1

1 Amasekuruzaya Yesu Kristo, mwene Dawidi, mwene Aburahamu ngaya:

2 Aburahamu yabyaye Isaka, Isaka yabyaye Yakobo, Yakobo yabyaye Yuda na bene se,

3 Yuda yabyaye Peresi na Zera kuri Tamari, Peresi yabyaye Hesironi, Hesironi yabyaye Ramu,

4 Ramu yabyaye Aminadabu, Aminadabu yabyaye Nahashoni, Nahashoni yabyaye Salumoni,

5 Salumoniyabyaye Bowazi kuri Rahabu, Bowazi yabyaye Obedi kuri Rusi, Obedi yabyaye Yesayi,

6 Yesayi yabyaye Umwami Dawidi.
Dawidi yabyaye Salomo kuri muka Uriya,

7 Salomo yabyaye Rehobowamu, Rehobowamu yabyaye Abiya, Abiya yabyaye Asa,

8 Asa yabyaye Yehoshafati, Yehoshafati yabyaye Yoramu, Yoramu yabyaye Uziya,

9 Uziya yabyaye Yotamu, Yotamu yabyaye Ahazi, Ahazi yabyaye Hezekiya,

10 Hezekiya yabyaye Manase, Manase yabyaye Amoni, Amoni yabyaye Yosiya,

11 Yosiya yabyaye Yekoniya na bene se, igihe bimuriwei Babuloni.

12 Bamaze kwimurirwa i Babuloni, Yekoniya yabyaye Shalutiyeli, Shalutiyeli yabyaye Zerubabeli,

13 Zerubabeli yabyaye Abihudi, Abihudi yabyaye Eliyakimu, Eliyakimu yabyaye Azori,

14 Azori yabyaye Sadoki, Sadoki yabyaye Akimu, Akimu yabyaye Elihudi,

15 Elihudi yabyaye Eleyazari, Eleyazari yabyaye Matani, Matani yabyaye Yakobo,

16 Yakobo yabyaye Yosefuumugabowa Mariya, ari we nyina wa Yesu witwa Kristo.

17 Nuko ba sekuruzabose,uhereye kuri Aburahamuukageza kuri Dawidi ni cumi na bane, kandiuhereye kuri Dawidiukageza igihe bimuriwei Babulonini cumi na bane, kandiuhereye icyo gihe bimuriwei Babuloniukageza kuri Kristo ni cumi na bane.

18 Kuvukakwa Yesu Kristo kwagenze gutya. Nyina Mariya yari yarasabwe na Yosefu, ariko yari ataramurongora, babona afite inda y'Umwuka Wera.

19 Umugabowe Yosefu kuko yariumukiranutsi kandi adashaka kumukozaisoni ku mugaragaro, yigira inama yo kumubenga rwihishwa.

20 Akibitekereza, marayika w'Umwami Imana amubonekera mu nzozi ati “Yosefu mwene Dawidi, witinya kurongoraumugeniwawe Mariya, kuko imbuto imurimoari iy'Umwuka Wera.

21 Azabyaraumuhunguuzamwite YESU, kuko ari weuzakiza abantu be ibyaha byabo.”

22 Nuko ibyo byose byabereyeho kugirango ibyo Umwami Imana yavugiyemu kanwa k'umuhanuzi bisohore ngo

23 “Doreumwari azasama inda kandi azabyaraumuhungu,
Azitwa Imanweli”,
risobanurwa ngo “Imana iri kumwe natwe”.

24 Yosefu akangutse abigenza uko marayika w'Umwami Imana yamutegetse, arongoraumugeniwe.

25 Ariko ntibaryamana arinda ageza igihe yabyariyeumuhungu, amwita YESU.

2

1 Yesu amaze kuvukirai Betelehemu mu gihugu cy'i Yudayaku ngoma y'Umwami Herode, haza abanyabwenge baturutse iburasirazuba bajya i Yerusalemu, barabaza bati

2 “Umwami w'Abayuda wavutse ari hehe? Ko twabonye inyenyeri ye turi iburasirazuba, none tukabatuje kumuramya.”

3 Umwami Herode abyumvise ahagarikanaumutiman'ab'i Yerusalemu bose,

4 ateranya abatambyi bakuru n'abanditsi bose b'ubwo bwoko, ababaza aho Kristo azavukiraaho ari ho.

5 Bati “Ni i Betelehemu mu gihugu cy'i Yudaya. Ni ko byanditswe n'umuhanuzi ngo

6 ‘Nawe Betelehemu ho mu gihugu cya Yuda,
Niukurinturi mutoyamu miduguduikomeye ya Yuda,
Kuko muri wowe ari ho hazaturukaumutware,
Uzaragiraubwoko bwanjye bw'Abisirayeli.’”

7 Nuko Herode ahamagara abanyabwenge rwihishwa, abasobanuza neza igihe baboneye ya nyenyeri,

8 abatuma i Betelehemu ati “Nimugende musobanuze neza iby'uwo mwana. Nimumubonamuze mubimbwire, nanjye njye kumuramya.”

9 Bamaze kumvaumwami baragenda, kandi ya nyenyeri babonye bakiri iburasirazuba ibajya imbere, irinda igera aho uwo mwana ari ihagarara aho.

10 Babonye iyo nyenyeri baranezerwa cyane.

11 Bageze mu nzu basangamoumwana hamwe na nyina Mariya, barapfukamabaramuramya. Maze bahambura imitwaro yabo, bamuturaamaturo y'izahabu n'icyome n'ishangi.

12 Baburizwa n'Imana mu nzozi gusubirakwa Herode, banyura iyindi nzira basubiraiwabo.

13 Bamaze kugenda marayika w'Umwami Imana araza, abonekera Yosefu mu nzozi ati “Byukaujyaneumwana na nyinauhungire muri Egiputa,ugumeyougezeaho nzakubwirira, kuko Herode agenzaumwana ngo amwice.”

14 Na we aherako arabyuka ajyanaumwana na nyina nijoro, ajya muri Egiputa,

15 agumayoageza ubwo Herode amaze gutanga, ngo ibyo Umwami Imana yavugiyemu kanwa k'umuhanuzi bisohore ngo “Nahamagayeumwana wanjye ngo ave muri Egiputa.”

16 Herode abonye ko yatengushywe na ba banyabwenge ararakara cyane, aratuma ngo bice abana b'abahungu bose bari i Betelehemu no mu misozi yose iri bugufibwaho, bamaze imyaka ibiri n'abatarayimara, nk'uko yagereranyije igihe yasobanuriwen'abo banyabwenge.

17 Ni bwo ibyavuzwe n'umuhanuzi Yeremiya byasohoye ngo

18 “Induru yumvikaniye i Rama,
Yo kurirano kuboroga kwinshi,
Rasheli aririra abana be,
Yanga guhozwa kuko batakiriho.”

19 Herode amaze gupfa, marayika w'Umwami Imana araza, abonekera Yosefu mu nzozi ari mu Egiputa ati

20 “Byukausubizeumwana na nyina mu gihugu cya Isirayeli, kuko abashakaga kumwica bapfuye.”

21 Arabyuka ajyanaumwana na nyina, asubiramu gihugu cya Isirayeli.

22 Ariko yumvise yuko Arikelayo yimye i Yudayaaha se Herode atinya kujyayo, abwirizwa n'Imana mu nzozi ajya mu gihugu cy'i Galilaya,

23 atura mu muduguduwitwa i Nazareti ngo ibyavuzwe n'abahanuzi bisohore ngo “Azitwa Umunazareti.”

3

1 Icyo gihe Yohana Umubatiza araza, yigishiriza mu butayubw'i Yudayaati

2 “Mwihane kukoubwami bwo mu ijuru buri hafi.”

3 Kandi ni we wavuzwe n'umuhanuzi Yesaya ngo
“Ijwi ry'urangururiramu butayuati
‘Nimutunganye inzira y'Uwiteka,
Mugorore inzira ze.’”

4 Yohana uwo yari yambayeumwambaro w'ubwoya bw'ingamiya, abukenyejeumushumi, ibyokurya bye byari inzige n'ubukibw'ubuhura.

5 Maze ab'i Yerusalemu n'ab'i Yudayayose, no mu gihugu cyose giteganye na Yorodani bose barahagurukabajya aho ari,

6 ababatiriza mu ruzi rwa Yorodani bavuga ibyaha bakoze.

7 Abonye Abafarisayo n'Abasadukayobenshi bazanywe no kubatizwa arababaza ati “Mwa bana b'incira mwe, ni nde wababuriyengo muhungeumujinyauzatera?

8 Nuko mwere imbuto zikwiriye abihannye.

9 Ntimukibwire muti ‘DufiteAburahamu, ni we sogokuruza.’Ndababwira yuko Imana ibasha guhinduriraAburahamu abana muri aya mabuye.

10 Ndetse ubu intorezo igezwe ku bishyitsi by'ibiti, nuko igiti cyose kitera imbuto nziza kizacibwa, kijugunywemu muriro.

11 Jyeweho ndababatirisha amazi ngo mwihane, arikouzazahanyuma yanjye andushaubushobozi, ntibinkwiriye no kumutwaza inkweto. Ni weuzababatirisha Umwuka Wera n'umuriro,

12 intara ye iri mu kubokokwe kandi azeza imbuga ye cyane, amasaka ye azayahunikamu kigega, arikoumuramawo azawucanishaumuriroutazima.”

13 Icyo gihe Yesu ava i Galilaya ajya kuri Yorodani, asanga Yohana ngo amubatize.

14 Na we ashaka kumuhakanira ati “Ko ari jye wariukwiriye kubatizwa nawe, none ni woweunsanze?”

15 Yesu aramusubizaati “Emeraubikore, kuko ari byo bidukwiriye ngo dusohoze gukiranuka kose.”Aherako aremera.

16 Yesu amaze kubatizwa uwo mwanya ava mu mazi, ijuru riramukingukiraabona Umwuka w'Imana amanuka asa n'inuma amujyaho,

17 maze ijwi rivugiramu ijuru riti “Nguyu Umwana wanjye nkunda nkamwishimira.”Luka 9.35

4

1 Maze Yesu ajyanwa n'Umwuka mu butayukugeragezwa n'umwanzi,

2 amaze iminsi mirongo ine n'amajoro mirongo ine atarya, abona gusonza.

3 Umushukanyi aramwegera aramubwira ati “Niba uri Umwana w'Imana, bwira aya mabuye ahinduke imitsima.”

4 Aramusubizaati “Handitswe ngo ‘Umuntu ntatungwan'umutsima gusa, ahubwo atungwan'amagambo yose ava mu kanwa k'Imana.’”

5 Mazeumwanzi amujyana ku murwa wera, amuhagarika ku gasongero k'urusengero

6 aramubwira ati “Niba uri Umwana w'Imana, ijugunye hasi kuko handitswe ngo
‘Izagutegekera abamarayika bayo,
Bakuramire mu maboko yabo,
Ngoudakubitaikirenge ku ibuye.’”

7 Yesu aramusubizaati “Kandi handitswe ngo ‘Ntukagerageze Uwiteka Imana yawe.’”

8 Umwanzi arongera amujyana mu mpinga y'umusozimuremure cyane, amwerekaubwami bwose bwo mu isi n'ubwiza bwabwo

9 aramubwira ati “Biriya byose ndabiguha nupfukamaukandamya.”

10 Yesu aramubwira ati “Genda Satani, kuko handitswe ngo ‘Uramye Uwiteka Imana yawe, abe ari youkorera yonyine.’”

11 Umwanzi aherako aramureka, maze haza abamarayika baramukorera.

12 Yesu yumvise ko babohesheje Yohana, aragenda ajya i Galilaya.

13 Yimuka i Nazareti atura i Kaperinawumu,umuduguduuri ku nyanja mu rugabano rwa Zebulunina Nafutali,

14 ngo ibyavuzwe n'umuhanuzi Yesaya bisohore ngo

15 “Mu gihugu cya Zebulunina Nafutali,
Hafi y'inyanja hakurya ya Yorodani,
N'i Galilaya y'abapagani,

16 Abantu bari bicaye mu mwijima babonyeumucyo mwinshi,
kandi abari bicaye mu gihugu cy'urupfu no mu gicucu cyarwo,
Bamurikirwa n'umucyo.”

17 Yesu ahera ubwo atangira kwigisha avuga ati “Mwihane kukoubwami bwo mu ijuru buri hafi.”

18 Agenda iruhande rw'inyanja y'i Galilaya abona abavandimwe babiri, Simoni witwaga Petero na Andereya mwene se, barobeshaurushundura mu nyanja kuko bari abarobyi.

19 Arababwira ati “Nimunkurikire nzabagire abarobyi b'abantu.”

20 Uwo mwanya basiga inshundura baramukurikira.

21 Yicumye imbere abona abandi bavandimwe babiri, umwe ni Yakobo mwene Zebedayo na Yohana mwene se, bari mu bwato hamwe na se Zebedayo bapfundikanya inshundura zabo, arabahamagara.

22 Uwo mwanya basigaubwato na se, baramukurikira.

23 Yesu agenderera ab'i Galilaya hose, abigishiriza mu masinagogi yabo ababwiraubutumwa bwiza bw'ubwami, akiza n'indwara zose n'ubumugabw'abantu.

24 Inkuru ye yamamara i Siriya yose, bamuzanira abarwayi bose n'indembe barwaye indwara zitari zimwe, n'abatewe n'abadayimoni, n'abarwaye ibicuri n'ibirema arabakiza.

25 Abantu benshi baramukurikira bavuye i Galilaya n'i Dekapoli, n'i Yerusalemu n'i Yudayano hakurya ya Yorodani.

5

1 Abonye abantu benshi azamukaumusozi, maze kwicara abigishwa be baramwegera.

2 Aterura amagambo ati

3 “Hahirwa abakene mu mitima yabo,
Kukoubwami bwo mu ijuru ariubwabo.

4 Hahirwa abashavura,
Kuko ari bo bazahozwa.

5 Hahirwa abagwa neza,
Kuko ari bo bazahabwa isi.

6 Hahirwa abafite inzara n'inyota byo gukiranuka,
Kuko ari bo bazahazwa.

7 Hahirwa abanyambabazi,
Kuko ari bo bazazigirirwa.

8 Hahirwa ab'imitima iboneye,
Kuko ari bo bazabona Imana.

9 Hahirwa abakiranura,
Kuko ari bo bazitwa abana b'Imana.

10 Hahirwa abarenganyirijwe gukiranuka,
Kukoubwami bwo mu ijuru ariubwabo.

11 “Namwe muzahirwa ubwo bazabatuka bakabarenganya, bakababeshyera ibibi byinshi babampora.

12 Muzanezerwe, muzishime cyane kuko ingororano zanyu ari nyinshi mu ijuru, kuko ari ko barenganyije abahanuzi ba mbere.

13 “Muriumunyu w'isi. Mbeseumunyu nukayukauzaryoshywa n'iki? Nta cyo ubaukimaze keretse kujugunywahanze, abantu bakawukandagira.

14 “Muriumucyo w'isi. Umuduguduwubatswe ku mpinga y'umusozintubasha kwihisha.

15 Nta bakongeza itabaza ngo baritwikirize intonga, ahubwo barishyira ku gitereko cyaryo rikamurikira abari mu nzu bose.

16 Abe ari koumucyo wanyuubonekera imbere y'abantu, kugirango babone imirimo yanyu myiza, bahereko bahimbaze So wo mu ijuru.

17 “Mwitekereza ko naje gukurahoamategeko cyangwa ibyahanuwe. Sinaje kubikuraho, ahubwo naje kubisohoza.

18 Kandi ndababwiraukuriyuko ijuru n'isi kugezaaho bizashirira, amategeko atazavaho inyugutiimwe cyangwa agace kayo gato, kugezaaho byose bizarangirira.

19 Nukouzicarimwe ryo muri ayo mategeko naho ryaba ryoroshye hanyuma y'ayandi, akigisha abandi kugirabatyo, mu bwami bwo mu ijuru azitwa mutoyarwose. Arikouzayakora akayigisha abandi, mu bwami bwo mu ijuru azitwa mukuru.

20 Kandi ndababwira yuko gukiranuka kwanyu nikutaruta ukw'abanditsi n'ukw'Abafarisayo, mutazinjira mu bwami bwo mu ijuru.

21 “Mwumvise ko abakera babwiwe ngo ‘Ntukice,uwicaakwiriye guhanwa n'abacamanza.’

22 Ariko jyeweho ndababwira yukoumuntu weseurakarira mwene se akwiriye guhanwa n'abacamanza,uzatuka mwene se ati ‘Wa mupfu we’, akwiriye guhanirwa mu rukiko,uzabwira mwene se ati ‘Wa gicucu we’, akwiriye gushyirwa mu murirow'i Gehinomu.

23 Nuko nujyana ituro ryawe ku gicaniro,ukahibukiramwene so ko afite icyo mupfa,

24 usigeituro ryawe imbere y'igicaniroubanzeugende wikiranure na mwene so,uherekougarukeutureituro ryawe.

25 “Wikiranure vuba n'ukuregamukirimu nzira,ukuregaye kugushyikirizaumucamanza,umucamanza ataguhaumusirikare akagushyira mu nzu y'imbohe.

26 Ndakubwiraukuriyukoutazavamo rwose, keretse wishyuyeumwenda wose hadasigaye ikuta na rimwe.

27 “Mwumvise ko byavuzwe ngo ‘Ntugasambane.’

28 Jyeweho ndababwira yukoumuntu weseurebaumugoreakamwifuza, aba amaze gusambana na we mu mutimawe.

29 Ijisho ryawe ry'iburyo nirigushuka rikakugusha,urinogoreuritekure. Ibyiza ni uko wapfa ijisho rimwe, biruta koumubiriwawe wose wajugunywamuri Gehinomu.

30 N'ikiganza cyawe cy'iburyo nikikugusha,ugiceugitekure. Ibyiza ni uko waburaurugingo rwawe rumwe, biruta koumubiriwawe wose wajugunywamuri Gehinomu.

31 “Kandi byaravuzwe ngo ‘Uzasendaumugorewe, amuheurwandiko rwo kumusenda.’

32 Ariko jyeweho ndababwira yukoumuntu weseusendaumugorewe atamuhoragusambana, aba amuteyegusambana, kandiuzacyurauwasenzwe azaba asambanye.

33 “Kandi mwumvise ko abakera babwiwe ngo ‘Ntukarahire ibinyoma, ahubwouzakorere Umwami Imana ibyo wayirahiye.’

34 Ariko jyeweho ndababwira kutarahira rwose, naho ryaba ijuru kuko ari ryo ntebe y'Imana,

35 cyangwa isi kuko ari yo ntebe y'ibirenge byayo, cyangwa i Yerusalemu kuko ariururembo rw'Umwamiukomeye.

36 Kandi ntuzarahireumutwe wawe, kukoutabasha kweza agasatsi kamwe cyangwa ngo ukīrabuze.

37 Ahubwo ijambo ryanyu ribe ‘Yee, Yee’, ‘Oya, Oya’, ibirenze ibyo biturukaku Mubi.

38 “Mwumvise ko byavuzwe ngo ‘Ijisho rihōrerwe irindi, n'iryinyo rihōrerwe irindi.’

