1

1 اي تِعوفئلوس، اوّلئنجي کئتابي بوتون او شيلر حاقّيندا يازديم کي، عئسا اونلارين ادئب اؤيره‌تمه‌سئنه باشلادي.

2 تا او گونه کئمي کي، سچدئيي حوارئلره موقدّس روحون واسئطه​سئله امرلر ورئب، يوخاري آپاريلدي.

3 کي، عذابلاريني چکندن سونرا دا اؤزونو اونلارا بئر چوخ ائنانديران دلئل​لرله دئري گؤرستدي و قيرخ گون عرضئنده اونلارا گؤرونوب، تارينين پادشاهليغي باره​ده دانيشدي.

4 و اونلاري بئر يره ييغيب اونلارا امر اتدي کي، اورشلئمدن آيريلماسينلار، لاکئن ددي: "آتانين او وعده​سئني کي، مندن اِشئدئبسئنئز، گؤزله‌يئن. ""

5 چونکي يحيا سو ائله تعمئد وردي، آمّا سئز بئر نچه گونه قدر موقدّس روحلا تعمئد اولوناجاقسينيز.

6 و بلجه اونلار، بئر يره ييغيلديقلاري زامان، اوندان سوروشدولار: "يارب، آيا پادشاهليغي ائسرايئله بو زامان قايتاراجاقسان؟""

7 عئسا اونلارا ددي: "سئزئن ائشئنئز ديئل کي، آتانين اؤز ائقتئداري‌ ائله موعيّن اتدئيي زامان و يا واختلاري بئله​سئنئز."

8 لاکئن موقدّس روح اوستونوزه گلندن سونرا قووّت آلاجاقسينيز و اورشلئمده، بوتون يهودئيه و سامئره​ده، حتّا دونيانين لاپ اوزاق يرلرئنه قدر منئم شاهئدئم اولاجاقسينيز.

9 و بو سؤزلري دئيندن سونرا، عئسا اونلارين گؤزلري قاباغيندا يوخاري قالديريلدي و بئر بولود اونو اونلارين نظرئندن آييردي.

10 عئسانين گؤيه قالخديغي واخت کي، اونلار گؤزلرئني دئقّتله گؤيه دئکمئشدئلر، قفلتن آغ پالتار گيمئش ائکي کئشي اونلارين يانيندا دوردو.

11 اونلارا ددئلر: "اي جلئللي‌لر! نه اوچون دوروب گؤيه باخيرسينيز؟ بو عئسا کي، سئزدن آلينيب گؤيه آپاريلدي، اله ده قاييداجاق؛ نجه کي، اونون گؤيه گتدئيئني گؤردونوز."

12 او زامان اونلار زيتون ديئلن داغدان اورشلئمه دؤندولر؛ او داغ اورشلئمدن بئر سبّت گونونون يولو قدر اوزاقدير.

13 اِوه گئردئکلري زامان، قالديقلاري بالاخانايا چيخديلار، يعني پطروس و يوحنّا و يعقوب و آندرياس، فئلئپوس و توما، بارتولماي و متّا، آلفاعوس اوغلو يعقوب، و وطنپرست شمعون، و يعقوب اوغلو يهودا.

14 بونلارين هاميسي بئرلئک ائچئنده آروادلارلا، عئسانين آناسي مريم و اونون قارداشلاري‌ ائله دائم دوعادا داوام ادئردئلر.

15 بو گونلرده پطروس يوز ائيئرمي نفره قدر بئر ييغيناقدا قارداشلارين آراسيندا دوروب ددي:

16 "قارداشلار! موقدّس يازينين سؤزو يهودا حاقّيندا کي، عئساني توتانلارا يول گؤرستدي، يرئنه يتئشمه‌لي ائدي؛ او يازي کي، موقدّس روح داوودون آغزي ائله ائره‌لئدن ددي.

17 چونکي او، بئزئمله ساييليب بو خئدمتده پاييني آلدي.

18 بو آدام پئسلئيئنئن اوجرتئله بئر زمي ساتين آلدي؛ کلّه​سي اوسته دوشوب، قارني اورتادان ييرتيلدي و بوتون باغيرساقلاري اشئيه تؤکولدو.

19 و بو، اورشلئمده ياشايانلارين هاميسينا بئلئندي؛ بونا گؤره ده، او زمئيه اؤز دئللرئنده «حَقَل-دِما» ديئلئر، يعني قان زمئسي.

20 چونکي مزمورلار کئتابيندا بله يازيليب: «قوي اونون مسکني بوش اولسون و اورادا ياشايان اولماسين.» و «منصبئني اؤزگه بئري آلسين.»

21 بلجه، ائندي او آداملاردان کي، رب عئسانين آراميزا گئرئب چيخديغي واختين هامسيندا بئزئمله اولوبلار،

22 يعني يحيانين تعمئد وردئيي زاماندان عئسانين آراميزدان گؤيه آلينديغي گونه قدره کئمي، اونلاردان بئري گرک بئزئمله اونون دئرئلمه‌سئنه شاهئد اولسون."

23 ائکي نفري قاباغا قويدولار؛ بارسابا چاغيريلان يوسئفي کي، يوستوس دا چاغيريليردي و ماتئياسي.

24 و دوعا ادئب ددئلر: "سن يارب، اي هامينين اورَکلرئني بئلن، بو ائکي نفردن هانسيني سچدئيئني گؤرسد کي،

25 بو خئدمت و حوارئلئيي آلسين. يهودا اونو بوراخدي کي، اؤز يرئنه گتسئن."

26 و اونلارين آراسيندا پوشک آتديلار؛ پوشک ماتئياسا دوشدو و او، "اون ​بئر" حوارئيه علاوه اولوندو.

2

1 پنطئکاست گونو گلنده، اونلارين هاميسي بئرلئک ائچئنده بئر يرده ائدئلر.

2 قفلتن گوجلو بئر يل اَسن کئمي، گؤيدن بئر سس گلدي و اوتوردوقلاري اِوئن هر يانيني دولدوردو.

3 و اوددان اونلارا دئللره بنزر بئر شيلر گؤروندو کي، اؤزلرئني بؤلوب اونلارين هر بئرئسئنئن اوستونه قوندو.

4 و اونلارين هاميسي موقدّس روحلا دولوب، روحون اونلاري دانيشديرديغي باشقا دئللرده دانيشماغا باشلاديلار.

5 بو زامان، دئندار يهودئلر گؤيون آلتيندا اولان هر مئلّتدن اورشلئمده ياشاييرديلار.

6 و بو سَس باش ورن زامان، جاماعات بئر يره ييغيليب حيران قالديلار؛ چونکي هر بئري اونلارين اونون دئلئنده دانيشديقلاريني اشئدئردي.

7 اونلار مات قاليب حيرت ائچئنده ائدئلر و بئربئرلرئنه ديئردئلر: "باخ، مگر بو دانيشانلارين هاميسي جلئل​لي ديئل؟!

8 بس نجه​دئر کي، اؤز آنا دئلئمئزي اشئدئرئک؟!

9 بئز پارتلي​لار، مادلي​لار، عِيلاملي​لار، مِسوپوتامئيادا، يهودئيه​ده، کاپادوسئيادا، پونطوس و آسئيادا

10 فئرئجئيه و پامفئلئيه‌ده، مئصئرده، لئبيانين کرِنيا بؤلگه​سئنده ياشايانلار، رومدان گلن قرئبلر،

11 هم يهودئلر، هم ده يهود دئنئنه دؤنن​لر، کرئتلي​لر و عرب​لر، اونلارين اؤز دئللرئمئزده دانيشماقلاريني اشئدئرئک کي، تارينين قووّتلي ائشلري حاقّيندا دانيشيرلار."

12 و اونلارين هاميسي مات قاليب، بؤيوک حيرت ائچئنده بئربئرلرئنه ديئردئلر: "بو نه اولا بئلر؟""

13 لاکئن اؤزگه​لر اَله ساليب ديئردئلر: "تزه شرابين چوخ ائچدئکلرئندن کفلئدئرلر."

14 آمّا پطروس او "اون بئر" نفرله دوردو و سَسئني اوجالديب اونلارا خئطاب اتدي: "اي يهودئلر، و سئز اي بوتون اورشلئمده ياشايانلار! بو سئزه معلوم اولسون و سؤزلرئمه قولاق آسين.

15 بو آداملار سئزئن گومان اتدئيئنئز کئمي کفلي ديئللر، چونکي ائندي گوندوزون اوچونجو ساعاتي‌دير.

16 لاکئن بو، يوئل پيغمبرئن واسئطه‌سئله ديئلمئش سؤزدور:

17 «تاري ديئر: بله اولاجاق کي، آخير گونلرده روحومدان بوتون بشر اوستونه تؤکه​جه‌يم؛ اوغوللارينيز و قيزلارينيز نبئلئک اده​جکلر، جاوانلارينيز رؤيالار، قوجالارينيز دا يوخولار گؤره​جکلر؛

18 او گونلرده حتّا قوللاريمين و کنئزلرئمئن اوستونه ده روحومدان تؤکه​جه‌يم و اونلار نبئلئک اده​جکلر.

19 يوخاريدا، گؤيده بؤيوک عجايئبلر، و آشاغي دا، ير اوزونده علامتلر گؤرسده​جه‌يم؛ قان، اود و توستو دوماني.

20 ربّئن او بؤيوک و شؤوکتلي گونو گلمه‌دن گون قارانليغا، آي دا قانا دؤنه​جک.

21 و اله اولاجاق کي، هر کئم ربّئن آديني ذئکر اتسه، نئجات تاپاجاقدير.»

22 اي ائسرايئللي​لر، بو سؤزلري اشئدئن: نجه کي، اؤزونوز ده بئلئرسئنئز، ناصئره​لي عئسا کي، تاري اونون واسئطه​‌سئله آرانيزدا ياراتديغي مؤجوزه‌لر، عجايئبلر و علامتلرله اونو تصدئق اتدي،

23 بو آدام، تارينين موعيّن ادئلمئش مقصدئنه و قاباقجادان بئلن علمئنه گؤره سئزه تسلئم ادئلدي و سئز شرئعتسئز آداملارين اَلي‌ ائله اونو چارميخا ميخلاييب، اؤلدوردونوز.

24 و تاري اونو تزه​دن دئرئلتدي و اؤلوم عذابلاريني باشا گتئردي؛ چونکي مومکون ديئلدي کي، اؤلوم اونو توتا بئلسئن.

25 اونا گؤره کي، داوود اونون حاقّيندا ديئر: ربّي دائم گؤزومون قاباغيندا قويموشام؛ چونکي او، منئم صاغيمدادير کي، اَسمه​يئم.

26 اونون اوچون ده، اوره‌يئم سوئنئردي، دئلئم ده شادليق ادئردي؛ حتّا بدنئم ده اومئد ائچئنده ساکئن اولاجاق.

27 چونکي سن، جانيمي اؤلولر دئيارينا بوراخمازسان، موقدّسئني ده چورومه‌يه قويمازسان.

28 حيات يوللاريني منه بئلدئرئبسن؛ اؤز حوضورونلا سن مني شادليقلا دولدورارسان.

29 اي قارداشلار، سئزه بؤيوک آتاميز داوودون حاقّيندا آچيقجا دئيه​بئلرم کي، هم اؤلدو، هم ده باسديريلدي و قبئري بو گونه قدر آراميزدادير.

30 بلجه پيغمبر اولدوغونا گؤره، بئلئردي کي، تاري اونا آند ائچئب کي، جئسمه گؤره اونون نسلئندن بئرئني، اونون تختئنده اوتورداجاق.

31 او گله​جه‌يي گؤروب مسئحئن دئرئلمه‌سئندن دانيشدي کي، او نه اؤلولر دئياريندا ترک اِدئلدي، نه ده بدني چورودو.

32 بو عئساني، تاري تزه​دن دئرئلتدي کي، بئز هاميميز اونون شاهئدلرئيئک.

33 بلجه، تارينين صاغ طرفئنه اوجالديليب، وعده ورئلمئش موقدّس روحو آتادان آلدي و ائندي، گؤردويونوز و اشئتدئيئنئز کئمي، بو روحو اوستوموزه تؤکوب.

34 چونکي گؤيلره قالخان، داوود ديئلدي، آمّا او اؤزو بله ديئر: «رب منئم ربّئمه ددي: منئم صاغيمدا اوتور،

35 او زاماناجاق کي، دوشمنلرئني سنئن آياقلارينين آلتينا کتئل ادئم.»

36 بونا گؤره ده، بوتون ائسرايئل خالقي بونو آرخايين بئلسئن کي، چارميخا چکدئيئنئز بو عئساني تاري هم رب، هم ده مسئح ادئب."

37 اونلار بونو اشئدن زامان، اورکلرئنه اِله بئل اوخ باتدي و پطروس و او بئري حوارئلره ددئلر: "قارداشلار، بس بئز نه ادک؟""

38 پطروس اونلارا ددي: "تؤوبه ادئن و گوناهلارينيزين باغيشلانماسي اوچون هر بئرئنئز عئسا مسئحئن آدي ائله تعمئد آلين؛ و موقدّس روحون عطاسيني آلاجاقسينيز.

39 چونکي بو وعده سئزه​دئر، اوشاقلارينيزادير، بوتون اوزاقدا اولانلارادير، و تاريميز ربّئن چاغيراجاغي نه قدر آدام وارسا، اونلاريندير."

40 و داها چوخ سؤزلرله اونلارا شهادت وردي و تشوئق ادئب ددي: "بو اَيري نسئلدن اؤزونوزو قورتارين."

41 و سونرا، اونون سؤزونو قبول اِدَنلر تعمئد آلديلار. و او گون اوچ مئنه ياخين آدام اونلارا قوشولدو.

42 اونلار اؤزلرئني حوارئلرئن تعلئم و رفاقتئنه، چؤرک بؤلمک و دوعايا وقف اتمئشدئلر.

43 هر آدامين جانينا قورخو دوشموشدو. و حوارئلرئن واسئطه‌سئله چوخ عجايئبلر و علامتلر باش ورئردي.

44 بوتون ائمان گتئرنلر بئر يرده ائدئلر و بوتون شيلري موشترک ائدي.

45 ماللار و مولکلرئني ساتيب هر کسه احتئاجينا گؤره پايلاييرديلار.

46 هر گون بئرلئکده معبده گتمکده داوام ادئردئلر، اِودن اِوه چؤرک بؤلوب، شادليق و صاف اورکله بئرلئکده يمک ييئردئلر.

47 تارييا حمد ادئردئلر و بوتون خالق يانيندا عزئز ائدئلر. رب ده نئجات تاپانلارلا گون​به​گون اونلارين ساييني آرتيريردي.

3

1 گونون دوقّوزونجو ساعاتيندا کي، دوعا واختي ائدي، پطروسلا يوحنّا بئرلئکده معبده گدئردئلر.

2 بئر آنادان دوغما چولاق معبدئن گؤزل قاپي ديئلن قاپيسينا گتئرئلئردي. اونو هر گون اورايا قويوردولار کي، معبده گئرنلردن صدقه ييغسين.

3 او زامان کي، بو آدام پطروس و يوحنّاني معبده گئرمک حاليندا گؤردو، اونلاردان صدقه ائسته‌دي.

4 پطروسلا يوحنّا اونا دئقّتله باخديلار و پطروس ددي: "بئزه باخ!""

