1

1 من پولوس، مسئح عئسانين قولو، حواري اولماغا دعوت اولونموش، تارينين ائنجئلئني يايماق اوچون سچئلمئش؛

2 او ائنجئل کي، تاري اؤز پيغمبرلري واسئطه‌سئله اوّلجه​دن موقدّس يازيلاردا وعده وردي.

3 اؤز اوغلو حاقّيندا کي، جئسمن داوودون نسلئندن آنادان اولدو

4 و قودسئيّت روحونا گؤره، اؤلولردن دئرئلمه‌‌يي ائله تارينين اوغلو اولدوغو قووّتله اعلان ادئلدي، يعني ربّئمئز عئسا مسئح.

5 بئز اونون واسئطه​‌سئله فيض و حوارئلئيه نايئل اولدوق کي، اونون آدي اوچون ائنسانلاري، بوتون خالقلاردان، ائماندان گلن ائطاعته گتئرک.

6 و سئز ده، عئسا مسئحئن طرفئندن او دعوت اولونموش ائنسانلارين آراسينداسينيز.

7 تارينين رومدا اولان و موقدّسلئيه دعوت اولونان بوتون سِودئکلرئنه: آتاميز تاريدان و رب عئسا مسئحدن سئزه فيض و باريش اولسون.

8 اوّلن، هامينيز اوچون عئسا مسئحئن واسئطه‌سئله تاريما شوکور ادئرم کي، ائمانينيز بوتون دونيادا اعلان اولونور.

9 او تاري کي، بوتون روحوملا اوغلونون ائنجئلئنه خئدمت ادئرم، شاهئدئمدئر کي، نجه دائم سئزي يادا گتئرئرم.

10 و دوعالاريمدا دائم يالواريرام کي، بلکه بئر دفه تارينين ائراده‌سي ائله سئزئن يانينيزا گلمه‌يه يولوم دوشسون.

11 سئزي گؤرمه‌يي چوخ آرزولاييرام اِله کي، سئزي قووّتلندئرمک اوچون سئزه روحاني بئر عطا يتئرئم.

12 يعني، من آرانيزدا ائکن، هم سئز و هم من بئربئرئمئزئن ائماني ائله تشوئق اولوناق.

13 اي قارداشلار! بئخبر اولماغينيزي ائسته‌مئرم کي، دفه​لر​له يانينيزا گلمک نئيّتئنده اولدوم کي، منئم سئزئن آرانيزدا دا، اؤزگه خالقلارين آراسيندا اولدوغو کئمي بئر ثمرم اولسون. لاکئن ائندئيه​جک بو ائشي اتمکدن منع اولدوم.

14 من، هم يونانلي‌لارا هم ده مدنئيّتسئزلره، هم حکئملره، هم ده جاهئللره بورجلويام.

15 بونا گؤره​دئر کي، من رومدا ياشايان سئزلره ده وار-گوجومله ائنجئلي بئلدئرمه‌يه جان آتيرام.

16 من ائنجئلدن اوتانميرام. چونکي او، ائمان گتئرن هر کسئن خئلاصي اوچون تارينين قووّتئدئر؛ اوّل يهودئنئن، سونرا دا قيري‌​يهودئنئن.

17 چونکي ائنجئلده تارينين عدالتي ائماندان ائمانا کشف اولونور: نجه کي، يازيليب: "صالح آدام ائمانلا ياشاياجاق."

18 تارينين قضبي گؤيدن ائنسانلارين بوتون تاريسيزليق و حاقسيزليغينين ضئدّئنه آشکار اولور کي، حاقسيزليقلا حقئقته مانع اولورلار.

19 چونکي تاري حاقّيندا او شيلر کي، بئلمه‌يي مومکوندور، اونلارا آشکاردير، اونا گؤره کي، تاري اؤزو اونلارا آشکار ادئب.

20 دونيانين خئلقتئندن بري اونون گؤزه گؤرونمه‌ين خوصوصئيّتلري، يعني اَبدي قووّتي و تاريليغي اونون ياراتديقلاري​ ائله معلوم اولوب آچيقجا گؤرونور. بونا گؤره ده، عوذرلري يوخدور.

21 چونکي تاريني تانييان حالدا، نه اونا تاري کئمي عئزّت وردئلر، نه ده شوکور اتدئلر. لاکئن دوشونجه​لرئنده باطئل اولدولار؛ آنلاقسيز اورکلرئني ده قارانليق بورودو.

22 حئکمتلي اولدوقلاريني ائدّئعا اده​رک آخماق اولدولار

23 و فاني اولمايان تارينين عئزّتئني، فاني اولان ائنسانا، قوشلارا، دؤردآياقلي‌لارا و سوروننلره بنزه​ين بوتلر​له ديئشدئلر.

24 بو اوزدن، تاري، اونلارين اورکلرئني شهوتلري ائچئنده عئفّتسئزلئيه تسلئم اتدي کي، اؤز آرالاريندا بدنلرئني حؤرمتسئز اتسئنلر.

25 اونلار تارينين حقئقتئني يالانلا ديئشدئلر و خالئق عوضئنه مخلوقا پرستئش و عئبادت اتدئلر. او تاري کي، ابده​جک موبارکدئر. آمئن.

26 بو سببدن، تاري اونلاري رذئل هوسلرئنه تسلئم اتدي، حتّا آروادلاري طبئعي علاقه​ني، قيري‌​طبئعي علاقه ائله ديئشدئلر.

27 همن جور، کئشئلر ده آروادلا اولان علاقه​دن اَل چکئب، شهوتله بئربئرلرئنه قيزيشديلار؛ کئشئلر کئشئلر​له روسوايليق ادئب، اؤز بدنلرئنده رذئلّئکلرئنه لايئق جزاني آلديلار.

28 تاريني شوعورلاريندا ساخلاماغا دَيَر ورمه‌دئکلري اوچون، تاري دا اونلاري دَيَرسئز دوشونجه​لره تسلئم اتدي کي، ادبسئز رفتارلار اتسئنلر.

29 اونلار هر جور حاقسيزليق، جئنسي عئفّتسئزلئک، پئسلئک، طاماح، و کئنله دولدولار؛ حسد، آدام اؤلدورمک، عداوت، حئيله، و پئس نئيّتله دولوب داشديلار. قيبتچي،

30 بؤهتانچي، تاريدان نئفرت ادن، زور دئين، مغرور، فخر ساتان، پئس ائشلر ائختئراع ادن، آتا-آنايا ائطاعتسئز،

31 آنلاقسيز، ائمانسيز، شفقتسئز و رحمسئزدئرلر.

32 گرچي تارينين بويوردوقلاريني بئلئرلر کي، بله ائشلرله مشغول اولانلار اؤلومه لايئقدئرلر، نه فقط بله ائشلرئن اتمه‌‌سئنه داوام ورئرلر، ادنلري ده تشوئق ادئرلر.

2

1 پس سن اي اؤزگه​سئني موحاکئمه​يه چکن آدام، کئم اولورسان اول، سن ده عوذورسوزسن، چونکي اؤزگه​سئني موحاکئمه ادن واخت، اؤزونو ده محکوم ادئرسن. اونا گؤره کي، اؤزگه​سئني موحاکئمه اده​رک، اؤزون ده همن ائشلري ادئرسن.

2 و بئز بئلئرئک کي، تارينين موحاکئمه​سي بله ائشلري ادنلرئن ضئدّئنه حقئقت اساسي اوستونده​دئر.

3 اي بله ائشلر​له مشغول اولانلاري محکوم ادئب اؤزو ده همن ائشلره عمل ادن آدام! مگر اِله گومان ادئرسن کي، تارينين موحاکئمه​سئندن قاچا بئله​جکسن؟

4 و يا اونون حدسئز مهرئبانليغينا، تحمّولونه، و صبئرلئيئنه حقارت گؤزو ائله باخيرسان؟ آنلاميرسان کي، تارينين مهرئبانليغي سني تؤوبه​يه آپارير؟

5 لاکئن تارينين قضبئنئن و عادئل موحاکئمه​سئنئن ظاهئر اولدوغو گونونده، قساوتلئيئنه و تؤوبه-اتمز اوره‌يئنه گؤره اؤزون اوچون قضب ييغيرسان.

6 او تاري کي، هرکسه اؤز عمل​لرئنه گؤره عوضئني وره​جک؛

7 داواملا ياخشيليق ادئب عئزّت، حؤرمت و قيري‌​فاني شيلري آختارانلارا ابدي حيات،

8 آمّا اؤز منفعتلرئني گودنلره، حقئقته باش اَيمه‌يئب حاقسيزليقدان ائطاعت ادنلره، قضب و حئدّت.

9 پئسلئک ادن هر آداما دارليق و ذلئل​لئک؛ اوّلجه يهودئيه، سونرا دا قيري​‌​يهودئيه.

10 آمّا ياخشيليق ادن هر آداما عئزّت، حؤرمت و باريش؛ اوّلجه يهودئيه، سونرا دا قيري‌يهودئيه.

11 چونکي تاري ائنسانلار آراسيندا فرق قويماز.

12 شرئعتي بئلمه‌دن گوناه ادنلرئن هاميسي شرئعتسئز ده هلاک اولاجاقلار. شرئعتي بئله​رک گوناه ادنلرئن ده هاميسي شرئعتله موحاکئمه اولوناجاقلار.

13 چونکي تارينين نظرئنده شرئعتي اشئدنلر يوخ، اونا عمل ادنلر صالح ساييليرلار.

14 دوغرودان دا، شرئعته مالئک اولمايان مئلّتلر او زامان کي، شرئعتئن طلب اتدئکلرئني طبئعتن يرئنه يتئرئرلر، شرئعته مالئک اولماديقلاري حالدا، بونلار اؤزلري اؤزلرئنه شرئعتدئر.

15 اونلار بونونلا گؤرسه‌دئرلر کي، شرئعتئن طلب اتدئکلري اونلارين اورکلرئنده يازيليب. وئجدانلاري بونا شاهئددئر و فئکئرلري گاه اونلارا ائتّئهام وورور، گاه دا اونلاردان دئفاع ادئر.

16 منئم يايديغيم ائنجئله گؤره، او گون کي، تاري، عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله ائنسانلارين گئزلي ائشلرئني موحاکئمه اده‌جک، بله اولاجاق.

17 ائندي سن، اگر اؤزونو يهودي چاغيريرسان و شرئعته بل باغلاييب تارييا فخر ادئرسن؛

18 اگر شرئعتدن تعلئم آلديغينا گؤره، اونون ائراده​سئني بئلئب لاپ اوستون دَيَرلري آييرد ادئرسن؛

19 اگر آرخايينسان کي، شرئعتده علمئن و حقئقتئن اساسيني تاپديغينا گؤره، کورلارا بلدچي، قارانليقدا اولانلارا ائشيق، عاغيلسيزلارا اوستاد و کؤرپه​لره موعلّئمسن،

20 اگر آرخايينسان کي، شرئعتده علمئن و حقئقتئن اساسيني تاپديغينا گؤره، کورلارا بلدچي، قارانليقدا اولانلارا ائشيق، عاغيلسيزلارا اوستاد و کؤرپه​لره موعلّئمسن،

21 بس نه اوچون اؤزگه​لره اؤيره‌دن حالدا، اؤزونه اؤيرتمئرسن؟ اوغورلاماماغي وعظ ادئب، اؤزون اوغورلاييرسان؟

22 "زئنا اتمه" ددئيئن حالدا، اؤزون زئنا ادئرسن؟ بوتلردن نئفرت اتدئيئن حالدا، معبدلري سويورسان؟

23 شرئعته فخر ادن حالدا، اونو پوزوب تاريني حؤرمتسئز ادئرسن؟

24 نجه کي، يازيليب: "سئزئن اوزونوزدن قيري‌​يهودئلر آراسيندا تارينين آدينا کوفر ديئلئر."

