1

1

Sasampune punika Ida Sang Prabu Akab, prabune ring Israel seda, panegara Moabe raris brontak nglawan Israel.

2

Risedek rahina anu, Ida Sang Prabu Ahasia, prabune ring Israel runtuh saking loteng purin idane ring Samaria, tur ida kanin banget pisan. Duaning asapunika ida raris ngutus utusan praya mataken ring Dewa Baal-Sebub, dewan bangsa Pilistine ring kota Ekron. Pakayunan idane, mangda sinah, napike ida jaga nyidayang waras punapi nenten.

3 Nanging satunggaling malaekat Ida Sang Hyang Widi Wasa raris mrentahang Dane Elia, nabine ring Tisbe, mangda dane matemu ring utusan-utusan Ida Sang Prabu Ahasia sarwi mataken asapuniki: “Apa kranane jerone matakon teken Dewa Baal-Sebub dewan wong Ekrone? Apake tusing ada Widi di tanah Israel?

4 Kema aturang teken ida sang prabu mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika kene: ‘Kita tusing lakar dadi seger uli tatun kitane ento. Kita lakar mati.’ ”

Dane Elia raris ngamargiang titah Ida Sang Hyang Widi Wasa,

5 mawinan utusan-utusan Ida Sang Prabu Ahasia raris mawali tangkil ring ida. Ida sang prabu raris mataken sapuniki: “Apa krana cai malipetan?”

6

Aturipune sapuniki: “Titiang kacunduk ring satunggaling anak sane ngenken titiang mangda titiang mawali budal. Anake punika ngenken titiang ngaturang piuning ring iratu mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring palungguh iratu sapuniki: ‘Apa awanane kita ngutus utusan buat matakon teken Dewa Baal-Sebub, dewan wong Ekrone? Apake kaden kita mungguing di tanah Israel tusing ada Widi? Kita tusing lakar seger uli tatun kitane ento. Kita lakar mati.’ ”

7

Pangandikan ida sang prabu sapuniki: “Kenken goban anake ento?”

8

Atur parautusane sapuniki: “Anake punika mapangangge sane malakar antuk kulit sato, tur sabuknyane taler antuk blulang.”

Pasaur idane sapuniki: “Beh pasti ia Nabi Elia.”

9

Ida sang prabu raris ngutus sinalih tunggiling prakanggen idane, kairing antuk pangiring sareng seket diri, mangda kapanggih ring Dane Elia. Utusane punika raris kapanggih ring Nabi Elia. Rikala punika Dane Elia sedekan malinggih ring pucak bukite. Atur sang utusan: “Singgih guru parekan Ida Sang Hyang Widi Wasa, puniki wenten pangandikan ida sang prabu mangda guru tedun saking bukite.”

10

Pasaur dane Nabi Elia sapuniki: “Yening tiang ene kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa, ane jani madak apang ada api tuun uli langite tur ngeseng jerone muah anake ane ngiring jerone!” Tan dumade jeg wenten geni saking ambarane ngeseng utusane punika miwah sakancan pangiring danene.

11

Sang prabu raris ngutus prakangge sane siosan, kairing antuk pangiring sareng seket diri. Dane raris munggah ka bukite saha matur ring Nabi Elia sapuniki: “Singgih guru parekan Ida Sang Hyang Widi Wasa, guru kapangandikayang mangda digelis tedun antuk ida sang prabu!”

12

Pasaur Nabi Elia: “Yan tuah tiang ene parekan Ida Sang Hyang Widi Wasa, madak apang ada api tuun uli langite tur ngeseng jerone muah pangiring-pangiring jerone.” Tan dumade genin Ida Sang Hyang Widi Wasa jeg tedun ngeseng utusane punika miwah pangiring danene makasami.

13

Malih ida sang prabu ngutus satunggaling prakanggen idane kairing antuk pangiring sareng seket diri. Dane raris munggah ka bukite tur sumuyud ring ajeng Nabi Elia sarwi matur pinunas asapuniki: “Inggih guru parekan Ida Sang Hyang Widi Wasa, welasinja titiang miwah jadmane sane sareng-sareng ring titiang puniki. Titiang nunas urip.

14 Prakangge kalih sane dumunan ring titiang miwah pangiring-pangiringnyane sampun kageseng antuk geni sane saking langite. Nanging sane mangkin titiang banget mapinunas, welasinja titiang!”

15

Malaekat Ida Sang Hyang Widi Wasa tumuli ngandika ring Nabi Elia asapuniki: “Nah kemaja tuun bareng-bareng ajak ia, edaja takut.” Dane Elia raris lunga nyarengin utusane punika misadia jaga tangkil ring ida sang prabu.

16 Atur Nabi Elia ring ida sang prabu asapuniki: “Sapuniki sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa: ‘Sawireh kita ngutus utusan-utusan kitane buat matenung teken Dewa Baal-Sebub, dewa ane di Ekron, mirib buka tusing ada Widi ane sedeng tunasin kita di Israel, ento awanane kita tusing lakar seger. Kita lakar mati!’ ”

17

Ida Sang Prabu Ahasia seda sakadi pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane karauhang antuk Nabi Elia. Ida Sang Prabu Ahasia nenten madue putra, duaning punika Ida Yoram semeton idane raris ngentosin ida dados sang prabu. Ida Yoram dados prabu rikala Ida Sang Prabu Yoram putran Ida Sang Prabu Yosapat, prabune ring Yehuda, sampun nyeneng ratu kalih warsa suenipun.

18

Saananing pakardin Ida Sang Prabu Ahasia sakantune jumeneng prabu wenten kasuratang ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

2

1

Masanipun sampun rauh mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa ngunggahang Nabi Elia ka suargan malantaran angin baret. Daweg punika Nabi Elia miwah Dane Elisa sedek mamargi saking Gilgal.

2 Ring margi, Nabi Elia mabaos ring Dane Elisa asapuniki: “Ane jani nongosja cening dini, sawireh Ida Sang Hyang Widi Wasa nitahang apanga bapa luas ka Betel.”

Nanging Dane Elisa matur asapuniki: “Titiang sampun masumpah ring Ida Sang Hyang Widi Wasa sang maraga nyeneng miwah ring guru ngraga, mungguing titiang nenten pacang nilar kasatiaan titiange tur nenten pisan titiang jaga nilar guru.” Duaning asapunika sang kalih raris sareng-sareng mamargi ka Betel.

3

Makudang-kudang nabi sane jenek irika tumuli matemu ring Dane Elisa saha mataken asapuniki: “Punapike semeton uning mungguing ring rahinane puniki Ida Sang Hyang Widi Wasa jaga ngambil gurun semetone?” Pasaur Dane Elisa: “Inggih tiang uning. Nanging sampunangja baosanga indike punika!”

4

Dane Elia raris mabaos ring Dane Elisa sapuniki: “Nah, ane jani nongosja cening dini, sawireh Ida Sang Hyang Widi Wasa nitahang apanga bapa luas ka Yeriko.”

Nanging Dane Elisa matur asapuniki: “Titiang sampun masumpah ring Ida Sang Hyang Widi Wasa sang sane maraga nyeneng miwah ring guru, mungguing titiang nenten pacang nilas kasatiaan titiange tur nilar guru.” Duaning asapunika dane sareng kalih raris mamargi ka Yeriko.

5

Makudang-kudang nabi sane wenten irika raris mataken ring Dane Elisa asapuniki: “Punapike semeton uning mungguing ring rahinane puniki Ida Sang Hyang Widi Wasa jaga ngambil gurun semetone?”

Pasaur Dane Elisa: “Inggih tiang uning. Nanging sampunangja baosanga indike punika.”

6

Wus punika Nabi Elia mabaos malih ring Dane Elisa asapuniki: “Nah, ane jani nongosja cening dini, sawireh Ida Sang Hyang Widi Wasa nitahang apanga bapa luas ka Tukad Yordane.”

Nanging Dane Elisa matur asapuniki: “Titiang sampun masumpah ring Ida Sang Hyang Widi Wasa sang maraga nyeneng miwah ring guru, mungguing titiang nenten pacang nilas kasatiaan titiange tur nilar guru.” Punika duaning sang kalih raris nglanturang pamargi ka Tukad Yordane,

7 kairing antuk rombongan paranabi sareng seket diri. Dane Elia miwah Dane Elisa raris mararian ring tepin tukade, tur paranabine sareng seket diri punika pada sada doh saking sang kalih.

8 Nabi Elia raris ngambil tur ngulung jubah danene. Sasampune punika dane raris nglempag toyane antuk jubah danene punika. Toyane tumuli mapiakan dados kalih tur Nabi Elia miwah Elisa raris mamargi ring tanahe tur nglintangin tukade punika.

9 Irika Dane Elia ngandika ring Dane Elisa sapuniki: “Tegarang orahang, apa ane lakar idih cening satondenne bapa kambil baan Ida Sang Hyang Widi Wasa.”

Atur Dane Elisa: “Icenja titiang kawisesan gurune apahan mangda titiang nyidayang ngentosin guru.”

10

Pasaur Dane Elia: “Sukeh pesan lakar ngisinin pangidih ceninge ento. Nanging cening lakar nyidayang nampi apa ane idih cening ento, yening cening nyidaang ningalin bapa, dikalane bapa kambil. Yening cening tusing nyidaang ningalin bapa, cening tusing lakar maan buka pangidih ceninge.”

11

Sang kalih mabebaosan sinambi mamargi. Tan dumade jeg rauh kreta geni sane kakedeng antuk kuda geni mangues ring selagan sang kalih, tur Nabi Elia raris kakeberang ka langite antuk angin baret.

12 Dane Elisa ngaksi indike punika raris makaukan ring Nabi Elia sapuniki: “Guru, guru! Pasayuban Israele! Sane mangkin guru nilar titiang.” Ngawit saking rahinane punika Dane Elisa nenten naenin malih ngaksi Nabi Elia.

Dane Elisa raris nguek jubah danene dados kalih, kabatek antuk kaduhkitan danene.

13 Sasampune punika dane raris ngambil jubah Nabi Elia sane ulung saking Nabi Elia, tumuli mawali saha ngadeg ring tepin Tukad Yordane.

14 Dane nglempag toyane antuk jubah Nabi Eliane punika sarwi mabaos asapuniki: “Ring dijake Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Eliane?” Sapangrarisipun dane nglempag toyane malih mawinan toyane raris mapiakan, tur dane raris mamargi nglintang ka tepin tukade sane siosan.

15 Paranabine sane sareng seket diri saking Yeriko pada ngaksi Dane Elisa rauh, tumuli mabaos asapuniki: “Kawisesan Nabi Eliane ada sig Elisane.” Dane sareng sami raris pada mamargi maranin Dane Elisa tumuli sumungkem ring ajeng danene,

16 sarwi matur asapuniki: “Tiang sami wenten sareng seket diri, makasami siteng-siteng. Ngiring rerehin gurun semetone, menawi roh Ida Sang Panembahan makta dane lunga tumuli katilar ring sinalih tunggaling gunung wiadin ring lebake.”

Pasaur Dane Elisa: “Sampunang pisan rereha.”

17

Nanging dane sareng sami terus kewanten mapinunas, kantos Dane Elisa raris ngwehin dane sareng sami lunga. Dane sareng seket raris nylupsup munggah gunung turun pangkung ngrerehin Dane Elia kantos tigang rahina suenipun, nanging nenten prasida kapanggih.

18 Dane sareng sami raris mawali tangkil ring Dane Elisa, sane nyantosang ring Yeriko. Baos Dane Elisa ring dane sami asapunika: “Boyake tiang sampun nombaang semeton lunga?”

19

Makudang-kudang anak saking Yeriko tumuli tangkil ring Dane Elisa sarwi matur sapuniki: “Singgih guru, guru wikan mungguing kota Yeriko punika kasub kabecikannyane, nanging toyane irika kaon pisan tur ngawinang anak kruron.”

20

Dane Elisa raris ngandika asapuniki: “Kemaja nyemak uyah abedik wadahin cawan ane anyar laut aba mai.” Ipun raris ngaturin dane tasik.

21 Dane Elisa raris lunga ka toya klebutane saha mulang tasike punika irika kadulurin pangandika sapuniki: “Kene sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa, Ulun ngadakang yehe dadi tabah, tur ia tusing buin lakar ngranayang mati wiadin kruron.”

22 Ngawit saking daweg punika toyane dados becik sakadi pangandikan Dane Elisane.

23

Dane Elisa tumuli matilar saking Yeriko tur lunga ka Betel. Ring margi wenten makudang-kudang anak alit lanang-lanang medal saking kota tur mlegendahang dane, sapuniki baos ipune: “Makaad uli dini, makaad uli dini, ih lengar!”

24

Dane Elisa tumuli maksian tur mandreng alit-alite punika sarwi mastu ipun sami antuk parab Ida Sang Hyang Widi Wasa. Tan asue jeg wenten beruang kekalih medal saking wanane tumuli mokeng-mokeng anake alit sareng petang dasa kalih punika.

25 Wus punika Dane Elisa raris lunga ka Gunung Karmel, tur saking irika dane raris mawali ka Samaria.

3

1

Duk Ida Sang Prabu Yosapat sampun mrentah jagat Yehuda plekutus taun, Ida Sang Prabu Yoram putran Ida Sang Prabu Akab kadegang dados prabu ring Israel tur ida mrentah ring Samaria roras warsa suenipun.

2 Ida Sang Prabu Yoram ngardi dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa, sakewanten dosan idane nenten pateh kaonipun sakadi aji wiadin ibun idane, Isebel. Ida nguug arca-arca sane kakardi antuk ajin idane buat nyungsung Dewa Baal.

3 Nanging ida pateh sakadi Ida Sang Prabu Yerobeam putran Dane Nebat, sane jumeneng prabu riinan ring ida, sane nuntun bangsa Israel ngardi dosa.

4

Ida Sang Prabu Mesa, prabune ring Moab sane miara biri-biri, nyabran taun ngaturang upeti marupa panak biri-biri satus tali ukud, miwah bulun biri-biri muani satus tali ukud ring sang prabun Israele.

5 Nanging sasampun Ida Sang Prabu Akab, prabune ring Israel seda, Ida Sang Prabu Mesa raris brontak nglawan bangsa Israel.

6 Pramangkin Ida Sang Prabu Yoram lunga saking Samaria tur munduhang wadua balan idane.

7 Ida ngutus utusan idane mangda tangkil ring Ida Sang Prabu Yosapat ring Yehuda, saha kadulurin atur sapuniki: “Ratune ring Moab brontak nglawan titiang. Tulunginja titiang nglawan ipun.”

Pasaur Ida Sang Prabu Yosapat asapuniki: “Inggih titiang jaga nyarengin mayuda, kadi asapunika taler kaula miwah kudan titiange.

8 Kadi asapunapike jaga gelar payudan iragane?”

Pasaur Ida Sang Prabu Yoram asapuniki: “Pamargin iragane pacang doh pisan nglintangin tegal melakang Edome.”

9

Duaning punika Ida Sang Prabu Yoram miwah ratun Yehudane lan ratun wong Edome raris sami medal ka payudan. Sasampune mamargi pitung rahina suenipun, bekel toyannyane raris pada telas, tan wenten sane kantun pabuat wadua bala miwah ingon-ingonnyane.

10 Ida Sang Prabu Yoram raris mabaos asapuniki: “Aduh sengkala iraga sane mangkin. Ida Sang Hyang Widi Wasa nyerahang iraga sareng-sareng ring sang prabu Moabe!”

11

Ida Sang Prabu Yosapat raris mataken sapuniki: “Punapike iriki nenten wenten nabi genah iragane nunasang pawuwus Ida Sang Hyang Widi Wasa?”

Salah tunggal prakanggen Ida Sang Prabu Yoram matur sapuniki: “Iriki wenten Nabi Elisa okan Dane Sapat. Dane pecak dados sisian Nabi Elia.”

12

Ida Sang Prabu Yosapat mabaos sapuniki: “Dane punika nabi sane sujati.” Duaning punika prabune sareng tiga raris maranin Dane Elisa.

13

Dane Elisa matur ring Ida Sang Prabu Yoram asapuniki: “Napike pikenohipun titiang nulungin iratu. Becikan yening iratu lunga nunasang indike puniki ring nabi-nabin aji miwah ibun iratune!”

Pasaur Ida Sang Prabu Yoram asapuniki: “Ah boyaja asapunika. Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyerahang tiang sareng tiga puniki ring ratune ring Moab.”

14

Nabi Elisa raris matur asapuniki: “Sajeroning Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nyeneng sane baktinin titiang, titiang masumpah mungguing titiang nenten jaga ngaturang punapa-punapi ring iratu yening titiang nenten eling ring Ida Sang Prabu Yosapat ratune ring Yehuda kantin iratune.

15 Sane mangkin rarisang rerehang titiang juru rebab.”

Rikala rebabe kasuarayang, kawisesan Ida Sang Hyang Widi Wasa nedunin Dane Elisa,

16 tur dane raris matur asapuniki: “Sapuniki sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa: ‘Gaenang iban kitane tlabah di tukade ane tuh ene.

17 Yadiapin kita tusing nepukin ujan wiadin angin, tukade tuh ene lakar misi yeh, kantos kita, sampin kitane muah sakancan ingon-ingon kitane nyidayang ngodag nginem yeh.’ ”

18 Sapangrarisipun Nabi Elisa matur sapuniki: “Indike puniki nentenja abot pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ida taler jaga maicayang kamenangan pabuat iratu marep ring bangsa Moabe.

19 Iratu jaga ngaonang kota-kotanipune sane becik tur matembok-benteng. Samaliha iratu jaga ngebah wit woh-wohannyane, nyampet makasami yeh anakannyane, tur ngurug tegal-tegalannyane sane gemuh antuk batu.”

20

Benjang semengipun, rikala masan anake pada maturan, jeg wenten toya membah saking Edom tur ngebekin genahe irika.

21

Rikala sang prabu Moab mireng mungguing prabune tetiga punika sampun rauh buat ngyudain bangsa Moab, makasami anake sane nyidayang mayuda, agung alit kadauhin mangda mapupul ring panepin kotane.

22 Benjang semengne, rikala ipun sami pada bangun, suryane sampun masunaran ring toyane, ngawinang toyane katon mawarna abang sakadi rah.

23 Ipun sami pada mabaos sapuniki: “Getih, getih! Mirib musuh iragane ane tetelu ento suba masiat saling matiang! Jalan iraga kema ngrampas kemah-kemahe.”

24

Nanging rikala ipun sami pada rauh ring pakemahane punika, bangsa Israel raris ngebug ipun kantos ipun sami pada makirig. Wadua balan Israele terus nguber saha nyempal-nyempal ipun,

25 tur ngrusak kota-kotannyane. Rikala wadua balan Israele nglintang ring tegal-tegal sane gemuh, ipun suang-suang tumuli ngambil batu tur kentungang ka tegale punika kantos makasami bek madaging batu. Ipun taler nyampet toya anakane tur ngebah saluiring wit woh-wohane. Pamuputipun, wantah pusat kotane sane mawasta Kir-Hareset sane kantun, nanging juru blangsute sampun ngiter tur nglurug kotane punika.

26

Rikala sang prabu Moabe uning mungguing ida sampun kaon ring payudan, ida raris nauhin wadua balan idane sane sebet ngunayang pedang sareng pitung atus diri. Pikayunan idane jaga nglurug genah sang prabu Edome, nanging nenten mrasidayang.

27 Duaning asapunika, ida raris ngambil putran idane sane pinih duur, sane jaga ngentosin ida dados prabu, tumuli kanggen caru pabuat dewan wong Moabe ring duur tembok kotane. Wadua balan Israele rumasa resres ngatonang indike punika, mawinan ipun raris pada budal ka guminnyane suang-suang.

4

1

Duk rahina anu, salah tunggal saking pantaran bebalun paranabine rauh tangkil ring Nabi Elisa saha matur sapuniki: “Singgih guru, somah titiange sampun padem. Guru wikan mungguing ipun jadma sane astiti bakti ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. Sane mangkin anake sane miutangang jinah ring titiang rauh jaga ngambil pianak titiange muani-muani kekalih, jaga kadadosang panjak, pinaka panaur utang somah titiange.”

2

Pasaur Nabi Elisa: “Kenken men baan tiang nulungin luh? Tegarang orahin tiang apa dogen gelahang luh jumah!”

Atur anake luh punika: “Titiang nenten madue punapa-punapi, sajawining wantah minyak saitun abotol.”

3

Dane Elisa tumuli mabaos sapuniki: “Nah jani kema mulih, silihang ibane botol matalang saliun-liunne sig pisaga-pisagan luhe.

4 Suba keto, luh muah pianak-pianak luhe lantas macelepja ka umah meten laut kancingja jelanane. Ketogang lengise ento ka botol-botole laut jejerangja botole ane suba pada bek misi lengis.”

5

Anake luh punika tumuli budal saha ngranjing kumah meten sareng-sareng ring pianakipune. Jelanane tumuli kubetang, botole alit sane madaging minyak punika tumuli kambil saha kaketogang ring botol-botol sane kenjuhang antuk pianakipune.

6 Rikala botol-botole sami sampun bek, anake eluh punika mataken, napike kantun malih wenten botol sane siosan. Pianaknyane tumuli masaur sapuniki: “Ento suba botole ane paling durina.” Minyak saitune punika raris wusan ngecor.

7 Anake eluh punika raris mawali ring Nabi Elisa. Dane mabaos ring anake luh punika sapuniki: “Kemaja adep lengise ento tur bayah makejang utang luhe. Sisan pipise lakar cukup buat kaperluan luhe muah pianak-pianak luhe.”

8

Sedek rahina anu, Nabi Elisa ka Sunem. Irika wenten anak luh sane sugih. Ipun ngundang Dane Elisa mangda dane kayun marayunan jumahipune, tur ngawit saking rahinane punika sapangrarisipun Dane Elisa sering majengan irika sabilang dane lunga ka Sunem.

9 Anake luh punika mabaos ring kurenannyane sapuniki: “Tiang bani mastiang mungguing anake ane sai-sai teka mai ento anak ane suci.

10 Jalanja gaenang dane kamar ane cenik abesik ditu baduur di loteng, tur isinin dipan abesik, meja muah kursi, aketo masih lampu abesik di kamare ento, apanga dane nongos ditu dikalane dane nelokin iraga mai.”

11

Sedek rahina anu, Dane Elisa malih rauh ring Sunem, dane raris simpang tur masandekan ring kamar danene punika.

12 Dane ngandikain parekan Danene Gehasi mangda ngaukin anake luh punika. Rikala anake luh punika rauh,

13 dane raris ngandika ring parekan danene sapuniki: “Takonin ia apa miribne iraga nyidayang ngwales katuyuhannyane suba nyediang sakancan kaperluan iragane dini. Singke mirib ada paundukan ane sedeng tunasang bapa teken ida sang prabu wiadin senapatin idane pabuat ia.”

Nanging anake luh punika masaur sapuniki: “Titiang tan kirang punapa-punapi iriki ring pantaran wadesan titiange.”

14

Dane Elisa raris mataken ring Gehasi sapuniki: “Apa ane lakar sida baan iraga nulungin ia?”

Atur Gehasi asapuniki: “Guru, anake luh punika nenten maderbe pianak, tur kurenanipune sampun tua.”

15

Dane Elisa raris ngandika sapuniki: “Kemaja tunden ia mai!” Anake luh punika tumuli rauh tur majujuk ring obag-obagan jelanane.

