 Ulun lakar ngadukang rencanan wong Mesire tur ngusakang tingkah solahnyane. Ia lakar mapinunas teken balian tenunge muah teken roh-roh anake ane suba mati.

4 Ulun lakar nyerahang wong Mesire ento sig anake ane mambek wirosa, nah ento teken rajane ane nyapa kadi aku buat lakar mrentah ia. Ulun Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa, ane suba ngandika buka keto.”

5

Toyan Tukad Nile pacang nyat, tur tukade punika jaga dados daken tur tuh.

6 Rikala tukade punika sayan tuh, tlabah-tlabahnyane pacang mabo bengu, tur wit glagah lan padange pacang pada layu.

7 Tur saluiring tetanduran ring sapanjang tepin Tukad Nile punika pacang tuh tur ampehang angin.

8 Sawatek anake sane pangupa jiwannyane malantaran ngrereh ulam ring Tukad Nile pacang ngeling masesambatan. Pancing lan jaringnyane pacang nenten maguna.

9 Anake sane makarya pangangge antuk kain lenen pacang nandang kimud.

10 Tukang tunun miwah tukang-tukange pacang pada sedih kaduhkitan.

11

Parapamimpin kota Soane sami pada nambet-nambet! Parawicaksanane ring Mesir pada ngicen pitutur sane belog! Sapunapike jaga antuk ipun matur ring sang prabu, mungguing sane riin ipun punika katurunan parawiku miwah pararatu?

12 Ih ratun wong Mesire, ring dijake juru pitutur idewane sane pradnyan punika? Menawi dane mrasidayang ngaturang ring idewa indik rencanan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa marep ring jagat Mesire.

13 Parapamimpin wong Soane lan wong Mempise sami pada nambet, ipun maosang dewekipune dados pamimpin bangsane punika, nanging ipun ngawinang bangsane punika kasasar.

14 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngawinang ipun ngwedalang tutur sane ngawinang bingung. Pamuputipun wong Mesire raris ngardi saluiring paindikan sane iwang tur srayang-sruyung sakadi anake punyah sane medemin utahnyane niri.

15 Ring Mesir nenten wenten anak sane mrasidayang mapitulung yadiastu sugih wiadin tiwas, anak kabinawa wiadin tan kabinawa.

16

Pacang rauh panemayannyane, wong Mesire pacang gelip sakadi anake istri. Ipun pacang ngetor santukan ajerih rikalaning ipun ngeton Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa ngamengang tangan Idane buat nyisipang ipun.

17 Wong Mesire pacang ajerih ring wong Yehuda nyabran ipun eling ring nasib sane sampun kacawisang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pabuat ipun.

18

Yening panemayannyane punika sampun rauh, pacang wenten kota lelima ring Mesir sane mabaos nganggen basa Ibrani. Jadmane irika pacang masumpah masrana nyambat parab Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa. Salah tunggal kotane punika pacang kawastanin Ir-Heres.

19

Yening panemayannyane sampun rauh, ring panegara Mesir pacang wenten satunggaling pamorboran aturan pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa miwah satunggaling tugu sane katurang ring Ida buat dados pangeling-eling ring wates panegara Mesire.

20 Pamorboran aturan lan tugune punika makadados cihnan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa wenten malingga ring Mesir rikalaning rakyate irika katindes tur masesambatan nunas ica ring Ida Sang Hyang Widi Wasa buat nunas pitulungan. Ida pacang ngutus satunggaling anak sane pacang ngluputang ipun.

21 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang makantenang ragan Idane ring wong Mesire tur sapangrarisipun wong Mesire pacang ngangkenin tur nyungsung Ida. Ipun pacang ngaturang aturan-aturan miwah bantennyane ring Ida. Ipun sareng sami masumpah saking nekeng ati ring Ida, tur nglaksanayang sane sampun sumpahang ipun punika.

22 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyisipang wong Mesire, nanging sasampune punika Ida pacang ngwarasang ipun malih. Ipun pacang mawali ring ayun Idane tur Ida pacang mirengang pangastawannyane saha nyegerang ipun.

23

Yening panemayannyane punika sampun rauh, irika jaga wenten margi ageng saking Mesir rauh ka Asur. Rakyat panegarane kekalih punika, pacang mamargi bolak-balik saking panegarane sane asiki ka panegarane sane tiosan, tur bangsane kekalih punika pacang mabakti sareng-sareng.

24 Yening panemayane punika rauh, wong Israele pacang madue linggih pateh ring wong Mesir miwah Asure tur bangsane tetiga punika pacang dados merta pabuat bangsa-bangsane sami ring mrecapada.

25 Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang ngamertanin ipun, sarwi ngandika asapuniki: “Ulun lakar ngamertanin kita, ih Mesir kaulan Ulune muah kita Asur ane kardi Ulun muah kita Israel kaula seselikan Ulune.”

20

1

Malantaran titah Ida Sang Prabu Sargon, ratune ring Asur, senapatin wadua bala Asure ngebug kota Asdod kotan wong Pilistine.

2 Tigang taun sadereng punika, Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun masabda ring Dane Yesaya okan Dane Amos, mangda dane ngelus sandal miwah pangangge kaduhkitan danene sane daweg punika sedek anggen dane. Dane raris sairing tur mamargi milehan malugas saha nenten ngangge sandal.

3 Sasampun kota Asdode kakaonang, Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda sapuniki: “Yesaya parekan Ulune, ia majalan milehan malalung tur tuara nganggon sandal, telung taun makelonne. Ene makadadi ciri sipta jati unduk ane lakar nibenin gumi Mesir muah Sudane.

4 Sang Prabu Asure lakar ngejuk tawanan ane suba tawana uli gumine makadadua ento saha malalung. Tua bajang lakar pada majalan tan pasandal tur malalung kantos jitnyane pada ngenah tur ngawinang kimud buat wong Mesire.

5 Anake ane kapiandel teken wong Sudan muah ane nyumbungang wong Mesire lakar telah pepinehne tur pangajap-ajapnyane lakar buyar.

6 Yening panemayane ento suba teka, rakyate ane nongos di pasisin gumi Pilistine lakar ngucap kene: ‘Ih tingalinja apa ane nibenin bangsane ane andelang iraga buat nyayubin iraga marep teken raja Asure. Kenkenang jani baan ngluputang deweke?’ ”

21

1

Puniki sabda ngeniang indik panegara Babele. Sakadi angin nglinus sane mampeh ring tegal melakange, kadi asapunika bencanane jaga rauh saking satunggaling panegara sane kalintang angkara murka.

2 Tiang sampun ngeton wahyu indik kawirosan, inggih punika wahyu indik penghianatan miwah indik karusakan. Wadua balan bangsa Elame rauh magegebug. Wadua balan wong Madaene sampun ngiter kota-kotane. Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang muputang sangsara sane kawinang antuk wong Babele.

3

Paindikan sane ton miwah piragi tiang sajeroning wahyu punika sampun ngawinang tiang karesresan tur nandang pinakit, inggih punika sakit sakadi anak istri sane jaga ngembasang rare.

4 Tendas tiange uyeng-uyengan, tur tiang jejeh ngetor kabatek antuk ajerih tan kadi-kadi. Tiang ngajap-ajap pisan mangda wengine gelis rauh, nanging wengine punika wantah makta kakewehan kewanten.

5

Sajeroning wahyune punika wenten papestan sane sampun cumawis. Permadanine sampun makebat buat genah tamiune malinggih. Paratamiune sampun pada majengan miwah mainum-inuman. Tan pararapan raris wenten prentah masuara sapuniki: “Ih parasenapati, sayagaangja tamiang ragane!”

6

Irika Ida Sang Hyang Widi Wasa raris ngandika ring tiang sapuniki: “Kemaja adaang pajagaan, tur tunden ia nglapurang unduk ane tepukina.

7 Yening ia nepukin anak teka mai negakin jaran makembar-kembaran, tur anak muani pada negakin keledae muah unta, pajagaane patut nlektekang pesan anake ane teka ento.”

8

Pajagaane punika tumuli matur sapuniki: “Duh pamekele, tiang sampun majaga ring genah pajagaan tiange rahina miwah wengi.”

9

Tan dumade jeg rauh jadma nunggang kuda, makembar-kembaran sareng kalih sareng kalih. Ipajagaan tumuli makta orti asapuniki: “Panegara Babele sampun kaon! Sawatek arca-arcannyane sane sungsung ipun sami sampun mabrarakan ring tanahe.”

10

Ih Israel bangsan tiange, semeton sampun katigtig sakadi padi, nanging sane mangkin tiang ngrauhang ring semeton, orti sane ngliangin sane sampun piragi tiang saking Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa, Widin Israele.

11

Puniki sabda ngeniang indik bangsa Edome. Wenten satunggaling anak saking Edom majeritan ring tiang sapuniki baosnyane: “Ih jero sang magebagan, malih makapidanke suenipun petenge puniki jaga ical? Nikayangja ring tiang, malih pidanke paindikan puniki jaga wusan?”

12

Tiang tumuli masaur sapuniki: “Semengane sampun rauh, nanging wengine pacang rauh malih. Yening ragane makayunan mataken malih, rarisangja rauh mataken malih.”

13

Puniki sabda ngeniang indik bangsa Arabe. Ih jero, rakyat Dedan, parapangalu sane nyujukang kemah ring tegal melakange ring Arab,

14 icenja toya anake sane rauh ring ragane. Ih jero rakyat sane magenah ring panegara Tema, icenja anake sane rarud punika ajengan,

15 santukan ipun pada malaib buat ngluputang dewek saking pedang sane sampun sayaga jaga ngamademang ipun miwah saking panahe sane sampun sayaga katiwakang miwah saking sawateking bebaya perange.

16

Ida Sang Hyang Widi Wasa raris masabda ring tiang sapuniki: “Sajeroning atiban ene kaluihan bangsa Kedare lakar kasurudang.

17 Juru panahe ento anak ane paling wanena di Kedar, nanging tuah abedik pesan ane lakar enu idup. Ulun Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele ane suba ngandika buka keto.”

22

1

Puniki sabda ngeniang indik Lebak Wahyune. Napike sane sampun kasidan? Napi awinannya rakyat kotane punika ngwentenang upacara ring raab-raab umahipune?

2 Kotane makasami iur tur uyut mabiayuhan. Semeton-semeton ragane sane padem ring payudan punika boyaja padem malantaran ipun mayuda.

3 Parapamimpin ragane pada jerih kapilayu tur sampun kejuk sedereng ipun niwakang panah angan asiki.

4 Sane mangkin banggayangja tiang ngeling kaduhkitan padewekan buat mangenang bangsan tiange sane padem punika. Sampunangja ngindayang nglipur tiang.

5 Puniki masan inguh, kaon miwah bingung ring Lebak Wahyune, tur Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur miwah Sane Maha Kuasa sampun ngardi indike punika ring iraga. Tembok kotan iragane sampun kuugang, tur jeritan anake katulung-tulung matangguran ring selag-selagan bukite.

6

Prajurite saking panegara Elam rauh nunggang kuda, ngagem sanjata panah lan gandewa. Paraprajurite saking panegara Kir pada sayaga ngagem tamengnyane.

7 Lebak-lebak Yehudane sane gemuh sami bek antuk kreta perang. Prajurite sane nunggang kuda sami pada ngambiar ring ajeng gapuran kota Yerusaleme.

8 Pertahanan Yehudane sami nyag. Yen paindikane punika sampun kasidan, ragane pacang nyagerang sanjata saking gudang sanjatane sane mawasta: “Gedong Wanadri”.

9 [9-10] Ragane manggihin genah-genah tembok-tembok kota Yerusaleme sane perlu kabecikang. Ragane nureksain umah-umahe ring Yerusalem sami, tur nguug makudang-kudang umah mangda polih batu buat ngamecikang tembok-tembok kotane. Mangdane wenten genah panyimpenan toya,

10

11 ragane jaga ngwangun satunggaling tlaga ring tengah kotane buat ngembahang toya saking tlagane sane tua. Nanging ragane nenten lingu ring Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngrencanayang indike punika saking nguni tur sane ngawinang indike punika dados kadi asapuniki.

12

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur miwah Sane Maha Kuasa sampun ngandikayang ragane mangda nangis tur masesambatan miwah ngundul sirah ragane tur ngangge pangangge kaduhkitan.

13 Nanging ragane ica tur marerainan. Ragane nampah biri-biri miwah sampi buat kajengang, tur nginum anggur. Ragane mabaos sapuniki: “Jalanja iraga mangan-nginum, buin mani iraga lakar mati.”

14

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur miwah Sane Maha Kuasa ngraga sane ngandika ring tiang sapuniki: “Kajaatannyane tusing taen lakar kampurayang sanunne ia idup. Ulun Ida Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Luur muah Ane Maha Kuasa ane suba ngandika buka keto.”

15

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur miwah Sane Maha Kuasa ngandikayang tiang ngrauhin Dane Sebna, sane ngenterang kulawargan purine, tur matur ring dane asapuniki:

16 “Sapasirake sengguh semeton ragan semetone? Napike wewenang semetone makarya gua buat mendem sawan semetone ring sampih bukit kaange?

17 Menawita semeton rumasa dados anak penting. Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngambil tur nyabatang semeton.

18 Ida pacang ngambil semeton sakadi bola tur nyabatang semeton ring tegale sane linggah. Irika semeton pacang seda ring samping kretane sane sumbungang semeton. Semeton kimud ring kulawargan pamekel semetone.

19 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngisidang semeton saking kantor semetone, tur nyurudang semeton saking pangkat semetone sane mulya.”

20

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring Dane Sebna sapuniki: “Yen paundukane ento kasidan, Ulun lakar ngutus Elyakim parekan Ulune pianak Hilkiane.

21 Ulun lakar nyalukang jubah jabatan kitane sig iane tur nyerahang teken ia saluiring kakuasan kitane. Ia lakar dadi satmaka bapa buat rakyat Yerusalem muah Yehudane.

22 Ulun lakar ngicen ia kakuasan ane cukup di sor ida sang prabu katurunan Daude. Ia ane ngawiwenangang ditu. Yen ia mukak, nyen ko tuara nyidayang ngubetang, tur yen ia ane ngubetang, tuara ada anak ane nyidayang mukak.

23 Ulun lakar ngamanggehang tegaknyane buka laite, tur ia lakar makadadi sumber kamulian buat kulawargannyane makejang.

24

Nanging panyamaan muah tetanggungane lakar dadi tetegenannyane. Ia ajaka makejang ento lakar gumantung teken ia buka panci muah payuke magantung di pangantungane.

25 Yen unduke ento kasidan, pangantungan ane suba tekek kapasang ento lakar keles tur ulung, tur ento makadadi pamragat saananing ane suba magantung ditu.” Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngandika kadi asapunika.

23

1

Puniki sabda sane ngeniang indik kota Tiruse. Ih parabendega sane medal ka segarane nangisja malantaran kaduhkitan. Palabuhane sane ring Tirus sampun uug maglaturan. Umah-umah miwah palabuhannyane sampun pada uug. Rikala kapal-kapal ragane mawali saking Siprus ragane mireng gatra.

2 Pada nangisja ih sudagar-sudagare ring Sidon. Ragane ngutus anak,

3 nglintangin segara buat numbas wiadin ngadol gandum sane tumbuh ring Mesir, tur madedagangan marep ring bangsa-bangsane sami.

4

Kota Sidon, ragane sampun keni kimud! Segara miwah samudrane sane ageng tur dalem nenten nyak ngangkenin ragane, tur mabaos asapuniki: “Tiang tuara taen ngelah pianak. Tiang tusing taen ngedenang pianak muani wiadin luh.”

5

Wong Mesire taler pacang tengkejut tur ngetor rikalane ipun miragi indik kota Tiruse sampun kasirnayang.

6

Nangisja malantaran kaduhkitan ih wong Tirus. Indayangja ngluputang dewek ka Sepanyol.

7 Nyidayangke kota Tiruse puniki masuka rena, sakadi sane sampun-sampun? Punapike puniki kota sane ngutus anak nglintangin segara buat ngrereh genah magumana irika?

8 Sapasirake sane sampun ngawinang indike puniki nibenin kota Tiruse, kota kaprabon sane sudagar-sudagarnyane soroh pangeran sane pinih luih-luih ring jagate?

9 Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sane ngrencanayang indike punika. Ida ngrencanayang indike punika buat muputang kasumbungan sane sampun kardi ipun tur ngawinang kimud jadmane sane ajiang ipun.

10

Garapja tegale ih anak sane magumana ring Sepanyol, santukan ragane nenten kari maderbe palabuhan.

11 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngamengang tangan Idane ring duur segarane tur nguugang kaprabon-kaprabone. Ida sampun mrentahang mangda pusat perdagangan kota Punisiane kuugang.

12 Ih kota Sidon, kasukan ragane sampun puput, tur rakyat ragane katindes. Yadiastun ipun ngluputang dewek ka Siprus, nanging ipun taler pacang nenten nemu rahayu.

(

13 Punika wong Babel boyaja Asur, sane nglebang sato alasane sane nyerbu kota Tiruse. Wong Babele punika sane ngwangun menara-menara buat ngurung kotane. Ipun nguug benteng-benteng kota Tiruse, tur nilar kotane punika uug maglaturan.)

14

Nangisja malantaran kaduhkitan, ih parabendega sane ring segarane! Kotane sane andelang ragane sampun uug.

15

Jaga wenten masanipun kota Tiruse pacang kalaliang sajeroning pitung dasa taun, asah ring yusan ida sang prabu. Yening taun-taun punika sampun lintang, kota Tiruse pacang sakadi sundele ring kakidungane kadi asapuniki:

16 “Jemakja kecapine tur ilehinja kotane, ragane sundel sane sampun tan kalinguang. Nabuh tur kidungangja kakidungan malih, mangda anake lanang-lanang malih pada rauh.”

17

Yening pitung dasa taun punika sampun lintang, Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nglugrain kota Tiruse mawali ka geginannyane sane sampun-sampun tur ipun pacang masewaang deweknyane ring parakaprabon ring jagate.

18 Jinah pikolihnyane punika pacang dados aturan ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ipun nenten pacang nyimpen jinahe punika, nanging anake sane mabakti ring Ida Sang Hyang Widi Wasa punika pacang ngunayang jinahipune anggena numbas ajeng-ajengan wiadin pangangge sane perluang ipun.

24

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngrusak jagate tur manggayang pretiwine punika suung mangmung. Ida pacang ngengsogang pretiwine punika tur mrarakang rakyatnyane.

2 Asing-asing anak pacang manggihin nasib sane pateh, inggih punika parapandita miwah rakyat biasa, parekan wiadin pamekel, sane numbas miwah sane ngadol, sane maselangang wiadin sane nyelang, sane sugih miwah sane tiwas.

3 Pretiwine pacang uug maglaturan. Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngandika kadi asapunika, tur punika sinah pacang kalaksanayang.

4

Pretiwine pacang tuh tur layu, jagate makasami sayan tan pabayu. Pretiwine miwah akasane pacang berek.

5 Jadmane sampun ngrusak pretiwine malantaran antuk mamurug pidabdab Ida Sang Hyang Widi Wasa miwah lompang ring prajanjian sane kardi Ida buat salami-laminipun.

6 Punika awinannya Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngwarahang sumpah ring pretiwine. Jadmane patut ngemasin indik sane sampun kardi ipun. Wantah sayan akidik pisan sane prasida kantun urip.

7 Tetanduran anggure layu, tur toyan anggure sayan kirang. Asing-asing anak sane sampun naenin masuka rena, sane mangkin ipun sedih.

8 Samaliha kaliangan suaran tetabuhane, inggih punika suaran rebab miwah suaran kendangnyane sampun sepi.

9 Irika sampun nenten malih wenten kaliangan indik toyan anggur, tur tan wenten anak mrasidayang malih ngrasayang anggur.

10 Saananing sane wenten ring kota sami iur tur rakyate sami pada ngubetang jelanan umahnyane buat ngrahayuang deweknyane.

11 Anake pada pakuuk ring margine, duaning irika nenten wenten anggur malih. Kaliangane sampun kaon buat salami-laminipun. Kaliangane punika sampun ical saking panegarane punika.

12 Kotane sampun uug, tur gapurannyane taler sampun nyag ajur.

13 Paindikane sane kadi asapuniki sane pacang nibenin sawatek bangsane ring jagate sami. Paindikan sane kadi asapunika tan bina sakadi wusan masan ngampunge, rikala woh saitune sampun telas, tur masan ngalap woh anggur sampun wusan.

14

Wenten anak sane makidung kabatek antuk liangnyane. Anake sane magenah bedauh, ipun pacang nyritayang indik kagungan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

15 Tur anake sane magenah bedangin pacang muji ida. Anake sane magenah ring pasisi pacang muji Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele.

16 Saking tepin jagate sane doh-doh tiang pacang miragi pujian sane muji Israel, makadados bangsa sane patut. Nanging pabuat tiang nenten wenten pangajap-ajap! Tiang jadma sane sampun kakutang. Penghianate terus menghianat, tur penghianatannyane sayan mangetang.

17 Ih jero sareng sami, pirengangja atur tiange. Jaga wenten paindikan sane ngresresin, bangbang miwah jeet sane nyantosang jerone.

18 Asing-asing anak sane nyidayang luput saking paindikan sane ngresresin, ipun pacang labuh ka bangbange, tur sane luput saking bangbange ipun pacang keni jeet. Sabeh sane bales pisan pacang tedun sakadi briokang saking langite, tur dasar-dasar pretiwine pacang magenjongan.

19 Pretiwine pacang engkag tur belah miwah belah masibakan.

20 Pretiwine pacang srayang-sruyung sakadi anak punyah tur pacang ayag-oyog sakadi pondoke tempuh angin baret. Jagate pacang abot malantaran dosa-dosannyane. Ipun pacang bah nyeleati tur nenten pacang naenin eling malih.

21

Pacang rauh masanipun Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyisipang panguasa-panguasa sane baduur miwah sane ngwengku pretiwine.

22 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang munduhang pararatune sareng sami sakadi narapidana ring tengah bangbange. Ida pacang ngancing pararatune punika ring pangkenge kantos rauh masannyane kasisipang.

23 Bulane pacang dados peteng, suryane pacang nenten malih masunaran, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang jumeneng nata. Ida pacang mrentah ring Yerusalem ring Gunung Sion, tur parapamimpin rakyate pacang ngeton kamulian Idane.

25

1

Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu sane dados Widin titiange. Titiang pacang ngluihang Palungguh IRatu tur muji parab Palungguh IRatune. Palungguh IRatu sampun ngardi paindikan sane ngangobin. Palungguh IRatu sampun ngamargiang saha satia rencanan Palungguh IRatune sane sampun karencanayang duke nguni.


2
Palungguh IRatu sampun ngubah kota-kotane dados uug-uugan, tur ngrusak benteng pertahanannyane. Puri-purine sane kawangun antuk meseh-meseh titiange sampun sirna salami-laminipun.

3
Rakyat bangsane sane kuat pacang muji Palungguh IRatu. Palungguh IRatu pacang kajerihin ring kota-kotan bangsane sane angkara murka.

4
Jadmane sane tiwas-tiwas miwah sane tan maderbe panulung sampun malaib ngungsi Palungguh IRatu, tur ipun sampun molih rahajeng rikalaning katempuh kakewehan. Palungguh IRatu sampun maicayang ring ipun pasayuban marep ring angin ribut tur nedunin ipun rikalaning panase mangentak-entak. Jadmane sane angkara murka magegebug waluya kadi angin ribut masan dingine,

5
waluya sakadi masan endange ring tanahe sane tuh. Nanging Palungguh IRatu, duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, IRatu sampun ngawinang meseh-meseh titiange bungkem. Palungguh IRatu sampun mungkem geluran jadmane sane wirosa punika waluya sakadi guleme nayuhin rahinane sane panes.

6

Irika ring Gunung Sion, Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang nyawisang pesta pabuat bangsa-bangsane ring jagate sami, inggih punika pesta sane wibuh antuk ajeng-ajengan sane mawarni-warni miwah anggur sane pinih becik.

7 Irika tan pasamadona Ida pacang ngaonang gulem kasedihan sane sampun nekepin parabangsane.

8 Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur pacang ngaonang sang pati buat salawas-lawasnya. Ida pacang ngusap yeh paningalane saking sawatek paningalan anake, tur ngaonang kanistan kaulan Idane sane taanang ipun ring sakuub jagate puniki. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sane sampun masabda kadi asapunika.

9

Yen paindikane punika sampun kasidan, asing-asing jadmane pacang mabaos sapuniki: “Ida ane dadi Widin iragane! Iraga pracaya teken Ida, tur Ida suba ngrahayuang iraga. Ida ento Ida Sang Hyang Widi Wasa. Iraga andel teken Ida, tur ane jani iraga bagia muah girang sawireh Ida suba ngrahayuang iraga.”

10

Ida Sang Hyang Widi Wasa nyayubin Gunung Sione. Nanging rakyat bangsa Moabe pacang kajekjek, sakadi sumine kajekjek ring lulune.

11 Ipun pacang pada ngenjuhang limannyane sakadi ipun pacang ngalangi, nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nganistayang ipun, tur limanipune pacang nyilem tan pabayu.

12 Ida pacang ngarusak tembok benteng bangsa Moabe sane tegeh-tegeh tur pacang kabrarakang ring abune.

26

1

Jaga rauh masanipun rakyate pacang ngidungang kidunge puniki ring panegara Yehuda.

Kotan iragane suba kuat. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga ane melanin tembok-tembok kotane.

2
Ampakangja gapuran kotane, tur depangja bangsane ane satia macelep, nah ento bangsane ane tansah mapakardi ayu.

3
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, paicayangja dame sane sampurna ring anake sane teleb manahnyane saha kukuh tur pracaya ring Palungguh IRatu.

4
Pracayaja ring Ida Sang Hyang Widi Wasa buat salami-laminipun, duaning Ida setata pacang nyayubin iraga.

5
Ida sampun ngasorang anake sane sumbung. Ida nguugang kotannyane sane kuat, genahipune magumana, tur Ida nuludang temboknyane ka tanahe dados abu.

6
Sane mangkin kotane punika kentasin antuk anake sane katindes tur kajekjek antuk buntutnyane.

7
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu ngardi margi sane gantar pabuat jadmane sane becik. Margine sane entasin ipun punika dangsah.