5 آدام اونلاردان بئر شي آلماق اومئدئنده اونلارا دئقّتله باخدي.

6 لاکئن پطروس اونا ددي: "منئم گوموش و يا قيزيليم يوخدور، آمّا منده اولاني سنه ورئرم: ناصئره​لي عئسا مسئحئن آديندا، يري!""

7 و اونون صاغ الئندن توتوب اونو قالديردي. او آندا اونون آياقلاري و توپوقلاري قووّتلندي.

8 و يردن سيچراييب آياغا دوردو و يرئمه‌يه باشلادي؛ و گَزئب، آتيليب-دوشوب تارييا حمد اده-اده اونلارلا معبده گئردي.

9 بوتون خالق اونو گؤردو کي، يرئيئب آتيلير و تارييا حمد ادئر.

10 و تانيديلار کي، معبدئن گؤزل قاپيسيندا اوتوروب صدقه ييغان آدام بودور و اونا نه باش وردئيئني گؤرنده، حيرت و تعجّوبدن دونوب قالديلار.

11 او آدام پطروس و يوحنّادان اَل چکمئردي. بوتون خالق حيرت ائچئنده سوليمانين ايواني ديئلن يره قاچيب، اونلارين اطرافينا ييغيلديلار.

12 پطروس بونو گؤرن واخت، خالقا خئطاب اتدي: "اي ائسرايئللي​لر، نه اوچون بونا تعجّوب ادئرسئنئز؟ و يا بئزه اله باخيرسينيز کي، گويا بئز اؤز قووّت و يا دئندارليغيميزلا اونون يرئمه‌سئنه سبب اولموشوق؟

13 ائبراهئمئن، ائسحاقين، و يعقوبون تاريسي، آتالاريميزين تاريسي، اؤز قولو عئسايا جلال وردي؛ اونو کي، سئز اونو تسلئم اتدئنئز و پئلاط اونون آزاد اتمه‌سئنه قرار وردئيي حالدا، سئز اونون حوضوروندا اونو داندينيز.

14 سئز او موقدّس و صالح اولاني دانيب، ائسته‌دئنئز کي، بئر قاتئل سئزه باغيشلانسين.

15 و حيات ريئسئني اؤلدوردونوز؛ اونو کي، تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي و بونون شاهئدلري بئزئک.

16 اونون آدينا اولان ائمان سايه​سئنده، گؤردويونوز و تانيديغينيز بو آدامي اونون آدي قووّتلندئردي؛ و اونون واسئطه‌سئله گلن ائمان هامينيزين حوضوروندا او آداما بو کامئل صاغليغي وردي.

17 ائندي اي قارداشلار، بئلئرم کي، سئز ده ريئسلرئنئز کئمي، نادانليقدان بونو اتدئنئز.

18 لاکئن تاري کي، مسئحئن عذاب چکه​جه‌يئني بوتون پيغمبرلرئن آغزي​ ائله قاباقجادان خبر ورمئشدي، سؤزونو بو جور يرئنه يتئردي.

19 اونا گؤره تؤوبه ادئن و دؤنون کي، گوناهلارينيز سئلئنسئن، اله کي، ربّئن حوضوروندان تزه​لنمه زامانلاري گلسئن

20 و سئزه تعيئن اولونان مسئحي، يعني عئساني گؤنده‌رسئن.

21 تارينين قدئمدن بري موقدّس پيغمبرلرئنئن آغزي​ ائله ددئيي کئمي، هر شيئن تزلنه​جه‌يي واختا قدر، عئسا گرک گؤيده قالسين.

22 موسا دمئشدي؛ «رب تارينيز، قارداشلارينيزين آراسيندان سئزه منئم کئمي بئر پيغمبر قالديراجاق. هر ائشده سئزه نه دسه، اونا قولاق آسارسينيز.

23 و اله اولاجاق کي، او پيغمبره قولاق آسمايان هر کس تارينين خالقي آراسيندان محو اولاجاق.»

24 و الجه ده بوتون پيغمبرلر، سمويئل و اوندان سونرا گلنلر، بو گونلري خبر وردئلر.

25 سئز پيغمبرلرئن و او عهدئن اوغوللاريسينيز کي، تاري آتالاريميزلا باغلاييب، ائبراهئمه ددي؛ «يرئن بوتون اِل​لري سنئن نسلئنده برکت تاپاجاقلار.»

26 تاري اوّل سئزئن اوچون اؤز اوغلونو قالديريب گؤنده‌ردي کي، سئزئن هر بئرئنئزي شر يوللارينيزدان دؤنده‌رمکله سئزه برکت ورسئن."

4

1 پطروس و يوحنّا خالقا دانيشان واخت، کاهئنلر، معبدئن موحافئظلرئنئن ريئسي و صادوقئلر اونلارين اوستونه گلدئلر.

2 اونلار چوخ ائنجئمئشدئلر، چونکي پطروس و يوحنّا خالقا تعلئم ورئب، عئسانين واسئطه‌سئله اؤلولرئن دئرئله​جه‌يئني اعلان ادئردئلر.

3 اونلاري ياخالاديلار و صاباحي گونه قدر زئندانا سالديلار؛ چونکي آرتيق آخشام اولموشدو.

4 آمّا کلامي اِشئدنلرئن بئر چوخو ائمان گتئردئلر؛ و ائمان گتئرن کئشئلرئن ساييسي تقرئبن بش مئنه چاتدي.

5 او گونون صاباحي، خالقين ريئسلري، آغساقّاللاري و دئن عالئملري اورشلئمده بئر يره ييغيلديلار؛

6 باش کاهئن حنّا، قيافا، يحيا، ائسکندر و باش کاهئنلئک نسلئندن اولانلارين هاميسي اورادا ائدئلر.

7 و اونلاري اورتادا دوردوروب تفتئش ادئردئلر کي، "سئز هانسي قووّت و يا هانسي آدلا بونو ادئبسئنئز؟""

8 او زامان پطروس موقدّس روحلا دولوب اونلارا ددي: "اي خالقين ريئسلري و آغساقّاللاري!

9 اگر بئز بو گون ناخوش آداما ادئلن ياخشيليق و نجه شفا تاپديغي باره​ده ائستئنطاق اولونوروق،

10 قوي سئزئن هامينيزا و بوتون ائسرايئل خالقينا معلوم اولسون کي، ناصئره​لي عئسا مسئحئن آدي ائله بو آدام صاغ-سالامات قاباغينيزدا دوروب. او کي، سئز اونو چارميخا چکدئنئز، آمّا تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي.

11 عئسا او داشدير کي، سئز بنّالار اونو ردّ اتدئنئز، لاکئن او، اِله کونجون باش داشي اولدو.

12 و اؤزگه هچ کئمده نئجات يوخدور؛ چونکي گؤيون آلتيندا ائنسانلارا ورئلمئش آيري بئر آد يوخدور کي، اونونلا نئجات تاپا بئلک."

13 اونلار پطروس و يوحنّانين جسارتئني گؤردولر و اونلارين بِساواد و عاوام آداملار اولدوقلاريني بئلئب، تعجّوب اتدئلر و تانيديلار کي، اونلار دا عئسا ائله ائدئلر.

14 و شفا تاپميش آدامين اونلارلا دوردوغونو گؤرنده جاواب ورمه‌يه هچ بئر سؤزلري قالمادي.

15 اونلارا امر اتدئلر کي، مئلّت شوراسيندان اشئيه چيخسينلار و اؤز آرالاريندا مصلحتله‌شئب،

16 ددئلر: "بو آداملارلا نه اِدَک؟ چونکي اونلارين آچيق-آشکار بئر علامت گؤرستدئکلري بوتون اورشلئمده ياشايانلارا بلّئدئر و بونو ائنکار اده بئلمه‌رئک.

17 لاکئن بو خبرئن خالق آراسيندا داها چوخ ياييلماماسينا گؤره، گلئن اونلارا ائخطار ورک کي، بو آدلا آرتيق هچ کسه بئر سؤز دانيشماسينلار."

18 و اونلاري چاغيريب امر اتدئلر کي، عئسانين آديندا اصلا نه دانيشسينلار، نه ده تعلئم ورسئنلر.

19 آمّا پطروس و يوحنّا جاواب ورئب اونلارا ددئلر: "سئز اؤزونوز قضاوت ادئن؛ آيا تارينين حوضوروندا، بو، صحئحدئر کي، بئز سئزدن تاريدان داها چوخ ائطاعت ادک؟

20 چونکي بئز اِده بئلمه‌رئک کي، اشئتدئکلرئمئز و گؤردوکلرئمئز شيلرئن حاقّيندا دانيشماياق."

21 اونلار خالق اوزوندن پطروس و يوحنّاني داها چوخ تهدئد ادندن سونرا بوراخديلار، (اونلاري جزالانديرماق اوچون بئر بهانه تاپا بئلمه‌دئلر) چونکي بوتون خالق باش ورمئش ائشه گؤره تارييا حمد ادئردي.

22 اونا گؤره کي، شفا تاپميش آدامين ياشي قيرخي کچمئشدي.

23 اونلار آزاد اولاندان سونرا، اؤز يولداشلارينين يانينا گتدئلر و باش کاهئنلر و آغساقّاللارين بوتون ددئکلرئني اونلارا خبر وردئلر.

24 بونو اشئدن زامان، اونلار بئرلئکده سسلرئني تارييا طرف قالديريب ددئلر: "هر شيه قادئر رب! گؤيو، يري، دهنزي، و بوتون اونلاردا اولانلاري يارادان سنسن کي،

25 موقدّس روحون واسئطه‌سئله اؤز قولون آتاميز داوودون آغزي ائله ددئن: «نه اوچون مئلّتلر قايناشيرلار و خالقلار باطئل فئکئرله‌شئرلر؟

26 دونيانين پادشاهلاري قالخيرلار، امئرلر بئربئري ائله ربّئن ضئدّئنه، و اونون مسح اتدئيئنئن ضئدّئنه مصلحتله‌شئرلر؟

27 دوغرودان دا سنئن موقدّس قولون عئسا مسئحئن ضئدّئنه کي، سن اونو مسح ادئبسن، هم هئرود، هم ده پونطئيوس پئلاط، قيري‌يهودئلر و ائسرايئل خالقي ائله بو شهرده بئر يره ييغيلديلار کي،

28 سنئن اَلئنئن، و هدفئنئن اوّلدن موقدّر اتدئيئنئن هاميسيني يرئنه يتئرسئنلر.

29 و ائندي، يارب، اونلارين تهدئدلرئنه باخ و اؤز قوللارينا باغيشلا کي، سنئن سؤزونو کامئل جسارتله دانيشسينلار.

30 و الئني اوزات کي، سنئن موقدّس قولون عئسانين آدينين واسئطه‌سئله شفا، علامتلر و عجايئبلر باش ورسئن."

31 اونلارين دوعاسيندان سونرا، اولدوقلاري ير لرزه​يه گلدي و اونلارين هاميسي موقدّس روحلا دولوب، تارينين سؤزونو جسارتله دانيشماغا باشلاديلار.

32 و ائمان گتئرنلرئن جمئنئن بئر اورک و بئر جاني وار ائدي؛ هچ بئري اؤزونون اولان هچ بئر شيي اؤزونونکو بئلمئردي. چونکي هر شي اونلار اوچون هامييا عاييد ائدي.

33 و حوارئلر بؤيوک بئر قووّتله رب عئسانين دئرئلمه‌سئنه شهادت ورئردئلر و اونلارين هاميسينين اوستونده بؤيوک بئر فيض وار ائدي.

34 اونلارين آرالاريندا مؤحتاج بئر آدام يوخ ائدي، اونا گؤره کي، مولکلر و اِولر صاحئبي اولانلار، اونلاري ساتيرديلار و ساتيلميش شيلرئن پولونو گتئرئب

35 حوارئلرئن آياقلارينا قويوردولار؛ و هر کسه اؤز احتئياجينا گؤره پايلانيردي.

36 قئبرئسده آنادان اولموش لاوئلي يوسئف ده کي، حوارئلر اونو بارنابا چاغيريرديلار (معناسي؛ تشوئق اوغلو)

37 مالئک اولدوغو يري ساتدي و پولونو گتئرئب حوارئلرئن آياقلارينا قويدو.

5

1 آمّا حنانئيا آدلي بئر کئشي آروادي سفئره ائله بئر مولک ساتدي

2 و پولون بئر قئسمئني آروادينين ريضاسي ائله اؤزو اوچون ساخلاييب، قالانيني گتئردي و حوارئلرئن آياقلاري يانينا قويدو.

3 لاکئن پطروس ددي: "حنانئيا، نه اوچون شيطان اوره‌يئني دولدوروب کي، موقدّس روحا يالان دئيه​سن و مولکون پولوندان بئر قئسمئني ساخلاياسان؟

4 مگر ساتيلماميشدان قاباق سنئن اؤزونون ديئلدي؟ ساتيلاندان سونرا دا مگر سئنئن اؤز ائختئياريندا ديئلدي؟ نه اوچون بو عملي اوره‌يئنه سالدين؟ سن ائنسانلارا يوخ، تارييا يالان ديئبسن.»

5 حنانئيا بو سؤزلري اشئدنده يره ييخيليب، آخير نفسئني چکدي و بونون خبرئني اشئدنلرئن هاميسيني بؤيوک بئر قورخو بورودو.

6 و جاوانلار قالخيب، اونو کفنه بوکدولر و آپاريب باسديرديلار.

7 بو حادئثه​دن تقرئبن اوچ ساعات سونرا، اونون آروادي دا ائچه‌ري گئردي، آمّا اولوب-کچنلردن بئخبر ائدي.

8 پطروس اونا خئطاب اتدي: "منه ده گؤروم، مولکو بو قئيمت و باهايا ساتدينيز؟" آرواد ددي: "بلي، بو قئيمته ائدي."

9 پطروس اونا ددي: "نه اوچون راضيلاشيبسينيز کي، ربّئن روحونو ائمتاحانا چکه​سئنئز؟ باخ، ارئني باسديرانلارين آياقلاري قاپيدادير، و سني ده اشئيه داشيياجاقلار."

10 بئردن او دا پطروسون آياقلاري آلتينا ييخيليب، آخير نفسئني چکدي و جاوانلار ائچه‌ري گئرئب اونو اؤلموش تاپديلار و اشئيه داشي‌ييب، ارئنئن يانيندا باسديرديلار.

11 بوتون کئلئسايا و بو حادئثه​لري اشئدنلرئن هاميسينا بؤيوک بئر قورخو دوشدو.

12 و حوارئلرئن اَللري ائله خالق آراسيندا چوخ علامتلر و مؤجوزه​لر باش ورئردي و هاميسي بئرلئکده سوليمانين ايوانيندا اولوردولار.

13 لاکئن خالق اونلارا بؤيوک حؤرمت گؤرستدئيي حالدا، هچ کس جورعت اتمئردي کي، اونلارلا قاريشسين.

14 و گتدئکجه ربّه ائمان گتئرن کئشئلر و آروادلار چوخاليب، اونلارا قوشولوردولار.

15 بله کي، حتّا ناخوشلاري کوچه​لره گتئرئب تختلر و دؤشه‌مه​لر اوستونه قويوردولار کي، پطروس کچنده، هچ اولماسا کؤلگه​سي اونلارين بئرئنئن اوستونه دوشسون.