16 Pangandikan Dane Elisa ring ipun sapuniki: “Buin atiban, di masane ane buka jani, luh lakar ngelah pianak muani aukud.”

Anake luh punika tumuli matur sapuniki: “Oduh guru, guru puniki parekan Ida Sang Hyang Widi Wasa, sampunangja minjulin titiang.”

17

Nanging malih ataunne, ring masane sane kadi asapunika, anake luh punika ngembasang rare muani adiri sakadi sane sampun kapangandikayang antuk Dane Elisa.

18

Makudang-kudang taun sasampune punika, daweg masan ngampunge, pasemengan anake alit punika nyarengin bapanipune ka tegale, rikala bapannyane ngatehang paderep.

19 Tan dumade anake alit punika tumuli majeritan ring bapanipune: “Aduh sirah tiange sakit, sirah tiange sakit.”

Bapannyane raris mabaos ring parekannyane sapuniki: “Kema ajak icening sig memenne!”

20 Parekan punika raris ngandong anake alit kajak budal saha kaserahang ring memennyane. Memennyane raris ngabin anake alit kantos nyoreang, tur ring sorene punika anake alit raris padem.

21 Anake luh punika tumuli makta pianaknyane munggah tur kagenahang ring pamereman Dane Elisa. Sapangrarisipun jelanane tumuli kubetang.

22 Ipun raris mabaos ring kurenannyane asapuniki: “Beli, kema orahin parekane aukud nyediang tiang keledae. Tiang lakar tangkil teken Nabi Elisa, tur tiang lakar enggal buin malipetan.”

23

Pasaur kurenanipune sapuniki: “Ngudiang dadi adi majalan di dinane ene. Jani tusingja dina Sabat wiadin Rerainan Bulan Baru.”

Pasaur sane luh sapuniki: “Singja kenapa!”

24 Keledaene tumuli kadagingin kedapa tur anake luh punika mabaos sapuniki ring parekannyane: “Getakang keledaene sabecat-becatne, eda pesan baanga adeng-adeng, sajaba yening icang nunden ngadengang.”

25 Ipun raris kesah tur ngungsi ka Gunung Karmel ka genah Nabi Elisane.

Rikala ipun nampek ring genah Dane Elisane, Dane Elisa sampun nyingakin ipun, tumuli mabaos ring Gehasi parekan danene sapuniki: “Tingalinja! Anake luh uli Sunem ento teka!

26 Kema enggalang jagjagin ia. Tegarang takonin apake ia, kurenane muah pianakne pada rahayu.”

Ipun nerangang ring Gehasi mungguing makasami pada rahayu.

27 Nanging rikala ipun rauh ring ajeng Dane Elisa, ipun raris nylempoh saha meluk cokor danene. Gehasi sedia jaga ngedeng ipun saking Dane Elisa, nanging Dane Elisa mabaos asapuniki: “Kema kalain ia. Tusingke tepukin cening ia nandang sedih sanget pesan, nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa tusing ngandikayang unduke ene teken bapa.”

28

Anake luh punika tumuli matur ring Nabi Elisa, asapuniki: “Guru, punapike titiang sane nunas pianak ring palungguh guru? Boyake titiang sampun matur mangda sampunang guru mangunang pangajap titiange?”

29

Dane Elisa tumuli maksian ring Gehasi saha ngandika sapuniki: “Kema enggalang jemak tungked bapane laut aba kumah anake luh ene. Eda pesan cening mareren macapatan di jalan, buina yen ada anak nyapatin cening eda pesan sautina. Suba neked ditu enggalang macelep mulihan tur ungkulang tungkede ento duur anake cerik ento.”

30

Atur anake luh punika: “Madasar antuk kasatiaan titiange ring Ida Sang Hyang Widi Wasa miwah ring guru titiang masumpah mungguing titiang nenten jaga ninggal palungguh guru.” Duaning asapunika sang kalih raris mamargi budal.

31 Gehasi mamargi riinan, tumuli ngungkulang teteken Dane Elisa ring duur anake alit punika, nanging nenten pisan wenten suara wiadin ciri mungguing anake alit punika kantun urip. Duaning asapunika ipun raris mawali tangkil ring Dane Elisa sarwi matur sapuniki: “Anake alit punika nenten nyak bangun.”

32

Rikala Dane Elisa rauh irika, dane ngraga tumuli ngranjing ka kamare punika. Aksi dane mungguing anake alit punika yuakti padem wenten ring pasareane.

33 Dane tumuli ngubetang jelanan raris ngastawa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa.

34 Sapanglanturipun dane raris ngakebin anake alit punika, saha ngenahang cangkem, pangaksian miwah tangan danene ring bibih, paningalan lan liman anake alit punika. Tan asue mamargi kadi asapunika, awak anake alit punika raris sayan ngangetang.

35 Dane Elisa tumuli matangi saha mamargi milehan ring kamare punika. Sasampune punika dane mawali malih ngakebin anake alit punika. Anake alit punika raris mabangkes ping pitu, saha ngedatang paningalannyane.

36 Dane Elisa raris ngesengin Gehasi tur kapangandikayang ngaukin memen anake alit punika. Rikala memen anake alit punika rauh, Dane Elisa tumuli mabaos ring ipun sapuniki: “Ene jemak pianak luhe.”

37 Anake luh punika raris matedoh tur sumungkem ring cokor Dane Elisa kantos muannyane nganteg ring tanahe. Sasampune punika, ipun raris ngajak pianakipune, makaon saking irika.

38

Sedek rahina anu, rikala wenten sayah ring jagate irika, Dane Elisa lunga ka Gilgal. Rikala dane sedekan nguruk makudang-kudang nabi, dane ngandikayang parekan danene mangda nungguhang payuk tur ngratengang pabuat paranabine punika.

39 Salah tunggil saking nabine punika lunga ngrereh jejanganan. Irika dane manggihin bun-bunan minakadinipun labu alas miwah sane sios-siosan. Labune tumuli kalap sasida-sidaan antuk dane makta budal. Labune tumuli kairis-iris tur kalablab. Nanging dane nenten uning napi sane lablab dane punika.

40 Rikala sampun rateng, labune punika raris kaketogang saha katurang ring paranabine sami. Sasampune dane pada nyicipin reratengane punika, paranabine tumuli matur ring Dane Elisa asapuniki: “Aduh racun!” Dane sami tan purun malih ngajengang reratengane punika.

41 Dane Elisa ngarsayang ajengan akidik raris cemplungang dane ka payuke punika sarwi ngandika sapuniki: “Jani tegarang sinduk buin lelablabane ento laut baang paranabine.” Irika lelablabane punika, nenten ngraranin malih.

42

Ring rahina sane lianan wenten anak saking kota Baal-Salisa ngaturin Dane Elisa roti kalih dasa bungkul sane malakar antuk gandum anyian pangawit ring taune punika, miwah makudang-kudang jagung nguda. Dane Elisa ngandikayang parekan danene mangda namiu paranabine antuk roti miwah jagunge punika.

43 Nanging iparekan tumuli matur sapuniki: “Punapike pitaenang guru mungguing roti miwah jagunge puniki cukup pabuat dane sareng satus diri?”

Dane Elisa tumuli masaur asapuniki: “Nah kema aturin dane majengan, sawireh ada pangandikan Ida Sang Hyang Widi Wasa mungguing dane lakar majengan kanti waneh malah-malah nu masisa.”

44 Duaning punika, parekane punika raris nyodayang ajengane punika ring ajeng paranabine punika. Dane sareng sami tumuli majengan tur kantun wenten sisannyane, anut sakadi sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa.

5

1

Dane Naaman, senapatine ring panegara Siria, yuakti kasayangang tur kajiang pisan antuk sang nata ratu ring Siria, santukan malantaran dane Ida Sang Hyang Widi Wasa mapaica kamenangan ring wadua balan bangsa Siriane. Dane Naaman punika kalintang sura dira, nanging dane keni pinakit lepra.

2 Bangsa Siriane naenin ngebug bangsa Israele, tur rikala punika wong Siriane nyarah anak bajang Israel sane kantun alit adiri, raris kadadosang panyeroan rabin Dane Naaman.

3 Sedek rahina anu, ipun matur asapuniki ring pamekelipune: “Tiang meled pisan pamekele lanang kayun matemu ring nabine sane wenten ring Samaria. Dane pasti nyidayang ngwarasang pamekele lanang saking pinakit danene.”

4 Rikala Dane Naaman mireng indike punika, dane tumuli lunga tangkil ring ida sang nata tur nguningayang atur anake alit punika.

5 Ida sang prabu raris ngandika sapuniki: “Kemaja tangkil teken ida sang prabu di Israel, tur aturang surate ene teken ida.”

Dane Naaman raris kesah. Dane makta jinah mas nem tali bidang, jinah perak tigang dasa tali bidang, tur pangangge pasalinan sane becik-becik dasa rangsukan.

6 Mungguing surate sane bakta dane punika dagingipun asapuniki: “Masrana surat puniki titiang nguningayang mungguing titiang ngutus Naaman, senapatin titiange. Titiang nunas mangda idewa kayun ngwarasang ipun saking pinakitipune.”

7

Rikala sang prabu ring Israel ngwacen surate punika, ida tengkejut tur ajerih, sarwi nyetset busanan idane, sapuniki pangandikan idane: “Aduh, ngudiang dadi sang prabu Siriane ngarsayang apang gelah nyegerang anake ene? Apa kaden ida gelah ene Widi ane bisa ngamatiang muah ngidupang? Sinah ida ngalih-ngalihin apanga ada jalaran maperang nglawan gelahe.”

8

Rikala Nabi Elisa mireng indike punika, dane raris ngutus utusan danene mangda matur ring ida sang prabu asapuniki: “Napi awinan iratu rumasa sumangsaya. Nikayangja jadmane punika mangda rauh ring titiang. Titiang pacang ngedengang ring ipun, mungguing ring Israel wenten nabi.”

9

Dane Naaman raris nglinggihin kreta miwah kudan danene tumuli kesah saking irika raris mararian ring pamedal jeron Nabi Elisane.

10 Dane Elisa ngandikayang parekan danene nangkilin Dane Naaman tur ngaturin mangda dane nyilem ping pitu ring Tukad Yordane. Malantaran antuk punika dane jaga waras sakadi jati mula.

11 Nanging Dane Naaman raris duka tur makaon saking irika sarwi mabaos sapuniki: “Kaden icang ia lakar pesu nelokin icang laut ngastawa teken Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinnyane tur ngusapang limanne di lepran icange, kanti icang seger.

12 Sajaba ento, tusingke Tukad Abanane muah Tukad Parpare ane di Damsik melahan, yen bandingang teken tukad-tukade ane ada di gumin Israele? Singke luungan icang manjus di tukade ane ada di Damsik dogen laut icang seger.”

13

Parekan danene tumuli maranin dane tur matur asapuniki: “Inggih mekele, yening upami nabine punika ngandikayang mangda mekele ngamargiang indike sane abot, sinah mekele pacang ledang ngamargiang. Sane mangkin napi awinan pamekele tan kayun wantah masiram kewanten sakadi pangandikan sang nabi saha ngraris waras?”

14 Duaning punika Dane Naaman raris tedun ka Tukad Yordane ngraris nyilem irika kantos ping pitu, sakadi pangandikan Nabi Elisane. Tan dumade dane raris waras sakadi jati mula. Ragan danene seger tur alus pateh sakadi awak anake alit.

15 Dane raris mawali tangkil ring Dane Elisa kairing antuk parapangiring danene sami sarwi matur asapuniki: “Sane mangkin titiang uning mungguing nenten wenten malih Widi sane tiosan sajawining Widin Israele. Duaning punika, ledang guru nampi aturan titiange puniki.”

16

Pasaur Dane Elisa sapuniki: “Malantaran Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nyeneng, Widi sane sungsung tiang, tiang masumpah mungguing tiang nenten pacang nampi penjuh anak.”

Dane Naaman nangsek mangda Dane Elisa kayun nampi aturane punika, nanging dane taler tan kayun.

17 Duaning punika Dane Naaman raris matur asapuniki: “Guru, yening guru nenten kayun nampi aturan titiange, lugrainja titiang ngambil tanah kalih pondongan bagal jaga bakta titiang budal, santukan ngawit saking mangkin titiang nenten jaga maturan ring Widi siosan, sajawining ring Ida Sang Hyang Widi Wasa.

18 Pangajap titiange mangda Ida Sang Hyang Widi Wasa ledang ngampurayang titiang, rikalaning titiang ngiringang ratun titiange ngranjing tur mabakti ka puran Dewa Rimone, dewan bangsa Siriane. Titiang pracaya mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa jaga ngampurayang titiang.”

19

Pasaur Nabi Elisa sapuniki: “Budalja ragane saha rahayu.” Dane Naaman tumuli kesah saking irika.

Sadurung doh pamargin danene,

20 Gehasi parekan Nabi Elisane mapineh-pineh sapuniki: “Ngudiang dadi gustin iragane maang Dane Naaman budal tur tusing mayah apa-apaan. Patutne dane nampi aturan wong Siriane ento. Malantaran Ida Sang Hyang Widi Wasa ane nyeneng, luungan idewek nguber ia buat nagih aturane ento abedik.”

21 Duaning punika ipun raris ngetut pamargin Dane Naaman. Rikala Dane Naaman uning wenten anak malaib ngetut pamargin danene, dane raris tedun saking kretan danene misadia jaga matemu ring ipun. Dane raris mataken ring ipun sapuniki: “Apa ada perlu?”

22

Atur Gehasine: “Nentenja wenten punapa-punapi. Sakewanten gustin tiange ngandikayang tiang ngrauhang ring ragane mungguing wau pisan wenten nabi kekalih saking pantaran paranabine rauh saking pagunungan Epraim. Dane ngarsayang mangda ragane maicayang ring dane sareng sami jinah perak tigang tali bidang, miwah pangangge pasalinan sane becik kalih rangsukan.”

23

Pasaur Dane Naaman sapuniki: “Nah abaja pipis perake nem tali bidang ene.” Sapunika Dane Naaman nglemesin Gehasi, sarwi mempen tur negul jinah perake punika ring kampile kekalih. Jinah miwah pangangge pesalin kalih rangsukan punika raris kaserahang ring parekan danene kekalih. Sang parekan tumuli kapangandikayang mamargi ngriinin Gehasi.

24 Rikala sang kalih rauh ring pagunungan genah Nabi Elisane, Gehasi digelis ngambil karunge kekalih punika kabakta ka jeroan. Sapangrarisipun, parekan Dane Naaman makakalih punika kakenken budal.

25 Gehasi raris ngranjing ka jeroan, tur Dane Elisa mataken ring ipun sapuniki: “Uli dija cening ibusan?”

Aturipune: “Titiang nenten kija-kija guru.”

26

Nanging Dane Elisa ngandika sapuniki: “Apake cening tusing nawang roh bapane masih ada ditu, dugase Naaman tuun uli kretane tur matemu teken cening? Ane jani tusing masanne anake nampi pipis wiadin panganggo, abian saitun wiadin abian anggur, biri-biri muah sampi, aketo masih pararencang!

27 Jani sakit Naamane lakar makisid sig ceninge. Cening wiadin katurunan ceninge, lakar ngraksa sakite ento, turun-temurun.”

Rikala Gehasi kesah saking irika, ipun keni pinakit kadi asapunika, kulitnyane mamutih sakadi kapase.

6

1

Sedek rahina anu, paranabine sane kapimpin antuk Dane Elisa, ngrengkeng ring dane, sapuniki baosnyane: “Genahe puniki kalintang alit!

2 Lugrainja tiang ngrereh taru ring sisin Tukad Yordane, mangda tiang sareng sami nyidayang ngwangun umah genah tiange masayuban.”

Pasaur Dane Elisa sapuniki: “Nah kemaja majalan.”

3

Salah tunggal saking pantaran danene nunas mangda Dane Elisa nyarengin pamargin danene, tur Dane Elisa taler kayun.

4 Sapangrarisipun, dane sareng sami tumuli mamargi. Sasampune dane pada rauh ring Tukad Yordane, dane ngawitin makarya.

5 Rikala salah tunggal paranabine punika sedekan nektek taru, tan dumade besin kandiknyane raris keles tur macemplung ring toyane. Dane tumuli majeritan ring Dane Elisa maduluran atur sapuniki: “Sapunapiang tiang sane mangkin, guru? Kandike punika antuk tiang nyelang!”

6

Dane Elisa tumuli mataken: “Dija ia ulung?”

Dane tumuli matujuhin Dane Elisa genah besin kandike macemplung. Dane Elisa tumuli ngetep carang taru, tumuli kacemplungang ring toyane tur besin kandike punika raris kambang.

7 Dane Elisa tumuli ngandika sapuniki: “Kemaja jemak jani besin kandike.” Anake punika tumuli tedun tur ngambil besin kandike punika.

8

Sedek rahina anu sang prabu ring Siria mayuda nglawan bangsa Israel. Ida maumang paraprakanggen idane tur ngwangun kemah ring satunggiling genah.

9 Nanging Nabi Elisa raris ngaturang piuning ring sang prabu Israel, mapakeling ida mangda sampunang ida lunga nampek ring genah wong Siriane nyujukang kemah, duaning bangsa Siriane sampun sedia-sedia jaga mayuda irika.

10 Duaning punika ida sang prabu raris mapakeling rakyat druene sane nampek ring genahe punika mangda sami pada yatna. Indike punika sampun ping kuda-kuda kamargiang antuk Dane Elisa.

11

Malantaran indike punika sang prabu ring Siria raris duka pisan. Ida tumuli ngesengin paraprakanggen idane sarwi mataken sapuniki: “Enyen sujatinne uli pantaran caine ajak makejang ane maruang teken prabun wong Israele?”

12

Sinalih tunggiling prakanggen idane tumuli matur sapuniki: “Inggih ratu sang prabu, nenten wenten saking pantaran titiange sane kadi asapunika. Nabi Elisa sane ngaturang ring prabun bangsa Israele sakancan sane sampun nikayang iratu yadiastu indike punika baosang iratu ring pamereman iratune.”

13

Ida sang prabu nitahang sapuniki: “Kemaja alih nabine ento, ia lakar juk gelah!”

Rikala sang prabu mireng mungguing sang nabi wenten ring Dotan,

14 ida ngutus wadua balan idane sane nunggang kuda miwah nglinggihin kreta akeh pisan ka Dotan. Rikala wengi, pasukane punika rauh ring Dotan tumuli ngurung kotane punika.

15 Benjang semengane parekan Dane Elisa bangun tur medal saking jeroan. Ipun raris ngantenang wadua balan wong Siriane, kuda miwah kretannyane sampun ngiter kotane punika. Ipun mawali tur tangkil ring Dane Elisa sarwi matur asapuniki: “Singgih guru, iraga keni bencana! Sapunapi antuk sane mangkin?”

16

Dane Elisa tumuli masaur sapuniki: “Iraga nu liunan ngelah ruang yan bandingang teken ia.”

17 Sapangrarisipun dane raris ngastawa: “Singgih Ratu Sang Hyang Widi Wasa, ledang Palungguh IRatu ngedatang matanipune mangda ipun mrasidayang ngeton. Ida Sang Hyang Widi Wasa nagingin pangastawan danene tur parekan danene raris matolihan tur ngeton mungguing sampih bukite sami bek antuk kuda miwah kreta geni sane ngiter genah Dane Elisane.

18

Rikala wong Siriane sedia jaga ngebug, Dane Elisa raris ngastawa kadi asapuniki: “Singgih Ratu Sang Hyang Widi Wasa, titiang nglungsur mangda jadmane punika buta!” Ida Sang Hyang Widi Wasa nagingin pangastawan danene, tur pramangkin wadua balan wong Siriane punika buta.

19 Sasampune punika dane raris maranin ipun saha mabaos sapuniki: “Jerone puniki paling. Boyaja puniki kotane sane patut rereh jerone. Mrikija tututin tiang, tiang jaga nuntun jerone ngulati anake sane rereh jerone.” Dane tumuli nuntun ipun sami ka kota Samaria.

20

Sasampune ipun sami pada ngranjing ring kota Samaria, Dane Elisa raris ngastawa sapuniki: “Singgih Ratu Sang Hyang Widi Wasa, mangkin kedatangja matanipune, mangda ipun mrasidayang ngeton.” Ida Sang Hyang Widi Wasa tumuli nagingin pangastawan danene, Ida ngawinang ipun pada ngedat, tur ipun napetang dewekipune wenten ring kota Samaria.

21

Rikala sang prabu ring Israel ngaksi wong Siria punika, ida raris mataken ring Nabi Elisa sapuniki: “Guru punapi dados titiang ngamademang ipun?”

22

Atur sang nabi: “Sampunang duh ratu sang prabu. Palungguh iratu nenten dados ngamademang wadua balan meseh iratune sane nenten keni juk iratu ring payudan. Icenja ipun pangan kinum, tur lugrain ipun mawali budal ring ratunipune.”

23 Duaning punika ida sang prabu raris nyawisang pesta sane ageng pabuat ipun. Sasampune ipun pada mangan nginum ida sang prabu raris ngwaliang ipun ring prabun bangsa Siriane. Ngawit saking rahinane punika wong Siriane punika wusan ngrampok ka gumin wong Israele.

24

Sedek rahina anu Ida Sang Prabu Benhadad, prabun bangsa Siriane, ngajak wadua balan idane mayuda nglawan bangsa Israele tur ngurung kota Samariane.

25 Indike punika ngawinang kota Samariane banget pisan kakirangan pangan kinum, kantos tenggek keledaene asiki mapangarga plekutus bidang jinah perak miwah tain paksi darane satak gram mapangarga aji limang bidang jinah perak.

26

Sedek rahina anu, ida sang prabu ring Israel punika mamargi ring duur tembok kotane, tur kapanggih ring anak luh adiri sane matur jerit-jerit asapuniki: “Oduh ratu sang prabu, suecaninja titiang.”

27

Pasaur idane sapuniki: “Yening Ida Sang Hyang Widi Wasa tusing nulungin luh, kudiang gelah lakar nulungin luh? Apa kaden luh gelah enu ngelah gandum wiadin anggur?

28 Apa ane kewehang luh?”

Atur anake luh punika sapuniki: “Sedek rahina anu, anak luh punika ngajakin titiang mangda titiang neda pianak titiange sareng-sareng ring ipun, tur sasampune punika raris pianakipune jaga teda titiang sareng kalih.

29 Titiang tumuli ngratengang pianak titiange raris teda titiang sareng kalih. Benjangne titiang ngenken mangda ipun ngratengang pianakipune mangda wenten teda titiang sareng ipun, nanging pianakipune raris engkebang ipun.”

30

Rikala ida sang prabu mireng indike punika ida raris nyetset busanan idane, kabatek antuk kaduhkitan idane, tur anake sane tampek ring temboke punika manggihin mungguing ida ngrangsuk busana kaduhkitan.

31 Ida raris masesuak kadi asapuniki: “Dumadak Ida Sang Hyang Widi Wasa mademang titiang, yening Nabi Elisa nenten mapunggal sadurung surup suryane.”