25 ختنه​نئن آنجاق او زامان دَيَري وار کي، سن شرئعته عمل اده​سن؛ لاکئن اگر سن شرئعتي پوزورسان، ختنه اولونماميش کئمي اولورسان.

26 اگر ختنه اولونمايان شرئعتئن طلب اتدئکلرئني يرئنه يتئرسه، مگر اونون ختنه اولونماديغي اونا ختنه ساييلماز؟!

27 او آدام کي، جئسمن ختنه اولونماييب لاکئن شرئعتي يرئنه يتئرئر، سني محکوم اده​جک؛ سن کي، موقدّس يازيلارا و ختنه​يه صاحئب اولدوغون حالدا، شرئعتي پوزانسان.

28 چونکي ظاهئري يهودي اولان يهودي ديئل، ظاهئرده، جئسمده ختنه اولونان دا ختنه​لي ديئل.

29 خير، ائچدن يهودي اولان يهودي​دئر؛ ختنه ده اوره‌يئن ختنه اولونماسي​دير کي، او دا موقدّس يازيلارلا يوخ، روحون وسئله‌سئله اولور. بله آدامين تعرئفي ده ائنساندان يوخ، تاريداندير.

3

1 بو حالدا يهودي اولماغين نه افضل​لئيي وار، و يا ختنه​نئن نه فايداسي؟

2 هر طرفدن باخاسان، چوخدور. هر شيدن اوّل بو کي، تارينين سؤزلري اونلارا امانت ورئلئب.

3 اگر اونلاردان بعضئسي ائمان گتئرمه‌دئلر، او زامان نه اولور؟ مگر اونلارين ائمانسيزليغي تارينين وفادارليغيني لغو اده بئلر؟

4 اصلا! بوتون ائنسانلار يالانچي اولسالار دا، تاري اؤز سؤزونه وفالي قالاجاق. نجه کي، يازيليب دا: "اله کي، سؤزلرئنده دوغرو چيخاسان، و موحاکئمه اتدئيئن زامان داعواني قازاناسان."

5 آمّا اگر بئزئم حاقسيزليغيميز تارينين صالح اولدوغونو داها چوخ آشکارا چيخاردير، بونا نه دئيه بئله‌رئک؟ قضبله جزالانديران تاري صالح ديئل؟ (ائنسانلارين دوشوندويو کئمي دانيشيرام).

6 يقئن کي، يوخ! اگر بله اولسا، او زامان تاري دونياني نجه موحاکئمه اده بئلر؟

7 چونکي اگر منئم يالانيم تارينين حقئقتئني و اونون جلاليني داها چوخ آشکارا چيخاردير، بس نه اوچون من حله ده بئر گوناهکار کئمي موحاکئمه گرک اولونام؟

8 و نه اوچون بعضئلرئنئن بئزه ائفتئرا آتديغي کئمي اتمه‌يک؟ نجه کي، ائدّئعا ادئرلر کي، بئز بله اؤيره‌دئرئک: گلئن پئسلئک ادک کي، ياخشيليق گلسئن. بله آداملارين محکوم اولماسي داها دا عدالتدئر.

9 بس نه دئيک؟ آيا هچ افضل​لئيئمئز وار؟ اصلا. چونکي آرتيق ثابئت اتدئک کي، هم يهودئلر، هم ده قيري‌​يهودئلر هاميسي گوناه آلتينداديرلار.

10 نجه کي، يازيليب دا: "صالح اولان هچ کس يوخ، بئر نفر بله؛

11 آنلايان بئري يوخ، تاريني آختاران بئري يوخ.

12 هاميسي آزيبلار، بئرلئکده فايداسيز اولوبلار. ياخشيليق ادن هچ کس يوخ، بئر نفر بله.

13 بوغازلاري آچيق قبئردئر؛ دئللري حئيله ائشله‌دئر، دوداقلاريندا افعي زهري وار.

14 آغيزلاري لعنت و آجي سؤزلرله دولودور.

15 آياقلاري قان تؤکمک اوچون تله‌سئر.

16 يوللاريندا وئرانليق و فلاکت وار

17 و باريش يولونو تانيماييبلار.

18 گؤزلري قاباغيندا تارينين قورخوسو يوخدور."

19 بئز بئلئرئک کي، شرئعتده ديئلن هر شي، شرئعتئن حاکئمئيّتي آلتيندا اولانلارا ديئلئر کي، هر آغيز باغلانسين و بوتون دونيا تارييا حساب ورمه‌لي اولسون.

20 بلجه شرئعتئن طلب اتدئکلرئني يرئنه يتئرمکله هچ بئر ائنسان تارينين نظرئنده تبرعه اولا بئلمز؛ چونکي گوناهين نه اولدوغو شرئعتئن سايه​سئنده درک اولونور.

21 آمّا ائندي تارينين صالحلئيي ظاهئر اولوب کي، شرئعته باغلي ديئل. و بونا هم شرئعت، هم ده پيغمبرلر شهادت ورئرلر.

22 تاريدان گلن بو صالحلئک عئسا مسئحه اولان ائمان واسئطه​‌سئله بوتون اونا ائمان گتئرنلره ورئلئر. ائنسانلار آراسيندا هچ فرق يوخدور.

23 چونکي هامي گوناه ادئب و تارينين عئزّتئندن محروم قاليب.

24 و اونون فيضئله مسئح عئسانين طرفئندن گلن نئجات واسئطه‌سئله بو صالحلئيي بئر هدئيّه کئمي آليرلار.

25 تاري اونون قانيندا اولان ائمان واسئطه‌سئله اونو قاباقجادان کفّاره قورباني تعيئن اتدي. بونو اونون اوچون اتدي کي، صالحلئيئني گؤرسَدسئن. چونکي تاري اؤز صبرئنده قاباقجا انجام تاپان گوناهلاري جزاسيز بوراخميشدي.

26 بونو اونون اوچون اتدي کي، ائندئکي زاماندا صالحلئيئني ظاهئر اتسئن، اله کي، اؤزو صالح قالسين و عئسايا ائمان گتئره‌ني تبرعه اتسئن.

27 بلجه نه ائله فخر اده بئله‌رئک؟ هچ بئر شيله. هانسي اوصولا گؤره؟ شرئعتي يرئنه يتئرمک اوصولا؟ خير! آنجاق ائمان اوصولونا گؤره.

28 چونکي ائنانديغيميز بودور کي، ائنسان شرئعتي يرئنه يتئرمکله يوخ، ائمان واسئطه‌سئله تبرعه اولونور.

29 مگر تاري آنجاق يهودئلرئن تاريسي‌دير؟ مگر قيري​‌​يهودئلرئن ده تاريسي ديئل؟ البتّه، قيري‌​يهودئلرئن ده تاريسي‌دير.

30 چونکي آنجاق بئر تاري وار و او هم ختنه اولونانلاري، هم ده ختنه اولونمايانلاري ائمان واسئطه‌سئله صالح ساياجاق.

31 بلجه آيا بئز ائمانلا شرئعتي لغو ادئرئک؟ اصلا! عکسئنه، اونو مؤحکمله‌دئرئک.

4

1 بس جئسماني آتاميز ائبراهئم حاقيندا نه دئيک؟ او، نه تاپدي؟

2 اگر ائبراهئم اؤز عمل​لری ائله صالح ساييلسايدي، فخر اتمه‌يه بئر شيي وار؛ لاکئن تارينين حوضوروندا يوخ.

3 موقدّس يازي نه ديئر؟ "ائبراهئم تارييا ائمان گتئردي، بو دا اونون حاقّيندا صالحلئک ساييلدي."

4 ائشله‌ين بئر آدامين اوجرتي اونا هدئيه ساييلماز، بو اونون حاقّي‌دير.

5 لاکئن ائشله‌مه‌ين بئر آدام کي، پئس آداملاري تبرعه اده‌نه ائمان گتئرئر، ائماني اونا صالحلئک ساييلير.

6 نجه کي، داوود دا او آدامين بختورلئيئندن دانيشير کي، تاري اونون عملئنه باخماياراق، اونو صالح سايير.

7 "خوش او آداملارين حالينا کي، عوصيانلاري باغيشلانير، گوناهلاري عفو اولونور.

8 خوش او آدامين حالينا کي، رب اونون گوناهيني حسابا گتئرمز."

9 آيا بو بختورلئک آنجاق ختنه اولونانلارادير، يوخسا ختنه اولونمايانلارا دا عاييددئر؟ چونکي ديئرئک کي، ائبراهئمئن ائماني اونا صالحلئک ساييلدي.

10 نه شرايئطده ساييلدي؟ ختنه اولاندان سونرا ائدي، يوخسا قاباق؟ ختنه اولاندان سونرا يوخ، قاباق ائدي.

11 و ختنه​نئن علامتئني آلدي، ائماندان گلن صالحلئيئن موهورونو کي، ختنه اولونماميشدان دا وار ائدي، اِله کي، او، بوتون او آداملارين دا آتاسي اولسون کي، ختنه اولونماديقلاري حالدا ائمان گتئرئرلر کي، اونلار دا صالح ساييلسينلار.

12 بلجه آتاميز ائبراهئم ختنه اهلئنه ده آتا اولدو کي، آنجاق ختنه اولدوقلارينا قالماييب، او ائمانين ائزلرئنده يرئيئرلر کي، اونون ختنه اولونماسيندان قاباق دا وار ائدي.

13 شرئعتئن واسئطه‌‌سئله ديئلدي کي، ائبراهئم و اونون نسلئنه دونياني مئراث آلاجاقلاري وعده ورئلدي. بو اونون اوچون ائدي کي، ائمان واسئطه‌سئله صالح ساييلديلار.

14 چونکي اگر شرئعتله ياشايانلار وارئث اولسالار، ائمان بوش اولار، وعده ده باطئل!

15 چونکي شرئعت تارينين قضبئني حاصئل گتئرر. شرئعت اولمايان يرده ده اونو آياق آلتينا قويان اولماز.

16 بونا گؤره ده، وعده ائمان واسئطه‌سئله گلئر اله کي، اونون فيضئنه باغلي اولسون و ائبراهئمئن بوتون نسلئني بوروسون؛ آنجاق شرئعته باغلي اولانلاري يوخ، ائبراهئمئن ائمانينا مالئک اولانلاري دا کي، هاميميزين آتاسي‌دير.