16 و اورشلئمئن اطرافيندا اولان شهرلردن ده خالق گلئب ناخوشلار و ناپاک روحلاردان عذاب چکنلري گتئرئردئلر و اونلارين هاميسي شفا تاپيردي.

17 لاکئن باش کاهئن و يانينداکي‌لارين هاميسي (يعني صادوقئلر فئرقه​سي) قالخديلار و پاخيلّيقلا دولدولار

18 و حوارئلري ياخالاييب، عومومي زئندانا سالديلار.

19 آمّا ربّئن بئر مله‌يي گجه ائکن زئندانين قاپيلاريني آچدي و اونلاري اشئيه چيخارديب ددي:

20 "گدئن و معبدده دوروب بو حيات باره​سئنده‌کي بوتون سؤزلري خالقا ديئن."

21 اونلار دا بونو اشئدندن سونرا، گون دوغارکن، معبده گئرئب تعلئم ورمه‌يه باشلاديلار. باش کاهئن و اطرافينداکي‌لار، گلدئکلري واخت، سنهدرئن مجلئسئني، حتّا ائسرايئل اوغوللارينين مجلئسئني بئر يره چاغيرديلار و زئندانا آداملار گؤنده‌ردئلر کي، حوارئلري گتئرسئنلر.

22 لاکئن مأمورلار، گلدئکلري واخت، اونلاري زئنداندا تاپماديلار و قاييديب خبر آپارديلار

23 و ددئلر: "زئندانخاناني چوخ دئقّتله باغلي و کشئکچئلري قاپيلارين يانيندا دورموش تاپديق. آمّا قاپيلاري آچديقدا ائچه‌رئده هچ کئمي تاپماديق."

24 بو زامان معبدئن کشئکچئلرئنئن ريئسي و باش کاهئنلر بو سؤزلري اشئدن زامان، اونلار حاقّيندا حيران قالديلار کي، بوندان نه عمله گله​جک.

25 لاکئن بئر نفر گلئب اونلارا خبر وردي: "باخين، زئندانا سالديغينيز آداملار معبدده دوروب خالقا تعلئم ورئرلر."

26 او واخت موحافئظلرئن ريئسي مأمورلارلا گدئب اونلاري گتئردي، آمّا زورلا يوخ. چونکي خالقدان قورخوردولار کي، مبادا اونلاري داشا باسسينلار.

27 گتئرندن سونرا، اونلاري مجلئسئن ائچئنده دوردوردولار. باش کاهئن اونلاردان سوروشوب،

28 ددي: "بئز سئزه جئدّي امر اتدئک کي، آرتيق بو آددا تعلئم ورمه‌يه​سئنئز، و باخين، اورشلئمي تعلئمئنئز​له دولدوروبسونوز و ائسته‌يئرسئنئز کي، بو آدامين قانيني بئزئم بوينوموزا قوياسينيز."

29 آمّا پطروس و حوارئلر جاواب ورئب ددئلر: "بئز گرک ائنسانلاردان يوخ، تاريدان ائطاعت ادک.

30 سئزئن آغاجدان آسيب اؤلدوردويونوز عئساني آتالاريميزين تاريسي دئرئلتدي.

31 بو اودور کي، تاري اونو ريئس و قورتاريجي آديندا اؤز صاغينا اوجالتدي کي، ائسرايئله تؤوبه و گوناهلارين باغيشلانماسيني عطا اتسئن.

32 و بئز بو شيلرئن شاهئدلرئيئک و موقدّس روح دا. او روح کي، تاري اونو، اوندان ائطاعت ادنلره ورئب."

33 اونلار بونو اشئدنده چوخ حئرصلندئلر و قصد اتدئلر کي، حوارئلري اؤلدورسونلر.

34 لاکئن غمالايئل آدلي بئر فرئسي کي، شرئعت موعلّئمي ائدي و بوتون خالقين طرفئندن مؤحترم ساييليردي، مجلئسده آياغا قالخيب امر اتدي کي، او آداملاري قيسا بئر مودّت اوچون اشئيه چيخارتسينلار.

35 و مجلئس اهلئنه ددي: "اي ائسرايئللي​لر! بو آداملارلا نه اتمک ائسته‌دئيئنئز باره​ده احتئياطلي اولون.

36 چونکي بوندان بئر مودّت قاباق تِعوداس ميدانا چيخدي کي، اؤزونو بؤيوک بئر شخصئيّت ساييردي. اونا تقرئبن دؤرد يوز نفر قوشولدو. اؤزو اؤلدورولدو و اونا پيرو اولانلارين هاميسي داغيليب، يوخ اولدولار.

37 اوندان سونرا سئياهييا آلينما گونلرئنده، جلئللي يهودا ميدانا چيخدي و بئر چوخ آدامي اؤزو ائله آپاردي. او دا هلاک اولدو و اونا پيرو اولانلارين هاميسي داغيلديلار.

38 و ائندئکي وضعئيّت باره​ده سئزه ديئرم؛ بو آداملاردان اَل چکئن و اونلاري بوراخين. چونکي اگر بو تشبّوث و بو حرکت ائنسانلاردان اولسا، پوزولاجاق.

39 آمّا اگر تاريدان اولسا، اونو پوزماغا سئزئن گوجونوز چاتماز. و حتّا تاري ائله ساواشانلارين حالينا دا دوشه بئلرسئنئز.»

40 اونلار اونون نصئحتئنه قولاق آسيب، حوارئلري ائچه‌ري چاغيرديلار. اونلاري دؤيدوروب، اونلارا امر اتدئلر کي، عئسانين آديندا آرتيق دانيشماسينلار و سونراسي آزاد اتدئلر.

41 بلجه اونلار مجلئسئن حوضوروندان چيخيب گتدئلر و سوئنئردئلر کي، عئسانين آدي اوچون تحقئر ادئلمه‌يه لايئق گؤرونموشدولر.

42 و هر گون معبدده و اِودن اِوه تعلئم ورمکدن و عئسانين مسئح اولدوغونو موژده ورمکدن ساکئت اولموردولار.

6

1 بو گونلرده کي، شاگئردلر چوخاليرديلار، يوناني دانيشان يهودئلر عئبرانئلردن شئکايت اتدئلر. چونکي گونده​لئک خيراتدا اونلارين دول آروادلارينا کم​محللئک اولونوردو.

2 اون‌ائکي حواري شاگئردلرئن ائجلاسيني چاغيريب ددئلر: "بئزه ياراشماز کي، تارينين کلاميني بوراخيب سوفره خئدمتئنه مشغول اولاق.

3 ائندي اي قارداشلار، آرانيزدان حاقلاريندا ياخشي شهادت اولونان، موقدّس روحلا دولو، حئکمتله دولو يدّي نفر سچئن کي، بئز اونلاري بو ائش اوچون تعيئن ادک.

4 آمّا بئز اؤزوموزو دوعا و کلام خئدمتئنه وقف اده​جه‌يئک."

5 بو سؤز بوتون ائجلاسا خوش گؤروندو. ائمان و موقدّس روحلا دولو اولان استئفاني، فئلئپوسو، پروخوروسو، نئکانورو، تئمونو، پارمِناسي و يهود دئنئنه دؤنموش اَنطاکئيه‌لي نئکولاسي سچدئلر.

6 و اونلاري حوارئلرئن حوضورونا گتئردئلر. اونلار دا دوعا ادندن سونرا، اونلارين اوستونه اللرئني قويدولار.

7 و تارينين کلامي ياييليردي و شاگئردلرئن ساييسي اورشلئمده بؤيوک بئر شکئلده چوخاليردي. کاهئنلردن بئر چوخو دا ائمانا موطئع اولوردولار.

8 و استئفان، قووّت و فيضله دولو، خالق آراسيندا بؤيوک مؤجوزه​لر و علامتلر گؤرسه‌دئردي.

9 لاکئن آزادلار کنئسه​سي آدلانان کنئسه​دن، کرِنيلي​لردن، ائسکندرئيه​لي‌لردن، کئلئکئيادان و آسئيادان بعضئلري قالخيب استئفانلا موباحئثه​يه گئرئشدئلر.

10 آمّا اونون سؤزونده اولان حئکمت و روحلا موقابئله اده بئلمئردئلر.

11 او واخت بعضي آداملاري گئزلئجه توولاديلار کي، دسئنلر: "اونون موسا و تارينين ضئدّئنه کوفر دانيشديغيني اشئتمئشئک."

12 و خالقي، آغساقّاللاري، و دئن عالئملرئني قيزيشديرديلار. اونلار دا اونو ياخالاييب توتدولار و مجلئسه آپارديلار.

13 و يالانچي شاهئدلر ده قاباغا چيخارتديلار کي، ددئلر: "بو آدام بو موقدّس يرئن و شرئعتئن ضئدّئنه کوفر دانيشماقدان ال چکمئر.

14 چونکي بئز اوندان اشئتدئک کي، ديئردي: «ناصئره​لي عئسا بو يري خارابا قوياجاق و موسانين بئزه وردئيي عادتلري ديئشدئره‌جک.»""

15 مجلئسده اوتورانلارين هاميسي اونا گؤز دئکمئشدي و اونون اوزونو بئر ملک اوزو کئمي گؤروردولر.

7

1 او واخت باش کاهئن ددي: "بو شيلر دوزدور؟""

2 استئفان ددي: "منه قولاق آسين، اي قارداشلار و آتالار! جلال تاريسي آتاميز ائبراهئمه حاراندا ساکئن اولمادان، حله بين‌اَلنهرِينده ياشايارکن، گؤروندو.

3 و اونا ددي: «وئلايتئندن و قوحوملارينين يانيندان چيخ و سنه گؤرسده​جه‌يئم يره گت.»

4 او زامان ائبراهئم کلدانئلرئن وئلايتئندن چيخيب، حاراندا ساکئن اولدو. و آتاسي اؤلندن سونرا، تاري اونو ائندي ياشاديغينيز بو اؤلکه​يه کؤچورتدو.

5 و اورادا اونا بئر آياق قويماق يري بله مئراث ورمه‌دي. لاکئن گئنه ده، حله اوشاغي يوخ ائکن، وعده وردي کي، اوراني اونا و اوندان سونراکي نسلئنه مولک وره​جک.

6 لاکئن تاري بله ده ددي کي، سنئن نسلئن اؤزگه بئر اؤلکه​ده قرئب اولاجاق و دؤرد يوز ائل اونلاري قول ادئب، اونلارا جفا چکدئره‌جکلر.

7 تاري ددي: «و من اؤزوم، اونلاري اسارته چکن مئلّته حؤکم اده​جه‌يم و اوندان سونرا اورادان چيخيب بو يرده منه خئدمت اده​جکلر.»

8 و اونا ختنه عهدئني وردي و بلجه ائبراهئم ائسحاقين آتاسي اولوب، سکّئزئنجي گونده اونو ختنه اتدي. ائسحاق دا يعقوبون، يعقوب دا اون‌ائکي بؤيوک اجدادلارين آتاسي اولدو.

9 و اجدادلار يوسئفه پاخيلّيق ادئب اونو مئصئره ساتديلار. آمّا تاري اونونلا ائدي.

10 و اونو بوتون فلاکتلرئندن خئلاص ادئب، مئصئر پادشاهي فئرعونون نظرئنده اونا لوطف و حئکمت عطا اتدي. فئرعون دا اونو مئصئرئن و بوتون اِو اهلئنئن اوستونه ريئس تعيئن اتدي.

11 سونرا بوتون مئصئر و کنعان اؤلکه​سئنه آجليق و بؤيوک فلاکت گلدي و آتالاريميز يمک تاپا بئلمئردئلر.

12 لاکئن يعقوب مئصئرده غلّه اولدوغونو اشئدن واخت، آتالاريميزي ائلک دفه اورايا گؤنده‌ردي.

13 ائکئنجي دفه اونلار گلنده، يوسئف قارداشلارينا اؤزونو تانيتدي و يوسئفئن نَسَبي فئرعونا بلّي اولدو.

14 و يوسئف گؤنده‌رئب آتاسي يعقوبو و بوتون قوحوم-اَقرباسيني، يتمئش بش آدامي دعوت اتدي.

15 يعقوب دا مئصئره کؤچدو و اورادا او و آتالاريميز اؤلدولر.

16 و شِکِمه گتئرئلئب او مقبره​يه قويولدولار کي، ائبراهئم اونو شِکِمده، خمورون اوغوللاريندان پوللا ساتين آلميشدي.

17 آمّا تارينين ائبراهئمه وردئيي وعده​نئن واختي ياخينلاشان حالدا، خالق مئصئرده آرتدي و چوخالدي.

18 او واختا قدر کي، مئصئر تختئنه يوسئفي تانيمايان آيري بئر پادشاه چيخدي.

19 بو پادشاه ائدي کي، خالقيميزا حئيله قوروب آتالاريميزا جفا چکدئردي، اله کي، کؤرپه اوشاقلاريني چؤله آتسينلار و حياتلاري داوام اتمه‌سئن.

20 همئن بو زاماندا موسا آنادان اولدو؛ و تارينين نظرئنده چوخ جاناسئنَن ائدي. موسا اوچ آي آتاسي اوئنده بؤيودولدو.

21 و چؤله آتيلاندان سونرا، فئرعونون قيزي اونو گؤتوروب اؤز اوغلو کئمي بؤيوتدو.

22 موسا مئصئرلي​لرئن بوتون علمئنده تربئيه تاپدي، سؤزده و عمللرئنده قودرتلي ائدي.

23 لاکئن قيرخ ياشينا يتئشنده اوره‌يئنه دوشدو کي، قارداشلاري اولان ائسرايئل اوغوللارينا باش چکسئن.

24 و بئرئسئنه حاقسيزليق اِدئلدئيئني گؤرن واخت، اونون کؤمه‌يئنه چيخدي و حاقسيزليق ادن مئصئرلئني ووروب، مظلومون قئصاصيني آلدي.

25 او اله دوشونوردو کي، قارداشلاري آنلاياجاقلار کي، تاري اونون اَلي ائله اونلارا نئجات ورمک ائسته‌يئر. آمّا اونلار باشا دوشمه‌دئلر.

26 او گونون صاباحي، بعضئلري ​بئربئري ائله ساواشان زامان،​ اونلارا ​ياخينلاشدي و​ اونلاري باريشديرماغا چاليشيب، ديئردي: «کئشئلر، سئز قارداشسينيز. نه اوچون بئربئرئنئزي ائنجئدئرسئنئز؟»

27 لاکئن قونشوسونو ائنجئدن آدام، اونو ائته‌له‌يئب ددي: «کئم سني بئزئم اوستوموزه ريئس و حاکئم اتدي؟

28 دونن مئصئرلئني اؤلدوردويون کئمي، مني ده اؤلدورمک ائسته‌يئرسن؟»

29 بو سؤزلر اوزوندن موسا قاچدي و مئديان اؤلکه​سئنده قرئب اولوب، اورادا اونا ائکي اوغول دوغولدو.

30 و قيرخ ائل کچندن سونرا، سئنا داغينين چؤلونده، بئر ملک، يانان بئر بوتانين آلوووندا اونا گؤروندو.

31 موسا بو منظره​ني گؤره‌نده حيرتدن مات قالدي. باخماق اوچون ياخينلاشديغي زامان، ربّئن سسي گلدي:

32 «من سنئن آتالارينين تاريسي‌يام؛ ائبراهئمئن، ائسحاقين و يعقوبون تاريسي.» موسا قورخودان تئتره​يئب اورايا باخماغا جورعت اتمه‌دي.

