1

1 Inyamibwa mu ndirimbo za Salomo.
Umugeni:

2 Ansome no gusomak'umunwa we,
Kukourukundounkunda rundutiravino.

3 Imibavu yawe ihumuraneza,
Izina ryawe rimeze nk'amadahano atāmye,
Ni cyo gituma abakobwa bagukunda.

4 Unkururetwiruke inyuma yawe tugukurikiye.
Umwami yanjyanye mu rugo rwe,
Tuzanezerwa tukwishimana,
Tuzasingizaurukundo rwawe tururutisha vino,
Bafite impamvu rwose bagukundira.

5 Yemwe bakobwa b'i Yerusalemu mwe,
Ndirabura ariko ndi mwiza,
Nsa n'amahema y'Abakedari,
N'inyegamo za Salomo.

6 Mwe kundeba nabi ni uko nirabura,
Nabitewe n'izuba ryambabuye.
Abahungu ba mama barandakariye,
Bangizeumurinzi w'inzabibu,
Arikouruzabibu rwanjye sinarurinze.

7 Yewe uwo nkundishaumutima,
Mbwira ahouragira n'ahoubyagiza ku manywa,
Kuki namera nk'uwatwikiririwe,
Hafi y'imikumbi ya bagenzi bawe?
Umukwe:

8 Nibautabizi, wa mugorewe,
Uri indatwa mu bagore.
Gendaukurikire mu nkōra y'umukumbi,
Uragire abana b'ihene bawe iruhande rw'amahema y'abungeri.

9 Wa mukunzi wanjye we,
Nakugereranije n'ifarashi ikururaamagare ya Farawo.

10 Mu misaya yawe ni heza hashotsemo imishunzi,
Ijosi ryawe ririmbishwa n'inigi z'amasaro y'igiciro cyinshi.

11 Tuzakuremera imikufi y'izahabu,
Duteremo amabara y'ifeza.
Umugeni:

12 Igiheumwami yabaga yicaye ku meza ye,
Impumuroy'amadahano yanjye yaratāmaga.

13 Umukunzi wanjye yamereye nk'ishangi,
Iri hagati y'amabere yanjye.
Umukwe:

14 Umukunzi wanjye amereye nk'uburabyo bwa Koferi,
Buba mu nzabibu zo muri Enigedi.

15 Mukunzi wanjye we, uri mwiza,
Ni koko uri mwiza,
Amaso yawe ni nk'ay'inyana.
Umugeni:

16 Dore uri mwiza mukunzi wanjye,
Niukuriuranezeza,
Uburiribwacu niubwatsi bugitoha.

17 Inkingi z'inzu yacu ni imyerezi,
N'imishoro yayo ni imiberoshi.

2

1 Ndi nka habaseleti y'i Sharoni,
N'umwangange wo mu bibaya.
Umukwe:

2 Nka karungu mu mahwa,
Ni koumukunzi wanjye ameze mu bakobwa.
Umugeni:

3 Nk'umutapuwa mu biti byo mu ishyamba,
Ni koumukunzi wanjye ameze mu bahungu.
Nicaye mu gicucu cye nezerewe cyane,
Amatunda ye yarandyoheye.

4 Yanjyanye mu nzu y'ibirori,
N'ibendera rye ryari hejuru yanjye,
Ari ryo rukundo.

5 Nimumpembure n'imbuto z'uruzabibu,
Mundamirishe amatapuwa,
Kukourukundo runsābye.

6 Ukubokokwe kw'ibumosokuranseguye,
N'ukubokokwe kw'iburyo kurampfumbase.
Umukwe:

7 Mwa bakobwa b'i Yerusalemu mwe,
Mbarahirije amasirabo n'impara zo mu gasozi,
Ntimukangureumukunzi wanjye ngo abyuke,
Kugezaigihe abyishakira.
Umugeni:

8 Ijwi ry'umukunzi wanjye,
Dore araje asimbuka mu mpinga z'imisozi miremire,
Asimbagurikaku misozi.

9 Umukunzi wanjye ameze nk'isirabo,
Cyangwaumucanzogera w'impara.
Dore ahagaze inyuma y'inkike yacu,
Arebera mu madirishya,
Agaragarira hagati y'imbariro.

10 Umukunzi wanjye atangira kuvugaarambwira ati
“Hagurukamukunzi wanjye mwiza,
Ngwino tujyane.

11 Dore itumba rirashize,
Imvura imaze gucika.

12 Uburabyo butangiye kurabya ku isi,
Igihe cyo kujwigira kw'inyoni kirageze,
Kandi ijwi ry'intungura ryumvikanye mu gihugu cyacu.