17 نجه کي، يازيليب؛ "سني بئر چوخ خالقلارين آتاسي اتدئم."" ائنانديغي تارينين نظرئنده، او تاري کي، اؤلولره حيات ورئر و اولمايان شيلري وارليغا چاغيرير.

18 اومئد اصلا يوخ ائکن، ائبراهئم اومئدله ائمان گتئردي و بلجه بئر چوخ خالقلارين آتاسي اولدو. نجه کي، اونا ديئلمئشدي ده کي، "سنئن نسلئن بله اولاجاق."

19 ائمانيندا ضعئفله‌مه‌دي و اؤزونون تخمئنن يوز ياشلي بدنئنئن اؤلموش کئمي اولدوغونا اهمئيّت ورمه‌دي، سارانين دا بطنئنئن قيصيرليغينا اهمئيّت ورمه‌دي.

20 و تارينين وعده​سئنه ائمانسيزليقلا شک اتمه‌دي، لاکئن ائمانيندا مؤحکم اولوب تاريني عئزّتلندئردي.

21 و کامئل آرخايين ائدي کي، تاري، وردئيي وعده​ني يرئنه يتئرميه ده قادئردئر.

22 بونا گؤره ده، ائماني اونا صالحلئک ساييلدي.

23 "صالحلئک ساييلدي" سؤزلري آنجاق اونون اوچون يازيلمادي،

24 بئزئم اوچون ده يازيلدي کي، تاري بئزه صالحلئک ساياجاق؛ بئزه ده کي، ربّئمئز عئساني اؤلولردن دئرئلده‌نه ائمان گتئرمئشئک؛

25 کي، بئزئم گوناهلاريميزدان اؤتري اؤلومه تسلئم اولوندو و بئزئم صالح ساييلماغيميز اوچون دئرئلدئلدي.

5

1 بلجه ائمان واسئطه​‌سئله صالح ساييلديغيميز اوچون، ربّئمئز عئسا مسئح واسئطه‌سئله تاري ائله باريشيميز وار.

2 اله اونون واسئطه‌سئله ده ائچئنده دوردوغوموز بو فيضي ائمانلا اَله گتئردئک و تارينين عئزّتئنئن اومئدئنه فخر ادئرئک.

3 و آنجاق بو قدر يوخ، موصئبتلرده ده فخر ادئرئک، چونکي بئلئرئک کي، موصئبت تحمّول يارادار،

4 تحمّول شخصئيّت، شخصئيّت ده اومئد

5 و اومئد اوتانديرماز؛ چونکي تارينين محبّتي بئزه ورئلن موقدّس روحون واسئطه‌سئله اورکلرئمئزه تؤکولوب.

6 چونکي بئز حله ضعئف ائکن، مسئح موعيّن زاماندا گوناهکارلار يولوندا اؤلدو.

7 صالح بئر آدامين عوضئنده کئمسه​نئن اؤلمه‌سي چتئن باش وِرَر؛ ياخشي بئر آدامين عوضئنده بلکه ده بئري اؤلمه‌يه جسارت اتسئن.

8 لاکئن تاري بئزه اولان محبّتئني بونونلا ائثبات ادئر کي، بئز حله گوناهکار ائکن، مسئح بئزئم عوضئمئزده اؤلدو.

9 ائندي کي، اونون قاني ائله صالح ساييلميشيق، بس نه قدر آرتيق اونون واسئطه‌سئله ده تارينين قضبئندن خئلاص اولاجاغيق.

10 چونکي اگر بئز تارينين دوشمني اولان حالدا، اونون اوغلونون اؤلمه‌‌سئله تاري ائله باريشديق. بس نه قدر داها چوخ، باريشميش اولان حالدا اونون حياتي ائله خئلاص اولاجاغيق.

11 آنجاق بو قدر ده يوخ، حتّا تاريدا دا ربّئمئز عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله فخر ادئرئک کي، ائندي اونون واسئطه​‌سئله باريشيغا نايئل اولموشوق.

12 بونا گؤره، نجه کي، گوناه تک بئر آدامين واسئطه‌سئله و اؤلوم ده گوناهين واسئطه‌سئله دونيايا گئردي، الجه ده اؤلوم بوتون ائنسانلارا گلدي، چونکي هامي گوناه ادئب.

13 شرئعتدن قاباق دا دونيادا گوناه وار ائدي، لاکئن شرئعت اولمايان يرده گوناه حسابا ساييلماز.

14 آمّا آدمدن موسايا قدر اؤلوم هامييا حؤکمرانليق اتدي، حتّا اونلارا دا کي، آدمئن گوناهينا بنزر بئر گوناه اتمه‌دئلر. آدم او گله​جک آدامين صورتي ائدي.

15 آمّا تارينين عوضسئز هدئيه‌سي تقصئر کئمي ديئل. چونکي اگر بئر نفرئن تقصئري اوزوندن چوخ آدام اؤلدولر، تارينين فيضي و تک بئر آدامين، يعني عئسا مسئحئن فيضي ائله ورئلن هدئيه، بئر چوخلارينين اوستونه چوخالير.

16 و تارينين هدئيه‌سي او تک بئر نفرئن گوناهينين نتئجه​سي کئمي ديئل: بئر گوناهدان سونرا گلن حؤکم محکومئيّت گتئردي، لاکئن چوخ تقصئرلردن سونرا گلن هدئيه، صالحلئک گتئردي.

17 چونکي اگر اؤلوم بئر تک آدامين تقصئري اوزوندن، او تک آدامين واسئطه‌سئله حؤکمرانليق اتدي، بس نه قدر چوخ او آداملار کي، تارينين بول فيضئني و صالحلئک هدئيّه‌سئني قبول ادئرلر، او تک بئر آدام، يعني عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله حياتدا حؤکمرانليق اده​جکلر.

18 دمه‌لي، بئر گوناه اوزوندن نجه بوتون ائنسانلارا محکومئيّت گلدي، الجه ده، بئر صالح عمل اوزوندن بوتون ائنسانلارا حيات صالحلئيي گلدي.

19 چونکي نجه بئر نفرئن ائطاعتسئزلئيي بئر چوخلاريني گوناهکار اتدي، اِله‌جه ده، تک بئر نفرئن ائطاعتي سايه​سئنده بئر چوخلاري صالح ساييلاجاقلار.

20 شرئعت آرايا گئردي کي، گوناه چوخالسين. لاکئن گوناه چوخالان يرده تارينين فيضي داها دا چوخالدي.

21 اله کي، گوناه اؤلومله حؤکمرانليق اتدئيي کئمي، فيض ده ربّئمئز عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله، صالحلئيئن واسئطه‌سئله ابدي حيات ورمک اوچون حؤکمرانليق اتسئن.

6

1 بس نه دئيک؟ گوناه اتمه‌يه داوام ورک کي، تارينين فيضي چوخالسين؟

2 اصلا! بئز کي، گوناها اؤلدوک، آرتيق اوندا نجه ياشايا بئله‌رئک؟

3 مگر بئلمئرسئنئز کي، بئزئم هاميميز کي، مسئح عئسادا تعمئد اولونموشوق، اونون اؤلومونه تعمئد اولونموشوق؟

4 بونا گؤره ده، اونون اؤلومونه تعمئد اولونماقلا بئز ده اونونلا برابر دفن اولونموشوق؛ اله کي، نجه مسئح آتا عئزّتئنئن واسئطه‌سئله اؤلولردن دئرئلدي، بئز ده همن جور حياتين تزه​لئيئنده ياشاياق.

5 اگر اونون اؤلومونه بنزر بئر اؤلومده اونونلا بئر اولموشوق، اونون دئرئلمه‌سئنه بنزر بئر دئرئلمه‌ده ده اونونلا بئر اولاجاغيق.

6 و بونو بئلئرئک کي، کؤهنه منلئيئمئز اونونلا چارميخا چکئلدي، اله کي، گوناهين بدني قووّتدن دوشسون و آرتيق گوناها قول اولماياق.

7 چونکي اؤلموش آدام گوناهدان آزاد اولوب.

8 اگر مسئحله اؤلموشوک، اونونلا ياشاياجاغيميزا دا ائنانيريق.

9 و بئلئرئک ده کي، مسئح اؤلولردن دئرئلمئش اولدوغونا گؤره، بئر داها اؤلمه‌يه​جک. اؤلوم ده اونون اوستونه آرتيق حؤکمرانليق اتمه‌يه​جک.

10 او کي، اؤلدو، بئر دفه​لئک گوناها اؤلدو؛ لاکئن ياشاديغي حياتي تارييا ياشايير.

11 بلجه، سئز ده اؤزونوزو گوناها اؤلو، آمّا مسئح عئسادا تارييا دئري سايين.

12 و قويمايين کي، گوناه سئزئن فاني بدنئنئزه حؤکمرانليق اتسئن، اله کي، اونون هاوا-هوسلرئندن ائطاعت اده​سئنئز.

13 بدنئنئزئن عوضولرئني ده پئسلئک آلتلري اولماق اوچون گوناها تسلئم اتمه‌يئن. لاکئن اؤزونوزو اؤلولردن دئرئلنلر کئمي تارييا، و بدنئنئزئن عوضولرئني ده صالحلئک آلتلري اولماق اوچون تارييا تسلئم ادئن.

14 گوناه سئزه حؤکمرانليق اتميه​جک؛ چونکي سئز شرئعت آلتيندا يوخ، فيض آلتينداسينيز.

15 ائندي نه؟ شرئعتئن حاکئمئيّتي آلتيندا يوخ، فيض آلتيندا اولدوغوموز اوچون گوناه ادک؟ اصلا!

16 مگر بئلمئرسئنئز کي، ائطاعت ادن قوللار کئمي اؤزونوزو کئمه تسلئم اده​سئنئز، اونون قوللاريسينيز؛ ائستر اؤلوم گتئرن گوناها اولسون، ائستر صالحلئک گتئرن ائطاعته؟

17 آمّا تارييا شوکور اولسون کي، قاباقجا گوناهين قوللاري اولدوغونوز حالدا، او تعلئمدن اورکدن ائطاعت اتدئنئز کي، اؤزونوزو اونا تسلئم اتدئنئز.

18 و گوناهدان آزاد اولوب، صالحلئيئن قولو اولوبسونوز.

19 جئسماني طبئعتئنئزئن ضعئفلئيي اوزوندن ائنسانلارين دوشوندويو کئمي صؤحبت ادئرم. نجه کي، عوضولرئنئزي قاباقجا پئسلئک و شرئعتسئزلئيه قول کئمي تسلئم اتمئشدئنئز و نتئجه‌سي ده بو ائدي کي، شرئعتي داها چوخ آياق آلتينا قوياسينيز. اِله‌جه ده ائندي عوضولرئنئزي صالحلئيه قول کئمي تسلئم ادئن کي، نتئجه‌سي ده سئزئن موقدّس اولماغينيزدير.

20 چونکي سئز گوناهين قوللاري اولدوغونوز زامان، صالحلئکدن آزاد ائدئنئز.