33 رب اونا ددي: «آياقلاريندان چاريقلاري چيخارت، چونکي دوردوغون ير موقدّسدئر.

34 دوغرودان دا کي، من مئصئرده اولان خالقيمين چکدئيي جفاسيني گؤرموشم و اونلارين ناله​لرئني اشئتمئشم و نازئل اولموشام کي، اونلاري خئلاص ادئم. ائندي گل، من سني مئصئره گؤنده‌ره​جه‌يم.»

35 همئن بو موسا کي، اونلار ردّ ادئب ديئردئلر «کئم سني بئزه ريئس و حاکئم تعيئن اتدي»، اله اودور کي، تاري، يانان بوتانين ائچئنده، اونا گؤرونن مله‌يئن واسئطه‌سئله، اونو هم ريئس، هم ده قورتاريجي گؤنده‌ردي.

36 بو کئشي مئصئر اؤلکه​سئنده، قيرميزي دهنزده و قيرخ ائل چؤلده مؤجوزه​لر و علامتلر گؤرسدمکله اونلاري خئلاص اتدي.

37 بو همئن موسا ائدي کي، ائسرايئل اوغوللارينا ددي: «تاري سئزه قارداشلارينيزدان منئم کئمي بئر پيغمبر قالديراجاق.»

38 بو اودور کي، چؤلده​کي جاماعات ائچئنده، آتالاريميزلا و سئنا داغيندا اونونلا دانيشان ملکله ائدي و حيات ورن احکامي آلدي کي، بئزه ورسئن.

39 و آتالاريميز ائسته‌مئردئلر کي، اوندان ائطاعت اتسئنلر. لاکئن اونو ردّ ادئب اورکلرئنده مئصئره دؤندولر.

40 و هارونا ددئلر: «بئزه آللاهلار دوزلت کي، قاباغيميزدا گتسئنلر. چونکي بئلمئرئک کي، بئزي مئصئردن چيخاردان بو موسانين باشينا نه گلئب.»

41 او گونلرده بئر دانا دوزلتدئلر و بو بوته قوربان تقدئم اتدئلر و اؤز اَللرئنئن ائشلرئندن شادليق ادئردئلر.

42 آمّا تاري اونلاردان اوز دؤنده‌ردي و اونلاري بوراخدي کي، گؤيده​کي جئسملره پرستئش اتسئنلر. نجه کي، پيغمبرلرئن کئتابيندا يازيليب: «اي ائسرايئل اِوي، قيرخ ائل چولده کسدئيئنئز و قوربان اتدئيئنئز حيوانلاري مگر منه تقدئم ادئردئنئز؟

43 سئز مولوکون چاديريني دا، رومفا بوتونون اولدوزونو دا اؤزونوزله گؤتوردونوز کي، اونلارا پرستئش اده‌سئنئز. من ده سئزي بابئلدن داها او يانا کؤچورده​جه‌يم.»

44 چؤلده آتالاريميزين شهادت خيمه​سي وار ائدي. نجه کي، موسايا دانيشيب هئدايت اتمئشدي کي، گؤردويو نومونه​يه گؤره بئنا اتسئن.

45 آتالاريميز دا کي، او خيمه​ني قبول اتمئشدئلر، يوشعله برابر قيري‌​يهودئلرئن مولکونو ضبط ادنده اونو اورايا گتئردئلر؛ او مئلّتلري کي، تاري آتالاريميزين قاباغيندان قوودو. خيمه داوودون زامانينا کئمي اورادا قالدي.

46 داوود تارينين نظرئنده لوطف تاپيب درخواست اتدي کي، يعقوبون تاريسينا بئر مسکن تاپسين.

47 لاکئن تارييا اِو تئکن سوليمان ائدي.

48 آمّا حاق-تاعالا، اَل‌له تئکئلن اوده ساکئن اولماز، نجه کي، پيغمبر ده ديئر:

49 گؤي منئم تختئمدئر، ير ده آياقلاريما کتئلدئر. رب ديئر؛ منه نه جور اِو دوزلده​جکسئنئز و يا منئم راحاتليغيم اوچون نه ير وار؟

50 مگر بوتون بونلاري يارادان، منئم اَلئم ديئل؟!

51 اي بوينو يوغونلار، اورک و قولاقلاريندا ختنه اولونماميشلار! آتالاريميز کئمي، سئز ده همئشه موقدّس روحا ضئدّ چيخيرسينيز.

52 آتالارينيز پيغمبرلرئن هانسيني ائنجئتمه‌دئلر؟! اونلاري کي، او صالح اولانين گله​جه‌يئني قاباقجادان خبر ورئردئلر، اؤلدوردولر کي، سئز ده ائندي اونلارا خيانت ادنلر و اونلاري اؤلدورنلر اولوبسونوز.

53 سئز کي، شرئعتي ملکلرئن ترتئب اتدئکلري کئمي آلدينيز، گئنه ده اونلاري رئعايت اتمه‌دئنئز."

54 اونلار، بونلاري اشئدن واخت، چوخ قضبلندئلر و اونون ضئدّئنه دئشلرئني قيجيرتديلار.

55 لاکئن استئفان موقدّس روحلا دولوب گؤزلرئني گؤيه دئکدي و تارينين شؤوکتئني، و عئساني تارينين صاغ طرفئنده دورموش گؤردو.

56 و ددي: "باخين، گؤيلري آچيلميش و ائنسان اوغلونو تارينين صاغيندا دورموش گؤرورم!""

57 آمّا اونلار برکدن باغيريب، قولاقلاريني توتدولار و بئرلئکده اونا يوگوردولر.

58 اونو شهردن قيراغا چيخارديب، داشلاديلار و شاهئدلر پالتارلاريني شاعول آدلي بئر جاوانين آياقلاري يانينا قويدولار.

59 و استئفاني داشلاديلار. استئفان دوعا ادئردي: "يارب عئسا، روحومو قبول ات!""

60 و دئزلرئنه دوشوب اوجا سَسله باغيردي: "يارب، بو گوناهي اونلارين بوينونا قويما!"" و بونو ديئب، گؤزونو بو حياتا يومدو.

8

1 شاعول دا استئفانين اؤلدورولمه‌سئنه راضي ائدي. او گونده اورشلئمده‌کي کئلئسانين ضئدّئنه بؤيوک بئر جفا قالخدي؛ و حوارئلردن باشقا هامي، يهودئيه و سامئره​نئن هر يانينا داغيلديلار.

2 دوروستکار آداملار استئفاني دفن ادئب، اونون اوچون بؤيوک ياس توتدولار.

3 آمّا شاعول کئلئساني وئران ادئردي؛ اِودن اِوه گئرئردي و کئشئلر و آروادلاري سورويوب، زئندانا آتيردي.

4 بلجه داغيلانلار هر يري گزئب، کلامي وعظ ادئردئلر.

5 فئلئپوس دا سامئره​نئن بئر شهرئنه گدئب، مسئحي اونلارا اعلان ادئردي.

6 خالق فئلئپوسون گؤرستدئيي علامتلري اشئدئب گؤرنده، اونون ددئکلرئنه بئرلئکله قولاق آسيرديلار.

7 چونکي ناپاک روحلاري اولان بئر چوخ آدامدان، روحلار اوجا سسله چيغيريب چيخيرديلار؛ چوخ ائفلئج و علئل ده شفا تاپيردي.

8 و او شهرده بؤيوک شادليق وار ائدي.

9 بو واخت شهرده شمعون آدلي بئر آدام وار ائدي کي، قاباقجادان جادوگرلئک ادئردي و سامئره خالقيني حيران ادئب، بؤيوک بئر آدام اولدوغونو ائدّئعا ادئردي.

10 و اونلارين هاميسي، کئچئکدن بؤيوکونه قدر، اونا قولاق آسيب ديئردئلر: "تارينين بؤيوک قودرتي ديئلن بو آدامدير."

11 اونلار اونا گؤره اونا قولاق آسيرديلار کي، چوخ واختدان اونلاري اؤز جادولاري ائله حيرته سالميشدي.

12 آمّا او زامان کي، تارينين پادشاهليغي و عئسا مسئحئن آدي باره​ده ائنجئلئن خوش خبرئني وعظ اِدَن فئلئپوسا ائنانديلار، تعمئد آلديلار؛ هم کئشئلر، هم ده آروادلار.

13 حتّا شمعون اؤزو ده ائمان گتئردي و تعمئد آلاندان سونرا فئلئپوسون يانيندا قالدي و باش ورن علامتلر و بؤيوک مؤجوزه​لري گؤروب دائم حيرتله‌نئردي.

14 اورشلئمده اولان حوارئلر سامئره​لي​لرئن تارينين کلاميني قبول اتدئکلرئني اشئدنده، پطروس و يوحنّاني اونلارين يانينا گؤنده‌ردئلر.

15 اونلار دا گلئب سامئره​لي​لر اوچون دوعا اتدئلر کي، موقدّس روحو آلسينلار.

16 چونکي موقدّس روح اونلارين هچ بئرئنئن اوستونه حله انمه​مئشدي، آنجاق رب عئسانين آديندا تعمئد آلميشديلار.

17 پطروس و يوحنّا اَللرئني اونلارين اوستونه قويان زامان، اونلار موقدّس روحو آليرديلار.

18 شمعون حوارئلرئن اَللرئني قويماقلا موقدّس روحون ورئلدئيئني گؤرنده، اونلارا پول تکلئف ادئب،

19 ددي "منه ده بو ائقتئداري ورئن کي، کئمئن اوستونه اَللرئمي قويسام، موقدّس روحو آلسين."

20 لاکئن پطروس اونا ددي "گوموشون سنئنله بئرلئکده محو اولسون! چونکي گومان اتدئن کي، تارينين عطاسينا پوللا صاحئب اولا بئلرسن.

21 بو ائشده نه پايين وار نه ده قئسمتئن، چونکي تارينين حوضوروندا اوره‌يئن دوز ديئل.

22 بونا گؤره بو پئسلئيئندن تؤوبه ات و ربّه دوعا ات کي، بلکه اوره‌يئنده اولان نئيّت باغيشلانسين.

23 چونکي گؤرورم کي، آجيليق زهري ائله دولو و پئسلئک بندئنده​سن."

24 آمّا شمعون جاواب ورئب ددي "منئم اوچون سئز اؤزونوز ربّه دوعا ادئن کي، ددئکلرئنئزدن هچ بئري باشيما گلمه‌سئن."

25 و بلجه اونلار، شهادت ورئب ربّئن کلاميني بيان ادندن سونرا، سامئره​نئن بئر چوخ کندئنده خوش خبري وعظ ادئب اورشلئمه قاييتديلار.

26 آمّا ربّئن بئر مله‌يي فئلئپوسا دانيشيب ددي "دور جنوب طرفئنه، اورشلئمدن غزّه​يه گدن چؤل يولونا گت."

27 او دا دوروب گتدي. بئر حبشه​لي خاجه کي، کَنداکه آدلي حبشه ملکه​سئنئن سارايينين بئر وزئري و اونون بوتون خزئنه​سئنئن اوستونه مودئر ائدي، اورادا ائدي؛ او عئبادت اوچون اورشلئمه گلمئشدي.

28 ائندي قاييديردي و عاراباسيندا اوتوروب اِشَعيا پيغمبرئن کئتابيني اوخويوردو.

29 موقدّس روح فئلئپوسا ددي "ياخينلاش و بو عارابايا قوشول."

30 فئلئپوس قاباغا قاچدي و اشئتدي کي، اِشَعيا پيغمبرئن کئتابيني اوخويور و ددي: "آيا اوخودوغونو هچ آنلاييرسان؟""

31 او ددي: "آخي، نجه آنلايا بئله‌رم اگر بئري مني هئدايت اتمه‌سه؟!"" و فئلئپوسو دعوت اتدي کي، عارابايا مئنئب، اونون يانيندا اوتورسون.

32 موقدّس يازيلاردان اوخودوغو متن بو ائدي: «قويون کئمي کسئلمه‌يه آپاريلدي؛ و نجه بئر قوزو، اونو قيرخانين قاباغيندا دئلسئزدئر، اله ده او، آغزيني بله آچمير.

33 حقئر اولوندوغو زامان، عدالت اونا ورئلمه‌دي؛ اونون نسلئني کئم بيان اِدَر؟ چونکي حياتي ير اوزوندن گؤتورولور.»

34 خاجه فئلئپوسا جاواب ورئب ددي: "تمنّا ادئرم، دِه گؤروم، پيغمبر بونو کئمئن حاقّيندا ديئر؟ اؤزو حاقّيندا، يوخسا بئر اؤزگه​سئنئن؟""

35 فئلئپوس آغزيني آچدي و بو موقدّس يازيدان باشلاييب عئساني اونا وعظ اتدي.

36 يوللا گدنده اونلار سو اولان يره يتئشدئلر و خاجه ددي: "باخ، سو! تعمئد آلماغيما نه مانع اولور؟!""

37 و فئلئپوس ددي: "اگر بوتون اوره‌يئنله ائناناسان، اولار."" او دا جاواب ورئب ددي: "ائنانيرام کي، عئسا مسئح تارينين اوغلودور."

38 و امر اتدي کي، عارابا دايانسين. و اونلارين ائکئسي ده سويا گئردئلر؛ هم فئلئپوس، هم ده خاجه. و فئلئپوس اونو تعمئد وردي.

39 و سودان چيخديقلاري زامان، ربّئن روحو فئلئپوسو گؤتوروب آپاردي و خاجه آرتيق اونو گؤرمه‌دي، لاکئن سوئنه-سوئنه اؤز يولونا داوام وردي.

40 آمّا فئلئپوس اؤزونو اشدوددا تاپدي و قيصرئيه​يه گلنه کئمي، يولوندا ائنجئلئن خوش خبرئني بوتون شهرلرده وعظ ادئردي.

9

1 بو آرادا شاعول کي، حله ده ربّئن شاگئردلرئنئن ضئدّئنه تهدئد و اؤلوم ياغديريردي، باش کاهئنئن يانينا گدئب،

2 دَمَشقده اولان کنئسه​لر اوچون اوندان بئر مکتوب ائسته‌دي کي، بلجه طرئقته عاييد اولان هر کسي تاپسا، ائستر کئشي اولسون ائستر آرواد، توتوب باغلاسين و اورشلئمه گتئرسئن.

3 يولدا گدنده، دمشقه ياخينلاشديغي زامان، قفلتن گؤيدن بئر ائشيق اونون اطرافينا ساچدي.

4 شاعول يره ييخيليب بئر سس اشئتدي کي، اونا ديئردي: "شاعول! شاعول! نه اوچون منه عذاب ورئرسن؟""

5 " شاعول ددي: "سن کئمسن، يارب؟" او دا ددي: "من سنئن عذاب وردئيئن عئسايام. ""

6 ائندي دور و شهره گت و نه اده​جه‌يئن سنه ديئله​جک.

7 اونونلا سفره چيخان آداملار دونوب قالميشديلار؛ سسي اشئدئردئلر، آمّا هچ کئمي گؤرموردولر.

8 شاعول يردن دوردو و گرچي گؤزلري آچيق ائدي، لاکئن هچ بئر شي گؤره بئلمئردي. بونا گؤره اَلئندن توتوب اونو دَمَشقه گتئردئلر.