13 Umutiniweze imbuto zawo z'umwimambere,
Kandi inzabibu zirarabije,
Impumuroyazo nziza iratāmye.”
Hagurukamukunzi wanjye mwiza,
Ngwino tujyane.

14 Numa yanjye we, uri mu mitutu y'urutare,
No mu bishumikobyo mu bihanamanga,
Reka ndebe mu maso hawe,
Numve n'ijwi ryawe,
Kuko ijwi ryawe ari ryiza,
N'uburanga bwawe bukababuhebuje.

15 Mudufatire ingunzu,
Bya byana by'ingunzu byonona inzabibu,
Kuko inzabibu zacu zirabije.

16 Umukunzi wanjye niuwanjyeubwanjye nanjye ndi uwe,
Aragirira mu myangange.

17 Kugezamu mafu ya nimunsi,
Izuba rikendakenda,
Garuka mukunzi wanjye,
Umere nk'isirabo cyangwaumucanzogera w'impara,
Mu mpinga z'imisozi y'i Beteri.
Umugeni:

3

1 Nijoro ndi ku buriribwanjye,
Nshaka uwoumutimawanjyeukunda,
Ndamushaka ndamubura.

2 Ni ko kuvuganti “Ngiye guhaguruka,
Ngendagende mu mudugudu,
Mu nzira no mu miharuro,
Nshaka uwoumutimawanjyeukunda.”
Naramushatse ndamubura.

3 Nahuye n'abarinzi bagendaumudugudu,
Ndabaza nti “Mbese mwabonye uwoumutimawanjyeukunda?”

4 Tugitandukanagato,
Mbona uwoumutimawanjyeukunda.
Ndamufatananga kumurekura,
Kugezaubwo namugejeje mu nzu ya mama,
Mu cyumba cy'uwambyaye.
Umukwe:

5 Mwa bakobwa b'i Yerusalemu mwe,
Mbarahirije amasirabo n'impara zo mu gasozi,
Ntimukangureumukunzi wanjye ngo abyuke,
Kugezaigihe abyishakira.
Umugeni:

6 Uriya ni ndeuzamuka aturukamu butayu,
Ameze nk'inkingi z'umwotsi,
Ahumurwaho n'ishangi n'icyome,
N'ibihumuraneza byose by'umugenza?

7 Dore ni ingobyi ya Salomo,
Akikijwe n'ingabo z'intwari mirongo itandatu,
Zo mu ntwari za Isirayeli.

8 Bose bitwaje inkota,
Ni abahanga bo kurwana,
Umuntu wese atwaye inkota ye ku itako rye,
Babitewe n'ubwoba bwa nijoro.

9 Umwami Salomo yiremeye ikitabashwa,
Mu biti by'i Lebanoni.

10 Inkingi zacyo yaziremye mu ifeza,
N'imbere hacyo hari izahabu,
N'icyicaro cyacyo ariumuhengeri.
Igisasiro cyacyo gishashwe n'urukundo,
Yabikorewe n'abakobwa b'i Yerusalemu.

11 Yemwe bakobwa b'i Siyoni, nimusohoke,
Mwitegerezeumwami Salomo,
Ufite ikamba yambitswe na nyinaumunsi yashyingiweho,
Ari wo munsiumutimawe wanezerewe.
Umukwe:

4

1 Dore mukunzi wanjye we,
Uri mwiza ni koko uri mwiza.
Amaso yawe ameze nk'ay'inyana hagati y'imishunzi yawe,
Umusatsi waweumezenk'umukumbi w'ihene,
Ziryamye mu ibanga ry'umusoziw'i Galeyadi.

2 Amenyo yawe yera nk'umukumbi w'intama zakemuwe zivuye kuhagirwa,
Zose zigenda zikurikirwa n'impanga zazo,
Ntihagira n'imwe ipfusha.

3 Iminwa yawe imeze nk'ubudodobutukura,
Kandi mu kanwa kawe ni heza.
Mu misaya yawe hameze nk'igisate cy'ikomamanga,
Hagati y'imishunzi yawe.

4 Ijosi ryawe rimeze nk'umunarawa Dawidi,
Wubakiwe gushyingurwamo intwaro,
Utendetsemo ingabo igihumbi,
Ingabo zose z'intwari ze.