21 بس او زادلاردان کي، ائندي اونلاردان اؤتري اوتانيرسينيز، او زامان نه ثمرئنئز وار ائدي؟ چونکي اونلارين آخيري اؤلومدور.

22 آمّا ائندي گوناهدان آزاد ادئلئب، تارييا قول اولدوغونوز اوچون آلديغينيز ثمره موقدّسلئکدئر، آخيرينيز دا ابدي حيات.

23 چونکي گوناهين عوضوو اؤلومدور، لاکئن تارينين هدئيّه‌سي ربّئمئز مسئح عئسادا ابدي حياتدير.

7

1 اي قارداشلار، مگر بئلمئرسئنئز کي، (بونو شرئعتي بئلَنلره ديئرم) شرئعت آنجاق آدام دئري ائکن اونون اوستونده حاکئمئيّتي وار؟

2 مثلن، اَرلي آرواد قانونلا اَرئنه او زاماناجاق باغلي‌دير کي، او، دئري‌دئر؛ آمّا اَري اؤلدويو زامان، آرواد نئکاه قانونوندان آزاددير.

3 بونا گؤره، اگر آرواد، اَري دئري​ائکن، اؤزگه بئر آداما اَره گتسه، زئناکار چاغيريلار. لاکئن اگر اَري اؤلسه، آرواد قانوندان آزاد اولور و اؤزگه بئر آداما اَره گتدئيي واخت زئناکار اولمور.

4 اِله‌جه ده سئز، قارداشلاريم، مسئحئن بدنئنئن واسئطه‌سئله شرئعته اؤلوبسونوز کي، بئر اؤزگه​سئنئنکي اولاسينيز، يعني اؤلولردن دئرئلمئش اولان مسئحئنکي اولاسينيز، اِله کي، تاري اوچون ثمره گتئره​سئنئز.

5 چونکي بئز جئسمده ياشايار ائکن، گوناهلي هاوا-هوسلر کي، شرئعتئن واسئطه‌سئله بلّي اولموشدو، عوضولرئمئزده فعّال ائدي کي، اؤلوم اوچون ثمره گتئرک.

6 امّا ائندي، اوّلجه اسئري اولدوغوموز شرئعته اؤلوب، اوندان آزاد اولدوق کي، حرفئن کؤهنه​لئيئنده يوخ، روحون تزه​لئيئنده قوللوق ادک.

7 بس نه دئيک؟ مگر شرئعت گوناهدير؟ اصلا! شرئعت اولماسايدي، گوناهين نه اولدوغونو بئلمزدئم. چونکي اگر شرئعت "طاماح اِتمه" دمه‌سَيدي، طاماحين نه اولدوغونو آنلامازديم.

8 لاکئن گوناه فورصت تاپيب، بو امرئن واسئطه‌سئله منده جوربه​جور طاماحي حاصئل گتئردي؛ چونکي شرئعت اولماسا، گوناه اؤلودور.

9 بئر زامان شرئعت يوخ ائکن، من دئري ائدئم، لاکئن او امر گلن واخت، گوناه دئرئلدي و من اؤلدوم.

10 بلجه بو امر کي، منه حيات گتئرمک اوچون ائدي، منه اؤلوم گتئردي.

11 چونکي گوناه او امرئن واسئطه​سئله فورصت تاپيب مني آلداتدي و اونونلا مني اؤلدوردو.

12 پس شرئعت موقدّسدئر، امر موقدّس، صالح و ياخشي‌دير.

13 بلجه، مگر ياخشي اولان شي منه اؤلوم گتئردي؟ اصلا! گوناه منه ياخشي شيئن واسئطه‌سئله اؤلوم گتئردي کي، امرئن سببئنه گؤره گوناهين نهايت درجه گوناهلي اولدوغو تانينسين.

14 بئز بئلئرئک کي، شرئعت روحاني‌دئر؛ آمّا من جئسماني‌يَم، نؤکر کئمي ده گوناها ساتيلميشام.

15 چونکي نه اتدئيئمي آنلاميرام؛ ائسته‌دئيئم شيي اتمئرم، لاکئن نئفرت اتدئيئم ائشي گؤرورم.

16 اگر ائستمه‌دئيئم ائشي گؤرورم، اوندا تصدئق ادئرم کي، شرئعت ياخشي‌دير.

17 بونا گؤره ده، اونا عمل ادن آرتيق من ديئلم، منده اولان گوناهدير.

18 بئلئرم کي، منده، يعني جئسمئمده ياخشي بئر شي ياشامير. چونکي ياخشي شي اتمه‌يئن ائسته‌يي منده وار، لاکئن اونو اتمه‌يه قادئر ديئلم.

19 چونکي ائسته‌دئيئم ياخشي شيي اتمئرم، لاکئن ائستمه‌دئيئم پئس ائشي گؤرورم.

20 آمّا اگر ائستمه‌دئيئم شيي ادئرم، اونو ادن آرتيق من يوخ، منده اولان گوناهدير.

21 بلجه، بو اصلي تاپيرام: ياخشيليق اتمک ائسته‌ين حالدا، منده پئسلئک حاضيردير.

22 چونکي ائچئمده​کي وارليغيم تارينين شرئعتئندن کف ادئر،

23 آمّا عوضولرئمده آيري بئر شرئعت ده گؤرورم کي، عاغليمين تصدئق اتدئيي شرئعتله موبارئزه ادئر و عوضولرئمده اولان گوناهين شرئعتئنه مني اسئر ادئر.

24 نه يازيق بئر آدامام من! اؤلومون بو بدنئندن مني کئم خئلاص اده​جک؟

25 ربّئمئز عئسا مسئحئن واسئطه‌سئله تارييا شوکور ادئرم! بلجه، من اؤز عاغليملا تارينين شرئعتئنه، لاکئن جئسماني طبئعتئمله گوناهين شرئعتئنه قوللوق ادئرم.

8

1 بونا گؤره، ائندي مسئح عئسادا اولانلارا هچ بئر محکومئيّت يوخدور.

2 چونکي مسئح عئسادا اولان حيات روحونون شرئعتي، مني گوناه و اؤلومون شرئعتئندن آزاد اتدي.

3 چونکي تاري بئزه او شيي اتدي کي، جئسم اوزوندن ضعئف اولان شرئعت اونو اِده بئلمئردي: اؤز اوغلونو گوناهلي جئسمئن بنزه​يئشئنده گوناه اوچون قوربان گؤنده‌رئب، جئسمده اولان گوناهي محکوم اتدي کي،

4 شرئعتئن طلب اتدئکلري بئزده يرئنه يتئشسئن؛ بئز کي، جئسمه گؤره يوخ، روحا گؤره ياشاييريق.

5 چونکي جئسمئن دالينجا اولانلار فئکئرلرئني جئسماني شيلرئن اوستونه قويوبلار، لاکئن روحون دالينجا اولانلار فئکئرلرئني روحاني شيلرئن اوستونه قويوبلار.

6 جئسمئن اوستونه قويولان فئکئر اؤلومدور، لاکئن روحون اوستونه قويولان فئکئر حيات و باريشدير.

7 بو سببدن کي، جئسمئن اوستونه قويولان فئکئر تارييا دوشمنچئلئک ادئر؛ چونکي تارينين شرئعتئنه تابع ديئل و اولا دا بئلمز.

8 جئسمه گؤره ده ياشايانلار تاريني راضي اده بئلمزلر.

9 لاکئن اگر تارينين روحو سئزده​دئر، سئز جئسمده يوخ، روحداسينيز. آمّا کئمده مسئحئن روحو يوخدور، او آدام مسئحه عاييد ديئل.

10 آمّا اگر مسئح سئزده​دئر، بدنئنئز گوناه اوزوندن اؤلودور، آمّا روحونوز صالحلئک اوزوندن دئري.

11 اگر عئساني اؤلولردن دئرئلده​نئن روحو سئزده ياشايير، او زامان مسئحي اؤلولردن دئرئلدن، سئزئن ده فاني بدنلرئنئزه، سئزده ياشايان اؤز روحو ائله حيات وره​جک.

12 بلجه اي قارداشلار، بئز جئسمئمئزه بورجلو ديئلئک کي، جئسمئمئزه گؤره ياشاياق.

13 چونکي اگر جئسمه گؤره ياشاياسينيز، اؤلرسئنئز، لاکئن اگر جئسمئن عمللرئني روحون واسئطه​‌سئله اؤلدوره​سئنئز، ياشايارسينيز.

14 چونکي تارينين روحو ائله هئدايت اولونانلارين هاميسي تارينين اوغوللاري‌ديرلار.

15 دوغرودان دا، قوللوق روحونو آلماييبسينيز کي، گئنه قورخو ائچئنده ياشاياسينيز، اوغوللوق روحونو آليبسينيز کي، اونون واسئطه‌سئله "آبّا، آتا" چاغيريريق.

16 اله همن روح بئزئم روحوموزلا شهادت ورئر کي، بئز تارينين اؤولادلارييق.

17 ائندي اگر اونون اؤولادلارييق، دمه‌لي اونون وارئثلرئيئک ده-تارينين وارئثلري و مسئحئن مئراث شرئکي-اگر حقئقتن اونون چکدئيي عذابلاريندا بئز ده شرئک اولوروق کي، بلجه اونون عئزّتئنده ده شرئک اولاق.

18 بله دوشونورم کي، چکدئيئمئز ائندئکي عذابلار، بئزه ظاهئر اولاجاق عئزّتله هچ موقايئسه​يه گلمز.

19 چونکي خئلقت تارينين اوغوللارينين ظوهورونو بؤيوک بئر حسرتله گؤزله​يئر.

20 چونکي خئلقت اؤز ائراده​‌سئله يوخ، اونو تابع اِتدئره​نئن ائراده​‌سئله چورومه‌يه تابع اولوب،

21 بو اومئد​له کي، خئلقت اؤزو ده چورومه​يئن اسارتئندن آزاد اولاجاق و تارينين اؤولادلارينين شؤوکتلي آزادليغينا گتئرئله​جک.

22 چونکي بئلئرئک کي، بوتون خئلقت ائندئيه کئمي بئرلئکده ناله ادئب، دوغوم آغريسي چکئر.

23 و آنجاق بو يوخ، بئز ده کي، روحون نوباريني آلميشيق، بئز اؤزوموز ده اؤز ائچئمئزده ناله ادئب، اوغوللوغا آلينماغي يعني بدنئمئزئن خئلاصيني گؤزله​يئرئک.

24 چونکي بئز اومئدله نئجات تاپديق. لاکئن گؤزه گؤرولن اومئد، اومئد ديئل. چونکي گؤردويو شيه نه اوچون اومئد باغلاسين؟

25 لاکئن اگر گؤرمه‌دئيئمئز شيه اومئد باغلاياق، اونو صبر​له گؤزله‌يه‌رئک.

26 و بلجه ده روح بئزه ضعئفلئيئمئزده کؤمک اِدَر. چونکي بئز لازيم اولدوغو کئمي دوعا اتمه‌يي باجارميريق. لاکئن روح اؤزو سؤز​له، آنلاتيلماز ناله​لرله بئزئم اوچون شفاعت ادئر.