39 Ariko jyeweho ndababwira kutabuzaumuntu mubi kubagirira nabi:ugukubiseurushyimu musayaw'iburyo,umuhinduriren'uw'ibumoso,

40 umuntu nashaka kukuburanya ngo agutware ikanzu yawe,umuhen'umwitero,

41 ugutegetse kujyana na we mu gikingi kimwe,umujyane no mu cya kabiri.

42 Ukwakaumuhekandiushaka kugutirantumwerekezeumugongo.

43 “Mwumvise ko byavuzwe ngo ‘Ukunde mugenzi wawe, wangeumwanzi wawe.’

44 Ariko jyeweho ndababwira nti ‘Mukunde abanzi banyu, musabire ababarenganya,

45 ni bwo muzabaabana ba So wo mu ijuru, kuko ategeka izuba rye kurasira ababi n'abeza, kandi abakiranuka n'abakiranirwa abavubiraimvura.

46 Nimukunda ababakunda gusa, muzahembwa iki? Mbese abakoresha ikoro na bo ntibagira batyo?

47 Nimuramutsa bene wanyu bonyine, abandi mubarusha iki? Mbese abapagani na bo ntibagira batyo?

48 Namwe mube mukiranutse nk'uko So wo mu ijuru akiranuka.

6

1 “‘Mwirinde, ntimugakorere ibyiza byanyu imbere y'abantu kugirango babarebe, kuko nimugiramutyo ari nta ngororano muzagororerwa na So wo mu ijuru.

2 “‘Ahubwo nugiraubuntu, ntukavuze ihembe imbere yawe nk'uko indyarya zigira mu masinagogi no mu nzira ngo bashimwe n'abantu. Ndababwiraukuriyuko bamaze kugororerwa ingororano zabo.

3 Ahubwo wowe ho nugiraubuntu,ukubokokwawe kw'ibumosokwe kumenya icyo ukw'iburyo gukora,

4 ahubwougireubuntu bwawe wiherereye. Nuko Sourebaibyiherereye azakugororera.

5 “‘Nimusenga ntimukamere nk'indyarya, kuko bakunda gusenga bahagaze mu masinagogi no mu nzira ngo abantu babarebe. Ndababwiraukuriyuko bamaze kugororerwa ingororano zabo.

6 Wehoho nusenga ujye winjira mu nzuubanzeukingeurugi,uherekousenge So mwihereranye. Nuko Sourebaibyiherereye azakugororera.

7 “‘Namwe nimusenga, ntimukavuge amagambo muyasubiramo hato na hato nk'uko abapagani bagira, bibwira ko kuvugaamagambo menshi ari byo bituma bumvirwa.

8 Nuko ntimugasena bo, kuko So azi ibyo mukennye mutaramusaba.

9 Nuko musenge mutya muti
“‘Data wa twese uri mu ijuru,
Izina ryawe ryubahwe,

10 Ubwami bwawe buze,
Ibyoushaka bibeho mu isi,
Nk'uko biba mu ijuru.

11 Uduhe none ibyokurya byacu by'uyu munsi,

12 Uduharire imyenda yacu,
Nk'uko natwe twahariye abarimo imyenda yacu,

13 Ntuduhāne mu bitwoshya,
AhubwoudukizeUmubi,
Kukoubwami n'ubushobozi n'icyubahiro ari ibyawe,
None n'iteka ryose. Amen. ’

14 “Kuko nimubabarira abantu ibyaha byabo, na So wo mu ijuru azabababarira namwe,

15 ariko nimutababarira abantu, na So na we ntazabababarira ibyaha byanyu.

16 “Kandi nimwiyirizaubusantimukabenk'indyarya zigaragazaumubabaro, kuko bagaragazaumubabaro kugirango abantu babarebe ko biyirijeubusa. Ndababwiraukuriyuko bamaze kugororerwa ingororano zabo.

17 Ariko weho niwiyirizaubusawisige amavuta mu mutwe, wiyuhagire mu maso,

18 kugirango abantu batamenya ko wiyirijeubusakeretse So uri ahiherereye, kandi Sourebaibyiherereye azakugororera.

19 “Ntimukībikireubutunzi mu isi, aho inyenzi n'ingese ziburya, kandi abajura bacukurabakabwiba.

20 Ahubwo mwibikireubutunzi mu ijuru, aho inyenzi n'ingese zitaburya, n'abajura ntibacukurengo babwibe,

21 kuko ahoubutunzi bwawe buri ari ho n'umutimawaweuzaba.

22 “Itabaza ry'umubirini ijisho. Ijisho ryawe nirireba neza,umubiriwawe wose ubaufiteumucyo,

23 ariko niriba ribi,umubiriwawe wose ubaufiteumwijima. Nukoumucyoukurimonubaumwijima, mbega uwo mwijima uko uba ari mwinshi!

24 “Nta wucyeza abami babiri kuko yakwanga umwe agakunda undi, cyangwa yaguma kuri umwe agasuzuguraundi. Ntimubasha gukorera Imana n'ubutunzi.

25 “Ni cyo gitumye mbabwira nti: ntimukiganyire ngo mutekerezeubugingo muti ‘Tuzarya iki?’Cyangwa muti ‘Tuzanywa iki?’Ntimwiganyire ngo mutekereze iby'umubiriwanyu ngo ‘Tuzambara iki?’Mbeseubugingo ntiburutaibyokurya,umubirinturutaimyambaro?

26 Nimurebeibigurukamu kirere: ntibibiba, ntibisarura, ntibihunikamu bigega, kandi So wo mu ijuru arabigaburirana byo. Mwebwe se ntimubiruta cyane?

27 Ni nde muri mwe wiganyira wabasha kwiyungurahoumukonoumwe?

28 “None se ikibaganyisha imyambaro ni iki? Mutekerezeuburabyo bwo mu gasozi uko bumera: ntibugiraumurimo, ntibubohaimyenda,

29 kandi ndababwira yuko Salomo mu bwiza bwe bwose, atarimbaga nk'akarabyo kamwe ko muri ubu.

30 Ariko Imana ubwo yambikaubwatsi bwo mu gasozi ityo, burihonone ejo bakabujugunya mu muriro, ntizarushaho kubambika mwa bafite kwizera guke mwe?

31 “Nuko ntimukiganyire mugirango ‘Tuzarya iki?’Cyangwa ngo ‘Tuzanywa iki?’Cyangwa ngo ‘Tuzambara iki?’

32 Kuko ibyo byose abapagani babishaka, kandi So wo mu ijuru azi ko mubikwiriye byose.

33 Ahubwo mubanze mushakeubwami bw'Imana no gukiranuka kwayo, ni bwo ibyo byose muzabyongerwa.

34 Ntimukiganyire mutekereza iby'ejo, kuko ab'ejo baziganyira iby'ejo. Umunsi woseukwiranye n'ibibi byawo.

7

1 “Ntimugacire abandiurubanza mu mitima yanyu kugirango namwe mutazarucirwa,

2 kukourubanza muca ari rwo muzacirwa namwe,urugeromugeramo ari rwo muzagererwamo namwe.

3 Ni iki gitumaubonaagatotsi kari mu jisho rya mwene so, ariko ntiwite ku mugogouri mu jisho ryawe?

4 Cyangwa wabasha ute kubwira mwene so uti ‘Henga ngutokore agatotsi mu jisho ryawe’, kandiugifiteumugogomu jisho ryawe?

5 Wa ndyarya we, banza wikuremoumugogouri mu ryawe jisho, kuko ari bwo wabona ukoutokora agatotsi mu jisho rya mwene so.

6 “Ibyejejwe by'Imana ntimukabihe imbwa, kandi n'imaragarita zanyu ntimukazite imbere y'ingurube, kugirango zitaziribata maze zikabahindukirana zikabarya.

7 “Musabemuzahabwa, mushake muzabona, mukomange ku rugi muzakingurirwa.

8 Kukoumuntu weseusabaahabwa,ushatse abona, n'ukomanga agakingurirwa.

9 Mbese muri mwe hariumuntuumwana we yasabaumutsima akamuha ibuye,

10 cyangwa yamusabaifi akamuha inzoka?

11 Ko muri babi kandi mukabamuzi guha abana banyu ibyiza, none So wo mu ijuru ntazarushaho guha ibyiza ababimusabye?

12 “Nuko ibyo mushaka ko abantu babagirira byose mube ari ko mubagirira namwe, kuko ayo ari yo mategeko n'ibyahanuwe.

13 “Munyure mu irembo rifunganye, kuko irembo ari rigari, n'inzira ijyana abantu kurimbuka ari nini, kandi abayinyuramoni benshi.

14 Ariko irembo rifunganye, n'inzira ijya mu bugingo iraruhije, kandi abayinyuramoni bake.

15 “Mwirinde abahanuzi b'ibinyoma baza aho muri basa n'intama, ariko imbere ari amasega aryana.

16 Muzabamenyera ku mbuto zabo. Mbese hari abasoroma imizabibu ku mugenge, cyangwa imbuto z'umutiniku gitovu?

17 Nuko igiti cyiza cyose cyera imbuto nziza, ariko igiti kibi cyera imbuto mbi.

18 Igiti cyiza ntikibasha kwera imbuto mbi, kandi n'igiti kibi ntikibasha kwera imbuto nziza.

19 Igiti cyose kitera imbuto nziza kiracibwa, kikajugunywamu muriro.

20 Nuko muzabamenyera ku mbuto zabo.

21 “Umuntu weseumbwira ati ‘Mwami, Mwami’, si weuzinjira mu bwami bwo mu ijuru, keretseukoraibyo Data wo mu ijuru ashaka.

22 Benshi bazambaza kuri uwo munsi bati ‘Mwami, Mwami, ntitwahanuragamu izina ryawe, ntitwirukanaga abadayimoni mu izina ryawe, ntitwakoraga ibitangaza byinshi mu izina ryawe?’

23 Ni bwo nzaberuriranti ‘Sinigeze kubamenya, nimumve imbere mwa nkozi z'ibibi mwe.’

24 “Nukoumuntu wese wumva ayo magambo yanjye akayakomeza, azaba nk'umunyabwenge wubatse inzu ye ku rutare,

25 imvura iragwa, imivu iratemba,umuyagaurahuha, byose byikubitakuri iyo nzu ntiyagwa, kuko yari ishinzwe ku rutare.

26 “Kandiumuntu wese wumva ayo magambo yanjye ntayakomeze, azaba ari nk'umupfapfa wubatse inzu ye ku musenyi,

27 imvura iragwa, imivu iratemba,umuyagaurahuha, byose byikubitakuri iyo nzu iragwa, kandi kugwa kwayo kwabaye kunini.”

28 Yesu amaze kuvugaayo magambo yose ba bantu batangazwa no kwigisha kwe,

29 kuko yabigishaga nk'ufiteubutware, ntase n'abanditsi babo.

8

1 Amanutse kuri uwo musozi, abantu benshi baramukurikira.

2 Maze hazaumubembe aramwegera, aramupfukamira aramubwira ati “Mwami, washaka wabasha kunkiza.”

3 Aramburaukubokoamukoraho ati “Ndabishaka kira.”

4 Uwo mwanya ibibembe bye birakira. Yesu aramubwira ati “Wirinde ntugireuwoubwira, ahubwo genda wiyerekeumutambyi,uturen'ituro Mose yategetse ribabere ikimenyetso cyo kubahamiriza.”

5 Ageze i Kaperinawumu, hazaumutwareutwaraumutwe w'abasirikare aramwinginga ati

6 “Mwami,umugaragu wanjye aryamye mu nzu yararemaye, arababaye cyane.”

7 Aramubwira ati “Ndaza mukize.”

8 Umutware w'abasirikare aramusubizaati “Mwami, ntibinkwiriye yuko winjira mu nzu yanjye, ahubwo tegeka gusa,umugaragu wanjye arakira.

9 Kuko nanjye ndiumuntuutwarwa n'abandi, mfite abasirikare ntwara. Iyo mbwiye umwe nti ‘Genda’aragenda, nabwira undi nti ‘Ngwino’akaza, nabwiraumugaragu wanjye nti ‘Kora iki’akagikora.”

10 Yesu abyumvise aratangara, abwira abamukurikiye ati “Ndababwiraukuriyuko ntabwo nari nabona kwizera kungana gutya, habe no mu Bisirayeli.

11 Ndababwira yuko benshi bazaturukaiburasirazuba n'iburengerazuba, bakicarana na Aburahamu na Isaka na Yakobo mu bwami bwo mu ijuru,

12 ariko abana bo muri burya bwami bazirukanirwa mu mwijima hanze, ari ho bazaririra bakahahekenyera amenyo.”

13 Yesu abwira uwo mutware ati “Nuko genda bikuberenk'uko wizeye.”
Umugaragu we akira uwo mwanya.

14 Yesu ajya mu nzu ya Petero, abona nyirabukwe aryamye arwayeubuganga,

15 amukoraku kubokoubuganga bumuvamo, arabyuka aramugaburira.

16 Nimugoroba bamuzanira abantu benshi batewe n'abadayimoni, yirukanisha abadayimoni itegeko gusa, akiza abari barwaye bose,

17 kugirango ibyavuzwe n'umuhanuzi Yesaya bisohore ngo “Ubwe ni we watwaragaubumugabwacu, akikorera n'indwara zacu.”

18 Kandi Yesu abonye abantu benshi bamugose, ategeka ko bambuka bakajya hakurya.

19 Umwe mu banditsi araza aramubwira ati “Mwigisha, ndagukurikira aho ujya hose.”

20 Yesu aramubwira ati “Ingunzu zifite imyobo n'ibigurukamu kirere bifite ibyari, ariko Umwana w'umuntu ntafite aho kurambikaumusaya.”

21 Undi wo mu bigishwa be aramubwira ati “Databuja, banzaundeke ngende mpambe data.”

22 Yesu arambwira ati “Nkurikira, reka abapfuye bihambire abapfuye babo.”

23 Yikira mu bwato, abigishwa be bajyana na we.

24 Umuyagauba mwinshi mu nyanja,ubwato bwabo burengerwa n'umurabawisuka muri bwo, ariko we yari asinziriye.

25 Baraza baramukangura bati “Databuja, dukizeturapfuye.”

26 Arababaza ati “Ni iki kibateyeubwoba, mwa bafite kwizera guke mwe?”Maze arabyuka acyahaumuyagan'inyanja, biratuza rwose.

27 Abantu baratangara bati “Uyu ni muntu ki? Umuyagan'inyanja na byo biramwumvira!”

28 Amaze gufatahakurya mu gihugu cy'Abagadareni, ahura n'abantu babiri batewe n'abadayimoni bava mu mva, bari abasazi cyane bituma ari nta watinyuka kunyura muri iyo nzira.

29 Barataka cyane bati “Duhuriyehe, Mwana w'Imana? Mbese uje hano kutwicaurupfu n'agashinyaguro, igihe cyacu kitaragera?”

30 Hirya yabo hariumuganaw'ingurubenyinshi zirisha.

31 Abadayimonibazibonye baramwinginga bati “Nutwirukanautwohereze muriuriyamuganaw'ingurube.”

32 Arabasubizaati “Nimugende.”Babavamo baragenda, bajya muri izo ngurube. Umuganawose wirukiraku gacuri, zisuka mu nyanja zipfira mu mazi.

33 Abungeri bazo barahunga, binjiye mu mudugudubavuga ibyo babonye byose, n'iby'abari batewe n'abadayimoni.

34 Abo muri uwo mudugudubose bajya gusanganira Yesu, bamubonye baramwinginga ngo ave mu gihugu cyabo.

9

1 Yikira mu bwato arambuka, agera mu muduguduw'iwabo.

2 Bamuzanira ikirema kiryamye mu ngobyi, nuko Yesu abonye kwizera kwabo abwira icyo kirema ati “Mwana wanjye, humuraibyaha byaweurabibabariwe.”

3 Abanditsi bamwe baribwira bati “Uyu arigereranije.”

4 Ariko Yesu amenya ibyo bibwira arababaza ati “Ni iki kibateye kwibwira ibidatunganye mu mitima yanyu?

5 Icyoroshye ni ikihe? Niukuvuganti ‘Ibyaha byaweurabibabariwe’, cyangwa nti ‘Byukaugende’?

6 Ariko mumenye yuko Umwana w'umuntu afiteubutware mu isi, bwo kubabarira abantu ibyaha.”Nuko abwira icyo kirema ati “Byuka wikorere ingobyi yaweutahe.”

7 Arabyuka aragenda, arataha.

8 Abantu babibonye baratangara, bahimbaza Imana yahaye abantuubutware bungana butyo.

9 Yesu avayo, akigenda abonaumuntu witwaga Matayo yicaye aho yakoresherezaga ikoro, aramubwira ati “Nkurikira.”
Arahaguruka, aramukurikira.

10 Hanyuma ubwo Yesu yari yicaye mu nzu bafungura, haza abakoresha b'ikoro benshi n'abanyabyaha, basangira na Yesu n'abigishwa be.

11 Abafarisayo babibonye babaza abigishwa be bati “Ni iki gitumyeumwigisha wanyu asangira n'abakoresha b'ikoro n'abanyabyaha?”

12 Abyumvise arababwira ati “Abazima si bo bifuzaumuvuzi, keretse abarwayi.

13 Ariko nimugende, mwige uko iri jambo risobanurwa ngo ‘Icyo nkunda ni imbabazi, si ibitambo.’Sinazanywe no guhamagara abakiranuka, keretse abanyabyaha.”

14 Maze haza abigishwa ba Yohana baramubazabati “Ni iki gituma twebwe n'Abafarisayo twiyirizaubusakenshi, nyamara abigishwa bawe ntibiyirizeubusa?”

15 Yesu arabasubizaati “Abasangwa ntibabasha kugiraagahinda bakiri kumwe n'umukwe, ariko iminsi izaza, ubwoumukwe azabavanwamo, ni bwo baziyirizaubusa.

16 “Nta wuteraikiremo cy'igitambaro gishya ku mwendaushaje kuko icyo kiremo cyacaumwenda,umwengeukarushaho kuba mugari.

17 Kandi nta wusukavino y'umutobemu mifuka y'impu ishaje,uwagira atyo iyo mifuka yaturika, vino igasandara hasi imifuka ikononekara. Ahubwo vino y'umutobeisukwa mu mifuka mishya, byombi bikarama.”

18 Akibabwira ayo magambo, hazaumutware aramupfukamira, aramubwira ati “Umukobwa wanjye amaze gupfa, ariko ngwinoumurambikeho ikiganza cyawe arahembuka.”

19 Yesu arahaguruka, amukurikirana n'abigishwa be.

20 Nuko hariumugoreuri mu mugongo wari abimaranye imyaka cumi n'ibiri, amuturukainyuma akora ku nshunda z'umwenda we,

21 kuko yibwiraga ati “Ninkoraumwenda we gusa ndakira.”