8
Titiang ngiringang pakarsan Palungguh IRatu, samaliha sane ajap-ajap titiang wantah Palungguh IRatu. Sane edotang titiang wantah Palungguh IRatu ngraga.

9
Rikala wengi titiang ngedotang Palungguh IRatu saking saguluking manah titiange. Taler rikala semeng titiang ngulati Palungguh IRatu antuk panelas bayu sabda idep titiange. Santukan rikala Palungguh IRatu nepasin mrecapada miwah jadmane punika, irika ipun pacang mlajah paindikan sane adil.

10
Yadiastu Palungguh IRatu asih sueca ring jadmane sane jaat, nanging ipun nenten naenin mlajah nglaksanayang sane patut. Yadiastu iriki ring panegaran anake sane patut, ipun taler kantun ngardi iwang. Ipun tan nyak ngangkenin kagungan Palungguh IRatu.

11
Meseh-meseh Palungguh IRatu nenten uning yening Palungguh IRatu pacang nyisipang ipun. Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, banggayangja ipun nandang kimud tur nandang sangsara. Banggayang ipun keni pasisip sane sampun tiwakang Palungguh IRatu. Sinahangja ring ipun mungguing Palungguh IRatu kalintang asih sueca ring kaula druene.

12
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu pacang mapaica pamupon gemuh landuh ring titiang. Sakancan pikolih titiange punika wantah pakardin Palungguh IRatu.

13
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Widin titiange, titiang kaprentah antuk anak tiosan, nanging wantah Palungguh IRatu sane dados Widin titiange.

14
Sane mangkin ipun sampun padem tur tan pacang urip malih, santukan Palungguh IRatu sampun nyisipang tur nyirnayang ipun, mawinan nenten wenten anak sane eling malih ring ipun.

15
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu sampun numbuhang bangsan titiange, tur malinggahin wewidanganipune sabilang tepi siringnyane, tur indike punika ngawinang Palungguh IRatu kaluihang.

16
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu nyisipang kaula druene, tur sajeroning kaduhkitannyane ipun ngastawa ring ayun Palungguh IRatu.

17
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu sampun ngawinang titiang ngeling gerong-gerong sakadi anake luh sane nyakit ngembasang rare.

18
Titiang rumasa sakit tan kadi-kadi, nanging titiang nenten nglekadang punapa-punapi. Titiang sampun tan polih kamenangan pabuat panegaran titiange. Titiang nenten muputang karya punapa-punapi.

19
Bangsan titiange sane sampun padem punika pacang urip malih. Bangkenipune pacang urip malih. Sane padem ring bangbange pacang bangun tur masuka rena. Sakadi damuhe sane macaya ngawinang mrecapadane seger, kadi asapunika Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang malih nguripang anake sane sampun sue padem.

20

Ih bangsan tiange, kemaja pada mulih, tur ubetang jelanane. Engkebangja deweke ditu ajahan, kanti pidukan Ida Sang Hyang Widi Wasa purna.

21 Ida Sang Hyang Widi Wasa lakar tumurun uli linggih Idane di suargan buat nyisipang anake di gumine uli krana dosa-dosannyane. Laksanane amati-mati ane kalaksanayang aji singid di gumine, ento lakar kasinahang, tur tanahe tusing buin lakar ngengkebang bangken anake ane suba kamatiang.

27

1

Ring rahinane punika Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngunayang kawisesan Idane tur pedang Idane sane mawisesa buat ngukum Lewiatan, naga sane nglegos tur malingkeh, tur ngamademang naga ageng sane ring segarane.

2

Ring rahinane punika Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngandika ring abian anggur Idane sane ngledangin Ida asapuniki:

3 “Ulun nyaga abian anggure ento tur nyiamin ia terus-tumerus. Ulun nyaga ia peteng lemah kanti tuara ada anak ane lakar ngendahang ia.

4 Ulun suba suud pedih teken abian anggure ento. Yen upama ditu ada punyan ketket wiadin dui tumbuh nglikadin, Ulun lakar mutbut tur nunjel duine ento kanti telah.

5 Nanging yen musuh-musuh kaulan Ulune mamuatang pasayuban teken Ulun, depang ia ngae dame ngajak Ulun. Nah depang ia madame ngajak Ulun.”

6

Ring masane sane jaga rauh, rakyat Israele inggih punika katurunan Dane Yakub pacang tumbuh akah sakadi taru, tur ipun pacang mabunga lan makedapan. Jagate pacang bek antuk woh sane medalang ipun.

7

Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten pacang ngukum bangsa Israele sakadi abot ukuman mesehnyane. Ipun tan pacang akeh kicalan jadma.

8 Ida Sang Hyang Widi Wasa ngukum kaulan Idane malantaran nyelong ipun. Ida sampun ngampehang ipun antuk angin sane baret sane rauh saking kangin.

9 Nanging dosa-dosan wong Israele pacang kampurayang, yening batu-batu pamorboran aturan wong sunantarane punika sampun kanyagang sakadi pamor bubuke, samaliha nenten wenten pasepan wiadin arca-arcan Dewi Aserane sane kantun.

10

Kota sane mabenteng bah tur uug maglaturan. Kotane punika kakutang sakadi tegal melakange sane suung. Ipun sampun dados tegal pangonan banteng, genah banteng-bantenge punika medem miwah neda.

11 Carang-carang tarune pada layu, tuh tur empak, tur anake istri-istri pada nambunang ipun kangge saang. Santukan rakyate nenten ngresep punapa-punapi, punika awinan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngardi ipun nenten sayang ring ipun wiadin nyinahang sih pasueca ring ipun.

12

Ring rahinane punika saking Tukad Eprate rauh ka wates panegara Mesire Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang munduhang kaulan Idane sakasiki, sakadi anake malasang gandum saking gumpange.

13

Yen rahinane punika rauh, trompete pacang kasuarayang buat ngandikain mangda bangsa Israele sane wenten ring paselongan sami mawali saking Asur miwah Mesir. Ipun pacang rauh tur nyungsung Ida Sang Hyang Widi Wasa ring Yerusalem, ring bukit Idane sane suci.

28

1

Kaprabon Israele, kasinengkaonan. Kamuliannyane sampun layu sakadi gegelungan sekare ring duur parapamimpine sane mamunyah. Sirahnyane sane sumbung kaminyakin antuk minyak wangi sane miik, nanging ipun sampun pules padem ulihan punyah.

2 Ida Sang Hyang Widi Wasa madue satunggaling anak sane kuat tur siteng sane sayaga pacang ngebug ipun. Anake punika pacang rauh sakadi angin ribut, sakadi ujan angin es sane bales pisan, sakadi embahan blabare sane suluk, nglangkungin ring kakuatan blabar agunge, tur pacang nglancah panegarane punika.

3 Parapamimpin sane sumbung tur seneng mapunyah-punyahan pacang kajekjek ring sor tlapakan batisnyane.

4 Kauceman swabawan parapamimpin sane mrekak pacang ical sakadi woh sane wayah pinih dumuna, kaalap tur kajengang rikala ipun wau nasak.

5

Jaga rauh masanipun rikala Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa pacang dados gegelungan sekar sane mulya pabuat kaulan Idane sane kantun urip.

6 Ida pacang ngicen rasa kadilan ring anake sane ngamargiang tetepasan tur Ida maicayang kawanenan ring anake sane nindihin gapuran kotane saking imeseh sane jaga ngebug.

7

Paranabi miwah parapanditane sami taler pada punyah kantos dane pada srayang-sruyung. Dane nginum anggur miwah arak kalintang akeh kantos dane katanjung sajeroning kabingungan. Paranabine pada punyah buat nampi wahyu sane karauhang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa samaliha parapanditane taler pada punyah sajeroning nepasin wicara sane katangkilang ring ajeng danene.

8 Meja genah danene niwakang tetepasan bek madaging utah, tur tan kantun wenten genah sane kedas.

9

Dane pada ngrimikang indik tiange tur sapuniki baosnyane: “Nyen ia kadena urukanga teken jlemane ento? Nyenke ane muatang kasaksiannyane? Pituturne ento tuah cocok anggon buat pararare ane mara mabelas.

10 Ia makeneh ngajahin iraga sakabuku, sakacarik muah sakapaosan.”

11

Yening semeton tan kayun mirengang baos tiange, Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nganggen basa asing buat ngurukang satunggaling paurukan ring semeton.

12 Ida maicayang genah pararianan miwah kaliangan pabuat semeton sareng sami, nanging semeton tan kayun nglinguang pangandikan Idane.

13 Punika awinanipun Ida Sang Hyang Widi Wasa ngurukang semeton sakabuku, sakacarik miwah sakapaosan. Sabilang atindakan semeton pacang katanjung. Semeton pacang matatu, keni jeet, tur raris katawan.

14

Sane mangkin ih jadma sane mrekak sane mrentah rakyate iriki ring Yerusalem, piragiangja pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

15 Ragane bes mrekak mabaos, mungguing ragane sampun makarya prajanjian ring sang pati, tur sampun ngardi persetujuan ring pati lokane. Yen bencanane punika rauh, ragane sampun cager mungguing ragane pacang luput santukan ragane pracaya mungguing bobab miwah mokake pacang ngrahayuang ragane.

16 Sane mangkin piragiangja pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur sapuniki: “Ulun masang dasar ane kuat tur kukuh bakuh di Sion. Ditu Ulun masang sendi ane kukuh bakuh ane misi tulisan kene: ‘Pracayane ento dasar ane kuat buina sabar.’

17 Kadilan lakar dadi sepat siku-siku pabuat sendine ento tur kajujuran lakar dadi sepat gantungnyane.” Angin ribute pacang ngampehang saananing sane bobab sane andelang ragane, tur blabare pacang ngenyagang pasayuban ragane.

18 Prajanjian sane sampun karyanin ragane sareng ring sang pati pacang kasirnayang, tur pepacukan baos ragane ring pati lokane pacang kurungang. Yening bencanane rauh ngrubeda, ragane pacang keni katangkeb.

19 Bencanane punika pacang nempuh ragane mawanti-wanti selid sore. Ragane pacang nandang bencanane punika rahina wengi. Sabilang wenten sabda anyar saking Ida Sang Hyang Widi Wasa, pacang wenten bencana sane anyar.

20 Ragane pacang dados sakadi sesonggan anake sirep ring pasareane sane kalintang bawak, tur masaput cenik buat nyaputin awaknyane.

21 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nglurug sakadi sane sampun kardi Ida marep ring Gunung Perasim miwah ring Lebak Gibeone, mangdane mamargi napi sane arsayang Ida, tur sawiakti tawah pisan pakardin Idane punika. Ida mapakayunan nyampurnayang pakardin Idane, inggih punika pakardin Idane sane tawah punika.

22

Sampunangja ica ring pakeling sane aturang tiang ring ragane! Yen ragane ica, punika pacang ngawinang keweh ragane ngluputang raga. Tiang sampun miragi kaputusan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa buat ngenyagang panegarane punika.

23

Pirengangja atur tiange, tur incepang indik sane tuturang tiang ring ragane.

24 Nenten wenten petani sane nenggala tanahnyane terus-terusan buat nyediang mangda sida katandurin.

25 Pangawit ipun patut nyediang tanahe punika raris ipun nyambeh bibit, minakadinipun jinten selem miwah jinten putih. Ipun nyambeh gandum miwah jelae maririg-ririgan tur ring sisinnyane ipun nyambeh wiji-wijian sane tiosan.

26 Ipun uning sapunapi patutipun ngamargiang pakaryannyane, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngurukang ipun.

27 Ipun nenten naenin nigtig jinten selem wiadin jinten putih antuk tungked sane baat, nanging ipun nganggen tungked sane ingan tur amun pantesipun.

28 Ipun tan pacang ngenyagang gandumnyane ulihan nigtig terus-terusan, tur ipun uning sapunapi antuk nigtig gandume punika antuk nyalanang roda, nglilig gandume tur nenten pacang ngrusak jijihnyane.

29 Kawicaksanane puniki sami rauhnya saking Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa. Rencanan Ida Sang Hyang Widi Wasa punika wicaksana, tur sakancan rencanane punika tansah sida karya.

29

1

Pamorboran aturan pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa, lan kota Yerusaleme sampun keni sengkala. Kota genah Ida Daud ngwangun kemah keni sengkala! Banggayangja taune kagentosin antuk sane lianan saha kadulurin pesta miwah rerainan.

2 Tur sasampune punika Ida Sang Hyang Widi Wasa raris ngrauhang bencana ring kota sane kawastanin: “Genah pamorboran aturan pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa.” Irika pacang wenten tangis sesambatan tur kotane pacang waluya sakadi genah pamorboran aturan sane bek madaging rah.

3 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nglurug kotane punika. Ida pacang ngurung tur ngebug kotane punika.

4 Yerusaleme sakadi satunggaling mamedi sane madekesan mabaos saking beten tanahe, antuk suara sane ngremeng sane medal saking buke.

5

Ih Yerusalem, sawatek wong sunantarane sane nglurug ragane pacang kampehang sakadi buke, tur wadua balannyane sane ngresresin jaga kampehang waluya sakadi gumpange. Tan pasamodana,

6 Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa jaga ngluputang ragane antuk ujan angin kerug kerebek sane ageng miwah antuk linuh sane magejeran. Ida jaga ngutus angin nglinus miwah geni angarab-arab.

7 Sasampune punika wadua balan bangsa-bangsane jaga ngebug kota genah pamorboran aturan pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa. Sanjata miwah gegamannyane inggih punika saluiring sane wenten jaga sirna sakadi ipiane wiadin sakadi rerambangane rikalaning wengi.

8 Sakancan bangsa-bangsane sane sampun pacuk buat ngebug kota Yerusaleme pacang sakadi jadmane sane kasedukan, sane ngipi madaar nanging rikala ipun enten ipun seduk, wiadin sakadi anake sane banget nandang bedak, ipun ngipi nginum toya nanging rika laning ipun enten ipun rumasa kekolonganipune tuh kabatek antuk bedaknyane.

9

Ngrarisja dados anak sane nambet! Lanturangja dados anak sane buta! Pada punyahja ulihan tan nginem anggur, tur srayang-sruyungja ulihan tan nginum anggur angan aketelan!

10 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngawinang ragane arip tur sirep leplep. Paranabine sane makadados paningalan rakyate, nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nekepin paningalannyane punika.

11 Piteges sabilang wahyune pacang nenten panggihin ragane. Punika jaga sakadi kitabe sane macakep, tur masegel. Yening ragane makta kitabe punika ring satunggaling anak sane uning ngwacen tur nunas mangda ipun nyak mamaosin pabuat ragane, ipun pacang mabaos mungguing ipun tan mrasidayang ngwacen, duaning kitabe punika macakep tur masegel.

12 Yening ragane makta kitabe punika ring satunggaling anak sane tan uning ngwacen tur nunas mangda ipun mamaosin pabuat ragane, ipun pacang masaur mungguing ipun nenten uning ngwacen.

13

Pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sapuniki: “Rakyate ne ngorahang ibanne nyungsung Ulun, nanging raosne tuara ada ar tinne, tur atinne joh teken Ulun. Agamannyane puyung, tuah pren tah-prentah manusa pada muah adat kabiasaan, ane suba apalanga.

14 Ento krana ulun lakar nengkejutang ia aji satunggaling paundukan ane nadak teka nruntun. Ditu ane dueg lakar mabalik dadi belog, tur ane ririh lakar tan paguna.”

15

Anake sane ngindayang ngengkebang rencanannyane saking Ida Sang Hyang Widi Wasa, ipun pacang keni sengkala. Ipun makta rencana-rencanannyane saha sesingidan tur mapineh mungguing nenten wenten anak sane uning wiadin tau ring indik sane kardi ipun.

16 Ipun malikang saananing sane wenten. Sane encenke sane utamaan, tukang payuke wiadin tanah legite? Nyidayangke barang sane kakardi antuk imanusa mabaos ring sang ngardi sapuniki: “Sampunang ragane ngardi tiang!” Wiadin mrasidayangke ipun mabaos ring sang ngardi sapuniki: “Ragane tan uning napi sane karyanin ragane.”

17

Sakadi wenten inucap, tan malih asue bete pacang dados tegal pabianan tur tegal pabianane pacang dados bet.

18

Yen masane punika sampun rauh, anake sane bongol pacang miragi suaran anak ngwacen cakepan saha terang, tur anake sane buta, sane magenah ring genahe sane peteng, pacang ngedat paningalannyane tur ningalin.

19 Anake tiwas-tiwas tur nista pacang malih manggihin kasukan paican Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele sane suci.

20 Indike punika makadados pamuput anake sane nindes anak tiosan miwah jadmane sane cemer ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa. Sawatek anake madosa pacang kasirnayang.

21 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyirnayang anake sane demen ngae pisuna. Anake sane demen misunayang anak, inggih punika anak sane nambakin pasisip pabuat anake sane jaat miwah anake sane mabaos bobab marep ring anake sane patut sane ngulati kadilan.

22

Raris sane mangkin Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele sane nulungin Abraham saking kamewehan, ngandika asapuniki: “Ih kaulan Ulune, kita tusing buin makelo enu nandang kimud, tur muan kitane tusing buin kembang ulihan nandang wirang.

23 Dikalane kita nepukin anake cerik-cerik ane lakar paicayang Ulun teken kita, ditu kita lakar nawang mungguing Ulun Widin Israele ane suci. Kita lakar ngluihang Ulun tur angob teken Ulun.

24 Anake ane belog lakar mlajah ngresepang, tur anake ane tansah ngamigmig lakar demen mlajah.”

30

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Ane mrentah gumi Yehudane ento lakar sengkala sawireh ia brontak marep teken Ulun. Ia nuut rencana ane tuara gae Ulun, tur nanda tanganin prajanjian ane nglawan pakayunan Ulune, tur setata ngimbuhin dosannyane.

2 Ia luas ka Mesir buat ngalih pitulungan, tur ia tusing nunasang teken Ulun. Ia makeneh apanga ratun Mesire ane nyayubin ia, ento krana ia andel teken ratun Mesire.

3 Nanging ratun Mesire ento lakar tusing nyidayang nulungin ia, tur pitulungan ratun Mesire ento lakar pragat sajeroning bencana.

4 Yadiastu parautusan Yerusaleme suba nganteg di kota-kotan wong Mesire, luire di Soan muah di Hanes,

5 nanging rakyat Yehudane lakar maselselan sawireh ia taen andel teken bangsa ane tuara nyandang gugu, nah ento bangsa ane ngalahin ia dikalane ia muatang pitulungan.”

6

Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda ngeniang indik sato-satone sane ring tegal melakange sane bedelod, sapuniki: “Parautusane ento majalan ngliwat di gumi ane madurgama, di tongose liu ada singa muah lelipi mranen-mranen tur naga ane makeber. Ia pada mondongin keledaenne muah untannyane baan upeti ane mael pabuat bangsane ane tuara nyidayang nulungin ia.

7 Pitulungan ane baanga baan ratun Mesire ento tan paguna. Ento krana Ulun ngadanin ratun Mesire ento Naga ane tuara mawisia.”

8

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandikayang mangda tiang nyuratang ring satunggaling cakepan, ngeniang indik kawentenan bangsane puniki, mangdane irika pacang dados pangeling-eling sane nenten obah ngeniang indik dosanipune.

9 Ipun setata brontak nglawan Ida Sang Hyang Widi Wasa, tansah bobab, tur tan nyak miragiang paurukan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

10 Ipun ngaturin paranabine mangda meneng. Baosipune sapuniki: “Sampunangja mabaos ring tiang ngeniang indik sane patut. Bao sangja ring tiang indik sane demen tiang madingehang. Banggayang ja tiang ngrambang rerambangan tiange.

11 Magingsirja saking margin tiange tur wusanja nambakin rurung tiange. Tiang tan demen miragiang indik Widin Israele sane suci.”

12

Nanging Widin Israele sane suci ngandika sapuniki: “Kita tuara tampi teken pangandikan Ulune tur kita ngandelang kawirosan muah daya ane corah.

13 Kita mambek duracara. Kita waluya buka temboke tegeh ane engkag tur nagih bah. Tan pararapan kita lakar nyeleati.

14 Kita lakar nyag buka payuk tanahe ane nyag kanti tusing ada belahane ane dadi anggon nyemak baa, wiadin anggon nyendok yeh uli di belonge.”

15

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur, Widin Israele sane suci ngandika ring rakyate sapuniki: “Mabalikja tur pracayaja teken Ulun. Ditu kita lakar dadi siteng tur rahayu.” Nanging semeton tan kayun nuut pangandika.

16 Nanging tungkalikanipun, semeton ngrencanayang pacang ngluputang raga saking meseh-meseh semetone antuk nunggang kuda sane palaibne becat. Pakayunan semetone punika patut. Semeton patut ngluputang raga. Semeton ngaden mungguing palaib jaran semetone sampun becat pisan. Nanging anake sane nguber semeton pacang becatan malih.

17 Sareng siu semeton malaib rikala manggihin prajurit mesehe adiri, tur wadua balan mesehe lelima sampun cukup buat ngawinang semeton sareng sami pada malaib. Sajeroning wadua balan semetone nenten wenten sane pacang kantun, sajawining tiang bendera sane mapacekan ring muncuk bukite.

18 Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa kantun taler nyantosang buat nyinahang kawelas arsan Idane ring semeton. Ida setata sayang ring semeton santukan Ida punika tansah mapakardi sane becik. Bagia pisan anake sane andel ring Ida Sang Hyang Widi Wasa.

19

Ih rakyat sane magenah ring Yerusalem, ragane tan pacang malih nangis. Ida Sang Hyang Widi Wasa kalintang kawelas arsan ring semeton, tur yen semeton nunas ica ring Ida, Ida pacang nyuecanin semeton.

20 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngawinang semeton prasida nglintangin masa meweh, nanging Ida jaga wenten irika buat ngurukang semeton, tur semeton nenten pacang tuyuh malih ngrereh Ida.

21 Yen semeton mamargi ngumbara ka kenawan wiadin ka kebot, semeton pacang mireng suaran Idane ring ungkur semetone sapuniki: “Ene apa rurunge, tuutja ene.”

22 Semeton pacang ngambil arca-arcan semetone sane makaput antuk perak miwah mas, tur ngentungang ipun sakadi ngutang lulu kadulurin baos sapuniki: “Kema makaadja iba uli arepan kaine.”

23 Dikalane semeton nyambehang bibit semetone, Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nedunang sabeh mangda bibite tumbuh tur pacang ngwetuang pamupu sane akeh pabuat semeton, samaliha ingon-ingon semetone pacang polih tegal pangonan sane linggah.

24 Banteng-banteng jagiran miwah keledaene sane nenggala tanah semetone pacang neda tetedan sane becik-becik.

25 Rikala benteng meseh semetone pacang kakaonang tur rakyatnyane kapademang, saking bukit-bukite miwah saking muncuk gununge pacang membah klebutan toya.

26 Bulane pacang masunaran sakadi surya tur suryane pacang masunaran tikel pitu ring sane sampun-sampun, sakadi terang sane pitung rahina kadadosang asiki. Indike punika pacang kasidan rikala Ida Sang Hyang Widi Wasa medbed tur nyegerang tatu sane sampun paicayang Ida ring parakaulan Idane.

27

Kakuasan miwah kaluihan Ida Sang Hyang Widi Wasa prasida kanten saking doh. Pidukan Idane kanten sakadi geni murub lan sakadi andus malepuk. Ida masabda tur sabdan Idane sakadi geni.

28 Ida ngawinang angine mampeh ring ajeng Idane tan bina sakadi blabar sane nganyudang saluiring sane wenten. Pidukan Idane punika nyirnayang parabangsane tur ngusanang rencanannyane sane jaat.

29 Nanging semeton, ih parakaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa, semeton pacang bagia tur makidung sakadi sane laksanayang semeton rikala semeton makidung ring dauh wengine ring nuju rerainane sane suci. Semeton pacang nemu bagia tan bina sakadi anake sane mamargi munggah ka Perhyangan Agung Ida Sang Hyang Widi Wasa, patindih Israele, kadulurin antuk suaran gong lan suling.

30

Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nglugrain asing-asing anak miragiang kagungan sabdan Idane miwah ngrasayang kakuatan pidukan Idane. Irika pacang wenten geni murub, sabeh bales, sabeh es miwah sabeh sane sakadi briokang.

31 Wong Asure pacang karesresan rikala ipun miragi sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa miwah ngrasayang kakuatan ukuman Idane.

32 Rikala Ida Sang Hyang Widi Wasa nglempag ipun mawanti-wanti, kaulan Idane pacang tetep kantun nyuarayang gong lan rebab. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sane jaga mayuda nglawan wong Asure.

33 Saking nguni sampun kasediaang geni sane ageng buat dados genah ngeseng ratun wong Asure. Genahe punika dalem tur linggah, tur dugdugan saangnyane tegeh. Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngamedalang angsengan sane marupa tukad geni buat ngeseng ipun.

31

1

Anake sane ngulati pitulungan ka Mesir pacang nemu sengkala. Anake punika andel ring wadua balan Mesire sane akeh tur kuat, ring kudannyane, ring kreta miwah paraprajuritnyane. Nanging ipun nenten andel wiadin nunas pitulungan ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin wong Israele sane suci.

2 Ida wikan ring indik sane kardi Ida. Ida ngrauhang bencana. Ida mangseh pacang ngukum anake sane jaat miwah anake sane nindihin ipun.

3 Wong Mesire punika boya Widi, ipun wantah manusa pada. Kuda-kudanipune punika nentenja langkungan ring kuda sane biasa. Yen Ida Sang Hyang Widi Wasa mamargi, bangsane sane kuat pacang remuk, tur bangsane sane nenten kuat sane nindihin ipun taler pacang labuh. Makakalih sareng-sareng pacang sirna.

4

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring tiang sapuniki: “Yadian buka kenkenja abetne parapangangon kambinge masuryak tur jerit-jerit, nanging ia tuara nyidayang matakutin singane apanga ia malaib ngalahin burone ane suba sarapa. Nah keto masih tusing ada anak ane nyidayang nambakin Ulun, Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa buat nindihin Gunung Sione.

5 Buka kedise ngindang duur sebunne buat nyayubin panak-panakne, buka keto Ulun Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa lakar nyayubin kota Yerusaleme tur nindihin ia.”