27 و اورکلري تفتئش ادن، روحون نه دوشوندويونو بئلئر، چونکي روح تارينين ائراده​سئنه گؤره موقدّسلر اوچون شفاعت ادئر.

28 و بئلئرئک کي، تاري بوتون شيلري، اونو سِوَنلر اوچون و اونون هدفئنه گؤره دعوت اولونانلار اوچون اونلارين خيئرئنه بئرلئکده ائشله‌دئر.

29 چونکي او، کئملري اوّلجه​دن تانيميشدي، قاباقجادان موعيّن اتمئشدي ده کي، اوغلونون بنزه​يئشئنه دؤنسونلر. اِله کي، او، چوخلو قارداشلار آراسيندا، ائلک دوغولان اولسون.

30 تاري کئملري قاباقجادان موعيّن اتمئشدي، اونلاري دا دعوت اتدي؛ دعوت اتدئيي آداملاري صالح سايدي؛ صالح سايديغي آداملاري دا عئزّتلندئردي.

31 اگر بله​دئر، بو شيلره نه دئيک؟ اگر تاري بئزئمله‌دئر، کئم بئزه ضئدّ دورار؟

32 او کي، اؤز اوغلونو قيماييب، اونو بئزئم هاميميز اوچون تسلئم اتدي، نجه اونونلا برابر بوتون شيلري بئزه احسان اتميه​جک؟

33 تارينين سچدئکلرئنه کئم ائتّئهام ووراجاق؟ اونلاري صالح سايان تاري‌دير!

34 محکوم ادن کئمدئر؟ اؤلموش، اوسته​لئک دئرئلمئش اولان مسئح عئسا. او کي، هم تارينين صاغيندادير، هم ده بئزئم اوچون شفاعت ادئر.

35 مسئحئن محبّتئندن بئزي کئم آييرا بئلر؟ موصئبت؟ دارليق؟ عذاب؟ آجليق؟ چيلپاقليق؟ خطر؟ قيلينج؟

36 نجه کي، يازيليب دا: «سنئن خاطئرئن اوچون بوتون گون اؤلوم اَلئنه ورئلئرئک، قصّابليق قويونلاري کئمي ساييليرديق.»

37 يوخ، بوتون بونلاردا بئزي سوه​نئن واسئطه‌سئله قالئب گلنلردن اوستونوک.

38 چونکي يقئن بئلئرم کي، نه اؤلوم، نه حيات، نه ملکلر، نه رياستلر، نه ائندئکي، نه گله​جک شيلر، نه قووّتلر،

39 نه اوجاليق، نه درئنلئک، نه ده اؤزگه بئر مخلوق قادئر اولاجاق کي، بئزي ربّئمئز مسئح عئسادا اولان تارينين محبّتئندن آييرسين.

9

1 مسئحده حقئقتي ديئرم، يالان دانيشميرام؛ وئجدانيم دا موقدّس روحدا ددئکلرئمي تصدئق ادئر.

2 اوره‌يئمده بؤيوک بئر قم، دائمي بئر ائضطئراب وار.

3 چونکي ائسته‌يه بئله‌ردئم کي، قارداشلاريمين خاطئري اوچون، جئسمن هموطنلرئمئن خاطئري اوچون، من اؤزوم مسئحدن اوزاقلاشيب لعنت اولونوم.

4 اونلار ائسرايئللي‌دئرلر کي، اوغوللوق و عئزّت، عهدلر، شرئعتئن ورئلمه‌سي، معبدئن خئدمتي و وعده​لر اونلاريندير.

5 بؤيوک آتالار دا اونلاريندير، مسئح ده جئسمن اونلارداندير؛ او کي، هر شيئن اوستونه ابده کئمي موبارک تاري‌دير. آمئن.

6 لاکئن بله ديئل کي، تارينين کلامي بوشا چيخيب. چونکي ائسرايئلدن اولانلارين هاميسي ائسرايئل ديئل.

7 ائبراهئم نسلئندن اولانلارين هاميسي دا ائبراهئمئن اؤولادلاري ديئل: آمّا "سنئن نسلئن ائسحاقدان آدلانديريلاجاق."

8 بو او دمکدئر کي، تارينين اؤولادلاري جئسماني اؤولادلار يوخ، وعده​نئن اؤولادلاري‌ديرلار کي، ائبراهئمئن نسئلي ساييليرلار.

9 چونکي وعده بله ورئلدي: "بو واخت گله​جه‌يم و سارانين اوغلو اولاجاق."

10 و آنجاق بو يوخ، رئبقا دا بئر کئشئدن، يعني آتاميز ائسحاقدان بويلو اولدو.

11 و ائکي اوغول حله آنادان اولماميش و ياخشيليق يا دا پئسلئک اتمه​مئش ائکن-اونا گؤره کي، تارينين سچمه باره​ده اولان مقصدي عمللردن يوخ، اونون دعوتئندن اولسون-

12 رئبقايا ديئلدي: "بؤيوکو کئچئيئنه قوللوق اده​جک."

13 نجه کي، حتّا يازيليب دا: "يعقوبو سودئم، لاکئن عئسودان نئفرت اتدئم."

14 ائندي نه دئيک؟ مگر تارينين يانيندا حاقسيزليق وار؟ اصلا!

15 چونکي او، موسايا ديئر: "کئمه رحمئم گلسه، رحم اده​جه‌يم، کئمه اوره‌يئم يانسا، شفقت گؤرسده‌جه‌يم."

16 بلجه ائندي ائنسانين ائسته​يئنه و يا اونون سعي اتمه‌يئنه ديئل، آنجاق مرحمت ادن تارييا باغلي‌دير.

17 چونکي موقدّس يازيدا فئرعونا ديئر: "سني بونا گؤره اوجالتديم کي، قووّتئمي سنده گؤرسه‌دئم، و آديم بوتون ير اوزونده اعلان ادئلسئن."

18 دمه‌لي، تاري کئمه ائسته‌يئر، مرحمت اِدئر و کئمه ائسته‌يئر، اوره‌يئني برک اتمه‌يه ائجازه ورئر.

19 ائندي سن منه دئيه بئلرسن: "بس تاري داها نه اوچون بئزي تقصئرکار تاپير؟ مگر اونون ائراده​سئنئن ضئدّئنه کئم دورور؟""

20 لاکئن سن اي ائنسان، کئمسن کي، تارييا بله جاواب قايتاريرسان؟ مگر شکئل ورئلن بئري، اونا شکئل وره‌نه دئيه بئلر کي، "مني نه اوچون بو جور ياراتدين؟""

21 مگر کوزه​گرئن پالچيق اوستونه ائختئياري يوخدور کي، همن پالچيق ييغينيندان بئر قابي حؤرمته و بئر قابي دا حؤرمتسئزلئيه قاييرسين؟

22 اگر تاري قضبئني گؤرسدمک و قووّتئني بئلدئرمک ائسته‌ين حالدا، قضبئنه هدف اولان هلاک اوچون حاضيرلانميش قابلارا، بؤيوک صبرله تحمّول اده، بونا نه دئيک؟

23 او بونو اونون اوچون اتدي کي، جلالينين بوللوغونو مرحمت تاپان قابلارا بئلدئرسئن، او قابلارا کي، اوّلجه​دن عئزّت اوچون حاضيرلاميشدي.

24 حتّا بئزلري ده کي، آنجاق يهودئلر آراسيندان يوخ، قيري​‌يهودئلر آراسيندان چاغيردي.

25 نجه کي، هوشعئن کئتابيندا ديئر: "خالقيم اولمايانا خالقيم، سوگئلئم اولمايانا سوگئلئم دئيه​جه‌يم."

26 و "واقع اولاجاق کي، «خالقيم ديئلسئنئز» ديئلدئيي يرده، اونلار دئري تارينين اوغوللاري چاغيريلاجاقلار."

27 و اشعيا ائسرايئل حاقّيندا نئدا ادئر: "ائسرايئل اوغوللارينين سايي دهنز قومو قدر اولسا دا، آنجاق تک بئر آزي نئجات تاپاجاق.

28 چونکي رب حؤکمونو ير اوزونه کامئل بئر شکئلده، تزلئکله ائجرا اده​جک."

29 و نجه کي، اشعيا قاباقجادان دمئشدي ده کي: "اگر سماوي فوجلارين ربّي بئزي نسئلسئز بوراخسايدي، سودوم کئمي اولارديق، گومورايا بنزردئک."

30 بس نه دئيک؟ بونو کي، صالحلئيئن داليسينا دوشمه‌ين قيري​‌​يهودئلر صالحلئيي اَله گتئرئبلر، او صالحلئک کي، ائماندان گلئر.

31 آمّا ائسرايئل کي، صالحلئک شرئعتئنئن داليسينا دوشموشدو، بو شرئعته چاتمادي.

32 نه اوچون؟ چونکي ائمانلا يوخ، شرئعتئن عمللرئندن اولاجاق کئمي اونون داليسينا دوشموشدولر. بودره​مه داشينين اوستونه بودره​دئلر.

33 نجه کي، يازيليب: "باخ، صحيوندا بئر بودره​مه داشي، ييخيلماق قاياسي قويورام؛ اونا ائمان گتئرن اوتانديريلماياجاقدير."

10

1 اي قارداشلار، اوره‌يئمده​کي آرزو و ائسرايئل اوچون تارييا دوعام، اونلارين خئلاصي اوچوندور.

2 چونکي اونلارين باره​سئنده شهادت ورئرم کي، تاري اوچون قيرتلري وار، لاکئن درک اوستونده ديئل.

3 چونکي تاريدان گلن صالحلئيي آنلاماييب، اؤز صالحلئکلرئني برقرار اتمه‌يه چاليشماقلا تارينين صالحلئيئنه تابع اولماديلار.

4 اونا گؤره کي، مسئح هر ائمان گتئره​نئن صالح ساييلماسي اوچون شرئعتئن نهايتي‌دئر.

5 چونکي موسا شرئعتدن گلن صالحلئک حاقيندا يازير کي، اونو يرئنه يتئرن آدام، اونونلا ياشاياجاق.

6 آمّا ائماندان گلن صالحلئک بله ديئر: "اوره‌يئنده دمه کي، گؤيه کئم قالخاجاق (کي، مسئحي اِندئرسئن)؟""

7 و يا اؤلولر دئيارينا کئم اِنه​جک (کي، مسئحي اؤلولردن قالديرسين)؟

8 بس نه ديئر؟ کلام سنه ياخيندير، آغزيندا و اوره‌يئنده​دئر. يعني، او ائمان کلامي کي، بئز اونو وعظ ادئرئک.

9 چونکي اگر سن آغزينلا عئسانين رب اولدوغونو ائقرار ادئب، اورَکدن ائناناسان کي، تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي، نئجات تاپارسان.

10 اونا گؤره کي، ائنسان اورَکدن ائمان اتمکله صالح ساييلير، ائمانيني آغزي ائله ائقرار اتمکله نئجات تاپير.

11 چونکي موقدّس يازي ديئر: "اونا ائمان گتئرن هچ کئم اوتانديريلماياجاقدير."