22 Yesu arahindukiraamubonye aramubwira ati “Mwana wanjye, komera. Kwizera kwawe kuragukijije.”Umugoreakira uwo mwanya.

23 Yesu ageze mu muryango w'inzu y'uwo mutware, abona abavuza imyirongi n'abantu benshi baboroga

24 arababwira ati “Nimuhavekuko agakobwa kadapfuye, ahubwo karasinziriye.”Baramusekacyane.

25 Abantu bamaze guhezwa yinjira mu nzu, agafataukubokokarabyuka.

26 Iyo nkuru yamamara muri icyo gihugu cyose.

27 Maze Yesu avayo. akigenda impumyi ebyiri ziramukurikira zitaka ziti “Tubabarire mwene Dawidi.”

28 Ageze mu nzu izo mpumyi ziramwegera, Yesu arazibaza ati “Mwizeye ko mbishobora?”
Ziramusubizaziti “Yee, Databuja.”

29 Aherako akora ku maso yazo arazibwira ati “Bibabere nk'uko mwizeye.”

30 Amaso yabo arahumuka, Yesu arabihanangiriza cyane ati “Mwirinde ntihagireumuntuubimenya.”

31 Nyamara basohotse bamwamamaza hose muri icyo gihugu.

32 Bakigenda, bamuzanira ikiragi gitewe na dayimoni.

33 Amaze kwirukanadayimoni ikiragi kiravuga, abantu baratangara bati “Uhereye kera kose ntihigeze kuboneka nk'ibi muri Isirayeli.”

34 Ariko Abafarisayo baravuga bati “Umutware w'abadayimoni ni weumuhakwirukanaabadayimoni.”

35 Yesu agenda mu midugudun'ibirorero byose, yigisha mu masinagogi avugaubutumwa bwiza bw'ubwami, akiza indwara zose n'ubumugabwose.

36 Abonye abantu uko ari benshi arabababarira, kuko bari barushyecyane basandaye nk'intama zitagiraumwungeri.

37 Maze abwira abigishwa be ati “Ibisarurwa ni byinshi, ariko abasaruzi ni bake.

38 Nuko rero mwinginge nyir'ibisarurwa, yohereze abasaruzi mu bisarurwa bye.”

10

1 Ahamagara abigishwa be cumi na babiri, abahaubutware bwo kwirukanaabadayimoni no gukizaindwara zose n'ubumugabwose.

2 Amazina y'intumwa cumi n'ebyiri ni aya: uwa mbere ni Simoni witwaga Petero na Andereya mwene se, na Yakobo mwene Zebedayo na Yohana mwene se,

3 na Filipo na Barutolomayo, na Toma na Matayoumukoresha w'ikoro, na Yakobo mwene Alufayo, na Tadayo

4 na Simoni Zelote, na Yuda Isikariyota ari we wamugambaniye.

5 Abo cumi na babiri Yesu arabatuma abategeka ati “Ntimuzajye mu bapagani cyangwa mu miduguduy'Abasamariya,

6 ahubwo mujye mu ntama zazimiye z'umuryango wa Isirayeli.

7 Nimugende mwigisha muti ‘Ubwami bwo mu ijuru buri hafi.’

8 Mukizeabarwayi, muzureabapfuye, mukizeababembe, mwirukaneabadayimoni. Mwahereweubusa, namwe mujye mutangiraubundi.

9 Ntimujyane izahabu cyangwa ifeza cyangwa amakuta mu mifuka yanyu,

10 cyangwa imvumba y'urugendo cyangwa amakanzu abiri, cyangwa inkweto cyangwa inkoni, kukoumukoziakwiriye ibimutunga.

11 “Arikoumuduguduwose cyangwa ibirorero, icyo muzajyamo, mushakemo uwo muri cyoukwiriye, abe ari weubacumbikira mugezeaho muzacumbukurirayo.

12 Nimwinjira mu nzu mubaramutse,

13 inzu niba ikwiriye amahoro yanyu ayizemo, ariko niba idakwiriye amahoro yanyu abagarukire.

14 Kandi nibanga kubacumbikira cyangwa kumva ibyo muvuga, nimuve muri iyo nzu cyangwa muri uwo mudugudu, mukunkumureumukungugu wo mu birenge byanyu.

15 Ndababwiraukuriyuko ku munsi w'amateka, igihugu cy'i Sodomu n'i Gomora kizahanwa igihano cyakwihanganirwa, kurutaicy'uwo mudugudu.

16 “Dore mbatumye muri nk'intama hagati y'amasega, nuko mugireubwenge nk'inzoka, kandi muzabenk'inuma mutagira amahugu.

17 Ariko mwirinde abantu, kuko bazabagambanira mu nkiko, kandi bazabakubitira mu masinagogi,

18 bazabashyīra abatware n'abami babampora, muzabaabo guhamya imbere yabo n'imbere y'abapagani.

19 Ariko nibabagambanira ntimuzahagarikeumutimaw'uko muzavuga, cyangwa ibyo muzavuga, kuko muzabibwirwa muri uwo mwanya.

20 Kuko atari mwe muzabamuvuga, ahubwo ari Umwuka wa Souzabavugisha.

21 “Umuvandimwe azagambanira mwene se ngo yicwe, na se w'umwana azamugambanira, n'abana bazagomera ababyeyi ngo babīcīshe.

22 Muzangwa n'abantu bose babahora izina ryanjye, arikouwihangana akageza imperuka ni weuzakizwa.

23 Nibabarenganiriza mu muduguduumwe muzahungire mu wundi. Ndababwiraukuri, yuko mutazarangiza imiduguduyose ya Isirayeli, Umwana w'umuntu ataraza.

24 “Umwigishwa ntarutaumwigisha, kandi n'umugaragu ntaruta shebuja.

25 Birahagije koumwigishwa amera nk'umwigisha, n'umugaragu akamera nka shebuja. Niba bise nyir'urugoBelizebuli, nkanswe abari mu rugo rwe!

26 “Nuko ntimuzabatinye kuko ari nta cyatwikiriwe kitazatwikururwa, cyangwa igihishwe kitazamenyekana.

27 Ibyo mbabwirira mu mwijima muzabivugireku mugaragaro, n'ibyo mwongorewe muzabirangururirehejuru y'amazu.

28 Kandi ntimuzatinye abicaumubiribadashobora kwicaubugingo, ahubwo mutinyeushobora kurimburiraubugingo n'umubirimuri Gehinomu.

29 Mbese ibishwi bibiri ntibabigura ikuta rimwe? Ariko nta na kimwe kigwa hasi ngo gipfe, So atabizi,

30 ndetse n'imisatsi yo ku mitwe yanyu irabazwe yose.

31 Nuko ntimutinye, kuko murutaibishwi byinshi.

32 “Umuntu weseuzampamiriza imbere y'abantu, nanjye nzamuhamiriza imbere ya Data uri mu ijuru.

33 Arikouzanyihakanira imbere y'abantu wese, nanjye nzamwihakanira imbere ya Data uri mu ijuru.

34 “Mwe gutekereza ko nazanywe no kuzanaamahoro mu isi. Sinaje kuzanaamahoro, ahubwo naje kuzanainkota.

35 Kuko naje gutanyaumwana na se,umukobwa na nyina,umukazana na nyirabukwe,

36 abanzi b'umuntu bazaba abo mu rugo rwe.

37 “Ukunda se cyangwa nyina kubandutisha ntaba akwiriye kubauwanjye, kandiukundaumuhungu we cyangwaumukobwa we kubandutisha, ntaba akwiriye kubauwanjye.

38 Kandiutikoreraumusaraba we ngo ankurikire, ntakwiriye kubauwanjye.

39 Urengeraubugingo bwe azabubura, arikoutitaku bugingo bwe ku bwanjye, azabubona.

40 “Ubemera ni jye aba yemeye, kandiunyemera aba yemeye Iyantumye.

41 Uwemeraumuhanuzi kuko ariumuhanuzi azahabwa ingororano y'umuhanuzi, kandiuwemeraumukiranutsi kuko ariumukiranutsi azahabwa ingororano y'umukiranutsi.

42 Kandiuzanywesha umwe muri aba bato ku gacuma k'amazi akonje gusa, kuko ariumwigishwa wanjye, ndababwiraukuriyuko atazabura ingororano ye.”

11

1 Yesu amaze gutegeka abigishwa be cumi na babiri, avayo ajya kwigisha no kubwiriza abantu mu miduguduy'aho.

2 Ariko Yohana yumviye mu nzu y'imbohe ibyo Yesu akora, atuma abigishwa be ko bamubazabati

3 “Mbese ni wowe wa wundiukwiriye kuza, cyangwa dutegereze undi?”

4 Yesu arabasubizaati “Nimugende mubwire Yohana ibyo mwumvise n'ibyo mubonye.

5 Impumyi zirahumuka, ibirema biragenda, ababembe barakira, ibipfamatwi birumva, abapfuye barazurwa, abakene barabwirwaubutumwa bwiza.

6 Kandi hahirwa uwo ibyanjye bitazagusha.”

7 Abo bakigenda, Yesu atangira kuvuganan'abantu ibya Yohana ati “Mwagiye mu butayukurebaiki? Urubingo ruhungabanywa n'umuyaga?

8 Ariko mwagiye kurebaiki? Umuntu wambaye imyenda yorohereye? Erega abambara iyorohereye baba mu ngo z'abami!

9 Ariko mwajyanywe n'iki? Kurebaumuhanuzi? Ni koko, kandi ndababwira yuko arutaumuhanuzi cyane.

10 Uwo ni we wandikiwe ngo
‘Dore ndenda gutumainteguza yanjye mbere yawe,
Izakubanziriza igutunganirize inzira.’

11 “Ndababwiraukuri, yuko mu babyawe n'abagore hatigeze kubahoumuntuurutaYohana Umubatiza, arikoumutomu bwami bwo mu ijuru aramuruta.

12 Uhereye ku gihe cya Yohana Umubatizaukageza none,ubwami bwo mu ijuru buratwaranirwa, intwarane zibugishamo imbaraga.

13 Kuko abahanuzi bose n'amategeko byahanuye kugezaigihe cya Yohana,

14 kandi niba mushaka kubyemera, ni we Eliya wahanuwe ko azaza.

15 Ufite amatwi yumva niyumve.

16 “Ariko ab'iki gihe ndabagereranya n'iki? Bameze nk'abana bato bicaye mu magurirobahamagara bagenzi babo bati

17 ‘Twabavugirije imyironge ntimwabyina, twaboroze ntimwarira.’

18 Kuko Yohana yaje atarya atanywa, bagira bati ‘Afite dayimoni.’

19 Umwana w'umuntu aje arya anywa, bagira bati ‘Dore iki kirura cy'umunywiw'inzoga, incuti y'abakoresha b'ikoro n'abanyabyaha.’Arikoubwenge bwerekanwa n'imirimo yabwo.”

20 Maze atangiriraho gucyaha imidugudu, iyo yakoreyemo ibitangaza byinshi, kuko batihannye.

21 Ati “Korazini,uzabona ishyano! Betsayida,uzabona ishyano! Kuko ibitangaza byakorewe muri mwe, iyaba byarakorewe muri Tiro n'i Sidoni baba barihannye kera, bakambara ibigunira, bakisīga ivu.

22 Ariko ndababwira yuko ku munsi w'amateka, i Tiro n'i Sidoni hazahanwa igihano cyakwihanganirwa kurutaicyanyu.

23 Nawe Kaperinawumu,ushyizwe hejuru ndetseugezeku ijuru. Arikouzamanuka ikuzimu, kuko ibitangaza byakorewe muri wowe iyaba byarakorewe muri Sodomu, iba ikiriho na none.

24 Ariko ndababwira yuko ku munsi w'amateka, igihugu cy'i Sodomu kizahanwa igihano cyakwihanganirwa kurutaicyanyu.”

25 Muri iyo minsi Yesu aravuga ati “Ndagushima Data, Mwami w'ijuru n'isi, kuko wahishe ibyo abanyabwenge n'abahanga,ukabimenyesha abana bato.

26 Ni koko Data, kuko ari ko wabishatse.

27 “Byose nabihawe na Data, kandi nta wuzi Umwana w'Imana keretse Se, kandi nta wuzi Se keretse Umwana w'Imana, n'umuntu wese uwo Mwana ashatse kuyimenyesha.

28 “Mwese abarushyen'abaremerewe, nimuze munsange ndabaruhura.

29 Mwemere kuba abagaragu banjye munyigireho, kuko ndiumugwaneza kandi noroheje mu mutima, namwe muzabonauburuhukiromu mitima yanyu,

30 kuko kunkorera kutaruhije, n'umutwaro wanjyeutaremereye.”

12

1 Nuko icyo gihe Yesu agenda anyura mu mirima y'amasaka ku isabato, abigishwa be barasonza, batangira guca amahundo barayahekenya.

2 Maze Abafarisayo bababonye baramubwira bati “Dore abigishwa bawe ko bakora ibizira ku isabato!”

3 Na we arababaza ati “Mbese ntimwasomye icyo Dawidi yakoze ubwo yasonzanaga n'abo bari bari kumwe,

4 ko yinjiye mu nzu y'Imana akarya imitsima yo kumurikwa, amategeko atemeye ko ayirya cyangwa abo bari bari kumwe, keretse abatambyi bonyine?

5 Cyangwa ntimwasomye mu mategeko, uko abatambyi bazirura isabato bari mu rusengero, nyamara ntibabehoumugayo?

6 Ariko ndababwira yukourutaurusengero ari hano.

7 Iyaba mwari muzi uko iri jambo risobanurwa ngo ‘Nkunda imbabazi kurutaibitambo’ntimwagaya abatarihourubanza,

8 kuko Umwana w'umuntu ari Umwami w'isabato.”

9 Avayo ajya mu isinagogi yabo,

10 asangamoumuntuunyunyutseukuboko. Babaza Yesu bati “Mbese amategeko yemera gukizaumuntu ku isabato?”Ni ko bamubajije ngo babone uko bamurega.

11 Arabasubizaati “Ni nde muri mwe waba afite intama imwe, ikagwa mu mwobo ku isabato ntayikuremo?

12 Mbeseumuntu ntaruta intama cyane? Nuko rero amategeko ntabuzanya gukoraneza ku isabato.”

13 Maze abwira uwo muntu ati “Ramburaukubokokwawe.”
Arakurambura, kurakira kuba nk'ukundi.

14 Abafarisayo barasohoka bajya inama, ngo babone uko bazamwica.

15 Yesu abimenye arahava, abantu benshi bajyana na we abakiza bose,

16 arabahana ngo batamwamamaza

17 ngo ibyavuzwe n'umuhanuzi Yesaya bisohore ngo

18 “Doreumugaragu wanjye nkunda natoranyije,
Umutimawanjyeukamwishimira.
Nzamushyiramo Umwuka wanjye,
Azamenyesha abanyamahanga ibyo gukiranuka.

19 Ntazatongana, ntazasakuza,
Ndetse no mu nzira nta wuzumva ijwi rye.

20 Urubingo rusadutse ntazaruvuna,
Kandi n'urumurirucumba ntazaruzimya,
Kugezaubwo azaneshesha gukiranuka kwe,

21 kandi izina rye abanyamahanga bazaryizigira.”

22 Maze bamuzanira impumyi yari ikiragi itewe na dayimoni, arayikiza. Uwari ikiragi avuga ubwo kandi arahumuka.

23 Abantu bose baratangara baravuga bati “Mbese aho uyu si we mwene Dawidi?”

24 Ariko Abafarisayo babyumvise baravuga bati “Uyu nta wundiumuhakwirukanaabadayimoni, keretse Belizebuliumutware w'abadayimoni.”

25 Amenye ibyo bibwira arababwira ati “Ubwami bwose iyo bwigabanyijeubwabwo burarimbuka, n'umuduguduwose cyangwa inzu yose, iyo byigabanyijeubwabyo ntibigumaho.

26 None se Satani niba yirukanaSatani ko aba yigabanyije ubwe,ubwami bwe buzagumahobute?

27 Nanjye niba ari Belizebuli umpa kwirukanaabadayimoni, abana banyu ni ndeubahakubirukana? Ni cyo gituma ari bo babaciraurubanza.

28 Ariko Umwuka w'Imana niba ari we umpa kwirukanaabadayimoni, nonehoubwami bw'Imana buba bubaguye gitumo.

29 “Umuntu yabasha ate kwinjira mu nzu y'umunyamaboko ngo amusahure ibintu, atabanje kubohauwo munyamaboko, ko ari bwo yabona uko asahura inzu ye?

30 “Uwo tutabana niumwanzi wanjye, kandi uwo tudateranyiriza hamwe arasandaza.

31 Ni cyo gitumye mbabwira yuko abantu bazababarirwa icyaha cyose n'igitutsi, ariko gutukaUmwuka ni icyaha kitazababarirwa.

32 Kandiumuntu weseusebya Umwana w'umuntu azababarirwa, arikousebya Umwuka Wera ntazababarirwa, naho haba mu gihe cya none cyangwa mu gihe kizaza.

33 “Nimwite igiti cyiza n'imbuto zacyo muzitenziza, cyangwa nimwite igiti kibi n'imbuto zacyo muzitembi, kuko igiti kimenyekanishwa n'imbuto zacyo.

34 Mwa bana b'incira mwe, mwabasha mute kuvugaamagambo meza muri babi? Ibyuzuyemu mutimani byo akanwa kavuga.

35 Umuntu mwiza atanga ibyiza abikuye mu butunzi bwe bwiza, n'umuntu mubi atanga ibibi abikuye mu butunzi bwe bubi.

36 “Kandi ndababwira yuko ijambo ry'impfabusa ryose abantu bavuga, bazaribazwa ku munsi w'amateka.

37 Amagambo yawe ni yo azagutsindishiriza, kandi n'amagambo yawe ni yo azagutsindisha.”

38 Nuko bamwe mu banditsi n'Abafarisayo baramusubizabati “Mwigisha, turashaka kurebaikimenyetso kiguturukaho.”

39 Na we arabasubizaati “Abantu b'igihe kibi bishimiraubusambanyi, bashaka ikimenyetso ariko nta kimenyetso bazahabwa, keretse icy'umuhanuzi Yona.

40 Nk'uko Yona yamaze iminsi itatu n'amajoro atatu mu nda y'urufi, ni ko n'Umwana w'umuntu azamara iminsi itatu n'amajoro atatu ikuzimu.

41 Ab'i Nineve bazahagurukanan'ab'iki gihe ku munsi w'amateka, babatsindishe kuko bihannye ubwo bumvaga kwigisha kwa Yona, kandi doreurutaYona ari hano.

42 Umugabekazi w'igihugu cy'i kusi azahagurukanan'ab'iki gihe ku munsi w'amateka abatsindishe, kuko yavanywe ku mpera y'isi no kumvaubwenge bwa Salomo, kandi doreurutaSalomo ari hano.

43 “Dayimoni iyo avuye mu muntu, anyura ahadafite amazi ashakauburuhukiroakabubura.