6

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Ih kita wong Israel, kita suba madosa marep teken Ulun tur nglawan Ulun. Nanging ane jani maija mabalik sig Ulune!

7 Suba teka masanne buat kita ajak makejang ngutang arca-arca ane leteh ane gae kita aji perak muah mas.

8 Wong Asure lakar sirna di pasiatan nangingke tusing uli krana kakuatan manusa. Wong Asure lakar malaib uli pasiatan, tur paratruna-trunanne lakar dadi panjak.

9 Rajannyane lakar malaib ulihan takut, tur parasenapatinnyane lakar jejeh ngetor kanti ia pada ngutang panji-panji perangnyane.” Ida Sang Hyang Widi Wasa sane kasembah ring Yerusalem tur sane madue geni buat morbor aturane sampun ngandika kadi asapunika.

32

1

Ring masa sane pacang rauh, pacang wenten prabu sane mrentah antuk kajujuran, tur parapamimpin bangsane pacang mrentah antuk kadilan.

2 Ida dane suang-suang satmaka dados genah pasayuban marep ring angine tur dados genah pasingidan marep ring angin ribute. Ida dane satmaka dados toya sane membah ring tegal melakange miwah satmaka lawat batu kaange ageng ring tanahe sane melakang.

3 Pangaksian miwah karnannyane tansah sengeh nglinguang kaperluan pinunas-pinunas rakyate sane kakirangan.

4 Ida dane nenten jaga sabar malih, nanging ida dane pacang makarya antuk kawicaksanan tur maosang sane dados tetujon ida danene.

5 Nenten wenten anak sane pacang maosang mungguing sane belog punika wicaksana wiadin maosang mungguing anake sane jaat punika jujur.

6 Anake sane belog pacang maosang indik sane belog, tur ngrencanayang pakardi sane kaon. Pakardi miwah baosnyane punika nganistayang Ida Sang Hyang Widi Wasa tur ipun nenten naenin ngwehin anake sane seduk dedaaran wiadin ngwehin nginum anake sane bedak.

7 Jadmane sane belog punika jaat tur mapakardi ala. Ipun mapiguman buat nyengkalen anake sane tiwas antuk pangindrajala tur ngalang-alangin ipun polih haknyane.

8 Nanging anake sane wicaksana jujur tur tansah ngukuhang sane patut.

9

Ih paraistri sane sedek muponin urip sane sutrepti tur nenten naenin sumangsaya, pirengangja atur tiange.

10 Menawita sane mangkin ragane kacukupan, nanging malih ataun ring sasihe puniki ragane pacang kaduhkitan, santukan ring masane punika ragane nenten pacang mupu anggur.

11 Ragane sampun muponin urip sane sutrepti, tur nenten naenin sumangsaya. Nanging sane mangkin ragane pacang ngetor ulihan takut. Lusja panganggen ragane tur bedbedja wangkong ragane antuk karung.

12 Tigtigja tangkah ragane uli krana sedih, santukan tegal ragane sane subur miwah abian anggur ragane sampun uug.

13 Samaliha bet dui lan ketket sane tumbuh ring tegal bangsan tiange. Nangisja pabuat umahe sane pecak dados genah rakyate maliang-liang miwah pabuat kotane sane pecak bek madaging kasukan.

14 Rauhing purine taler pacang katilar tur ibukotane makasami pacang suung mangmung. Umah-umah lan benteng-benteng sane nyaga umahe punika makasami pacang kuugang. Keledae alasane pacang pasliwer irika, tur biri-birine pacang polih genah pangonan irika.

15

Nanging malih apisan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngutus roh Idane ring iraga. Tanahe sane berag pacang dados tanah mokoh tur tegale pacang ngwetuang pamupu sane katah.

16 Ring sawewidangan panegarane sami pacang kamargiang paindikan sane patut tur adil.

17 Santukan jadmane suang-suang pacang mapakardi sane patut, tur irika pacang wenten dame lan sutrepti rahayu salawas-lawasnya.

18 Kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten pacang sumangsaya, tur pumahannyane pacang kerta raharja. (

19 Nanging ujan es pacang ulung ring alase, tur kotane pacang rubuh.)

20 Ambate bagianipun asing-asing anake sane maderbe toya sane maliah-liah pabuat abian miwah tegal pangonan sane aman pabuat keledae lan bantengnyane.

33

1

Musuh iragane sampun sengkala. Ipun sampun ngrampok tur mambek duracara yadiastu nenten wenten anak sane ngrampokin miwah mambek duracara marep ring ipun. Nanging masannyane ngrampok miwah mambek duracara pacang wusan, tur ipun newek pacang dados korban parampokan miwah ambek sane duracara.

2

Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa suecaninja titiang. Titiang ngajap-ajap ring Palungguh IRatu kewanten. Sayubinja titiang nyabran rahina, tur luputangja titiang saking pakewuh.

3 Yen Palungguh IRatu mayuda nindihin titiang, bangsa-bangsane pacang kapilayu saking suaran iur yudane punika.

4 Arta branannyane kambil tur karampas makadados jejarahan.

5

Ambate agung Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ida ngwengku saananing sane wenten. Ida pacang nglikub kota Yerusaleme antuk kadilan miwah kajujuran,

6 tur Ida pacang ngrajegang bangsane punika. Ida tansah nyayubin kaulan Idane tur ngicen ipun kawicaksanan lan pangweruhan. Kasugihanipune sane pinih ageng inggih punika astiti baktinnyane ring Ida Sang Hyang Widi Wasa.

7

Jadmane sane wanen kauk-kauk nunas tulung. Parautusane sane ngindayang ngwentenang dame pada nangis kabatek antuk sedihnyane.

8 Margine ageng dados margi sane madurgama kantos nenten wenten anak sane nglintang irika. Prajanjiane sampun kalinyokin. Nenten wenten malih anak sane kajiang.

9 Panegarane kabanggayang suung mangmung. Alase sane ring Libanon sampun layu, Lebak Sarone sane mokoh sampun sakadi tegal melakang tur daun tarune sane ring Basan miwah sane ring Gunung Karmel sami pada aas.

10

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring parabangsane punika sapuniki: “Ane jani Ulun lakar malaksana. Ulun lakar ngedengang kakuasan Ulune.

11 Kita ngae rencana unduk ane tan paji tur saluiring ane gae kita ento tan paguna. Roh Ulune waluya buka apine ane lakar ngeseng kita.

12 Kita lakar remuk buka batu kaange maborbor dadi pamor, buka duine puun dadi abu.

13 Depang sawatek anake ane joh wiadin paek ningeh unduk ane suba laksanayang Ulun tur apanga ia pada nawang kakuatan Ulune.”

14

Rakyat Sione sane madosa sami pada ngejer kabatek antuk ajerihipune. Ipun pada mabaos sapuniki: “Tetepasan Ida Sang Hyang Widi Wasa waluya buka apine ane ngeseng salawas-lawasne. Apake nyidayang salah tunggal uli pantaran iragane lakar luput uli apine ane buka keto ento?”

15 Ragane mrasidayang luput yening ragane mabaos tur malaksana sane patut. Sampunang kasitengan ragane anggena buat melog-melog anak tiwas tur sampunangja ragane nampi tetombokan. Sampunang sruron ring anake sane ngrencanayang pacang ngamademang anak, wiadin sane nglaksanayang kajaatan sane tiosan.

16 Yen sampun kadi asapunika, ragane jaga rahayu. Ragane pacang aman sakadi yen ragane magenah ring bentenge sane kuat. Ragane pacang madue ajeng-ajengan buat kajengang miwah toya buat kinum.

17

Malih apisan ragane pacang ngeton satunggaling ratu sane pamrentahannyane luih nglajur nyatur arah.

18 Indik ragane sane nguni naenin ajerih ring juru duduk pajeg wong sunantarane miwah ring mata-matane, punika wantah jaga dados pangeling-eling kewanten.

19 Ragane nenten malih pacang manggihin tingkah sumbung wong sunantarane sane mabaos antuk basa sane tan uningin ragane.

20 Cingakja ka Sion, ka kota genah ragane ngluihang rerainan agaman iragane. Cingakja ka Yerusalem! Ambate aman genahe magumana irika! Kotane punika waluya sakadi kemahe sane nenten naenin makisid, sane patoknyane nenten naenin kabut, tur tali-talinnyane nenten naenin pegat.

21 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyinahang ring iraga indik kaluihan Idane. Iraga pacang magenah ring sisin tukade sane linggah tur toyannyane setata membah, nanging kapal-kapale sane mameseh nenten pacang malayar ring tukad punika.

22 [22-23] Tali-temaline sane ring kapale punika sampun tan paguna, bidaknyane tan dados makebatan. Iraga pacang ngrampas sawatek kasugihan wadua balan mesehe, tur brananne punika akeh pisan kantos anake perot taler prasida polih duman. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sane pacang dados ratun iragane. Ida pacang nitah tur nyayubin iraga.

23

24 Adiriko nenten wenten anak sane nongos ring panegaran iragane pacang naenin masesambatan ulihan nandang sakit, tur dosa-dosannyane pacang kampurayang.

34

1

Mrikija ih rakyat saking bangsa-bangsane makasami! Pada mapunduhja iriki tur pirengangja. Banggayangja jagate makasami miwah sadagingipun pada rauh mriki tur miragiang.

2 Ida Sang Hyang Widi Wasa duka ring bangsa-bangsane miwah ring wadua balannyane makasami. Ida sampun ngukum ipun buat jaga kasirnayang.

3 Bangken-bangkenipune nenten katanem, nanging pacang berek tur nyag irika, tur gunung-gununge pacang barak ulihan getih.

4 Surya, candra miwah bintange pacang remuk dados abu. Langite pacang ical waluya sakadi cakepane sane kagulung, tur bintange pacang ulung sakadi daun anggur wiadin aa sane aas saking punyannyane.

5

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyediang pedang Idane ring suargan tur sane mangkin pedange punika pacang nyempal wong Edome, inggih punika bangsane sane sampun ukum Ida buat kasirnayang.

6 Pedang Idane pacang bek uap getih miwah muluknyane, sakadi getih lan muluk biri-biri lan kambing sane kanggen aturan. Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngaturang aturane puniki ring kota Bosra, tur Ida jaga nadosang paindikane puniki pajagalan sane ageng ring panegara Edom.

7 Bangsane puniki pacang bah sakadi banteng alasane miwah sakadi godel lembune, tur pretiwine pacang barak ulihan getih tur kalikub antuk muluk.

8 Punika makadados panemayan Ida Sang Hyang Widi Wasa buat ngrahayuang Sione tur Ida nibakang pangwales ring meseh-mesehnyane.

9

Tukade ring Edom pacang magentos dados aspal, tur tanahe pacang magentos dados welirang. Panegarane sami pacang puun sakadi aspal.

10 Aspale punika pacang ngendih rahina wengi, tur andusnyane pacang nyeleg irika salami-laminipun. Panegarane punika pacang kakutang makudang-kudang abad suenipun, tur nenten wenten malih anak sane mamargi irika.

11 Paksi clepuk miwah guake pacang magenah ring tanahe punika. Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nadosang tanahe punika tanah sane melakang, sakadi sadereng ipun kawentenang.

12 Irika nenten pacang wenten malih ratu sane mrentah panegara punika, tur parapamimpine pacang makaon sami.

13 Ketket miwah dui pacang tumbuh ring puri-puri miwah ring tembok-tembok kotane, tur cicing alasane miwah paksi clepuke pacang nongos irika.

14 Buron alasane pacang ngumbara irika tur setan-setane pacang pada saling kaukin irika. Tonyan petenge pacang rauh irika buat ngrereh genah mararian.

15 Paksi clepuke pacang makarya sebun tur raris nglekadang panak tur miara panakipune irika. Paksi guake sakasiki pacang rauh tur mapunduh irika.

16

Rerehinja ring cakepan Ida Sang Hyang Widi Wasa indik saananing sane murip, tur wacenja indik sane kasuratang irika. Asikiko nenten wenten saking saananing sane murip punika pacang ical, tur asing-asing pada wenten timpalnyane. Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sampun ngarsayang kadi asapunika, tur Ida ngraga sane pacang munduhang ipun.

17 Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sane ngepah tanahe punika ring pantaranipune, tur Ida maicayang bagian ring ipun suang-suang. Ipun pacang nongos ring tanahe punika saking masa ka masa, tur tanahe punika pacang dados paderben ipune salami-laminnya.

35

1

Tegal melakange pacang masuka rena, tur sekare pacang masekar ring alase wayah.

2
Tegal melakange pacang makidung tur masuryak ulihan girangnyane. Tegale pacang ngulangunin sakadi Gunung Libanone, tur mokoh sakadi tegale ring Karmel miwah Saron. Asing-asing anak pacang ngeton kaluihan Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur ngeton kagungan lan kawisesan Idane.

3
Kuatangja tangane sane kenyel miwah entude sane ngetor ulihan lemet.

4
Critayangja ring anake sane putus asa sapuniki: “Gedenangja kenehe tur edaja takut. Ida Sang Hyang Widi Wasa rauh buat ngrahayuang ragane tur nyisipang musuh-musuh ragane.”

5

Jadmane sane buta pacang nyidayang ningalin, tur anake sane bongol pacang nyidayang miragi.

6
Anake sane rumpuh pacang makecog tur ngigel, tur anake sane kolok pacang masuryak kabatek antuk liangnyane. Tukad-tukade pacang membah ring tegal melakange.

7
Biase sane tuh latuh pacang bek madaging toya klebutan. Ring genah asu alasane, pacang tumbuh glagah miwah tiing buluh.

8
Irika pacang wenten margi ageng sane mawasta: “Margi sane suci.” Tan wenten anak madosa jaga mentas ring margine punika, tur tan wenten jadma sane buduh sane pacang ngasasarang anake sane mamargi ring margine punika.

9
Irika pacang nenten wenten singa. Nenten pacang wenten sato galak sane mentas ring margine punika. Anake sane sampun kaluputang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang mamargi budal nuut margine punika.

10
Ipun pacang rauh ring Yerusalem maduluran liang ring manah, tur makidung masuryak-suryak kabatek antuk liang manah ipune. Ipun pacang bagia salawas-lawasnya. Ipun pacang bebas saking pakewuh miwah kasedihan salawas-lawasnya.

36

1

Ring taun sane kaping patbelas, panyeneng Ida Sang Prabu Hiskia ring Yehuda, Ida Sang Prabu Sanherib ratune ring Asur rauh ngebug kota-kotane sane mabenteng ring Yehuda tur ngaonang kotane punika.

2 Sang Prabu Sanherib raris mrentahang prakangge agung idane mangda kesah saking Lakis ka Yerusalem kasarengin antuk wadua bala katah tur kuat buat maksa mangda Ida Sang Prabu Hiskia nyerahang raga. Prakangge agung punika raris nguasain margine ageng sane ring genah tukang jaite makarya, nampek ring tlabahe sane toyannyane membah saking tlagane sane baduur.

3 Irika wenten anak Yehuda sareng tetiga ngrauhin dane, inggih punika: Dane Elyakim okan Dane Hilkia sane dados pangenter purine, Dane Sebna, sekretaris negarane miwah Dane Yoah okan Dane Asap bendahara negarane.

4 Prakangge agunge punika tumuli mabaos ring sang tiga mungguing Sang Prabu Sanherib mapakayunan uning ring indik sane ngawinang Ida Sang Prabu Hiskia kalintang andel ring raga.

5 Ida Sang Prabu Sanherib ngandika sapuniki: “Punapike idewa mitaenang mungguing kruna-krunane mrasidayang ngentosin kakuatan lan kasebetan paraprajurite? Sapasirake sane andelang idewa buat nulungin idewa brontak nglawan Asur.

6 Idewa ngandelang ratun wong Mesire pacang nulungin idewa. Nanging indike punika waluya sakadi idewa matungked antuk tiing buluh. Tungkede punika jaga lung tur nusuk tangan idewane. Kadi asapunika waluyanipun sang prabu Mesire pabuat asing-asing anak sane andel ring ida.”

7

Prakangge agung Asure punika nglanturang malih mabaos sapuniki: “Wiadin, punapike idewa pacang mabaos ring tiang, mungguing idewa andel ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin idewane? Boyake linggih lan genah pamorboran aturan Ida Sang Hyang Widi Wasa punika sane kuug antuk Sang Prabu Hiskia, rikala ida ngandikayang rakyate ring Yehuda miwah Yerusalem mangda mabakti wantah ring pamorboran aturane sane asiki kewanten?

8 Sajeroning parab ida sang prabu, tiang jaga ngaturin idewa kuda kalih tali akehipun. Napike idewa mrasidayang ngrereh anak amunika buat nunggang kudane punika?

9 Idewa tan sumaih, yadiastu marep ring prakanggen wong Asure sane pinih sor, yadiastun idewa ngajap mangda panegara Mesire ngirimang kreta perang miwah wadua bala sane nunggang kuda.

10 Punapike idewa mitaenang mungguing tiang nglurug panegaran idewane tur ngenyagang panegarane puniki boya malantaran pitulungan Ida Sang Hyang Widi Wasa? Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sane ngandikayang tiang ngebug tur ngrusak panegarane puniki.”

11

Dane Elyakim, Sebna miwah Dane Yoah raris matur ring prakangge agunge punika sapuniki: “Rarisang idewa mabaos ngangge basa Aram, tiang ngerti basane punika. Sampunangja mabaos nganggen basa Ibrani, santukan jadmane sane ring duur temboke punika sami pada miragiang.”

12

Prakanggene punika masaur sapuniki: “Punapike ragane mitaenang mungguing ida sang nata ratu ngutus tiang buat maosang paindikan puniki wantah ring sang prabu miwah ring ragane kewanten? Boya pisan kadi asapunika. Tiang taler maosang paindikane punika ring rakyate sane wenten ring duur temboke punika, sane pacang nunas bacinnyane miwah nginem encehnyane pateh sakadi sane pacang ajeng lan inum ragane.”

13

Irika prakangge agunge punika raris ngadeg tur mabaos gelur-gelur ngangge basa Ibrani sapuniki: “Pirengangja pangandikan ida sang prabu ring Asur sane katiba ring ragane.

14 Ida mapakeling ring ragane mangda ragane tan manggayang Sang Prabu Hiskia melog-melog ragane. Sang Prabu Hiskia tan pacang mrasidayang ngrahayuang ragane.

15 Tur sampunang banggayanga ida misusuin ragane mangda andel ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. Sampunangja pitaenanga mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngrahayuang ragane tur pacang ngandeg wadua balan Asure buat ngrampas kotan ragane.

16 Sampunangja pirenganga baos Sang Prabu Hiskiane! Ida sang prabu ring Asur ngandikayang ragane mangda medal saking kota tur nyerahang raga. Ragane sareng sami tansah pacang kalugra ngajengang woh anggur ragane miwah woh aa saking pamupon wit aa druen ragane, tur nginum toya saking semer ragane,

17 kantos rauh masannya ida sang prabu jaga ngicen ragane genah magumana sane anyar ring panegara sane pateh sakadi panegaran ragane, inggih punika panegara sane madaging abian anggur sane mupuang anggur pabuat ragane miwah gandum buat makarya roti.

18 Sampunangja banggayanga ragan ragane kantos kabelog-belog antuk Sang Prabu Hiskia, mangda ragane mapakayun mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngluputang ragane. Wentenke Widin bangsa-bangsane sane mrasidayang ngluputang panegarannyane saking sang prabun wong Asure?

19 Ring dijake sane mangkin Widin wong Hamate miwah Widin wong Arpade? Ring dijake Widin wong Separwaime? Wentenke sane mrasidayang ngluputang kota Samariane?

20 Sane ipidanke Widi-widin panegarane punika naenin mrasidayang ngluputang panegarannyane saking ida sang prabu. Duaning punika napi awinanipun ragane mitaenang mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa mrasidayang ngluputang kota Yerusaleme?”

21

Rakyate sami pada mendep anut sakadi pangandikan Ida Sang Prabu Hiskia ring ipun. Ipun nenten kalugra mabaos angan akecap.

22 Dane Elyakim, Sebna miwah Dane Yoah nyetset panganggennyane kabatek antuk sungsut kayun danene, raris mamargi tur ngaturang ring ida sang prabu indik baos prakanggen wong Asure punika.

37

1

Riwau Ida Sang Prabu Hiskia mireng atur sang tiga punika, ida raris nyetset busanan idane riantuk kaduhkitan kayun idane. Ida ngrangsuk busana kaduhkitan raris mamargi ngungsi Perhyangan Agung Ida Sang Hyang Widi Wasa.

2 Ida ngutus Dane Elyakim pangenter purine miwah Dane Sebna sekretaris negarane miwah parapanditane sane lingsir-lingsir mangda ngrauhin Nabi Yesaya okan Dane Amos. Dane sareng sami taler ngangge pangangge kaduhkitan.

3 Sapuniki pangandikan ida sang prabu sane patut karauhang ring Nabi Yesaya: “Rahinane puniki rahina sangsara. Iraga sedek katibenin ukuman tur nandang kimud. Iraga waluya sakadi anak luh sane nyakit jaga ngembasang rare nanging nenten maderbe bayu angan akidik.

4 Sang prabun wong Asure sampun ngutus pamimpin paraprakanggennyane buat nganistayang Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nyeneng. Dumadak Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin gurune mireng baos sane nganistayang Ida punika tur arsa ngukum anake sane ngucapang baose punika. Duaning punika ledang guru ngastawa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa buat bangsan iragane sane kantun urip.”

5

Rikala Dane Yesaya mireng pangandikan Ida Sang Prabu Hiskia punika,

6 dane raris matur malantaran utusane punika asapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring iratu, mangda sampunang iratu manggayang wong Asure punika matakut-takutin iratu antuk baos, mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten jaga mrasidayang ngluputang iratu.

7 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngawinang sang prabun Asure mireng gatra sane ngawinang ida pacang mawali ka panegaran idane, tur Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngawinang ida seda irika.”

8

Prakangge agung wong Asure mireng mungguing sang prabunnyane sampun nilar kota Lakis tur mayuda nglawan kota sane nampek saking Libna. Punika duaning dane raris lunga mrika buat ngwentenang bebaosan ring ida.

9 Wenten gatra sane rauh ring ratun wong Asure mungguing wadua balan wong Mesire sane kapimpin antuk Ida Sang Prabu Tirhaka saking Sudan, sampun rauh buat ngebug wong Asure. Rikala sang prabu mireng indike punika, ida raris ngirim surat ring Ida Sang Prabu Hiskia,

10 ratune ring Yehuda kadi asapuniki: “Widi sane andelang idewa punika sampun ngandika ring idewa, mungguing idewa nenten pacang kaonang tiang. Nanging sampunangja banggayanga kapracayan idewane punika ngapus ragan idewane.

11 Idewa sampun mireng indik pakardin ratun wong Asure marep ring panegara-panegara sane sampun pastiang ida jaga kasirnayang. Punapike idewa mitaenang pacang mrasidayang luput?

12 Leluur tiange sampun ngenyagang kota-kota Gosan, Haran miwah Resep miwah ngamademang rakyat Edene sane magenah ring Telasar, tur nenten wenten dewa-dewannyane mrasidayang ngluputang ipun.

13 Ring dijake ratun kota Hamate, kota Arpad, kota Separwaim, kota Hena lan kota Iwane punika?”

14

Ida Sang Prabu Hiskia nampi surate punika saking utusane punika tumuli kawacen. Wusan punika ida tumuli lunga ka Perhyangan Agung, tur ngenahang surate punika ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa,

15 raris ngastawa sapuniki:

16 “Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa, Widin wong Israele, sane malingga ring singasana druene sane ring duur kampid malaekate. Wantah Palungguh IRatu kewanten sane maraga Widi, sane ngwengku sawatek kaprabone ring jagate. Palungguh IRatu sane ngardi pretiwi lan akasane.

17 Sane mangkin, duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, pirengangja pinunas titiange tur cingakja paindikan sane sampun nibenin titiang. Pirengangja saluiring baos Sanheribe sane nganistayang Palungguh IRatu, Widi sane nyeneng.

18 Titiang sareng sami sampun pada uning, duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, mungguing pararatun Asure punika sampun ngaonang bangsa-bangsa akeh, tur ngawinang panegaran bangsa-bangsane punika suung,

19 tur nunjel dewa-dewannyane sane sujatinipun boyaja Widi, nanging wantah rerupan sane malakar antuk taru wiadin batu sane kakardi antuk liman manusane.

20 Sane mangkin, duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Widin titiange, luputangja titiang saking wong Asure punika, mangda bangsa-bangsane ring jagate makasami pada uning mungguing wantah Palungguh IRatu kewanten sane maraga Widi.”

21

Dane Yesaya tumuli ngaturang pawuwus ring Ida Sang Prabu Hiskia sane makadados pasaur pangastawan ida sang prabu.

22 Sapuniki pawuwus Ida Sang Hyang Widi Wasa: “Ih Sanherib, kota Yerusaleme ngedekin kita tur nganistayang kita.

23 Nyen kaden kita ane nistaang tur kedekin kita ento? Kita suba kaliwat langgah teken Ulun, Widin Israele ane suci.

24 Kita ngutus parekan kitane buat nyumbungang dewek teken Ulun, mungguing aji kreta perang kitane makejang kita nyidayang ngalahang Gunung Libanone ane paling tegeha. Kita nyumbungang dewek mungguing ditu kita ngebah kayu aras ane tegeh-tegeh tur kayu cemarane ane paling melaha, tur kita nyidayang macelep tur nganteg di basan tengah alase ento.

25 Kita suba nyumbungang dewek mungguing kita ngae semer tur nginum yeh di gumin anake lenan, tur batis wadua balan kitane lakar nyekjek Tukad Nile kanti tuh.

26

Apake kita tusing taen ningeh, mungguing Ulun ane suba ngrencanayang ento makejang uli imaluan? Tur ane jani Ulun nglaksanayang rencanane ento. Ulun ane suba ngicen kita kawisesan buat ngubah kotane ane mabenteng apang dadi dugdugan uug-uugan.

27 Rakyate ane nongos ditu tusing ngelah kakuatan. Ia dadi takut tur klenger. Ia waluya buka padange di tegale wiadin buka padange ane tumbuh di raabe dikalan angine kebus mampeh uli kangin nempuh ia.