5 Amabere yawe ameze nk'inyagazi ebyiri,
Impanga z'isirabo,
Zirisha mu myangange.

6 Kugezamu mafu ya nimunsi,
Izuba rikendakenda,
Ndajya ku musoziurihoishangi,
No ku gasozi kariho icyome.

7 Uri mwiza bihebuje mukunzi wanjye,
Nta nengeufite.

8 Ngwino tuvanei Lebanoni, mugeniwanjye,
Tuvanei Lebanoni.
Itegereze uri mu mpinga zo muri Amana,
Uri mu mpinga z'i Seniri n'i Herumoni,
Uri mu mavumo y'intare,
Uri mu misozi ibamo ingwe.

9 Wansābyeumutima,
Mushiki wanjye, mugeniwanjye,
Wanshabishijeumutiman'ijisho ryawe,
N'umukufiwo mu ijosi ryawe.

10 Urukundo rwawe ko ari rwiza,
Mushiki wanjye, mugeniwanjye!
Urukundo rwawe ko rundutiravino,
Kandi impumuroy'amavuta yawe ikandutiraimibavu y'ubwoko bwose.

11 Iminwa yawe mugeniwanjye, iratonyangahoubuki,
Umutsama n'amata biri munsi y'ururimirwawe,
Kandi impumuroy'imyambaro yawe,
Ni nk'impumuroy'i Lebanoni.

12 Mushiki wanjye we, mugeniwanjye,
Uriumurimauzitiwe,
N'isōko yasibye,
N'iriba ryashyizweho ikimenyetso gifatanye.

13 Ibishibutse byawe niumurimaw'imikomamanga,
Weramo imbuto nziza,
Koferi n'udutitwa narada,

14 Narada na Karukoma,
Kāne na mudarasini n'udutitwose tw'icyome,
Ishangi n'umusagavu n'imibavu yose iruta iyindi.

15 Uri iriba ryo hagati y'imirima,
Uri isōko y'amazi abeshaho,
N'imigezi itemba iturukai Lebanoni.
Umugeni:

16 Kanguka wa muyagaw'ikasikazi we,
Nawe uw'ikusi ngwino,
Huha hejuru y'umurimawanjye,
Kugirango impumuroy'imibavu ihari ikwire hose.
Rekaumukunzi wanjye aze mu murimawe,
Arye amatunda ye meza.
Umukwe:

5

1 Ndaje mu murimawanjye,
Yewe mushiki wanjye, mugeniwanjye.
Nasoromyeudutitw'ishangi twanjye n'utw'imibavu yanjye,
Nanyoye vino yanjye n'amata yanjye.
Nimurye, yemwe ncuti,
Nimunyweniukurimunywecyane,
Mwa bakunzi banjye mwe.
Umugeni:

2 Nari nsinziriye,
Arikoumutimawanjye uba maso,
Numva ijwi ry'umukunzi wanjye akomanga aramutsa ati
“Nkinguriramushiki wanjye,
Mukunzi wanjyeutagira inenge, numa yanjye,
Kukoumutwe wanjye watonzweho n'ikime,
N'umusatsi wanjyeurimoibitonyanga bya nijoro.”

3 Nikuyemoumwambaro wanjye,
Nawambara nte?
Nogeje ibirenge byanjye,
Nabyanduza nte?

4 Umukunzi wanjye asesekaukubokomu mwenge w'urugi,
Maze mu mutimawanjyeurukundo rwinshi rumwuzuramo.

5 Ndabyuka njya kumukingurira,
Ibiganza byanjye bitonyangaho ishangi,
Ishangi iyagirana iva ku ntoki zanjye,
Itonyanga ku byuma bikingishwaurugi.

6 Maze nkinguriraumukunzi wanjye,
Ariko nsanga yahavuye yigendeye.
Umutimawanjye wari washigutse ubwo yavugaga,
Ndamushaka ndamubura,
Ndamuhamagara ntiyanyitaba.

7 Mpura n'abarinzi bagendaumudugudu,
Barankubitabarankomeretsa,
Abarinzi b'inkike banyamburaumwitero wanjye.

8 Mwa bakobwa b'i Yerusalemu mwe, ndabihanangirije,
Nimubonaumukunzi wanjye,
Mumubwire yukourukundo rwansābye.
Abakobwa:

9 Umukunzi wawe mbese arusha abandi iki,
Yewe wa mugorewe, w'indatwa mu bagore?
Umukunzi wawe arusha abandi iki,
Gitumyeutwihanangiriza utyo?
Umugeni:

10 Umukunzi wanjye arera kandi akeye mu maso,
Ni inyamibwa iruta abantu inzovu.

11 Umutwe we ni nk'izahabu nziza cyane,
Umusatsi weuratsibye kandiurirabura nk'intuntu.

12 Amaso ye ameze nk'ay'inyana ziri ku migezi,
Yuhagijwemo amata kandi ateye neza.

13 Mu misaya ye hameze nk'akarima k'imibavu hararambutse,
Nk'imikingo itwikiriwe n'uburabyo buhumura.
Iminwa ye imeze nk'imyangange,
Itonyanga ishangi iyagirana.