44 Akavuga ati ‘Reka nsubiremu nzu yanjye navuyemo.’Yagerayo agasanga irimoubusa, ikubuwe, iteguwe.

45 Ni ko kugenda akazana abandi badayimoni barindwi bamurusha kuba babi, bakinjira bakabamo, ibyo hanyuma by'uwo muntu bikarusha ibya mbere kuba bibi. Ni ko bizaba ku b'iki gihe kibi.”

46 Akivuganan'abantu, nyina na bene se bari bahagaze hanze, bashaka kuvuganana we.

47 Umuntu aramubwira ati “Nyoko na bene so bahagaze hanze barashaka ko muvugana.”

48 Na we asubizaubimubwiye, aramubazaati “Mama ni nde, na bene data ni bande?”

49 Aramburaukubokoagutunga abigishwa be ati “Dore mama na bene data.

50 Umuntu weseukoraibyo Data wo mu ijuru ashaka, ni we mwene data, ni we mushiki wanjye, ni we mama.”

13

1 Uwo munsi Yesu asohoka mu nzu, yicara mu kibaya cy'inyanja.

2 Abantu benshi bateranira aho ari, bituma yikira mu bwato yicaramo, abantu bose bahagarara mu kibaya.

3 Abigisha byinshi, abacira imigani aravuga ati
“Umubibyi yasohoye imbuto.

4 Akibiba zimwe zigwa mu nzira, inyoni ziraza zirazitoragura.

5 Izindi zigwa ku kāra kadafiteubutakabwinshi, uwo mwanya ziramera kukoubutakaatari burebure,

6 izuba rivuye ziraraba, maze kuko zitari zifite imizi ziruma.

7 Izindi zigwa mu mahwa, amahwa arāruka araziniga.

8 Izindi zigwa mu butakabwiza zera imbuto, imwe ijana, indi mirongo itandatu, indi mirongo itatu, bityo bityo.

9 Ufite amatwi niyumve.”

10 Abigishwa baramwegera baramubazabati “Ni iki gitumaubigishiriza mu migani?”

11 Arabasubizaati “Mwebweho mwahawe kumenyaubwiru bw'ubwami bwo mu ijuru ariko bo ntibabihawe,

12 kukoufitewese azahabwa kandi akarushirizwaho, arikoudafite wese azakwa n'icyo yari afite.

13 Igituma mbigishiriza mu migani ni iki: ‘Ni uko iyo barebye batitegereza, n'iyo bumvise batumva kandi ntibasobanukirwe.’

14 Ndetse ibyo Yesaya yahanuye bibasohoyeho ngo
‘Kumva muzumva, ariko ntimuzabisobanukirwa,
Kurebamuzareba, ariko ntimuzabibona.

15 Kukoumutimaw'ubu bwokoufiteibinure,
Amatwi yabo akaba ari ibihurihuri,
Amaso yabo bakayahumiriza,
Ngo batarebesha amaso,
Batumvisha amatwi,
Batamenyeshaumutima,
Bagahindukirango mbakize.’

16 “Ariko amaso yanyu arahirwa kuko abona, n'amatwi yanyu kuko yumva.

17 Ndababwiraukuri, yuko abahanuzi benshi n'abakiranutsi bifuzagakurebaibyo murebantibabibone, no kumva ibyo mwumva ntibabyumve.

18 “Nuko nimwumveumuganiw'umubibyi.

19 Uwumva wese ijambo ry'ubwami ntarimenye, Umubi araza agasahura ikibibwe mu mutimawe. Uwo ni we usa n'izibibwe mu nzira.

20 Kandi usa n'izibibwe ku kāra, uwo ni we wumva ijambo, uwo mwanya akaryemera anezerewe,

21 ntagire imizi muri we, maze agakomeraumwanya muto. Iyo habayeho amakuba cyangwa kurenganywa azira iryo jambo, uwo mwanya biramugusha.

22 Kandi usa n'izibibwe mu mahwa, uwo ni we wumva ijambo, maze amaganya y'iyi si n'ibihendo by'ubutunzi bikaniga iryo jambo ntiryere.

23 Kandi usa n'izibibwe mu butakabwiza, uwo ni we wumva ijambo akarimenya, akera imbuto umwe ijana, undi mirongo itandatu, undi mirongo itatu.”

24 Nuko abacira undi muganiaravuga ati “Ubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'umuntu wabibye imbuto nziza mu murimawe,

25 nuko abantu basinziriye,umwanzi araza abibaurukungu mu masaka, aragenda.

26 Nuko amaze kumerano kwera,urukungu na rwo ruraboneka.

27 Abagaragu be baraza babazaumutware bati ‘Mutware, ntiwabibye imbuto nziza mu murimawawe? Noneurukungu rurimorwavuye he?’

28 Ati ‘Umwanzi ni we wagize atyo.’Abagaragu be baramubazabati ‘Nonehourashaka ko tugenda tukarurandura?’

29 Na we ati ‘Oya, ahari nimuranduraurukungu muraruranduranan'amasaka,

30 murekebikuranebyombi bigeze igihe cyo gusarurwa. Mu isarura nzabwira abasaruzi nti: Mubanze muteranyeurukungu muruhambire imitwaro rutwikwe, maze amasaka muyahunikemu kigega cyanjye.’”

31 Abacira undi muganiati “Ubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'akabuto ka sinapi,umuntu yenze akakabiba mu murimawe.

32 Na ko ni gato hanyuma y'imbuto zose, nyamara iyo gakuze kaba kanini kakaruta imboga zose kakaba igiti, maze inyoni zo mu kirere zikaza zikarika ibyari mu mashami yacyo.”

33 Abacira undi muganiati “Ubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'umusemburoumugoreyenze, akawuhisha mu myariko itatu y'ifu kugezaaho iri busemburwe yose.”

34 Ayo magambo yose Yesu ayigisha abantu mu migani, kandi nta cyo yabigishaga atabaciriyeumugani,

35 kugirango ibyavuzwe n'umuhanuzi bisohore ngo
“Nzabumbura akanwa kanjye nce imigani,
Nzavuga amagambo yahishweuhereye ku kuremwa kw'isi.”

36 Maze asezera ku bantu yinjira mu nzu, abigishwa be baramwegera bati “Dusobanurireumuganiw'urukungu rwo mu murima.”

37 Arabasubizaati “Ubiba imbuto nziza ni Umwana w'umuntu,

38 umurimani isi, imbuto nziza ni zo bana b'ubwami,urukungu ni abana b'Umubi,

39 umwanzi warubibye ni Umwanzi, isarura ni imperuka y'isi, abasaruzi ni abamarayika.

40 Nk'ukourukungu rurandurwa rugatwikwa, ni ko bizaba ku mperuka y'isi.

41 Umwana w'umuntu azatuma abamarayika be, bateranye ibintu bigusha byose n'inkozi z'ibibi babikure mu bwami bwe,

42 babajugunye mu itanura ry'umuriro. Ni ho bazaririra bakahahekenyera amenyo.

43 Icyo gihe abakiranutsi bazarabagirana nk'izuba mu bwami bwa Se. Ufite amatwi niyumve.

44 “Ubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'izahabu zahishwe mu murima,umuntu azigwaho arazitwikīra aragenda,umunezeroumuterakuguraibyo yari atunze byose ngo abone kugurauwo murima.

45 “Kandiubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'umutunziushaka imaragarita nziza,

46 abonye imaragarita imwe y'igiciro cyinshi, aragenda agura ibyo yari atunze byose ngo abone kuyigura.

47 “Nuko kandiubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'urushundura bajugunya mu nyanja, rurobaifi z'amoko yose.

48 Iyo rwuzuyebarukururiraku nkombe, bakicara bagatoranyamo inziza bakazishyira mu mbehe, imbi bakazita.

49 Uko ni ko bizaba ku mperuka y'isi: abamarayika bazasohoka batoranye abanyabyaha mu bakiranutsi,

50 babajugunye mu itanura ry'umuriro, ni ho bazaririra bakahahekenyera amenyo.

51 “Ayo magambo yose aho murayumvise?”
Baramusubizabati “Yee.”

52 Arababwira ati “Ni cyo gitumyeumwanditsi wese wigishijwe iby'ubwami bwo mu ijuru agereranywa na nyir'urugoutanga ibintu bishya n'ibya kera, abikuye mu bubikobwe.”

53 Yesu amaze kubacira iyo migani, avayo

54 ajya mu gihugu cy'iwabo, aheraho yigishiriza mu masinagogi yabo, bituma batangara bati “Ubu bwenge n'ibi bitangaza uyu yabikuye he?

55 Mbese harya si we wa mwana w'umubaji? Nyina ntiyitwa Mariya, na bene se si Yakobo na Yosefu na Simoni na Yuda?

56 Bashiki be na bo bose ntiduturanye? Mbese ibyo byose yabikuye he?”

57 Ibye birabagusha.
Yesu arababwira ati “Umuhanuzi ntabura icyubahiro, keretse mu gihugu cy'iwabo no mu nzu yabo.”

58 Aho Yesu ntiyakorerayo ibitangaza byinshi abitewe n'uko batamwizeye.

14

1 Icyo gihe Umwami Herode yumvise inkuru ya Yesu,

2 abwira abagaragu be ati “Uwo ni Yohana Umubatiza wazutse, ni cyo gituma akora ibitangaza.”

3 Kuko Herode yari yarafashe Yohana akamuboha, akamushyira mu nzu y'imbohe ku bwa Herodiya wari muka mwene se Filipo,

4 kuko Yohana yari yabwiye Herode ati “Amategeko ntiyemera koumucyura.”

5 Yifuzagakumwica ariko atinya abantu, kuko bemeraga ko ariumuhanuzi.

6 Umunsi wo kwibuka kuvukakwa Herodeusohoye,umukobwa wa Herodiya abyinira imbere y'abararitswe, ashimisha Herode.

7 Ni cyo cyatumye asezerana arahira ko amuha icyo amusabacyose.

8 Na we amaze koshywa na nyina aramubwira ati “Mpa igihanga cya Yohana Umubatiza ku mbehe.”

9 Umwami arababara, ariko ategeka ko bakimuha ku bw'indahiro yarahiriye imbere y'abasangiraga na we,

10 atuma mu nzu y'imbohe ngo bace igihanga cya Yohana.

11 Bazana igihanga cye ku mbehe bagihaumukobwa, agishyīra nyina.

12 Abigishwa be barazabajyanaumurambo, barawuhamba maze bajya kubibwira Yesu.

13 Yesu abyumvise arahava, agenda mu bwato ajya aho abantu bataba kwiherera. Abantu benshi babyumvise bava mu midugudubaramukurikira, baca iy'ubutaka.

14 Yomotse abona abantu benshi arabababarira, abakiriza abarwayi.

15 Umunsiukuze, abigishwa be baramwegera bati “Aha ngaha ntihagira abantu noneumunsiurakuze, sezerera abantu bajye mu birorero bīhahire ibyokurya.”

16 Yesu arabasubizaati “Ntakibajyanayo, mube ari mwe mubagaburira.”

17 Baramusubizabati “Nta cyo dufitehano, keretse imitsima itanu n'ifi ebyiri.”

18 Arababwira ati “Nimubinzanire hano.”

19 Ategeka abantu ko bicara mu byatsi, yenda iyo mitsima itanu n'izo fi ebyiri, arararama areba mu ijuru arabishimira, amanyagura iyo mitsima ayiha abigishwa be, abigishwa bayiha abantu.

20 Bararya bose barahāga, bateranyaubuvungukirabw'imitsima busigaye, bwuzuraintonga cumi n'ebyiri.

21 Abariye bari nk'ibihumbi bitanu, abagore n'abana batabariwemo.

22 Uwo mwanya ahata abigishwa be ngo bikire mu bwato babanze hakurya, amare gusezerera abantu.

23 Amaze kubasezerera aragenda, azamukaumusoziwenyine ajya gusenga. Bwari bugorobye, ari yo wenyine.

24 Arikoubwato bugezeimuhengeri buteraganwa n'umuraba, kukoumuyagaubaturutse imbere.

25 Nuko mu nkoko aza aho bari agendesha amaguru hejuru y'inyanja.

26 Ariko abigishwa bamubonye agendesha amaguru hejuru y'inyanja bahagarika imitima, batakishwa n'ubwoba bati “Niumuzimu.”

27 Ariko uwo mwanya Yesu avuganana bo ati “Nimuhumureni jyewe, mwitinya.”

28 Petero aramusubizaati “Mwami niba ari wowe,untegeke nze aho uri ngendesha amaguru hejuru y'amazi.”

29 Aramusubizaati “Ngwino.”Petero ava mu bwato, agendesha amaguru hejuru y'amazi ngo asange Yesu.

30 Ariko abonyeumuyagako ari mwinshi aratinya, atangiye kurengerwa arataka ati “Databuja nkiza.”

31 Uwo mwanya Yesu aramburaukubokokwe aramufata, aramubwira ati “Yeweufitekwizera guke we, ni iki gitumyeushidikanya?”

32 Baratambuka bajya mu bwato,umuyagauratuza.

33 Abari mu bwato baramupfukamira, baramubwira bati “Niukuriuri Umwana w'Imana.”

34 Nuko bamaze gufatahakurya, bagera imusozimu gihugu cy'i Genesareti.

35 Ab'aho baramumenya, batuma muri icyo gihugu cyose bamuzanira abarwayi bose,

36 baramwinginga ngo bakore ku nshunda z'umwenda we gusa, abazikozeho bose barakira.

15

1 Nuko Abafarisayo n'abanditsi bavuye i Yerusalemu baza aho Yesu ari baramubazabati

2 “Ni iki gituma abigishwa bawe bataziririza imigenzo y'abakera, ntibajabike intoki mu mazi bagiye kurya?”

3 Na we arababaza ati “Namwe ni iki gituma mucumuriraitegeko ry'Imana imigenzo yanyu?

4 Kuko Imana yavuze iti ‘Wubaheso na nyoko’, kandi iti ‘Ututse se cyangwa nyina bamwice.’

5 Ariko mwebweho muravuga muti ‘Umuntu weseubwira se cyangwa nyina ati: Icyo najyaga kugufashisha nagituyeImana,umezeatyo ntahatwa kubahase cyangwa nyina.’

6 Nuko ijambo ry'Imana mwarihinduyeubusango mukomeze imigenzo yanyu.

7 Mwa ndyarya mwe, Yesaya yahanuye ibyanyu neza ati

8 ‘Ubu bwoko bunshimisha iminwa,
Ariko imitima yabo imba kure.

9 Bansengeraubusa,
Kuko inyigisho bigisha ari amategeko y'abantu.’”

10 Ahamagara abantu arababwira ati “Nimwumve musobanukirwe.

11 Ikijya mu kanwa si cyo gihumanyaumuntu, ahubwo ikiva mu kanwa ni cyo kimuhumanya.”

12 Maze abigishwa baramwegera baramubazabati “Uzi yuko Abafarisayo barakajwe no kumva ayo magambo?”

13 Arabasubizaati “Igiti cyose Data wo mu ijuru adateye kizarandurwa.

14 Nimubareke ni abarandata impumyi kandi na bo bahumye. Ariko impumyi iyo irandase indi zombi zigwa mu mwobo.”

15 Petero aramusubizaati “Dusobanurireuwo mugani.”

16 Aramubazaati “Mbese namwe ntimurajijuka?

17 Ntimuzi yuko ikintu cyose kigiye mu kanwa kijya mu nda kikanyura mu nzira yacyo?

18 Ariko ibiva mu kanwa biba bivuye mu mutima, ni byo bihumanyaumuntu.

19 Kuko mu mutimaw'umuntu ari ho haturukaibitekerezo bibi: kwica no gusambana no guheheta, kwiba no kubeshyera abandi n'ibitutsi.

20 Ibyo ni byo bihumanyaumuntu, ariko kurisha intoki zitajabitse mu mazi ntiguhumanyaumuntu.”

21 Yesu arahava ajya mu gihugu cy'i Tiro n'i Sidoni.

22 Umunyakanānikazi aturukamuri icyo gihugu arataka cyane ati “Mwami mwene Dawidi, mbabarira,umukobwa wanjye atewe na dayimoni cyane.”

23 Ntiyagira icyo amusubiza. Nuko abigishwa be baramwegera baramwinginga bati “Musezerere kuko adutakira inyuma.”

24 Arabasubizaati “Sinatumiweabandi, keretse intama zazimiye zo mu muryango wa Isirayeli.”

25 Na we araza aramupfukamira aramubwira ati “Mwami, ntabara.”

26 Aramusubizaati “Si byiza kwenda ibyokurya by'abana ngo mbijugunyire imbwa.”

27 Na we ati “Ni koko Mwami, ariko imbwa na zo ziryaubuvungukirabugwa buvuyeku meza ya ba nyirazo.”

28 Maze Yesu aramusubizaati “Mugore, kwizera kwawe ni kwinshi, bikubereukoushaka.”Umukobwa we aherako arakira.

29 Yesu avayo ajya ku Nyanja y'i Galilaya, azamukaumusoziaricara.

30 Abantu benshi baza aho ari, bazana abacumbagira n'ibirema, n'impumyi n'ibiragi n'abandi barwayi benshi, babarambika hasi imbere ye arabakiza,

31 bituma abantu batangara babonye ibiragi bivuga, ibirema ari bizima, abacumbagira bagenda, n'impumyi zireba, bahimbaza Imana y'Abisirayeli.

32 Yesu ahamagara abigishwa be arababwira ati “Mbabariye abo bantu kuko uyu munsi ari uwa gatatu turi kumwe, none ntibafite ibyokurya. Sinshaka kubasezerera batariye, isari itabatsinda ku nzira.”

33 Abigishwa baramubazabati “Muri ubu butayutwakura he imitsima ingana ityo yo guhazaabantu bangana batya?”

34 Yesu na we arababaza ati “Mufiteimitsima ingahe?”
Baramusubizabati “Ni irindwi n'udufiduke.”

35 Ategeka abantu ko bicara hasi.

36 Yenda iyo mitsima irindwi n'udufi, arabishimira, arabimanyagura, abiha abigishwa be, na bo babiha abantu.

37 Bose bararya barahaga, bateranyaubuvungukirabusigaye, bwuzuraibitebo birindwi.

38 Abariye bari abagabo ibihumbi bine, abagore n'abana batabariwemo.

39 Asezerera abantu, yikira mu bwato ajya mu gihugu cy'i Magadani.

16

1 Abafarisayo n'Abasadukayobaraza, bamusabango abereke ikimenyetso kivuye mu ijuru, kugirango bamugerageze.

2 Arabasubizaati “Iyo bugorobye, muravuga muti ‘Hazaramukaumucyo kuko ijuru ritukura.’

3 Na mu gitondo muti ‘Harabaumuvumbi kuko ijuru ritukurakandi ryirabura.’Muzi kugenzura ijuru uko risa, ariko munanirwa kugenzura ibimenyetso by'ibihe.

4 Abantu b'iki gihe kibi bishimiraubusambanyi bashaka ikimenyetso, ariko nta cyo bazahabwa, keretse icya Yona.”Abasiga aho aragenda.