28

Nanging Ulun nawang unduk kitane makejang. Apa ane laksanayang kita muah kijaja pajalan kitane. Ulun nawang unduk kitane brangti teken Ulun.

29 Ulun suba nampi laporan unduk brangti muah kasumbungan kitane, tur ane jani Ulun lakar ngenang sangket di cunguh kitane tur masang camok di bungut kitane, laut nandan kita malipetan nuluh rurunge ane laad tuut kita mai.”

30

Dane Yesaya raris matur ring Ida Sang Prabu Hiskia sapuniki: “Puniki ciri ngeniang indik sane jaga kasidan. Ring taune punika miwah ring taune jaga rauh idewa wantah ngajengang gandum sane ngentikang iba. Nanging ring taun-taun sasampune punika idewa pacang nyambeh bibit gandum tur muponin woh ipune, tur idewa pacang nandur wit anggur tur ngajengang wohnyane.

31 Jadmane sane kantun urip ring Yehuda pacang gemuh landuh waluya sakadi tetanduran sane akahnyane pasrambiah dalem ring tanahe tur ngwetuang woh.

32 Ring Yerusalem miwah ring Gunung Sion pacang wenten anak sane kantun urip santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun mastiang mungguing paindikane kadi asapuniki jaga kasidan.

33

Pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngeniang indik sang prabu saking Asur sapuniki: ‘Ia tusing lakar macelep ka kota wiadin niwakang panahne angan akatih ka kota. Tusing lakar ada prajurit ane ngaba tamiang maekin kotane ento, tur tusing ada tembok ane gaena buat ngurung kotane.

34 Ia lakar malipetan nuut rurunge ane tuuta mai, tur ia tusing lakar macelep ka kota. Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane ngandika buka keto.

35 Ulun lakar nindihin tur nyaga kotane ene, pabuat kaluihan Ulune muah uli krana janji ane suba adakang Ulun teken Daud parekan Ulune.’ ”

36

Irika wenten malaekat Ida Sang Hyang Widi Wasa raris lunga maranin kemah wong Asure tur ngamademang prajuritnyane 185.000 diri akehipun. Benjang semengane kapanggih wantah bangke kewanten pajlempang.

37 Irika Sang Prabu Sanherib ratun wong Asure mrentahang mangda wadua balannyane mawali ka Niniwe.

38 Sedek rahina anu rikala ida sedek ngaturang sembah ring pura linggih Dewa Nisrohe, okan idane kekalih, inggih punika Ida Adramelek miwah Ida Sareser nyedayang ida antuk pedangnyane suang-suang tur sasampune punika sang kalih raris ngluputang raga ka panegara Ararat. Ida Esarhadon okan idane sane lianan ngentosin ida jumeneng nata.

38

1

Duk punika Ida Sang Prabu Hiskia sungkan raat tambis-tambis seda. Nabi Yesaya okan Dane Amos lunga nangkilin ida tur matur ring ida sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandikayang mangda idewa nabdabang sakancan paindikan marep ring kulawargan idewane, santukan idewa nenten jaga kenak malih, nanging idewa pacang seda.”

2

Ida Sang Prabu Hiskia raris mabalik marep ka temboke, sarwi ngastawa asapuniki:

3 “Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, elingangja mungguing titiang sampun ngancangin Palungguh IRatu saking satia tuu tur antuk saguluking manah titiange. Samaliha titiang tansah mapakibeh buat ngamargiang saananing sane arsayang Palungguh IRatu ring titiang.” Wusan punika ida raris nangis gerong-gerong.

4

Irika Ida Sang Hyang Widi Wasa raris ngandikayang Dane Yesaya,

5 mangda mawali nangkilin Ida Sang Prabu Hiskia tur mangda matur ring ida asapuniki: “Ulun Sang Hyang Widi Wasa, Widin leluur kitane Daud suba mireng pangastawan kitane tur nyingak yeh matan kitane. Ulun lakar ngimbuhin tuuh kitane buin limolas tiban.

6 Ulun lakar ngluputang kita muah kota Yerusaleme ene uli kakuasan raja Asure, tur Ulun tan mari lakar nyayubin kotane ene.”

7

Dane Yesaya tumuli matur sapuniki: “Inggih, Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngicen idewa praciri buat muktiang mungguing Ida pacang negepang prajanjian Idane.

8 Ring undage sane kawangun antuk Ida Sang Prabu Ahas, Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngawinang lawate makirig dasa tampak.” Irika lawate punika makirig dasa tampak.

9

Risampun Ida Sang Prabu Hiskia kenak saking sungkan idane, ida raris nyuratang kidung pujiane puniki:


10
“Titiang mitaenang mungguing sakantun titiange sedeng sitenga, titiang sampun patut padem. Titiang tan naenin nutugang tuuh.

11
Titiang mitaenang mungguing ring jagate iriki titiang nenten pacang malih ngeton Ida Sang Hyang Widi Wasa, wiadin jadmane urip sane tiosan.

12
Urip titiange sampun pegat tur kapuputang, waluya sakadi kemahe sane kabancut, waluya sakadi wastrane sane kagetep saking pandalane. Titiang mitaenang mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun mancut urip titiange.

13
Awengi mepek titiang jerit-jerit nandang sakit, tan bina sakadi wenten singa sane makpak tur ngelungang tulang-tulang titiange. Titiang mitaenang mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun muputang urip titiange.

14
Munyin titiange sampun ngangsan nyenikang tur serak, tur titiang ngruguh sakadi suaran paksi darane. Matan titiange kenyel mandreng ka langite. Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, luputangja titiang saking pakewuhe puniki.

15
Napike malih sane patut baosang titiang? Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sampun ngardi paindikane puniki. Manah titiange rumasa sakit, mawinan titiang tan mrasidayang pules.

16

Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, titiang mamanah urip wantah pabuat Palungguh IRatu, inggih wantah pabuat Palungguh IRatu kewanten. Warasangja titiang tur lugrainja titiang kantun urip.

17
Kaduhkitan titiange pacang magentos dados sutrepti. Palungguh IRatu sampun ngluputang jiwan titiange saking sakancan bencanane. Palungguh IRatu sampun ngampurayang dosa-dosan titiange sami.

18
Ring pati loka nenten wenten anak sane pacang mrasidayang muji Palungguh IRatu. Jadmane sane sampun padem nenten mrasidayang malih pracaya ring kasatian Palungguh IRatune.

19
Wantah jadmane sane urip sane muji Palungguh IRatu, pateh sakadi titiang muji Palungguh IRatu sane mangkin. Parawong tuane nyritayang indik kasatian Palungguh IRatu ring pianak-pianaknyane.

20
Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu sampun ngwarasang titiang. Titiang pacang nyuarayang rebab tur makidung muji Palungguh IRatu. Titiang pacang makidung puji-pujian ring Perhyangan Agung Palungguh IRatune sapanjang urip titiange.”

21

Dane Yesaya ngaturin sang prabu mangda makarya tamba malakar antuk woh aa mulig raris kapopolang ring busul idane, mangda ida kenak.

22 Sadurung punika Ida Sang Prabu Hiskia sampun ngandika asapuniki: “Napi pracirinipun buat muktiang mungguing tiang jaga kalugra ka Perhyangan Agung?”

39

1

Duk punika Ida Sang Prabu Merodak Baladan ratune ring Babel, okan Ida Baladan, mireng mungguing Ida Sang Prabu Hiskia sungkan tur sampun kenak malih. Duaning punika ida raris ngirimang surat miwah aturan.

2 Ida Sang Prabu Hiskia nampi pangrauh utusane punika saha ledang pisan, tur ngedengang ring sang utusan saluiring arta branan idane, luiripun perak miwah mas-masan, wewangen lan miik-miikan idane miwah sanjatan wadua balan idane sami. Nenten wenten daging gudang idane miwah duen idane sane tiosan sane nenten kedengang ring parautusane punika.

3 Dane Nabi Yesaya tumuli lunga nangkilin Ida Sang Prabu Hiskia tur matur pitaken sapuniki: “Saking dijake jadmane punika tur napike sane aturang ipun ring idewa?” Ida Sang Prabu Hiskia tumuli ngandika sapuniki: “Jadmane puniki saking panegara sane kalintang doh, inggih punika saking Babel.”

4

Sang nabi mataken malih sapuniki: “Napike sane sampun ton ipun iriki ring puri?” Ida tumuli masaur sapuniki: “Ipun sampun ngeton saluiring sane wenten iriki. Nenten wenten isin purine sane tan edengang tiang ring ipun.”

5

Nabi Yesaya raris matur ring ida sang prabu sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa ngandika,

6 mungguing pacang rauh masanipun, mungguing saananing sane wenten ring purin idewane, saluiring sane sampun kapunduhang antuk leluur idewane rauh ring rahinane puniki, pacang kabakta ka Babel. Nenten wenten sane pacang kantun.

7 Paraputran idewane pacang kabakta tur kadadosang parekan wandu buat ngancangin ring purin sang prabune ring Babel.”

8

Ida Sang Prabu Hiskia wikan mungguing indike punika mapiteges, sakantun idane nyeneng, irika pacang wenten sutrepti rahayu, duaning punika ida raris ngandika sapuniki: “Sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane rauhang guru ring tiang wiakti becik.”

40

1

Widin iragane masabda sapuniki: “Lipurangja kaulan Ulune. Lipurangja ia!

2
Gedenangja keneh rakyate di Yerusalem. Orahang teken ia mungguing ia suba nandang sangsara makelo pesan, tur ane jani dosan-dosannyane suba kampurayang. Ulun suba genep ngukum ia malantaran dosa-dosannyane.”

3

Wenten suara majeritan, asapuniki: “Sediaangja margi ring tegal melakange pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa! Benengangja jalane di tegal melakange buat Widin iragane.

4
Urugja sawatek sane lebah, tur dangsahangja bukit-bukite. Bukit-bukite pacang dados tanah dangsah, tur genahe sane brintugan pacang dados alus.

5
Sasampune punika kamulian Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang kasinahang, tur sawatek manusane pacang ngeton indike punika. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sane nyanjiang indike punika.”

6

Wenten sabda makuug sapuniki: “Paindikan punapike sane patut ortiang titiang?“ Sang sabda ngandika sapuniki:”Tuturangja mungguing manusane ento tan bina buka padange. Tuuhne patuh buka tuuh bunga-bungane di alase.

7
Padange ento layu tur bungane aas, dikalane Ida Sang Hyang Widi Wasa ngrauhang angin ngampehang padange ento. Rakyate tuaraja lebihan teken padange ento.

8
Padange ento layu tur bungane aas nanging sabdan Widin iragane ento langgeng salawas-lawasne.”

9

Ih Yerusalem, menekja ka duur gununge ane tegeh tur ortaangja orta rahayune ditu. Ih Sion, ortaangja baan suara ane jangih, ortaangja orta rahayune. Raosangja tur edaja takut. Tuturangja di desa-desa Yehudane mungguing Widinnyane suba rauh.

10

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur rauh buat mrentah aji kakuasan tur rakyate ane suba luputang Ida bareng-bareng ngiringang Ida.

11
Ida lakar buka pangangone miara ingon-ingonnyane. Ida lakar munduhang panak biri-birine, tur gamel Ida di tangan Idane. Ida ngaterang inan biri-birine saha alon-alon.

12
Wentenke anak sane mrasidayang ngukur segara, wiadin langite antuk limannyane? Wentenke anak sane mrasidayang nakeh tanahe sajagat antuk cangkir, wiadin nimbang gunung-gunung lan bukit-bukite antuk dacin?

13
Wentenke anak sane mrasidayang ngaturin Ida Sang Hyang Widi Wasa indik sane patut kardi Ida? Sapasirake sane mrasidayang ngajahin Ida wiadin ngaturin Ida pawungu?

14
Ring isapasirake Ida Sang Hyang Widi Wasa patut ngarsayang tetimbangan mangdane Ida uning tur ngresep miwah mlajahin cara-carannyane buat nglaksanayang sakancan paindikan?

15

Pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa, sakancan bangsa-bangsane punika nenten wenten pikenohipun. Ipun tan lintangan ring toyane aketelan. Samaliha pulo-pulone sane doh-doh pateh ingannyane ring abune.

16
Sawatek sato-satone ring alas Libanone sami nenten cukup buat kanggen aturan pamantuka ring Widin iragane, tur taru-tarunnyane tan cukup buat kanggen saang morbor aturane punika.

17
Bangsa-bangsane punika nenten pisan wenten artinipun ring ajeng Idane.

18

Ring isapasirake Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang prasida kabandingang? Sapunapi antuk ragane jaga ngambarang indik Idane?

19
Ida nenten sakadi arca sane kakaryanin antuk tukange, sane kakaput antuk mas antuk pande mase, tur katatakin antuk perak.

20
Jadmane sane nenten madue mas wiadin perak, ipun milih taru sane nenten muhmuh. Ipun ngrereh tukang sane dueg mangda ngardi arca sane tan nyidayang bah.

21

Punapike ragane nenten uning? Punapike ragane nenten korahin duke nguni? Punapike ragane nenten mireng sapunapi jagate ngawit kakardi duke nguni?

22
Jagate punika kakardi antuk Ida sane malinggih ring singasanan Idane ring duur pretiwine tur ngungkulin jagate. Jadmane sane ring sor pakantenannyane waluya sakadi semut sane alit pisan. Ida ngebatang langite waluya sakadi ngebatang korden, sakadi kemah genahe madunungan.

23
Ida ngasorang sang sane mrentah tur nadosang ipun tan paguna.

24
Ipun waluya sakadi tetanduran sane nguda, sane wau katandur, tur wau tumbuh akah. Rikalaning Ida Sang Hyang Widi Wasa ngrauhang angin, ipun raris tuh tur kampehang sakadi gumpange.

25

Ring sapasirake Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Suci pacang kasaihang? Punapike wenten anak sane sakadi Ida?

26
Indayangja nulengek ka akasane? Sapasirake sane ngardi bintang-bintang sane katonang ragane? Sang sane nuntun ipun medal sakadi wadua balane, Ida wikan ring akehipun tur ngandikain ipun manut wastannyane suang-suang. Kakuasan Idane kalintang ageng, nenten wenten saking pantaran bintange punika sane pacang ical.

27

Ih wong Israel, napi awinannya ragane ngamigmig, mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten wikan ring kakewuhan ragane, wiadin nenten nglinguang ragane rikalaning ragane nandang paindikan sane tan adil?

28
Nentenke ragane uning, tur nentenke ragane mireng? Ida Sang Hyang Widi Wasa punika Widi sane langgeng. Ida sane ngardi jagate makasami. Ida nenten naenin kenyel wiadin kaleson. Nenten wenten anak sane mrasidayang ngresep ring pakayunan Idane.

29
Ida ngicen kakuatan anake sane lemet miwah sane kaleson.

30
Yadiastu anake sane kantun anom taler jaga kaleson. Anake truna taler mrasidayang katelasan bayu.

31
Nanging anake sane andel ring Ida Sang Hyang Widi Wasa makadados panulungnyane, ipun setata pacang molih kakuatan sane anyar. Ipun pacang makeber sakadi paksi garudane. Ipun pacang malaib tur tan naenin kaleson. Ipun pacang mamargi tur nenten naenin kenyel.

41

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Pada mendep tur padingehangja sabdan Ulune, ih pulo-pulone ane joh-joh. Pada sediaja ngaturang prakaran kitane di pangadilan. Kita lakar maan sela buat ngraos. Jalanja iraga ka pangadilan buat mastiang, nyenke ane beneh.

2

Nyenke ane nekaang sang jayengrana uli kangin, tur ngawinang ia menang milehan? Nyenke ane maang ia kamenangan marep teken pararatu muah bangsa-bangsane? Pedangnyane nyempal musuhne kanti bah, satmaka musuhne ento abu. Panah-panahnyane nyambehang musuhne buka angine ngamepehang gumpang.

3
Ia nututin tur nguber musuhne tur setata rahayu di pajalannyane. Ia majalan becat pesan satmaka ia tusing ngenjekin tanah.

4
Nyenke ane ngadakang unduke ento makejang? Nyenke ane mastiang jalan sejarahne? Ulun Sang Hyang Widi Wasa suba ada dugas pangawite, tur Ulun lakar ada dipanyuudne.

5
Bangsane ane di gumine ane joh-joh suba pada nepukin unduk ane kardi Ulun. Ia suba pada takut tur ngetor kabatek baan jejehne. Sawireh keto ia lantas pada mapunduh ajaka makejang tur pada teka mai.

6
Tukang-tukange pada saling tulungin muah saling lipurang ajaka timpalne.

7
Tukang kayune ngraos teken tukang mase kene: ‘Melah pesan pagaene ene!’ Anake ane ngukir arcane kanti alus nglipurang anake ane macek arcane ento. Kene raosne: ‘Pepatriane suba melah.’ Sasubane keto ia lantas ngejang arcane ento di tongosne tur kapacek baan paku.

8

Nanging kita ih Israel, parekan Ulune, kita ene kaulan Ulune ane suba pilih Ulun. Kita ene katurunan Abraham, sawitran Ulune.

9
Ulun suba ngaba kita uli tanggun gumine. Ulun ngaukin kita uli bucu-bucun gumine ane paling joh, tur ngandika teken kita kene: ‘Kita ene parekan Ulune, Ulun tusingja nulak kita, nanging milih kita.’

10
Edaja jejeh! Ulun ngiangin kita. Ulun ene Widin kitane. Edaja ada unduk ane majejehin kita. Ulun lakar nadiang kita siteng, tur lakar nulungin kita. Ulun lakar nyayubin kita tur ngrahayuang kita.

11
Anake ane gedeg teken kita lakar nandang kimud ulihan kakalahannyane. Anake ane maperang nglawan kita lakar mati,

12
tur lakar sirna uli di gumine ene.

13
Ulun Sang Hyang Widi Wasa, Widin kitane. Ulun nguatang kita maduluran pangandika kene: ‘Edaja takut. Ulun ane lakar nulungin kita.’ ”

14

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki:

“Ih Israel, yadiastu kita cenik tur lemet, edaja kita takut. Ulun lakar nulungin kita. Ulun Widin Israele ane suci. Ulun ngraga ane ngrahayuang kita.

15
Ulun lakar nadiang kita buka panyosohane ane magigi anyar tur mangan. Kita lakar nyosoh gunung-gunung tur ngenyagang ia. Bukit-bukite lakar remuk dadi abu.

16
Kita lakar ngentungang ia ka ambarane. Angine lakar ngampehang ia tur ia lakar kabrarakang baan angin barete. Sasubane keto kita lakar muponin rahayu sawireh Ulun ane dadi Widin kitane. Kita lakar muji Ulun, Widin Israele ane suci.

17

Dikalan kaulan Ulune bedak merluang yeh, dikalan kekolonganne tuh ulihan bedak, ditu Ulun Sang Hyang Widi Wasa lakar ngisinin pangastawannyane. Ulun Widin Israele tusing taen lakar ngutang ia.

18
Ulun lakar ngae tukad ane membah di selagan bukite ane melakang, tur klebutan yehe membah di lebak-lebake. Ulun lakar ngubah tegal melakange dadi tlaga, tur tanahe ane tuh lakar dadiang Ulun klebutan yeh.

19
Ulun lakar numbuhang kayu aras, akasia, cemara muah punyan saitun di tegal melakange. Tanahe ane tuh lakar katumbuhin alas, nah ento alas cemara, jinten muah sipres.

20
Rakyate lakar pada nepukin unduke ene tur pada nawang mungguing Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane suba ngadakang ento makejang. Ia lakar pada teka tur pada nawang mungguing Widin Israele ane suci ane suba ngadakang ento makejang.”

21

Ida Sang Hyang Widi Wasa, ratun wong Israele sampun ngandika sapuniki:

“Ih paradewan parabangsane, edengang jani prakaran kitane. Edengang kanda-kandan kitane ane paling beneha.

22
Maija tur tegarang ramalang apa ane lakar teka, apanga iraga nawang buin pidan unduke ento lakar kasidan. Terangangja teken pangadilane paundukan-paundukane ane suba liwat, tur tuturang teken Ulun apa artinne ento makejang.

23
Tuturang teken Ulun paundukan-paundukan ane lakar teka, apanga Ulun nawang mungguing kita ento saja dewa! Tegarangja ngae paundukan ane melah wiadin tekaangja makudang-kudang bencana. Dadiangja Ulun ajak makejang takut tur angob.

24
Kita ajak makejang muah pagaen kitane makejang ento tan paguna. Anake ane nyumbah kita ento nyenebin ati.

25

Ulun suba milih anak adiri ane nongos di gumine kangin. Ia lakar tekaang Ulun buat ngebug uli kaja. Ia lakar nyekjek parapamrentahe tan bina buka nyekjek endute, tan bina buka tukang payuke nyekjek luluh.

26
Nyenke uli pantaran kita, ane lakar ngramalang mungguing unduke ento lakar kasidan? Apanga iraga nyidayang muktiang mungguing kita saja beneh. Tusing ada uli pantaran kitane ane ngraos angan abuku ngenain unduke ento. Tusing ada anak ningeh kita ngraos angan abuku.

27
Ulun Sang Hyang Widi Wasa, ane pangawit suba nuturang ortane ento teken Sion. Ulun suba ngutus utusan ka Yerusalem maduluran pangandika kene: ‘Bangsan kitane lakar teka. Ia lakar pada mulih.’

28
Dikalane Ulun nlektekang paradewane ento di pantarannyane tusing ada ngelah unduk ane nyandang orahanga. Tusing ada ane nyidayang nyautin patakon Ulune.

29
Dewa-dewane ento makejang tan paguna. Ia ajaka makejang tuara bisa ngudiang-ngudiang. Sakancan arcane ento lemet tur tuara ngelah kakuatan.”

42

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Ene parekan Ulun ane paicain Ulun kakuatan, anak ane pilih Ulun, tur ane ledangin Ulun. Ulun suba ngebekin ia aji roh Ulune tur ia lakar nyalanang kadilan marep teken sawatek bangsane.

2
Ia tusing lakar majeritan wiadin makuukan wiadin ngraos gelur-gelur di rurung-rurunge.

3
Ia tusing lakar ngelung tiinge ane suba empak wiadin nampeh damare ane endihne remrem. Ia lakar satia nyalanang kadilan buat anake makejang.

4
Ia tusing lakar kelangan pangajap-ajap wiadin kawanenan. Ia lakar ngamanggehang kadilan di gumine. Gumine ane joh-joh lakar pada ngedotang paurukannyane.”

5

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngardi langite tur ngebatang langite punika. Ida ngwangun pretiwine lan saluiring sane urip irika. Ida nguripang tur mapaica angkihan ring sawatek manusane. Tur sane mangkin Ida Sang Hyang Widi Wasa sane maraga Widi, ngandika ring parekan Idane sapuniki:

6
“Ulun Sang Hyang Widi Wasa suba ngesengin kita tur ngicen kita kakuasan buat nlektekang apang kadilane kajalanang di gumine. Malantaran kita Ulun lakar ngae prajanjian marep teken parabangsane makejang. Malantaran kita Ulun nekaang galang buat bangsa-bangsane makejang.

7
Kita lakar ngedatang matan anake buta tur mebasang anake ane dipangkeng.

8

Tuah Ulun ngraga Sang Hyang Widi Wasa, Widin kitane. Tusing ada Widi lenan ane lakar nyaihin kamulian Ulune. Ulun tuara lakar nglugrain arca-arcane ento lakar ngedum kaluihan Ulune.

9
Paundukan ane suba ramalang Ulun ane jani suba kasidan. Ane jani Ulun lakar ngorahin kita paundukan ane anyar, yadiastun paundukane ento tonden kasidan.”

10
Makidungja kidung sane anyar pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur kidungangja puji-pujian Idane ih gumine makejang! Pujija Ida ih anak sane malayar ring segarane! Pujija Ida, ih sawatek sane urip ring segarane! Ih jagate sane doh-doh miwah sadagingipun, pada makidungja!

11
Banggayangja tegal melakange miwah kota-kotannyane pada muji Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur banggayangja wong Kedare muji Ida! Banggayang anake sane magenah ring kota Sela masuryak maliang-liang saking muncuk gununge!

12
Banggayangja anake sane magenah ring jagate sane doh-doh punika ngaturang puji miwah kamulian ring Ida Sang Hyang Widi Wasa!

13
Ida Sang Hyang Widi Wasa medal ka payudan sakadi pahlawane. Ida sampun sayaga tur ngaat pisan mayuda. Ida masuryak-suryak, inggih punika suryak patempuh yuda. Ida nyinahang kawisesan Idane marep ring meseh-meseh Idane.

14

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Suba makelo Ulun meneng dogen. Ulun tusing nyautin pinunas kaulan Ulune. Nanging ane jani masanne buat malaksana suba teka. Ulun nyerit buka anake luh nyakit nglekadang rare.

15
Ulun lakar nguugang bukit-bukit muah gunung-gununge tur ngetuhang padang-padange muah punyan kayune. Ulun lakar ngubah tukade ane di lebake apang dadi tegal melakang, tur ngetuhang tlaga-tlagane.

16

Ulun lakar nuntun kaulan Ulune ane buta di rurunge ane tonden taen entasina. Ulun lakar ngubah petengnyane dadi galang, tur tanah ane brintugan dadiang Ulun dangsah di arepannyane. Ene janjin Ulune tur Ulun lakar ngamanggehang prajanjiane ento tur tusing lakar cedok.

17
Sawatek anake ane pracaya teken arca-arca, ane nunas ica teken palawatan widinnyane, lakar kanistayang tur nandang kimud.”

18

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Padingehangja ih bangsa ane bongol! Paekin tur pedasinja, ih jlema ane buta!

19
Anake ane butaan teken parekan-parekan Ulune, tur bongolan teken utusan ane utus Ulun.

20
Ih Israel, kita suba nepukin liu pesan, nanging apa pikenohne ento makejang pabuat kita. Kita ngelah kuping anggon kita madingehang nanging apake ane suba dingeh kita?”

21

Ida Sang Hyang Widi Wasa punika Widi sane mapakayunan buat ngrahayuang, duaning punika Ida ngamanggehang pidabdab miwah paurukan-paurukan Idane, tur Ida ngarsayang mangda kaulan Idane ngluihang pidabdab-pidabdabe punika.