12 اونون اوچون کي، يهودي ائله قيري​‌​يهودي آراسيندا فرق يوخدور. هاميسينين ربّي بئردئر، اونو چاغيرانلارين هاميسينا دا سخاوتله برکت ورئر.

13 چونکي "ربّئن آديني چاغيران هر کس نئجات تاپاجاق."

14 آمّا ائمان گتئرمه‌دئکلري او کئمسه​ني نجه چاغيراجاقلار؟ اشئتمه‌دئکلري کئمسه​يه نجه ائمان گتئره​جکلر؟ وعظ ادن اولماسا، نجه اشئده​جکلر؟

15 و اگر گؤنده‌رئلمه‌سه​لر، نجه وعظ اده​جکلر؟ نجه کي، يازيليب: "نه گؤزَلدئر ياخشي شيلري موژده ورنلرئن آياقلاري!""

16 آمّا موژده​يه هامي قولاق آسمادي. چونکي اشعيا ديئر: "يارب، وردئيئمئز خبره کئم ائناندي؟""

17 بلجه ائمان اشئتمکدن، اشئتمک ده مسئحئن کلامي ​ائله‌​ دئر.

18 لاکئن ديئرم؛ مگر اشئتمه‌دئلر؟ البتّه کي، اشئتدئلر. اونلارين سسي بوتون ير اوزونه، سؤزلري دونيانين اوجلارينا قدر چاتدي.

19 بئر ده ديئرم؛ مگر ائسرايئل آنلامادي؟ موسا اوّلجه​دن ديئر: "طايفا اولمايانلا سئزي قيرته گتئره​جه‌يم، فهمسئز بئر طايفا ائله سئزي حئرصلندئره​جه‌يم."

20 لاکئن اِشَعيا جورعت ادئب ديئر: "مني آختارمايانلار مني تاپديلار، مني طلب اتمه‌ينلره، من ظاهئر اولدوم."

21 لاکئن ائسرايئل حاقّيندا بله ديئر: "بوتون گون اللرئمي، ائطاعتسئز و عاصي بئر خالقا اوزاتديم."

11

1 بلجه، سوروشورام: مگر تاري اؤز خالقيني ردّ ادئب؟ اصلا! چونکي من ده ائبراهئمئن نسلئندن، بنيامئن قبئله​سئندن اولان بئر ائسرايئللي‌يَم.

2 تاري اوّلجه​دن تانيديغي اؤز خالقيني ردّ اتمه‌يئب. مگر سئز موقدّس يازينين ائليا حاقّيندا نه ددئيئني بئلمئرسئنئز؟ ائليا ائسرايئلدن تارييا شئکايت ادئب ديئر:

3 "يارب! سنئن پيغمبرلرئني اؤلدوروبلر، سنئن قوربانگاهلاريني ييخيبلار و من تک قالميشام. منئم ده جانيمي آختاريرلار."

4 لاکئن تاريدان اونا گلن جاواب نه‌دئر؟ "من اؤزوم اوچون يدّي مئن نفر ساخلاميشام کي، بَعَل قاباغيندا دئز چؤکمه‌يئبلر."

5 بلجه، ائندئکي واختدا دا، تارينين فيضي ائله سچئلن بئر «قالانلار» وار.

6 لاکئن اگر فيضله‌​دئر، آرتيق عمللره باغلي ديئلدئر؛ يوخسا فيض آرتيق فيض اولماز.

7 بس نه دئيک؟ ائسرايئل آختارديغينا نايئل اولمادي؛ سچئلمئشلر نايئل اولدولار، قالانلاري برکئدئلر.

8 نجه کي، يازيليب: "تاري اونلارا بو گونه کئمي يوخولوق روحونو ورئب؛ گورمه‌ين گؤزلر، اشئتمه‌ين قولاقلار.

9 و داوود ديئر: قوي اونلارين سوفره​سي اؤزلري اوچون کمنده، تله​يه، بودره​مه داشينا و جزايا دؤنسون.

10 قوي گؤزلري قارالسين کي، گؤرمه‌سئنلر، بللرئني همئشه​لئک اَي.

11 بلجه ديئرم: مگر اونلار ييخيلماق اوچون بودره​دئلر؟ اصلا! آمّا اونلارين تقصئري قيري‌​يهودئلرئن نئجاتينا سبب اولدو کي، اونلاري قيرته گتئرسئن.

12 و اگر اونلارين تقصئري دونيايا دؤولت، اونلارين قوصورو قيري‌يهودئلره دؤولتلئک اولدو، گؤر اونلارين کامئلّئيي نه قدر آرتيق دؤولتلئک گتئره​جک!

13 لاکئن سئزه اي قيري‌يهودئلر ديئرم: من قيري‌يهودئلرئن حوارئسي اولدوغوما گؤره، اؤز خئدمتئمي عئزّتلي ساييرام

14 کي، بلجه بلکه همعئرقلرئمي قيرته گتئرئب، اونلاردان بعضئسئنه نئجات وِرَم.

15 چونکي اگر اونلارين ردّ اولونماسي دونيانين باريشماسي اولدو، قبول اولونمالاري اگر اؤلولرئن حياتا دؤنمه‌سي ديئل، بس نه‌دئر؟

16 اگر خمئرئن ائلک حئصّه​سي موقدّسدئر، بوتون خمئر ده موقدّسدئر؛ و اگر کؤک موقدّسدئر، بوداقلار دا موقدّسدئرلر.

17 لاکئن اگر بوداقلاردان بعضئسي قوپاريلديلار، و سئز کي، چؤل زيتون آغاجي ائدئنئز، اونلارين يرئنه پيوند اولونوب، زيتون آغاجينين کؤکونه و شئره‌سئنه شرئک اولوبسونوز،

18 بوداقلارا فخر اتمه‌يئن، فخر اده​سئنئز، يادينيزا سالين کي، سئز کؤکو يوخ، کؤک سئزي داشي‌يير.

19 او زامان دئيه​جکسئنئز: "بوداقلار قوپاريلديلار کي، من اونلارين يرئنه پيوند اولوم."

20 دوغرودور. اونلار ائمانسيزليقلاري اوچون کسئلدئلر، آمّا سن ائمانينا گؤره يرئنده دورورسان. تکبّورلَنمه، لاکئن قورخ!

21 چونکي اگر تارينين طبئعي بوداقلارا حيفي گلمه‌دي، سنه ده حيفي گلمه‌يه​جک.

22 باخ ائندي تارينين مهرئبانليق و شئدّتئنه: ييخيلانلارا اولان شئدّته، لاکئن سنه اولان مهرئبانليغا، اگر اونون مهرئبانليغيندا قالاسان؛ يوخسا سن ده کسئله‌جکسن.

23 اونلار دا اگر ائمانسيزليقلاريندا قالماسالار، پيوند اولونارلار. چونکي تاري قادئردئر کي، اونلاري گئنه پيوند اتسئن.

24 چونکي اگر سن او طبئعتن وحشي اولان زيتون آغاجيندان کسئلئب، طبئعتئنه ضئدّ اولان ياخشي زيتون آغاجينا پيوند اِدئلدئن، اصل بوداقلار اؤز زيتون آغاجينا داها نه‌قدر چوخ پيوند اولوناجاقلار!

25 چونکي اي قارداشلار، ائسته‌مئرم کي، بو سئرّدن بئخبر اولاسينيز، اِله کي، اؤز اؤزونوزو عالئم ساياسينيز: قيري‌يهودئلردن خئلاص اولانلارين سايي تاماملاشانا قدر، ائسرايئلدن بئر حئصّه​نئن اوره‌يي برکله‌يئب.

26 و بلجه بوتون ائسرايئل خئلاص اولاجاق، نجه کي، يازيليب: "قورتاريجي صحيوندان گله​جک، و دئنسئزلئيي يعقوبدان گؤتوره​جک.

27 اونلارين گوناهلاريني گؤتوره​جه‌يئم زامان، اونلارلا کسه​جه‌يئم عهد بودور."

28 ائنجئله گؤره اونلار سئزئن اوچون دوشمندئرلر؛ لاکئن سچئلمه‌يه گؤره اجدادلارينين خاطئرئنه گؤره تارينين عزئزلري​دئرلر.

29 چونکي تارينين عطا اتدئکلري و دعوتي گري آلينماز.

30 نجه سئز بئر زامانلار تارييا ائطاعتسئز ائدئنئز و ائندي اونلارين ائطاعتسئزلئيي اوزوندن مرحمت تاپيبسينيز،

31 اله‌جه ده اونلار ائندي ائطاعتسئز اولوبلار کي، سئزئن تاپديغينيز مرحمتئن سببئنه گؤره، اؤزلري ده مرحمت تاپسينلار.

32 چونکي تاري هاميني ائطاعتسئزلئيه اسئر ادئب، اله کي، هامييا مرحمت گؤرسدسئن.

33 باخ تارينين دؤولتئنئن درئنلئيئنه، اونون هم حئکمت، هم ده معرئفتئنه! اونون حؤکملري نه درجه​ده آغيلاسيغمازدير، يوللاري دا نه درجه​ده باشا دوشولمزدئر!

34 چونکي ربّئن دوشونجه​سئني کئم بئلئب؟ و يا کئم اونا موشاوئر اولوب؟

35 کئم اونا اوّلجه بئر شي ورئب کي، اؤزونه گئنه گري ورئلسئن؟

36 چونکي هر شي اوندان، اونون واسئطه‌سئله و اونون اوچوندور. اونا ابده کئمي عئزّت اولسون! آمئن.

12

1 بونون اوچون اي قارداشلار، تارينين مرحمتئنئن خاطئرئنه سئزه يالواريرام کي، بدنلرئنئزي تارييا دئري، موقدّس، و مقبول اولان قوربان تقدئم ادئن کي، بو سئزئن عئبادتئنئزدئر.

2 و بو دونيايا بنزه​مه‌يئن، لاکئن فئکرئنئزئن تمئزلنمه‌‌سئله ديئشئلئن کي، تارينين ياخشي، مقبول و کامئل ائراده​سئنئن نه اولدوغونو بئلئب، يرئنه يتئره‌سئنئز.

3 چونکي منه باغيشلانان فيضله سئزئن هر بئرئنئزه ديئرم کي، اؤزونوزو لوزوموندان داها اوستون سايمايين. لاکئن هر کس تارينين اونا وردئيي ائمان اؤلچوسونه گؤره، دوشونجه​لرئنده اؤلچولو اولسون.

4 چونکي نجه کي، بئزئم بئر بدنئمئزده چوخلو عوضولر وار، لاکئن اونلارين هاميسينين ائشي بئر ديئل،

5 اله‌جه بئز ده چوخ اولان حالدا، مسئحده بئر بدنئک و هاميميز بئربئرئمئزه عوضولرئک.

6 و چونکي بئزه ورئلن فيضه گؤره، جوربه​جور روحاني عطالاريميز وار؛ اگر نبئلئکدئر، ائمانين اؤلچوسونه گؤره.

7 اگر خئدمتدئر، خئدمتئله. اگر موعلّئمدئر، تعلئمئله.