9 اوچ گون گؤزلري گؤرموردو؛ نه بئر شي يدي، نه ده ائچدي.

10 " دمشقده حنانئيا آدلي بئر شاگئرد وار ائدي. رب اونا رؤيادا ددي: "حنانئيا!"" او دا ددي: "بلي، يارب!"" ""

11 رب اونا ددي: "دور، دوز ديئلن کوچه​يه گت و يهودانين اوئنده طرسوسلو شاعول آدلانان بئر کئشئني آختار. او ائندي دوعا ادئر."

12 و رؤيادا حنانئيا آدلي بئر کئشئني گؤروب کي، ائچه‌ري گئرئب اونون اوستونه اَل قويدو اِله کي، گؤزلري گؤرسون.

13 لاکئن حنانئيا جاواب وردي: "يارب، بو آدامين حاقّيندا چوخلاردان اشئتمئشم کي، اورشلئمده سنئن موقدّسلرئنه نه قدر يامانليق ادئب.

14 و بورادا باش کاهئنلردن ائقتئداري وار کي، بوتون سنئن آديني ذئکر ادنلري توتوب باغلاسين."

15 آمّا رب اونا ددي: "گت، او منئم سچدئيئم قابدير کي، آديمي قيري‌يهودئلر، پادشاهلار و ائسرايئل اوغوللارينين يانينا آپارسين."

16 اونا گؤرسده​جه‌يم کي، منئم آديمين خاطئرئنه نه قدر عذاب گرک چکسئن.»

17 حنانئيا گدئب او اِوه گئردي و اللرئني اونون اوستونه قويوب ددي: "قارداش شاعول! گلدئيئن يولدا سنه گؤرونن ربّ عئسا مني گؤنده‌رئب کي، گؤزلرئن گئنه گؤرسون و موقدّس روحلا دولاسان."

18 او آندا شاعولون گؤزلرئندن پولجوق کئمي بئر شي دوشدو و گؤزلري گؤرمه‌يه باشلادي و قالخيب تعمئد آلدي.

19 و يمک ييئب قووّتلندي. بئر نچه گون ده دمشقده اولان شاگئردلرله قالدي.

20 شاعول درحال کنئسه​لرده عئسا حاقّيندا وعظ اتمه‌يه باشلاييب ديئردي؛ "عئسا تارينين اوغلودور."

21 اشئدنلرئن هاميسي حيران قاليب ديئردئلر: "مگر بو آدام او ديئل کي، اورشلئمده بو آدي ذئکر اِدَنلري محو ادئردي و بورايا دا اونون اوچون گلئب کي، اونلاري قولوباغلي باش کاهئنلرئن يانينا آپارسين؟!""

22 لاکئن شاعول داها دا قووّتله‌نئب، عئسانين مسئح اولدوغونو ثوبوت اِتمَکله دَمَشقده ياشايان يهودئلري مات قويوردو.

23 چوخ گونلر کچندن سونرا، يهودئلر بئربئرلري ائله اونو اؤلدورمک قصدئنه دوشدولر.

24 آمّا اونلارين قصدي شاعولا معلوم اولدو. اونلار گجه-گوندوز شهرئن دروازالاريني گودوردولر کي، اونو اؤلدورسونلر.

25 لاکئن شاگئردلري گجه​ائکن اونو گؤتوروب بئر سبدده، شهر دووارينين باجاسيندان ساللاييب، آشاغي اندئردئلر.

26 شاعول، اورشلئمه گلدئيي واخت، چاليشيردي کي، شاگئردلره قوشولسون؛ لاکئن هامي اوندان قورخوردو و شاگئرد اولدوغونا ائنانميردي.

27 آمّا بارنابا اونو گؤتوروب، حوارئلرئن يانينا گتئردي و اونلارا نقل اتدي کي، نجه شاعول يولدا ربّي گؤروب و رب اونونلا دانيشيب و نجه دَمَشقده عئسانين آديندا جسارتله وعظ ادئب.

28 بلجه شاعول اونلارلا قالدي و اورشلئمده، باش چکدئلري هر يرده اونلارلا ائدي و ربّئن آديندا جسارتله دانيشيردي.

29 يوناني دانيشان يهودئلر​له ده دانيشيب موباحئثه ادئردي. آمّا اونلار جهد ادئردئلر کي، اونو اؤلدورسونلر.

30 لاکئن قارداشلار بوندان خبردار اولدولار و اونو گؤتوروب قيصرئيه​يه گتئردئلر و اورادان طرسوسا گؤنده‌ردئلر.

31 بلجه کئلئسا، بوتون يهودئيه​ده، جلئلده و سامئره​ده آرامليق تاپيب قووّتله‌نئردي؛ ربّئن قورخوسوندا، موقدّس روحون تشوئقئنده ياشاييب چوخاليردي.

32 پطروس هر طرفي گزن واخت، لئدّه​ده ياشايان موقدّسلرئن ده يانينا گلدي.

33 اورادا اِنئياس آدلي بئر نفرله راستلاشدي کي، ائفلئج اولدوغونا گؤره، سکّئز ائلدن بري ياتاقدا ياتيردي.

34 پطروس اونا ددي: "انئياس، عئسا مسئح سنه شفا ورئر. قالخ و ياتاغيني ييغيشدير."" او دا او آندا قالخدي.

35 لئدّه و شارون دا ياشايانلارين هاميسي اونو گؤردولر و ربّئن طرفئنه دؤندولر.

36 يافادا ياشايان طابئتا آدلي بئر شاگئرد وار ائدي (ترجومه​سي جيران‌​دير)؛ بو آرواد دائم ياخشيليق ادئب فاغيرلارا کؤمک ادئردي.

37 بو آرواد او گونلرده ناخوشلاييب اؤلدو و جسدئني يوياندان سونرا، بالاخانايا قويدولار.

38 لئدّه يافايا ياخين ائدي. بلجه شاگئردلر پطروسون اورادا اولدوغونو اشئدنده، اونون يانينا ائکي نفري گؤنده‌رئب يالوارديلار کي، "يوبانمادان يانيميزا گل!""

39 پطروس قالخيب اونلارلا گتدي. گلدئيي واخت، اونو بالاخانايا آپارديلار. بوتون دول آروادلار پطروسون يانيندا دوروب آغلاييرديلار و بوتون او کؤينکلر و پالتارلاري گؤرسه‌دئردئلر کي، جيران دئرئلئيئنده اونلار اوچون تئکمئشدي.

40 آمّا پطروس اونلارين هاميسيني اشئيه گؤنده‌ردي و دئز چؤکوب دوعا اتدي و جسده دؤنوب ددي: "طابئتا، قالخ!"" آرواد گؤزلرئني آچدي و پطروسو گؤرن واخت، قالخيب اوتوردو.

41 پطروس آروادين الئندن توتوب قالديردي و موقدّسلري و دول آروادلاري چاغيريب، اونو دئري اونلارين حوضورونا چيخارتدي.

42 بو، بوتون يافادا بئلئندي و بئر چوخلاري ربّه ائمان گتئردئلر.

43 و پطروس چوخ گونلر يافادا شمعون آدلي بئر دابّاغين اوئنده قالدي.

10

1 قيصرئيه​ده ائتاليالي ديئلن فوجدان، کورنِلئيوس آدلي بئر يوز باشي وار ائدي.

2 دوروستکار بئر آدام ائدي و تاري قورخوسو هم اؤزونون هم ده بوتون اِو اهلئنئن اوره‌يئنده وار ائدي. بو آدام خالقا چوخ صدقه ورئب دائم تارييا دوعا اِدَردي.

3 گونون تقرئبن دوقّوزونجو ساعاتيندا ، رؤيادا آيدين تارينين بئر مله‌يئني گؤردو کي، اونون يانينا گلئب ددي: "اي کورنِلئيوس!""

4 کورنِلئيوس گؤزلرئني اونا زئلّه‌دي و قورخو ائله ددي: "نه‌دئر، يارب؟" ملک ده اونا ددي: "دوعالارين و صدقه​لرئن تارينين حوضورونا يتئشئب و خاطيرلانيب.

5 ائندي يافايا آداملار گؤنده‌ر و شمعون آدلي بئر آدامي گتئرت کي، اونا پطروس دا ديئلئر.

6 او شمعون آدلي بئر دابّاغين يانيندا کي، اوي دهنز قيراغيندادير، قوناقدير."

7 اونونلا دانيشان مله‌يئن گتدئيئندن سونرا، کورنِلئيوس نؤکرلرئندن ائکئسئني و اونا دائم خئدمت ادن عسگرلردن دوروستکار بئرئني چاغيردي

8 و هر شيي نقل ادندن سونرا، اونلاري يافايا گؤنده‌ردي.

9 او گونون صاباحي، اونلار يولدا شهره ياخينلاشارکن، آلتينجي ساعاتا ياخين پطروس دوعا اتمک اوچون داما چيخدي.

10 و آج اولوب يمک ائسته‌يئردي؛ آمّا اونلار حله يمه‌يي حاضيرلايارکن، پطروسو بئر هوشسوزلوق توتدو.

11 و او، گؤيون آچيلديغيني و دؤرد بوجاغيندان آسيلميش بؤيوک ملفه​يه بنزَر بئر جئسمي گؤردو کي، يرئن اوستونه اندئرئلئر.

12 ائچئنده يرئن هر جور دؤرد آياقلي حيوانلاري و سورونن​لري و هاوانين قوشلاري وار ائدي.

13 و اونا بئر سس گلدي: "پطروس، قالخ، کس و يه!""

14 لاکئن پطروس ددي: "خير، يارب! چونکي من اصلا ناپاک و نجئس بئر شي يمه​مئشم."

15 گئنه ائکئنجي دفه اونا بئر سس گلدي: "تارينين پاک اتدئيئني، سن ناپاک سايما!""

16 بو اوچ دفه تکرار اولدو و جئسم تزلئکله گؤيه قالديريلدي.

17 پطروس حله فئکرئنده بو رؤيانين نه دمک اولدوغونا تعجّوب ادئردي کي، کورنلئيوس طرفئندن گؤنده‌رئلن آداملار شمعونون اوئني سوروشوب، قاپي آغزيندا دوردولار.

18 و اوجا سسله سوروشوردولار کي، آيا پطروس چاغيريلان شمعون اورادا قوناقدير.

19 پطروس حله رؤيا حاقّيندا دوشونوردو کي، موقدّس روح اونا ددي: "باخ، اوچ نفر سني آختارير.

20 آمّا سن دور، آشاغي اِن و هچ تردّود اتمه‌يئب اونلارلا گت. چونکي اونلاري من گؤنده‌رمئشم."

21 پطروس آداملارين يانينا آشاغي دوشوب اونلارا ددي: "باخين، آختارديغينيز آدام منم. نه ائش اوچون گلئبسئنئز؟""

22 اونلار دا ددئلر: "يوزباشي کورنِلئيوس کي، صالح، تاريدان قورخان، و بوتون يهودي خالقينين طرفئندن ياخشي تانينان بئر آدامدير، موقدّس بئر مله‌يئن وسئله‌سئله اونا ائلهام اولوندو کي، سنئن دالينجا گؤنده‌رئب، سني اؤز اوئنه گتئرتسئن و سنئن سؤزلرئني اشئتسئن."

23 بلجه پطروس اونلاري ائچه‌ري چاغيردي کي، اونا قوناق اولسونلار. او گونون صاباحي قالخيب اونلارلا گتدي و يافادا اولان قارداشلارين بعضئلري ده اونونلا گتدئلر.

24 او بئري گون قيصرئيه​يه چاتيب گئردئلر. کورنِلئيوس اؤز قارداشلاريني و ياخين دوستلاريني بئر يره چاغيريب اونلاري گؤزله‌يئردي.

25 پطروس ائچه‌ري گئرنده، کورنلئيوس پئشوازينا گلئب اونون آياقلارينا دوشدو و اونا سجده اتدي.

26 آمّا پطروس اونو قالديريب ددي: "دور، من ده آنجاق بئر ائنسانام."

27 و کورنِلئيوسلا صؤحبت اِده‌رک ائچه‌ري گئردي و چوخلو آدامين ييغيلديغيني گؤردو.

28 و اونلارا ددي: "سئز اؤزونوز بئلئرسئنئز کي، بئر يهودئيه اؤزگه مئلّتدن اولان بئر آداملا موصاحئبتچئلئک و يا گؤروشمک جائز ديئل. لاکئن تاري منه گؤرسدئب کي، هچ آدامي ناپاک يا دا نجئس سايماييم.

29 بونا گؤره ده، چاغيريلديغيم زامان، هچ اعتئراض اتمه‌دن گلدئم. ائندي سوروشورام؛ نه ائش اوچون منئم داليمجا گؤنده‌ردئنئز؟""

30 کورنِلئيوس ددي: "دؤرد گون بوندان قاباق اؤز اِوئمده گونون دوقّوزونجو ساعاتيندا دوعا ادئردئم. بئردن پارلاق پالتار گيمئش بئر آدام قاباغيمدا دوروب،

31 ددي: «کورنِلئيوس! سنئن دوعالارين اشئدئلئب و صدقه​لرئن تارينين حوضوروندا خاطيرلانيب.

32 ائندي يافايا آداملار گؤنده‌ر و شمعونو کي، اونا پطروس دا ديئلئر، سنئن يانينا گلمه‌يه دعوت ات. او دهنز قيراغيندا دبّاغ شمعونون اوئنده قوناقدير.»

33 بلجه تزلئکله سنئن دالينجا گؤنده‌ردئم و سن ده نه ياخشي اتدئن کي، گلدئن! ائندي بئز هاميميز تارينين حوضوروندا بورادا حاضيريق کي، ربّئن سنه امر اتدئيي هر شيي اشئدک."

34 پطروس آغزيني آچيب ددي: "دوغرودان دا آنلاييرام کي، تاري طرفدارليق ادن بئري ديئل،

35 لاکئن هر مئلّتده اوندان قورخان و دوز عمل ادن هر کس اونا مقبولدور.

36 او کلام کي، او، اونو ائسرايئل اوغوللارينا گؤنده‌ردي، و هامينين ربّي اولان عئسا مسئحئن واسئطه‌سئله باريش وعظ اولوندو.

37 سئز اؤزونوز بئلئرسئنئز کي، يحيانين اعلان اتدئيي تعمئددن سونرا، جلئلدن باشلاييب يهودئيه​نئن بوتون هر يرئنده نه باش وردي.

38 کي، تاري نجه ناصئره​لي عئساني موقدّس روح و قووّتله مسح اتدي و او، نجه گدئب ياخشيليق ادئردي و ائبلئس طرفئندن بوتون اَزئلنلره شفا ورئردي. چونکي تاري اونونلا ائدي.

39 و بئز اونون هم يهودئيه مملکتئنده، و هم اورشلئمده اتدئيي بوتون ائشلرئن شاهئدئيئک. و اونلار اونو داردان آسيب اؤلدوردولر.

40 تاري اونو اوچونجو گونده دئرئلتدي و عطا اتدي کي، آچيقجا گؤرونسون.

41 نه کي، هامي آداملارا، آمّا قاباقدان تاري طرفئندن سچئلمئش شاهئدلره، يعني بئزه کي، اونون اؤلولردن دئرئلمه‌سئندن سونرا، اونونلا ييئب ائچدئک.