32 Ida tumuli ngutus utusan idane mangda maranin Nabi Elisa.

Daweg punika Dane Elisa sedek wenten ring jeroan danene katangkilin antuk makudang-kudang panglingsire. Sadurunge utusan ida sang prabu rauh, Dane Elisa mabaos ring parapanglingsire punika sapuniki: “Anake ane demen ngamatiang jlema ento jani ngutus anak lakar ngamatiang tiang. Yening ia suba neked dini, enggalang ubetang jelanane, eda baanga ia macelep. Ida sang prabu lakar rauh durian teken ia buin abedik.”

33 Wau pisan dane wusan mabaos kadi asapunika, ida sang prabu raris rauh, tur ngandika asapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa suba nibakang bencanane ene teken iraga. Ane jani apa gunane gelah ngantiang pitulungan Idane?”

7

1

Nabi Elisa tumuli matur sapuniki: “Sapuniki sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa: Buin mani kali janine, kita lakar maan meli gandum ane paling melaha di Samaria telung kilogram wiadin jagung nasi nem kilogram aji pipis perak abidang.”

2

Tabeng dadan ida sang prabu mabaos ring Nabi Elisa sapuniki: “Tan jaga kasidan kadi asapunika, yadiastunko Ida Sang Hyang Widi Wasa sane mangkin nedunang sabeh!”

Pasaur Dane Elisa: “Ragane jaga nyingakin mungguing indike punika yuakti kasidan, nanging ragane nenten jaga ngrasayang ajeng-ajengane punika.”

3

Wenten anak sakit lepra sareng patpat magenah ring jabaan gapuran kota Samariane. Ipun sareng patpat mabebaosan sapuniki: “Ngudiang dadi iraga ngoyong dogen dini kanti iraga lakar mati?

4 Tusing ada gunanne iraga ngungsi ka kota, sawireh iraga lakar mati nandang seduk ditu, tur yening iraga ngoyong dogen dini, iraga masih lakar mati. Sawireh keto jalanja iraga kema ka kemah wadua balan wong Siriane. Dikenkene iraga lakar matianga, nanging dikenkene iraga mirib lakar depanga nu idup.”

5 Duaning punika rikala sampun sandikala, ipun raris ngungsi ka kemah wadua balan wong Siriane. Nanging rikala ipun rauh irika, nenten wenten jadma angan asiki irika.

6 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngardi suara makuug sakadi kuugan wadua bala nunggang kuda miwah kreta akeh pisan. Tur wadua balan wong Siriane mitaenang mungguing ratun Israele sampun ngupah pararatun wong Het miwah wong Mesire rauhing wadua balannyane buat ngebug ipun.

7 Duaning punika ring dauh sorene punika wadua balan wong Siriane sampun pada malaib buat ngluputang uripnyane, ngutang kemah, kuda miwah keledaennyane.

8

Rikala anake lepra sareng patpat punika rauh ring tanggun pakemahane punika, ipun tumuli ngranjing ka satunggaling kemah tur mangan miwah nginum pangan sane wenten irika. Sapangrarisipun, ipun ngambil perak, mas, miwah pangangge sane panggihin ipun irika. Wus punika ipun raris medal buat ngengkebang arta branane punika. Sasampune punika, ipun ngranjing malih ring kemahe sane siosan, tur malih malaksana pateh sakadi sane iwau.

9 Pamuputipun, ipun tumuli mabebaosan sapuniki: “Tusing beneh pajalan iragane ene. Iraga ngelah orta ane melah ane tusing patut sekepang iraga. Yening iraga ngantiang nganti makasemengan, mara iraga ngortaang ortane ento, sinah iraga lakar kasisipang. Jalan jani dogen suba ngaturang unduke ento teken paraprakanggon ida sang prabu.”

10 Duaning punika ipun sami raris kesah saking kemah wong Siriane punika, tumuli mawali ka Samaria tur jerit-jerit ring parapajagaan gapurane sapuniki: “Tiang sampun ka kemah wadua balan wong Siriane, nanging tiang nenten manggihin sira-sira irika. Kuda miwah keledaennyane sami kantun mategulan tur kemah-kemahnyane kantun tileh katilar antuk wong Siriane.”

11

Parapajagaan gapurane raris ngortiang ortine punika tur ngaturang ortine punika ka puri.

12 Daweg punika kantun wengi, nanging ida sang prabu raris matangi saking pamereman Idane tumuli ngandika ring paraprakanggene sapuniki: “Gelahe ngorahin paman rencanan wong Siriane ento. Ia suba nawang jani gumine dini sayah gede. Ento krana ia ngalahin kemahe laut mengkeb di jabaan kotane. Ia makeneh apanga iraga pesu uli kota ngalih dedaaran, sasubane keto iraga lakar juka idup-idup tur kotan iragane laut kajarahin.”

13

Sinalih tunggil prakanggen idane matur asapuniki: “Rakyate ring kotane puniki sami keni bencana, sakadi jadmane sane sampun padem. Duaning punika ngiringja ngutus anak nunggang kuda sane kantun wantah lelima punika, mangda iraga prasida uning sapunapi kasujatianipun.”

14 Prakanggene punika nyelik makudang-kudang anak tur sang prabu ngicen ipun kreta kekalih, saha ngutus tur ngandikayang ipun nyelehin kawentenan wadua balan Siriane.

15 Sang utusan tumuli mamargi ngetut kantos rauh ring Tukad Yordane. Ring sapanjang margi, panggihin ipun pangangge-pangangge miwah barang-barang wong Siriane sane siosan sane kutang ipun rikala ipun malaib. Sasampune punika sang utusan raris mawali tangkil ring ida sang prabu saha ngaturang sapariindik sane panggihin ipun.

16 Jadmane sane wenten ring Samaria raris magrudugan pada medal tumuli nyarahin kemah wong Siriane. Samaliha sakadi sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa, wiakti gandum tigang kilogram wiadin jagung nasi nem kilogram mapangarga wantah aji jinah perak abidang.

17

Daweg punika katuju pisan sang prabu ring Israel ngandikayang tabeng dadan idane sane ngebag gapuran kotane. Prakanggene punika raris seda majekjek ring gapuran kotane antuk anake sane malaib-laiban medal, anut sakadi pangandikan Nabi Elisane rikala ida sang prabu kapanggih ring dane.

18 Nabi Elisa sampun matur ring sang prabu mungguing ngawit saking dauh punika miwah sapanglanturipun, gandum sane pinih becika tigang kilogram wiadin jagung nasine nem kilogram jaga mapangarga aji jinah perak abidang ring Samaria.

19 Duk punika prakanggene punika masaur sapuniki: “Nenten jaga kasidan kadi asapunika, yadiastunko Ida Sang Hyang Widi Wasa sane mangkin nedunang sabeh.“ Tur Dane Elisa sampun masaur:”Ragane jaga nyingakin mungguing indike punika yuakti kasidan, nanging ragane nenten pacang ngrasayang ajeng-ajengane punika.”

20 Pamuputipun indike punika wiakti nibenin prakanggene punika. Dane seda majekjek antuk rakyate ring gapuran kotane.

8

1

Dane Elisa sampun ngandika ring anake luh sane saking Sunem, sane pianaknyane uripang dane, mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa jaga nibakang sayah ring jagate irika pitung taun suenipun. Anake luh punika miwah kulawargannyane kapangandikayang makisid madunungan ring genah sane siosan.

2 Anake luh punika raris ngiringang sapangandikan Dane Elisa. Ipun magingsir tur jenek ring panegara Pilistin sareng-sareng ring kulawargannyane pitung taun suenipun.

3

Sasampune lintang pitung taun, ipun raris mawali ka panegara Israel. Ipun tumuli tangkil ring ida sang prabu, mapinunas mangda umah miwah tegalnyane kawaliang ring ipun.

4 Ipun manggihin ida sang prabu sedekan mabebaosan kairing antuk Gehasi parekan Dane Elisa. Ida sang prabu mapikayun mangda uning ring katawahan sane kakardi antuk Dane Elisa.

5 Rikala Gehasi ngaturang ring ida sang prabu indik Nabi Elisane nguripang jadma sane sampun padem, anake luh punika raris ngaturang pinunasnyane ring ida sang prabu. Gehasi raris matur ring sang prabu sapuniki: “Singgih ratu sang prabu, puniki sampun anake luh punika tur puniki pianakipune sane kuripang antuk Nabi Elisa.”

6 Anake punika matur ring ida sang prabu, ngayuaktiang atur Gehasine iwau. Duaning punika sang prabu raris ngesengin sinalih tunggil prakanggen idane saha kapangandikayang mangda ngwaliang padreben anake luh punika rauhing pamupon tegalnyane sajeroning pitung taun daweg ipune ring pangempian.

7

Sedek rahina anu Dane Elisa lunga ka kota Damsik. Daweg punika Ida Sang Prabu Benhadad sedekan sungkan. Rikala sang prabu mireng mungguing Nabi Elisa wenten irika,

8 ida raris ngandika ring Hasael, sinalih tunggil prakanggen idane, sapuniki: “Kemaja ngaba aturan teken nabine ento, nunas apanga dane nunasang teken Ida Sang Hyang Widi Wasa apake gelah lakar dadi seger apa tusing.”

9 Duaning punika Hasael raris mondongin untannyane petang dasa ukud antuk pamupon kota Damsike sane pinih becika tumuli mamargi nangkilin Dane Elisa. Rikala ipun kapanggih ring dane, ipun tumuli matur sapuniki: “Singgih guru, parekan gurune Sang Prabu Benhadad ngutus titiang mangda titiang nunasang ring guru, napike ida jagi waras saking sungkan idane napi nenten?”

10

Pasaur Nabi Elisa sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyinahang ring tiang mungguing sang prabu jaga seda, nanging mrikaja tangkil tur aturang ring ida mungguing ida jaga waras.”

11 Nabi Elisa tumuli nyeeng Hasael antuk pangaksian sane ngresresin kantos Hasael rumasa gelip. Tan dumade Nabi Elisa jeg nangis sigsigan.

12 Hasael raris matur sapuniki: “Napi awinanipun guru nangis?”

Pasaur Dane Elisa: “Duaning tiang uning mungguing ragane pacang ngardi bencana pabuat bangsa Israel. Ragane pacang nunjel kota-kotannyane sane mabenteng, munggal truna-trunannyane sane sedeng sayanga, nglempag pianak-pianaknyane kantos padem tur nues belingan anake luh-luh.”

13

Hasael tumuli matur: “Sapunapike indikipun kantos titiang jaga prasida kuasa kadi asapunika. Titiang puniki jadma nista pisan.”

Pasaur Dane Elisane: “Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun nyinahang ring tiang, mungguing ragane pacang dados ratu ring Siria.”

14

Hasael tumuli mawali saha tangkil ring Ida Sang Prabu Benhadad, tur katakenin sapuniki: “Kenken pangandikan Nabi Elisane?”

Atur danene: “Dane ngandikayang ring titiang mungguing palungguh iratu pasti jaga waras.”

15 Nanging benjangnyane, Hasael raris ngambil saput asiki, tumuli kacelebang ring toyane, raris kanggen nekep prarain ida sang prabu.

Sapangrarisipun, Dane Hasael ngentosin sang prabu Benhadad dados prabu ring Siria.

16

Ring taun sane kaping lima, panyeneng Ida Sang Prabu Yoram putran Ida Sang Prabu Akab ring Israel, Ida Sang Prabu Yoram, putran Ida Sang Prabu Yosapat madeg ratu ring panegara Yehuda.

17 Rikala ida jumeneng prabu, yusan idane tigang dasa kalih warsa, tur ida mrentah ring Yerusalem kutus warsa suenipun.

18 Rabin idane, okan Ida Sang Prabu Akab. Ida sang prabu taler ninutin pararatun Israele sane jaat, pateh sakadi kulawargan Ida Sang Prabu Akab. Ida tansah ngardi dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa.

19 Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten ngarsayang rusakipun panegara Yehudane, duaning Ida sampun majanji ring Ida Sang Prabu Daud kaulan idane, mungguing katurunan idane jaga dados prabu turun-temurun.

20

Duk panyeneng Ida Sang Prabu Yoram, panegara Edom brontak nglawan Yehuda, raris dados panegara sane merdeka.

21 Duaning punika Ida Sang Prabu Yoram raris lunga ka Sair kairing antuk wadua balan idane sane nunggang kreta. Irika ida kakurung antuk wadua balan wong Edome. Rikala tengah wengi ida miwah parakomandan pasukan kretan idane ngrencanayang jaga mamuwuk pasukan Edome buat ngluputang raga, tur wadua balan idane sami pada sambeh pablesat ngungsi umahnyane suang-suang.

22 Ngawit saking kala punika panegara Edome nenten malih dados jajahan Yehudane. Daweg punika kota Libnane taler brontak.

23

Pamargin Ida Sang Prabu Yoram sane tios-tiosan kasuratang wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

24 Sasampun Ida Sang Prabu Yoram seda, ida kapendem ring pemendeman pararatune ring Kota Daud, tur ida Ahasia, putran idane ngentosin ida dados prabu.

25

Ring taun sane kaping roras, rikala Ida Sang Prabu Yoram, putran Ida Sang Prabu Akab jumeneng ratu ring Israel, Ida Ahasia putran Ida Sang Prabu Yoram jumeneng ratu ring panegara Yehuda.

26 Daweg punika ida mayusa kalih likur warsa, tur ida mrentah ring Yerusalem, awarsa suenipun. Ibun idane mapesengan Atalia, putran Ida Sang Prabu Akab wiadin putun Ida Sang Prabu Omri, prabune ring Israel.

27 Ngawit saking Ida Sang Prabu Ahasia dados mantun Sang Prabu Akab, ida madosa pamantuka ring Ida Sang Hyang Widi Wasa pateh sakadi pamargin kulawargan Ida Sang Prabu Akab.

28

Ida Sang Prabu Ahasia nyarengin Ida Sang Prabu Yoram, sang jumeneng ratu ring Israel, mayuda nglawan Ida Sang Prabu Hasael, prabune ring Siria. Rikala wadua balane mayuda ring Ramot wewidangan Gileade, Ida Sang Prabu Yoram kanin ring payudane punika.

29 Ida raris mawali ka kota Yisreel jaga nambanin kanin idane, tur Ida Sang Prabu Ahasia lunga ninjoin ida mrika.

9

1

Rikala punika Nabi Elisa ngesengin sinalih tunggiling nabi sane kantun anom sarwi ngandika kadi asapuniki: “Tragiang iban ceninge tur kemaja luas ka kota Ramot wewidangan Gileade. Ene aba botole ane misi lengis saitun.

2 Yening suba neked ditu alihja Dane Yehu, okan Dane Yosapat, putun Dane Nimsi. Ajakja dane ka kamare ane singid apanga mapalasan teken parasawitran danene.

3 Sasubane keto briokang lengis saitune ene sig duur danene tur dulurin baan raos kene: ‘Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda mungguing Ida ngamanggehang ragane dados prabun bangsa Israele.’ Suba lantas keto enggalang pesan magedi uli ditu.”

4

Nabine sane anom punika raris lunga ka Ramot.

5 Irika dane manggihin parapangageng wadua balane pada maparuman. Dane tumuli mabaos sapuniki: “Jero tiang makta orti pabuat jerone.”

Dane Yehu tumuli masaur sapuniki: “Saking pantaran tiange puniki ring sirake ragane jaga mabaos?”

Pasaur danene: “Inggih wantah ring jerone.”

6 Sang nabi miwah Dane Yehu raris ngranjing ka jeroan, tur sang nabi anom tumuli mriokang minyak saitune ring duur Dane Yehune sarwi mabaos sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele masabda sapuniki: ‘Ulun ngamanggehang kita dadi prabun Israele.

7 Kita patut ngamatiang gustin kitane sang prabu pianak Akabe ento, apanga malantaran ento Ulun nyisipang Isebel ane suba ngamatiang nabi-nabi muah parekan-parekan Ulune ane lenan.

8 Kulawarga muah katurunan Akabe makejang patut mati; Ulun lakar nyirnayang asing-asing kulawargannyane ane muani yadian tua wiadin muda.

9 Ulun lakar nyirnayang kulawargannya patuh buka Ulun nyirnayang kulawargan Yerobeam muah kulawargan Baesane uli Israel.

10 Bangken Isebele lakar tusing matanem, nanging lakar amah cicing di daerah Yisreel.’ ” Sasampune puput mabaos kadi asapunika sang nabi digelis kesah saking irika.

11

Dane Yehu tumuli mawali ka genah parapangageng wadua balane saha katakenin sapuniki: “Kenken kabare. Apa orahanga anake buduh ento teken ragane?”

Pasaur Dane Yehu sapuniki: “Ragane suba pada nawang apa ane dadi tetujon anake ento.”

12

Dane sareng sami masaur sapuniki: “Tiang ajak makejang tusing nawang. Orahangja teken tiang ajak makejang apa dogen ane suba orahanga!”

Dane Yehu masaur sapuniki: “Ia ngorahang teken tiang mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa suba masabda buka kene: ‘Ulun ngadegang kita dadi prabu bangsa Israele.’ ”

13

Pramangkin paraprakangge timpal Dane Yehu punika ngelus kawcan danene tur kagenahang ring undage sane pinih duur buat genah dane ngadeg. Dane sareng sami raris nyuarayang trompet saha masuryak sapuniki: “Yehu dadi ratu!”

14

[14-15] Sasampune punika Dane Yehu ngrencanayang jaga nglawan Ida Sang Prabu Yoram. Daweg punika ida sang prabu sedek wenten ring Yisreel, buat nambanin kanin idane daweg ida mayuda nglawan Sang Prabu Hasael, prabune ring Siria. Duaning punika Dane Yehu raris mabaos ring paraprakanggen danene sapuniki: “Yening ragane tresna teken tiang pada yatnainja apang eda kanti ada uli pantaran wong Ramote ane nyidayang lepas tur mapitau teken anake ane ada di Yisreel.”

15

16 Dane Yehu raris nglinggihin kreta perang danene tumuli lunga ka Yisreel. Daweg punika Sang Prabu Yoram durung waras saking kanin idane tur Ida Sang Prabu Ahasia, prabune ring Yehuda sedekan matamiu irika.

17

Sinalih tunggiling pajagaan sane majaga ring menara pajagaane ring Yisreel ngeton Dane Yehu miwah pangiring danene ngungsi genahe punika. Ipun tumuli jerit-jerit sapuniki: “Titiang ngeton jadma nunggang kuda!”

Ida Sang Prabu Yoram tumuli ngandika sapuniki: “Kema orahin prajurite ane negakin jaran aukud apanga ia nyelehin, apake ia ento ruang wiadin musuh.”

18

Sang utusan tumuli negakin jarannyane misadia mapag Dane Yehu saha matur ring dane sapuniki: “Ida sang prabu mapakayun wikan punapike rauh pamekele minakadi sawitran idane.”

Pasaur Dane Yehu sapuniki: “Unduke ento tusingja urusan caine, maija tututin icang.” Pajagaane sane majaga ring menarane nguningayang ring sang prabu mungguing utusane punika sampun rauh ring rombongane punika, nanging ipun nenten mawali.

19 Utusane sane tiosan raris kutus malih tur mataken kadi inunian. Dane Yehu malih masaur sapuniki: “Unduke ento tusingja urusan caine, maija tututin icang.”

20

Pajagaane sane majaga ring menarane punika malih nguningayang mungguing utusane punika sampun rauh ring rombongane punika, nanging ipun nenten mawali. Pajagaane punika malih matur sapuniki: “Pamimpin rombongane punika ngetak kreta perangnyane sakadi anake buduh, pateh sakadi caran Dane Yehune.”

21

Ida Sang Prabu Yoram raris ngandika sapuniki: “Kema tragiang kreta perang gelahe.” Kretan idane tumuli katragiang. Irika Ida miwah Sang Prabu Ahasia raris pada nglinggihin kretan idane sareng-sareng medal praya kapanggih ring Dane Yehu. Ida kapanggih ring Dane Yehu ring tegal Dane Nabot.

22 Ida Sang Prabu Yoram raris ngandika ring Dane Yehu sapuniki: “Apake pada rahayu Yehu?”

Atur Dane Yehu sapuniki: “Sapunapiang jaga prasida rahajeng yening iraga kantun maderbe tukang sihir miwah nyungsung arca-arca sane kakardi antuk Isebel ibun iratune.”

23

Ida Sang Prabu Yoram raris nyerit sinambi muter kretan idane, sapuniki baos idane: “Beli Ahasia, puniki anak brontak!” Ida tumuli kapilayu.

24 Dane Yehu raris ngambil panah danene tumuli manah Ida Sang Prabu Yoram tur keni ungkur idane kantos bedah ring pepusuhan. Ida raris runtuh tur seda ring kretan idane.

25 Dane Yehu raris ngandika ring pangabih danene sane mawasta Bidkar sapuniki: “Kema jemak bangkenne laut entungang di tegal Nabote. Ingetangja dugas iragane negakin kreta ngiring Ida Sang Prabu Akab ajin Sang Prabu Yorame. Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda teken Ida Sang Prabu Akab kene:

26 ‘Ulun suba nyingakin Nabot muah pianakne muani-muani kamatiang ibi. Ulun masumpah mungguing Ulun masih lakar ngukum kita di tegale ene.’ Sawireh keto kema jemak bangken Yorame laut entungang di tegal Nabote apanga majalaran ento janjin Ida Sang Hyang Widi Wasa kadagingin.”

27

Ida Sang Prabu Ahasia nyingak paindikane punika, punika awinan ida raris kapilayu ngetak kretan idane ngungsi Bet-Hagan, kuber antuk Dane Yehu. “Matiang masih ia!” sapunika prentah Dane Yehu ring parapangiring danene. Parapangiring Dane Yehune nyempal Ida Sang Prabu Ahasia kantos kanin rikala ida ngetak kretan idane ring margine munggah ka kota Gur, nampek ring kota Yibleam. Nanging ida ngusahang terus malaib, kantos rauh ring kota Megido, tur irika ida seda.

28 Paraprakanggen idane raris makta layon idane ka Yerusalem nganggen kreta. Ida tumuli kapendem ring pamendeman pararatune ring Kota Daud.

29

Ida Sang Prabu Ahasia jumeneng prabu ring Yehuda, ring taun sane kaping solas, panyeneng Ida Sang Prabu Yoram, putran Ida Sang Prabu Akab ring Israel.

30

Ida Sang Prabu Yehu raris rauh ring Yisreel. Riwau Sang Pramesuari Isebel mireng indike punika makasami ida raris digelis nguris lelata, nabdabang rambut raris ngadeg ring jendelan purine macecingak ka margine.

31 Rikala Ida Yehu ngranjing ring gapurane, Isebel tumuli majeritan sapuniki: “Ih Simri, tukang ngamatiang jlema! Ngudiang dadi cai dini?”

32

Ida Sang Prabu Yehu tumuli nulengek saha mabaos sapuniki: “Ih nyen ane maruang teken tiang?” Duk punika ugi wenten pangenter purine sareng kalih wiadin tiga sane nengok saking jendelane nganengneng Ida Sang Prabu Yehu.

33 Ida Sang Prabu Yehu tumuli ngandika ring anake punika, sapuniki: “Entungang anake luh ento tuun!” Anake punika raris ngentungang Isebel tedun, tur getihnyane ngecritin tembok miwah kudane. Ida Sang Prabu Yehu raris ngetak kuda miwah kretan idane nglilig layon anake istri punika.

34 Sapangrarisipun ida raris ngranjing ka puri tumuli majengan irika. Sawusan punika ida raris ngandika sapuniki: “Kema jemak tur tanem bangken anake luh ane kena temah ento. Sasajaane ia masih okan sang prabu.”