5 Abigishwa bajya hakurya ariko bibagiwe kujyana imitsima.

6 Yesu arababwira ati “Mumenye, mwirindeumusemburo w'Abafarisayo n'uw'Abasadukayo.”

7 Bariburanyaubwabo bati “Ni uko tutazanye imitsima.”

8 Yesu arabimenya arababaza ati “Mwa bafite kwizera guke mwe, igitumye mwiburanyaubwanyu ni uko mudafite imitsima?

9 Ntimurajijuka, ntimwibuka ya mitsima itanu ku bantu ibihumbi bitanu, mwujujeintonga zingahe?

10 Cyangwa ya mitsima irindwi ku bantu ibihumbi bine, mwujujeibitebo bingahe?

11 Ni iki kibabujijekumenya yuko ntababwiye iby'imitsima? Keretse ko mwirindaumusemburo w'Abafarisayo n'uw'Abasadukayo.”

12 Nuko bamenya yuko atababwiye ko birindaumusemburo w'imitsima, ahubwo ko birinda imyigishirize y'Abafarisayo n'iy'Abasadukayo.

13 Nuko Yesu ajya mu gihugu cy'i Kayisariya ya Filipo abaza abigishwa be ati “Abantu bagira ngo Umwana w'umuntu ndi nde?”

14 Baramusubizabati “Bamwe bagira ngo uri Yohana Umubatiza, abandi ngo uri Eliya, abandi ngo uri Yeremiya, cyangwa ngo uri umwe wo mu bahanuzi.”

15 Arababaza ati “Ariko mwebweubwanyu mugirango ndi nde?”

16 Simoni Petero aramusubizaati “Uri Kristo, Umwana w'Imana ihoraho.”

17 Yesu aramusubizaati “Urahirwa Simoni wa Yona, kukoumubirin'amaraso atari byo byabiguhishuriye, ahubwo ni Data wo mu ijuru.

18 Nanjye ndakubwira nti ‘Uri Petero, kandi nzubakaItorero ryanjye kuri urwo rutare, kandi amarembo y'ikuzimuntazarishobora.’

19 Nzaguha imfunguzo z'ubwami bwo mu ijuru, kandi icyouzahambira mu isi kizaba gihambiriwe mu ijuru, n'icyouzahambura mu isi kizaba gihambuwe mu ijuru.”

20 Maze yihanangiriza abigishwa ngo batagira uwo babwira ko ari we Kristo.

21 Yesu aherako yigisha abigishwa be ko akwiriye kujya i Yerusalemu, akababazwauburyo bwinshi n'abakuru n'abatambyi bakuru n'abanditsi, akicwa, akazazurwa ku munsi wa gatatu.

22 Petero aramwihererana atangira kumuhanaati “Biragatsindwa Mwami, ibyo ntibizakubahona hato.”

23 Arahindukiraabwira Petero ati “Subirainyuma yanjye Satani,umbereye igisitaza kuko ibyoutekereza atari iby'Imana, ahubwoutekereza iby'abantu.”

24 Maze Yesu abwira abigishwa be ati “Umuntu nashaka kunkurikira yiyange, yikorereumusaraba we ankurikire,

25 kukoushaka kurengeraubugingo bwe azabubura, arikoutitaku bugingo bwe ku bwanjye, azabubona.

26 Kandiumuntu byamumarira iki gutunga ibintu byose byo mu isi, niyakwaubugingo bwe? Cyangwaumuntu yatanga iki gucunguraubugingo bwe?

27 Kuko Umwana w'umuntu azazana n'abamarayika be afiteubwiza bwa Se, agaherako yituraumuntu wese ibikwiriye ibyo yakoze.

28 Ndababwiraukuriyuko muri aba bahagaze hano harimo bamwe batazapfa, kugezaubwo bazabona Umwana w'umuntu aziye mu bwami bwe.”

17

1 Iminsi itandatu ishize, Yesu ajyana Petero na Yakobo na Yohana mwene se, bajyana mu mpinga y'umusozimuremure bonyine.

2 Ahindurirwa imbere yabo, mu maso he harabagirana nk'izuba, imyenda ye yera nk'umucyo.

3 Maze Mose na Eliya barababonekera bavuganana we.

4 Petero abwira Yesu ati “Mwami, ni byiza ubwo turi hano. Nushaka ndaca ingando eshatu hano, imwe yawe, indi ya Mose, indi ya Eliya.”

5 Akibivuga igicu kirabakingiriza, ijwi rikivugiramo riti “Nguyu Umwana wanjye nkunda nkamwishimira, mumwumvire.”

6 Abigishwa babyumvise bikubitahasi bubamye, baratinya cyane.

7 Yesu arabegera abakoraho arababwira ati “Nimuhagurukemwitinya.”

8 Buburaamaso ntibagira undi babona, keretse Yesu wenyine.

9 Bakimanukaumusozi, Yesu arabihanangiriza ati “Ntihagireumuntu mubwira ibyo mweretswe, kugezaaho Umwana w'umuntu azazukira.”

10 Abigishwa be baramubazabati “Ni iki gituma abanditsi bavuga bati ‘Eliya akwiriye kubanza kuza’?”

11 Arabasubizaati “Niukuriko Eliya akwiriye kubanza kuza, akagarura byose akabitunganya.

12 Ariko ndababwira yuko Eliya yaje ntibamumenya, ahubwo bamugirauko bashaka. N'Umwana w'umuntu ni ko bazamugira.”

13 Nuko abigishwa bamenya yuko ababwiye ibya Yohana Umubatiza.

14 Bageze mu bantu,umuntu araza aramwegera, aramupfukamira aramubwira ati

15 “Mwami, babariraumuhungu wanjye kuko arwaye igicuri, kiramubabaza cyane kuko kenshi cyane kimuturamu murirono mu mazi.

16 Namuzaniye abigishwa bawe ntibabasha kumukiza.”

17 Yesu aramusubizaati “Yemwe bantu b'iki gihe biyobagiza batizera, nzageza he kubananamwe? Nzabihanganira kugezaryari? Nimumunzanire hano.”

18 Yesu aramucyaha, dayimoni amuvamo,umuhungu aherako arakira.

19 Maze abigishwa begera Yesu biherereye bati “Ni iki cyatumye twebwe bitunanira kumwirukana?”

20 Arabasubizaati “Niukwizera kwanyu guke: ndababwiraukuriyuko mwaba mufitekwizera kungana n'akabuto ka sinapi, mwabwira uyu musozimuti ‘Va hano ujye hirya’wahava, kandi ntakizabananira. [

21 Ariko bene uwo ntavanwamo n'ikindi keretse gusenga no kwiyirizaubusa.]”

22 Bakigenda i Galilaya, Yesu arababwira ati “Umwana w'umuntu arenda kuzagambanirwa afatwe n'abantu,

23 bazamwica maze ku munsi wa gatatu azurwe.”
Barababara cyane.

24 Bagera i Kaperinawumu, abantu basoreshaumusorow'ididarakama baza aho Petero ari baramubazabati “Mbeseumwigisha wanyu ntatanga ididarakama?”

25 Arabasubizaati “Arayitanga.”
Yinjiye mu nzu, Yesu aramutanguranwa aramubazaati “Utekereza ute, Simoni? Abami bo mu isi abo bakaumusoron'ihoro ni abahe? Ni abana babo cyangwa ni rubanda?”

26 Aramusubizaati “Ni rubanda.”
Yesu aramubwira ati “Nuko rero abana bo bibereye mu mudendezo.

27 Ariko kugirango tutababera igisitaza, jya ku nyanjaujugunyemoururobo, ifi uri bubanze gufatauyende,uyasamureurasangamo sitateri,uyijyaneuyibahe ku bwanjye no ku bwawe.”

18

1 Icyo gihe abigishwa begera Yesu baramubazabati “Umukurumu bwami bwo mu ijuru ni nde?”

2 Ahamagaraumwana muto amuhagarika hagati yabo,

3 arababwira ati “Ndababwiraukuriyuko nimudahinduka ngo mumerenk'abana bato, mutazinjira mu bwami bwo mu ijuru.

4 Nukouzicisha bugufink'uyu mwana muto, ni we mukurumu bwami bwo mu ijuru.

5 Uwemeraumwana umwe muto nk'uyu mu izina ryanjye, ni jye aba yemeye.

6 “Arikoushuka umwe muri aba bato banyizera akamugusha, ikiruta ni uko yahambirwaurusyo mu ijosi rye, akazikwa imuhengeri mu nyanja.

7 Isi izaboneshwa ishyano n'ibigusha abantu, kuko ibyo bigusha bitazabura kuza, ariko uwo muntuuzanaibigusha azabona ishyano.

8 “Arikoukubokokwawe cyangwaukugurukwawe nibigucumuzauguceugutekure yawe. Ibyiza ni uko wakwinjira mu bugingousigaranyeukubokokumwe cyangwaukuguru, biruta ko wajugunywamu muriroutazimaufiteamaboko yombi cyangwa amaguru yombi.

9 Cyangwa ijisho ryawe nirikugushaurinogoreuritekure yawe. Ibyiza ni uko wakwinjira mu bugingousigaranye ijisho rimwe gusa, biruta ko wajugunywamuri Gehinomu y'umuriroufiteamaso yombi.

10 “Mwirinde mudasuzuguraumwe muri aba bana bato. Ndababwira yuko abamarayika babo bo mu ijuru bahora bareba mu maso ha Data wo mu ijuru. [

11 Umwana w'umuntu yaje gukizaicyari cyazimiye.]

12 “Mbese muratekereza mute? Umuntuufiteintama ijana, imwe muri zo iyo izimiye ntasiga izo mirongourwenda n'icyenda, akajya ku misozi agashaka iyazimiye?

13 Kandi iyo ayibonye, ndababwiraukuriyuko ayishimira cyane kurusha izo mirongourwenda n'icyenda zitazimiye.

14 Nuko So wo mu ijuru ntashaka ko hagira n'umwe muri aba batourimbuka.

15 “Mwene so nakugirira nabi,ugendeumumenyeshe icyaha cye mwiherereye, nakumvirauzabaubonye mwene so.

16 Ariko natakumviraumutezeundi cyangwa babiri, ngo ‘Ijambo ryose rikomere mu kanwa k'abagabo babiri cyangwa batatu.’

17 Kandi niyanga kumvira abouzabibwire Itorero, niyanga kuryumvira na ryo, azakubehonk'umupagani cyangwaumukoresha w'ikoro.

18 “Ndababwiraukuriyuko ibyo muzahambira mu isi bizaba bihambiriwe mu ijuru, kandi ibyo muzahambura mu isi bizaba bihambuwe mu ijuru.

19 “Kandi ndababwira yuko ababiri muri mwe nibahuzaumutimamu isi wo kugiraicyo basaba cyose, bazagikorerwa na Data wo mu ijuru.

20 Kuko aho babiri cyangwa batatu bateraniye mu izina ryanjye, nanjye mba ndi hagati yabo.”

21 Nuko Petero aramwegera aramubazaati “Databuja, mwene data nangirira nabi nzamubabarira kangahe? Ngeze karindwi?”

22 Yesu aramusubizaati “Sinkubwiye yukougezakarindwi, ahubwo yukougezamirongo irindwi karindwi.

23 Ni cyo gitumaubwami bwo mu ijuru bwagereranywa n'umwami washatse kubarana n'abagaragu beumubarew'ibyo yababikije.

24 Abanje kubara, bamuzanira umwe muri bo yishyuza italanto inzovu.

25 Ariko kuko yari adafite ibyo kwishyura, shebuja ategeka kumuguran'umugorewe n'abana be n'ibyo afite byose, ngoumwendaushire.

26 Umugaragu aramupfukamira aramwinginga ati ‘Mwami, nyihanganira nzakwishyura byose.’

27 Shebuja aramubabarira aramureka, amuhariraumwenda.

28 “Ariko uwo mugaragu arasohoka, asangaumugaragu mugenzi we yagurijeidenariyo ijana, aramufataaramuniga, aramubwira ati ‘Nyishyuraumwenda wanjye.’

29 Umugaragu mugenzi we yikubitahasi, aramwinginga ati ‘Nyihanganira nzakwishyura.’

30 Ntiyakunda maze aragenda amushyira mu nzu y'imbohe, kugezaaho azamarira kwishyuraumwenda.

31 Abagaragu bagenzi be babonye ibibaye barababara cyane, baragenda babibwira shebuja uko bibaye byose.

32 Maze shebuja aramuhamagara aramubwira ati ‘Wa mugaragu mubi we, naguhariye wa mwenda wose kuko wanyinginze,

33 nawe ntiwariukwiriye kubabarira mugenzi wawe nk'uko nakubabariye?’

34 Shebuja ararakara, amuha abasirikare kugezaaho azamarira kwishyuraumwenda wose.

35 “Na Data wo mu ijuru ni ko azabagira, nimutababariraumuntu wese mwene so mubikuye mu mutima.”

19

1 Yesu arangije ayo magambo ava i Galilaya, ajya mu gihugu cy'i Yudayahakurya ya Yorodani.

2 Abantu benshi baramukurikira, abakirizayo.

3 Abafarisayo baza aho ari baramugerageza, baramubazabati “Mbese amategeko yemera koumuntu asendaumugorewe amuhoraikintu cyose?”

4 Na we arabasubizaati “Ntimwari mwasoma yuko Iyabaremye mbere yaremyeumugabon'umugore,

5 ikababwira iti ‘Ni cyo gitumaumuntu azasiga se na nyina akabana n'umugorewe akaramata, bombi bakabaumubiriumwe’?

6 Bituma batakiri babiri, ahubwo babayeumubiriumwe. Nuko icyo Imana yateranyije hamwe,umuntu ntakagitandukanye.”

7 Baramubazabati “Niba ari uko, ni iki cyatumye Mose ategeka koumugaboahaumugoreurwandiko rwo kumusenda, abone uko yamwirukana?”

8 Arabasubizaati “Mose yabemereye gusenda abagore banyu kuko imitima yanyu inangiye, arikouhereye mbere hose ntibyari bimeze bityo.

9 Ariko ndababwira yukoumuntu weseuzasendaumugorewe atamuhoragusambana, akarongora undi azaba asambanye. Kandiucyurauwasenzwe na we aba asambanye.”

10 Abigishwa be baramubwira bati “Iby'umugabon'umugorewe niba bigenda bityo, noneho kurongora si byiza.”

11 Na we arababwira ati “Abantu bose ntibabasha kwemera iryo jambo, keretse ababihawe.

12 Kuko hariho ibiremba byavutse bityo mu nda za ba nyina, hariho n'inkone zakonwe n'abantu, hariho n'inkone zīkonaubwazo ku bw'ubwami bwo mu ijuru. Ubasha kubyemera abyemere.”

13 Maze bamuzanira abana bato ngo abarambikeho ibiganza abasabire, abigishwa barabacyaha.

14 Ariko Yesu arababwira ati “Murekeabana bato ntimubabuze kunsanga, kuko abameze batyoubwami bwo mu ijuru ariubwabo.”

15 Amaze kubarambikaho ibiganza, avayo.

16 Nukoumuntu aza aho ari aramubazaati “Mwigisha mwiza, nkore cyiza ki ngo mpabweubugingo buhoraho?”

17 Na we aramusubizaati“Unyitira iki mwiza? Umwiza ni umwe gusa, ni Imana. Ariko nushaka kugeraku bugingo, witondere amategeko.”

18 Aramubazaati “Ni ayahe?”
Yesu aramusubizaati “Ntukice, ntugasambane, ntukibe, ntukabeshyere abandi,

19 wubaheso na nyoko,ukunde mugenzi wawe nk'uko wikunda.”

20 Uwo muhungu aramubwira ati “Ayo yose narayitondeye. None icyo nshigaje ni iki?”

21 Yesu aramusubizaati “Nushaka kubautunganye rwose, gendaugurishe ibyoutunze maze uhe abakene, ni bwouzagiraubutunzi mu ijuru,uhereko uzeunkurikire.”

22 Uwo musoreyumvise iryo jambo agenda afite agahinda, kuko yari afiteubutunzi bwinshi.

23 Yesu abwira abigishwa be ati “Ndababwiraukuriyuko biruhijekoumutunzi yinjira mu bwami bwo mu ijuru.

24 Ndetse ndababwira yuko icyoroshye ari uko ingamiya yanyura mu zuru ry'urushinge, kurutakoumutunzi yakwinjira mu bwami bwo mu ijuru.”

25 Abigishwa babyumvise barumirwa cyane bati “Ubwo bimeze bityo, ni ndeushobora gukizwa?”

26 Yesu arabitegereza arababwira ati “Ibyo ntibishobokera abantu, ariko ku Mana byose birashoboka.”

27 Maze Petero aramubazaati “Dore twebwe ko twasize byose tukagukurikira, none se tuzamera dute?”

28 Yesu arabasubizaati “Ndababwiraukuriyuko mwebwe abankurikiye, mu gihe cyo guhindura byose ngo bibe bishya, ubwo Umwana w'umuntu azicara ku ntebe y'icyubahiro cye, namwe muzicara ku ntebe cumi n'ebyiri, mucireimiryango cumi n'ibiri y'Abisirayeli imanza.

29 Umuntu wese wasizeurugocyangwa bene se cyangwa bashiki be, cyangwa se cyangwa nyina cyangwa abana, cyangwa amasambu ku bw'izina ryanjye, azahabwa ibibiruta incuro ijana, kandi azaragwa n'ubugingo buhoraho.

30 Ariko benshi b'imbere bazaba ab'inyuma, kandi ab'inyuma bazaba ab'imbere.

20

1 “Ubwami bwo mu ijuru bwagereranywa n'umuntuufiteurugo, yazindutse kare gushaka abahinzi ngo bahingireuruzabibu rwe.

2 Asezerana n'abahinzi idenariyo ku munsi umwe, abohereza mu ruzabibu rwe.

3 Isaha eshatu arasohoka, asanga abandi bahagaze mu igurironta cyo bakora,

4 na bo arababwira ati ‘Namwe mujye mu ruzabibu rwanjye ndi bubaheibikwiriye.’

5 Baragenda. Yongera gusohoka mu isaha esheshatu n'isaha cyenda, abigenza atyo.

6 Isaha zibaye cumi n'imwe arasohoka, asanga abandi bahagaze arababaza ati ‘Ni iki kibahagaritse hanoumunsi wose nta cyo mukora?’

7 Baramusubizabati ‘Kuko ari nta waduhayeumurimo.’Arababwira ati ‘Namwe mujye mu ruzabibu rwanjye.’

8 “Bugorobye nyir'uruzabibu abwira igisonga cye ati ‘Hamagara abahinziubaheibihembo byabo,utangirire ku ba nyumaugezeku ba mbere.’

9 Abatangiye mu isaha cumi n'imwe baje,umuntu wese ahabwa idenariyo imwe.

10 Ababanje baje bibwira ko bahembwa ibirutaho, arikoumuntu wese ahembwa idenariyo imwe.

11 Bazihawe bitotombera nyir'uruzabibu bati

12 ‘Aba ba nyuma bakoze isaha imwe,ubanganyije natwe abahingitseumunsi wose tuvunika, twicwa n'izuba!’