42 و بئزه امر اتدي کي، خالقا اعلان ادئب شهادت ورک کي، بو، اله همن اودور کي، تاري طرفئندن دئرئلره و اؤلولره حاکئم تعيئن اولونوب.

43 بوتون پيغمبرلر اونون حاقّيندا شهادت ورئرلر کي، اونا ائمان گتئرن هر کس اونون آدينين واسئطه​‌سئله گوناهلارين باغيشلانماسيني آلير."

44 پطروس بو سؤزلري حله دانيشيردي کي، موقدّس روح کلامي اشئدنلرئن هاميسينين اوستونه نازئل اولدو.

45 و پطروسلا گلمئش ختنه اولونان ائمانلي​لارين هاميسيني حيرت باسدي، چونکي موقدّس روحون عطاسي قيري‌يهودئلرئن اوستونه ده تؤکولموشدو.

46 چونکي اونلارين قرئب دئللرده دانيشديقلاريني و تاريني مدح اتدئکلرئني اشئدئردئلر. او زامان پطروس ددي:

47 "بئزئم کئمي موقدّس روحو آلان بو آداملارا کئم سويو ردّ اده بئلر کي، تعمئد آلماسينلار؟""

48 و اونلارا امر اتدي کي، عئسا مسئحئن آديندا تعمئد آلسينلار. سونرا پطروسدان خاهئش اتدئلر کي، بئر نچه گون اورادا قالسين.

11

1 يهودئيه وئلايتئنده اولان حوارئلر و قارداشلار اشئتدئلر کي، قيري‌​يهودئلر ده تارينين کلاميني قبول ادئبلر.

2 و پطروس اورشلئمه گلنده، ختنه اولونانلار اوندان ائراد توتدولار،

3 و ديئردئلر: "سن ختنه اولونمايان آداملارين يانينا گتدئن و اونلارلا يمک يدئن."

4 پطروس دا باشلاييب ترتئبله اونلارا نقل اتدي و ددي:

5 "من يافا شهرئنده دوعا ادئردئم. هوشدان گتدئيئم حالدا بئر رؤيا گؤردوم؛ دؤرد گوشه​سئندن آسيلميش بؤيوک ملفه​يه بنزر بئر جئسئم گؤيدن اندئرئلدي و يانيما قدر گلدي.

6 اونون ائچئنه گؤزومو دئکئب دئقّتله باخيرديم و يرئن دؤرد آياقلي حيوانلاريني، وحشي حيوانلاريني، سوروننلري و گؤي قوشلاريني گؤردوم.

7 بئر سس ده اشئتدئم کي، منه ديئردي: «قالخ پطروس، کس و يه.»

8 آمّا من ددئم: «اصلا، يارب، چونکي نجئس يا دا ناپاک بئر شي آغزيما اصلا گئرمه‌يئب.»

9 سس ائکئنجي دفه گؤيدن منه خئطاب اتدي: «تارينين پاک اتدئيئني سن آرتيق نجئس سايما.»

10 و بو اوچ دفه تکرار اولدو و هر شي گئنه گؤيه چکئلدي.

11 و باخ، او آندا قيصرئيه​دن منئم يانيما گؤنده‌رئلن اوچ آدام، قالديغيم اوئن قاباغيندا دوردولار.

12 موقدّس روح منه ددي کي، هچ تردّود اتمه‌دن اونلارلا گدئم. بو آلتي قارداش دا منئمله گتدئلر و او آدامين اوئنه گئردئک.

13 او دا بئزه نقل اتدي کي، نجه اوئنده دوران مله‌يي گؤردو کي، اونا ديئر: «يافايا آدام گؤنده‌ر و پطروس چاغيريلان شمعونو بورايا گتئرت.

14 او سنه سؤزلر دانيشار کي، اونلارلا سن نئجات تاپارسان؛ هم سن، و هم سنئن بوتون اِو اهلئن.»

15 و من دانيشماغا باشلاياندا، موقدّس روح اونلارين اوستونه نازئل اولدو، نجه کي، باشلانيشدا بئزه اولموشدو.

16 و ربّئن سؤزونو خاطيرلاديم کي، نجه دئيردي: «يحيا سو ائله تعمئد وردي، لاکئن سئز موقدّس روحلا تعمئد اولوناجاقسينيز.»

17 ائندي اگر تاري اونلارا دا همن عطاني وردي کي، بئزه ده رب عئسا مسئحه ائمان گتئردئيئمئز زامان عطا اتمئشدي، من کئمم کي، تارييا مانع اولا بئلم؟!""

18 اونلار بو سؤزلري اشئدندن سونرا، ساکئت اولدولار و تاريني عئزّتله‌ندئرئب ديئردئلر: "بله اولسا، تاري قيري‌​يهودئلره ده حيات گتئرن تؤوبه​ني عطا ادئب."

19 بلجه، استئفانين اؤلوموندن سونرا باشلانان اذئيّتلر سببئندن، داغيلميش اولانلار فئنئقئيه، قئبرئس و انطاکئيه​يه قدر گدئب تارينين کلاميني يهودئلردن باشقا هچ کسه دمه‌دئلر.

20 آمّا اونلارين ائچئنده قئبرئس و کرنِيلي اولان بعضئلر وار ائدي کي، انطاکئيه​يه گلئب يونانئلرله ده دانيشديلار و رب عئساني اونلارا وعظ اتدئلر.

21 و ربّئن اَلي اونلارلا ائدي و چوخ آدام ائمان گتئرئب ربّه دؤندولر.

22 اونلارين حاقّيندا اولان خبر اورشلئمده‌کي کئلئسانين قولاغينا چاتدي. اونلار دا بارناباني انطاکئيه​يه گؤنده‌ردئلر.

23 بارنابا دا گلدي و تارينين فيضئنه شاهئد اولان زامان سوئندي و هاميني تشوئق اتدي کي، ربّه اورکدن باغلي اولوب صادئق قالسينلار؛

24 چونکي او، ياخشي بئر آدام، و موقدّس روح و ائمانلا دولو ائدي و چوخ آدام ربّه گتئرئلدي.

25 و بارنابا شاعولو آختارماق اوچون طرسوسا گتدي؛

26 و تاپديغي زامان اونو انطاکئيه​يه گتئردي. و بئر ائل تامام کئلئسا ائله قاليب چوخ آداما تعلئم وردئلر و شاگئردلر ائلک دفه انطاکئيه​ده مسئحي چاغيريلديلار.

27 او گونلرده اورشلئمدن انطاکئيه​يه پيغمبرلر گلدئلر.

28 و اونلاردان آقابوس آدلي بئري دوروب موقدّس روحون واسئطه​‌سئله بئلدئردي کي، بوتون روم دونياسينا بؤيوک بئر قحطي گله​جک. و بو کلودئيوسون دؤورانيندا باش وردي.

29 و شاگئردلر قرار وردئلر کي، هر بئري گوجو چاتديغينا قدر، يهودئيه​ده ياشايان قارداشلارينا کؤمک گؤنده‌رسئنلر.

30 و بونا عمل ادئب، کؤمه‌يي بارنابا و شاعولون اَلي ائله آغساقّاللارا گؤنده‌ردئلر.

12

1 اله بو زاماندا هئرود پادشاه اَل قالديردي کي، کئلئسايا عاييد اولان بعضئلرئني ائنجئتسئن.

2 و يوحنّانين قارداشي يعقوبو قيلينجلا اؤلدورتدو.

3 و يهودئلرئن بو ائشدن خوشلانديغيني گؤره‌نده، داوام ورئب پطروسو دا توتدوردو. او واخت فطئر بايرامينين گونلري ائدي.

4 هئرود پطروسو توتدوراندان سونرا، اونو زئندانا سالدي و دؤرد نفردن عئبارت دؤرد دسته عسگره تحوئل وردي کي، اونون کشئيئني چکسئنلر و ائسته‌يئردي کي، پاسخا بايراميندان سونرا اونو خالقين حوضورونا چيخارتسين.

5 بلجه پطروس زئنداندا ساخلانيردي، لاکئن کئلئسا طرفئندن تارينين حوضورونا اونون اوچون دائم دوعا ادئلئردي.

6 و اِله همئن گجه کي، هئرود اونو خالقين حوضورونا چيخارداجاق ائدي، پطروس ائکي زنجئرله باغلانميش ائکي عسگرئن آراسيندا ياتيردي. کشئکچئلر ده قاپي آغزيندا زئندانين کشئيئني چکئردئلر.

7 قفلتن ربّئن بئر مله‌يي ظاهئر اولدو و حوجره​ني بئر نور ائشيقلانديردي. ملک پطروسون بؤيرونه ووروب اونو اوياتدي و ددي: "تز دور!"" و زنجئرلر پطروسون اَللرئندن دوشدو.

8 ملک اونا ددي: "قورشاغيني باغلا، باشماغيني دا گِي!"" او دا بله اتدي. و ملک اونا ددي: "عباني گي و داليمجا گل."

9 پطروس اشئيه چيخيب اونون دالينجا گتمه‌يه داوام وردي. بئلمئردي کي، مله‌يئن اتدئکلري دوغرودور. اله دوشونوردو کي، يوخو گؤرور.

10 بئرئنجي و ائکئنجي کشئکچئني کچندن سونرا، شهره چيخان دمئر قاپينين يانينا يتئشدئلر کي، اؤزو-اؤزوندن اونلارا آچيلدي. اونلار چيخيب بئر کوچه​ني کچدئلر و بئر آندا ملک اوندان آيريلدي.

11 پطروس اؤزونه گلدئيي واخت ددي: "ائندي دوغرودان بئلئرم کي، رب مله‌يئني گؤنده‌رئب، مني هئرودون اَلئندن و يهود خالقينين بوتون گؤزله‌دئکلرئندن قورتارسين."

12 بونو باشا دوشدويو زامان، مرقوس چاغيريلان يوحنّانين آناسي مريمئن اوئنه گتدي. بئر چوخلاري اورادا ييغيليب دوعا ادئردئلر.

13 کوچه قاپيني دؤين واخت، رودا آدلي خئدمتچي بئر قيز جاواب ورمه‌يه گلدي.

14 و پطروسون سسئني تانيياندا، شادليقدان قاپيني آچمادان ائچه‌ري قاچيب خبر وردي کي، پطروس قاپيدادير.

15 آمّا اونلار اونا ددئلر: "دلي اولوبسان!"" لاکئن قيز تأکئد ادئردي کي، بله​دئر. اونلار دا ديئردئلر: "بو اونون مله‌يي‌دئر."

16 آمّا پطروس دؤيمه‌يه داوام وردي و آچديقلاري زامان، اونو گؤروب حيرته دوشدولر.

17 لاکئن پطروس اونلارا الي ائله ائشاره اتدي کي، ساکئت اولسونلار. سونرا ربّئن اونو زئنداندان نجه چيخارتديغيني اونلارا نقل ادئب ددي: "بونلاري يعقوب و قارداشلارا خبر ورئن."" و اورادان چيخيب آيري بئر يره گتدي.

18 سحر آچيلاندا عسگرلر آراسيندا بؤيوک بئر ولوله وار ائدي کي، گؤره​سن پطروسا نه اولدو.

19 هئرود پطروسو آختاريب تاپماياندا کشئکچئلري ائستئنطاق اتدي و امر وردي کي، اونلار اعدام اولونسونلار. اؤزو ده يهودئيه​دن قيصرئيه​يه گدئب، اورادا قاليردي.

20 هئرود صور و صيدون اهالئسئنه قضبلنمئشدي؛ اونلار دا سؤزو بئر اِدئب يانينا گلدئلر و پادشاهين فرّاشباشيسي بلاستوسو اؤز طرفلرئنه چکئب صولح ائسته‌يئردئلر، چونکي اونلارين مملکتي پادشاهين مملکتئندن ارزاق آليردي.

21 تعيئن اولونموش گونده، هئرود سلطنت پالتاريني گيئب، تخت اوستونده اَيلَشدي و اونلارا خئطاب اتمه‌يه باشلادي.

22 و خالق قيشقيريردي: "بو ائنسان سسي يوخ، بئر آللاه سسي​دئر!""

23 او آندا ربّئن بئر مله‌يي هئرودو ووردو، چونکي عئزّتي تارييا ورمه‌دي و قوردلار طرفئندن ييئلئب جان وردي.

24 لاکئن تارينين کلامي ووسعت آليب ياييليردي.

25 بارنابا و شاعول خئدمتلرئني يرئنه يتئرندن سونرا، مرقوس چاغيريلان يوحنّاني دا اؤزلری ائله گؤتوروب اورشلئمدن قاييتديلار.

13

1 انطاکئيه​ده اولان کئلئسادا بعضي پيغمبرلر و موعلّئملر وار ائدي؛ بارنابا، و نئگر چاغيريلان شمعون، کرنِيلي لوکئيوس، تِترارخ هئرودون سود قارداشي ماناعِن، و شاعول.

2 و او زامان کي، ربّه اونلار خئدمت ادئب، اوروج توتموشدولار، موقدّس روح ددي: "تعيئن اتدئيئم ائش اوچون بارنابا و شاعولو منه آييرين."

3 او زامان اوروج توتوب دوعا ادندن سونرا، اونلارين اوستونه اَللرئني قويوب يولا سالديلار.

4 بلجه، اونلار موقدّس روح طرفئندن گؤنده‌رئلن حالدا، سلوکئيه​يه گتدئلر و اورادان گمي ائله قئبرئسه گلدئلر.

5 سالامئسه چاتديقلاري زامان، يهودئلرئن کنئسه​لرئنده تارينين کلاميني وعظ اتمه‌يه باشلاديلار. يوحنّا دا اونلارا کؤمکچي ائدي.

6 بوتون جزئره‌ني پافوسا قدر گزندن سونرا، باريشّوع آدلي يهودي بئر جادوگر و يالانچي پيغمبره راست گلدئلر کي،

7 درّاکه​لي بئر آدام اولان والي سرگئيوس پولوسون يانيندا ائدي. بو آدام بارنابا و شاعولو چاغيريب، تارينين کلاميني اشئتمک ائسته‌دي.

8 آمّا جادوگر علئما (چونکي آدي بله ترجومه اولونور) اونلارا ضئدّ دوروب چاليشدي کي، والئني ائماندان آزديرسين.

9 لاکئن شاعول کي، پولوس آديندا دا تانينيردي، موقدّس روحلا دولو گؤزلرئني اونا دئکئب،

10 ددي: "اي سن، هر جور حئيله و حؤقّه​بازليقلا دولو آدام، سن اي ائبلئس اوغلو، سن اي بوتون صالحلئيئن دوشمني، ربّئن دوز يوللاريني اَيري اِتمکدن اَل چکميه‌جکسن؟!

11 ائندي باخ، ربّئن الي سنئن اوستونه گلئب؛ کور اولاجاقسان و موعيّن بئر واختا قدر گونشي گؤرمه‌يه​جکسن!"" او آندا اونون اوستونه بئر دومان و بئر قارانليق دوشدو و اورا-بورا سورونوب، بئرئني آختاريردي کي، الئندن توتوب آپارسين.

12 او زامان والي، نه باش وردئيئني گؤره‌نده، ربّئن تعلئمئنه مات قاليب ائمان گتئردي.