14 Ibiganza bye bimeze nk'impeta z'izahabu zashyizwemo tarushishi,
Umubyimba weumezenk'ihembe ry'inzovu ribajwe,
Ryashyizwehoutubuyenge twa safiro.

15 Amaguru ye ameze nk'inkingi za marimari,
Zashinzwe mu dutebetw'izahabu nziza.
Uko ameze asa n'i Lebanoni,
Ni mwiza nk'imyerezi.

16 Imvugo ye iranezeza,
Niukurini mwiza bihebuje.
Uwo ni we mukunzi wanjye,
Kandi uwo ni we ncuti yanjye,
Yemwe bakobwa b'i Yerusalemu mwe.
Abakobwa:

6

1 Umukunzi wawe yagiye he,
Yewe wa mugorewe, w'indatwa mu bagore?
Umukunzi wawe yerekeye he,
Kugirango tumushakane nawe?
Umugeni:

2 Umukunzi wanjye yamanutse ajya mu murimawe,
Mu turimatw'imibavu,
Kuragira mu murima,
No gucauburabyo bw'imyangange.

3 Ndi uw'umukunzi wanjye,
Umukunzi wanjye na we niuwanjye,
Aragiriraumukumbi we mu myangange.
Umukwe:

4 Mukunzi wanjye, uri mwiza nka Tirusa,
Urarimba nk'i Yerusalemu,
Uteyeubwoba nk'igitero cy'ingabo zigendana ibendera.

5 Unkurehoamaso yawe,
Kuko binzonga.
Umusatsi waweumezenk'umukumbi w'ihene,
Ziryamye mu ibanga ry'i Galeyadi.

6 Amenyo yawe yera nk'umukumbi w'intama zivuye kuhagirwa,
Zose zigenda zikurikirwa n'impanga zazo,
Ntihagira n'imwe ipfusha.

7 Mu misaya yawe hameze nk'igisate cy'ikomamanga,
Hagati y'imishunzi yawe.

8 Hariho abamikazi mirongo itandatu,
N'inshoreke mirongo inani,
N'abakobwa batabarika.

9 Ariko inuma yanjye naciye akayonga ni we gusa,
Ni ikinege cya nyina,
Niumutoniw'uwamubyaye.
Abakobwa iyo bamubonye bamwita Uwahiriwe,
Ndetse abamikazi n'inshoreke na bo baramusingiza.
Abakobwa:

10 Uyu ni ndeutungutseumezenk'umusekeutambitse?
Ni mwiza nk'ukwezi,
Arabagirana nk'ikizubazuba,
Ateyeubwoba nk'igitero cy'ingabo zigendana ibendera.
Umugeni:

11 Naramanutse njya mu murimaw'imijozi,
Kurebaimbuto zashibutse mu kibaya,
Kurebakoumuzabibuupfunditseudupfundo,
N'imikomamanga ko irabije.

12 Ntarabimenya,
Umutimawanjye wangejeje mu magare y'intambara,
Y'ubwoko bwanjye bw'imfura.
Abakobwa:

7

1 Garuka, garuka wa Mushulamiwe,
Garuka, garuka kugirango tukwitegereze.
Umugeni:
Kuki mushaka kwitegereza Umushulami,
Nk'imbyino z'i Mahanayimu?
Abakobwa:

2 Ibirenge byawe bikwese ni byiza,
Wa mukobwa w'umwami we.
Amatako yawe ameze nk'iby'umurimbo by'igiciro cyinshi,
Byakozwe n'iminwe y'umuhanga.

3 Umukondo wawe ni igitega,
Inda yawe imeze nk'ingano zitonze neza,
Zikikijweho n'imyangange.

4 Amabere yawe ameze nk'inyagazi ebyiri,
Nk'impanga z'isirabo.

5 Ijosi ryawe rimeze nk'umunarawubakishijwe amahembe y'inzovu,
Inkesha zo mu maso yawe zimeze nk'ibidendezi by'i Heshiboni,
Biri ku irembo ry'i Batirabimu.
Izuru ryawe rimeze nka wa munaraw'i Lebanoni,
Werekeye i Damasiko.