35 Nanging anake sane kapangandikayang mangda nanem sawane punika manggihin mungguing sane kantun wantah galihnyane kewanten, galih sirah, tangan miwah cokornyane.

36 Rikala anake punika nguningayang indike punika ring Ida Sang Prabu Yehu, ida raris mabaos sapuniki: “Unduke ene suba kasabdayang baan Ida Sang Hyang Widi Wasa malantaran kaulan Idane Nabi Elisa kene: ‘Bangken Isebele lakar amah cicing di wewidangan Yisreele.

37 Sisa-sisannyane lakar mabrarakan ditu buka lelemekane, kanti tusing ada anak bisa ngadanin, mungguing ento bangken Isebele.’ ”

10

1

Wenten pitung dasa diri katurunan Ida Sang Prabu Akab sane malinggih ring kota Samaria. Ida Sang Prabu Yehu tumuli makarya surat raris kakirim ring pamrentah kotane, ring pamimpin masyarakate miwah ring parapangabih katurunan Ida Sang Prabu Akab. Daging surate punika sapuniki:

2 “Ih parapangabih katurunan Sang Prabu Akabe, ragane pada ngelah kreta perang, jaran, tumbak muah kota mabenteng. Sawireh keto, sasubane ragane nampi surate ene,

3 pilihja adiri katurunan Sang Prabu Akabe ane paling melaha adiri laut adegang dadi prabu. Sasubane keto lautang maperang nindihin ida.”

4

Parapangageng kota Samariane sami pada ajerih pisan. Dane pada mabaos sapuniki: “Kudiang iraga lakar ngarepin Ida Sang Prabu Yehu? Suba karuan Ida Sang Prabu Yoram muah Sang Prabu Ahasia tusing nyidaang nglawan ida.”

5 Duaning punika paraprakanggen purine miwah parapangageng kotane, kadi asapunika taler parapamimpin rakyate miwah parapangabih katurunan Sang Prabu Akabe raris ngrauhang atur ring Ida Sang Prabu Yehu sapuniki: “Titiang sareng sami puniki kaulan iratu tur titiang sareng sami nyadia pacang ngiringang sapatitah iratune. Titiang nenten pacang ngadegang prabu. Sane mangkin rarisang margiang napija sane kapikayun becik antuk iratu.”

6

Ida Sang Prabu Yehu raris makarya surat malih pabuat dane sareng sami sapuniki: “Yening ragane tuah tinut teken tiang, tur sedia lakar nyalanang prentah tiange, buin mani kali jani aba punggalan katurunan Sang Prabu Akabe sig tiange di Yisreel.”

Katurunan Ida Sang Prabu Akab sane pitung dasa diri punika kapetiningin antuk parapamimpin rakyat Samariane.

7 Sasampun surat Dane Yehu katampi antuk parapamimpin kota Samariane, dane sareng sami raris nyedayang katurunan Sang Prabu Akabe sane pitung dasa punika. Punggalannyane kawadahin kranjang, raris katurang ring Ida Sang Prabu Yehu, ring Yisreel.

8

Rikala Ida Sang Prabu Yehu mireng mungguing punggalan katurunan Ida Sang Prabu Akabe sampun kabakta mrika, Ida mrentahang mangda punggalane punika katumpukang dados kalih dugdugan tur kagenahang ring gapuran kotane kantos rauh benjang semengannyane.

9 Rikala semengan Ida Sang Prabu Yehu raris lunga ka gapurane tur mabaos ring anake sane mapunduh irika sapuniki: “Tiang ane brontak teken sang prabu tur nyedayang ida, nyama tusingja milu kena urusane ento. Nanging nyama nawang nyen ane nyedayang katurunan Sang Prabu Akabe ene.

10 Ene dadi bukti mungguing saananing ane kasabdayang baan Ida Sang Hyang Widi Wasa ane nuek kulawargan Sang Prabu Akabe suba kadagingan. Ida Sang Hyang Widi Wasa suba nglaksanayang janjin Idane ane kasabdayang malantaran Nabi Elia.”

11 Sawusan punika Ida Sang Prabu Yehu raris nyedayang palingsehan Ida Sang Prabu Akab sane wenten ring Yisreel makasami. Paraprakangge, parasawitra miwah parapanditan Ida Sang Prabu Akabe, makasami taler kasedayang nenten wenten sane kantun urip.

12

Ida Sang Prabu Yehu raris kesah saking Yisreel tur ngungsi kota Samaria. Ring margi, ring genah sane mawasta: Kemah Parapangangon,

13 irika ida kapanggih ring palingsehan Ida Sang Prabu Ahasia saking Yehuda. Ida raris mataken sapuniki: “Sirake jerone puniki?”

Sapuniki pasaurnyane: “Tiang puniki palingsehan Ida Sang Prabu Ahasia. Tetujon tiange jaga ka Yisreel jaga nyinahang kapitresnan tiange ring paraputran Ida Sang Pramesuari Isebel miwah ring kulawargan sang prabu sane kantun.”

14 Ida Sang Prabu Yehu tumuli mrentahang parapangiring idane sapuniki: “Juk ia ajaka makejang idup-idup.” Parapangiring idane tumuli ngejuk anake punika raris kasedayang ring bangbange sane wenten irika. Anake punika sami wenten sareng petang dasa kalih diri, adiriko nenten wenten sane kabanggayang kantun urip.

15

Sasampune punika Ida Sang Prabu Yehu raris nglanturang pamargi. Ring margi ida kapanggih ring Dane Yonadab okan Dane Rehab. Ida Sang Prabu Yehu raris nyapa Dane Yonadab sapuniki: “Pepineh nyamane teken pepineh tiange masaih pesan. Apake nyama nyak nulungin tiang?”

Pasaur Dane Yonadab: “Inggih titiang sairing.”

Baos Ida Sang Prabu Yehu: “Yening keto jalan masalaman malu.” Sang kalih tumuli matemuang tangan, tur Ida Sang Prabu Yehu raris ngajak Dane Yonadab sareng-sareng munggah ka kretan idane,

16 saha kadulurin baos sapuniki: “Tututinja tiang tur tingalinja buka kenken satian tiange ngayah teken Ida Sang Hyang Widi Wasa.” Sang kalih raris nglinggihin kreta ngungsi ka Samaria.

17 Rikala sampun rauh ring Samaria, Ida Sang Prabu Yehu raris nyedayang palingsehan Sang Prabu Akabe makasami, tan wenten sane kabanggayang luput. Kadi asapunika sakancan sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa ring Nabi Elia, sami sampun kadagingan.

18

Ida Sang Prabu Yehu raris nauhin rakyate ring Samaria mangda mapunduh, sapuniki pangandikan idane: “Ida Sang Prabu Akab mabakti tuah agigis teken Dewa Baal, nanging tiang lakar maktinin Dewa Baal ento sangetan teken ento.

19 Sawireh keto dauhinja makejang Nabi-nabi Baale, parapanditane muah parapanyungsungne makejang. Tusing ada ane dadi matempo. Tiang lakar ngaturang aturan ane gede teken Dewa Baal, tur nyenja ane tusing teka lakar kamatiang.” (Puniki pangindrajalan Ida Sang Prabu Yehu mangdane dane mrasidayang ngamademang panyungsung Dewa Baale makasami.)

20 Sasampune punika Ida Sang Prabu Yehu raris mrentahang sapuniki: “Umumangja dina buat mabakti teken Dewa Baal.” Raris kawentenang dedauhan,

21 tur Ida Sang Prabu Yehu raris ngutus utusan ka sakuub panegara Israele. Irika panyungsung-panyungsung Dewa Baale sami pada rauh, tan wenten sane mapuangkid. Ipun sareng sami rauh ring puran Dewa Baale, kantos purane punika bek masegseg.

22 Sasampune punika Ida Sang Prabu Yehu raris mrentahang panditane sane polih tugas ngraksa jubah-jubah suci mangda ngamedalang jubah-jubah punika tur nyacarang ring anake sane mabakti.

23 Sapangrarisipun, Ida Sang Prabu Yehu miwah Dane Yonadab okan Dane Rehabe raris ngranjing ka purane sarwi ngandika ring rakyate irika sapuniki: “Pada pirengangja! Tuah anake ane nyumbah Dewa Baal dogen ane milu macelep, nanging anake ane mabakti teken Ida Sang Hyang Widi Wasa tusing dadi milu macelep.”

24 Sasampune punika Ida Sang Prabu Yehu miwah Dane Yonadab raris ngranjing buat ngaturang aturan-aturan miwah aturan sane maborbor ring Dewa Baal. Ida sampun ngenahang pangiring idane sareng ulung dasa diri ring jabaan purane, kadulurin antuk prentah sapuniki: “Cai musti ngamatiang jlemane ene makejang. Yening ada di pantaran caine ane maang anake ento luput, ia patut mayah baan angkihane.”

25

Risedek Ida Sang Prabu Yehu ngaturang aturan, ida tumuli mrentahang parapajagaan miwah paraprakanggen idane sapuniki: “Macelep tur matiangja jlemane ene makejang, eda baanga ada ane luput angan aukud!” Parapangiring idane raris ngranjing makta pedang sane sampun membus, tumuli ngamademang parapanyembah Dewa Baale makasami, tur bangkennyane raris kapaid kabakta medal. Sasampune punika wadua balane raris ngranjing ka genah maturane,

26 tumuli ngambil arca sane wenten irika tur katunjel.

27 Kadi asapunika ida dane ipun ngenyagang arca miwah purane punika raris purane punika kadadosang genah mabacin rauh mangkin.

28

Kadi asapunika caran Ida Sang Prabu Yehune nyirnayang Dewa Baale saking jagat Israele.

29 Nanging ida ngardi dosa sakadi Sang Prabu Yerobeam, malantaran ngajak bangsa Israel ngardi dosa nyumbah lembu mas sane kagenahang ring Betel miwah ring Dan.

30 Ida Sang Hyang Widi Wasa raris ngandika ring Ida Yehu sapuniki: “Kita suba nglaksanayang prentah Ulune makejang, marep teken katurunan Akabe. Sawireh keto Ulun majanji teken kita mungguing neked katurunan kitane ane kaping pat lakar dadi prabu di Israel.”

31 Nanging Ida Sang Prabu Yehu nenten yuakti ngiringang sapatitah Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele. Tungkalikanipun ida nulad Sang Prabu Yerobeam, ngajak bangsa Israele ngardi dosa.

32

Daweg punika Ida Sang Hyang Widi Wasa ngawitin ngirangin wewidangan wong Israele. Sang Prabu Hasael saking Siria nyajah wewidangan Israele makasami.

33 Minakadinipun: daerah Yordan kangin kantos rauh ring kota Aroer sane ring Tukad Arnone, miwah wewidangan sane ring Gilead lan Basan ring genah suku bangsa Gad, Ruben miwah Manase bagian kangin.

34

Pamargin Ida Sang Prabu Yehu sane sios-siosan miwah pamargin idane sane sura dira, kasuratang ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

35 Ida seda tur kaperemang ring Samaria, tur putran idane Ida Yoahas ngentosin ida dados prabu.

36 Ida Sang Prabu Yehu mrentah bangsa Israel ring Samaria ulu likur taun suenipun.

11

1

Sasampune Ida Atalia, ibun Sang Prabu Ahasia mireng indik sedan putran idane, digelis ida mrentahang mangda makasami palingsehan ida sang prabu kasedayang.

2 Wantah Ida Yoas, putran Ida Sang Prabu Ahasia sane luput. Tambis-tambis ida keni kasedayang pateh sakadi kulawarga sane siosan, nanging ida kaluputang antuk Yoseba, bibin idane. Ida Yoseba punika putran Ida Sang Prabu Yoram wiadin misan Ida Sang Prabu Ahasia. Ida Yoseba ngambil Ida Yoas miwah pangemban idane tur kagenahang ring sinalih tunggaling kamar pamereman ring Perhyangan Agunge buat nyingidang ida saking Raja Putri Atalia. Punika awinanipun Ida Yoas nenten keni kasedayang.

3 Kantos nem taun suenipun Ida Yoseba nyingidang tur matiningin Ida Yoas ring Perhyangan Agunge punika. Daweg punika Ida Atalia jumeneng ratu dados raja putri.

4

Nanging ring taun sane kaping pitu, Pandita Yoyada ngutus utusan buat ngaturin paraprakangge sane ngamong pangawal ida sang prabu miwah pajagaan purine, mangda dane sareng sami rauh ka Perhyangan Agunge. Irika Pandita Yoyada raris ngwentenang prajanjian ring dane sareng sami, mungguing dane sareng sami sairing ring rencanan Dane Yoyada. Sasampune punika Dane Yoyada raris ngedengang Ida Yoas, putran Ida Sang Prabu Ahasia,

5 kadulurin antuk pangandika sapuniki: “Rikala semeton polih giliran mriki ring rahina Sabate, apahtigan saking pantaran semetone mangda nyaga purine.

6 Sane apahtigan mangda majaga ring Gapura Sure tur malih apahtiganipun mangda majaga ring ungkur pajagaane sane tiosan.

7 Dadosipun kalih pasukan sane polih tugas ring Perhyangan Agunge ring Rerainan Sabate, mangda nyaga ida sang prabu.

8 Semeton patut nyaga Ida Yoas antuk pedang membus tur ngabih ida kijaja ida lunga. Siraja sane purun nganampekin, ipun patut kapademang.”

9

Paraprakanggene punika sairing ring pangandikan Pandita Yoyadane tur ngaturang pasukannyane ring Dane Yoyada. Wenten sane rauh jaga polih tugas ring rahina Sabate, tur wenten sane budal.

10 Pandita Yoyada nyerahang ring paraprakanggene punika tumbak-tumbak miwah tamiang druen Ida Sang Prabu Daud sane kagenahang ring Perhyangan Agung punika,

11 tur dane ngenahang anake sane makta pedang membus punika milehan ring arepan Perhyangan Agunge buat nyaga ida sang prabu.

12 Sasampun punika Dane Yoyada raris nuntun Ida Yoas medal tur kasalukin gelungan ring prabun idane, sarwi ngaturin ida cakepan pidabdab anyakrawerti. Sapangrarisipun Ida Yoas raris kasriokin minyak upacara kadegang dados prabu. Rakyate makasami pada masuryak sapuniki: “Dirga yusa ida sang prabu.”

13

Sang Raja Putri Atalia mireng suryak pajagaan miwah rakyate makasami, raris digelis lunga ka Perhyangan Agung ka genah rakyate pada mapunduh.

14 Irika ida nyingak sang prabu anyar ngadeg nampek ring pilare ring gapuran Perhyangan Agunge ngrangsuk busana kaprabon. Ida sang prabu kiter antuk paraprakangge miwah parajuru upin trompete, tur parakaulane sami pada masuryak duaning gargitannyane sinambi ngupin trompetnyane. Ida Atalia tumuli nyetset panganggen idane kabatek antuk dukan idane sarwi majeritan sapuniki: “Penghianat!”

15

Pandita Yoyada nenten ngarsayang yening Ida Atalia kasedayang ring natar Perhyangan Agunge, duaning punika dane mrentahang ring pangageng wadua balane sapuniki: “Baktaja anake istri punika medal nglintang ring selagan pajagaane tur pademangja sawatek anake sane mamanah ngluputang ida.”

16 Dane sareng sami tumuli ngejuk anake istri punika, raris kabakta ka puri, tur kasedayang ring gapura sane mawasta: “Gapura Kuda”.

17

Dane Yoyada raris ngarsayang mangda Ida Sang Prabu Yoas, miwah parakaulane ngwentenang prajanjian ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, mungguing ida sang prabu miwah rakyate sami saking yuakti jagi dados kaulan ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. Sajaba punika dane taler ngwentenang prajanjian ring pantaran ida sang prabu sareng ring rakyate sami.

18 Sawusan punika rakyate raris ngranjing ka puran Dewa Baale tumuli nguugang palinggihnyane. Ipun ngrusak genah-genah maturane, arca-arcane miwah nyedayang Dane Matan, Panditan Dewa Baale ring arepan pamorboran aturane.

Sapanglanturipun, Dane Yoyada raris ngandikayang anake sane majaga ring Perhyangan Agunge pada sayaga,

19 tur dane miwah paraprakanggene, kaping kalih parapangawal ida sang prabu miwah parapajagaan purine raris ngiringang Sang Prabu Yoas saking Perhyangan Agunge ka puri, kairing antuk rakyate makasami. Ida Sang Prabu Yoas raris ngranjing ring Gapura Pangawale tumuli malinggih ring singasanane.

20 Rakyate sami suka rena pisan tur kotane dados tentrem santukan Ida Atalia sampun kasedayang ring puri.

21

Ida Sang Prabu Yoas nyeneng prabu ring Yehuda rikala ida mayusa pitung warsa.

12

1

Ring taun sane kaping pitu panyeneng Ida Sang Prabu Yehu ring Israel, Ida Sang Prabu Yoas madeg ratu ring tanah Yehuda tur ida mrentah ring Yerusalem petang dasa warsa suenipun. Ibun idane mapesengan Sibia, kawitnyane saking kota Berseba.

2 Sapanjang umur idane, Ida Sang Prabu Yoas tansah ngamargiang paindikan sane ngledangin Ida Sang Hyang Widi Wasa, duaning Dane Yoyada tansah nguruk ida.

3 Nanging genah-genah maturan ring arca-arcane nenten kasirnayang, tur rakyate kantun ngaturang aturan miwah morbor menyan irika.

4

Ida Sang Prabu Yoas raris ngesengin parapanditane tumuli kapangandikayang mangda nyimpen jinah-jinah aturane ring Perhyangan Agunge inggih punika jinah panebus aturan miwah jinah aturan saking suka lila.

5 Asing-asing pandita patut ngenterang jinah sane katurang rikala dane ngancangin. Jinahe punika kagunayang buat mecikang Perhyangan Agunge manut kaperluannyane.

6

Nanging kantos tigalikur taun suenipun Ida Sang Prabu Yoas jumeneng ratu, panditane nenten naenin mecikang Perhyangan Agunge.

7 Duaning punika ida raris ngesengin Pandita Yoyada miwah pandita-pandita sane tios-tiosan sarwi mataken sapuniki: “Napi awinan guru nenten naenin mecikang Perhyangan Agunge? Ngawit saking mangkin sapanglanturipun, guru nenten kalugra nyimpen jinahe sane tampi guru punika. Jinahe punika patut kaserahang mangda Perhyangan Agunge prasida kabecikang.”

8 Parapanditane pada sairing ring indike punika tur pada saadung mungguing dane nenten jaga kapategenin buat mecikang Perhyangan Agunge.

9

Dane Yoyada raris ngambil peti asiki tur kadagingin song ring tekepnyane, tur kagenahang ring sisin pamorboran aturane. Saking genah anake ngranjing ka Perhyangan, petine punika kanten ring kenawan. Parapandita sane giliran majaga ring gapura punika raris mempen jinah anake maturan ring petine punika.

10 Risampune jinahe ring peti punika akeh, sekretaris sang prabu miwah Pandita Agunge rauh munduhang tur nimbang jinah perake punika.

11 Sasampune puput ngetang jinahe punika, dane tumuli nyerahang jinah perake punika ring anake sane madue kaonangan mecikang Perhyangan Agunge. Jinahe punika kanggen naur upah tukang-tukang kayu miwah undagi,

12 tukang-tukang batu, tukang-tukang recah batu, kanggen numbas taru miwah batu sane jaga kanggen mecikang, miwah buat kaperluan sane lian-lianan.

13 Nanging nenten wenten jinah sane kamedalang buat upah makarya cangkir perak, bokor, trompet, tungguan lampu wiadin barang-barang perak wiadin mas sane tiosan.

14 Jinahe punika wantah kanggen naur upah tukang-tukang miwah numbas barang sane perlu kanggen mecikang Perhyangan Agunge.

15 Anake sane kicen wewenang buat ngetangang pakaryane punika sawiakti jujur, duaning punika ipun nenten perlu katureksain sajeroning ipun ngamedalang jinah.

16 Nanging jinah aturan panebus salah miwah jinah aturan panebus dosa nenten karanjingang ring petine punika. Aturane punika dados paderbean parapanditane.

17

Daweg punika Ida Sang Prabu Hasael, prabune ring Siria ngebug kota Gat tur ngaonang kotane punika. Sasampune punika ida ngrencanayang jaga ngebug kota Yerusaleme.

18 Ida Sang Prabu Yoas ratune ring Yehuda raris ngambil aturan sane sampun katur ring Ida Sang Hyang Widi Wasa antuk pararatu sane sampun ngriinin ida, minakadinipun aturan Ida Sang Prabu Yosapat, Ida Sang Prabu Yoram miwah Ida Sang Prabu Ahasia, kadadosang asiki ring aturan idane ngraga. Kadi asapunika taler mas-masane sane wenten ring Perhyangan Agunge miwah sane ring puri, makasami katurang ring Sang Prabu Hasael. Duaning punika Ida Sang Prabu Hasael raris ngajak wadua balan idane ngimpasin kota Yerusaleme.

19

Indik pamargin Ida Sang Prabu Yoas sane lian-lianan sinurat ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

20

[20-21] Sedek rahina anu, paraprakanggen Ida Sang Prabu Yoase, saigum jaga nglawan ida. Saking pantarannyane wenten anak kekalih inggih punika Dane Yosakar okan Dane Simeat miwah Dane Yosabad okan Dane Somer nyedayang ida ring sinalih tunggaling umah sane kawangun ring Milo, ring margine nganedunang ka Sila. Ida Sang Prabu Yoas raris kaperemang ring pamendeman pararatune ring Kota Daud, tur Ida Amasia putran idane ngentosin ida jumeneng prabu.

13

1

Ring taun sane kaping tigalikur duk Ida Sang Prabu Yoas putran Ida Sang Prabu Ahasia jumeneng prabu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Yoahas okan Ida Sang Prabu Yehu jumeneng prabu ring Israel, tur ida mrentah ring Samaria pitulas taun suenipun.

2 Ida Sang Prabu Yoahas taler ngardi dosa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, sakadi pamargin Ida Sang Prabu Yerobeam. Ida ngawinang bangsa Israel ngardi dosa, tur ida nentenja kayun nilar dosa-dosane punika.

3 Duaning punika Ida Sang Hyang Widi Wasa raris duka ring bangsa Israel, tur Ida raris manggayang Ida Sang Prabu Hasael prabune ring Siria miwah Ida Sang Prabu Benhadad putran idane mawali-wali ngaonang panegara Israele.

4 Ida Sang Prabu Yoahas raris ngastawa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur Ida Sang Hyang Widi Wasa ngaksi indik bangsa Siriane nindes bangsa Israele, banget pisan. Duaning punika Ida Sang Hyang Widi Wasa raris nagingin pangastawan Ida Sang Prabu Yoahase.

5 Ida Sang Hyang Widi Wasa tumuli ngicen bangsa Israele pamimpin asiki buat mebasang ipun saking bangsa Siriane. Duaning punika bangsa Israele raris muponin kerta raharja sakadi sane sampun-sampun.

6 Nanging bangsa Israele taler nenten nyak ngutang dosa-dosannyane, sane kurukang antuk Sang Prabu Yerobeam, samaliha ipun kantun miara arcan Dewi Aserane ring Samaria.