13 پولوس و يولداشلاري دهنزه ووروب، پافوسدان پامفئلئيه‌نئن پرجه شهرئنه گلدئلر. لاکئن يوحنّا اونلاردان آيريليب اورشلئمه قاييتدي.

14 اونلار پرجه​دن کچئب پئسئدئيه انطاکئيه​سئنه گلدئلر و سبّت گونو کنئسه​يه گدئب اوتوردولار.

15 شرئعت و پيغمبرلردن اوخوياندان سونرا، کنئسه ريئسلري اونلارا خبر گؤنده‌رئب ددئلر: "قارداشلار، اگر خالقا تشوئق اوچون سؤزونوز وار، ديئن."

16 او زامان پولوس قالخدي و اَلی ائله ائشاره ادئب ددي: "اي ائسرايئلئن کئشئلري، تاريدان قورخانلار، قولاق آسين!

17 بو ائسرايئل خالقينين تاريسي آتالاريميزي سچدي و مئصئر دئياريندا قالان زامان اونلاري بؤيوک اتدي، و قالديريلميش بئر قوللا اونلاري اورادان چيخارتدي.

18 و قيرخ ائله قدر چؤلده اونلاري دؤزدو.

19 کنعان دئياريندا يدّي مئلّتي هلاک ادندن سونرا، اونلارين اؤلکه​لرئني بؤلوب اونلارا مئراث وردي کي، بونلارين هاميسي دؤرد يوز الّي ائل عرضئنده باش وردي.

20 و بونلاردان سونرا سمويئل پيغمبره قدر اونلارا داورلر وردي.

21 سونرا پادشاه ائسته‌دئلر؛ تاري دا بنيامئن قبئله​سئندن قئش اوغلو شاعول آدلي بئر کئشئني قيرخ ائل اونلارا وردي.

22 و اونو ردّ ادندن سونرا، داوودو اونلارا پادشاه تعيئن اتدي و اونون باره​سئنده شهادت ورئب ددي: «يسّه اوغلو داوودو اوره‌يئمه مووافئق بئر آدام تاپميشام کي، بوتون ائسته‌دئيئمي يرئنه يتئره​جک.»

23 بو آدامين نسلئندن، تاري، وعده​يه گؤره، ائسرايئله بئر قورتاريجي گتئرئب کي، عئسا اولسون.

24 اونون گلمه‌سئندن قاباق، يحيا بوتون ائسرايئل خالقينا تؤوبه تعمئدئني اعلان اتمئشدي.

25 يحيا اؤز دؤورونو تاماملايارکن ديئردي؛ «مني کئم ساييرسينيز؟ من او ديئلم. آمّا باخين، مندن سونرا بئري گلئر کي، اونون آياقلارينين چاريغيني آچماغا بله لايئق ديئلم.»

26 قارداشلار، ائبراهئم عايئله​سئنئن اوغوللاري، و آرانيزدا اولان تاريدان قورخانلار! بو نئجات کلامي بئزه گؤنده‌رئلئب.

27 چونکي اورشلئمده ساکئن اولانلار و اونلارين ريئسلري نه اونو تانيديلار، نه ده هر سبّت گونو اوخونان پيغمبرلرئن يازيلاريني کي، اونو محکوم اتمکله بونلاري يرئنه يتئردئلر.

28 و اوندا اؤلومه لايئق بئر سبب تاپماديقلاري حالدا، پئلاطدان ائسته‌دئلر کي، اونو اؤلدورسون.

29 و اونون باره​سئنده يازيلميش اولان بوتون شيلري يرئنه يتئرئب، اونو چارميخدان اِندئردئلر و قبئره قويدولار.

30 لاکئن تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي.

31 و او، چوخ گونلر عرضئنده اؤزونو اونونلا جلئلدن اورشلئمه گلنلره گؤرستدي، اله همئن او آداملارا کي، ائندي خالقين آراسيندا اونون شاهئدلري‌دئرلر.

32 و بئز، آتالاريميزا ورئلن وعده​نئن خوش خبرئني سئزه وعظ ادئرئک کي،

33 بو وعده​ني تاري، عئساني دئرئلتمکده اونلارين اؤولادلاري اولان بئزلر اوچون يرئنه يتئردي. نجه کي، ائکئنجي مزموردا دا يازيليب: «سن منئم اوغلومسان، بو گون من سني تؤولئد اتدئم.»

34 بو حقئقت کي، تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي و اصلا چورومه‌يه قويمادي، بله ديئلئب: «داوودون موقدّس و يقئن برکتلرئني سئزه وره​جه‌يم.»

35 بونا گؤره آيري بئر يرده بونو دا ديئر: «سن موقدّسئني چورومه‌يه قويماياجاقسان.»

36 چونکي داوود اؤز نسلئنده تارينين آماجينا خئدمت ادئب، گؤزلرئني حياتا يومدو و آتالارينا قوشولوب چورومَکلئک گؤردو.

37 لاکئن تارينين دئرئلتدئيي شخص چورومَکلئک گؤرمه‌دي.

38 بلجه، اي قارداشلار، بئلئن کي، اونون واسئطه‌سئله گوناهلارين باغيشلانماسي سئزه اعلان اولونور

39 و اونون سايه​سئنده ائمان گتئرن هر کس هر شيدن آزاد اولونور، او شيلردن کي، موسانين شرئعتئله آزاد اولا بئلمئردئنئز.

40 بونون اوچون دئقّت ادئن کي، پيغمبرلرئن کئتابلاريندا ديئلن سئزئن باشينيزا گلمه‌سئن:

41 «باخين، اي تحقئر ادنلر، حيرتدن مات قالين و محو اولون؛ چونکي سئزئن گونلرئنئزده من اِله بئر ائش گؤرورَم کي، اونو بئري سئزه بيان اتسه ده، ائنانمازسينيز.»""

42 پولوس و بارنابا اشئيه چيخان واخت، اونلار اونا يالواريرديلار کي، گلن سبّت ده اونلارا بو سؤزلر ديئلسئن.

43 و کنئسه​دن داغيلاندا، يهودئلردن و يهود دئنئنه دؤننلردن چوخلاري پولوس و بارنابانين دالينجا گتدئلر؛ اونلار دا بو آداملارلا دانيشيب تشوئق ادئردئلر کي، تارينين فيضئنده ثابئت قالسينلار.

44 گلن سبّت تخمئنن بوتون شهر ييغيلدي کي، تارينين کلاميني اشئتسئن.

45 آمّا يهودئلر، جاماعاتي گؤرنده، پاخيلّيقلا دولدولار و پولوسون ددئيي سؤزلره ضئدّ دانيشيب کوفر ديئردئلر.

46 لاکئن پولوس و بارنابا جسارتله دانيشيب ددئلر: "لازيم ائدي کي، تارينين کلامي اوّلجه سئزه ديئلسئن. ائندي کي، سئز اونو ردّ ادئرسئنئز و ابدي حياتا لايئق اولماديغينيزا حؤکم ادئرسئنئز، باخين، بئز ده قيري‌يهودئلر طرفئنه دؤنوروک.

47 چونکي رب بئزه بله امر ادئب: «سني قيري‌يهودئلر اوچون ائشيق قويدوم کي، نئجاتي يرئن او بئري باشينا قدر گتئره​سن.»""

48 قيري‌يهودئلر بو سؤزو اشئدن واخت سوئندئلر و شادليق ادئب تارينين کلاميني عئزّتله‌ندئرئردئلر؛ و ابدي حياتا تعيئن اولونانلارين هاميسي ائمان گتئردئلر.

49 و ربّئن کلامي بوتون او دئياردا ياييليردي.

50 آمّا يهودئلر مؤعتبر دئندار آروادلاري و شهرئن نوفوذلو آداملاريني قالديريب فئتنه ياراتديلار کي، پولوس و بارنابايا اذئيّت يتئرسئنلر. و اونلاري اؤز دئيارلاريندان قوودولار.

51 لاکئن پولوس و بارنابا آياقلارينين توزونو اونلارين ضئدّئنه سئلکئب، ائقونئيه​يه گتدئلر.

52 و شاگئردلر دائم شادليق و موقدّس روحلا دولوردولار.

14

1 و اِله اولدو کي، ائقونئيه​ده پولوس و بارنابا بئرلئکده يهودئلرئن کنئسه​لرئنه گئردئلر و اِله دانيشديلار کي، هم يهودئلردن، هم ده قيري‌يهودئلردن بئر بؤيوک خالق ائمان گتئردي.

2 آمّا ائمان گتئرمه‌ين يهودئلر قيري‌يهودئلري قيزيشديريب، ذهئنلرئني قارداشلارين ضئدّئنه بولانديرديلار.

3 بلجه پولوس و بارنابا اورادا اوزون بئر مودّت قاليب، ربّئن حاقّيندا جسارتله دانيشيرديلار. رب ده اؤز فيضئنئن کلامينا شهادت ورئب، اونلارين اَلي ائله علامتلر و عجايئبلر ياراديردي.

4 لاکئن شهرئن خالقي ائکي يره بؤلوندو؛ بعضئلري يهودئلرئن طرفئني توتموشدو، بعضئلري ده حوارئلرئن.

5 او زامان کي، قيري‌​يهودئلر و يهودئلر، ريئسلری ائله بئرلئکده بئر سوئي​‌​قصد حاضيرلاديلار کي، اونلاري روسواي ادئب داشلاسينلار،

6 اونلار بوندان خبردار اولوب، لئکايونيانين لئستره و دِربه شهرلرئنه و اطرافلارينا قاچديلار.

7 و اورادا ائنجئلئن خوش خبرئني وعظ اتمه‌يه داوام وردئلر.

8 لئستره‌ده آياقلاري چولاق بئر آدام اوتورموشدو؛ آنادان شل دوغولموشدو و هچ يرئمه​مئشدي.

9 بو آدام پولوسون دانيشديغينا قولاق آسيردي. پولوس دا اونا گؤز دئکئب صاغالماغي اوچون ائماني اولدوغونو گؤرنده،

10 اوجا سَسله اونا ددي: "آياقلارين اوستونده دوز دايان!"" او دا يردن آتيليب يرئمه‌يه باشلادي.

11 پولوسون نه اتدئيئني گؤرَن خالق، سَسئني اوجالديب لئکايونئيا دئلئنده ديئردئلر: "آللاهلار ائنسانلار شکلئنه دؤنوب آراميزا اِنئبلر."

12 و بارناباني زِعوس، پولوسو دا باش ناطئق اولدوغو اوچون هِرمِس چاغيريرديلار.

13 شهرئن اِشئيئنده اولان زِعوس معبدئنئن کاهئني ده شهرئن دروازاسينين يانينا اؤکوزلر و گولدسته​لر گتئردي و ائسته‌يئردي کي، خالقلا بئرلئکده قوربان کسسئن.

14 لاکئن حوارئلر، بارنابا و پولوس، بونو اشئدن واخت، پالتارلاريني ييرتيب، خالقين اورتاسينا آتيلديلار و قيشقيريب

15 ددئلر: "کئشئلر! بونلاري نئيه ادئرسئنئز؟ بئز ده سئزئن طبئعتئنئزه بنزه​ين ائنسانلاريق. و سئزه ائنجئلئن خوش خبرئني وعظ اتدئک کي، سئز بو باطئل شيلردن دئري تاري طرفئنه دؤنه​​سئنئز؛ او تاري کي، گؤيو، يري، دهنزي، و اونلارين ائچئنده​کي هر شيي ياراتدي.

16 او، کچمئش نسئللرده بوتون مئلّتلره ائجازه ورمئشدي کي، اؤز يوللاري ائله گتسئنلر.

17 آمّا گئنه ده اؤزونو شهادتسئز بوراخمادي. ياخشيليق اتدي و گؤيدن سئزه ياغيش و ثمره​لي مؤوسوملر ورئب اورکلرئنئزي يمک و شادليقلا دويوردو."

18 و حتّا بو شيلري دئيندن سونرا دا، گوجله خالقي اونلارا قوربان تقدئم اتمکدن اَل چکدئردئلر.

19 لاکئن يهودئلر انطاکئيه و ائقونئيه​دن گلئب خالقي قيزيشديرديلار. اونلار دا پولوسو داشا باسيب، شهردن اشئيه سورودولر و اونو اؤلموش گومان اتدئلر.

20 آمّا او زامان کي، شاگئردلر اونون اطرافينا ييغيلميشديلار، او دوردو و شهره گئردي. و صاباحي گون بارنابا ائله دِربه​يه گتدئلر.

21 و ائنجئلئن خوش خبرئني او شهره وعظ ادئب بئر چوخ آدامي شاگئرد ادندن سونرا، لئستره‌يه، ائقونئيه​يه و انطاکئيه​يه قاييتديلار.

22 و شاگئردلرئن جانلاريني قووّتلندئرئب اونلاري تشوئق ادئردئلر کي، ائماندا مؤحکم دايانسينلار و ديئردئلر کي، "بئز تارينين پادشاهليغينا چوخ اذئيّتلرله گئرمه‌لي‌يئک."

23 و هر کئلئسادا اونلار اوچون آغساقّاللار تعيئن اتدئلر و اوروج آغيزلا دوعا ادئب اونلاري ائمان گتئردئکلري ربّه تاپشيرديلار.

24 و پئسئدئيه​دن کچئب پامفئلئيه​يه گلدئلر.

25 و پِرجه​ده کلامي دانيشاندان سونرا آتاليايا گتدئلر.

26 و گمي ائله اورادان انطاکئيه​يه قاييتديلار، او يره کي، يرئنه يتئردئکلري ائش اوچون اورادا تارينين فيضئنه تاپشيريلميشديلار.

27 اورايا يتئشئب کئلئساني بئر يره ييغديقلاري زامان، اونلارا نقل اتدئلر کي، تاري اونلارين واسئطه‌سئله نه‌لر اتدي و نجه ائمان قاپيسيني قيري‌يهودئلرئن اوزونه آچدي.

28 و شاگئردلرله بئرلئکده اوزون زامان اورادا قالديلار.

15

1 يهودئيه​دن بعضي آداملار گلئب قارداشلارا تعلئم ورئردئلر کي، "اگر موسادان قالان عادته گؤره ختنه اولماياسينيز، نئجات تاپا بئلمزسئنئز."

2 پولوس و بارنابا اونلارلا چوخ چکئشئب موباحئثه ادندن سونرا، بو قرار ورئلدي کي، پولوس و بارنابا و بئر نچه آيري آدام، بو مسله اوچون اورشلئمه، حوارئلرئن و آغساقّاللارين يانينا گتسئنلر.

3 بلجه، کئلئسا طرفئندن گؤنده‌رئلئب، فئنئقئيه و سامئره​دن کچنده قيري​‌​يهودئلرئن ائمانا گلمکلرئني نقل اتدئلر و قارداشلارا بؤيوک شادليق گتئردئلر.

4 اورشلئمه چاتديقلاري زامان کئلئسا، حوارئلر و آغساقّاللار طرفئندن قبول اولوندولار و تارينين اونلارين واسئطه‌سئله اتدئيي بوتون شيلري خبر وردئلر.

5 آمّا فرئسئلر فئرقه​سئندن اولان بعضي ائمانلي​لار قالخيب ددئلر: "بو اونلارا لازيمدير کي، ختنه اولسونلار و تاپشيريلسينلار کي، موسانين شرئعتئني رئعايت اتسئنلر."

6 حوارئلر و آغساقّاللار بئر يره ييغيلديلار کي، بو مسله​يه بئر تدبئر قازانسينلار.