8 اگر نصئحت وِرَندئر، نصئحتئله. اگر احسان اِدَندئر، سخاوتله. اگر رهبرلئک اِدَندئر، قيرتله. اگر مرحمت گؤرسه‌دندئر، اوزو-آچيقليقلا.

9 قويون محبّت رئياسيز اولسون. پئسلئکدن ائکراه ادئن، ياخشيليغا ياپيشين.

10 قارداشليق سوگئسئله بئربئرئنئزه وفالي اولون، حؤرمت اتمکده بئر​بئرئنئزي اؤتون.

11 قيرتده دالا دوشمه​يئن، روحن قاينايين و ربّه قوللوق ادئن.

12 اومئدده سِوئنئن، دارليغا دؤزون، دوعايا باغلي قالين.

13 موقدّسلرئن احتئياجلاريني رفع اتمکده ائشتئراک ادئن، قوناقپرورلئکده جهد ادئن.

14 سئزه عذاب ورنلره برکت ورئن؛ قارغيش يوخ، خيئر-دوعا ورئن.

15 سوئنَنلر​له سوئنئن، آغلايانلارلا آغلايين.

16 بئربئرئنئزله همفئکئر اولون؛ تکبّورلو اولمايين، لاکئن آلچاقلارلا دا دوستلوق ادئن. اؤزونوزو عالئم سايمايين.

17 هچ کئمه پئسلئک عوضئنه پئسلئک اتمه‌يئن. بوتون ائنسانلارين گؤزونده ياخشي اولان شيلره احتئرام قويون.

18 اگر مومکوندور، اَلئنئزدن گلدئيي قدر بوتون آداملارلا باريش ائچئنده ياشايين.

19 اي سوگئلئلر، قئصاص آلمايين، آنجاق تارينين قضبئنه يول ورئن، چونکي يازيليب: "رب ديئر: قئصاص منئمدئر، عوضئني من وره​جه‌يم.

20 لاکئن اگر دوشمنئن آجدير، اونو يدئزدئر، اگر سوسوزدور، اونا ائچئرت. چونکي بونو اتمکله اونون باشينا کؤز کؤمور ييغيرسان."

21 پئسلئيه مغلوب اولمايين، پئسلئيه ياخشيليقلا قالئب گلئن.

13

1 هرکس حؤکومت منصبلرئنه تابع اولسون، چونکي اِله بئر حؤکومت يوخدور کي، تاري طرفئندن اولماسين و مؤوجود اولان حؤکومتلر ده تاري طرفئندن تعيئن اولونوب.

2 بونا گؤره ده حؤکومته ضئدّ دوران، تارينين تعيئن اتدئيئنه ضئدّ دورور و ضئدّ دورانلار اؤزلرئنه محکومئيّت گتئره​جکلر.

3 چونکي حاکئملر ياخشي رفتارلار اوچون يوخ، پئس رفتارلار اوچون قورخولودورلار. ائسته‌يئرسن کي، حؤکومتدن قورخماياسان؟ ياخشي ائش گؤر و او، سني تعرئفله‌ير.

4 چونکي او سنئن خيئرئن اوچون تارينين خئدمتچئسي‌دئر. لاکئن اگر پئس ائش گؤره​سن، قورخ! چونکي او، بوش يره قيلينج داشيمير؛ او تارينين خئدمتچئسي‌دئر، ائنتئقام آلاندير کي، پئس ائش گؤره‌نه تارينين قضبئني گتئرئر.

5 بو سببدن آنجاق قضبه گؤره يوخ، وئجدانين خاطئرئنه گؤره ده تابع اولماق لازيمدير.

6 ورگئني ده بونا گؤره ورئرسئنئز؛ چونکي حاکئملر تارينين خئدمتچئسي‌دئرلر و اؤزلرئني محض بو ائشه وقف ادئبلر.

7 هرکسه حاقّيني ورئن؛ اگر باجدير، باجي؛ اگر ورگئدئر، ورگئني؛ اگر قورخودور، قورخونو؛ اگر احتئرامدير، احتئرامي.

8 بئربئرئنئزي سومکدن باشقا هچ کئمه بورجلو اولمايين، چونکي اؤزگه​ني سون شرئعتي يرئنه يتئرئب.

9 چونکي "زئنا اتمه"، "آدام اؤلدورمه"، "اوغورلوق اتمه"، "طاماحکارليق اتمه" و بوندان باشقا نه امر وار، بو کلامدا خولاصه اولور: "قونشونو اؤزون کئمي سِو."

10 محبّت قونشويا يامانليق اِتمز، اونا گؤره ده محبّت شرئعتئن يرئنه يتئرئلمه‌سي‌دئر.

11 و بونو ادئن، چونکي زاماني بئلئرسئنئز کي، سئزئن يوخودان اويانماغينيزين واختي آرتيق گلدي؛ چونکي ائندي خئلاص ائمان گتئردئيئمئز واختدان داها ياخيندير.

12 گجه کچئب و گوندوز عنقرئب يتئشئر؛ اونا گؤره ده قارانليق ائشلرئني بوراخاق و نور سئلاحينا گيئنک.

13 گوندوزده اولانلار کئمي دوروست رفتار ادک؛ عيش-عئشرت و کفلئلئکله يوخ، عئفّتسئزلئک و سفاهتله يوخ، داعوا و حسدله يوخ.

14 لاکئن رب عئسا مسئحي گِيئن و جئسمه اِله تداروک گؤرمه‌يئن کي، شهوتلرئني يرئنه يتئرسئن.

14

1 ائماندا ضعئف اولاني قبول ادئن؛ لاکئن اونون اوچون يوخ کي، فئکئرلري باره​ده حؤکم اده​سئنئز.

2 بئري اِله ائنانير کي، هر شيي يئيه بئلر، آمّا ضعئف اولان آدام آنجاق سبزئيات ييئر.

3 يئين آدام، يمه‌ين آداما حقارت گؤزو ائله باخماسين. يمه‌ين آدام دا يئينه حؤکم اتمه‌سئن. چونکي تاري اونو قبول ادئب.

4 سن کئمسن کي، اؤزگه​نئن قولونا حؤکم ادئرسن؟ قولو حاقلي چيخاردان دا، حاقسيز چيخاردان دا آغاسي‌دير. قول حاقلي چيخاجاق دا، چونکي ربّئن گوجو وار کي، اونو حاقلي چيخارتسين.

5 بئري، بئر گونو آيري بئر گوندن افضل سايير، لاکئن آيري بئري هر گونو برابر سايير. قوي هر کس اؤز فئکرئنده کامئل يقئني اولسون.

6 بئر گونو عزئز توتان آدام، اونو رب اوچون عزئز توتور، يئين آدام رب اوچون ييئر، چونکي تارييا شوکور ادئر. يمه‌ين آدام دا رب اوچون يمئر و تارييا شوکور ادئر.

7 چونکي بئزلردن هچ کئم اؤزو اوچون ياشامير و هچ کئم اؤزو اوچون اؤلمور.

8 چونکي اگر ياشاييريق، رب اوچون ياشاييريق؛ اگر اؤلوروک ده، رب اوچون اؤلوروک. بونا گؤره ده ائستر ياشاياق، ائستر اؤلک، بئز ربّئنئک.

9 چونکي مسئح بونون اوچون اؤلوب گئنه دئرئلدي کي، هم اؤلولرئن هم ده دئرئلرئن ربّي اولسون.

10 بس سن نه اوچون قارداشينا حؤکم ادئرسن؟ و يا سن نه اوچون قارداشينا حقارتله باخيرسان؟ چونکي بئز هاميميز تارينين موحاکئمه تختئنئن قاباغيندا داياناجاغيق.

11 اونا گؤره کي، يازيليب: رب بويورور؛ حياتيم حاقّي اوچون، هر دئز قاباغيمدا چؤکه​جک، و هر دئل تاريني ائقرار اده​جک.

12 دمه‌لي هر بئرئمئز اؤزو اوچون تارييا حساب وره​جکدئر.

13 بونا گؤره ده بئربئرئمئزه آرتيق حؤکم اتمه‌يک، لاکئن بونا قرار ورک کي، بئر قارداشين يولونا مانع و يا بودره​دن بئر شي قويماياق.

14 بئلئرم و رب عئسادا يقئنئم وار کي، هچ بئر شي اؤزو-اؤزونده نجئس ديئلدئر؛ آمّا بئر شيي نجئس سايان اوچون، او شي نجئسدئر.

15 چونکي اگر سنئن قارداشين، يدئيئن بئر شيدن اؤتري ائنجه​يئر، آرتيق سن محبّت اوزوندن رفتار اتمئرسن. اؤز يئيه​جه‌يئنله او آدامي هلاک اتمه کي، مسئح اونون خاطئرئنه اؤلدو.

16 اونون اوچون قويمايين کي، سئزه ياخشي اولان بئر شي پئسلَنسئن.

17 چونکي تارينين پادشاهليغي يمک و ائچمک ديئل، صالحلئک، باريش، و موقدّس روحدا شادليقدير.

18 چونکي کئم مسئحه بله خئدمت ادئر، تارييا مقبولدور و ائنسانلار طرفئندن تصدئق اولونور.

19 اونا گؤره ده او شيلره جان آتاق کي، باريش گتئرئر و بئربئرئمئزي برقرار ادئر.

20 يمک خاطئرئنه تارينين ائشئني پوزمايين. هر شي دوغرودان دا طاهئردئر، لاکئن يدئکلري ائله اؤزگه آدامين بودرمه​سئنه سبب اولان اوچون او شي پئس اولور.

21 ياخشي‌دير کي، ات يمه‌يه​سن، شراب ائچمه‌يه​سن و يا قارداشيني بودره​دن بئر ائش گؤرمه‌يه​سن.

22 اگر سنئن ائمانين وار، تارينين حوضوروندا اؤزونه ساخلا. خوش او آدامين حالينا کي، تصدئق اتدئيي ائشده اؤزونو محکوم اتمئر.

23 آمّا بئر يمکدن شوبهه ادن آدام، او يمه‌يي اگر يسه، محکوم اولور. چونکي گؤردويو ائش ائماندان ديئل؛ و ائماندان اولمايان هر شي گوناهدير.

15

1 ائندي بئز کي، قووّتلئيئک، گرک قووّتسئزلرئن ضعئفلئکلرئنه دؤزَک و آنجاق اؤز خوشلوغوموزو آختارماياق.

2 هر بئرئمئز ياخشيليقدا بئنا اتمک اوچون قونشوموزو خوشلانديراق.

3 اونا گؤره کي، مسئح ده اؤز خوشلوغونو آختارمادي؛ آمّا نجه کي، يازيليب: "سني دانلايانلارين دانلاغي منئم اوستومه دوشدو."

4 چونکي قاباقدان يازيلانلارين هاميسي، بئزئم تعلئمئمئز اوچون يازيلدي کي، تحمّول و موقدّس يازيلارين تسلّئسي‌ ائله اومئدئمئز اولسون.

5 قوي تحمّول و تسلّي ورن تاري مسئح عئسايا گؤره، سئزه بئربئرئنئز​له همفئکئر اولماغي احسان اتسئن کي،

6 سئز بئرلئکده بئر سسله ربّئمئز عئسا مسئحئن آتاسي اولان تاريني اوجالداسينيز.