7

Ida Sang Prabu Yoahas nenten kantun madue wadua bala sajawining prajurit nunggang kuda seket diri, kreta perang adasa, miwah prajurit dasa tali diri, santukan sisannyane sane tiosan sampun kasirnayang antuk sang prabu Siriane kajekjek sakadi nyekjek abune.

8

Saluiring pamargin Ida Sang Prabu Yoahas miwah kaprawiran idane sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

9 Ida seda tur kaperemang ring Samaria, tur putran idane Ida Yoas raris jumeneng prabu ngentosin ida.

10

Ring taun sane kaping tigang dasa pitu duk Ida Sang Prabu Yoas jumeneng prabu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Yoas putran Ida Sang Prabu Yoahase jumeneng prabu ring Israel, tur mrentah ring Israel nembelas taun suenipun.

11 Ida taler ngardi dosa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa tur nulad kajaatan Ida Sang Prabu Yerobeam sane ngawinang bangsa Israele madosa.

12 Saluiring pamargin Sang Prabu Yoas, minakadinipun kaprawiran idane mayuda nglawan Sang Prabu Amasia, prabune ring Yehuda, makasami kunggahang ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

13 Ida Sang Prabu Yoas seda tur kaperemang ring pamendeman pararatune ring Samaria, tur putran idane Ida Yerobeam raris ngentosin ida dados prabu.

14

Dane Elisa keni sungkan sane raat pisan. Rikala dane makire seda Ida Sang Prabu Yoas, prabune ring Israel raris ninjoin dane. Ida sang prabu tumuli nangis masesambatan kadi asapuniki: “Oduh guru, guru sane dados patindih sane kuat pabuat bangsa Israele.”

15

Dane Elisa tumuli matur sapuniki: “Rarisang iratu ngambil panah.” Sang Prabu Yoas tumuli ngambil panah.

16 Nabi Elisa matur mangda sang prabu tragia jaga mamanah. Ida Sang Prabu Yoas ngamargiang indike punika. Dane Elisa ngenahang tangan danene ring tangan ida sang prabu.

17 Sapangrarisipun malantaran prentah sang nabi, ida sang prabu raris mukak jendelane sane marep ka panegara Siria. Dane Elisa matur sapuniki: “Tiwakangja panahe punika!“ Rikala ida sang prabu nglepas panah idane, Dane Elisa nyerit sapuniki:”Palungguh IRatu dados panah Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur malantaran iratu puniki Ida jaga menang nglawan wong Siriane. Iratu jaga ngebug bangsa Siriane ring Apek, tur iratu jaga ngaonang ipun.”

18

Sapangrarisipun Dane Elisa nunas mangda ida sang prabu ngambil panah-panahe sane tiosan tur manteg-manteg tanahe antuk panahe punika. Ida sang prabu manteg tanahe kantos ping tiga tumuli mararian.

19 Indike punika ngawinang Dane Elisa raris duka sarwi matur ring sang prabu sapuniki: “Sapatutipun iratu manteg kantos ping lima wiadin ping nem. Malantaran punika iratu jaga molih kamenangan sane ageng nglawan bangsa Siriane, nanging sane mangkin iratu jaga menang wantah ping tiga nglawan bangsa Siriane.”

20

Nenten malih amunapi suenipun, Dane Elisa raris seda tur layon danene raris kapendem.

Nyabran taun parampok wong Moabe biasa nglurug ka wewidangan Israele.

21 Sedek rahina anu, rikala anake sedek mendem sawa, raris wenten kantenang ipun grombolan wong Moab rauh. Anake sane sedek mendem sawa raris ngentungang sawane ka kuburan Dane Elisane tumuli ipun malaib. Rikala sawane punika makeplug ring galih Dane Elisa, jadmane punika jeg malih idup tumuli bangun.

22

Sapanyeneng Ida Sang Prabu Yoahas, Ida Sang Prabu Hasael prabune ring Siria tansah nyangsarain bangsa Israele.

23 Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa asih sueca miwah welas arsa ring bangsa Israele. Ida nenten manggayang bangsa Israele pacang kasirnayang, nanging Ida mapaica pitulung ring ipun uli krana janjin Idane ring Abraham, Ishak miwah Yakub. Kantos mangkin Ida nenten naenin lali ring kaulan Ida.

24

Rikala Ida Sang Prabu Hasael, prabune ring Siria seda, putran idane Ida Sang Prabu Benhadad raris jumeneng prabu.

25 Raris Ida Sang Prabu Yoas, prabun wong Israele ngaonang Ida Sang Prabu Benhadad kantos ping tiga, tur ngrampas malih kota-kota sane sampun karampas antuk Sang Prabu Benhadad rikala Ida Sang Prabu Yoahas ajin Ida Sang Prabu Yoase jumeneng prabu.

14

1

Ring taun sane kaping kalih duk Ida Sang Prabu Yoas, putran Ida Sang Prabu Yoahas jumeneng prabu ring Israel, Ida Sang Prabu Amasia putran Ida Sang Prabu Yoas jumeneng prabu ring Yehuda.

2 Ida Sang Prabu Amasia jumeneng prabu rikala ida mayusa selae taun, tur ida mrentah ring Yerusalem sangalikur taun suenipun. Ibun idane mapesengan Yoadan, kawitnyane saking Yerusalem.

3 Pamargin Ida Sang Prabu Amasia ngledangin Ida Sang Hyang Widi Wasa, nanging ida nenten sakadi leluur idane Ida Sang Prabu Daud. Tungkalikanipun ida malaksana sakadi ajin idane, Ida Sang Prabu Yoas.

4 Ida nenten nyirnayang genah-genahe mabakti ring widi-widin bangsa lianan, tur rakyate tetep mabakti saha ngaturang aturan miwah morbor menyan irika.

5

Rikala Ida Sang Prabu Amasia sampun rumasa kuat pisan, Ida raris nyedayang prakanggene sane nyedayang Sang Prabu Yoas ajin idane.

6 Nanging ida nenten nyedayang oka-okan paraprakanggene punika, santukan ida tinut ring pituduh Ida Sang Hyang Widi Wasa sane mungguh ring Cakepan Pidabdab Dane Musa kadi asapuniki: “Yen wenten pianak malaksana corah, wong tuannyane tan wenang kapademang. Yen wenten wong tua sane malaksana corah, pianakipune tan wenang kapademang malantaran kacorahan sane kalaksanayang antuk wong tuannyane. Wantah anake sane corah punika sane patut kadanda pati.”

7

Ring sajeroning payudan Ida Sang Prabu Amasia ngamademang wadua balan bangsa Edome dasa tali akehipun ring Lebak Tasike. Ida ngrampas kota Sela ring payudane punika tur ngwastanin kotane punika Yokteel. Kantos rauh mangkin kotane punika mawasta Yokteel.

8

Ida Sang Prabu Amasia ngutus utusan idane tangkil ring Ida Sang Prabu Yoas, prabune ring Israel, buat nangtangin ida mayuda.

9 Ida Sang Prabu Yoas tumuli ngwales patangtang idane sapuniki: “Sedek rahina anu wenten ketket ring Gunung Libanon ngutus utusan ngrauhin wit taru arase saha kadulurin baos sapuniki: ‘Baang panak ibane ane lakar kapakurenang teken panak icange muani.’ Wusan punika jeg wenten sato alas nyekjek ketkete punika.

10 Inggih Dewa Amasia, idewa sampun ngaonang wong Edome, tur idewa kaliput antuk kasumbungan. Purnayangja kayun idewane antuk kabinawan idewane punika, tur menengja ring puri. Ngudiang idewa ngardi pakewuh sane wantah jaga ngrauhang bencana ring idewa miwah kaulan idewane?”

11

Nanging Ida Sang Prabu Amasia nenten kayun nglinguang. Duaning punika Ida Sang Prabu Yoas raris medal ka payudan kairing antuk wadua balan idane buat nglawan Ida Sang Prabu Amasia ring Bet-Semes ring Yehuda.

12 Wadua balan Ida Sang Prabu Amasiane kaon ring payudan punika. Prajurit idane sami pada malaib ngungsi umahnyane suang-suang.

13 Ida Sang Prabu Yoas raris ngejuk tur nawan Ida Sang Prabu Amasia. Sapangrarisipun ida raris mangseh ka Yerusalem tur nguug tembok kotane saking Gapura Epraim kantos rauh ring Gapura Bucune, sawatara wenten satak meter panjangipun.

14 Ida Sang Prabu Yoas raris ngrampas sakancan perak miwah mas sane cingak ida, sakancan prabot Perhyangan Agunge miwah arta branan purine, raris kabakta ka Samaria. Ida taler nawan makudang-kudang jadma kadadosang sandera.

15

Saluiring pamargin Ida Sang Prabu Yoas, tur indik kaprawiran idane mayuda nglawan Ida Sang Prabu Amasia, prabune ring Yehuda, sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

16 Ida Sang Prabu Yoas raris seda tur kaperemang ring pamendeman pararatune ring Samaria, tur putran idane Ida Yerobeam raris ngentosin ida jumeneng prabu.

17

Sasampune Ida Sang Prabu Yoas, prabun wong Israele seda, Ida Sang Prabu Amasia kantun nyeneng malih limolas taun suenipun.

18 Sakancan pamargin Ida Sang Prabu Amasia sane tios-tiosan wenten sinurat ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

19

Ring Yerusalem wenten komplotan sane nyadia nyedayang Ida Sang Prabu Amasia. Duaning punika ida raris malaib ka kota Lakis, nanging meseh-meseh idane ngetut ida mrika tur nyedayang ida irika.

20 Layon idane raris kabakta ka Yerusalem antuk kuda tumuli kaperemang ring pamendeman pararatune ring Kota Daud.

21 Rakyate ring Yehuda raris ngadegang Ida Usia putran idane sane wau mayusa nembelas taun dados prabu.

22 Sasampune ajin idane seda, Ida Sang Prabu Usia raris ngrampas tur ngwangun malih kota Elate.

23

Ring taun sane kaping limolas duk Ida Sang Prabu Amasia putran Ida Sang Prabu Yoas madeg ratu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Yerobeam, putran Ida Sang Prabu Yoas madeg ratu ring Israel, tur mrentah ring Samaria petang dasa siki taun suenipun.

24 Ida Sang Prabu Yerobeam ngardi dosa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, ninutin tetuladan Ida Sang Prabu Yerobeam, putran Dane Nebat, leluur idane, sane ngawinang bangsa Israel ngardi dosa.

25 Ida ngrampas sakuub wewidangan panegara Israele ngawit saking margine ring Hamat sane baler kantos rauh ring Segara Mati sane bedelod. Indike punika sampun kajanjiang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele, malantaran Nabi Yunus okan Dane Amitai, sane saking Gat-Heper.

26

Ida Sang Hyang Widi Wasa nyingak tan kadi-kadi ageng bencana sane nibenin bangsa Israel, tur nenten wenten anak sane nyidayang nulungin ipun.

27 Nanging Ida Sang Hyang Widi Wasa boyaja mapakayunan jaga nyirnayang bangsa Israel. Punika awinan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngunayang Ida Sang Prabu Yerobeam buat mebasang ipun.

28

Saluiring pamargin Ida Sang Prabu Yerobeam, indik kaprawiran idane ring payudan, tur indik idane ngwaliang malih kota Damsik miwah Hamat dados padreben bangsa Israele, makasami sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

29 Ida Sang Prabu Yerobeam raris seda tur kaperemang ring setran pararatune. Sapangrarisipun, putran idane Ida Sakaria ngentosin ida jumeneng prabu.

15

1

Ring taun sane kaping pitulikur, rikala Ida Sang Prabu Yerobeam sane kaping kalih jumeneng ratu ring Israel, Ida Sang Prabu Usia putran Ida Sang Prabu Amasia jumeneng prabu ring Yehuda.

2 Duk punika Ida Sang Prabu Usia mayusa nembelas taun, tur ida mrentah ring Yerusalem seket kalih taun suenipun. Biang idane maparab Yekolia saking Yerusalem.

3 Pamargin idane pateh sakadi ajin idane, inggih punika ngardi paindikan sane ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa ledang pisan.

4 Sakewanten genah panyungsungan widi-widi sane lianan, nenten kasirnayang, tur rakyate tetep kantun ngaturang aturan-aturan miwah morbor menyan irika.

5 Ida Sang Hyang Widi Wasa nibakang pinakit kulit sane raat pisan ring Ida Sang Prabu Usia, tur pinakite punika tandangin ida sapanyeneng idane. Ida meneng kewanten ring puri, tur wusan ngamargiang pamrentahan. Rikala punika putran idane Ida Yotam sane mrentah jagate.

6

Saluiring pamargin Ida Sang Prabu Usia sane tios-tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

7 Ida Sang Prabu Usia seda tur kapendem ring pamendeman pararatune ring Kota Daud, raris Ida Yotam putran idane ngentosin ida jumeneng prabu.

8

Ring taun sane kaping tigang dasa kutus rikala Ida Sang Prabu Usia jumeneng prabu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Sakaria putran Ida Sang Prabu Yerobeam, jumeneng prabu ring Israel. Ida Sang Prabu Sakaria mrentah ring Samaria nem sasih suenipun.

9 Pamargin Idane pateh sakadi paraleluur idane, inggih punika ngardi dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ida nulad pamargin Ida Sang Prabu Yerobeam, putran Dane Nebat, sane ngawinang bangsa Israele ngardi dosa.

10 Dane Salum okan Dane Yabes ngwentenang komplotan buat jaga nglawan Ida Sang Prabu Sakaria, tur nyedayang ida ring Yibleam, tumuli ngentosin ida dados prabu.

11

Sakancan pamargin Ida Sang Prabu Sakaria sane tios-tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

12

Malantaran punika janjin Ida Sang Hyang Widi Wasa ring Sang Prabu Yehu sampun kadagingan, sapuniki janjin Idane: “Katurunan kitane kantos undag ping pat lakar dadi ratun bangsa Israele.”

13

Ring taun sane kaping tigang dasa sia rikala Ida Sang Prabu Usia jumeneng prabu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Salum, okan Dane Yabes jumeneng prabu ring panegara Israel. Ida Sang Prabu Salum mrentah ring Samaria asasih suenipun.

14

Dane Menahem okan Dane Gadi, sane saking Tirsa raris lunga ka Samaria tur nyedayang Ida Sang Prabu Salum, tumuli ngentosin ida dados prabu.

15 Saluiring pamargin Ida Sang Prabu Salum sane tios-tiosan, kadi asapunika taler indik komplotan sane kardi ida sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

16 Rikala Dane Menahem sajeroning pamargi saking Tirsa, dane nyirnayang kota Tipsah rauhing rakyatnyane makasami miwah wewidangan sane wenten ring kiwa tengen kotane punika, kantos basmi kerta santukan ipun nenten nyak nyerah ring dane. Samaliha dane nues sakancan basang anake luh-luh sane beling.

17

Ring taun sane kaping tigang dasa sia, rikala Sang Prabu Usia jumeneng prabu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Menahem, okan Dane Gadi, jumeneng prabu ring Israel, tur ida jumeneng prabu ring Samaria dasa taun suenipun.

18 Ida ngardi dosa pamantuka ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, malantaran ida nulad kajaatan Ida Sang Prabu Yerobeam putran Dane Nebat, sane ngawinang bangsa Israel ngardi dosa sapanyeneng idane.

19 Ida Sang Prabu Pul ratune ring Asur tumuli rauh ngebug panegara Israele. Punika awinanipun Ida Sang Prabu Menahem ngaturang upeti marupa perak tigang dasa pat tali kilogram, mangda ida nyidayang ngamanggehang kakuasaan idane ring panegara Israel.

20 Ida Sang Prabu Menahem, maksa nuduk jinah saking anake sane sugih-sugih ring Israel. Ipun suang-suang kapaksa ngamedalang jinah pada maseket bidang jinah perak. Wusan punika Ida Sang Prabu Pul raris mantuk ka panegaran idane.

21

Sakancan pamargin Idane Sang Prabu Menahem sane tios-tiosan wenten sinurat ring Cakepan Babad Praratun Israele.

22 Ida seda tumuli kapendem, tur putran idane, Ida Pekahya ngentosin ida jumeneng prabu.

23

Ring taun sane kaping seket, rikala Ida Sang Prabu Usia jumeneng ratu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Pekahya putran Ida Sang Prabu Menahem, jumeneng prabu ring Israel, tur Ida Sang Prabu Pekahya mrentah ring Samaria, kalih taun suenipun.

24 Ida madosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa, malantaran nulad kajaatan Ida Sang Prabu Yerobeam putran Dane Nebat, sane ngawinang bangsa Israele ngardi dosa.

25 Wenten salah tunggal saking prawiran idane sane mapesengan Pekah okan Dane Remalya, ngwentenang komplotan ngajak anak saking Gilead sareng seket diri, raris nyedayang Ida Sang Prabu Pekahya ring tengahing purine sane mabenteng ring Samaria. Dane Pekah tumuli ngentosin Sang Prabu Pekahya dados prabu.

26

Sakancan pamargin Ida Sang Prabu Pekahya sane tios-tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

27

Ring taun sane kaping seket kalih, rikala Sang Prabu Usia jumeneng prabu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Pekah okan Dane Remalya, dados prabu ring Israel. Ida mrentah ring Samaria kalih dasa taun suenipun.

28 Ida Sang Prabu Pekah ngardi dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa pateh sakadi kajaatan Ida Sang Prabu Yerobeam okan Dane Nebat sane ngawinang bangsa Israele madosa.

29

Rikala Sang Prabu Pekah jumeneng prabu, Sang Prabu Tiglat-Pileser saking Asur ngrampas kota-kota: Iyon, Abel-Bet-Maaka, Yanoah, Kedes miwah Hasor, taler wewidangan Gilead, Galilea miwah Naptali. Ida raris nawan rakyat panegara punika makasami tumuli kabakta ka Asur.

30

Ring taun sane kaping kalih dasa, rikala Ida Sang Prabu Yotam, putran Ida Sang Prabu Usia, jumeneng prabu ring Yehuda, Dane Hosea okan Dane Ela ngwentenang komplotan nglawan Ida Sang Prabu Pekah, raris nyedayang ida, tumuli ngentosin ida dados prabu.

31 Sakancan pamargin Ida Sang Prabu Pekah sane tios-tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Israele.

32

Ring taun sane kaping kalih rikala Sang Prabu Pekah okan Dane Remalya jumeneng prabu ring Israel, Ida Yotam okan Ida Sang Prabu Usia jumeneng prabu ring Yehuda.

33 Daweg punika ida mayusa seket taun, tur ida mrentah ring Yerusalem nembelas taun suenipun. Ibun idane mapesengan Yerusa, okan Dane Sadok.

34 Pamargin idane nulad pamargin Ida Sang Prabu Usia, ajin Idane. Ida Sang Prabu Yotam taler ngamargiang paindikan sane ngledangin Ida Sang Hyang Widi Wasa.

35 Nanging genah panyungsungan widi-widi sane lianan nenten kasirnayang. Samaliha rakyate terus ngaturang aturan miwah morbor menyan irika. Sang Prabu Yotam ngwangun Gapura Tegal ring sisi kaler Perhyangan Agunge.

36

Saananing pakardin Sang Prabu Yotam punika sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

37 Daweg idane jumeneng nata, Ida Sang Hyang Widi Wasa ngutus Sang Prabu Resin saking Siria miwah Sang Prabu Pekah saking Israel ngebug wong Yehudane.

38 Ida Sang Prabu Yotam seda tur kapendem ring pamendeman pararatune ring Kota Daud, tur Ida Ahas, okan idane ngentosin ida jumeneng prabu.

16

1

Ring taun sane kaping pitulas, rikala Ida Sang Prabu Pekah, putran Dane Remalya, jumeneng prabu ring Israel, Ida Sang Prabu Ahas putran Ida Sang Prabu Yotam jumeneng prabu ring Yehuda,

2 rikala ida mayusa kalih dasa taun. Ida mrentah ring Yerusalem, nembelas taun suenipun. Ida nenten ninutin tetuladan leluur idane Ida Sang Prabu Daud. Tungkalikanipun, pamargin idane ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin idane nenten ledang,

3 tur ida ninutin tetuladan pararatun Israele. Malahan ida ngaturang putran idane ngraga dados aturan sane maborbor pabuat arca-arcane. Laksanane punika sane kalintang leteh sane tulad ida saking bangsa-bangsa sane kulah antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa saking irika rikala bangsa Israele ngaug jagate punika.

4 Ida Sang Prabu Ahas ngaturang aturan miwah morbor menyan ring genah panyungsungan widi-widine sane tiosan, ring bukit-bukite miwah ring sor tarune sane ageng-ageng.

5

Ida Sang Prabu Resin prabune ring Siria miwah Ida Sang Prabu Pekah prabune ring Israel magegebug ka Yerusalem tur ngurung kotane punika, nanging nenten mrasidayang ngaonang Ida Sang Prabu Ahas.

6 (Duk punika ugi, prabune ring Edom mebasang kota Elat tur ngulah wong Yehudane sane magenah irika. Wong Edome raris magenah ring Elat tur magumana irika.)

7 Ida Sang Prabu Ahas tumuli ngutus utusan buat tangkil ring Ida Sang Prabu Tiglat-Pileser, ring Asur, maduluran atur asapuniki: “Titiang puniki parekan iratune sane satia, ledang palungguh iratu rauh buat mebasang titiang saking prabu Siriane miwah prabu Israele sane ngebug titiang.”

8 Ida Sang Prabu Ahas ngambil perak miwah mas saking Perhyangan Agunge miwah saking arta branan purine tumuli katurang ring sang prabu ring Asur.

9 Ida Sang Prabu Tiglat-Pileser nagingin pinunas Ida Sang Prabu Ahas. Ida tumuli lunga magegebug ka Damsik saha ngrampas kotane punika. Ida Sang Prabu Resin tumuli kasedayang tur rakyat idane raris katawan tur kabakta ka kota Kir.

10

Rikala Ida Sang Prabu Ahas lunga ka Damsik buat tangkil ring Ida Sang Prabu Tiglat-Pileser, irika ida ngaksi pamorboran aturan. Gambar miwah ukuran pamorboran aturan punika sategepipun raris kakirim ring Sang Pandita Uria.

11 Duaning punika Dane Uria raris ngardi pamorboran aturan sane pateh sakadi gambar miwah ukurane punika, tur kapuputang sadurung Ida Sang Prabu Ahas mantuk.

12 Rikala Sang Prabu Ahas mantuk saking Damsik, dapetang ida pamorboran aturane punika sampun puput.

13 Duaning punika, ida raris morbor aturan wewalungan miwah aturan sesajen tur nyriokang anggur miwah rah buat aturan karahayuan ring duur pamorboran aturane punika.

14 Pamorboran aturan pabuat Ida Sang Hyang Widi Wasa sane malakar prunggu sane magenah ring selagan Perhyangan Agunge klawan pamorboran aturan sane anyar punika, raris kakisidang tur kagenahang ring baler pamorboran aturane sane anyar punika.

15 Sasampun punika ida raris ngandikayang Pandita Uria kadi asapuniki: “Gunayangja pamorboran aturan tiange sane ageng punika buat ngaturang aturan maborbor rikala semengan, buat ngaturang aturan sesajen rikala nyoreang, miwah buat ngaturang aturan maborbor miwah sesajen saking sang prabu miwah saking rakyate, makamiwah pabuat ngaturang aturan anggur rakyate. Sriokangja ring duur pamorboran aturane punika rah wewalungane sane dados aturan. Nanging pamorboran aturan prunggune punika, banggayang tiang sane ngunayang buat matetenger.”