22
Nanging sane mangkin kaulan Idane sampun karampok. Ipun katekepin ring beten tanahe, tur kengkebang doh ring pangkenge. Ipun sampun kajarah tur karampok, tur nenten wenten anak angan adiriko sane rauh buat ngluputang ipun.

23

Saking pantaran ragane punapi wenten sane kayun mirengang paindikane punika? Ngawit saking mangkin kayunke ragane pacang nglinguang?

24
Sapasirake sane nyerahang Israel dados rampasan? Punika wantah Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga, malantaran dosan iragane ring Ida! Iraga sampun nenten sairing ring pakarsan Idane, wiadin nenten ninutin paurukan sane sampun paicayang Ida ring iraga.

25
Punika awinannya Ida ngicen iraga ngrasayang kakuatan pidukan Idane miwah nandang sangsaran perange. Pidukan Idane waluya sakadi geni sane ngeseng Israel makasami, nanging iraga tan naenin lingu ring indik sane sampun mamargi. Iraga nenten pisan-pisan mlajah saking paindikane punika.

43

1

Ih Israel, Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngardi semeton ngandika asapuniki: “Edaja takut, Ulun lakar ngrahayuang kita. Ulun suba ngesengin kita manut adan kitane, sawireh kita druen Ulun.

2
Yen kita majalan ngentasin tukad ane dalem-dalem, Ulun lakar ngiangin kita, tur pakewuh kitane tusing lakar ngliput kita. Yen kita majalan nuluh api, kita tusing lakar puun, tur gegodan ane abot tusing lakar kanti nyakitin kita.

3
Sawireh Ulun ene Sang Hyang Widi Wasa, Widin kitane, Widin Israele ane suci ane ngrahayuang kita. Ulun lakar mragatang Mesire buat mebasang kita, tur Ulun masih lakar mragatang Sudan muah Sebane.

4
Ulun lakar mragatang bangsa-bangsane makejang buat ngrahayuang kita. Sawireh kita maji pesan buat Ulun, tur sawireh Ulun asih teken kita tur ngajiang kita.

5
Edaja kita takut, Ulun ngiangin kita.

Uli tanggu kangin muah uli kauh ane joh pesan Ulun lakar nantan bangsan kitane mulih.

6
Ulun lakar ngorahin kajane apang baanga ia majalan tur teken kelode apang eda nombahang ia mulih. Depangja kaulan Ulune mulih uli gumi-gumine ane joh, uli di tepi siring gumine makejang.

7
Ia ento kaulan Ulun tur Ulun suba ngadakang ia apanga ia ngluihang Ulun.”

8
Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:
“Tundenja kaulan ulune ka pangadilan. Ia ngelah mata nanging ia tusing ngenot. Ia makuping nanging ia bongol.

9
Tundenja bangsa-bangsane ento ka pangadilan. Ane encenke dewannyane ane nyidayang ngramalang paundukan-paundukan ane lakar teka? Ane encenke ane suba ngramalang unduk ane sedek majalan jani? Depangja dewa-dewane ento ngajak saksi-saksinnyane buat muktiang ia patut, tur buat muktiang kabenehan raosne.

10

Ih wong Israel, kita makadadi saksin Ulune. Ulun milih kita buat dadi parekan Ulune apanga kita nawang Ulun tur pracaya teken Ulun, muah apang ngresep mungguing tuah Ulun dogen maraga Widi. Lenan teken Ulun tusing ada buin Widi. Tusing taen ada tur tusing lakar ada.

11
Tuah Ulun dogen ane maraga Widi, ane nyidayang ngrahayuang kita.

12
Ulun suba ngramalang unduk ane lakar teka, sasubane keto Ulun teka buat nulungin kita. Tusing taen ada dewan wong sunantarane nyidayang ngadakang unduk ane buka kene. Kita ane makadadi saksin Ulune.

13
Ulun ene Ida Sang Hyang Widi Wasa, buat salawas-lawasne. Tusing ada anak nyidayang luput uli kakuasan Ulune. Tur tusing ada anak ane nyidayang ngubah ane suba kardi Ulun.”

14

Widin Israele sane suci, Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngrahayuang semeton, ngandika sapuniki:

“Ulun lakar ngutus wadua bala buat nglawan wong Babele buat ngluputang kita. Ulun lakar nguug gapuran kotannyane. Suryak rakyatnyane lakar masalin dadi ling.

15
Ulun Sang Hyang Widi Wasa, Widin kita ane suci. Ulun ane ngardi kita, tur Ulun ene ratun kitane.”

16

Sane nguni Ida Sang Hyang Widi Wasa ngardi margi megat segara, inggih punika margi sane nglintang ring toyane sane museran.

17
Ida nantan wadua bala sane kuat buat jaga kasirnayang, inggih punika wadua bala sane nunggang kreta lan kuda. Ipun kalebu ring segarane tur nenten naenin bangun malih. Ipun kapademang sakadi nampeh endih lampune.

18

Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki:

“Edaja ngingetang paundukan ane suba liwat, wiadin eda ngingetang unduk ane suba kasidan imaluan.

19
Tlektekangja paundukan ane anyar ane lakar laksanayang Ulun. Unduke ento suba ngawitin kalaksanayang tur ane jani kita nyidayang nepukin. Ulun lakar ngae rurung gede di tegal melakange, tur ngicen kita yeh klebutan ditu.

20
Buron alasane masih lakar pada ngluihang Ulun, cicing alasan muah kedis kasuarine lakar muji Ulun dikalane Ulun ngadakang tukad membah di tegal melakange buat ngicen kaula seselikan Ulune yeh.

21
Ia ento bangsa ane adakang Ulun buat ragan Ulune, tur ia lakar makidung ngluihang Ulun.”

22

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Nanging kita suba rumasa kenyel marep teken Ulun, ih Israel. Kita suba tusing nyungsung Ulun.

23
Kita tusing ngaturang teken Ulun aturan biri-biri maborbor. Kita tusing ngluihang Ulun aji aturan kitane. Ulun tusingja makewehin kita aji aturan-aturan ane liu wiadin nagihin kita menyan.

24
Kita tusing meli menyan pabuat Ulun wiadin ngliangang Ulun aji muluk-muluk wewalungan kitane. Tungkalikane kita makewehin Ulun aji dosa-dosan kitane. Kita makewehin Ulun aji kapelihan-kapelihan ane suba laksanayang kita.

25
Nanging yadian buka keto, Ulun ene Widi ane ngampurayang dosan kitane. Buina Ulun malaksana buka keto sawireh mula buka keto pakayunan Ulune. Ulun tusingja mategenang dosan kitane ento teken kita.

26
Jalanja iraga ka pangadilan tur aturangja ditu dedalihan kitane. Berberangja prakarane ditu buat muktiang mungguing kita ene beneh.

27
Leluur kitane ane pangawit suba madosa teken Ulun, keto masih pamimpin-pamimpin kitane suba madosa nglawan Ulun.

28
Buina pamrentah kitane suba ngletehin linggih Ulune ane suci. Ento krana Ulun nekaang bencana pabuat Israel, tur Ulun nepang kaulan Ulune kanistayang.”

44

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki:

“Ih Israel parekan Ulune, kaula seselikan Ulune, katurunan Yakube dingehangja!

2
Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane ngardi kita. Uli ngawit kita mara lekad, Ulun suba nulungin kita. Eda kita takut. Kita parekan Ulun, kaula seselikan Ulun ane suecanin Ulun.

3

Ulun lakar maicayang yeh teken tanahe ane tuh, tur ngadakang yeh klebutan ane membah di tanahe ane tuh latuh. Ulun lakar mriokang kakuatan Ulune sig pianak-pianak kitane, tur maicayang mertan Ulune teken katurunan kitane.

4
Ia lakar tumbuh lanus buka padange ane tumbuh di tanahe beseg, buka punyan kayune ane tansah cokin yeh uli klebutan yehe.

5

Sakaukud rakyate lakar pada ngraos kene: ‘Tiang druen Ida Sang Widi Wasa.’ Anake pada lakar teka tur dadi abesik teken bangsa Israele. Ia suang-suang lakar nulisang parab Ida Sang Hyang Widi Wasa di limanne, tur ngadanin dewekne kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa.”

6

Ida Sang Hyang Widi Wasa sane mrentah tur nyayubin bangsa Israele, inggih punika Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa ngandika asapuniki: “Ulun ene ane pangawit muah ane panyuud, tuah Ulun ane maraga Widi. Tusing ada Widi ane lenan sajabaning Ulun.

7
Adake anak ane nyidayang nglaksanayang buka ane laksanayang Ulun? Nyenke ane suba nyidayang ngramalang unduk ane lakar kasidan, ngawit uli ane pangawit pesan kanti di masan wekasane?

8
Edaja takut ih kaulan Ulune! Sawireh kita suba nawang mungguing Ulun suba ngramalang uli imaluan kanti jani, sakancan unduk ane lakar kasidan tur kita ane dadi saksin Ulune. Adake buin Widi ane lenan? Adake Widi ane mawisesa ane tonden taen dingeh Ulun?”

9

Sawatek anake sane ngardi arca-arca punika nista pisan, tur dewa-dewa sane ajiang ipun pisan punika tan paguna. Anake sane nyungsung dewa-dewane punika sujatinipun buta tur nambet mawinan ipun pacang nandang kimud.

10 Makarya palawatan mas perak buat kasumbah makadados Widi, punika nenten pisan patut.

11 Sawatek anake sane nyumbah dewa-dewa sane kadi asapunika pacang kanistayang. Jadmane sane ngaryanin arca-arcane punika wantah manusa pada tur tan langkungan ring punika. Banggayang ipun pada rauh tur kapintonin. Ipun pacang ajerih tan sipi tur pacang nandang kimud.

12

Pandene ngambil perak atugel tur ngaryanin punika ring prapene. Limannyane sane siteng ningtingang palu tur noktok perake punika tumuli karupayang. Sajeroning ipun makarya ipun nandang seduk, bedak miwah kenyel.

13

Tukang tarune ngukur taru. Ipun ngambarin tarune punika antuk kapur, tur ngukir taru punika antuk paet pangukir, raris ngrupayang taru punika sakadi manusa, manusa sane bagus genjing, tumuli kagenahang ring umahnyane.

14 Menawita ipun ngebah wit taru aras sane pacang anggena arca punika, wiadin ipun milih wit jati wiadin kipres saking alase, wiadin ipun menawi nandur wit salam tur ngajap sabeh tedun mangda numbuhang tarune punika.

15 Jadmane ngambil taru atugel buat anggen ipun saang, tur sane malih atugel anggen ipun arca. Sane abagian anggen ipun pangumpan buat ngidu miwah manggang roti, sane malih abagian anggen ipun dewa raris sumbah ipun.

16 Abagian tarune punika anggen ipun ngendihang geni. Irika ipun manggang ulam raris naar ulame punika tur ipun wareg. Ipun ngangetang dewek ipune tur mabaos sapuniki: “Ambate anget tur jaene! Ambate luung apine!”

17 Sisan tarune anggen ipun arca, wusan punika ipun matedoh tur nyumbah arcane punika. Ipun ngastawa ring arca punika tur mabaos asapuniki: “Palungguh iratu widin titiang, rahayuangja titiang.”

18

Jadmane sane kadi asapunika kalintang nambet. Ipun tan uning ring sane kardi ipun. Ipun nekep paningalan miwah pepinehnyane marep ring sane patut.

19 Sang makarya arca-arca nenten madue akal miwah pangresepan sane ngawinang ipun mabaos: “Abagian kayune ento tunjel tiang. Ditu tiang manggang roti di duur baane tur ditu tiang manggang be laut daar tiang. Sisan kayune lantas anggon tiang arca. Dini tiang sumungkem nyumbah kayu atugel.”

20

Indike kadi asapunika ngawinang ipun sakadi naar abu kewanten. Pepinehipune sane nambet punika ngawinang ipun kasasar ngrereh pitulungan. Ipun nenten muatang ngangkenin ring deweknyane, mungguing arca sane gamel ipun punika boya pisan widi.

21

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Ih Israel, ingetangja ene. Ingetangja mungguing kita parekan Ulun. Ulun ngadakang kita buat dadi parekan Ulune, tur Ulun tusing taen lakar ngengsepang kita.

22
Ulun suba nyampatang dosan kitane buka nyampatang guleme. Ane jani maija mabalik sig Ulune. Tuah Ulun dogen ane ngrahayuang kita.”

23

Masuryakja maliang-liang, ih langit! Masuryakja ih tongos ane paling dalem di gumine! Masuryakja maliang-liang, ih gunung-gunung muah sawatek kayune ane di alase! Ida Sang Hyang Widi Wasa suba nyinahang kagungan Idane malantaran ngrahayuang Israel kaulan Idane.

24
“Ulun Ida Sang Hyang Widi Wasa, juru rahayun kitane. Ulun ngraga ane ngadakang kita. Ulun Sang Hyang Widi Wasa, ane ngardi saananing ane ada. Ulun ngraga ane ngeberang langite tur dugase Ulun ngadakang gumine tusing ada anak ane nulungin Ulun.

25
Ulun ane ngawanang tukang tenunge belog, tur nyliwegang ramalan paratukang ramale. Raos anake wicaksana tungkasin Ulun, tur Ulun muktiang mungguing kawicaksanannyane ento paundukan ane belog.

26
Nanging yen kaulan Ulune ngadakang ramalan, yen Ulun ngutus utusan buat ngedengang rencanan Ulune, Ulun ngawanang sakancan rencana muah ramalane ento kasidan. Ulun ngorahang teken kota Yerusaleme, mungguing rakyate lakar buin nongos ditu. Kota-kotane di Yehuda lakar kawangun. Kota-kotane ento lakar kawangun uli uug-uugannyane.

27
Aji raos abuku Ulun ngetuhang yeh pasihe.

28
Ulun ngandika teken I Kores kene: ‘Kita ane lakar madeg ratu pabuat Ulun. Kita lakar nglaksanayang unduke ane arsayang Ulun, ane patut laksanayang kita. Kita lakar mrentahang apanga kota Yerusaleme buin kawangun tur dasar Perhyangan Agunge apang kapasang.’ ”

45

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyelik Ida Sang Prabu Kores buat kadegang dados ratu. Ida sampun nyelik ida buat ngaonang parabangsane. Ida ngutus Ida Sang Prabu Kores buat nyurudang lungguh pararatune. Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang mukak gapura-gapuran kotane pabuat ida. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring Ida Sang Prabu Kores asapuniki:

2
“Ulun ane lakar nyediang jalan pabuat kita. Ulun ngrapah gunung-gunung muah bukit-bukite. Ulun lakar nguugang gapura-gapura temagane muah nglurug palang-palang besine.

3
Ulun lakar ngicen kita arta brana uli di tongos-tongos ane singid tur mengkeb. Ditu kita lakar nawang mungguing Ulun ene Sang Hyang Widi Wasa muah Widin Israele ane suba ngandikain kita manut adan kitane.

4
Ulun ngesengin kita buat nulungin Israel parekan Ulune, nah ento bangsane ane suba pilih Ulun. Ulun suba ngicen kita kaluihan ane gede, yadiapin kita tusing nawang Ulun.

5

Ulun Ida Sang Hyang Widi Wasa. Tusing ada buin Widi ane lenan. Ulun lakar ngicen kita kakuatan ane perluang kita, yadianja kita tusing nawang Ulun.

6
Ulun nyalanang unduk ane buka kene apanga asing-asing anak, uli tanggun gumine ane abesik kanti teked ka tanggunne ane besikan pada nawang, mungguing Ulun Sang Hyang Widi Wasa tur tusing ada buin Widi ane lenan.

7
Ulun ane ngadakang galange muah petenge. Ulun ane nekaang merta muah bencana. Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane ngadakang ento makejang.

8
Ulun lakar ngicen kita kamenangan buka ujane uli di langite. Gumine lakar nampi unduke ento, mawanan ditu lakar ada mentik kamerdekaan muah kadilan. Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane lakar ngadakang ene makejang.”

9
Punapike wenten payuk sane nglawan tukang payuke, inggih punika payuk sane pateh ring payuk-payuk sane tiosan? Punapike wenten tanah legit sane mataken ring tukang payuke punapike sane karyanin ipun? Punapike wenten payuk tanah sane ngamigmig mungguing tukang payuknyane punika belog?

10
Wentenke anak sane purun mabaos ring wong tuannyane sapuniki: “Apa awananne bapa ngardi tiang buka kene?”

11
Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele sane suci, sane mastiang indik sane pacang rauh, ngandika asapuniki: “Tuara patut kita matakon teken Ulun unduk pianak-pianak Ulune, wiadin nuturin Ulun apa ane sapatutne laksanayang Ulun.

12
Tuah Ulun ane ngardi gumi muah ane ngadakang manusane buat nongos ditu. Ulun ane ngebatang langite baan kawisesan Ulune. Ulun ane nitah matan ai, bulan muah bintang-bintange.

13
Ulun ane suba ngorahin Kores buat nglaksanayang pakarsan Ulune, tur menehang sakancan paundukane. Ulun lakar menengang sakancan rurunge ane entasina. Ia lakar ngwangun buin kota Yerusalem, kotan Ulune, tur mebasang parakaulan Ulune ane matawan. Tusing ada anak ane nyewa wiadin nombok ia buat nglaksanayang unduke ento.” Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa sampun ngandika kadi asapunika.

14

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring wong Israele asapuniki: “Kasugihan wong Mesir muah wong Sudane lakar dadi gelah kitane, tur jlema Sebane ane tegeh-tegeh lakar dadi panjak kitane. Anake ento lakar mategul aji ante nututin kita. Anake ento lakar nengkluk di arepan kitane tur ngaku kene: ‘Ida Sang Hyang Widi Wasa ngiangin idewa, wantah Ida ngraga sane maraga Widi.

15
Widin Israele sane ngluputang kaulan Idane, punika Widi sane nyinahang ragan Idane.

16
Sakancan anake sane makarya arca-arca pacang nandang kimud. Ipun sareng sami pacang kanistayang.

17
Nanging wong Israele karahayuang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur kamenangannyane buat salawas-lawasnya. Rakyatnyane nenten pacang naenin nandang kimud.’ ”

18

Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngardi langit, wantah Ida ngraga sane maraga Widi. Ida sane ngadakang miwah ngwangun mrecapadane. Ida ngardi mrecapadane punika kukuh tur langgeng. Ida boyaja ngardi mrecapadane punika mangda suung mangmung, nanging buat dados genah jadmane magumana. Punika awinannya Ida ngandika sapuniki: “Ulun ene Sang Hyang Widi Wasa, tusing ada buin Widi ane lenan.

19
Ulun tusing ngandika masesingidan wiadin ngengkebang ane arsayang Ulun. Ulun tusing taen nguduhang rakyat Israele ngalih Ulun di tongose ane suung mangmung. Ulun Sang Hyang Widi Wasa, tur Ulun ngandika amun sujatinne. Ulun nyinahang unduk ane madan patut.”

20

Pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa asapuniki:

“Maija mapunduh ih rakyat bangsa-bangsane makejang, nah ento sawatek ane nu idup uli kaprabone ane uug. Maija tekaang deweke buat nunas kadilan. Anake ane mapeed ngiringang arca-arcannyane ane aji kayu tur ngastawa teken dewa-dewa ane tusing nyidaang ngrahayuang ia, anake ento mula tuah anak belog punggung.

21
Mai tur aturangja prakaran kitane di pangadilan. Depangja parapembelane mapitungan bareng-bareng. Nyenke ane imaluan ngramalang paundukan ane lakar kasidan? Singke Ulun Sang Hyang Widi Wasa, Widi ane ngrahayuang kaulan Ulune? Tusing ada Widi ane lenan.

22

Ih jlema sajagat, maija mabalik sig Ulune apang kita rahayu. Tuah Ulun ane maraga Widi.

23
Janjin Ulune tuah sasajaan, tur tusing lakar mubah. Saking sujati tuah Ulun masumpah masrana ragan Ulune. Asing-asing anak lakar pada teka sumungkem di ajeng Ulune, tur pada masumpah astiti bakti teken Ulun.

24
Anake ento lakar pada ngorahang mungguing tuah majalaran Ulun dogen ada kamenangan muah kakuatan. Nanging sawatek anake ane geting teken Ulun lakar nandang kanistan.

25
Ulun Sang Hyang Widi wasa lakar ngrahayuang katurunan Yakube makejang, tur ia lakar ngaturang puji-pujian teken Ulun.

46

1

Puniki pamuput paradewan wong Babele! Dewa Bel miwah Nebo punika sane pecak kasungsung, nanging sane mangkin arca-arcannyane punika kapondong antuk keledaene tur dados pondongan ring tundun burone sane tan pabayu.

2
Arca-arca punika tan nyidayang ngluputang dewekipune. Ipun kejuk tur kabakta makaon. Punika sane dados pamuput dewa-dewan wong Babele!

3

‘Ih katurunan Yakub muah sawatek kaulan Ulune ane enu dini, pada padingehangja! Ulun suba miara kita ngawit uli kita mara lekad.

4
Ulun Widin kitane ane lakar miara kita kanti kita tua tur putih bok kitane. Ulun ane ngadakang kita tur lakar miara kita. Ulun lakar ngicen kita pitulungan tur ngrahayuang kita.’

5

Pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sapuniki: Teken nyenke kita lakar mandingang Ulun? Apake ada anak ane masaih teken Ulun?

6
Anake pada mukak dompetnyane tur mesuang masne. Ia nimbang perak aji dacin. Ia ngupahin tukang mas buat ngae palawatan dewa. Sasubane keto ia laut nyumbah di arepan arcane ento buat ngaturang bakti.

7
Ia negen dewannyane ento laut abana, suba keto dewane ento lantas pejanga di satunggaling tongos, tur ditu dewane ento kajujukang. Dewane ento tusing nyidayang makisid uli tongose ento. Yen ada anak ngastawa teken dewane ento, ia tusing nyidayang masaut tur ngrahayuang anake ento uli sangsarannyane.

8

Ih anak ane madosa ingetangja paundukane ene. Pinehinja unduk ane suba adakang Ulun.

9
Ingetang paundukan-paundukan ane suba kasidan imaluan. Angkeninja mungguing tuah Ulun ngraga ane maraga Widi. Buina tusing ada Widi ane masaih teken Ulun.

10
Uli pangawit Ulun ngramalang panadinne. Buina uli imaluan Ulun suba ngramalang unduk ane lakar kasidan. Ulun suba ngorahang mungguing rencanan Ulune tusing taen gagal. Buina Ulun lakar ngadakang sawatek ane arsayang Ulun buat kalaksanayang.

11
Ulun ngesengin anak aukud uli kangin, tur ia lakar teka masriut buka kedis garudane tur ia lakar nglaksanayang sakancan rencanan Ulune. Ulun suba ngandikayang buka keto, tur ento lakar kasidan.

12

Ih anak ane bengkung, ane mapineh mungguing joh para lakar menang, padingehangja sabdan Ulune.

13
Ulun ngadakang dina kamenangane ento suba paek, tur tusingja buin makelo kamenangan Ulune suba tusing lakar kasep. Ulun lakar ngrahayuang kota Yerusaleme tur Ulun lakar mapaica kaluihan teken wong Israele.”

47

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Ih Babel tuunja uli singasanan kitane, tur tegakangja iban kitane di buke di tanahe. Kita suba taen dadi buka anake daa, buka kota ane tusing prasida kakalahang. Nanging kita tusing buin makelo lakar nu lemuh magelohan. Jani kita suba dadi panjak.

2
Pitehangja pangilesane tur ngaeja tepung. Bukakja krudunge, tur cingcingangja kambene, buina cingcingangja roke buat megat tukad.

3
Anake lakar pada nepukin kita malalung. Ia lakar nepukin kita nista tur nandang kimud. Ulun lakar nibakang pangwales, tur tusing ada anak ane nyidayang nambakin Ulun.”

4

Widin Israele sane suci mebasang iraga. Parab Idane Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa.

5

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring panegara Babele, sapuniki: “Tegakangja iban kitane di tongose ane peteng tur sepi. Anake tusing lakar nu buin ngadanin kita pramesuarin parabangsane.

6
Ulun suba duka teken kaulan Ulune. Ulun suba tusing ngangkenin ia dadi kaulan Ulun. Ulun nyerahang ia sig kakuasan kitane, tur kita tusing pesan kapiolasan teken ia. Yadian teken anak ane tua-tua kita masih matingkah kasar teken ia.

7
Kita ngaden mungguing kita lakar terus dadi pramesuari, tur tusing ngrasayang unduke ento di ati wiadin minehin unduke ento lakar ada panyuudne.

8

Wireh keto padingehangja jani ih anak ane demen masuka-sukaan. Kita ane ngaden dewek kitane lakar setata aman tur rahayu. Kita ngorahang iban kitane agung patuh teken Ida Sang Hyang Widi Wasa. Kita ngaden mungguing tusing ada anak ane patuh buka kita. Kita ngaden mungguing kita tusing taen lakar dadi balu wiadin sedih sawireh pianak-pianak kitane ilang.

9
Nanging buin akejep, disajeroning adina, unduke ento makejang lakar kasidan. Yadian sawatek kasaktiane adokang kita, nanging kita masih lakar kelangan somah muah pianak.

10

Kita suba marasa aman sajeroning kajaatan kitane. Kita ngaden mungguing tusing ada anak ane lakar nawang. Karirihan muah kaduegan kitane ngawanang kita kasasar, kanti kita ngelah keneh: ‘Idewek ene Widi, tusing ada anak ane masaih teken idewek.’

11
Bencanane lakar nibanin kita, tur tusing ada kasaktian kitane ane nyidayang nambakin bencanane ento. Kita lakar nadak benyah, tur kita tusing taen ngipiang unduke ento.

12
Anggon kasaktian mantran kitane makejang, ane suba anggon kita ngawit uli kita nu cerik. Mirib ia lakar nyidayang nulungin kita. Miribne kita lakar nyidayang ngawanang musuh kitane takut.

13
Kita suba tan pabayu ulihan lebihan maan pitutur. Jani depangja paraahli nujum kitane nah ento anake ane mlajahin unduk bintang-bintang, ane ngambar wilayah-wilayah langite, laut mituturin kita ngabulan unduk ane lakar nibenin kita.