6 Umutwe wawe wemye nka Karumeli,
N'umusatsi wawe usa n'umwenda w'umuhengeri,
Umwami atonesha uwo musatsiuboshye.
Umukwe:

7 Ko uri mwiza kandiunezeza,
Yewe, uwo mporaniraurukundo rwishimirwa.

8 Uburebure bwawe buhwanye n'umukindo,
N'amabere yawe ahwanye n'amaseri yawo.

9 Naravuze nti “Nzuriraumukindo,
Mfate amashami yawo.”
Reka amabere yawe amere nk'amaseri y'umuzabibu,
N'impumuroy'umwuka wawe nk'impumuroy'amatapuwa,

10 N'akanwa kawe kamere nka vino nziza,
Iberaumukunzi wanjye ikimirwa kimanukanauburyohe,
Iramizwa mu kanwa k'abasinzira.
Umugeni:

11 Ndi uw'umukunzi wanjye,
Kandiurukundo rwe ararungaragariza.

12 Ngwino mukunzi wanjye tujyane ku gasozi,
Turebeimihana ducumbikamo,

13 Tuzindukiremu nzabibu,
Turebeko imizabibu yatoshye,
Cyangwa ko yapfunditseururabo,
N'ibikomamanga ko byarabije.
Aho ni houzaboneraurukundo rwanjye.

14 Ubu amadudayimu azana impumuronziza,
Ku irembo ryacu nejeje imbuto nziza z'amoko yose za vuba n'iza kera,
Ni zo nagusaruriye, mukunzi wanjye we.

8

1 Iyaba wari nka musazawanjye wonkejwe na mama,
Nagusanga hanze nkagusoma,
Kandi nta wabingaya.

2 Nakujyana nkakugezamu nzu ya mama akanyigisha,
Nkagusomya kuri vino ituriye,
No ku mazi y'imikomamanga.

3 Wasanga anshegujeukubokokw'ibumoso,
Ukw'iburyo kumpfumbase.
Umukwe:

4 Yemwe bakobwa b'i Yerusalemu ndabarahirije,
Ntimukangureumukunzi wanjye ngo abyuke,
Kugezaigihe abyishakira.
Abakobwa:

5 Uriya ni nde uje azamuka ava mu butayu,
Yegamiranye n'umukunzi we?
Umukwe:
Nakubyukijemunsi y'umutapuwa,
Aho ni ho nyoko yakuramukwaga,
Ni kokouwakubyaye ni ho yakuramutswe.
Umugeni:

6 Unshyire mu gituza cyawe mbe ikimenyetso,
Mbe no ku kubokokwawe.
Kukourukundo rukomeye nk'urupfu,
Kandi ifuha ntirigondeka ni nk'imva,
Ibirimi byarwo ni nk'iby'umuriro,
Niumurirorwose w'Uwiteka.
Umukwe:

7 Amazi menshi ntiyazimyaurukundo,
N'inzuzi zuzuyentizarurenga hejuru.
Umuntu watanga ibyo afite mu rugo rwe byose,
Kugirango agureurukundo,
Yagawa rwose.
Umugeni:

8 Dufitemurumunawacuutarapfundura amabere,
Tuzamugiradute igihe azasabirwa?
Umukwe:

9 Niba ameze nk'inkike z'amabuye,
Tuzamwubakahoumunaraw'ifeza,
Niba ameze nk'umuryango,
Tuzamukingira n'imbaho z'imyerezi.
Umugeni:

10 Jyeweho ndi inkike z'amabuye,
N'amabere yanjye ni nk'iminara yazo,
Ni cyo cyatumye mu maso h'umugabowanjye muberank'ubonye amahoro.

11 Salomo yari afiteuruzabibu i Bālihamoni.
Arugabanya abarinzi,
Umuntu wese muri bo yategetswe kujya atanga ibice by'ifeza igihumbi ku mwero warwo.

12 Uruzabibu rwanjye bwite ruri imbere yanjye,
Yewe Salomo,uzabona igihumbi cyawe,
Kandi abarinzi b'imbuto na bo bazabona magana abiri.

13 Yewe uba mu mirima,
Bagenzi banjye bategere ijwi ryawe amatwi,
Urinyumvishe.

14 Mukunzi wanjye banguka,
Umere nk'isirabo cyangwaumucanzogera w'impara,
Mu mpinga z'imisozi y'imibavu.