16 Sang Pandita Uria ngamargiang sakadi titah ida sang prabu.

17

Sasampun punika Ida Sang Prabu Ahas raris mongkar kreta-kreta prunggu sane wenten ring jeroan Perhyangan Agunge tur ngingsirang jambangan-jambangane saking duur kreta-kretane punika. Ida taler ngambil bak prunggune saking duur lembu-lembune sane roras punika, tumuli kagenahang ring sor katatakin antuk batu.

18 Samaliha buat ngledangang kayun ida sang prabu ring Asur, Ida Sang Prabu Ahas taler ngingsiran panggung genah singasanan sang prabu saking Perhyangan Agunge, tur ngubetang kuri genah sang prabune ngranjing ka Perhyangan Agunge.

19

Sakancan pamargin Ida Sang Prabu Ahas sane tios-tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

20 Ida tumuli seda tur kaperemang ring pamendeman pararatune ring Kota Daud, tur putran Idane Ida Hiskia raris ngentosin ida dados prabu.

17

1

Ring taun sane kaping roras, rikala Ida Sang Prabu Ahas jumeneng prabu ring Yehuda, Ida Sang Prabu Hosea putran Dane Ela, jumeneng prabu ring Israel, tur ida mrentah ring Samaria sia taun suenipun.

2 Ida Sang Prabu Hosea madosa pamantuka ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, nanging nentenja ageng sakadi dosan pararatune sane mrentah panegara Israel sane ngriinin ida.

3 Sang Prabu Salmaneser saking Asur rauh mayuda nglawan ida. Ida Sang Prabu Hosea nyerah ring Sang Prabu Salmaneser, tur nyabran taun ida naur upeti ring Sang Prabu Salmaneser.

4 Sedek rahina anu, Ida Sang Prabu Hosea ngutus utusan nangkil ring Sang Prabu So ring Mesir misadia nunas tulung ring ida. Sajeroning punika Ida Sang Prabu Hosea nenten naur upeti taunan ka Asur. Rikala Sang Prabu Salmaneser uning ring indike punika, ida raris ngejuk tur mangkeng Ida Sang Prabu Hosea.

5

Sapanglanturipun Sang Prabu Salmaneser raris ngebug panegara Israel tur ngurung kota Samariane tigang taun suenipun. Ring taun sane kaping tiga,

6 inggih punika ring taun sane kaping sia panyeneng Sang Prabu Hosea, sang prabu Asure ngrampas kota Samaria tur nawan rakyate irika kabakta ka Asur. Saking pantaran rakyate punika wenten sane kagenahang ring kota Halah, wenten sane kagenahang nampek ring Tukad Habor ring wewidangan Gosan, wenten sane kagenahang ring kota-kota Midiane.

7

Kota Samaria kaon santukan bangsa Israel madosa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinnyane, sane sampun mebasang ipun saking sang prabu Mesir tur nantan ipun makaon saking panegara Mesir. Ipun nyungsung widi-widi sane tiosan,

8 nulad adat jadmane sane kulah antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa saking arepan kaulan Idane, tur ninutin sopacara sane kalaksanayang antuk pararatun Israele.

9 Bangsa Israel sampun ngamargiang paindikan sane nenten karsayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinnyane. Ipun ngwangun genah-genah panyungsungan dewa-dewa lianan ring kota-kotannyane makasami, ring desa-desa sane pinih alit kantos rauh ring kota-kota sane pinih ageng.

10 Ring duur-duur bukitnyane makasami, tur ring sor taru-taru sane ageng-ageng ipun nyujukang lingga miwah arca-arcan Dewi Asera,

11 ipun morbor menyan ring pasepane, ninutin sopacaran jadmane sane sampun kulah antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa saking guminnyane punika. Ipun ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa duka malantaran sakancan laksananipun sane jaat,

12 tur tempal ring sapatitah Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nenten nglugrain ipun nyungsung arca-arca.

13

Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngutus parautusan miwah paranabin Idane buat mapakeling wong Israel miwah wong Yehudane sapuniki: “Kutangja makejang laksanan kitane ane jaat tur tinutinja titah-titah Ulune ane mungguh sig pidabdabe ane suba paicayang Ulun teken paraleluur kitane tur ane paicayang Ulun teken kita malantaran paranabi parekan Ulune.”

14 Nanging ipun nenten sairing. Ipun bengkung sakadi paraleluuripune, sane nenten pracaya ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinnyane.

15 Ipun nenten nyak ninutin titah-titah Idane, ipun nenten satia ring prajanjian Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sampun kardi Ida marep ring leluuripune, tur ipun nenten nglinguang pakeling-pakeling Idane. Ipun nemberang dewekipune malantaran nyungsung arca-arca sane tan paji tur nenten ngajiang deweknyane. Ipun nulad sopacaran bangsa-bangsa sane wenten ring kiwa tengennyane. Ipun tempal ring titah Ida Sang Hyang Widi Wasa sane tan nglugrain ipun nulad laksanan bangsa-bangsane punika.

16 Ipun mamurug pidabdab-pidabdab Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinipune, tur ipun makarya lembu-lembuan saking logam buat jaga sungsung ipun. Ipun taler makarya arca Dewi Asera, nyungsung bintang-bintang, miwah nyokor ring Dewa Baal.

17 Ipun ngaturang pianakipune luh miwah muani dados aturan maborbor pabuat widi-widi sane tiosan. Ipun maluasang ring anake sane midep nedunang pitra miwah ngrereh juru-juru tenung, tur nyerahang deweknyane makaukud buat nglaksanayang indik sane nenten patut ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa. Indike punika ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa duka.

18 Ida Sang Hyang Widi Wasa menggah ring wong Israele tur Ida nenten kayun malih nyuryanin ipun. Sane kantun wantah kaprabon Yehudane kewanten.

19

Nanging wong Yehudane taler nenten ninutin pidabdab-pidabdab Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinnyane. Ipun taler nulad sopacara sane kalaksanayang antuk wong Israele.

20 Ida Sang Hyang Widi Wasa nulak bangsa Israele makasami. Ida nyisipang tur nyerahang ipun ring meseh-meseh sane angkara, tur pamuputipun Ida nenten kayun malih macingak ring ipun.

21

Sasampun Ida Sang Hyang Widi Wasa malasang Israel klawan Yehudane, wong Israele ngamanggehang Ida Sang Prabu Yerobeam okan Dane Nebat dados prabunipune. Ida Sang Prabu Yerobeam ngawinang ipun nilar Ida Sang Hyang Widi Wasa tur ngajak ipun ngardi dosa-dosa sane ageng.

22 Bangsa Israele ngiringang Ida Sang Prabu Yerobeam tur terus-tumerus nglaksanayang dosa-dosa sane margiang ida,

23 kantos ring pamuputipun Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten nglinguang ipun, sakadi pakeling sane sampun nikayang Ida malantaran paranabi parekan Idane. Punika awinanipun bangsa Israel kaselong ka panegara Asur, ring genahipune sane mangkin.

24

Sang prabu Asure tumuli makta makudang-kudang jadmane saking kota Babel, Kuta, Iwa, Hamat miwah Separwaim tur kagenahang ring kota-kota Samaria, ngentosin wong Israel sane kaselong. Ipun sareng sami raris ngambil arta brana sane wenten ring kota-kotane punika tumuli magumana irika.

25 Rikala ipun ngamimitin magenah ring kota-kotane punika, ipun sareng sami nenten mabakti ring Ida Sang Hyang Widi Wasa. Duaning punika Ida raris ngrauhang makudang-kudang singa sane ngamademang makudang-kudang anak saking pantaranipune.

26 Sang prabu Asure raris mireng mungguing anake sane genahang ida ring kota-kota Samaria punika nenten uning ring pidabdab Widin jagate irika, duaning punika Widin jagate punika ngrauhang makudang-kudang singa buat ngamademang jadmane punika.

27 Duaning punika sang prabu raris nitahang sakadi asapuniki: “Kema utus pandita ane suba tawan iraga aukud, apanga ia mulih tur nongos di gumine ditu. Tunden ia ngurukang pidabdab-pidabdab Widin gumine ento teken rakyate ditu.”

28 Duaning punika raris wenten satunggaling pandita sane pecak katawan saking Samaria mawali tur magenah ring Betel. Irika dane ngurukang rakyate mabakti ring Ida Sang Hyang Widi Wasa.

29

Nanging rakyate sane magenah ring Samaria terus ngardi arca-arcannyane suang-suang, tur ngenahang arca-arcane punika ring perhyangan-perhyangan sane sampun kawangun antuk bangsa Israele. Asing-asing klompok ngardi arca sane matios-tiosan ring kota genahnyane suang-suang.

30 Anake sane saking Babel makarya arca-arcan Dewa Sukot-Benot, sane saking Kuta makarya arca-arcan Dewa Nergal, sane saking Hamat makarya arca-arcan Dewa Asima,

31 sane saking Iwa makarya arca-arcan Dewa Nibas miwah Dewa Tartak, tur sane saking Separwaim ngaturang pianak-pianakipune dados aturan maborbor pabuat dewa-dewanipune, inggih punika Dewa Adramelek miwah Dewa Anamelek.

32 Anake punika taler nyungsung Ida Sang Hyang Widi Wasa tur nyelik makudang-kudang anak saking pantaranipune buat dados pandita sane ngaturang ayah miwah ngaturang aturan pabuat ipun ring genah panyungsungan dewane sane tiosan.

33 Dadosipun, ipun nyungsung Ida Sang Hyang Widi Wasa, nanging taler nyungsung dewa-dewanipune sane riin, anut sakadi sopacara ring jagat uedanipune.

34

Ipun tetep kantun ngamargiang adatipune sane sampun-sampun kantos rauh mangkin. Ipun nenten nyungsung Ida Sang Hyang Widi Wasa tur nenten satinut ring pidabdab-pidabdab sane titahang Ida ring katurunan Dane Yakub, sane wastanin Ida Israel.

35 Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun ngwentenang prajanjian ring bangsa Israel tur Ida sampun masabda sapuniki: “Edaja kita nyungsung dewa-dewa ane lenan, eda sumuyud teken widi-widine ane lenan ento, buina eda kita ngaula teken ia wiadin ngaturang aturan teken ia.

36 Kita patut satinut ngiring Ulun, Ida Sang Hyang Widi Wasa ane ngajak kita pesu uli gumi Mesir baan kakuatan muah kawisesan ane gede. Kita patut sumuyud teken Ulun tur ngaturang aturan teken Ulun.

37 Kita patut tansah ninutin pidabdab-pidabdab muah titah-titah ane suba suratang Ulun pabuat kita. Kita tusing dadi nyungsung dewa-dewa ane lenan,

38 tur kita tusing dadi engsap teken prajanjian ane gae Ulun ajak kita.

39 Kita patut satinut ngiring Ulun, Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin kitane. Ditu Ulun lakar mebasang kita uli musuh-musuh kitane.”

40 Nanging anake punika nenten nyak miragiang, tur ipun tetep ngamargiang sopacaranipune sane dumun.

41

Dadosipun, anake punika nyungsung Ida Sang Hyang Widi Wasa, nanging ipun taler nyungsung arca-arcanipune. Rauh mangkin katurunanipune kantun ngamargiang indik sane pateh kadi asapunika.

18

1

Ring taun sane kaping tiga, panyeneng Ida Sang Prabu Hosea okan Dane Ela ring Israel, Ida Sang Prabu Hiskia putran Ida Sang Prabu Ahas jumeneng prabu ring Yehuda.

2 Ida Sang Prabu Hiskia kadegang dados prabu rikala ida mayusa slae taun, tur ida mrentah ring Yerusalem sangalikur taun suenipun. Ibun idane mapesengan Abia okan Dane Sakaria.

3 Sang Prabu Hiskia ninutin pamargin leluur idane, Ida Sang Prabu Daud. Ida ngamargiang paindikan sane ngledangin kayun Ida Sang Hyang Widi Wasa.

4 Ida nguugang genah panyungsungan dewa-dewane, ngrusak palinggih-palinggihnyane, tur nektek saha mungkatang arca-arcan Dewi Aserane. Ida taler ngenyagang arca prunggu sane mapinda ula sane kakardi antuk Dane Musa, sane kawastanin Nehustan. Sadurung arcane punika kenyagang, rakyat Israele biasa morbor menyan buat ngluihang arca ulane punika.

5 Ida Sang Prabu Hiskia astiti bakti ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele. Sadurung punika jagat Yehudane nenten naenin maderbe prabu sane sakadi Ida Sang Prabu Hiskia, taler sasampune ida newata nenten wenten malih sane sakadi ida.

6 Ida satia tuu ngiring Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur nenten naenin tempal ring Ida. Ida Sang Prabu Hiskia tuon pisan ngamargiang sapatitah Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sampun paicayang Ida ring Dane Musa.

7 Duaning punika, Ida Sang Hyang Widi Wasa setata ngiangin ida, tur ida tansah labda karya ring saluiring pakibeh idane. Ida brontak nglawan sang prabu Asure tur nenten kayun nyerah ring sang prabu ring Asur.

8 Ida ngaonang bangsa Pilistin tur nguugang desa-desannyane, ngawit saking desa sane pinih alit rauh ring kota sane pinih ageng. Kadi asapunika taler kota Gasa miwah wewidangan sane wenten ring kiwa tengennyane.

9

Ring taun sane kaping pat, panyeneng Ida Sang Prabu Hiskia, wiadin ring taun sane kaping pitu Ida Sang Prabu Hosea jumeneng prabu ring Israel, Sang Prabu Salmaneser saking Asur magegebug ka panegara Israel tur ngurung kota Samariane.

10 Sasampune tigang taun suenipun kakurung, kota Samaria raris kaon. Kota Samaria kaon duk taun sane kaping nem panyeneng Sang Prabu Hiskia miwah duk taun sane kaping sia panyeneng Ida Sang Prabu Hosea.

11 Sang prabu Asure raris nawan wong Israele kabakta ka Asur. Apahan kagenahang ring kota Halah, apahan nampek ring Tukad Habore ring wewidangan Gosan, miwah sane malih apahan kagenahang ring kota-kotan wong Midiane.

12

Kota Samaria kakaonang santukan bangsa Israele nenten astiti bakti ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinnyane. Ipun mamurug prajanjian sane sampun kakardi antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa marep ring ipun, samaliha mamurug sakancan pidabdab sane kapaicayang antuk Dane Musa, parekan Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ipun nenten nyak miragiang tur nenten nyak satinut.

13

Ring taun sane kaping patbelas, panyeneng Ida Sang Prabu Hiskia, Ida Sang Prabu Sanherib, ratune ring Asur ngebug tur ngaonang kota-kota Yehudane sane mabenteng.

14 Ida Sang Prabu Hiskia tumuli ngutus utusan mangda nangkil ring Ida Sang Prabu Sanherib, sane duk punika wenten ring Lakis, kadulurin atur asapuniki: “Titiang sampun maiwang. Ledang iratu wusan magegebug iriki, titiang pacang ngaturang napija sane arsayang iratu.” Pasaur sang prabu Asure inggih punika mangda Ida Sang Prabu Hiskia ngaturang perak dasa tali kilogram miwah mas siu kilogram.

15 Ida Sang Prabu Hiskia raris ngaturang sakancan perak sane wenten ring Perhyangan Agunge miwah sane wenten ring puri.

16 Ida taler ngelus mas-masane sane wenten ring lawang-lawang Perhyangan Agunge kadi asapunika taler mas-masane sane sampun anggen ida ngaput jejeneng lawange, tur makasami aturang ida ring Sang Prabu Sanherib.

17 Sang prabu Asure ngutus wadua bala akeh pisan saking Lakis buat ngebug Ida Sang Prabu Hiskia ring Yerusalem. Wadua balane punika kapimpin antuk senapati tetiga. Rikala dane sampun rauh ring Yerusalem, dane raris ngaug margi genah Tukang Jaite, sane madaging tlabah genah toyane membah saking tlagane sane baduur.

18 Sasampun punika dane raris ngaturin Ida Sang Prabu Hiskia, mangda ngrauhin dane. Irika prakanggen Ida Sang Prabu Hiskia sareng tiga raris rauh tangkil ring dane, inggih punika Dane Elyakim okan Dane Hilkia, sane dados pangenter purine, Dane Sebna sane dados sekretaris panegarane, miwah Dane Yoah okan Dane Asap, sane dados bendahara.

19 Salah tunggal saking senapatin sang prabu Asure mabaos ring dane mungguing sang prabu Asure meled uning napi awinan Ida Sang Prabu Hiskia madue kapracayan kadi asapunika.

20 Sang senapati ngandika sapuniki: “Napike ragane mitaenang mungguing baose punika mrasidayang ngentosin karirihan miwah kawisesan prajurite? Sira sane jaga andelang ragane buat nulungin ragane brontak nglawan panegara Asure?

21 Ragane ngajap-ajap pitulungan saking Mesir, nanging ragane tan bina sakadi anake matungked tiing sane pacang lung tur ngancuk tangan ragane. Kadi asapunika kawentenan sang prabu ring Mesir yening wenten anak sane makanti sraya ring ida.”

22

Senapatin Asure malih nglanturang baosnyane sapuniki: “Menawi ragane jaga maosang mungguing ragane andel ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin ragane? Genah panyungsungan, miwah genah maturan buat Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun karusak antuk Sang Prabu Hiskia, rikala ida ngandikayang wong Yehuda miwah Yerusaleme patut mabakti wantah ring pamorboran aturane ring Yerusalem kewanten.

23 Sane mangkin tiang jaga matoh ring ragane nganggen parab sang prabu Asure. Tiang pacang ngaturin ragane kuda kalih tali, yening ragane nyidayang polih jadma buat negakin kudane punika!

24 Ragane joh tanding yadiastun nglawan prakanggen Asure sane pinih sor, yadianja ragane ngajap mangda wong Mesire nulungin ragane antuk kreta miwah prajurit nunggang kuda.

25 Napike ragane mitaenang mungguing tiang ngebug tur nguugang panegaran ragane boya antuk pitulungan Ida Sang Hyang Widi Wasa? Ida Sang Hyang Widi Wasa ngraga sampun ngandikayang ring tiang buat ngebug tur ngrusak jagat ragane.”

26

Dane Elyakim, Sebna miwah Dane Yoah tumuli mabaos ring senapatine punika sapuniki: “Rarisangja mabaos ring tiang nganggen basa Siria. Tiang ngresep ring basane punika. Sampunangja mabaos nganggen basa Ibrani duaning rakyate sane wenten ring duur temboke sami pada miragiang!”

27

Senapatine punika tumuli masaur asapuniki: “Napike pitaenang ragane mungguing sang prabu Asure ngutus tiang buat maosang sakancan indike puniki wantah ring ragane miwah sang prabun ragane kewanten? Boyaja asapunika. Tiang taler mabaos ring rakyate sane negak ring duur temboke punika, sane pacang naar bacinnyane miwah nginem encehnyane pateh sakadi ragane.”

28

Sapanglanturipun senapatine punika tumuli ngadeg tur majeritan antuk basa Ibrani asapuniki: “Padingehangja pangandikan sang prabu Asure teken jerone!

29 Ida matinget jerone apanga jerone tusing kabelog-belog baan Sang Prabu Hiskia. Sang Prabu Hiskia tusing nyidayang ngrahayuang jerone.

30 Buina edaja nyak lelunyuhina buat andel teken Ida Sang Hyang Widi Wasa. Edaja ngaden mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa lakar ngrahayuang jerone muah ngaden Ida lakar ngandeg wadua balan Asure buat ngalahang kotan jerone.

31 Edaja padingehanga Sang Prabu Hiskia. Sang prabun Asure ngandikayang apang jerone pesu uli di kota tur nyerah. Jerone ajak makejang lakar kalugra naar buah anggur pamupon abian anggur jerone, muah buah aa pamupon punyan aan jerone, muah nginem yeh uli di semer jerone padidi.

32 Sasubane keto sang prabu Asure lakar ngisidang jerone ka gumi ane patuh buka gumin jerone, gumi ane misi abian anggur ane mupuang anggur muah gandum lakar kanggon roti. Gumine ento masih misi punyan saitun ane mupuang lengis saitun muah madu. Yen jerone ngiringang sapatitah sang prabu Asure, jerone tusing lakar mati nanging lakar idup. Edaja jerone nyak belog-beloga baan Sang Prabu Hiskia tur ngaden mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa lakar ngrahayuang jerone.

33 Apake ada widin bangsa-bangsa ane lenan ane nyidayang ngrahayuang guminnyane uli di ajeng sang prabu Asure?

34 Ane jani dijake dewan kota Hamat muah Arpade? Dijake dewan kota Separwaim, Hena muah Iwane. Adake ane nyidaang ngluputang kota Samariane?

35 Taenke ada salah tunggal dewan gumi-gumine ento ngrahayuang guminnyane uli di ajeng sang prabun tiange. Sasajaane apa ane ngranayang jerone ngaden mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa nyidayang ngrahayuang kota Yerusaleme?”

36

Rakyate wantah meneng, satinut ring pangandikan Ida Sang Prabu Hiskia. Ipun nenten ngucap angan abuku.

37 Sasampun punika Dane Elyakim, Dane Sebna miwah Dane Yoah raris nyetset panganggen danene kabatek antuk kaduhkitan danene, tumuli mawali saha ngaturang ring ida sang prabu sapangandikan senapatin Asure punika.

19

1

Riwau Ida Sang Prabu Hiskia mireng atur sang tiga, ida tumuli nyetset busanan idane kabatek antuk sungsut pakayunan idane. Ida tumuli ngrangsuk busana kaduhkitan, raris lunga ka Perhyangan Agung Ida Sang Hyang Widi Wasa.

2 Ida tumuli ngutus Dane Elyakim pangenter purine, Dane Sebna sekretaris negarane miwah parapandita sane lingsir-lingsir buat tangkil ring Nabi Yesaya okan Dane Amos. Sang utusan makasami ngrangsuk pangangge kaduhkitan.

3 Sapuniki pangandikan ida sang prabu sane patut karauhang ring Nabi Yesaya: “Rahinane puniki rahina kasangsaran. Iraga sedek keni pasisip tur keni temah. Iraga sakadi anak luh sane pacang ngembasang rare, nanging nenten mrasidayang ngembasang santukan kalintang lemet.

4 Sang prabu Asure sampun ngutus senapatinnyane buat nganistayang Ida Sang Hyang Widi Wasa sane nyeneng. Dumadak Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin gurune mireng temahipune punika tur nyisipang jadmane punika, duaning punika ngastawaja ring Ida Sang Hyang Widi Wasa pabuat rakyate sane kantun urip.”

5

Rikala Nabi Yesaya mireng pangandikan Ida Sang Prabu Hiskia,

6 dane tumuli matur sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa ngandika ring iratu mangda sampunang palungguh iratu ajerih ring sesumbar wong Asure sane maosang mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten nyidayang ngluputang palungguh iratu.

7 Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang ngawinang sang prabu Asure mireng gatra sane ngawinang ida pacang budal ka panegaran idane, tur Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang nyedayang ida ring jagat idane.”