14

Ia tan bina buka gumpange abedik, tur apine lakar muunang ia. Ia tusing lakar nyidayang ngluputang dewekne padidi, sawireh dilapan apine lakar kaliwat kebus buat ia. Apine ento dongja api ane melah anggon ngidu.

15
Ento makejang kamelahan ane lakar gaena pabuat kita. Paraahli nujume ento ane idihin kita pitutur sapanjang umur kitane. Ia lakar ngalahin kita laut nuut pajalanannyane padidi. Adiriko tusing ada ane nyidaang ngrahayuang kita.”

48

1

Ih bangsa Israel, parakaturunan Dane Yehuda, pirengangja puniki. Ragane masumpah nyambat parab Ida Sang Hyang Widi Wasa tur ngaranin raga nyungsung Widin wong Israele. Nanging ragane nenten ngresep ring baos sane baosang ragane.

2
Samaliha ragane ngucap sada sumbung, mungguing ragane punika rakyat kota sane suci, samaliha ragane andel ring Widin Israele, sane maparab Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa.

3

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring wong Israele sapuniki: “Imaluan Ulun suba ngramalang unduk ane lakar kasidan. Sasubane keto nadak Ulun ngadakang unduke ento.

4
Ulun nawang mungguing kita lakar mabukti bengkung, kekeh buka besine tur bengkung buka prunggune.

5
Ento krana, imaluan Ulun suba ngramalang unduk kitane dimani wekas, tur ngwarahang sakancan unduke ento satondene kasidan, buat nambakin kita apang eda kita ngorahang mungguing arca-arca muah palawatan kitane ane ngawanang unduke ento kasidan.

6

Makejang unduke ane suba nikayang Ulun ento, ane jani suba kasidan. Kita patut ngangkenin mungguing ramalan Ulune ento kapitui saja. Ane jani Ulun lakar ngorahin kita paundukan anyar ane lakar teka, nah ento paundukan ane tonden taen edengang Ulun.

7
Tuah mara jani sakancan unduke ento sinahang Ulun. Ane imaluan tusing taen ada unduk ane buka keto. Yen unduke ento suba taen ada, kita lakar ngorahang mungguing kita suba taen nawang unduke ento makejang.

8
Ulun nawang mungguing kita tusing sedeng gugu, mungguing kita ene setata brontak. Ento awanane kita tusing taen ningeh unduke ene makejang, tur tusing ada angan abedikko macelep di kuping kitane.

9

Apang bangsane ento muji parab Ulune, Ulun ngandeg pidukan Ulune. Ulun muungang unduke ento, tur tusing payu nyirnayang kita.

10
Ulun suba mintonin kita aji kasangsaran ane panes buka perake kasepuh di prapene. Nanging cingak Ulun kita tusing pesan maji.

11
Unduk ane laksanayang Ulun ento makejang pabuat Ulun. Ulun tusing lila parab Ulune kanistayang, wiadin ada anak lenan ane ngedum kaluihan ane patutne dadi duen Ulune ngraga.”

12

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Ih Israel, bangsa ane suba nikain Ulun, padingehangja apang melah, Ulun ene Widi ane pangawit muah ane panyuud. Tuah Ulun ngraga ane maraga Widi.

13
Tangan Ulune ane masang dasar gumine muah ngebatang langite. Dikalan Ulune ngaukin gumi muah langite, tan pasangke ia pada teka.

14

Pada mapunduh tur dingehangja, ih kita ajak makejang. Tusing ada widi-widi ane bisa ngramalang, mungguing anak ane suba pilih Ulun lakar ngebug panegara Babele. Ia lakar nglaksanayang saananing ane tunden Ulun nglaksanayang.

15
Tuah Ulun ane suba ngandika tur ngaukin ia. Ulun ane nuntun ia tur ngawanang ia molihing gawe.

16

Ane jani maija paekin Ulun tur padingehang pangandikan Ulune. Uli pangawit Ulun suba ngandika gegalangan, tur setata ngawanang pangandikan Ulune ene saja kasidan.” (Sane mangkin Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur sampun ngicen tiang kakuasan Idane tur Ida ngutus tiang.)

17
Widin Israele sane suci, Sang Hyang Widi Wasa sane ngrahayuang semeton, ngandika sapuniki: “Ulun ene Sang Hyang Widi Wasa, Widin kitane. Ulun ane mapakayun ngurukang kita buat dadi kamelahan kitane tur ane nuntun kita di rurunge ane patut entasin kita.

18

Yen kita tuah madingehang pituduh-pituduh Ulune dogen, pedas mertane tansah ngliab kita, waluya buka tukade ane tusing taen tuh. Kamenangane pasti teka sig kitane, waluya buka ombake magulungan di pasisi.

19
Katurunan kitane lakar dadi liu buka biase, tur Ulun lakar ngawanang apang ia pracaya mungguing ia tusing buin lakar kasirnayang.”

20

Medalja saking jagat Babele, tur mamargija saha bebas, uar-uarangja ortine punika antuk manah liang tur ortiangja ka sakuub jagate sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa suba ngrahayuang Israel, parekan Idane.”

21
Rikala Ida Sang Hyang Widi Wasa nuntun kaulan Ida nglintangin tegal melakang sane tuh tur kebus, ipun nenten pisan nandang bedak. Ida ngwentenang toya medal saking batu kaange pabuat ipun. Ida nyibak batu kaange tur toyane raris membah.

22
“Anake ane madosa tusing lakar maan rahayu.” Asapunika pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

49

1

Ih parabangsa sane doh miwah rakyat sane magenah doh pisan, pirengangja baos tiange. Saderenge tiang lekad, Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyelik tiang tur ngamanggehang tiang dados parekan Idane.

2
Ida sane ngawinang baos tiange mangan sakadi pedange. Ida nyayubin tiang antuk tangan Idane. Ida nadosang tiang waluya sakadi panah sane lanying tur sregep buat kagunayang.

3
Ida ngandika ring tiang sapuniki: “Ih Israel, kita ene parekan Ulune. Malantaran kita anake lakar pada muji Ulun.”

4
Atur tiange sapuniki: “Titiang sampun makarya nanging nenten wenten pikenohipun. Titiang sampun nganggen kakuatan titiange, nanging sami tan wenten pikenohipun.” Nanging tiang pracaya Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nindihin wicaran tiange. Ida pacang ngupahin tiang pabuat indik sane sampun laksanayang tiang.

5

Sadurunge tiang lekad, Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngamanggehang tiang. Ida sampun nadosang tiang parekan Idane buat ngwaliang parakaulan Idane, inggih punika ngwaliang wong Israele sane sambeh pablesat genahipun. Ida Sang Hyang Widi Wasa ngajiang tiang, tur Ida dados wit kakuatan tiange.

6

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring tiang sapuniki: “Ih parekan Ulune, Ulun ngelah gegaen ane gede pabuat kita. Tusingja tuah buat ngrajegang buin kagungan wong Israele ane enu dogen, nanging Ulun masih lakar nadiang kita galang pabuat parabangsane, apanga gumine makejang dadi rahayu.”

7
Widin Israele Sane Maha Suci miwah Sang Juru Rahayu, ngandika ring anake sane kanistayang, ring anake sane kagetingin antuk parabangsane, ring sane dados panjak parapanguasane, sapuniki: “Pararatune lakar nepukin kita kabebasang saha rahayu, laut lakar bangun buat ngormatin kita. Parapangerane masih lakar nepukin unduke ento, tur ia lakar pada nengkluk nyumbah kita.”

Paindikan sane kadi asapunika pacang kasidan, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyelik parekan Idane. Widin wong Israele sane suci ngamanggehang sakancan janjin Idane.

8

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring kaulan Idane sapuniki:

“Dikalan teka masanne kita karahayuang, Ulun lakar nyinahang sih pasuecan Ulune teken kita, tur nyuecanin kita dikalane kita ngeling nunas ica. Ulun lakar nyaga tur nyayubin kita, buina malantaran kita, Ulun ngae prajanjian teken parabangsane makejang. Ulun lakar nglugrain kita buin nongosin tanah kitane ane jani makutang ento.

9
Ulun lakar ngandika teken paratawanane kene: ‘Kemaja bebasang ibane!’, muah teken anake ane nongos di petenge, Ulun ngandika kene: ‘Maija pesu ka galange!’ Anake ento lakar buka biri-birine ane kangonang di bukit-bukite.

10
Ia tuara lakar taen seduk wiadin bedak. Panes matan ai muah tegal melakange tusing lakar ngebusin ia, sawireh ia lakar katuntun baan anak ane tresna teken ia. Anake ento lakar nuntun ia ka yeh klebutane.

11

Ulun lakar ngae rurung gede ngliwatin gunung-gununge, tur nabdabang rurung buat pajalan kaulan Ulune.

12
Kaulan Ulune lakar teka uli joh, uli kaja muah uli kauh, muah uli Aswan ane bedelod.”

13

Ih langit makidungja, masuryakja saha liang ih gumi! Depangja gunung-gununge masuryak makidung! Ida Sang Hyang Widi Wasa mapakayun nglipur kaulan Idane. Ida rumasa sih kapiolasan ring kaulan Idane sane nandang sangsara.

14

Nanging wong Yerusaleme mabaos asapuniki:

“Ida Sang Hyang Widi Wasa suba ngutang iraga! Ida suba lali teken iraga!”

15

Irika Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring ipun sapuniki:

“Nyidayangke anake luh engsap teken pianak gelahnyane, tur tuara tresna teken pianak ane lekadanga? Yadiastu ada meme ane engsap teken pianakne, nanging Ulun tusing taen engsap teken kita.

16
Ih Yerusalem, Ulun tusing taen engsap teken kita! Ulun suba nyuratang adan kitane di tlapakan liman Ulune.

17

Anake ane lakar ngwangun kita enggal lakar teka, tur anake ane nguugang kita lakar makaad.

18
Iwasinja milehan tur pedasinja apa ane ada. Rakyat kitane pada mapunduh, ia suba pada malipetan mulih. Sasajaane Ulun ene Widi ane nyeneng. Kita lakar rumasa bangga marep teken rakyat kitane. Rasa banggan kitane patuh buka pangantene luh marep teken sasocannyane.

19

Gumin kitane suba uug tur suung, nanging ane jani ia lakar dadi kaliwat cupit pabuat rakyate ane teka muah nongos ditu. Buina anake ane nepin kita uug, ia lakar makaad joh pesan uli sig kitane.

20
Rakyat kitane ane lekad di paselongan, manian lakar ngraos kene: ‘Gumine ene cupit pesan. Iraga merluang tongos ane linggahan buat magumana.’

21
Ditu kita lakar ngraos teken dewek kitane padidi kene: ‘Nyenke ane suba nglekadang cerik-cerike ene? Iraga suba kelangan pianak tur tusing lakar ngelah pianak buin. Iraga suba kaselong tur abana joh pesan. Nyenke ane suba ngedenang cerik-cerike ene? Iraga suba kalahina padewekan, uli dijake tekan cerik-cerike ene?’ ”

22

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur ngandika ring kaulan Idane sapuniki:

“Ulun lakar mapaica wangsit teken bangsa-bangsane, tur ia lakar ngamulihang pianak-pianak kitane.

23
Pararatune lakar satmaka dadi bapa pabuat kita, tur parapramesuarine lakar satmaka dadi memen kitane. Ia lakar pada ngeed di arepan kitane tur ngajiang kita. Ia ngasorang dewek buat ngedengang rasa hormatnyane teken kita. Ditu kita lakar nawang, mungguing Ulun ene Sang Hyang Widi Wasa. Anake ane ngantosang pitulungan Ulune tusing lakar taen kado.”

24
Nyidayangke kita ngrebut jejarahan uli liman prajurite? Nyidayangke kita mebasang tawanane uli anake ane wirosa?

25

Ida Sang Hyang Widi Wasa malih ngandika asapuniki:

“Unduke ene ane lakar kasidan. Tawanan-tawanan prajurite lakar kajuang tur jejarahan anake wirosa lakar karampas. Ulun lakar nyiatin sawatek anake ane nyiatin kita tur Ulun lakar ngrahayuang pianak-pianak kitane.

26
Ulun lakar ngawanang parapanindes kitane saling matiang ajaka timpalne. Ia lakar katagihan ngamatiang muah setata brangti. Ditu sawatek manusane lakar pada nawang mungguing Ulun ene Sang Hyang Widi Wasa, ane ngrahayuang tur mebasang kita. Ia lakar nawang mungguing Ulun ene Widin Israele Ane Maha Kuasa.”

50

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki:

“Apake kita ngaden Ulun ane nunden kaulan Ulune magedi, buka anake muani ngutang kurenane? Yen keto, encenke surat palase? Apake kita ngaden Ulun ngadep kita buat dadi tawanan buka anake muani ngadep pianak-pianakne buat dadi panjak? Tusingja buka keto! Kita dadi tawanan uli krana dosan kitane padidi. Kita katawan ulihan kajaatan kitane padidi.

2

Apa awanane kaulan Ulune tusing lingu dugase Ulun nelokin ia buat ngrahayuang ia? Apa krana ia tusing masaut dugase Ulun ngandikain ia? Apake Ulun kaliwat lemet buat ngrahayuang ia? Ulun nyidayang ngetuhang pasih aji prentah Ulune, tur ngubah tukad-tukade dadi tegal melakang, kanti bene ditu pada mati ulihan kuangan yeh.

3
Ulun nyidayang nadiang langite peteng dedet patuh buka kasedihane buat mangenang anake mati.”

4
Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur sampun ngurukang tiang indik sane patut baosang tiang, mangda tiang nyidayang nguatang anake sane lesu. Nyabran semengan Ida ngawinang tiang meled miragiang indik sane pacang urukang Ida ring tiang.

5
Ida sampun ngicen tiang pangresepan tur tiang sampun nenten brontak wiadin nilarin Ida.

6
Tiang nyerahang tundun tiange ring anake sane nigtig tiang. Tiang nenten nglawan rikala anake nganistayang tiang, rikala ipun mutbut jenggot tiange, tur ngecuhin muan tiange.

7

Nanging baosipune sane nganistayang tiang punika nenten mrasidayang nyakitin tiang, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur mapaica pitulungan ring tiang. Tiang nabdabang manah tiange buat sabar ring ipun. Tiang uning mungguing tiang tan pacang nandang kimud,

8
santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngiangin tiang, tur Ida wikan mungguing tiang nenten iwang. Wentenke anak sane purun ngwentenang dedalihan marep ring tiang? Ngiringja sareng-sareng ka pangadilan. Banggayang ipun makta dedalihanipune.

9
Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur ngraga sane pacang nindihin tiang. Sapasirake sane pacang mrasidayang muktiang mungguing tiang iwang? Sawatek anake sane nalih tiang pacang sirna. Ipun pacang sirna sakadi wastrane amah ngenget.

10

Ih ragane sareng sami, sane ngluihang Ida Sang Hyang Widi Wasa tur satinut ring baos parekan Idane, menawita margine sane duluh ragane punika peteng dedet, nanging pracayaja ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, suksrahja ring Ida.

11
Ih jero sareng sami sane saigum buat nyirnayang anak tios, jerone pacang kasirnayang antuk paiguman jerone niri. Ida Sang Hyang Widi Wasa sane pacang ngardi indike punika. Jerone pacang katiban nasib sane tan becik.

51

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:
“Padingehangja Ulun ih anak ane mabudi rahayu, ane teka nunas ica teken Ulun. Ingetangja batu kaange ane laad dadi tongos kitane, tur ingetangja bangbange ane dadi laad tongos kitane kaconcong.

2
Ingetangja Abraham muah Sara leluur kitane ane nurunang kita. Dugase Ulun ngesengin Abraham ia tonden ngelah pianak. Nanging Ulun ngamertanin ia tur ngicen ia pianak. Ulun ane ngadakang katurunannyane dadi liu pesan.

3

Ulun lakar nyinahang sih kapiolasan Ulune teken kota Yerusaleme, nah ento anake makejang ane nongos di uug-uugannyane. Yadianja tanahnyane suba magoba tegal melakang, Ulun lakar ngubah ento apang dadi taman, buka tamane ane adakang Ulun di Eden. Ditu lakar ada kasukan muah kaliangan tur kidung puji-pujian muah atur panyuksma lakar katur teken Ulun.

4

Ih kaulan Ulun padingehangja pangandikan Ulune. Ulun lakar nguruk parabangsane tur pidabdab Ulune lakar nyuluhin ia.

5
Ulun lakar enggal rauh buat ngrahayuang ia. Masa kamenangan Ulune suba paek. Ulun ngraga lakar nitah parabangsane. Gumine ane joh-joh pada ngantiang rauh Ulune. Ia ngantiang tur ngajap-ajap Ulun, buat ngrahayuang ia.

6
Pada nulengekja ka langite, tur pedasinja gumine! Langite lakar ilang buka anduse tur gumine lakar sayan nyag buka kambene ane suba buuk. Jlemane ane nongos ditu lakar mati buka buyunge. Sakewala kaluputan ane adakang Ulun lakar langgeng, tur kamenangan Ulune lakar langgeng salawas-lawasne.

7

Ih anak ane nawang unduk ane patut, anak ane nyak ngincepang paurukan Ulune di atinnyane, edaja kita takut yen kita cacada muah nistaanga baan anake.

8
Anake ento lakar sirna buka panganggone amah ngenget. Nanging kaluputan ane adakang Ulun lakar langgeng, tur kamenangan Ulune lakar langgeng salawas-lawasne.”

9

Matangija duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, tur tulungja titiang! Gunayangja kakuasan Palungguh IRatune tur rahayuangja titiang. Gunayangja kawisesan Palungguh IRatune punika sakadi duke nguni. Inggih punika rikala Palungguh IRatu mukang-mukang ulam agunge sane mawasta Rahab ring segarane.

10
Palungguh IRatu taler sane ngetuhang segara miwah makarya margi ring selagan toyane, kantos anake sane rahayuang Palungguh IRatu mrasidayang nglintang saha rahayu.

11
Anake sane luputang Palungguh IRatu prasida rauh ring Yerusalem saha liang, makidung tur masuryak, duaning gargitannyane. Ipun pacang muponin bagia salawas-lawasnya tur luput saking pakewuh lan kaduhkitan.

12

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:
“Tuah Ulun ane ngranayang kita siteng. Apa awanane kita takut teken manusa pada ane tuara lebihan tekening padange?

13
Suba engsapke kita teken Ida Sang Hyang Widi Wasa ane ngadakang kita, Ida Sang Hyang Widi Wasa ane ngebatang langit muah masang dasar gumine? Apa kranane kita tetep takut teken anake nindes kita muah teken anake ane suba sedia nyirnayang kita? Brangtinnyane tusingja buin makelo nu nempuh kita.

14
Anake ane mapangkeng lakar enggal kabebasang. Ia lakar muponin tuuh dawa tur lakar tansah maan pangupa jiwa ane buatanga.

15

Ulun ene Ida Sang Hyang Widi Wasa Widin kitane. Ulun ane ngaduk pasihe tur ane ngawinang ombake makuug. Parab Ulune, nah ento Ida Sang Hyang Widi Wasa Ane Maha Kuasa!

16
Ulun ngebatang langit tur masang dasar gumine. Ulun ane ngandika teken kota Yerusaleme kene: ‘Kita kaulan Ulun! Ulun suba maang kita purukan tur Ulun nyayubin kita aji tangan Ulune.’ ”

17
Ih Yerusalem matangija! Tangiangja ragane tur ngadegja! Ragane sampun nginum ukuman sane kapaicayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa sajeroning pidukan Idane. Ragane sampun nginum ukumane punika, tur punika ngawinang ragane srayang-sruyung.

18
Nenten wenten anak sane nandanin ragane tur nenten wenten saking pantaran rakyat ragane sane ngisiang ragane.

19

Bencana sane nikel ping kalih sampun nibenin ragane. Gumin ragane sampun karusakang malantaran perang, samaliha rakyat ragane sampun padem kasayahan. Nenten wenten anak sane olas ring ragane.

20
Rakyat ragane pada nyeleati ring tanggu-tanggun margine uli krana kaleson. Ipun waluya sakadi kidange sane keni jaring ijuru borose. Ipun sampun keni kawirosan bebendun Ida Sang Hyang Widi Wasa.

21

Ih rakyat Yerusalem, sane nandang sangsara, ragane sane srayang-sruyung sakadi duk ragane punyah.

22
Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin ragane nindihin ragane tur ngandika sapuniki: “Ulun lakar ngejohang cawan pidukan Ulune ane laad paicayang Ulun teken kita. Kita tusing lakar buin nginum ane ngranayang kita srayang-sruyung.

23
Ulun lakar maicayang anggure ento teken anake ane nindes kita, teken anake ane ngranayang kita nylempang di rurunge, tur nyekjek kita waluya buka nyekjek endut.”

52

1

Ih Yerusalem, dadosja kota sane ageng tur kuat malih! Ih kota sucin Ida Sang Hyang Widi Wasa, rangsukinja ragane antuk kamulian! Jadmane sane nenten masunat nenten naenin malih pacang ngranjing ring gapuran ragane.

2
Ih Yerusalem, kibehangja ragane mangda bebas! Matangija saking buke tur malinggihja ring singasanan ragane, kelesangja antene sane negul ragane ih tawanan sane saking Sion!

3

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur ngandika ring kaulan Idane sapuniki: “Dugas kitane dadi panjak, tusing taen ada anak mayah kita. Keto masih buat mebasang kita, kita tusing perlu lakar kabayah baan pipis.

4 Dugase kita luas ka Mesir tur nongos ditu dadi wong sunantara, kita luas kema ulihan nganggoang keneh kitane. Bangsa Asure ane ngaba kita magedi aji kawirosan, tuara mayah kita aji apa-apaan.

5 Tur ane jani dini di Babel masih ada paundukan ane patuh buka keto. Kita katawan, tur kita tuara kabayah baan apa-apaan. Anake ane mrentah kita nyumbungang dewek buina tan mari ngedengang kasumbungan di ajeng Ulune.

6 Lakar ada masanne kita nawang, mungguing Ulun ene Widi, tur Ulun suba ngandika teken kita.”


7
Ambate luih pakantenannyane utusane sane rauh nglintangin bukit-bukite sane makta orti sane becik, inggih punika orti dame. Ipun ngumumang kamenangan tur mabaos ring Gunung Sione sapuniki: “Widin ragane punika jumeneng ratu.”

8
Anake sane nyaga kotane sami pada masuryak-suryak kagirangan. Ipun mrasidayang ngeton antuk paningalannyane niri indik Ida Sang Hyang Widi Wasa mawali ka Sion.

9

Pada masuryakja masuka rena, ih uug-uugan kota Yerusaleme. Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngluputang kotan Idane tur nglipur kaulan Idane.

10
Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngunayang kawisesan Idane sane suci. Ida pacang ngrahayuang kaulan Idane, tur jagate makasami pacang ngantenang indike punika.

11
Pracayaja mungguing ragane pacang nilar jagat Babele, inggih punika ragane sareng sami sane makta prabot Perhyangan Agunge. Sampunangja ngusud barang sane leteh. Suciangja ragane tur makaonja saking irika.

12
Sane mangkin ragane nentenja perlu makaon saha gegison. Ragane tan pacang nyidayang ngluputang raga. Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin ragane sane pacang nantan ragane tur nyayubin ragane saking milehan.

13

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Parekan Ulune lakar sida karya nglaksanayang tetegenannyane. Ia lakar kaluihang pesan.

14
Liu anake lakar pada angob dikalane ngatonang ia. Ia bocok pesan buka tidongja manusa pakatonane.

15
Nanging ane jani liu bangsa-bangsane pada angob ngatonang ia, tur pararatune lakar ngeb malingeb kabatek baan tengkejutne. Ia lakar pada ngeton tur ngresep teken paundukan ane tonden taen tawanga.”

53

1

Rakyate raris matur asapuniki:

“Sapasirake sane pacang pracaya ring orti sane ortiang tiang sane mangkin? Sapasirake sane sampun ngantenang tangan Ida Sang Hyang Widi Wasa sajeroning paindikan punika?

2
Mula wantah dados pakarsan Ida Sang Hyang Widi Wasa mangda parekan Idane jaga mentik sakadi tetanduran sane ring tanahe tuh. Ipun tan maderbe jejeleg wiadin kawibawan sane ngawinang iraga lingu ring ipun. Taler ipun tan magoba bagus sane ngawinang iraga mamanah uning ring ipun.

3
Iraga nyepekang tur nulak ipun. Ipun nandang sangsara tur sakit. Nenten wenten anak sane mamanah ngatonang ipun. Iraga taler lali ring ipun, satmaka ipun sakadi anak sane tan paguna.

4

Nanging ipun nandang sangsara sane patut tandangin iraga, tur ipun keni pinakit, sane patut nibenin iraga. Punika sami pitaenang iraga, mungguing ipun keni ukuman Ida Sang Hyang Widi Wasa.

5
Nanging uli krana dosa-dosan iragane ipun sampun katatunin, tur ipun katigtig uli krana kajaatan sane kardi iraga. Uli krana ukuman sane tandangin ipun iraga molih seger, tur malantaran ipun katigtig iraga seger oger.

6
Iraga puniki sareng sami waluya sakadi biri-birine ngeleb, iraga pada nuut rurung iragane suang-suang. Nanging ukuman sane patut nibenin iraga, sampun katibakang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ring ipun.

7

Ipun kakasarin nanging indike punika tampi ipun antuk manah sane alap asor. Ipun nenten mabaos angan abuku. Sakadi biri-biri sane kabakta ka pajagalan, wiadin sakadi biri-birine sane kagunting bulunnyane, ipun tan mabaos angan abuku.

8
Ipun kejuk tur kukum saha kadanda buat kapademang, tur nenten wenten anak sane ngetangang nasibnyane. Ipun kapademang uli krana dosa-dosan bangsan iragane.

9
Ipun sampun kagenahang sareng-sareng ring kuburan anake sane jaat, tur ipun katanem antuk anake sugih-sugih, yadiastu ipun nenten naenin nglaksanayang kajaatan wiadin mabaos bobab.”

10

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:
“Mula tuah pakarsan Ulun ia nemu sangsara. Matinne dadi aturan panebus dosa. Ia lakar nepukin katurunannyane, tur ia lakar dawa tuuhne, buina malantaran ia, tetujon Ulune lakar kasidan.