13 “Na we asubizaumwe muri bo ati ‘Mugenzi wanjye, sinkugiriye nabi. Ntuzi ko twasezeranye idenariyo imwe?

14 Ngiyo yijyaneugende. Ko nshatse guhemba uwa nyuma nkawe,

15 mbese hari icyambuza kugenza ibyanjye uko nshaka, koundeba igitsure, kuko ngizeubuntu!’

16 “Uko ni ko ab'inyuma bazaba ab'imbere, kandi ab'imbere bazaba ab'inyuma.”

17 Yesu yenda kuzamuka ngo ajye i Yerusalemu, yihererana n'abo cumi na babiri, ababwirira mu nzira ati

18 “Dore turazamuka tujya i Yerusalemu, Umwana w'umuntu azagambanirwa mu batambyi bakuru n'abanditsi, bamucireurubanza rwo kumwica.

19 Bazamugambanira mu bapagani bamushinyagurire, bamukubiteimikoba bamubambe, ku munsi wa gatatu azazurwa.”

20 Maze nyina wa bene Zebedayo azana n'abana be aho ari, aramupfukamira ngo agire icyo amusaba.

21 Na we aramubazaati “Urashaka iki?”
Aramusubizaati “Tegeka ko aba bana banjye bombi bazicara mu bwami bwawe, umwe iburyo bwawe undi ibumoso.”

22 Yesu aramusubizaati “Ntimuzi icyo musaba. Mwabasha kunywera ku gikombe nzanyweraho?”
Bati “Turabibasha.”

23 Arababwira ati “Niukuriigikombe cyanjye muzakinyweraho, ariko kwicara iburyo bwanjye n'ibumososi jyeubigaba, keretse abo Data yabitunganyirije.”

24 Ba bandi cumi babyumvise barakarira abo bavandimwe bombi.

25 Yesu arabahamagara arababwira ati “Muzi yuko abami b'abanyamahanga babatwaza igitugu, n'abakomeye babo bahawe kubategeka.

26 Ariko muri mwe si ko biri, ahubwoushaka kuba mukurumuri mwe ajye abaumugaragu wanyu,

27 kandiushaka kuba uw'imbere muri mwe, ajye aba imbata yanyu,

28 nk'uko Umwana w'umuntu ataje gukorerwa, ahubwo yaje gukorera abandi no gutangiraubugingo bwe kuba incungu ya benshi.”

29 Bakiva i Yeriko, abantu benshi baramukurikira.

30 Impumyi ebyiri zari zicaye iruhande rw'inzira, zumvise yuko Yesu ahanyura, zirataka cyane ziti “Mwami mwene Dawidi, tubabarire.”

31 Abantu barazicyaha ngo zihore, ariko zirushaho gutakaziti “Mwami mwene Dawidi, tubabarire.”

32 Yesu arahagarara arazihamagara, arazibaza ati “Murashaka ko mbagirira nte?”

33 Ziramusubizaziti “Mwami, amaso yacu ahumuke.”

34 Yesu azigirira imbabazi akora ku maso yazo, uwo mwanya zirahumuka, baramukurikira.

21

1 Bageze bugufibw'i Yerusalemu, bajya i Betifage ku musoziwa Elayono, maze Yesu atuma abigishwa babiri

2 arababwira ati “Mujye mu kirorero kiri imbere, uwo mwanya muri buboneindogobe izirikanye n'iyayo, muziziture muzinzanire.

3 Ariko nihagiraumuntuubabaza ijambo, mumubwire muti ‘Databuja ni weuzishaka’, maze araherako azibahe.”

4 Ibyo byabereyeho kugirango ibyavuzwe n'umuhanuzi bisohore ngo

5 “Mubwireumukobwa w'i Siyoni muti
‘Doreumwami wawe aje aho uri,
Ari uw'ineza ahetswe n'indogobe,
N'icyana cy'indogobe.’”

6 Ba bigishwa baragenda bakora nk'uko Yesu yabategetse,

7 bazana indogobe n'iyayo bazitegurahoimyenda yabo, ayicaraho.

8 Haza rubanda rwinshi, abenshi muri bo basasa imyenda yabo mu nzira, abandi baca amashami y'ibiti bayasasa mu nzira.

9 Itara ry'abantu bamushagaye bararangururabati “Hoziyana mwene Dawidi, hahirwa uje mu izina ry'Uwiteka! Hoziyana ahasumba hose!”

10 Ageze i Yerusalemu ab'umurwa bose barashika, barabaza bati “Uriya ni nde?”

11 Barabasubizabati “Niumuhanuzi Yesu w'i Nazareti y'i Galilaya.”

12 Nuko Yesu yinjira mu rusengero rw'Imana, yirukanamo abaruguriragamo bose, yubikaameza y'abavunjaga ifeza n'intebe z'abaguragainuma,

13 arababwira ati “Byanditswe ngo ‘Inzu yanjye izitwa inzu yo gusengerwamo’, ariko mwebwe mwayihinduye isenga y'abambuzi.”

14 Nuko impumyi n'ibirema bamusanga mu rusengero arabakiza.

15 Ariko abatambyi bakuru n'abanditsi babonye ibitangaza akoze, n'abana bavugiyemu rusengero amajwi arenga bati “Hoziyana mwene Dawidi”, bararakara.

16 Baramubazabati “Ahourumva ibyo aba bavuga?”
Yesu arabasubizaati “Yee, ntimwari mwasoma ngo ‘Mu kanwa k'abana bato n'abonka wabonyemo ishimwe ritagira inenge’?”

17 Arabasiga asohoka mu murwa, ajya i Betaniya ararayo.

18 Bukeyebwaho mu gitondo kare asubiramu murwa, arasonza.

19 Abonaumutiniiruhande rw'inzira arawegera, asangautariho imbuto keretse ibibabi gusa, arawubwira ati “Ntukereimbuto iteka ryose.”Muri ako kanyauruma.

20 Abigishwa babibonye baratangara bati “Mbegauhereye ko wuma muri ako kanya?”

21 Yesu arabasubizaati “Ndababwiraukuriyuko mufitekwizera mudashidikanya, mutakora nk'iby'umutinigusa, ahubwo mwabwira n'uyu musozimuti ‘Shingukautabwe mu nyanja’, byabaho.

22 Kandi ibyo muzasaba mwizeye muzabihabwa byose.”

23 Yinjiye mu rusengero, abatambyi bakuru n'abakuru b'ubwo bwoko baza aho ari yigisha, baramubazabati “Ufite butware ki buguteragukoraibyo? Ni nde wabuguhaye?”

24 Yesu arabasubizaati “Nanjye reka mbabaze ijambo rimwe, nimurinsubizananjye ndababwiraubutware buntera kubikora.

25 Kubatiza kwa Yohana kwavuye he, ni mu ijuru cyangwa ni mu bantu?”
Nuko biburanya mu mitima yabo bati “Nituvugayuko kwavuye mu ijuru aratubazaati ‘Ni iki cyababujijekumwemera?’

26 Nituvugayuko kwavuye mu bantu, dutinya ko abantu batugayakuko bose bemera ko Yohana yariumuhanuzi.”

27 Ni ko gusubizaYesu bati “Ntitubizi.”
Na we arababwira ati “Nuko rero nanjye simbabwiraubutware buntera gukoraibyo.

28 “Ariko ibi mubitekereza mute? Habayehoumuntu wariufiteabana babiri, asangaumukuruaramubwira ati ‘Mwana wanjye, gendauhingireuruzabibu rwanjye.’

29 Na we aramusubizaati ‘Ndanze.’Maze hanyuma arihana aragenda.

30 Se asanga uwa kabiri amubwira atyo, na we aramusubizaati ‘Ndagiye data’, ariko ntiyajyayo.

31 Muri abo bombi ni nde wakoze icyo se ashaka?”
Baramusubizabati “Ni uwa mbere.”
Yesu arababwira ati “Ndababwiraukuriyuko abakoresha b'ikoro n'abamaraya bababanziriza kwinjira mu bwami bw'Imana.

32 Dore Yohana yaje muri mwe agendera mu nzira yo gukiranuka ntimwamwemera, nyamara abakoresha b'ikoro n'abamaraya bo baramwemeye, ariko nubwo mwabibonye mutyo ntimurakihana ngo mumwemere.

33 “Mwumve undi mugani: Habayehoumuntu wariufiteurugo, aterauruzabibu azitirahouruzitiro, acukuramourwina, yubakamoumunara, asigamo abahinzi ajya mu kindi gihugu.

34 Nuko igihe cyo gusarura cyenda kugera, atuma abagaragu be ku bahinzi ngo babahe imbuto ze.

35 Maze abahinzi bafata abagaragu be, umwe baramukubitaundi baramwica, undi bamuteraamabuye.

36 Yongera gutumaabandi bagaragu baruta aba mbere, na bo babagira batyo.

37 Hanyuma abatumahoumwana we ati ‘Bazubahaumwana wanjye.’

38 Maze abahinzi babonye mwene shebuja baravuganabati ‘Uyu ni we mutware, nimucyo tumwiceubutware bubeubwacu.’

39 Nuko baramufatabamwirukanamu ruzabibu, baramwica.

40 “Mbese nyir'uruzabibu naza, abo bahinzi azabagenza ate?”

41 Baramusubizabati “Abo bagome azabarimbura bibi, mazeuruzabibu arusigemo abandi bahinzi bazajya bamuha imbuto za rwo igihe cya zo.”

42 Yesu arababaza ati “Ntimwari mwasoma mu byanditswe ngo
‘Ibuye abubatsi banze,
Ni ryo ryahindutse irikomeza imfuruka!
Ibyo byavuye ku Uwiteka,
Kandi ni ibitangaza mu maso yacu.’

43 “Ni cyo gitumye mbabwira yukoubwami bw'Imana muzabunyagwa, bugahabwa ishyanga ryera imbuto zabwo. [

44 Kandiuzagwira iryo buye azavunagurika, ariko uwo rizagwira wese, rizamumenagura rimugireifu.]”

45 Abatambyi bakuru n'Abafarisayo bumvise imigani ye bamenya yuko ari bo avuga.

46 Bashaka kumufataariko batinya rubanda, kuko bemeraga ko ariumuhanuzi.

22

1 Yesu yongera kuvuganana bo abacira imigani ati

2 “Ubwami bwo mu ijuru bugereranywa n'umwami wacyujijeubukwe bw'umwana we arongora,

3 atuma abagaragu be guhamagara abatorewe gutahaubukwe, banga kuza.

4 Arongera atuma abandi bagaragu ati ‘Mubwire abatowe muti: Dore niteguye amazimano, amapfizi yanjye n'inka zibyibushyebabibāze, byose byiteguwe, muze mu bukwe.’

5 “Maze abo ntibabyitaho barigendera, umwe ajya mu gikingi cye, undi ajya mu rutundo rwe,

6 abasigaye bafata abagaragu be barabashinyagurira, barabica.

7 Mazeumwami ararakara agaba ingabo ze, arimbura abo bicanyi atwikaumuduguduwabo.

8 Maze abwira abagaragu be ati ‘Ubukwe bwiteguwe, ariko abari babutorewe ntibari babukwiriye.

9 Nuko mujye mu nzira nyabagendwa, abo muri buboneyo bose mubahamagare baze bataheubukwe.’

10 Abo bagaragu barasohoka bajya mu nzira, bateranya abo babonye bose, ababi n'abeza, inzu yo gucyurizamoubukwe yuzuraabasangwa.

11 “Umwami yinjiye kurebaabasangwa, abonamoumuntuutambayeumwenda w'ubukwe.

12 Aramubazaati ‘Mugenzi wanjye, ni iki gitumye winjira hanoutambayeumwenda w'ubukwe?’Na we arahora rwose.

13 Mazeumwami abwira abagaragu be ati ‘Nimumuboheamaboko n'amaguru, mumujugunye mu mwijima hanze, ni ho bazaririra bakahahekenyera amenyo’,

14 kuko abatowe ari benshi, ariko abatoranyijwe bakaba bake.”

15 Maze Abafarisayo baragenda bajya inama y'uko bari bumutegeshe amagambo.

16 Bamutumahoabigishwa babo hamwe n'Abaherode bati “Mwigisha, tuzi yuko uri inyangamugayokandi ko wigisha inzira y'Imana by'ukuri, nturobanura abantu ku butoni, kukoutitaku cyubahiro cy'umuntu wese.

17 Nuko tubwire,utekereza ute? Amategeko yemera ko duha Kayisariumusoro, cyangwa ntiyemera?”

18 Ariko Yesu amenyauburiganya bwabo, arababaza ati “Mungeragereje iki, mwa ndyarya mwe?

19 Nimunyereke ifeza y'umusoro.”
Bamuzanira idenariyo.

20 Arababaza ati “Iyi shusho n'iri zina ni ibya nde?”

21 Baramusubizabati “Ni ibya Kayisari.”
Maze arababwira ati “Nuko rero ibya Kayisari mubiheKayisari, iby'Imana mubiheImana.”

22 Babyumvise barumirwa, bamusigaaho baragenda.

23 Uwo munsi Abasadukayobahakanaga yuko ari nta wuzuka, baza aho ari baramubazabati

24 “Mwigisha, Mose yaravuze ngoumuntu napfa batarabyarana, mwene se nahungureumugorewe acikure mwene se.

25 Nuko iwacu habayeho abavandimwe barindwi, uwa mbere yararongoye arapfa, maze kuko batabyaranye araga mwene seumugorewe.

26 Nuko n'uwa kabiri n'uwa gatatu kugezakuri bose uko ari barindwi bamera batyo.

27 Hanyuma wa mugorena we arapfa.

28 Mbese mu izuka, azaba ari muka nde muri bose uko ari barindwi, ko bose bari bamufite?”

29 Yesu arabasubizaati “Mwarahabye kuko mutamenye ibyanditswe cyangwa imbaraga z'Imana.

30 Mu izuka ntibarongora kandi ntibashyingirwa, ahubwo bamera nk'abamarayika bo mu ijuru.

31 Ariko se ibyerekeye ku kuzukakw'abapfuye, ntimwari mwasoma icyo Imana yababwiye ngo

32 ‘Ni jye Mana ya Aburahamu n'Imana ya Isaka n'Imana ya Yakobo?’Imana si Imana y'abapfuye, ahubwo ni iy'abazima.”

33 Abantu babyumvise batangazwa no kwigisha kwe.

34 Ariko Abafarisayo bumvise yuko yatsinze Abasadukayo, bakananirwa kumusubiza, bateranira hamwe,

35 umwe muri bo w'umwigishamategeko amubazaamugerageza ati

36 “Mwigisha, itegeko rikomeye mu mategeko ni irihe?”

37 Na we aramusubizaati “‘Ukundishe Uwiteka, Imana yaweumutimawawe wose n'ubugingo bwawe bwose n'ubwenge bwawe bwose.’

38 Iryo ni ryo tegeko rikomeye ry'imbere.

39 N'irya kabiri rihwanye na ryo ngiri ‘Ukunde mugenzi wawe nk'uko wikunda.’

40 Muri ayo mategeko yombi, amategeko yose n'ibyahanuwe ni yo yuririraho.”

41 Abafarisayo bagiteranye, Yesu arababaza ati

42 “Ibya Kristo murabitekereza mute? Ni mwene nde?”
Baramusubizabati “Ni mwene Dawidi.”

43 Arababaza ati “Nuko rero ni iki cyatumye Dawidi yabwirijwe n'Umwuka amwitaumwami we ati

44 ‘Uwiteka yabwiye Umwami wanjye ati:
Icara iburyo bwanjye,
Ugeze aho nzashyirira abanzi bawe munsi y'ibirenge byawe.’

45 Nuko ubwo Dawidi amwitaumwami we, none abasha ate no kubaumwana we?”

46 Ntihagiraumuntu wabasha kumusubizaijambo, ndetseuhereye uwo munsi nta muntu watinyutse kongera kugiraicyo amubaza.

23

1 Maze Yesu avuganan'iteraniro ry'abantu n'abigishwa be ati

2 “Abanditsi n'Abafarisayo bicaye ku ntebe ya Mose.

3 Nuko rero ibyo bababwira byose mubikore mubiziririze, ariko imigenzo yabo mwe kuyikurikiza kuko ibyo bavuga atari byo bakora.

4 Bahambira imitwaro iremereye idaterurwa bakayihekesha abantu ku ntugu, arikoubwabo ntibemere kuba bayikozaho n'urutokirwabo.

5 Ahubwo imirimo yabo yose bayikorera kugirango abantu babarebe: n'impapuro bambara zanditsweho amagambo y'Imana bazāgura, bakongēra inshunda z'imyenda yabo,

6 kandi bakunda imyanya y'abakuru mu birori, n'intebe z'icyubahiro mu masinagogi,

7 no kuramukirizwa mu maguriro, no kwitwa n'abantu Rabi.

8 Ariko mwebweho ntimuzitwe Rabi, kukoumwigisha wanyu ari umwe, namwe mwese muri abavandimwe.

9 Kandi ntimukagireumuntu wo mu isi mwita Data, kuko So ari umwe, ari uwo mu ijuru.

10 Kandi ntimuzitwe abakuru, kukoumukuruwanyu ari umwe, ari Kristo.

11 Ahubwourutaabandi muri mwe ajye abaumugaragu wanyu.

12 Uzishyira hejuru azacishwa bugufi,uzicisha bugufiazashyirwa hejuru.

13 “Ariko mwebwe banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, muzabona ishyano kuko mwugariraubwami bwo mu ijuru ngo abantu batabwinjiramo, namweubwanyu ntimwinjiremo kandi n'abashaka kwinjiramo ntimubakundire. [

14 Mwebwe banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, muzabona ishyano kuko murya ingo z'abapfakazi, kandi mugakomeza kuvugaamasengesho y'urudacamuryarya. Ni cyo gituma muzacirwa ho iteka riruta ayandi.]

15 “Mwebwe banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, muzabona ishyano kuko muzererezwa mu nyanja no mu misozi no guhinduraumuntu umwe ngo yemere idini yanyu, ariko iyo ahindutse, mutumaabaruta inkubwe ebyiri kubaumwana w'i Gehinomu.

16 “Mwa barandasi bahumye mwe, muzabona ishyano mwebwe abavuga muti ‘Urahiyeurusengero nta cyo bitwaye’, ariko ngo ‘Urahiye izahabu yo mu rusengero azaba yibohesheje iyo ndahiro arahiye.’

17 Mwa bapfu mwe, mwa mpumyi mwe, ikiruta ikindi ni ikihe, ni izahabu cyangwa niurusengero rwubahiriza izahabu?

18 Kandi ngo ‘Urahiye igicaniro nta cyo bitwaye, arikourahira ituro rikiriho azaba yibohesheje iyo ndahiro arahiye.’

19 Mwa mpumyi mwe, ikiruta ikindi ni ikihe, ni ituro cyangwa ni igicaniro cyubahiriza ituro?

20 Nukourahiye igicaniro ni cyo aba arahiye n'ibikiriho byose,

21 kandiurahiyeurusengero ni rwo aba arahiye n'Irubamo.