8

Parapangageng Asure mireng gatra mungguing sang prabu Asure sampun matilar saking Lakis buat mayuda nglawan kota sane nampek ring Libna. Duaning punika dane raris mrika buat nunasang pakayunan idane.

9 Wenten gatra rauh ring wong Asure mungguing wadua balan Mesire sane kapimpin antuk Sang Prabu Tirhaka sane saking Sudan rauh jaga ngebug ipun. Rikala sang prabu Asure mireng indike punika, ida raris ngirim surat ring Ida Sang Prabu Hiskia, prabune ring Yehuda.

10 Sapuniki daging ipun: “Widi sane pracayain idewa sampun ngandikain idewa mungguing idewa nenten pacang prasida kaonang tiang, nanging sampunangja idewa keni kapus.

11 Idewa sampun mireng indik laksanan sang prabun Asure marep ring panegara-panegara sane sampun kapastiang jaga karusak. Napike idewa ngaden mungguing idewa jaga nyidayang luput?

12 Paraleluur tiange sampun nguugang kota-kota Gosan, Haran miwah Resep, tur ngamademang rakyat Edene sane magenah ring Telasar, tur nenten wenten dewanipune sane nyidayang ngluputang ipun.

13 Ring dijake pararatun kota Hamat, Arpad, Separwaim, Hena miwah Iwane?”

14

Ida Sang Prabu Hiskia ngambil surate punika saking utusan-utusan punika tumuli kawacen. Sasampune punika, ida raris lunga ka Perhyangan Agunge, tur ngenahang surate punika ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa.

15 Ida tumuli ngastawa sapuniki: “Oduh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Widin bangsa Israele, sane malingga ring singasanane ring duur kampid malaekat-malaekate. Wantah IRatu kewanten sane maraga Widi, sane ngwengku saluiring kaprabon sane wenten ring buanane. Palungguh IRatu sane ngardi akasa miwah pretiwi.

16 Oduh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, sane mangkin ledang Palungguh IRatu nyuryanin indik sane nibenin titiang. Pirengangja saluiring baos Sanheribe sane nganistayang Palungguh IRatu, oduh Ratu sang maraga nyeneng.

17 Oduh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, titiang sareng sami uning mungguing pararatun Asure sampun akeh nyirnayang bangsa-bangsa tur ngawinang guminnyane sepi jampi.

18 Samaliha nunjel dewa-dewannyane sane makawiaktinipun boyaja widi, nanging wantah arca-arca sane malakar antuk taru wiadin batu sane kagarap antuk manusa.

19 Sane mangkin oduh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, Widin titiange, luputangja titiang saking bangsa Asure, mangda sakancan bangsa sane wenten ring satungkabing rat pacang uning mungguing wantah IRatu kewanten Sang Hyang Widi Wasa sane maraga Widi.”

20

Sasampune punika Nabi Yesaya raris ngrauhang sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa ring Ida Sang Prabu Hiskia sane makadados pasaur pangastawan ida sang prabu.

21 Sapuniki sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa: “Kota Yerusaleme ngedekin tur nganistayang kita ih Sanherib.

22 Nyen kaden kita ane suba nistayang muah kedekin kita ento? Kita tusing pesan ngajiang Ulun, Widin Israele ane suci.

23 Kita ngutus utusan kitane buat nyumbungang dewekne teken Ulun mungguing aji kreta-kreta perang kitane, kita suba ngrampas Gunung-gunung Libanone ane paling tegeha. Kita nyumbungang awak mungguing kita suba ngebah punyan kayu aras ane paling tegeha muah kayu cemarane ane paling melaha buina kita suba nylupsup ka tengah alase.

24 Kita sumbung mungguing kita suba nyongcong semer tur nginem yehne di gumin anak lenan, buina prajurit-prajurit kitane nyekjek Tukad Nile kanti tuh.

25

Tusingke kita taen ningeh mungguing Ulun suba ngrencanayang unduke ene uli imaluan? Tur ane jani suba laksanayang Ulun? Ulun suba maang kita kakuatan buat madingang kota-kotane ane mabenteng dadi dugdugan gegumuk.

26 Rakyate di kotane ento tusing ngelah kakuatan, ia pada jejeh muah bingung. Ia satmaka padang di tegale wiadin gandum ane mentik di raabe ane putput angin panes uli kangin.

27

Nanging Ulun wikan unduk kita makejang, unduk laksanan muah saparilampah kitane. Ulun wikan unduk kitane geting teken Ulun.

28 Ulun suba nampi pisadu unduk kagetingan muah kasumbungan kitane, tur ane jani Ulun lakar nelusukin cunguh kitane tur madangalin bungut kitane, laut nglipetang kita ka jalan ane laad entasin kita.”

29

Sapangrarisipun, Nabi Yesaya tumuli matur ring Ida Sang Prabu Hiskia sapuniki: “Sapuniki pacang dados cirinipun ngeniang paindikane sane jaga rauh. Ring taun puniki miwah ring taun sane pacang rauh puniki, palungguh iratu wantah muponin gandum sane ngentikang iba kewanten, nanging sasampun punika iratu jaga mrasidayang nandur miwah mupu gandum, nandur anggur miwah muponin wohipune.

30 Jadmane sane kantun ring Yehuda jaga endah sakadi tetandurane sane makah dalem ring tanahe tur ngwetuang woh.

31 Ring Yerusalem miwah ring Gunung Sione jaga kantun wenten rakyat, santukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sampun mastiang mungguing indike punika pacang kasidan.

32

Sapuniki sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa ngeniang indik sang prabu Asure: ‘Ia tusing lakar masuk wiadin manahang panahne angan abesik ka kotane ento. Tusing ada prajurit ane ngaba tamiang ane maekin kotane ento, buina tusing ada tembok pertahanan buat ngurung kotane ento.

33 Ia lakar malipetan tur ngentasin rurunge ane entasina dugase ia mai, tur ia tusing lakar masuk ka kota. Ulun Ida Sang Hyang Widi Wasa ane suba ngandika buka keto.

34 Ulun ane lakar nindihin tur nyayubin kotane ento, pabuat kaluihan Ulune, tur uli krana janjin Ulune teken Daud parekan Ulune.’ ”

35

Ring wengi punika salah tunggal malaekat Ida Sang Hyang Widi Wasa ngrauhin kemah wadua balan Asure tur ngamademang prajurit 185.000 akehipun. Benjangne ngedas lemah ipun pajlempang padem ring genahe punika.

36 Sasampun punika Sang Prabu Sanherib ratun Asure raris makaon saking irika tumuli mawali mantuk ka Niniwe.

37 Sedek rahina anu, rikala ida sedekan muspa ring puran Dewa Nisrohe, ida kasedayang antuk pedang antuk paraputran idane sane mapesengan Adramelek miwah Sareser. Sasampune punika, putran idane punika tumuli kapilayu ka Ararat. Putran idane sane lianan, sane mapesengan Esarhadon raris ngentosin ida jumeneng prabu.

20

1

Duk masane punika Ida Sang Prabu Hiskia keni sungkan tur tambis-tambis ida seda. Nabi Yesaya okan Dane Amos tumuli tangkil ring ida sang prabu sarwi matur sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda ring iratu mangda palungguh iratu nabdab saluiring paindikan mangda becik, santukan palungguh iratu nenten jaga kenak. Tragiang ragan iratune jaga seda.”

2

Ida Sang Prabu Hiskia raris ngipekang prarain idane ka temboke tumuli ngastawa sapuniki:

3 “Oduh Ratu Sang Hyang Widi Wasa, ledang Palungguh IRatu eling mungguing titiang saking satia tuu ngancangin Palungguh IRatu miwah tansah mapakibeh jaga ninutin sapakarsan IRatune.” Wus punika ida tumuli nangis kabatek antuk sungsut kayun idane.

4

Nabi Yesaya nilar ida sang prabu. Nanging sadurung dane nglintang ring natar purine, Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda ring dane,

5 mangda dane mawali tangkil ring Ida Sang Prabu Hiskia sane nitah kaulan Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur ngrauhang sabdan Idane sane kadi asapuniki: “Ulun ene Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Daud leluur kitane. Ulun suba mireng pangastawan kitane tur Ulun suba ngaksi kasedihan kitane. Ulun lakar nyegerang kita tur buin telun kita lakar ka Perhyangan Agunge.

6 Ulun lakar nglugrain kita idup buin molas tiban makelonne. Ulun lakar ngluputang kita muah kota Yerusaleme uli sig ratun wong Asure. Ulun lakar nindihin kotane ene pabuat kaluihan Ulune, muah ulihan janjin Ulune teken Daud parekan Ulune.”

7

Sasampune punika Nabi Yesaya raris ngandika ring parekan ida sang prabu mangda ipun nampel busul idane antuk odak sane malakar antuk woh aa, janten ida jagi kenak.

8 Ida Sang Prabu Hiskia raris mataken sapuniki: “Napi sane dados ciri mungguing Ida Sang Hyang Widi Wasa ngwarasang, tur malih tigang rahina tiang pacang nyidayang ngranjing ka Perhyangan Agunge?”

9

Atur Nabi Yesaya: “Ida Sang Hyang Widi Wasa pacang mapaica bukti ring iratu mungguing Ida jaga ngamanggehang janjin Idane. Sane mangkin rarisang iratu milih punapi lawate sane wenten ring duur undage punika jaga ngarepang dasa tampak wiadin nguriang dasa tampak?”

10

Pasaur Ida Sang Prabu Hiskia sapuniki: “Aluh pesan ngae apanga lawate ngarepang dasa tampak. Tegarang apanga ia makirig dasa tampak.”

11

Nabi Yesaya ngastawa pamantuka ring Ida Sang Hyang Widi Wasa tur Ida ngawinang lawate sane ring duur undage sane kakardi antuk Ida Sang Prabu Ahas, makirig dasa tampak.

12

Duk punika Ida Sang Prabu Merodak-Baladan putran Ida Sang Prabu Baladan, prabune ring Babel, mireng mungguing Ida Sang Prabu Hiskia pecak polih sungkan. Punika duaning ida raris ngirim surat miwah aturan ring Ida Sang Prabu Hiskia.

13 Ida Sang Prabu Hiskia raris nampi utusan-utusan Ida Sang Prabu Merodak-Baladan punika tur ngedengang kasugihan idane makasami ring ipun, minakadinipun perak miwah mas, wewangen miwah minyak wangi tur makasami sanjata-sanjatan wadua balan idane. Makasami arta branan idane sane wenten ring gudang-gudang panyimpenan karatone kedengang ring tamiune punika.

14 Sasampun punika Nabi Yesaya raris tangkil ring Ida Sang Prabu Hiskia sarwi mataken sapuniki: “Saking dijake anake punika tur sapunapi atur ipune ring iratu?”

Ida Sang Prabu Hiskia tumuli masaur sapuniki: “Ipun saking panegara sane doh pisan, inggih punika saking Babel.”

15

Atur Nabi Yesaya: “Napi sane ton ipun iriki ring puri?”

Pangandikan idane: “Makasami sane wenten ring gudang-gudang purine edengang tiang ring ipun. Nenten wenten sane tan tingalin ipun.”

16

Nabi Yesaya raris matur sapuniki: “Ida Sang Hyang Widi Wasa Sane Maha Wisesa ngandikayang mungguing,

17 wenten masanipun saluiring arta brana sane wenten ring purin iratune, sawatek sane sampun kapunduhang antuk leluur iratune rauh mangkin, jaga kabakta ka Babel. Nenten wenten sane pacang kantun.

18 Makudang-kudang katurunan iratune jaga katawan tur kadadosang parekan wandu buat ngancangin ring purin sang prabu Babele.”

19

Ida Sang Prabu Hiskia uning mungguing sakantune ida nyeneng jaga wenten sutrepti rahayu. Duaning punika, ida masaur sapuniki: “Sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane rauhang guru ring tiang punika becik.”

20

Sakancan pamargin Ida Sang Prabu Hiskia sane tiosan, inggih punika indik kasura diran idane, indik idane makarya waduk miwah tlabah buat ngecokin kotane, makasami sinurat ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

21 Ida Sang Prabu Hiskia raris seda, tur putran idane Ida Manase ngentosin ida dados prabu.

21

1

Ida Sang Prabu Manase madeg prabu ring Yehuda ritatkala mayusa roras warsa. Ida jumeneng prabu ring Yerusalem seket lima taun suenipun. Ibun idane mapesengan Hepsibah.

2 Ida Sang Prabu Manase madosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa, malantaran ninutin laksana dursila sane kamargiang antuk bangsa-bangsa sane kasirnayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ritatkala kaulan Idane ngaug panegarane punika.

3 Ida ngwangun malih genah panyungsungan dewa-dewa sane sampun kasirnayang antuk Ida Sang Prabu Hiskia ajin idane. Ida ngwangun pamorboran aturan buat nyungsung Dewa Baal miwah makarya arca Dewi Asera sakadi sane kamargiang antuk Ida Sang Prabu Akab, prabun Israele. Tios ring punika Ida Sang Prabu Manase taler nyungsung bintang-bintang.

4 Ida ngwangun pamorboran-pamorboran aturan pabuat widi-widi tiosan ring Perhyangan Agunge, genah sane patut kanggen nyungsung Ida Sang Hyang Widi Wasa anut ring sabdan Idane.

5 Ring natar Perhyangan Agunge makakalih, ida ngwangun pamorboran aturan buat mabakti ring bintang-bintange.

6 Ida ngaturang putran idane sane lanang, dados aturan maborbor. Ida matetenung miwah ngangge pangiwa tur maluasang ring parabaliane miwah sadege. Ida ngardi dosa sane ageng pisan ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa tur ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa duka pisan.

7 Ida ngenahang arcan Dewi Aserane ring Perhyangan Agunge, inggih punika Perhyangan Agunge sane kapangandikayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa ring Ida Sang Prabu Daud miwah putran idane Sang Prabu Salomo sapuniki: “Dini di Yerusalem, di Perhyangane ene tongos ane suba selik Ulun uli di sakuub wewidangan suku Israele ane roras ento, dadi tongos anake mabakti teken Ulun.

8 Buina yen bangsa Israel kaulan Ulune satinut teken sapatitah Ulun tur ngamanggehang pidabdab-pidabdab ane baanga teken Musa parekan Ulune, Ulun tusing lakar maang kanti ia kulah pesu uli di gumi ane suba paicayang Ulun teken leluurne.”

9 Nanging rakyat Yehudane nenten nyak ngiringang Ida Sang Hyang Widi Wasa, tur Ida Sang Prabu Manase raris mimpin ipun buat ngardi dosa, sane agengan ring dosa-dosa sane kalaksanayang antuk bangsa-bangsa sane sampun kulah antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa medal saking jagate punika rikala bangsa Israel ngaug panegara punika.

10

Malantaran paranabi parekan Idane, Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda sapuniki:

11 “Prabu Manase suba nglaksanayang kajaatan lebihan teken laksanan bangsa-bangsa Kanaane. Malantaran arca-arcannyane ia suba ngranayang wong Yehudane madosa.

12 Sawireh keto, Ulun Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele lakar nibakang bencana teken kota Yerusaleme muah panegara Yehuda, kanti anake ane ningeh unduke ento lakar pada karesresan.

13 Ulun lakar ngukum kota Yerusalem, buka Ulun ngukum kota Samaria, buka Ulun ngukum Akab rajan Israele muah katurunannyane, Ulun lakar nyampatang rakyat kota Yerusaleme kanti kedas, buka piringe ane kedas kasilapin laut kalingebang.

14 Ulun lakar ngutang jlemane ane nu idup, tur lakar nyerahang teken musuh-musuhnyane ane lakar ngalahang tur ngrampas guminnyane.

15 Unduke ene lakar tibakang Ulun teken kaulan Ulune sawireh ia ngae dosa teken Ulun, tur ia suba nundunin dukan Ulune uli sukat leluurne pesu uli Mesir neked kayang ka jani.”

16

Ida Sang Prabu Manase ngamademang jadma tan padosa akeh pisan, kantos margi-margine ring Yerusalem kalancah antuk rah. Sajaba punika ida mimpin taler bangsa Yehuda nyungsung dewa-dewa sane ngawinang ipun madosa ring Ida Sang Hyang Widi Wasa.

17

Saananing pamargin Ida Sang Prabu Manase sane tios-tiosan, kadi asapunika taler dosa-dosa sane margiang ida, sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

18 Ida Sang Prabu Manase seda, raris kapendem ring taman purine, inggih punika taman Ida Sang Prabu Usa, tur putran idane Ida Amon raris ngentosin ida dados prabu.

19

Ida Sang Prabu Amon mayusa kalih likur taun rikala ida madeg ratu ring Yehuda, tur ida jumeneng prabu ring Yerusalem kalih taun suenipun. Ibun idane mapesengan Mesulemet, okan Dane Harus sane saking kota Yotba.

20 Ida Sang Prabu Amon taler ngamargiang dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa, sakadi ajin idane Sang Prabu Manase.

21 Ida nulad pamargin ajin idane. Ida nyungsung arca sane kasungsung antuk ajin idane.

22 Ida tulak ring Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin leluur idane, tur ida nenten sairing ring sapatitah Ida Sang Hyang Widi Wasa.

23

Paraprakanggen Ida Sang Prabu Amon raris ngardi komplotan buat nglawan ida, tur nyedayang ida ring puri.

24 Rakyat Yehudane raris ngamademang anak sane nyedayang sang prabu, tur ngamanggehang Ida Yosia putran idane dados prabu.

25

Sakancan pamargin Ida Sang Prabu Amon sane tios-tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

26 Ida Sang Prabu Amon kapendem ring pamendeman ring taman Ida Sang Prabu Usa, tur putran idane Ida Sang Prabu Yosia raris ngentosin ida dados prabu.

22

1

Ida Sang Prabu Yosia mayusa kutus taun daweg ida madeg ratu ring Yehuda, tur ida mrentah ring Yerusalem tigang dasa siki taun. Ibun idane mapesengan Yedida okan Dane Adaya saking kota Boskat.

2 Ida Sang Prabu Yosia nglaksanayang paindikan sane ngledangin pakayunan Ida Sang Hyang Widi Wasa. Ida ninutin pamargin leluur idane Ida Sang Prabu Daud, tur ida teleb pisan ninutin pidabdab-pidabdab Ida Sang Hyang Widi Wasa.

3

Ring taun kaping plekutus panyeneng Ida Sang Prabu Yosia, ida ngutus sekretaris negaran idane, inggih punika Dane Sapan okan Dane Asalya, putun Dane Mesulam mangda dane lunga ka Perhyangan Agunge kadulurin pangandika sapuniki:

4 “Kemaja tangkil teken Sang Pandita Agung Hilkia tur tunasja laporan gebogan pipis aturan rakyate ane punduhanga baan parapanditane ane majaga di pamedal Perhyangan Agunge.

5 Aturin dane, apanga dane maicayang pipise ento teken paraanake ane ngenterang tukange ane menahin Perhyangan Agunge. Parapangentere ento patut mayah

6 tukang-tukang kayune, paraundagine, muah tukang-tukang batune, aketo masih buat meli kayu muah batu lakar kanggon menahin Perhyangan Agunge.

7 Anake ane kaserahin buat ngenterang gegaene ento anak ane jujur-jujur, wireh keto tusing perlu buin nagih laporan unduk prabia ane suba katelahang.”

8

Dane Sapan raris ngrauhang pangandikan ida sang prabu ring Sang Pandita Agung Hilkia, tur Dane Hilkia nyritayang ring dane mungguing dane sampun ngeniang Cakepan Pidabdab Torate, ring Perhyangan Agunge. Dane Hilkia tumuli maicayang cakepan punika ring Dane Sapan, raris wacen dane.

9 Sasampun punika dane raris mawali tangkil ring ida sang prabu sarwi matur sapuniki: “Parekan-parekan palungguh iratune sampun ngambil jinahe sane wenten ring Perhyangan Agunge tur sampun kaserahang ring anake sane kapisara buat ngenterang anake sane mecikang Perhyangan Agunge.”

10 Sapangrarisipun dane matur sapuniki: “Puniki titiang makta cakepan sane kapaicayang antuk Sang Pandita Agung Hilkia ring titiang.” Dane tumuli ngwacen cakepane punika antuk suara sane jangih ring ajeng ida sang prabu.

11

Rikala ida sang prabu mireng cakepan punika kawacen, ida raris nyetset busanan idane kabatek antuk kagiat pakayunan idane.

12 Ida raris mapaica prentah ring Sang Pandita Agung Hilkia, ring Dane Ahikam okan Dane Sapan, ring Dane Akbor okan Dane Mika, ring Dane Sapan sekretaris negarane miwah ring Dane Asaya pangiring ida sang prabu, sapuniki:

13 “Kema tunasang teken Ida Sang Hyang Widi Wasa unduk isin paurukan bukune ene pabuat gelahe muah rakyat Yehudane makejang. Ida Sang Hyang Widi Wasa duka teken iraga sawireh leluur iragane suba tusing nglaksanayang sabda ane mungguh di bukune ene.”

14

Dane Hilkia, Dane Ahikam, Dane Akbor, Dane Sapan miwah Dane Asaya raris lunga buat nunasang ring satunggiling anak istri sane mapesengan Hulda, nabi sane malinggih ring genahe sane anyar ring Yerusalem. (Nabi istri punika madue suami sane mapesengan Salum, okan Dane Tikwa, putun Dane Harhas. Dane Salum punika sane ngenterang soroh panganggene ring Perhyangan Agunge.) Dane sareng sami raris ngrauhang ring sang nabi indike punika makasami.

15 Sang nabi raris ngaturin dane mangda mawali tangkil ring ida sang prabu saha ngaturang

16 sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane kadi asapuniki: “Ulun lakar ngukum kota Yerusalem muah sakancan rakyatne buka ane mungguh di bukune ane suba kapaca baan sang prabu.

17 Ia ajaka makejang suba nulak Ulun tur ia suba ngaturang aturan-aturan teken widi-widi ane lenan. Laksanannyane ento suba ngranayang maluab dukan Ulune. Dukan Ulune teken Yerusalem suba bangun tur dukan ulune ento tusing lakar ilang.

18 Pabuat sang prabu newek, sabdan Ulun, Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widin Israele kene: ‘Kita ningehang ane suba kasuratang di bukune ento,

19 tur kita suba maselselan muah ngasorang dewek kitane di ayun Ulune. Kita suba ngeling tur nyetset panganggon kitane di kalane kita ningeh mungguing kota Yerusalem muah rakyatnyane lakar sisipang Ulun. Yerusaleme lakar dadiang Ulun bebalihan ane ngresresin. Adan kotane ento lakar anggona matetemahan teken anake. Nanging Ulun suba mireng pangastawan kitane,

20 tur ukuman ane lakar tibakang Ulun teken Yerusalem ento tusing lakar kalaksanayang sanun kitane idup. Ulun lakar nglugrain kita mati saha tentrem rahayu.’ ” Parautusane tumuli mawali tangkil ring Ida Sang Prabu Yosia saha makta sabdane punika.

23

1

Ida Sang Prabu Yosia tumuli maumang parapamimpin Yehuda miwah Yerusaleme makasami,

2 tur dane raris sinarengan lunga ka Perhyangan Agung kasarengin antuk parapandita miwah paranabi, makamiwah rakyate sane kantun, yadiastu sane sugih wiadin sane tiwas. Ida sang prabu raris ngwacen saha santer daging cakepan prajanjian sane sampun kakeniang ring Perhyangan Agunge, ring ajeng prakangge miwah rakyate punika.