11
Sasubane ia nandang sangsara, ia lakar molih kaliangan. Ia nawang mungguing tusingja nirgawe ia nandang sangsara. Parekan Ulun ane subakti, ane ngledangin Ulun, lakar negen ukuman anake liu tur malantaran ia ulun lakar ngampurayang anake liu ento.

12
Ento awanane Ulun lakar ngicen ia tongos ane luih, nah ento tongos di pantaran parapangede muah parapanguasane. Ia saking suka lila nyerahang uripnyane tur nyalukin nasib anake ane madosa. Ia negen dosan anake liu, tur ngastawa apanga anake ento maan pangampura.”

54

1

Ih Yerusalem, ragane tan bina sakadi anak istri sane bekung, nanging sane mangkin ragane pacang makidung tur masuryak uli krana liang. Sane mangkin ragane pacang madue putra langkungan ring anake luh sane tansah katongosin antuk somahnyane.

2
Palinggahinja ngebatang kemahe tur palantanginja talinne samaliha pakuatinja patok-patokne.

3
Ragane pacang malinggahin wates-wates wewidangan ragane makaileh. Rakyat ragane pacang mawali malih ka genah-genahnyane sane mangkin kagenahin antuk bangsa-bangsa tios. Kota-kotane sane mangkin puyung pacang bek madaging rakyat.

4
Sampunangja ajerih. Ragane tan pacang nandang kimud malih. Ragane tan pacang kanistayang. Ragane tan pacang eling ring indik ragane tan satia, daweg ragane dados somah sane kantun bajang, tur indik kasedihan ragane sane tan sipi daweg ragane dados anak balu.

5
Sang Sane Ngardi ragane pacang dados minakadi suami pabuat ragane. Parab Idane, Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Kuasa. Widin Israele sane suci pacang ngrahayuang ragane. Ida sane ngwengku jagate makasami.

6

Ih Israel, ragane waluya sakadi anak istri sane bajang, sane katilar antuk kurenannyane tur nandang pakewuh banget pisan. Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa ngesengin ragane mangda mawali malih ring Ida, kadulurin pangandika sapuniki:

7
“Ulun nilar kita akejep, nanging Ulun lakar malipetan ngalih kita maduluran sih pasuecan ane gede.

8
Ulun duka teken kita kejep pesan, nanging Ulun lakar nyinahang sih pasuecan Ulune salawas-lawasne.” Asapunika pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane ngrahayuang ragane.

9

“Dimasan Nuhe nu idup, Ulun majanji mungguing tusing lakar taen buin ada blabar agung ngelemang gumine. Keto masih ane jani Ulun majanji, mungguing Ulun tusing lakar buin duka teken kita. Ulun tusing lakar nglemekin wiadin ngukum kita.

10
Gunung-gunung muah bukit-bukite bisa benyah, nanging sih pasuecan Ulune teken kita tusing bisa pegat. Ulun lakar ngamanggehang janji dame Ulune salawas-lawasne.” Kadi asapunika pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nyuecanin ragane.

11

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Ih Yerusalem, kita kasangsaran. Kota ane tusing ngelah pitulungan. Adiriko tusing ada anak ane nglipur kita. Ulun lakar buin ngwangun dasar kitane aji batu ane mael-mael.

12
Ulun lakar ngwangun menara-menaran kitane aji batu mirah delima, gapuran kitane aji batu ane masunaran luir api, tur tembok kitane makaileh aji sesocan.

13

Ulun ngraga ane lakar ngurukang rakyat kitane tur ngicen ia gemuh landuh muah sutrepti.

14
Kadilan muah kapatutan lakar ngawanang kita kukuh bakuh. Kita lakar luput uli kawirosan muah katakutan.

15
Yen ada anak ngebug kita, ia malaksana buka keto tusingja ia ulihan baang Ulun, nyenja ane nyiatin kita, ia tusing lakar menang.

16

Ulun ane ngadakang pande besine, ane nglambusin tur mamande ngae sanjata. Ulun masih ane ngadakang prajurite ane nganggon sanjatane ento buat ngamatiang anak.

17
Nanging tusing ada sanjata ane lakar nyidayang natunin kita. Kita lakar ngelah pasaut nglawan sawatek anake ane nalih kita. Ulun lakar nindihin parekan Ulune tur ngicen ia kamenangan.” Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sampun ngandika kadi asapunika.

55

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:

“Ih anak ane bedak maija, ene yeh! Buina ih kita ane tuara ngelah pipis, maija meli baas tur madaarja! Keto masih maija meli anggur muah susu, kita tusing perlu mayah.

2
Apa krananne kita mlanjaang pipis buat dadi barang ane tuara maguna? Apa krananne kita mlanjaang upah tuyuh kitane, nanging kita tetep nu seduk? Padingehangja tur laksanayangja ane titahang Ulun, pedas kita lakar ngrasaang dedaaran ane paling melaha.

3

Ih kaulan Ulune, ane jani padingehangja tur maija pada tangkil teken Ulun. Maija pada tangkil teken Ulun, ditu kita lakar muponin urip. Ulun lakar ngae prajanjian ane langgeng teken kita tur ngicen kita merta ane janjiang Ulun teken Daud.

4
Ulun suba netepang ia dadi pamimpin muah komandan parabangsane, tur malantaran ia Ulun ngedengang kawisesan Ulune teken parabangsane.

5
Ane jani kita lakar ngundang bangsa-bangsa ane tonden tawang kita, tur ia masih tonden taen nawang kita. Ia lakar pada malaib maranin kita tur mabesikan ajak kita. Ulun Sang Hyang Widi Wasa, Widin kitane, Widin Israele ane suci, lakar ngadakang unduke ento makejang. Ulun lakar ngicen kita kaluihan muah kamulian.”

6

Mawalija ring Ida Sang Hyang Widi Wasa tur ngastawaja ring Ida. Sane mangkin Ida nampek.

7
Banggayangja jadmane sane jaat nilar pamarginnyane sane kaon, tur ngubah pepinehnyane. Banggayang ipun mawali ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin iragane. Santukan Ida maraga sih sueca tur gelis ngampurayang.

8
Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Pepineh Ulune tusing patuh buka pepineh kitane, tur pajalan Ulune tusing patuh teken pajalan kitane.

9
Buka tegeh langite uli di gumine, nah buka keto tegehne pajalan muah pepineh Ulune yan bandingang teken pajalan muah pepineh kitane.

10

Sabdan Ulune waluya buka salju muah ujane ane ulung uli langite melusin gumine. Ia ngranayang tumbuh-tumbuhane mentik tur mesuang bibit ane lakar kasambeh muah mupuang dedaaran buat kadaar.

11
Nah aketo masih sabda ane sabdayang Ulun. Ia lakar sida karya nglaksanayang sawatek ane rencanayang Ulun.

12

Kita lakar makaad uli Babel maduluran keneh liang. Kita lakar pesu uli kotane ento sajeroning sutrepti. Gunung-gunung muah bukit-bukite lakar masuryak makidung, tur punya-punyaan kayune lakar masuryak kagirangan.

13
Punyan sanobare lakar tumbuh di tongos ketkete, tur punyan mure lakar tumbuh nyilurin bet duine. Ene lakar makadadi ciri buat salawas-lawasne, muah dadi pinget unduk ane suba adakang Ulun, Sang Hyang Widi Wasa.”

56

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring kaulan Idane sapuniki: “Laksanayangja unduk ane adil lan patut, sawireh Ulun dienggal lakar ngrahayuang kita.

2 Ulun lakar ngamertanin anake ane ngamanggehang dina Sabate tur tusing nyalah-gunayang dinane ento. Ulun lakar ngamertanin anake ane tuara malaksana jaat.”

3

Wong sunantarane sane sampun matunggilan ring kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa, tan patut mabaos sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa tusing lakar nglugrain iraga mabakti bareng-bareng teken kaulan Idane.” Anake sane sampun materes patut ipun nenten naenin pacang mapineh mungguing duaning ipun sampun tan mrasidayang maderbe pianak, ipun nenten pacang maug dados pahan kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

4 Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring anake punika sapuniki: “Yening kita ngluihang Ulun malantaran ngamanggehang dina Sabate, tur kita nglaksanayang ane ngledangin Ulun, muah satia ngamanggehang prajanjian Ulune,

5 adan kitane lakar tansah kaingetang di Perhyangan Agung Ulune muah di pantaran kaulan Ulune lebihan tekening yening kita ngelah pianak luh muani. Kita tusing taen lakar kengsapang.”

6

Ida Sang Hyang Widi Wasa raris ngandika ring wong sunantarane sane sampun dados pahan kaulan Idane, sane astiti bakti ring Ida tur ngancangin Ida, sane ngamanggehang rahina Sabat tur satia ngamanggehang prajanjian Idane, sapuniki:

7 “Ulun lakar ngajak kita ka Sion, bukit Ulune ane suci, tur ngicen kita kaliangan di Perhyangan Ulune ane dadi tongos ngastawa tur Ulun lakar nampi aturan ane aturang kita di tongos pamorboran aturan Ulune. Perhyangan Agung Ulune lakar kadanin perhyangan tongos ngastawa buat rakyat bangsa-bangsane makejang.”

8

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur, sane sampun nuntun Israel kaulan Idane mawali saking paselongan, sampun majanji mungguing Ida pacang nuntun taler rakyate tiosan buat sareng-sareng nunggil ring ipun.

9

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngandika ring bangsa-bangsa sunantarane mangda ipun pada rauh sakadi sato alasane tur nguluh kaulan Idane.

10 Ida ngandika asapuniki: “Parapamimpine makejang ane ngaden dewekne suba mituturin kaulan Ulune, sujatinne ia buta. Ia tusing nawang apa. Ia ento waluya buka cicing pagebagane ane tusing bisa ngongkong. Gegaenne tuah nylempang tur ngipi dogen. Ambate demennyane mamules.

11 Ia waluya buka cicinge ane loba ane setata kuangan amah. Pamimpine ane buka keto tusing ngelah pangresepan. Ia suang-suang pada nyalanang keneh, tur ngalih kuntungan buat dewekne dogen.

12 Tukang mapunyah-punyahane ento ngomong teken timpalne kene: ‘Jalanja nyemak anggur tur inem ento makejang! Buin mani malah-malah lakar melahan teken dinane jani.’ ”

57

1

Rakyate ane melah-melah pada mati, tur tusing ada anak ane nawang wiadin ngrunguang. Nanging yen anake ento mati, tusing ada bencana ane nyakitin ia.

2 Anake ane idup melah, nongos di tongose ane sutrepti tur ia maan mareren di pati loka.

3

Ih anak madosa, maija buat katepasin. Kita tusing melahan teken tukang sihire, teken anake ane demen mamitra muah teken sundel-sundele.

4 Nyenke ane dadiang kita bebaudan? Buina nyenke ane binjulin kita?

5 Kita nyungsung dewi-dewi kasuburan malantaran masanggama ditu di beten punyan kayun kitane ane tenget. Kita ngaturang pianak kitane makadadi aturan di gua-guan bukit kaange ane paek teken tukade.

6 Kita nuduk batu ane alus-alus uli tukade laut baktinin kita makadadi dewan kitane. Kita mriokang yeh anggur makadadi aturan kitane teken ia, tur ngabaang ia gandum makadadi aturan kitane. Apake kaden kita Ulun demen teken paundukane ento makejang?

7 Kita luas ka gunung-gununge ane tegeh buat ngaturang aturan muah masanggama.

8 Kita nyujukang arca-arcan kitane ane cabul di arepan jelanan kitane. Kita nglemenahang Ulun. Kita ngelus panganggon kitane laut menek ka pasarean kitane ane linggah ajak pamitran kitane ane sewa kita buat ajak kita pules, tur ditu kita nuukin semaran kitane.

9 Kita nganggon miik-miikan muah salep, laut ngaturang bakti teken Dewa Molok. Kita ngutus utusan luas joh pesan kanti teked ka pati loka, buat ngalih dewa-dewa ane baktinin kita.

10 Kita nyaluk panganggo laut ngalih dewa-dewa ane lenan, nanging kita tusing taen mareren ngalih. Manut pepineh kitane kaden kita arca-arca ane cabul lakar maang kasitengan teken kita, kanti kita tusing taen marasa kenyel.

11

Pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sapuniki: “Nyenke dewane ento ane ngranayang kita takut, kanti kita matur bobab teken Ulun, tur engsap pesan teken Ulun? Apake ulihan Ulun meneng dogen ane ngawanang kita suud ngluihang Ulun?

12 Kaden kita mungguing unduk ane laksanayang kita ento beneh, nanging Ulun lakar merberang tingkah solah kitane tur arca-arcan kitane tusing lakar nyidayang nulungin kita.

13 Yen kita majeritan nunas tulung, depang arca-arcan kitane ngluputang kita. Ampehan angine lakar ngampehang arca-arcane ento. Nanging anake ane pracaya teken Ulun lakar nongos di gumine ene tur ia lakar mabakti teken Ulun di Perhyangan Agung Ulune.”

14

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Depangja kaulan Ulune mabalik sig Ulune. Kaadangja sawatek alangane uli di mambahannyane, tur ngaeja rurung muah pragatangja!

15

Ulun ene Widi ane suci tur maha luur, ane nyeneng salawas-lawasne. Ulun malinggih di tongose ane tegeh tur suci, nanging Ulun masih malingga di pantaran rakyate ane nista muah ane kapok, apanga Ulun nyidayang ngwangun kapracayan muah pangajap-ajapnyane.

16 Ulun ngicen kaulan Ulune urip, tur Ulun tusing lakar nerusang nalih wiadin duka teken ia salawas-lawasne.

17 Ulun suba duka teken ia uli krana dosa muah lobannyane, buina Ulun suba ngukum ia tur ngutang ia. Nanging ia tansah bengkung tur tansah majalan nuut rurungne padidi.

18

Ulun suba nyingak unduk ane laksanaina, nanging Ulun lakar nyegerang ia. Ulun lakar nuntun ia tur nulungin ia, tur Ulun lakar nglipur ane sedih.

19 Ulun lakar maicayang sutrepti teken anake makejang, buat anake ane joh wiadin anake ane paek. Ulun lakar nyegerang kaulan Ulune.

20 Nanging anake ane jaat ia waluya buka pasihe ane tusing taen aad, ane ombakne tansah magulungan, tur ngaba lulu muah kotoran.

21 Anake ane madosa tusing lakar rahayu.” Asapunika pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

58

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Gelur-gelurja sangetang pesan! Orahinja kaulan Ulune Israel unduk dosa-dosannyane!

2 Sabilang lemah ia mabakti teken Ulun, tur ngorahang ibanne mabudi pesan nawang pajalan Ulune, tur ninutin pidabdab Ulune. Raos iane, ia mabudi pesan apang Ulun ngicen ia pidabdab, apanga ia demen mabakti teken Ulun.”

3

Rakyate mabaos sapuniki: “Napi gunanipun titiang mapuasa yening Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten naenin lingu ring titiang? Napi pikenohipun titiang nenten neda yening Ida nenten nglinguang titiang?“ Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring ipun sapuniki:”Sujatinne dugas kitane mapuasa, kita ngulati unduk ane dadi kapentingan kitane tur nindes buruh-buruh kitane.

4 Puasan kitane ento ngawanang kita dadi brangasan, tur kita magerengan muah masiat. Apake kita ngaden puasane ane buka keto ngawanang Ulun lakar mirengang pangastawan kitane?

5 Yen kita mapuasa kita makewuhin dewek kitane padidi. Kita nguntulang tendas kitane buka padange akatih, kita ngebatang karung tur mebehang abu laut maguyang ditu. Apake ento ane adanin kita mapuasa? Apake kita ngaden Ulun lakar ledang teken ane buka keto?

6

Puasa ane arsayang Ulun ento kene: Elusja ante-ante panindesane muah tetegenan ane tuara adil, tur bebasangja anake ane katindes.

7 Edumangja dedaaran kitane teken anake ane kasedukan, tur baangja anake ane tiwas tur tuara ngelah umah madunungan di umah kitane. Baangja ngidih panganggo anake ane tusing ngelah panganggo, tur edaja nulak buat nulungin nyama-nyamaan kitane.

8

Ditu sih pasuecan Ulune lakar macaya sig kitane buka sinar aine semengan tur tatun kitane lakar enggal was. Ulun lakar tansah ngiangin kita buat ngrahayuang kita. Ulun lakar nyayubin kita uli di ilehan kitane.

9 Dikalane kita ngastawa, Ulun lakar ngisinin pinunas kitane. Yen kita ngaturin Ulun, Ulun lakar nyautin kita. Yen kita suud nindes anak, ngaadang sawatek tingkah ane nyenebin, sawatek raose ane jaat,

10 buina yen kita maang anake seduk ngidih nasi tur ngisinin ane dadi pangidih anake ane katunan, ditu peteng dedete ane nglikub kita lakar dadi galang buka galang tengai tepete.

11 Ulun lakar setata ngiangin kita tur nglegaang kita aji paundukan ane melah. Ulun lakar nadiang kita siteng tur seger oger. Kita lakar dadi waluya buka tamane ane bek misi yeh, wiadin buka klebutan yehe ane tusing taen nyat.

12 Rakyat kitane lakar buin ngwangun ane suba makelo uug tur ngwangun ento di duur dasare ane suba-suba. Kita lakar kasambat rakyat ane buin ngwangun tembok muah ane buin menahin umah ane uug.”

13

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Yen kita ngamanggehang dina Sabate makadadi dina ane suci, tur tusing ngulati kapentingan kitane niri didinane ento, buina yen kita ngajiang dinan Ulune ane suci tur ngluihang dinane ento, malantaran kita tusing maleluasan, magae wiadin nutur ane tan paguna,

14 kita lakar molih kaliangan ane lakar teka uli sig Ulune. Ulun lakar ngawanang kita kaluihang di sakuub gumine, tur kita lakar muponin gumi ane paicayang Ulun teken leluur kitane Yakub. Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane suba ngandika buka keto.”

59

1

Sampunangja ngaden, mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa punika kirang kuat buat ngrahayuang semeton, wiadin kalintang bongol buat mirengang pinunas ican semetone.

2 Sane ngawinang Ida tan kayun nulungin semeton punika wantah dosan semetone. Dosa-dosan semetone sane ngedohang semeton saking Ida Sang Hyang Widi Wasa rikalaning semeton ngindayang ngaturang bakti ring Ida.

3 Semeton iwang sajeroning semeton mobab, wirosa miwah amati-mati.

4

Semeton lunga ka pangadilan, nanging semeton nenten madue kapatutan. Semeton ngandelang indik sane bobab buat ngamenangang wicaran semetone. Semeton ngwentenang rencana buat nyengkalen anak tios.

5 [5-6] Paiguman sane jaat sane kardi semeton punika waluya sakadi taluh ulane sane mranen. Yen taluhe punika belah, pacang medal ula. Nanging paiguman semetone ngawinang semeton tan becik. Ipun tan paguna sakadi wastrane sane kakardi antuk kabang kekawa.

6

7 Semeton tan mari makarya rencana sane jaat, tur semeton akeh manggihin pakewuh sajeroning ngamargiang indike punika. Semeton nenten naenin bingbang ngamademang rakyate sane tan padosa. Kijaja semeton lunga irika semeton nguugang lan ngrusak, wusan punika raris semeton matilar.

8 Yen semeton ngamargiang sane kadi asapunika, adiriko nenten wenten anak sane luput. Saluiring sane kardi semeton nenten wenten sane adil. Semeton nuluh margine sane bengkok, tur adiriko nenten wenten anak sane mamargi irika jaga rahayu.

9

Rakyate raris mabaos sapuniki: “Sane mangkin tiang uning napi sane ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten ngluputang tiang saking anake sane nindes tiang sareng sami. Tiang ngajap-ajap galang buat nyuluhin pamargin tiange, nanging sane wenten wantah peteng dedet kewanten,

10 samaliha tiang marerod waluya sakadi anake buta-buta. Ring tengai tepete tiang katanjung sakadi anake mamargi rikala wengi, waluya sakadi wenten ring gumin anake padem sane peteng dedet.

11 Tiang tengkejut tur sajeroning bencana tiang ngajap mangda Ida Sang Hyang Widi Wasa ngluputang tiang saking panindesane miwah kiwangane, nanging tan kadagingin.

12

Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, kiwangan titiange ring ajeng Palungguh IRatu kalintang ageng. Dosan titiange nalih titiang. Sane mangkin saking sujati titiang uning ring indike punika makasami.

13 Titiang sampun brontak nglawan Palungguh IRatu. Titiang sampun nulak Palungguh IRatu, tur tan nyak ngiringang Palungguh IRatu. Titiang sampun nindes anak tios tur nilar Palungguh IRatu. Pepineh titiange palsu, tur baos titiange bobab.

14 Kadilane sampun ical, tur kapatutane nenten naenin tampek. Kapatutane katanjung ring genah anake akeh, samaliha kajujurane nenten polih genah irika.

15 Irika wantah wenten kajujuran akidik pisan, mawinan sapasiraja sane mararian mapakardi jaat, dapetang ipun dewekipune dados korban kajaatan.”

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun wikan ring indike punika. Ida nenten ledang irika nenten wenten kadilan.

16 Ida angob pisan nyingak mungguing nenten wenten anak angan adiriko sane nulungin anake sane katindes. Duaning punika Ida mapakayunan ngunayang kawisesan Idane buat ngrahayuang ipun tur Ida pacang molih kamenangan.

17 Ida jaga ngrangsuk kadilan sakadi baju besi, tur kamenangan Idane minakadi tetopong. Ida pacang ngrangsuk busana sane marupa pakayunan sane kukuh buat ngadegang paindikan sane patut, tur jaga ngukum lan ngwales kadursilan sane katandangin antuk rakyate.

18 Ida jaga nyisipang meseh-meseh Idane malantaran saananing sane sampun kardi ipun, yadiastuja ipun magenah ring panegarane sane doh.

19 Saking kangin rauh kauh, asing-asing anake jaga ajerih ring Ida miwah kagungan kawisesan Idane. Ida pacang rauh waluya sakadi toyane sane suluk, sakadi angine baret.

20

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring kaulan Idane sapuniki: “Ulun rauh ka Yerusalem buat nyayubin kita tur buat ngluputang kita ajak makejang ane ngutang dosa-dosannyane.

21 Buina Ulun lakar ngadakang prajanjian ngajak kita. Ulun suba ngicen kita kakuatan muah purukan Ulune, apang dadi gelah kitane salawas-lawasne. Ngawit uli jani kita lakar pada satinut teken Ulun, tur lakar ngurukang pianak muah katurunan kitane buat satinut teken Ulun salawas-lawasne.”

60

1

Ih Yerusalem, matangija. Samaliha masinarja sakadi surya. Kaluihan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun masinar ring ragane.

2
Bangsa-bangsane sane tiosan pacang kalikub antuk peteng dedet, nanging cayan Idane Sang Hyang Widi Wasa pacang masinar ring ragane. Tejan Idane pacang ngiangin ragane.

3
Parabangsane pacang pada rauh maranin galang ragane, tur pararatune pacang rauh maranin galang kangin rahinan ragane sane anyar.

4

Macingakanja milehan ring kiwa tengen ragane, tur cingakinja indike sane wenten. Rakyat ragane pada rauh mapunduh ring ragane. Okan ragane sane lanang-lanang pacang rauh saking doh. Okan ragane sane istri-istri pacang kagandong sakadi anak alit.

5
Ragane pacang ngantenang indike punika tur ragane pacang girang. Ragane pacang ngetor kabatek antuk liang ragane. Kasugihan parabangsane pacang kaserahang ring ragane. Anake sane sugih-sugih saking duranegara sami taler pada rauh.

6

Saking Midian miwah Epa jaga rauh unta marerod akeh pisan. Wenten taler sane rauh saking Seba makta mas miwah menyan. Rakyate pacang nyritayang orti sane becik sane sampun kakardi antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa.

7
Biri-birine saking Kedar miwah saking Nebayot pacang katurang ring ragane makadados aturan, tur katurang ring pamorboran aturane buat ngledangang pakayunan Ida Sang Hyang Widi Wasa. Samaliha Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngluihang Perhyangan Agung Idane luihan ring sane sampun-sampun.

8

Kapal sapasirake punika sane rauh sakadi gulem, sakadi paksi darane mawali ka sebunnyane?

9
Punika kapal saking jagat sane doh muat kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa mawali budal. Ipun pada makta perak miwah mas buat ngluihang parab Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele sane suci, sane ngawinang parabangsane pada ngajiang kaulan Idane.

10

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring kota Yerusaleme sapuniki: “Wong sunantarane lakar buin ngwangun tembok kitane tur pararatunnyane lakar ngancangin kita. Dikalane Ulun duka, Ulun ngukum kita, nanging ane jani Ulun lakar nyinahang sih pasuecan muah kapiolasan Ulune.

11
Gapuran kitane lakar tansah mampakan peteng lemah, apanga pararatun bangsane nyidayang ngaturang kasugihannyane teken kita.

12
Nanging bangsa-bangsane ane tusing nyak ngayahin kita lakar kabasmi kantos basmi kerta.

13
Ih Yerusalem, punyan cemara, punyan sanobar muah punyan kiprese, kayu-kayune ane luung-luung uli alas Libanone, lakar abana mai buat ngwangun kita buin, apanga kotan Ulune buin dadi luih muah ngamelahang Perhyangan Agung Ulune.

14
Parapianak anake ane nindes kita lakar teka mai tur lakar pada ngeed buat muktiang hormatnyane teken kita, buina sawatek anake ane taen nganistayang kita lakar pada nyumbah-nyumbah di tlapakan batis kitane. Anake ento lakar ngadanin kita kotan Ida Sang Hyang Widi Wasa, kota Sion, kotan Widin Israele ane suci.

15

Kita tusing lakar enu dadi kota ane kagetingin muah makutang suung mangmung. Ulun lakar nadiang kita kota ane gede tur luih, tongos masuka-sukaan salawas-lawasne.

16
Bangsa-bangsa muah pararatune ane lakar miara kita waluya buka anake luh matiningin pianakne. Ditu kita lakar nawang mungguing Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane suba ngrahayuang kita, tur Widin Israele ane kuasa suba mebasang kita.