22 Kandi ūrahiye ijuru, aba arahiye intebe y'Imana n'Iyicaraho.

23 “Mwebwe banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, muzabona ishyano kuko mutanga kimwe mu icumi cy'isogi na anisi na kumino, mukirengagiza amagambo akomeye yo mu mategeko, ari yo kutabera n'imbabazi no kwizera. Ibyo mwari mukwiriye kubikora, na bya bindi ntimubireke.

24 Mwa barandasi bahumye mwe, mumiminaumubuariko ingamiya mukayimira bunguri.

25 “Mwebwe banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, muzabona ishyano kuko mwoza inyuma y'igikombe n'imbehe, ariko imbere yabyo huzuyeubwambuzi bwanyu no kutirinda.

26 Wa Mufarisayouhumye we, banza woze imbere y'igikombe n'imbehe, inyuma yabyo habone kuba heza.

27 “Mwebwe banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, muzabona ishyano kuko mumezenk'ibituro byasizwe ingwa, bigaragara inyuma ari byiza, nyamara imbere byuzuyeamagufwa y'abapfuye n'ibihumanya byose.

28 Ni ko muri namwe, inyuma mugaragarira abantu muri abakiranutsi, ariko mu mutimamwuzuyeuburyarya n'ubugome.

29 “Mwebwe banditsi n'Abafarisayo, mwa ndyarya mwe, muzabona ishyano kuko mwubakaibituro by'abahanuzi, mukarimbisha inzibutso z'abakiranutsi,

30 mukavuga muti ‘Iyaba twariho mu gihe cya ba sogokuruza, ntituba twarafatanije na bo kuvusha amaraso y'abahanuzi.’

31 Uko ni ko mwihamya, yuko muri abana b'abishe abahanuzi.

32 Ngaho, nimwuzuzeurugerorwa ba sekuruzawanyu.

33 Mwa nzoka mwe, mwa bana b'incira mwe, muzahunga mute iteka ry'i Gehinomu?

34 Nuko rero ku bw'ibyo, ngiye kubatumahoabahanuzi n'abanyabwenge n'abanditsi: bamwe muri bo muzabica muzababamba, abandi muzabakubitira mu masinagogi yanyu, muzabirukanamu miduguduyose bajyamo,

35 muhereko mugibweho n'amaraso yose y'abakiranutsi yaviriye ku isi,uhereye ku maraso ya Abeliumukiranutsi,ukageza ku maraso ya Zakariya mwene Berekiya, mwiciye hagati y'Ahera h'urusengero n'igicaniro.

36 Ndababwiraukuriyuko ibyo byose bizasohora ku b'iki gihe.

37 “Yerusalemu, Yerusalemu, wica abahanuziugatera amabuye abagutumweho, ni kangahe nshaka kubundikira abana bawe, nk'uko inkoko ibundikira imishwi yayo mu mababa yayo ntimunkundire?

38 Dore inzu yanyu muyisigiwe ariumusaka.

39 Ndababwira yuko mutazambonauhereye noneukageza ubwo muzavuga muti ‘Hahirwa uje mu izina ry'Uwiteka.’”

24

1 Yesu asohoka mu rusengero. Akigenda, abigishwa be baramusanga bashaka kumwereka imyubakire y'urusengero.

2 Arababwira ati “Ntimurebaibi byose? Ndababwiraukuriyuko aha hatazasigara ibuye rigeretse ku rindi ritajugunywehasi.”

3 Yicaye ku musoziwa Elayono, abigishwa baza aho ari biherereye baramubazabati “Tubwire, ibyo bizaba ryari, n'ikimenyetso cyo kuza kwawe n'icy'imperuka y'isi ni ikihe?”

4 Yesu arabasubizaati “Mwirinde hatagiraumuntuubayobya,

5 kuko benshi bazaza biyita izina ryanjye bati ‘Ni jye Kristo’, bazayobya benshi.

6 Muzumva iby'intambara n'impuha z'intambara, mwirinde mudahagarika imitima kuko bitazabura kubaho, ariko imperuka izaba itaraza.

7 Ishyanga rizatera irindi shyanga, n'ubwami buzateraubundi bwami, hazabaho inzara n'ibishyitsi hamwe na hamwe.

8 Ariko ibyo byose bizaba ari itangiriro ryo kuramukwa.

9 “Ubwo ni bwo bazabagambanira ngo mubabazwe, ndetse bazabica, muzangwa n'amahanga yose abahora izina ryanjye.

10 Ni bwo benshi bazasubirainyuma, bazagambanirana bangane.

11 N'abahanuzi benshi b'ibinyoma bazaduka bayobye benshi.

12 Maze kukoubugomebuzagwira,urukundo rwa benshi ruzakonja.

13 Arikouwihangana akageza imperuka ni weuzakizwa.

14 Kandi ubu butumwa bwiza bw'ubwami buzigishwa mu isi yose, ngo bubeubuhamya bwo guhamiriza amahanga yose, ni bwo imperuka izaherako ize.

15 “Ariko ubwo muzabona ikizira kirimbura cyahanuwe n'umuhanuzi Daniyeli gihagaze Ahera, (ubisoma abyitondere),

16 icyo gihe abazaba bari i Yudayabazahungire ku misozi,

17 n'uzabaari hejuru y'inzu ye ntazamanuka ngo atware ku bintu byo mu nzu ye,

18 n'uzabaari mu mirima ye ntazasubiraimuhirango azaneumwenda we.

19 Abazaba batwite n'abonsa muri iyo minsi bazabona ishyano.

20 Namwe musengere kugirango guhunga kwanyu kutazabaho mu mezi y'imbeho cyangwa ku isabato,

21 kuko muri iyo minsi hazabahoumubabaro mwinshi,utigeze kubahouhereye ku kuremwa ku isiukageza none, kandi ntuzongera kubaho.

22 Iyo minsi iyaba itagabanijweho ntihajyaga kuzarokoka n'umwe, ariko ku bw'intore iyo minsi izagabanywaho.

23 “Icyo giheumuntu nababwira ati ‘Dore Kristo ari hano’, n'undi ati ‘Ari hano’, ntimuzabyemere.

24 Kuko abiyita Kristo n'abahanuzi b'ibinyoma bazaduka bakora ibimenyetso bikomeye n'ibitangaza, kugirango babone uko bayobya n'intore niba bishoboka.

25 Dore mbibabwiye bitaraba.

26 “Nuko nibababwira bati ‘Dore ari mu butayu’, ntimuzajyeyo, cyangwa bati ‘Dore ari mu kirambi’, ntimuzabyemere.

27 Kuko nk'ukoumurabyourabiriza iburasirazubaukabonekera aho rirengera, ni ko no kuza k'Umwana w'umuntu kuzaba.

28 “Aho intumbi iri hose, ni ho inkongoro ziteranira.

29 “Ariko hanyuma y'umubabaro wo muri iyo minsi, uwo mwanya ‘Izuba rizijima, n'ukwezi ntikuzavaumwezi wako, n'inyenyeri zizagwa ziva mu ijuru, n'imbaraga zo mu ijuru zizanyeganyega.’

30 Ubwo ni bwo ikimenyetso cy'Umwana w'umuntu kizabonekera mu ijuru, n'amoko yose yo mu isi ni bwo azaboroga abonye Umwana w'umuntu aje ku bicu byo mu ijuru, afiteubushobozi n'ubwiza bwinshi.

31 Azatumisha abamarayika be ijwi rirenga ry'impanda, bateranye intore ze mu birere bine,uhereye impera y'ijuruukageza iyindi mpera yaryo.

32 “Murebere ku mutinini wo cyitegererezo: ishami ryawo, iyo ritoshye ibibabi bikamera, mumenya yuko igihe cy'impeshyi kiri bugufi.

33 Nuko namwe nimubonaibyo byose, muzamenye yuko ari hafi, ndetse ageze ku rugi.

34 Ndababwiraukuriyuko ab'ubu bwoko batazashiraho kugezaaho ibyo byose bizasohorera.

35 Ijuru n'isi bizashira, ariko amagambo yanjye ntazashira na hato.

36 “Ariko uwo munsi n'icyo gihe nta wubizi, naho baba abamarayika bo mu ijuru cyangwa Umwana, keretse Data wenyine.

37 Uko iminsi ya Nowa yari iri, no kuza k'Umwana w'umuntu ni ko kuzaba,

38 kuko nk'uko bari bameze muri iyo minsi yabanjirijeumwuzure, bararyaga, baranywaga, bararongoraga, barashyingiraga, bagezaumunsi Nowa yinjiriye mu nkuge,

39 ntibabimenya kugezaahoumwuzurewaziyeukabatwara bose. Ni ko no kuza k'Umwana w'umuntu kuzaba.

40 Icyo gihe abagabo babiri bazaba bari mu murima, umwe azajyanwa undi asigare,

41 abagore babiri bazaba basya ku rusyo, umwe azajyanwa undi asigare.

42 “Nuko mube maso kuko mutaziumunsi Umwami wanyu azazaho.

43 Ariko ibi mubimenye, iyaba nyir'urugoyari amenye igicukuumujuraazaziramo yabaye maso, ntiyamukundiye gucukurainzu ye.

44 Nuko namwe mwitegure, kuko igihe mudatekereza ari cyo Umwana w'umuntu azaziramo.

45 “Mbese ni nde mugaraguukiranuka w'ubwenge, shebuja yasigiye abo mu rugo rwe kubagerera igerero igihe cyaryo?

46 Uwo mugaragu arahirwa, shebuja naza agasanga abikora.

47 Ndababwiraukuriyuko azamweguriraibintu bye byose.

48 Arikoumugaragu mubi niyibwira mu mutimawe ati ‘Databuja aratinze’,

49 maze agatangira gukubitaabagaragu bagenzi be no gusangira n'abasinzi,

50 shebuja w'uwo mugaragu azazaumunsi atamutegereje n'igihe atazi,

51 amucemokabiri amuhanane n'indyarya. Ni ho bazaririra bakahahekenyera amenyo.

25

1 “Icyo giheubwami bwo mu ijuru buzagereranywa n'abakobwa cumi bajyanye amatabaza yabo, bajya gusanganiraumukwe.

2 Ariko muri abo cumi, abatanu bari abapfu, abandi batanu bari abanyabwenge.

3 Abapfu bajyanye amatabaza yabo ntibajyana n'amavuta,

4 ariko abanyabwenge bo bajyana amavuta mu mperezo zabo hamwe n'amatabaza yabo.

5 Umukwe atinze bose barahunikira, barasinzira.

6 “Ariko nijoro mu gicuku habahourusakungo ‘Umukwe araje, nimusohoke mumusanganire!’

7 Maze ba bakobwa bose barahagurukababoneza amatabaza yabo.

8 Abapfu babwira abanyabwenge bati ‘Nimuduheku mavuta yanyu, kuko amatabaza yacu azima.’

9 Ariko abanyabwenge barabahakanira bati ‘Oya, ntiyadukwira twese, ahubwo nimujye mu bahanjuzi muyigurire.’

10 Bagiye kugura,umukwe araza, abari biteguye binjirana na we mu bukwe,urugirurakingwa.

11 “Hanyuma ba bakobwa bandi na bo baraza, barahamagara bati ‘Nyakubahwa, dukingurire.’

12 Na we arabasubizaati ‘Ndababwiraukuriyuko ntabazi.’

13 “Nuko mube maso, kuko mutaziumunsi cyangwa igihe.

14 “Bizaba nk'iby'umuntu wariugiyekuzindukiramu kindi gihugu, ahamagara abagaragu be abasigira ibintu bye,

15 aha umwe italanto eshanu, undi amuha ebyiri, undi amuha imwe ukoumuntu ashoboye, arazinduka.

16 Uwo mwanyauwahawe italanto eshanu aragenda arazigenza, agenzuramoizindi talanto eshanu.

17 N'uwahawe ebyiri abigenza atyo, agenzuramoizindi ebyiri.

18 Arikouwahawe imwe aragenda acukuraumwobo, ahishamo italanto ya shebuja.

19 “Maze iminsi myinshi ishize, shebuja w'abo bagaragu araza, abarana na boumubarew'ibyo yabasigiye.

20 Uwahawe italanto eshanu araza, azana izindi talanto eshanu ati ‘Databuja, wansigiye italanto eshanu, dore nazigenzuyemoizindi talanto eshanu.’

21 Shebuja aramubwira ati ‘Nuko nuko mugaragu mwizaukiranuka, wakiranutse mu bike, nzakwegurirabyinshi, injira mu munezero wa shobuja.’

22 “N'uwahawe italanto ebyiri araza aravuga ati ‘Databuja, wansigiye italanto ebyiri, dore nazigenzuyemoizindi ebyiri.’

23 Shebuja aramubwira ati ‘Nuko nuko mugaragu mwizaukiranuka, wakiranutse mu bike, nzakwegurirabyinshi, injira mu munezero wa shobuja.’

24 “N'uwahawe imwe araza aravuga ati ‘Databuja, nari nzi ko uriumunyamwaga, kousarura ahoutabibye, kouhunikaibyoutagosoye

25 ndatinya, ndagenda mpisha italanto yawe mu butaka. dore ngiyo, ibyaweurabifite.’

26 “Ariko shebuja aramusubizaati ‘Wa mugaragu mubi we, wa munyabute we, ko wari uzi ko nsarura aho ntabibye, mpunikaibyo ntagosoye,

27 italanto yawe ntiwariukwiriye kuyihaabagenza, nanjye nazaukampana iyanjye n'inyungu yayo?

28 Nuko nimuyimwake, muyiheufiteitalanto cumi.

29 Kukoufitewese azahabwa akarushirizwaho, arikoudafite azakwa n'icyo yari afite.

30 N'uyu mugaragu nta cyo amaze, mumujugunye mu mwijima hanze. Ni ho bazaririra bakahahekenyera amenyo.’

31 “Umwana w'umuntu ubwo azazana n'abamarayika bose afiteubwiza bwe, ni bwo azicara ku ntebe y'ubwiza bwe.

32 Amahanga yose azateranirizwa imbere ye, abarobanure nk'ukoumwungeri arobanura intama mu ihene,

33 intama azazishyira iburyo bwe, naho ihene azishyire ibumoso.

34 Umwami azabwira abari iburyo bwe ati ‘Nimuze mwebwe abo Data yahayeumugisha, muragweubwami bwabatunganirijweuhereye ku kuremwa kw'isi,

35 kuko nari nshonje mukamfungurira, nari mfite inyota mumpa icyo nywa, nariumushyitsi murancumbikira,

36 nari nambayeubusamuranyambika, nari ndwaye muransūra, nari mu nzu y'imbohe muza kundeba.’

37 “Abakiranutsi bazamubazabati ‘Mwami, twakubonye ryariushonje turagufungurira, cyangwaufiteinyota tuguhaicyounywa?

38 Kandi twakubonye ryari uriumushyitsi turagucumbikira, cyangwa wambayeubusaturakwambika?

39 Kandi twakubonye ryariurwaye, cyangwa uri mu nzu y'imbohe tuza kugusūra?’

40 Umwami azabasubizaati ‘Ndababwiraukuriyuko ubwo mwabikoreye umwe muri bene Data aba boroheje bari hanyuma y'abandi, ari jye mwabikoreye.’

41 “Azabwira n'abari ibumosoati ‘Nimuve aho ndi mwa bivume mwe, mujye mu murirow'iteka watunganirijwe Umwanzi n'abamarayika be,

42 kuko nari nshonje ntimumfungurire, nari mfite inyota ntimwampa icyo nywa,

43 nariumushyitsi ntimwancumbikira, nari nambayeubusantimwanyambika, nariumurwayi no mu nzu y'imbohe ntimwansūra.’

44 “Na bo bazamusubizabati ‘Mwami, twakubonye ryariushonje, cyangwaufiteinyota, cyangwa uriumushyitsi, cyangwa wambayeubusa, cyangwaurwaye, cyangwa uri mu nzu y'imbohe, ntitwagukorera?’

45 Azabasubizaati ‘Ndababwiraukuriyuko ubwo mutabikoreye umwe muri bene Data aba boroheje bari hanyuma y'abandi, nanjye mutabinkoreye.’

46 Abo bazajya mu ihaniro ry'iteka, naho abakiranutsi bazajya mu bugingo buhoraho.”

26

1 Nuko Yesu arangije ayo magambo yose abwira abigishwa be ati

2 “Muzi yuko iminsi ibiri nishira hazabaho Pasika, Umwana w'umuntu azagambanirwa abambwe.”

3 Maze abatambyi bakuru n'abakuru b'ubwo bwoko, bateranira mu rugo rw'Umutambyi mukuruwitwaga Kayafa,

4 bagira inama hamwe yo koshyoshya Yesu ngo babone uko bamufata, bamwice.

5 Ariko baravuga bati “Twe kumufatamu minsi mikuru, kugirango bidatera abantu imidugararo.”

6 Yesu ari i Betaniya mu nzu ya Simoniumubembe,

7 umugoreaza aho ari afiteumukondo w'amavuta meza, ameze nk'amadahano y'igiciro cyinshi cyane, ayamusukaku mutwe yicaye arya.

8 Abigishwa babibonye bararakara bati “Aya mavuta apfiriye ikiubusa,

9 ko yajyaga kugurwa impiya nyinshi zigafasha abakene?”

10 Ariko Yesu abimenye arababaza ati “Uyu mugoremuramuterera iki agahinda, ko ankoreyeumurimomwiza?

11 Abakene muri kumwe na bo iteka, ariko jyeweho ntituri kumwe iteka.

12 Igitumye uyu mugoreansukahoayo mavuta ku mubiri, niukuwutunganiriza guhambwa.

13 Ndababwiraukuriyuko ahoubutumwa bwiza buzigishirizwa hose mu isi yose, icyo uyu mugoreankoreye kizavugirwa kugirango bamwibuke.”

14 Hanyuma umwe muri abo cumi na babiri witwaga Yuda Isikariyota, asanga abatambyi bakuru

15 arababaza ati “Mwampa iki nkamubagenzereza?”Bamugerera ibice by'ifeza mirongo itatu,

16 aherako ashakauburyo yamubagenzereza.

17 Ku munsi wa mbere wo kurya imitsima idasembuwe, abigishwa begera Yesu baramubazabati “Urashaka ko dutunganiriza he aho uri burīre ibya Pasika?”

18 Arabasubizaati “Mujye mu murwa kwa ntuza, mumubwire muti ‘Umwigisha aravuze ngo igihe cye kirenda kugera, ngo iwawe ni ho ari busangirire ibya Pasika n'abigishwa be.’”

19 Abigishwa bagenza uko Yesu yababwiye, baringaniza ibya Pasika.

20 Bugorobye yicarana n'abigishwa cumi na babiri ngo basangire.

21 Bakirya arababwira ati “Ndababwiraukuri, yuko umwe muri mwe ari bungambanire.”

22 Barababara cyane, baherako bamubazaumwe umwe bati “Mwami, ni jye?”

23 Na we arabasubizaati “Uwo duhurizaamaboko ku mbehe, ni we uri bungambanire.

24 Umwana w'umuntu aragenda nk'uko byanditswe kuri we, ariko uwo muntuugambanira Umwana w'umuntu azabona ishyano, ibyajyaga kumuberabyiza ni uko aba ataravutse.”