3 Ida sang prabu ngadeg ring samping pilare, tur irika ida makarya prajanjian ngiring Ida Sang Hyang Widi Wasa buat jaga sairing ring Ida, jaga ngagem pidabdab-pidabdab miwah sapatitah Idane antuk panelas pakayunan miwah jewitan idane, samaliha jaga nglaksanayang sakancan paindikan sane karsayang antuk prajanjiane punika sakadi sane sinurat ring cakepane punika. Rakyate makasami pada majanji jaga ngagem prajanjiane punika.

4

Sasampun punika Ida Sang Prabu Yosia raris ngaturin Sang Pandita Agung Hilkia miwah parapanditane sane ngabih dane, makamiwah parapajagaan sane majaga ring pamedal Perhyangan Agunge, mangda ngamedalang barang-barang sane kanggen nyungsung Dewa Baal, Dewi Asera, miwah ring bintang-bintang saking Perhyangan Agunge. Ida sang prabu tumuli nunjel barang-barange punika ring jabaan kotane inggih punika ring Lebak Kidrone, tur abunnyane raris kambil kabakta ka kota Betel.

5 Ida nyurudang lungguh parapandita sane pecak kangkat antuk pararatun Yehudane buat ngaturang aturan ring genah panyungsungan dewa-dewane ring kota-kota Yehudane miwah genah-genahe sane nampek ring Yerusalem, inggih punika sakancan pandita sane ngaturang aturan-aturan ring Dewa Baal, ring surya, ring bulan, ring planit-planit miwah ring bintang-bintange.

6 Ida ngingsirang arcan Dewi Aserane saking Perhyangan Agunge kamedalang saking kota kabakta ka Lebak Kidrone. Irika arcane katunjel, kintuk kantos dados abu tumuli kasambehang ring setrane.

7 Ida sang prabu nyirnayang amben sane dados genah parapenayange ring Perhyangan Agung. (Ring ambene punika genah parapenayange nunun pangangge sane biasa kangge nyungsung Dewi Asera.)

8 Ida nauhin parapanditane sane wenten ring kota-kota ring panegara Yehuda mangda paum ring Yerusalem, tur ida ngletehin sakancan pamorboran aturane genah parapanditane ngaturang aturan-aturannyane, sane wenten ring sakuub panegarane punika. Ida taler nguug pamorboran aturan genah maturan ring Sang Kala Kambing sane nampek ring gapurane. Gapurane punika magenah ring samping kiwa gapuran kotane, sane kawangun antuk Dane Yosua gubernur kotane.

9 Parapanditane punika nenten kalugrain ngancangin ring Perhyangan Agunge, nanging dane kalugra ngajengang rotine sane nenten maragi sane kasediaang pabuat parapandita sane tiosan.

10

Ida Sang Prabu Yosia taler ngletehin Topet, inggih punika genah panyungsungan dewa-dewane sane wenten ring Lebak Ben-Hinom, kantos nenten wenten malih anak sane ngaturang pianak ipune luh wiadin muani dados aturan maborbor pabuat Dewa Molok.

11 Ida sang prabu taler ngingsirang kuda sane pecak kanggen antuk pararatun Yehudane buat nyungsung surya, tur nunjel kreta-kreta sane kanggen sajeroning pangubakti punika. (Kuda miwah kreta punika pecak kagenahang ring natar Perhyangan Agunge nampek ring gapurane tur nenten doh saking genah Dane Natan-Melek, prakanggen purine.)

12 Pamorboran-pamorboran aturan sane pecak kawangun antuk pararatun Yehudane ring raab puri linggih Sang Prabu Ahas, kuug antuk Sang Prabu Yosia, kadi asapunika taler pamorboran-pamorboran aturane sane kawangun antuk Ida Sang Prabu Manase ring natar Perhyangan Agunge makakalih, makasami nyagang ida kantos mapilah-pilahan, raris entungang ida ring Lebak Kidrone.

13 Ida Sang Prabu Yosia taler ngletehin pamorboran-pamorboran aturan sane pecak kawangun antuk Ida Sang Prabu Salomo ring dangin kota Yerusaleme, delod Bukit Saitune, sane kanggen nyungsung arca-arca sane cemer, minakadinipun Astarte dewin wong Sidone, Kamos dewan wong Moab, miwah Molok dewan wong Amone.

14 Ida Sang Prabu Yosia nguug pilar-pilar sane malakar antuk batu kantos uug maglaturan. Ida mungkatang palawatan Dewi Aserane, tur tanah sane pecak dados genah palawatane punika kurugin antuk tulang-tulang manusa.

15

Ida Sang Prabu Yosia taler ngrusak genah panyungsungane sane ring Betel, sane pecak kawangun antuk Sang Prabu Yerobeam okan Dane Nebat, sane ngawinang wong Israele madosa. Ida Sang Prabu Yosia nguug pamorboran aturane punika tur ngenyagang batu-batunnyane kantos mapilah-pilahan, raris ngintuk batune punika kantos dados abu. Ida taler nunjel palawatan Dewi Aserane.

16 Sapangrarisipun Ida Sang Prabu Yosia tumuli macecingak ka kiwa miwah tengen idane, raris wenten aksi ida kuburan-kuburan ring bukite. Tulang-tulang sane wenten ring kuburane punika raris ambil tur tunjel ida ring duur pamorboran aturane punika. Malantaran punika ida ngletehin pamorboran aturane punika, anut sakadi sane pecak karamalang antuk sang nabi, daweg Ida Sang Prabu Yerobeam ngadeg ring sisin pamorboran aturane punika rikalaning wenten rerainan irika. Ida Sang Prabu Yosia malih matolihan tur aksi ida kuburan nabi sane pecak ngramalang indike punika.

17 Ida tumuli mataken sapuniki: “Kuburan nyenneke ento?”

Rakyat Betele tumuli matur sapuniki: “Punika kuburan nabi sane pecak rauh saking Yehuda tur sane sampun ngramalang indike sane margiang iratu iwau marep ring pamorboran aturane punika.”

18

Ida tumuli ngandika sapuniki: “Depang kuburane ento buka keto. Tulang-tulangnyane tusing dadi kisidang.”

Duaning punika galih nabine punika nenten kagingsirang, kadi asapunika taler galih nabine sane saking Samaria.

19

Ida Sang Prabu Yosia ngrusak sakancan genah panyungsungan dewa-dewane ring sakancan kotan Israele sane pecak kawangun antuk pararatun Israele, sane sampun ngawinang Ida Sang Hyang Widi Wasa duka. Ida Sang Prabu Yosia ngrusak sakancan pamorboran aturane punika pateh sakadi sane margiang ida marep ring pamorboran aturan sane wenten ring Betel.

20 Ida ngamademang sakancan panditan dewa-dewane ring genah pamorboran aturannyane, tur ida nunjel tulang jadma ring duur sakancan pamorboran aturane punika. Sasampun punika ida raris mantuk ka Yerusalem.

21

Ida Sang Prabu Yosia raris nitahang rakyate mangda marerainan Paskah buat ngluihang Ida Sang Hyang Widi Wasa, Widinnyane, sakadi sane sinurat ring cakepan prajanjiane.

22 Ngawit saking pamrentahan parahakime kantos rauh ring dauhe punika nenten naenin wenten pararatun Israel wiadin Yehuda sane marerainan Paskah sakadi punika.

23 Sane mangkin, ring taun sane kaping plekutus panyeneng Ida Sang Prabu Yosia, wau Rerainan Paskahe punika kawentenang ring Yerusalem.

24

Mangda pidabdab-pidabdab sane sinurat ring cakepan sane kakeniang antuk Sang Pandita Agung Hilkia ring Perhyangan Agunge sida mamargi, Ida Sang Prabu Yosia ngingsirang sisan parasadeg miwah tukang tenunge miwah parapanyungsung dewa-dewa, arca-arca miwah sakancan palinggihnyane saking kota Yerusalem miwah saking wewidangan Yehudane.

25 Sadurung panyeneng Ida Sang Prabu Yosia, nenten wenten prabu sane nyamenin ida buat ngancangin Ida Sang Hyang Widi Wasa antuk saguluking bayu, sabda, idep miwah ninutin sakancan pidabdab Dane Musa. Sapanglanturipun taler nenten wenten prabu sane sakadi ida sasampun idane.

26

Nanging dukan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane murub marep ring wong Yehudane malantaran pamargin Ida Sang Prabu Manase, rauh mangkin nenten rered.

27 Ida Sang Hyang Widi Wasa masabda sapuniki: “Ulun lakar nglaksanayang marep teken Yehuda buka ane suba laksanayang Ulun teken Israel. Ulun lakar ngentungang wong Yehuda uli di ayun Ulune tur Ulun lakar nulak kota Yerusaleme, kota ane pilih Ulun, aketo masih Perhyangan Agunge tongos ane suba sabdayang Ulun buat dadi tongos mabakti teken Ulun.”

28

Saananing pamargin Ida Sang Prabu Yosia sane tios-tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

29 Duk panyeneng Ida Sang Prabu Yosia, Ida Sang Prabu Niko prabune ring Mesir mimpin wadua balan idane ka Tukad Eprat buat mayuda nglawan sang prabun Asure. Ida Sang Prabu Yosia ngindayang ngandeg wadua balan Mesire punika ring Megido tur ida seda ring payudan.

30 Paraprakanggen idane ngenahang layon idane ring kretane tumuli kabakta budal ka Yerusalem. Irika ida kaperemang ring setran pararatune.

Rakyat Yehudane raris nyelik Ida Yoahas, putran idane, tur ngadegang ida dados prabu.

31

Ida Sang Prabu Yoahas mayusa tigalikur taun rikala ida madeg ratu ring Yehuda, tur ida mrentah ring Yerusalem tigang sasih suenipun. Ibun idane mapesengan Hamutal okan Dane Yeremia sane saking kota Libna.

32 Ida Sang Prabu Yoahas nulad pamargin paraleluur idane, tur ida ngamargiang dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa.

33 Ida wusan jumeneng prabu rikala Ida Sang Prabu Niko, prabu Mesire, ngejuk tur mangkeng ida ring kota Ribla ring jagat Hamat, tur maksa wong Yehudane naur upeti antuk perak tigang tali samas kilogram miwah mas tigang dasa patpat kilogram.

34 Ida Sang Prabu Niko ngadegang Ida Elyakim, putran Ida Sang Prabu Yosia dados prabu ring Yehuda buat ngentosin Ida Sang Prabu Yosia, tur parab idane kagentosin dados Yoyakim. Ida Sang Prabu Yoahas tumuli kabakta ka Mesir antuk Sang Prabu Niko, tur irika ida seda.

35

Ida Sang Prabu Yoyakim tumuli nuduk pajeg saking rakyate anut ring paderbeanipune mangda prasida etanganipun buat naur sakadi sane karsayang antuk sang prabu Mesire.

36 Ida Sang Prabu Yoyakim mayusa slae taun rikala ida jumeneng prabu ring Yehuda, tur ida mrentah ring Yerusalem solas taun suenipun. Ibun idane mapesengan Sebuda, okan Dane Pedaya sane saking kota Ruma.

37 Ida Sang Prabu Yoyakim nulad pamargin paraleluur idane, ida ngamargiang dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa.

24

1

Duk panyeneng Ida Sang Prabu Yoyakim, Ida Sang Prabu Nebukadnesar, prabune ring Babel ngebug jagat Yehudane, tur sajeroning tigang taun Ida Sang Prabu Yoyakim kapaksa nungkul ring ida. Sasampune punika Ida Sang Prabu Yoyakim raris brontak.

2 Ida Sang Hyang Widi Wasa raris ngrauhang grombolan masanjata saking Babel, Siria, Moab miwah Amon buat nglawan Ida Sang Prabu Yoyakim tur nguugang jagat Yehudane, anut sakadi sabdan Ida Sang Hyang Widi Wasa sane sampun sabdayang Ida malantaran paranabi parekan Idane.

3 Indike puniki mamargi satinut ring titah Ida Sang Hyang Widi Wasa, mangda wong Yehuda kakutang saking ayun Idane malantaran sakancan dosa sane sampun kamargiang antuk Sang Prabu Manase,

4 minakadinipun pisan dosan ida sang prabu ngamademang sakancan jadma sane tan paiwang. Ida Sang Hyang Widi Wasa nenten kayun ngampurayang Sang Prabu Manase ngeniang indike punika.

5

Saluiring pamargin Ida Sang Prabu Yoyakim sane tiosan sinurat wenten ring Cakepan Babad Pararatun Yehudane.

6 Ida Sang Prabu Yoyakim seda, tur putran idane, Ida Yoyakin raris ngentosin ida dados prabu.

7

Sang prabu Mesir miwah wadua balan idane nenten naenin malih medal saking Mesir, duaning sane mangkin sang prabu Babele sane nguasain wewidangan-wewidangan sane pecak dados rehrehan Mesire, ngawit saking Tukad Eprat kantos rauh ka bates kaler panegara Mesire.

8

Ida Sang Prabu Yoyakin mayusa plekutus taun daweg ida madeg ratu ring Yehuda, tur ida mrentah ring Yerusalem tigang sasih suenipun. Ibun idane mapesengan Nehusta, okan Dane Elnatan, saking Yerusalem.

9 Ida Sang Prabu Yoyakin nulad pamargin ajin idane, ngardi dosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa.

10

Duk panyeneng idane, wadua balan Babele sane kapimpin antuk parasenapatin Ida Sang Prabu Nebukadnesar ngebug kota Yerusaleme tur ngurung kotane punika.

11 Daweg kota Yerusaleme sedek kakurung, Ida Sang Prabu Nebukadnesar ngraga rauh ka Yerusalem,

12 tur Ida Sang Prabu Yoyakin, kasarengin antuk ibun idane, putra-putran idane, paraprakangge miwah parapangenter purine raris nyerah ring wong Babele. Ring taun sane kaping kutus panyeneng Ida Sang Prabu Nebukadnesar, ida nawan Ida Sang Prabu Yoyakin,

13 tur ngambil saluiring arta branane sane wenten ring puri miwah sane ring Perhyangan Agung kabakta ka Babel. Ida Sang Prabu Nebukadnesar ngrusak prabot sakancan mas-masan sane kakardi antuk Ida Sang Prabu Salomo sane kanggen ring Perhyangan Agunge, anut sakadi sane sampun kasabdayang antuk Ida Sang Hyang Widi Wasa.

14 Ida Sang Prabu Nebukadnesar nawan rakyat Yerusalem, paraputran sang prabu miwah parapamimpine, wenten dasa tali diri akehipun. Ida taler nyelong sakancan tukang miwah pande besine. Sane kantun ring Yehuda wantah anake sane paling tiwasa kewanten.

15

Ida Sang Prabu Nebukadnesar nawan Sang Prabu Yoyakin kabakta ka Babel, sareng ring ibun idane, pararabin idane, paraprakangge miwah parapamimpin rakyat Yehudane.

16 Ida Sang Prabu Nebukadnesar nyelong sakancan anak sane penting ka Babel, wenten pitung tali diri akehnyane miwah soroh tukang miwah pande besi siu diri. Anake punika makasami siteng-siteng tur midep mayuda.

17

Ida Sang Prabu Nebukadnesar ngadegang Ida Matanya paman Sang Prabu Yoyakin dados prabu ring Yehuda tur ngentosin pesengan idane dados Sedekia.

18

Ida Sang Prabu Sedekia, mayusa selikur taun daweg ida madeg prabu ring Yehuda, tur mrentah ring Yerusalem solas taun suenipun. Ibun idane mapesengan Hamutal, okan Dane Yeremia sane saking kota Libna.

19 Ida Sang Prabu Sedekia madosa ring ayun Ida Sang Hyang Widi Wasa, pateh sakadi pamargin Ida Sang Prabu Yoyakim.

20 Ida Sang Hyang Widi Wasa kalintang duka ring jadmane ring Yerusalem miwah Yehuda, mawinan Ida raris ngentungang ida dane ipun saking ayun Idane.

25

1

Ida Sang Prabu Sedekia brontak nglawan Ida Sang Prabu Nebukadnesar, prabune ring Babel. Duaning punika Ida Sang Prabu Nebukadnesar miwah wadua balan idane raris ngebug kota Yerusaleme ring tanggal dasa, sasih kaping dasa, taun sane kaping sia panyeneng Ida Sang Prabu Sedekia. Wadua balan bangsa Babele ngwangun kemahnyane ring jabaan kota Yerusaleme. Ipun ngwangun tembok pertahanan ngiter kota Yerusaleme.

2 Kotane punika kakurung kantos taun sane kaping solas panyeneng Ida Sang Prabu Sedekia.

3 Ring tanggal sia, sasih sane kaping pat ring taune punika, rikala sayahe sampun banget pisan kantos rakyate sampun nenten maderbe pangan angan akidik,

4 tembok kotane keni katrobos. Yadiastu wong Babele ngiter kotane punika, parawadua balan Yehudane raris malaib ngluputang raga rikalaning wengi. Ipun malaib nglintang ring taman purine tur medal nglintang ring kuri sane dados pangatep temboke kekalih raris malaib ngungsi Lebak Yordane.

5 Nanging wadua balan Babele raris nguber Ida Sang Prabu Sedekia tur ida kejuk ring tegale dangsah nampek ring kota Yeriko, tur parawadua balan idane makasami nilarin ida.

6 Ida Sang Prabu Sedekia raris kabakta ka ajeng Ida Sang Prabu Nebukadnesar sane magenah ring kota Ribla, tur irika Sang Prabu Nebukadnesar raris nibakang ukuman ring Ida Sang Prabu Sedekia.

7 Putra-putran idane kasedayang ring ajeng idane, sasampune punika Ida Sang Prabu Nebukadnesar ngluntik panyingakan idane, tur ida raris kante tumuli kabakta ka Babel.

8

Ring tanggal pitu, ring sasih sane kaping lima, ring taun sane kaping siangolas panyeneng Ida Sang Prabu Nebukadnesar, ring Babel, Dane Nebusaradan, pangabih miwah senapatin ida sang prabu, ngranjing ka kota Yerusalem.

9 Dane raris nunjel Perhyangan Agung miwah puri miwah jeron paraprakanggene ring Yerusalem,

10 tur parawadua balannyane nguug tembok kotane.

11 Sasampun punika Dane Nebusaradan raris nawan sisan rakyat Yerusaleme, sisan tukang-tukange miwah sakancan anake sane nyerah ring wong Babele kabakta ka Babel.

12 Nanging dane manggayang makudang-kudang anak sane pinih tiwasa, sane nenten maderbe punapa-punapi ring Yehuda tur kapangandikayang makarya ring abian-abian anggur miwah ring tegal-tegale.

13

Wong Babel ngrusak pilar-pilar prunggune miwah bak prunggu miwah kreta tatakannyane sane wenten ring Perhyangan Agunge, tur prunggunnyane makasami kabakta ka Babel.

14 Ipun taler ngambil sekop-sekop miwah wadah abu sane kanggen mresihin pamorboran aturane, prabot-prabot sane kanggen miara lampu-lampune, bokor sane kanggen wadah getih aturane, bokor-bokor sane kanggen morbor menyan, makasami sakancan prabot sane malakar prunggu sane kanggen ngamargiang upacara ring Perhyangan Agunge.

15 Ipun ngambil sakancan barang sane malakar mas wiadin perak, makamiwah bokor-bokor alit lan payuk sane kanggen wadah baa sane ngendih.

16 Barang-barang prunggu sane kakardi antuk Ida Sang Prabu Salomo pabuat Perhyangan Agunge minakadinipun, pilar kekalih, kreta miwah bak sane ageng sane timbanganipun berat pisan.

17 Pilare kekalih punika pateh tegehipun, suang-suang wenten kutus meter muncuknyane madaging ulu prunggu sane tegehipun ameter nanggu tigang dasa senti. Asing-asing ulu punika kiter antuk terali temaga, sane kapayasin antuk buah delima sane malakar temaga.

18

Sapanglanturipun, Senapati Nebusaradan, nawan Sang Pandita Agung Seraya, Dane Sepanya wakil Pandita Agunge miwah pangenter Perhyangan Agunge sane penting malih tetiga.

19 Saking kota dane ngambil komandan-komandan prajurite sane pecak mimpin prajurit, pangabih sang prabu sareng lelima sane kantun ring kota, pangabih senapatine sane kapisara ngagem daptar wadua balane, miwah anak sane penting-penting sane lianan sareng nem dasa diri.

20 Dane Nebusaradan makta anake punika makasami ring ajeng ida sang prabu Babele, sane sedek malinggih ring kota Ribla,

21 ring wewidangan Hamat. Irika sang prabu raris nigtig tur nyedayang anake punika makasami.

Kadi asapunika wong Yehudane kamedalang saking guminnyane kabakta ka paselongan.

22

Ida Sang Prabu Nebukadnesar ratun wong Babele ngamanggehang Dane Gedalya, okan Dane Ahikam, putun Dane Sapan, dados gubernur ring Yehuda buat ngenterang sakancan rakyate sane nenten kabakta ka Babel.

23 Rikala parapamimpin wong Yehudane miwah paraprajurite sane nenten nyerah mireng indike punika, ipun raris matunggilan ring Dane Gedalya ring kota Mispa. Parapamimpine punika, inggih punika: Dane Ismael okan Dane Netanya, Dane Yohanan okan Dane Kareah, Dane Seraya okan Dane Tanhumet, sane saking kota Netopa miwah Dane Yaasanya saking Maaka.

24 Dane Gedalya tumuli ngandika ring dane makasami sapuniki: “Tiang ngorahin nyama, edaja takut teken paraprakanggon wong Babele. Nongosja di gumine ene tur ngaula teken prabun wong Babele. Malantaran ento nyama lakar pada rahayu.”

25

Nanging ring sasih sane kaping pitu ring taun punika, Dane Ismael, okan Dane Netanya, putun Dane Elisama, sinalih tunggil saking kulawargan sang prabu, lunga ka Mispa kairing antuk anak sareng dasa ngebug tur nyedayang Dane Gedalya. Dane taler ngamademang wong Israele miwah wong Babel sane nyarengin Dane Gedalya irika.

26 Sasampun punika wong Israele makasami, sane sugih wiadin sane tiwas, sasarengan ring komandan-komandan prajurite raris kesah tur lunga ka Mesir, duaning dane miwah ipun sareng sami pada ajerih ring bangsa Babele.

27

Duk panyeneng Ida Sang Prabu Ewil-Merodak ring Babel, ida nyinahang sih pasuecan ring Ida Sang Prabu Yoyakin ratun Yehudane malantaran mebasang ida saking pangkeng. Indike punika kamargiang ring tanggal pitulikur, ring sasih sane kaping roras, ring taun sane kaping tigang dasa pitu sasampun Ida Sang Prabu Yoyakin katawan ka Babel.

28 Ida Sang Prabu Ewil-Merodak ngajiang Ida Sang Prabu Yoyakin tur ngwehin ida linggih sane agungan ring pararatune sane lianan sane sareng-sareng matawan ring Babel.

29 Duaning punika Ida Sang Prabu Yoyakin kalugra nglukar busana tawanan idane, tur kalugra sareng-sareng marayunan ngiring Ida Sang Prabu Ewil-Merodak sapanjang yusan idane.

30 Sapanjang umur idane, nyabran rahina ida polih pangan-kinum buat kaperluan idane.