7 بونا گؤره، نجه کي، مسئح سئزي تارينين عئزّتي اوچون قبول اتدي، سئز ده بئربئرئنئزي قبول ادئن.

8 چونکي بونو ديئرم کي، مسئح تارينين حقئقتئندن اؤتري ختنه​نئن خئدمتکاري اولدو کي، اجداديميزا ورئلن وعده​لري تصدئق اتسئن.

9 و قيري‌​يهودئلر تارينين مرحمتي اوچون اونا عئزّت ورسئنلر، نجه کي، يازيليب دا؛ بونا گؤره قيري‌يهودئلر آراسيندا حمد اده​جه‌يم، و سنئن آدينا اوخوياجاغام.

10 و گئنه ديئر: اي قيري‌يهودئلر، اونون خالقي ائله شادليق ادئن.

11 و گئنه: اي قيري‌يهودئلر ربّه حمد ادئن. قوي بوتون خالقلار اونا حمد اتسئنلر.

12 و گئنه اِشَعيا ديئر: يسّه‌نئن کؤکوندن اولان گله​جک. و او، قيري‌يهودئلره حؤکمرانليق اتمک اوچون قالخاجاق. قيري‌يهودئلر اونا اومئد باغلاياجاقلار.

13 قوي اومئد تاريسي ائماندا سئزي هر جور شادليق و باريشلا دولدورسون کي، سئز موقدّس روحون قووّتي ائله، اومئدله دولوب داشاسينيز.

14 بوندان علاوه، اي قارداشلار، من اؤزوم ده سئزئن حاقّينيزدا يقئنئم وار کي، سئز اؤزونوز ده ياخشيليقدا دؤولتلي و هر معرئفتده دولوسونوز و بئربئرئنئزي ده نصئحت اتمه‌يه قادئرسئنئز.

15 آمّا بعضي مسله​لر باره​ده سئزه داها جسارتله يازميشام کي، سئزه خاطيرلاميش اولوم، او فيضدن اؤتري کي، تاري طرفئندن منه ورئلئب کي،

16 قيري‌يهودئلره عئسا مسئحئن خئدمتکاري اولام و تارينين ائنجئلئنه بئر کاهئن کئمي خئدمت اِدَم، اِله کي، منئم تقدئم اتدئيئم قيري‌يهودئلر، تارييا مقبول و موقدّس روح طرفئندن تقدئس اولونموش بئر قوربان اولسون.

17 بلجه مسئح عئسادا تارييا تقدئم اولان خئدمت اوچون فخر ادئرم.

18 چونکي من هچ بئر شي دانيشماغا جسارت اِتمه‌رم، مگر اونلار حاقّيندا کي، مسئح منئم واسئطمله قيري‌يهودئلرئن ائطاعتي اوچون هم سؤزده، هم ده عملده،

19 علامتلر و عجايئبلر قووّتئنده و موقدّس روحون قووّتئنده يرئنه يتئرئب؛ بله کي، اورشلئمدن باشلاييب «ائلئرکوما» قدر مسئحئن ائنجئلئني تامام-کامال وعظ اتمئشم.

20 و بله چاليشميشام کي، ائنجئلي، مسئحئن حله آدي اونلارا يتئشمه​مئش يرلرده وعظ ادئم کي، اؤزگه بئر آدامين بونؤوره​سئنده بئنا اتمه‌يئم.

21 آمّا نجه کي، يازيليب: اونون حاقّيندا خبرلري اولمايانلار گؤره​جکلر، و اشئتمه​مئش اولانلار آنلاياجاقلار.

22 بوندان اؤتري ده چوخ دفه سئزئن يانينيزا گلمکدن ساخلانديم.

23 آمّا ائندي کي، بو اؤلکه​لرده آرتيق بئر ير قالماييب و اوزون ائللردن بري سئزئن طرفلرئنئزه گلمه‌يي آرزو ادئرم،

24 ائسپانئيايا کچئب-گدنده اومئدئم وار کي، سئزي ده گؤرَم و اوّل بئر مودّت سئزئن يانينيزدا اولماقدان بئر آز دويام و سونرا سئز مني اورايا يولا سالاسينيز.

25 لاکئن ائندي موقدّسلرئن خئدمتئنده اورشلئمه گدئرم.

26 چونکي مقدونئيّه و اخايئه‌يه خوش گؤروندو کي، اورشلئمده​کي موقدّسلرئن آراسيندا کاسيب اولانلارا کؤمک ييغسينلار.

27 البتّه خوش گؤروندو، هم ده اونلارا بورجلودورلار. چونکي اگر قيري‌يهودئلر اونلارين روحاني برکتلرئنده شرئک اولدولار، اونلارا مادّي برکتلرله ده خئدمت اِتمه‌لي​دئرلر.

28 بلجه بو ائشي باشا چاتيريب و بو ثمره​ني اونلارين الئنه چاتديراندان سونرا، سئزئن طرفلرئنئزدن کچئب ائسپانئيايا گده​جه‌يم.

29 و بئلئرم کي، سئزئن يانينيزا گلنده مسئحئن بول برکتي ائله گله​جه‌يم.

30 ائندي اي قارداشلار! سئزه ربّئمئز عئسا مسئحئن خاطئري اوچون و روحون محبّتئنئن خاطئري اوچون يالواريرام کي، تارييا منئم حاقّيمدا اتدئيئنئز دوعالاردا منئمله بئرلئکده چاليشاسينيز کي،

31 يهودئيه​ده اولان ائطاعتسئزلردن خئلاص اولوم و اورشلئمه اولان خئدمتئم، موقدّسلره مقبول اولسون.

32 و بلجه من تارينين ائراده​سي ائله شادليقلا سئزئن يانينيزا گلئم و سئزئن دوستلوغونوزلا بئر دئنجه‌لئم.

33 ائندي باريش ورن تاري سئزئن هامينيزلا اولسون. آمئن.

16

1 و باجيميز فئبئني کي، کنخه‌رئيه‌ده‌کي کئلئسانين خئدمتکاري​دير ، سئزه تاپشيريرام.

2 اونو ربده موقدّسلره لايئق اولان شکئلده قبول ادئن و سئزه نه احتئياجي وارسا، اونا کؤمک ادئن؛ چونکي او دا بئر چوخلارينا و منئم اؤزومه ده کؤمک ادئب.

3 مسئح عئسادا منئم همکارلاريم پرئسکا و اَکئلايا سالام يتئرئن کي،

4 منئم جانيم اوچون اؤز باشلاريني قويدولار و اونلاردان آنجاق من يوخ، بوتون قيري​‌يهودي کئلئسالار تشکّور ادئرلر.

5 اونلارين اوئنده اولان کئلئسايا دا سالام يتئرئن. آسئيانين مسئح اوچون ائلک محصولو اولان سوگئلئم اَپَنتوسا دا سالام يتئرئن.

6 بئزئم اوچون چوخ زحمت چکمئش مريمه ده سالام يتئرئن.

7 قوحوموم و زئندانداکي يولداشلاريم آندرونئکوس و يونئياسا سالام يتئرئن کي، حوارئلر آراسيندا شؤهرت قازانميش و مندن داها قاباق مسئحه ائمان گتئرئبلر.

8 ربده اولان سوگئلئم آمپِلئياتوسا سالام يتئرئن.

9 مسئحده همکاريميز اولان اوربانوس و سوگئلئم اِستاخئسه سالام يتئرئن.

10 مسئحده تصدئق اولونموش اَپَلئّسه سالام يتئرئن. ارئستوبولوسون اوئندن اولانلارا دا سالام يتئرئن.

11 قوحوموم هئرودئيونا سالام يتئرئن. نارکئسوسون اوئندن ربده اولانلارا دا سالام يتئرئن.

12 رب اوچون زحمت چکن ترايفايئنا و ترايفوسا سالام يتئرئن. سوگئلي پرسئسه ده سالام يتئرئن کي، ربده چوخ زحمت چکئب.

13 ربده سچمه بئري اولان روفوسا، آناسينا و منئم آناما دا سالام يتئرئن.

14 آسئنکئرئتوسا، فئلگونا، هِرمِسه، پاتروباسا، هِرماسا، و اونلارلا اولان قارداشلارا سالام يتئرئن.

15 فئلولوگوس و جولئيايا، نِرعوس و باجيسينا، اولئمپاسا و اونلارلا اولان بوتون موقدّسلره سالام يتئرئن.

16 بئربئرئنئزي موقدّس اؤپوشله سلاملايين. مسئحئن بوتون کئلئسالاري سئزه سالام گؤنده‌رئرلر.

17 اي قارداشلار، سئزه يالواريرام کي، اؤيره‌ندئيئنئز تعلئمئن عکسئنه اولانلاردا، آيريليقلارا و مانعلره سبب اولانلاردا گؤزونوز اولسون و اونلاردان اوزاق دورون.

18 چونکي بله آداملار ربّئمئز مسئحه يوخ، اؤز قارينلارينا قوللوق ادئرلر؛ و شئرئن و آلداتان نئطقلرله ساده آداملارين اورکلرئني آزديريرلار.

19 چونکي سئزئن ائطاعتئنئزئن خبري هامييا چاتيب. بونون اوچون من ده سئزئن حاقّينيزدا سوئنئرم. لاکئن ائسته‌يئرم کي، ياخشي اولان شيلرده حئکمتلي و پئس اولان شيلرده معصوم اولاسينيز.

20 و باريش ورن تاري شيطاني عنقرئب آياقلارينيزين آلتيندا اَزه​جک. ربّئمئز عئسانين فيضي سئزئنله اولسون

21 همکاريم تئموتاعوس دا سئزه سالام گؤنده‌رئر، هم ده قوحوملاريم لوکئيوس، ياسون، و سوسئپاتر.

22 من ترتئيوس دا کي، بو مکتوبو يازييا چکئرم، ربده سئزه سالام گؤنده‌رئرم.

23 منئم و بوتون کئلئسانين مهمانداري اولان قايوس دا سئزه سالام گؤنده‌رئر. شهرئن خزئنه​داري اولان اِراستوس و کوآرتوس قارداش دا سئزه سالام گؤنده‌رئرلر.

24 (ربّئمئز عئسا مسئحئن فيضي سئزئن هامينيزلا اولسون. آمئن.)

25 ائندي اونا جلال اولسون کي، منئم موژدم و عئسا مسئحئن وعظئنه گؤره سئزي برقرار اتمه‌يه قادئردئر، او سئرّئن کشفئنه گؤره کي، کچمئش زاماندا اوزون بئر مودّت اوچون گئزلي ساخلانميش ائدي.

26 آمّا هم ائندي آشکار اولوب و نَبه‌وي کئتابلارين واسئطه‌سئله ابدي تارينين حؤکمونه گؤره بئلدئرئلئب کي، بوتون مئلّتلرئن ائماندان اولان ائطاعته سبب اولسون؛

27 او تک بئر حئکمتلي تارييا عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله ابده کئمي عئزّت اولسون. آمئن.