17

Ulun lakar ngabaang kita mas makadadi silur temaga, perak muah temaga makadadi silur besi muah kayu makamuah besi makadadi silur batu. Pamrentah kitane tusing buin lakar nindes kita. Ulun lakar ngawanang ia mrentah madasar kadilan muah dame.

18
Suara-suara kakerasan tusing lakar enu buin kadingehan. Bencanane tusing lakar buin ngrusak gumin kitane. Ulun lakar nyayubin muah nindihin kita buka temboke. Kita lakar muji Ulun sawireh Ulun suba ngrahayuang kita.

19

Pabuat kita, matan aine tusing lakar perlu buin nyuluhin kita dikalane lemah, wiadin bulane dikala peteng. Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane lakar dadi galang kitane ane langgeng. Cayan kaluihan Ulune ane lakar masinar sig kitane.

20
Masa kasedihan kitane suba suud. Ulun Sang Hyang Widi Wasa ane lakar dadi galang kitane ane langgeng, lebihan teken matan ai muah bulane.

21
Rakyat kitane makejang lakar nyalanang ane beneh, tur lakar ngwarisin gumine ene salawas-lawasne. Ulun ane ngadakang muah numbuhang ia buat nyinahang kagungan Ulune teken anake makejang.

22
Yadiapin panyamaan kitane ane paling cenik tur nistana, ia lakar dadi gede patuh buka bangsane ane paling kuata. Dikala masane ane melah ento teka, ditu Ulun lakar dienggal ngawanang unduke ento kadagingan. Ulun ene Ida Sang Hyang Widi Wasa.”

61

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur sampun ngebekin tiang antuk Roh Idane. Ida sane sampun nyelik tiang tur ngutus tiang buat mamuat orti sane becik pabuat anake sane tiwas, nyegerang anake sane dekdek renyuh manahnyane, ngortiang kabebasan pabuat anake sane matawan miwah kabebasan pabuat anake sane ring pangkeng.

2
Ida sampun ngutus tiang buat ngwarahang mungguing masane sampun rauh, buat Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngrahayuang kaulan Idane, tur ngaonang meseh-mesehnyane. Ida sampun ngutus tiang buat nglipur jadmane sane nandang sedih.

3
Ring anake sane sedih ring Sion punika tiang kutus buat ngrauhang kaliangan lan suka rena miwah kidung puji-pujian makadados silur kaduhkitannyane. Ipun pacang waluya sakadi taru sane katandur antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga. Ipun sareng sami pacang ngamargiang paindikan sane patut tur Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang kapuji-puji malantaran paindikan sane sampun kardi Ida punika.

4
Ipun pacang ngwangun malih kota sane sampun sue uug.

5

Ih bangsan tiange, wong sunantara pacang ngayahin semeton. Ipun pacang ngangonang ingon-ingon semetone tur ngarap tanah semetone lan miara abian anggur semetone.

6
Semeton pacang kaparabin panditan Ida Sang Hyang Widi Wasa, parekan Widin iragane. Semeton pacang girang uli krana kasugihan parabangsane tur sumbung santukan punika dados druen semetone.

7
Kimud miwah kaduhkitan semetone sampun wusan. Semeton pacang malinggih malih ring panegaran semetone tur kasugihan semetone pacang nikel tur kaliangan semetone pacang langgeng.

8

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki:
“Ulun ledang teken kadilan, nanging geting teken panindesan muah kajaatan. Ulun lakar tuon ngupahin kaulan Ulune, tur ngadakang prajanjian ane langgeng teken ia.

9
Ia lakar kabinawa di pantaran parabangsane. Asing-asing anak ane nepukin ia lakar ngadanin ia anak ane mertanin Ulun.”

10

Kota Yerusaleme masuka rena duaning paindikan sane sampun kakardi antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ipun waluya sakadi panganten luh sane sampun ngrangsuk busana buat upacara ngantennyane. Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nganggoin ipun antuk karahayuan miwah kamenangan.

11
Sakadi bibite sane kasambehang tur tumbuh, Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Luur pacang ngrahayuang kaulan Idane, tur sakancan bangsane pacang muji Ida.

62

1

Tiang pacang mabaos buat mangunang semangat kota Yerusaleme. Tiang nenten pacang mendep kantos ipun molih rahayu, tur kamenangannyane sakadi lampune rikala wengi.

2
Ih Yerusalem, parabangsane sami pacang ngeton kaluihan ragane tur pararatun bangsane sami jaga ngantenang kaluihan ragane. Ragane pacang kawastanin antuk wasta sane anyar, inggih punika wasta sane kicen antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga.

3
Ragane pacang dados waluya sakadi gelungan sane luih pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa.

4
Ragane nenten malih pacang kawastanin: “Katilar“, wiadin panegaran ragane punika kawastanin: “Somah sane kakutang”. Pesengan ragane sane anyar jaga dados: “Ida Sang Hyang Widi Wasa ledang ring ipun”. Panegaran ragane pacang kawastanin:”Pakurenan Sane Bagia”. Santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa ledang ring ragane tur ledang makadados rabi buat panegaran ragane.

5
Sakadi anake truna ngambil anak istri bajang genten buat dados rabinnyane, kadi asapunika taler Ida Sang Sane Ngardi ragane pacang ngambil ragane makadados rabin Idane. Sakadi pangantene lanang seneng ring sang panganten istri, kadi asapunika taler Widin ragane pacang ledang ring ragane.

6

Ih Yerusalem, tiang pacang ngenahang pangawal-pangawal ring duur-duur tembok ragane. Pangawal-pangawale punika nenten pacang naenin mendep. Ipun patut mapakeling Ida Sang Hyang Widi Wasa ngeniang indik prajanjian Idane, tur nenten manggayang Ida lali ring ipun.

7
Parapangawale punika patut nenten ngaturin Ida mararian, kantos Ida puput mecikang kota Yerusaleme, tur nadosang kotane punika kota sane kasub ring sajagat rat.

8

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngardi prajanjian sane kukuh bakuh, samaliha Ida pacang ngamanggehang prajanjian Idane punika antuk kakuasan Idane: “Gandum kitane tusing lakar buin dadi dedaaran musuh-musuh kitane, muah wong sunantarane tusing lakar buin nginem yeh anggur kitane.

9
Nanging kita ane nyambeh muah manyi gandum, kita masih ane lakar naar roti muah muji Ida Sang Hyang Widi Wasa. Kita ane miara muah nambunang woh anggur, lakar nginem anggur di natar Perhyangan Agunge.”

10

Ih rakyat Yerusalem, pada medalja saking kota tur karyanangja margi ageng buat bangsan ragane sane mawali budal. Sediaangja margi ageng, kaonangja batu-batunnyane. Karyanangja tanda mangdane bangsa-bangsane prasida uning.

11

Mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngwarahang ring jagate makasami, sapuniki: “Warahangja teken rakyat Yerusaleme makejang, mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa suba rauh buat ngrahayuang kita. Ida makta kaulan Idane ane suba rahayuang Ida.”

12
Ragane pacang kawastanin: “Kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Suci”, “Rakyat sane sampun karahayuang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa”. Yerusaleme pacang kawastanin: “Kota sane kasuecanin antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa”, “Kota sane nenten pacang katilar antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa”.

63

1

“Sapasirake punika sane rauh saking kota Bosra sane ring panegara Edom? Sapasirake punika sane mapangangge barak becik pisan, mamargi sajeroning kakuasan miwah kawisesan?”

Punika Ida Sang Hyang Widi Wasa, sane kalintang mawisesa buat ngrahayuang, rauh buat nglumbrahang kamenangan Idane.

2

“Napi awinanipun busanan Idane barak kadi asapunika, waluya sakadi anake sane nyekjek woh anggur mangda dados toya anggur?”

3

Ida Sang Hyang Widi Wasa masaur sapuniki: “Ulun suba nyekjek parabangsane buka nyekjek buah anggure, tur tuara ada anak ane teka nulungin Ulun. Ulun nyekjek ia sajeroning pidukan Ulune, tur getihnyane suba ngecritin busanan Ulune makaukud.

4 Ulun suba netepang mungguing masa buat ngrahayuang kaulan Ulune suba teka. Nah ento masa buat ngukum musuh-musuhnyane.

5 Ulun dadi angob dikalane Ulun nlektekang, ditu cingak Ulun tusing ada anak ane nulungin Ulun. Nanging pidukan Ulune ngawanang Ulun dadi siteng tur Ulun lantas menang.

6 Sajeroning pidukan Ulune, Ulun nyekjek bangsa-bangsane makejang tur ngenyagang ia. Ulun mriokang getihnyane ane idup ka tanahe.”


7
Tiang jaga nuturang indik sih pasuecan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nenten naenin rered. Tiang muji Ida malantaran sakancan pakardin Idane marep ring tiang sareng sami. Ida sampun ngamertanin rakyat Israele antuk merta sane ageng, duaning sih kapiolasan lan pasuecan Idane sane nenten rered-rered.

8

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Ia ento kaulan Ulun. Ia tusing lakar ngapus Ulun.” Punika awinanipun Ida ngluputang ipun

9 saking kasangsarannyane. Boyaja malaekat, nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sane ngrahayuang ipun. Ring sajeroning sih pasuecan lan kapiolasan Idane, Ida ngluputang ipun. Ida sane tansah miara ipun duke nguni.

10 Nanging ipun brontak nglawan Ida tur ngawinang Ida kalintang sungsut ring kayun. Punika awinannya Ida Sang Hyang Widi Wasa dados mesehipune, tur Ida maperang nglawan ipun.

11

Nanging sapangrarisipun, ipun eling ring paindikan-paindikan sane sampun langkung, ring masa panyeneng Dane Musa parekan Ida Sang Hyang Widi Wasa. Irika ipun mataken asapuniki: “Ring dijake mangkin Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sampun maicayang roh Idane ring Dane Musa.

12 [12-13] Ring dijake Ida Sang Hyang Widi Wasa sane malantaran kawisesan Idane sampun ngardi paindikan sane ageng malantaran Dane Musa. Ida sampun miakang toyan segarane tur nuntun kaulan Idane nglintangin toya sane dalem, buat molih kabinawan sane langgeng pabuat ragan Idane.” Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nuntun ipun, pamarginipune sakadi pajalan kuda alasane, tur ipun nenten naenin katanjung.

13

14 Sakadi ingon-ingone sane kadandan ka lebake sane gemuh, kadi asapunika Ida Sang Hyang Widi Wasa mapaica pararian ring kaulan Idane. Ida nuntun kaulan Idane sane ngawinang kagungan parab Idane.

15

Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa cingakja titiang saking suargan, saking linggih Palungguh IRatune sane suci lan luih. Napi awinan Palungguh IRatu nenten lingu malih ring titiang? Ring dijake kawisesan Palungguh IRatu? Ring dijake sih pasuecan lan sih kapiolasan Palungguh IRatune? Sampunangja Palungguh IRatu lali ring titiang!

16 Palungguh IRatu sane dados ajin titiange. Leluur titiange Abraham miwah Yakub nenten uning ring titiang, nanging Palungguh IRatu, duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Palungguh IRatu makadados ajin titiange, sane tan mari ngrahayuang titiang.

17 Napi awinan Palungguh IRatu manggayang titiang kasasar saking margin Palungguh IRatune? Napi awinan Palungguh IRatu nadosang titiang bengkung pisan kantos titiang nilarin Palungguh IRatu? Mawalija pabuat anake sane ngancangin Palungguh IRatu, pabuat rakyate sane tansah dados padruen Palungguh IRatune.

18

Titiang kaulan Palungguh IRatu sane suci, sane kakaonang antuk meseh-meseh titiange buat amasa. Ipun nyekjek linggih Palungguh IRatune sane suci.

19 Palungguh IRatu malaksana ring titiang sakadi anake sane nenten naenin dados pamrentah titiange, tur sakadi titiang tan naenin dados kaulan Palungguh IRatune.

64

1

Napi awinan Palungguh IRatu nenten nyibak akasane raris tedun? Gunung-gununge pacang pada magejeran riantuk ajerihipune ngeton Palungguh IRatu.

2 Ipun pacang ngetor sakadi toyane maluab kapumpunin antuk geni. Duaning punika sinahangja kawisesan Palungguh IRatune ring parameseh druene, tur dadosangja parabangsane ngetor ring ajeng Palungguh IRatune.

3 Sampun dauhipun Palungguh IRatu rauh ngardi paindikan sane kalintang ngresresin sane nenten ajap-ajap titiang. Gunung-gununge jaga magejeran riantuk ipun ngeton Palungguh IRatu.

4 Nenten wenten anak sane naenin ngeton wiadin miragi Widi sane sakadi Palungguh IRatu, sane ledang ngardi paindikan kadi asapunika pabuat anake sane ngajap-ajap ring Ida.

5 Palungguh IRatu ledang nampi anake sane saking liang ngardi paindikan sane patut, inggih punika anake sane eling ngamargiang paindikan sane arsayang Palungguh IRatu. Palungguh IRatu sampun duka ring titiang, nanging titiang tan mari ngardi dosa. Yadiastu Palungguh IRatu kalintang duka ring titiang, titiang sampun tansah ngardi iwang ngawit saking riin.

6 Yadiastu pakardin titiange sane pinih becik punika taler sampun keni weci. Riantuk dosan titiange, titiang waluya kadi daune sane layu sane kampehang antuk angin.

7 Nenten wenten anak sane mabalik ka ajeng Palungguh IRatu ring pangastawannyane, tur nenten wenten anak sane rauh tangkil ring ajeng Palungguh IRatu buat nunas pitulungan. Palungguh IRatu sampun nyingidang ragan Palungguh IRatune saking titiang, tur sampun ngutang titiang riantuk dosan titiange.

8

Nanging Palungguh IRatu dados Ajin titiange, duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa. Titiang puniki waluya tanah legit, tur Palungguh IRatu satmaka dados tukang payuk. Palungguh IRatu sane ngardi titiang.

9 Duaning punika, sampunangja kalintang duka ring titiang, wiadin ngetang dosan titiange salawas-lawasnya. Titiang kaulan Palungguh IRatune, suecaninja titiang.

10 Kota-kotan Palungguh IRatune sane suci sampun sakadi tegal melakang, kota Yerusaleme sampun kabanggayang uug,

11 tur Perhyangan Agung titiange, genah sane suci tur luih sane dados genah leluur titiange muji-muji Palungguh IRatu, sampun kasirnayang antuk geni. Genah-genahe sane tresnain titiang makasami uug.

12 Duh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, punapike Palungguh IRatu jaga meneng kewanten ngeniang indike punika makasami? Punapike Palungguh IRatu pacang manggayang titiang nandang kasangsaran langkungan ring sane prasida antuk titiang naanang?

65

1

Pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sapuniki: “Ulun suba sedia nyaurin pangastawan kaulan Ulune, nanging ia tusing ngastawa. Ulun suba sedia matemu teken anake ane ngalih Ulun, nanging ia tusing taen negarang ngalih Ulun. Bangsane ene tusing taen ngastawa teken Ulun yadiastu Ulun suba tansah sedia lakar masaut: ‘Ulun dini, Ulun lakar nulungin kita.’

2 Ulun suba setata sedia buat nampi tekan kaulan Ulune ane tansah bengkung nglakonin ane pelih tur nuut kenehne niri.

3 Takehne ane tusing nawang kimud ento ngawanang Ulun duka. Ia maturan teken dewa sunantara di tamane ane pingit, tur morbor menyan di pamorboran aturan wong sunantarane.

4 Dikalane peteng, ia luas ka gua-guane muah ka semane buat nunasang teken roh anake ane suba mati. Ia naar be celeng muah nginem kuah ane gaene aji be aturan wong sunantarane.

5 Disubane keto ia laut pada ngraos teken timpalne kene: ‘Ejohinja tiang sawireh tiang kaliwat suci. Eda ngusud tiang.’ Ulun tusing demen teken anak ane buka keto. Pidukan Ulune teken ia waluya buka apine ane tusing taen mati.

6

Ulun suba netepang ukuman pabuat ia, buina unduke ento suba kasuratang. Ulun tusing lakar ngengsapang apa ane lakonina, nanging Ulun lakar ngwales ia,

7 ngwales dosa-dosannyane muah dosa-dosan leluurnyane. Ia suba morbor menyan di bukit-bukit panyungsungan arca-arcane, tur suba ngraos jaat marep teken Ulun. Ento awanane Ulun lakar ngukum ia manut teken laksananne ane suba.”

8

Pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sapuniki: “Tusing ada anak ngutang buah anggur ane enu melah. Tungkalikane ia lakar ngae anggur uli buah anggure ento. Keto masih Ulun tusing lakar nyirnayang kaulan Ulune makejang. Ulun lakar ngrahayuang ane ngancangin Ulun.

9 Ulun lakar ngamertanin wong Israel ane maug di suku Yehuda, muah katurunannyane lakar ngelahang tanah-tanah pagunungan Ulune. Kaula seselikan Ulune ane ngayahin Ulun lakar nongos ditu.

10 Ia lakar mabakti teken Ulun tur ia lakar ngangonang biri-biri muah sampinne di tegale ane dangsah di Saron ane bedauh muah di Lebak Akore ane bedangin.

11

Nanging bina pesan teken kita ane nilas Ulun, ane tusing nyak ngangkenin Sion, bukit Ulune ane suci, tur nyungsung Dewa Gad muah Dewa Meni, dewan kuntungan muah dewan nasibe.

12 Ento lakar ngawanang kita mati ulihan kawirosan, sawireh kita tusing masaut dikalane Ulun ngaukin kita, wiadin tusing nyak madingehang dikalane Ulun ngandika teken kita. Kita suba milih laksana ane tuara satinut teken Ulun tur nglakonin unduk ane jaat.

13 Ento awanane Ulun nuturin kita, mungguing anake ane mabakti tur tinut teken Ulun, ia lakar muponin pangan kinum kanti maliah-liah. Nanging kita lakar bedak layah. Ia lakar muponin bagia, nanging kita lakar nandang kimud.

14 Ia lakar makidung kabatek baan liangne, nanging kita lakar ngeling uli krana sakit ati.

15 Kaula seselikan Ulune lakar nganggon adan kitane nemah-misuh. Ulun Sang Hyang Widi Wasa Sang Maha Luur lakar ngamatiang kita. Nanging Ulun lakar mapaica adan ane anyar teken anake ane satinut teken Ulun.

16 Asing-asing anak di gumine ento, ane nunas merta lakar nunas merta teken Ida Sang Hyang Widi Wasa ane satia. Nyenja masumpah, ia lakar ngucapang sumpahne masrana parab Ida Sang Hyang Widi Wasa ane satia. Kakewehane ane suba liwat lakar sirna tur engsapina.”

17

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Ulun lakar ngardi pretiwi ane anyar muah langit ane anyar. Saluiring paundukane ane suba liwat ento makejang lakar kengsapang.

18 Pada girang muah maliang-liangja salawas-lawasne malantaran unduk ane adakang Ulun. Yerusalem anyar ane gae Ulun lakar bek baan kasukan tur rakyatne lakar nemu bagia.

19 Ulun ngraga masih lakar bek baan kasukan uli krana Yerusalem muah rakyate ento. Ditu lakar tusing ada eling muah jeritan buat ngidih tulung.

20 Tusing ada anak mati enu rare, tur anake makejang lakar idup kanti nutugang tuuh. Anake ane idup satus taun lakar enu kadanin muda. Tur yen mati satondene satus taun, ento makadadi tanda mungguing Ulun suba ngukum ia.

21 [21-22] Anake lakar pada ngwangun umah tur nongosin umahne ento. Umahne ento tusing lakar katongosin baan anak len. Ia lakar pada mabian anggur tur nginum yeh anggure ento, tur tusing lakar kinum baan anak lenan. Patuh buka punyan kayune, kaulan Ulune lakar dawa pesan tuuhne. Ia lakar muponin pikolih gegaennyane.

22

23 Apa ane gaenina ento lakar labda karya tur pianaknyane tusing lakar nemu pakewuh. Ulun lakar ngamertanin ia turun-temurun.

24 Yadian tonden pragat ia ngastawa teken Ulun, Ulun lakar ngisinin pangastawannyane.

25 Cicing alasan muah biri-birine lakar ngamah bareng-bareng. Singane lakar ngamah sumi buka sampine, tur lelipine tusing buin mupas. Di Sion, di bukit Ulune ane suci, lakar tusing ada bebaya wiadin kajaatan.”

66

1

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika sapuniki: “Langite ento singasanan Ulun, tur gumine ento tatakan batis Ulune. Umah ane buka kenkenke lakar wangun kita pabuat Ulun, tur tongos ane buka kenken ane lakar gae kita buat tongos Ulune malinggih?

2 Ulun ngraga ane ngardi buanane makejang. Ulun ledang teken anake ane ngasorang dewek muah kapok, ane takut muah satinut teken Ulun.

3

Rakyate nglaksanayang unduk ane demenina. Buat ia patuh dogen yadian ngamatiang buron wiadin jlema anggona aturan. Yadian maturan panak biri-biri wiadin ngelung baong cicing, yadian maturan sesajen wiadin ngaturang getih celeng, yadian ia maturan menyan wiadin ngastawa marep teken arca, patuh dogen buat ia. Ia demen ngaturang barang ane nyenebin.

4 Ento awanane Ulun lakar nibakang bencana teken ia, nah ento paundukan ane takutina pesan, sawireh tusing ada anak ane nyak masaut dikalane Ulun makaukan wiadin madingehang dikalan Ulune ngandika. Ia suba tusing tinut teken Ulun tur nglaksanayang dosa.”

5

Piragiangja pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa, ih anak sane ajerih lan satinut ring Ida, sapuniki: “Sawireh kita satia teken Ulun, makudang-kudang nyaman kitane lakar geting teken kita tur tusing nyak magubugan teken kita. Ia lakar minjulin kita sambilanga ngraos kene: ‘Depangja Ida Sang Hyang Widi Wasa nyinahang kagungan Idane tur ngrahayuang nyama, apanga ajak makejang ningalin nyama pada masuka rena.’ Nanging ia padidi lakar nandang kimud.

6 Piragiangja! Suarane sane jangih ring kota, suarane sane saking Perhyangan Agung, inggih punika sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sedek ngukum meseh-meseh Idane!

7

Kotan Ulune ane suci waluya buka anake luh ane tan pararapan jeg nglekadang rare, tur tusing marasa nyakit.

8 Taenke ada anak ningalin wiadin ningeh paundukan ane buka keto? Taenke ada satunggaling bangsa lekad sajeroning awai? Sion tusing lakar makelo mataanan, satonden bangsane ento lekad.

9 Eda ngaden mungguing Ulun nyampet kaulan Ulune ane lakar nglekadang pianak.” Kadi asapunika pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa.


10
Pada masuka renaja di Yerusalem, pada girangja uli krana ia, ih kita ajak makejang ane tresna teken kotane ento. Masuka renaja ajak ia didinane jani, kita ajak makejang ane suba taen sedih uli krana mangelingin ia.

11
Kita lakar muponin gemuh landuhnyane waluya rare di nyonyon memenne.

12

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Ulun lakar maicayang gemuh landuh ane langgeng teken kita. Kasugihan parabangsane lakar membah sig kitane buka embahan tukade ane tusing taen nyat. Kita lakar buka rarene ane kapanyonyoin baan memennyane, sangkola di limanne, tur patiningina baan kapitresnan.

13 Ulun lakar nglipur kita di Yerusalem, buka meme ane nglipur pianaknyane.

14 Dikalane kita ningalin paundukane ento kasidan, ditu kita lakar liang. Unduke ento lakar ngawanang kita siteng muah seger oger. Ditu kita lakar nawang mungguing Ulun Sang Hyang Widi Wasa nulungin anake ane satinut teken Ulun, buina Ulun lakar nibakang pidukan Ulune teken musuh-musuh Ulune.”

15

Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang rauh maduluran geni. Ida pacang nglinggihin angin baret buat ngukum anake sane dukain Ida.

16 Antuk geni lan pedang Ida pacang ngukum sawatek anake sane cingak Ida iwang iriki ring jagate, tur katah sane jaga kapademang.

17

Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika asapuniki: “Pamragat anake ane nyungsung arca, nah ento anake ane mapeed di taman-tamane ane tenget, ane naar be celeng, be bikul muah dedaaran ane nyenebin ane lenan, suba paek.

18 Ulun nawang pepineh muah laksanannyane. Ulun teka bareng-bareng ngajak rakyat parabangsane makejang. Yen ia suba mapunduh, ia lakar nepukin unduk ane adakanga baan kawisesan Ulune.

19 Tur ia lakar pada nawang mungguing Ulun ngraga ane ngukum ia. Nanging Ulun lakar ngenuang abagian uli pantarannyane tur ngutus ia ka bangsa-bangsane ane di gumine ane joh, sig gumine ane tonden taen ningeh kabinawan Ulune, wiadin tonden taen nepukin kagungan muah kakuasan Ulune. Nah ento ka Sepanyol ka Libia muah ka Lidia, sig anake ane dueg niwakang panah, tur ka Tubal muah ka gumi Yawa. Ia lakar nglumbrahang kagungan Ulune di pantaran bangsa-bangsane ento.

20 Ia lakar ngamulihang nyama-nyamaan kitane makejang uli sig parabangsane, makadadi aturan pabuat Ulun. Ia lakar ngaba nyama-nyamaan kitane ento ka bukit Ulune ane suci di Yerusalem negakin jaran, bagal muah unta, kreta muah cikar, tan bina buka wong Israele ngaba aturan gandum ka Perhyangan Agung mawadah aji wadah ane suci.

21 Uli pantarannyane, abagian lakar dadiang Ulun pandita tur abagian dadi wong Lewi.

22

Patuh buka gumi muah langite ane anyar lakar kamanggehang baan kakuasan Ulune, keto masih katurunan muah adan kitane lakar kamanggehang.

23 Disabilang Rerainan Bulan Baru muah disabilang dina Sabat rakyat parabangsane lakar pada teka buat mabakti teken Ulun dini di Yerusalem.” Asapunika pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

24 “Dikalane ia makaad ia lakar nepukin bangken anake ane brontak nglawan Ulun. Ulede ane ngamah bangkene ento tusing lakar mati-mati, tur apine ane morbor masih tusing lakar mati-mati. Paundukane ento lakar ngranayang sawatek manusane pada seneb.”