25 Yuda uwo wariugiyekumugambanira aramubazaati “Mwigisha, ni jye?”
Aramusubizaati “Wakabimenye.”

26 Bakirya Yesu yendaumutsima arawushimira, arawumanyagura, awuha abigishwa be arababwira ati “Nimwende murye, uyu niumubiriwanjye.”

27 Yenda igikombe aragishimira, arakibaha, arababwira ati “Munywere kuri iki mwese,

28 kuko aya ari amaraso yanjye y'isezerano rishya, ava ku bwa benshi ngo bababarirwe ibyaha.

29 Ariko ndababwira rwose yuko ntazanywa ku mbuto z'imizabibu, mpereye none nkagezaumunsi nzasangirira namwe vino nshya mu bwami bwa Data.”

30 Bamaze kuririmba barasohoka, bajya ku musoziwa Elayono.

31 Maze Yesu arababwira ati “Mwebwe mwese iri joro ibyanjye birabahemuza, kuko byanditswe ngo ‘Nzakubitaumwungeri,umukumbi w'intamausandare.’

32 Ariko nimara kuzūrwa, nzababanziriza kujya i Galilaya.”

33 Maze Petero aramusubizaati “Nubwo bose ibyawe biri bubagushe, jyeweho ntabwo bizangusha.”

34 Yesu aramubwira ati “Ndakubwiraukuriyuko muri iri joro, inkoko itarabika uri bunyihakane gatatu.”

35 Petero aramubwira ati “Naho byatuma mpfana nawe, na bwo sindi bukwihakane na hato.”N'abandi bigishwa bose bavuga batyo.

36 Maze Yesu agerana na bo ahitwa i Getsemani, abwira abigishwa be ati “Nimube mwicaye aha nigire hariya nsenge.”

37 Ajyana Petero na bene Zebedayo bombi, atangira kubabara no guhagarikaumutimacyane.

38 Maze arababwira ati “Umutimawanjyeufiteagahinda kenshi kenda kunyica. Mugumehano, mubanemaso nanjye.”

39 Yigira imbere ho hato arunama, arasenga ati “Data, niba bishoboka iki gikombe kindenge, ariko bye kuba uko jyewe nshaka, ahubwo bibe uko woweushaka.”

40 Agaruka aho abigishwa bari asanga basinziriye, abaza Petero ati “Harya ntimubashije kubanamaso nanjye isaha imwe?

41 Mube maso, musenge mutajya mu moshya. Umutimani woukunze, arikoumubiriufiteintege nke.”

42 Yongera kugenda ubwa kabiri arasenga ati “Data, niba bidashoboka ko iki kindenga, ngo kereka nkinywereyeho, ibyoushaka abe ari byo biba.”

43 Yongeye kugaruka asanga basinziriye, kuko amaso yabo aremereye.

44 Arongera abasiga aho aragenda, asenga ubwa gatatu avuga amagambo amwe n'aya mbere.

45 Maze agaruka aho abigishwa bari arababwira ati “Musinzire noneho, muruhuke. Dore igihe kirenda gusohora, Umwana w'umuntu agambaniwe mu maboko y'abanyabyaha.

46 Nimubyuke tugende, doreungenza ari hafi.”

47 Akibivuga, Yuda umwe muri abo cumi na babiri azana n'igitero kinini gifite inkota n'inshyimbo, giturutse ku batambyi bakuru n'abakuru b'ubwo bwoko.

48 Arikoumugambanira yari yabahaye ikimenyetso ati “Uwo ndi busome, ni we uwo mumufate.”

49 Uwo mwanya yegera Yesu aramubwira ati “Ni amahoro Mwigisha”, aramusomagura.

50 Yesu aramubwira ati “Mugenzi wanjye, kora ikikuzanye.”
Maze baraza basumiraYesu, baramufata.

51 Umwe muri abo bari kumwe na Yesu aramburaukuboko, akura inkota ye, ayikubitaumugaragu w'Umutambyi mukuru, amucaugutwi.

52 Maze Yesu aramubwira ati “Subizainkota yawe mu rwubatirwayo, kuko abatwara inkota bose bazicwa n'inkota.

53 Mbese wibwira yuko ntabasha gusabaData, akanyoherereza abamarayika nonaha basāga legiyoni cumi n'ebyiri?

54 Ariko rero bibaye bityo, ibyanditswe byasohora bite kandi ari ko bikwiriye kuba?”

55 Uwo mwanya Yesu abaza igitero ati “Harya muhurujwe no kumfata nk'uko muziraumwambuzi, mufiteinkota n'inshyimbo? Nicaraga mu rusengero iminsi yose nigisha, kuki mutamfashe?

56 Ariko ibi byose bibereyeho kugirango ibyanditswe n'abahanuzi bisohore.”
Nuko abigishwa bose baramuhāna, barahunga.

57 Abafashe Yesu bamujyana kwa Kayafa Umutambyi mukuru, ari ho abanditsi n'abakuru bari bateraniye.

58 Petero amukurikira arenga ahinguka agera ku rugo rw'Umutambyi mukuru, arujyamo yicarana n'abagaragu ngo arebe amaherezo.

59 Maze abatambyi bakuru n'abanyarukikobose bashaka Yesu ho ibirego by'ibinyoma ngo babone uko bamwica,

60 barabibura nubwo haje abagabo b'ibinyoma benshi. Hanyuma haza babiri

61 baravuga bati “Uyu yagize ngo yabasha gusenyaurusengero rw'Imana, akarwubakamu minsi itatu.”

62 Umutambyi mukuruarahagurukaaramubazaati “Ntiwiregura na hato? Ntiwumvise ibyo aba bakureze?”

63 Yesu aricecekera. Umutambyi mukuruaramubwira ati “Nkurahirije Imana ihoraho, tubwire niba ari wowe Kristo, Umwana w'Imana.”

64 Yesu aramusubizaati “Wakabimenye, kandi ndababwira yuko hanyuma muzabona Umwana w'umuntu yicaye iburyo bw'ubushobozi bw'Imana, aje ku bicu byo mu ijuru.”

65 Umutambyi mukuruabyumvise atyo ashishimura imyenda ye ati “Arigereranije. Turacyashakira iki abagabo? Dore noneho mwiyumviye kwigereranya kwe.

66 Muratekereza iki?”
Baramusubizabati “Akwiriye kwicwa.”

67 Nuko bamuciraamacandwe mu maso, bamukubitaibipfunsi, abandi bamukubitainshyi bati

68 “Duhanure Kristo, ni ndeugukubise?”

69 Ubwo Petero yari yicaye hanze mu rugo,umujaaramwegera aramubwira ati “Nawe wari kumwe na Yesu w'Umunyagalilaya.”

70 Maze abihakanira imbere ya bose ati “Ibyouvuzesinzi ibyo ari byo.”

71 Arasohoka ageze mu bikingi by'amarembo undi muja aramubona, abwira abahari ati “N'uyu yari kumwe na Yesu w'i Nazareti.”

72 Yongera kubihakana arahira ati “Uwo muntu simuzi.”

73 Hashizeumwanya muto, abari bahagaze aho baraza babwira Petero bati “Niukurinawe uri umwe muri bo, ndetse ni imvugo yawe irakumenyekanishije.”

74 Maze atangira kwivuma no kurahira ati “Uwo muntu simuzi.”
Muri ako kanya inkoko irabika.

75 Petero yibuka ijambo Yesu yari yavuze ati “Inkoko itarabika uri bunyihakane gatatu.”Arasohoka ararira cyane.

27

1 Umusekeutambitse, abatambyi bakuru bose n'abakuru b'ubwo bwoko bigīra inama yo kwica Yesu.

2 Baramuboha, baramujyana bamushyiraumutegeka Pilato.

3 Maze Yuda wamugambaniye abonye kourubanza rutsinze Yesu, aricuza asubizaabatambyi bakuru n'abakuru bya bice by'ifeza mirongo itatu ati

4 “Nakoze icyaha, kuko nagambaniye amaraso atarihourubanza.”
Ariko bo baramusubizabati “Biramaze! Ni ibyawe.”

5 Ifeza azijugunya mu rusengero arasohoka, aragenda arimanika.

6 Ariko abatambyi bakuru bajyana bya bice by'ifeza baravuga bati “Amategeko ntiyemera ko tubishyira mu bubikobw'Imana, kuko ari ibiguzi by'amaraso.”

7 Bajya inama bazigura isambu y'umubumbyi, ngo ijye ihambwamo abashyitsi.

8 Ni cyo gituma iyo sambu yitwa Isambu y'amaraso na bugingo n'ubu.

9 Ni bwo ibyavuzwe n'umuhanuzi Yeremiya byasohoye ngo “Bajyanye ibice by'ifeza mirongo itatu, ari cyo giciro cy'uwo baciriye, uwo bamwe mu Bisirayeli baciriye,

10 babigura isambu y'umubumbyink'uko Uwiteka yanyeretse.”

11 Ubwo Yesu yari ahagaze imbere y'umutegeka. Umutegeka aramubazaati “Ni wowe mwami w'Abayuda?”
Yesu aramusubizaati “Wakabimenye.”

12 Abatambyi bakuru n'abakuru baramurega, ariko ntiyagira icyo yireguza na hato.

13 Maze Pilato aramubazaati “Ntiwumvise ko bagushinje byinshi?”

14 Ariko ntiyamusubizaijambo na rimwe, bitumaumutegeka yumirwa cyane.

15 Muri iyo minsi mikuru, ukoumwakautashyeumutegeka yagiraga akamenyero ko kubohorera abantu imbohe imwe, iyo bashakaga.

16 Icyo gihe bari bafite imbohe y'ikimenywabose, yitwaga Baraba.

17 Nuko bateranye Pilato arababaza ati “Uwo mushaka ko mbabohorera ni nde? Ni Baraba, cyangwa ni Yesu witwa Kristo?”

18 Kuko yamenye yuko ishyari ari ryo rimubatangishije.

19 Kandi ubwo yari yicaye ku ntebe y'imanza,umugorewe amutumahoati “Ntugireicyoutwara uwo mukiranutsi, kuko naraye ndose byinshi kuri we byambabaje.”

20 Ariko abatambyi bakuru n'abakuru boshya abantu ngo basabe Baraba, bicishe Yesu.

21 Nukoumutegeka yongera kubabaza ati “Muri abo bombi, uwo mushaka ni nde nkamubabohorera?”
Bati “Ni Baraba.”

22 Pilato arabasubizaati “Yesu witwa Kristo ndamugirante?”
Bose bati “Nabambwe!”

23 Na we arababaza ati “Kuki? Yakoze cyaha ki?”
Ariko barushaho gusakuza cyane bati “Nabambwe!”

24 Nuko Pilato abonye ko arushywa n'ubusa, ahubwo ko barushijeho gushega, yenda amazi akarabira imbere y'abantu ati “Jyeweho nta cyaha kindiho ku bw'amaraso y'uyu mukiranutsi, birabe ibyanyu.”

25 Abantu bose baramusubizabati “Amaraso ye natubehono ku bana bacu.”

26 Maze ababohorera Baraba, ariko amaze gukubitaYesu imikoba, aramutanga ngo abambwe.

27 Maze abasirikare b'umutegeka bajyana Yesu mu rukiko, bamuteraniranirizaho ingabo zose.

28 Baramucuza, bamwambikaumwenda w'umuhemba,

29 baboha ikamba ry'amahwa barimwambika mu mutwe, n'urubingo mu kubokokwe kw'iburyo baramupfukamira, baramushinyagurirabati “Ni amahoro, mwami w'Abayuda!”

30 Bamuciraamacandwe, benda rwa rubingo barumukubitamu mutwe.

31 Bamaze kumushinyagurirabamwambura wa mwenda, bamwambika imyenda ye bamujyana kumubamba.

32 Bagisohoka, bahura n'Umunyakurenewitwaga Simoni, uwo bamuhatakujyana na bo ngo yikorereumusaraba wa Yesu.

33 Bageze ahitwa i Gologota, hasobanurwa ngo i Nyabihanga,

34 bamuha vino ivanze n'indurwe ngo anywe, asogongeye yanga kuyinywa.

35 Bamaze kumubamba, bagabana imyenda ye, barayifindira,

36 bicara aho baramurinda.

37 Bashyira hejuru y'umutwe we ibirego bamureze, byanditswe ngo “UYU NI YESU, UMWAMI W'ABAYUDA.”

38 Maze abambuzi babiri bababambana na we, umwe iburyo bwe undi ibumoso.

39 Abahisi baramutuka, bamuzungurizaimitwe

40 baravuga bati “Woweusenyaurusengeroukarwubakamu minsi itatu, ikize. Niba uri Umwana w'Imana, manuka uve ku musaraba.”

41 Abatambyi bakuru n'abanditsi n'abakuru na bo bashinyagura batyo bati

42 “Yakijije abandi, ntabasha kwikiza. Ko ariumwami w'Abisirayeli, namanuke ave ku musaraba nonaha, natwe turamwemera.

43 Yiringiye Imana, ngaho nimukizenonaha, niba imukunda kuko yavuze ati ‘Ndi Umwana w'Imana.’”

44 N'abambuzi babambanywe na we, na bo bamutukabatyo.

45 Uhereye ku isaha ya gatandatu habaubwirakabiri mu gihugu cyose kugezaku isaha ya cyenda.

46 Maze ku isaha ya cyenda Yesu avuga ijwi rirenga ati “Eli, Eli, lama sabakitani?”Bisobanurwa ngo “Mana yanjye, Mana yanjye, ni iki kikundekesheje?”

47 Ariko bamwe mu bari bahagaze aho babyumvise baravuga bati “Umva wa mugaboarahamagara Eliya.”

48 Uwo mwanya umwe muri bo arirukanka, yenda sipongo ayuzuzainzoga isharira, ayishyira ku rubingo arayimushomesha.

49 Ariko abandi bati “Bauretse turebeko Eliya aza kumukiza.”

50 Ariko Yesu yongera kuvugaijwi rirenga, aratanga.

51 Umwendaukingiriza Ahera cyane h'urusengeroutabukamokabiri,utangirira hejuruugezahasi, isi iratigita, ibitare birameneka,

52 ibituro birakinguka, intumbi nyinshi z'abera bari barasinziriye zirazurwa,

53 bava mu bituro, maze amaze kuzukabinjira mu murwa wera, babonekera benshi.

54 Umutwareutwaraumutwe w'abasirikare n'abari kumwe na we barinda Yesu, babonye igishyitsi n'ibibaye baratinya cyane bati “Niukuri, uyu yari Umwana w'Imana.”

55 Hariho n'abagore benshi bari bahagaze kure bareba, ni bo bakurikiye Yesu ava i Galilaya, baramukorera.

56 Muri bo harimo Mariya Magadalena, na Mariya nyina wa Yakobo na Yosefu, na nyina wa bene Zebedayo.

57 Nuko nimugoroba hazaumuntu w'umutunzi wo muri Arimataya witwaga Yosefu, kandi na we yariumwigishwa wa Yesu.

58 Uwo ajya kwa Pilato asaba intumbi ya Yesu, maze Pilato ategeka ko bayimuha.

59 Yosefu ajyana intumbi, ayizingira mu mwenda w'igitare wera,

60 ayishyira mu mva ye nshya, iyo yakorogoshoye mu rutare, abirinduriraigitare ku munwa w'imva, aragenda.

61 Mariya Magadalena na Mariya wundi bari bahari bicaye berekeye imva.

62 Nuko bukeyebwaho, ari wo munsi wakurikiraga uwo Kwitegura, abatambyi bakuru n'Abafarisayo bateranira kwa Pilato.

63 Baramubwira bati “Mutware, twibutse yuko wa mubeshyi akiri muzimayagize ngo iminsi itatu nishira azazuka.

64 Nuko tegeka barinde igituro cyane bazageze ku munsi wa gatatu, kugirango abigishwa be bataza kumwiba bakabwira abantu ngo arazutse, maze kuyobakwa nyuma kukaruta ukwa mbere.”

65 Pilato arababwira ati “Ngaba abarinzi, nimugende mukirindishe uko mubizi.”

66 Na bo baragenda barindisha igituro, bahomaubushishi ku gitare kugirango bagiteranye n'umunwa w'igituro, babushyiraho ikimenyetso abarinzi bahari.

28

1 Nukoumunsi w'isabatoushize, ku wa mbere w'iminsi irindwi,umusekewenda gutambika, Mariya Magadalena na Mariya wundi bajya kurebacya gituro.

2 Habaho igishyitsi cyinshi, kuko marayika w'Umwami Imana yari amanutse avuye mu ijuru, abirindura igitare acyicaraho.

3 Ishusho ye yasaga n'umurabyo, n'imyenda ye yeraga nk'urubura.

4 Ba barinzi bamubonye bagiraubwoba bahinda imishitsi, basa n'abapfuye.

5 Ariko marayika abwira abagore ati “Mwebweho mwitinya, kuko nzi yuko mushaka Yesu wabambwe.

6 Ntari hano kuko yazutse nk'uko yavuze, nimuze murebeaho Umwami yari aryamye.

7 Nimugende vuba mubwire abigishwa be yuko yazutse, kandi azababanziriza kujya i Galilaya. Iyo ni ho muzamubonera dore ndabibabwiye.”

8 Bava mu gituro vuba bafiteubwoba n'ibinezaneza byinshi, birukanka bajya kubibwira abigishwa be.

9 Maze Yesu ahura na bo arababwira ati “Ni amahoro!”Baramwegera bamufataku birenge, baramupfukamira.

10 Maze Yesu arababwira ati “Mwitinya, nimugende mubwire bene Data bajye i Galilaya, ni ho bazambonera.”

11 Bakigenda, bamwe muri ba barinzi bajya mu murwa babwira abatambyi bakuru ibyabaye byose.

12 Bateranira hamwe n'abakuru bajya inama, baguriraabasirikare ifeza nyinshi

13 bati “Mujye muvugamuti ‘Abigishwa be baje nijoro dusinziriye, baramwiba.’

14 Umutegeka naramuka abyumvise tuzamwemeza, namwe tuzabakiza amakuba.”

15 Nuko baherako bijyanira ifeza, babigenza uko bohejwe. Iryo jambo ryamamara mu Bayuda na bugingo n'ubu.

16 Nuko abigishwa cumi n'umwe bajya i Galilaya ku musoziYesu yabategetse.

17 Bamubonye baramupfukamira, ariko bamwe barashidikanya.

18 Nuko Yesu arabegera avuganana bo ati “Nahaweubutware bwose mu ijuru no mu isi.

19 Nuko mugende muhindure abantu bo mu mahanga yose abigishwa, mubabatiza mu izina rya Data wa twese n'Umwana n'Umwuka Wera,

20 mubigisha kwitondera ibyo nababwiye byose. Kandi dore ndi kumwe namwe iminsi yose kugezaku mperuka y'isi.”