7 و چوخ موباحئثه​دن سونرا، پطروس آياغا قالخيب اونلارا ددي: "قارداشلار! سئز بئلئرسئنئز کي، تاري، اوّلکي گونلردن بونو سچدي کي، قيري‌​يهودئلر ائنجئلئن خوش خبرئني منئم آغزيمدان اشئدئب ائمان گتئرسئنلر.

8 و اورکلري بئلن تاري، بئزه وردئيي کئمي، اونلارا دا موقدّس روحو ورمکله گؤرستدي کي، اونلاري قبول ادئب.

9 و بئزئمله اونلارين آراسيندا هچ بئر فرق قويماييب، اونلارين اورکلرئني ده ائمان واسئطه‌سئله تمئزله‌دي.

10 ائندي نئيه تاريني ائمتاحانا چکئب، او يوغو شاگئردلرئن بوينونا قويورسونوز کي، نه آتالاريميز، نه ده اؤزوموز اونو داشييا بئلئردئک؟!

11 لاکئن بئز ده اونلار کئمي بونا ائنانيريق کي، رب عئسانين فيضي​ ائله نئجات تاپيريق."

12 بوتون جاماعات ساکئت اولدولار و بارنابا و پولوسا قولاق آسيرديلار و اونلار نقل ادئردئلر کي، تاري اونلارين واسئطه‌سئله قيري​‌​يهودئلر آراسيندا نه علامتلر و عجايئبلر ادئب.

13 اونلار دانيشماقدان داياناندان سونرا، يعقوب جاواب ورئب ددي: "قارداشلار! منه قولاق آسين.

14 شمعون نقل اتدي کي، نجه تاري اوّلده قيري‌​يهودئلره ياخينلاشدي کي، اونلارين آراسيندان اؤز آدي اوچون بئر خالق تشکئل ورسئن.

15 و پيغمبرلرئن سؤزلري بونو تصدئق ادئر، نجه کي، يازيليب:

16 «بو شيلردن سونرا دؤنه​جه‌يم، و داوودون ييخيلميش چاديريني تزه​دن قوراجاغام. وئرانه​لرئني تزه​دن بئنا اده​جه‌يم و اونو تکرار قوراجاغام کي،

17 قالان ائنسانلار ربّي آختارسينلار، حتّا بوتون او قيري‌​يهودئلر ده کي، منئم آديم اونلارين اوستونده​دئر.

18 بونلاري رب ديئر، او کي، بو شيلري ازلدن بئلدئرئر.»

19 بونا گؤره، من بله مصلحت گؤرورَم کي، قيري‌​يهودئلردن تارييا دؤننلره زحمت آچماياق.

20 لاکئن اونلارا يازاق کي، اؤزلرئني بوتلره تقدئم ادئلئب نجئس اولموش شيلردن، جئنسي عئفّتسئزلئکدن، بوغولموش حيوانلارين اَتئندن و قاندان اوزاق ساخلاسينلار.

21 چونکي قدئم نسئللردن بري موسانين هر شهرده آداملاري وار کي، اونون باره​سئنده وعظ ادئرلر و هر سبّت گونو موسا کنئسه​لرده اوخونور."

22 او زامان حوارئلره، آغساقّاللارا و بوتون کئلئسايا ياخشي بو گؤروندو کي، اؤز آرالاريندان آداملار سچئب، اونلاري پولوس و بارنابا ائله انطاکئيه‌يه گؤنده‌رسئنلر. بارساباس چاغيريلان يهودا و سئلاس، قارداشلار آراسيندا رهبرلئک ادئردئلر.

23 و اونلارين اَلي ائله بو مکتوبو گؤنده‌ردئلر: "حوارئلر و قارداشلار اولان آغساقّاللاردان، انطاکئيه، سورئيه و قئلئقئيه​ده اولان قيري​‌​يهودي قارداشلارا. سالام.

24 اِشئتمئشئک کي، بئزئم آراميزدان بعضئلر چيخيب اؤز سؤزلري ائله سئزي پرئشان ادئب، جانلارينيزي دا ائضطئرابا ساليبلار. حال بو کي، بئز اونلارا بله بئر شي تعلئم ورمه‌مئشئق.

25 اونا گؤره موتّفئق فئکئرله بئزه ياخشي بو گؤروندو کي، آداملار سچئب، سودئيئمئز پولوس و بارنابا ائله برابر سئزئن يانينيزا گؤنده‌رک

26 کي، اؤز جانلاريني ربّئمئز عئسا مسئحئن آدي يولوندا قويموش آداملارديرلار.

27 بلجه، بئز يهودا و سئلاسي گؤنده‌ردئک کي، اونلار اؤزلري همن بو شيلري شئفاهي سئزه بيان اده​جکلر.

28 چونکي موقدّس روحا و بئزه ياخشي او گؤروندو کي، واجئب اولان بو قايدالاردان باشقا، سئزئن اوستونوزه آرتيق يوک قويماياق.

29 بو کي، اؤزونوزو بوتلره تقدئم ادئلمئشلردن، قاندان، بوغولموش شيلردن و جئنسي عئفّتسئزلئکدن اوزاق ساخلاياسينيز. اگر بو زادلاردان اؤزونوزو اوزاق ساخلاياسينيز، ياخشي اِدَرسئنئز. سالامات اولون."

30 بلجه اونلار يولا ساليناندان سونرا، انطاکئيه​يه گتدئلر و جاماعاتي بئر يره ييغيب مکتوبو تقدئم اتدئلر.

31 و اونلار بونو اوخوياندان سونرا، اوندا اولان تشوئقدن سوئندئلر.

32 يهودا و سئلاس اؤزلري ده پيغمبر اولدوقلاريندان، چوخ سؤزلرله قارداشلاري تشوئق ادئب قووّتله‌ندئردئلر.

33 و اورادا بئر مودّت قالاندان سونرا، قارداشلار سالاماتلا اونلاري، اونلاري گؤنده‌رنلرئن يانينا گري گؤنده‌ردئلر.

34 (لاکئن سئلاسا ياخشي او گؤروندو کي، اورادا قالسين.)

35 آمّا پولوس و بارنابا انطاکئيه​ده قاليب، اؤزگه بئر چوخلاري ائله برابر ربّئن کلاميني تعلئم ورئب وعظ ادئردئلر.

36 بئر نچه گون سونرا، پولوس بارنابايا ددي: "گل دؤنوب، ربّئن کلاميني اعلان اتدئيئمئز هر شهرده قارداشلارين گؤروشويونه گدک و گؤرک نجه‌دئرلر."

37 بارنابا چوخ ائسته‌يئردي کي، يوحنّا چاغيريلان مرقوسو دا اؤزلري ائله گؤتورسونلر.

38 آمّا پولوس مصلحت گؤرموردو کي، پامفئلئيه‌ده اونلاردان آيريلان و اونلارلا ائشه گتمه‌ين بئر آدامي اؤزلري ائله گؤتورسونلر.

39 و آرالاريندا اله ائتي بئر موباحئثه دوشدو کي، بئربئرلرئندن آيريلديلار و بارنابا مرقوسو اؤزو ائله گؤتوروب گمي ائله قئبرئسه گتدي.

40 لاکئن پولوس سئلاسي سچدي و قارداشلار طرفئندن ربّئن فيضئنه تاپشيريليب يولا دوشدو.

41 و سورئيه و قئلئقئيه ائچئندن سفر ادئب، کئلئسالاري قووّتله‌ندئرئردي.

16

1 پولوس دِربه و لئستره‌يه گلدي. اورادا تئموتاعوس آدلي بئر شاگئرد وار ائدي؛ ائمانلي بئر يهودي آروادين اوغلو ائدي، لاکئن آتاسي يوناني ائدي.

2 لئستره و ائقونئيه​ده اولان قارداشلار اونون حاقّيندا ياخشي سؤزلر ديئردئلر.

3 پولوس ائسته‌دي کي، بو کئشي اونونلا گتسئن و او يرلرده ياشايان يهودئلرئن خاطئرئنه اونو ختنه اتدي؛ چونکي آتاسينين يوناني اولدوغونو هامي بئلئردي.

4 شهرلردن کچرکن، اورشلئمد​ه‌کي حوارئلر و آغساقّاللارين قرارا آلميش قايدالاريني تقدئم ادئردئلر کي، اونلاري رئعايت اتسئنلر.

5 بلجه کئلئسالار ائماندا قووّت تاپيب، ساييدا گون به​گون چوخاليرديلار.

6 موقدّس روح اونلارا ائجازه ورمه‌دي کي، آسئيا ايالتئنده کلامي دانيشسينلار، اونا گؤره ده فئرئجئيه و قالاتئيا اؤلکه​سئندن کچدئلر.

7 مئسيايا چاتديقدا، بئطئنيايا گتمه‌يه چاليشديلار، لاکئن عئسانين روحو اونلارا ائجازه ورمه‌دي.

8 مئسيادان کچئب تروآسا اندئلر.

9 گجه پولوس بئر رؤيا گؤردو؛ مقدونئيّه​لي بئر آدام اونون قاباغيندا دوردو و اونا يالواريب ديئردي: "مقدونئيّه​يه گل و بئزه کؤمک ات!""

10 پولوسون بو رؤياسيندان سونرا، درحال جهد اتدئک کي، مقدونئيّه​يه گدک، چونکي بله حساب اتدئک کي، رب بئزي ائنجئلئن خوش خبرئني اونلارا دا موژده ورمک اوچون چاغيريب.

11 دهنز يولو ائله تِروآسدان چيخيب، دوز ساموتراکئيايا و صاباحيسي دا نئياپولئسه گلدئک.

12 اورادان دا فئلئپئيه​يه گلدئک کي، مقدونئيّه ايالتئنئن باش شهرلرئندن بئري و روم موستملکه​سي​دئر. و بو شهرده بئر نچه گون قالديق.

13 سبّت گونو شهردن چيخيب بئر چاي کنارينا گلدئک و گومان ادئردئک کي، اورادا عئبادت اوچون بئر ير اولاجاق. و اوتوروب اورايا ييغيلميش آروادلارلا دانيشماغا باشلاديق.

14 تئياتئرا شهرئندن لئدئيه آدلي ارغوان قوماش ساتان بئر آرواد بئزه قولاق آسيردي. لئدئيه تاريني پرستئش ادن بئري ائدي. رب اونون اوره‌يئني آچدي کي، پولوسون دانيشديقلاريني قبول اتسئن.

15 و عايئله‌سئله برابر تعمئد آلاندان سونرا بئزه يالواريب ددي: "اگر مني ربّه ائمانلي ساييبسينيز، اِوئمه گلئن و اورادا قالين."" و بئزه چوخ ائصرار اتدي.

16 بئر واخت بئز دوعا ادئلن يره گدرکن، ائچئنده فالچيليق روحو اولان بئر کنئز بئزه راست گلدي کي، فالچيليق اتمکله آغالارينا چوخ قازانج گتئرئردي.

17 قيز پولوس و بئزئم داليميزا دوشدو و قيشقيريب ديئردي: "بو آداملار تاعالا تارينين قوللاري‌ديرلار کي، سئزه نئجات يولونو اعلان ادئرلر."

18 و بئر چوخ گونلر بونو تکرار اتدي. لاکئن پولوس چوخ ناراحات اولدو و دؤنوب او روحا ددي: "عئسا مسئحئن آديندا سنه امر ادئرم کي، اوندان اشئيه چيخاسان!"" و روح او آندا اشئيه چيخدي.

19 آمّا کنئزئن آغالاري، قازانج اومئدئنئن کسئلدئيئني گؤره‌نده، پولوس و سئلاسي توتوب، ميدانا، حاکئملرئن يانينا گتئردئلر.

20 و باش حاکئملرئن يانينا آپاراندان سونرا، ددئلر: "بو آداملار يهودي‌دئرلر و شهرئمئزه ائغتئشاش ساليرلار.

21 و بئز روملولارا اله عادتلري اعلان ادئرلر کي، اونلاري نه قبول اتمک، نه ده عمل اله‌مک بئزه جائزدئر."

22 خالق دا اونلارين ضئدّئنه قالخدي و باش حاکئملر امر اتدئلر کي، اونلارين پالتارلاريني اَيئنلرئندن ييرتيب، دينکله دؤيسونلر.

23 و اونلارا چوخ ضربه ووراندان سونرا، زئندانا آتيب زئندانبانا امر وردئلر کي، اونلاري دئقّتله گودسون.

24 او دا، بله بئر امري آلديغيندان، اونلاري زئندانين ائچه‌ري بؤلمه​سئنه آتيب، آياقلاريني کونده​يه ووردو.

25 لاکئن گجه ياريسينا ياخين پولوس و سئلاس دوعا ادئب، تارييا حمد نغمه​لري اوخويوردولار. محبوسلار دا اونلارا قولاق آسيرديلار.

26 بئردن اله بؤيوک بئر زلزله اولدو کي، زئندانين بونؤوره​لري اسئردي. او آندا بوتون قاپيلار آچيلدي و هامينين زنجئرلري تؤکولدو.

27 زئندانبان اويانيب، زئندانين قاپيلاريني آچيلميش گؤره‌نده قيلينجيني چکدي و محبوسلاري قاچميش گومان ادئب ائسته‌دي کي، اؤزونو اؤلدورسون.

28 لاکئن پولوس اوجا سسله قيشقيريب ددي: "اؤزونه هچ بئر زئيان يتئرمه، چونکي بئز هاميميز بوراداييق."

29 زئندانبان ائشيق ائسته‌يئب تله‌سئک ائچه‌ري گئردي. قورخودان لرزه​يه دوشوب، پولوس و سئلاسين قاباغيندا يره دوشدو.

30 و اونلاري اشئيه چيخارديب ددي: "آغالار! نئجات تاپماق اوچون نه اِتمه‌لي​يم؟""

31 اونلار دا ددئلر: "ربّ عئسايا ائمان گتئر، نئجات تاپارسان؛ سن و اِوئن اهلي!""

32 و ربّئن سؤزونو اونا و اِوئنده​کئلرئن هاميسينا دانيشديلار.

33 زئندانبان، گجه​نئن همن ساعاتيندا اونلاري گؤتوروب يارالاريني يودو و بوتون اِوئنده​کئلر​له برابر درحال تعمئد آلدي.

34 و اونلاري اؤز اِوئنه گتئرئب سوفره سالدي و تارييا ائمان گتئردئيئندن، بوتون اِو اهلي ائله شادليق اتدئلر.

35 سحر آچيلاندا، باش حاکئملر موحافئظلرئني گؤنده‌ردئلر کي، دسئنلر: "او آداملاري آزاد ات."

36 زئندانبان بو سؤزلري پولوسا خبر ورئب ددي: "باش حاکئملر آدام گؤنده‌رئبلر کي، سئزي آزاد اتسئنلر. بونا گؤره، ائندي چيخين و سالامات گدئن."

37 آمّا پولوس اونلارا ددي: «روم وطنداشلاري اولدوغوموز حالدا، بئزي موحاکئمه اتمه‌دن بوتون خالقين قاباغيندا دؤيوب زئندانا آتيبلار؛ ائندي ده مگر بئزي گئزلئجه بوراخماق ائسته‌يئرلر؟! يوخ، اولماز! قوي اؤزلري گلئب بئزي اشئيه چيخارتسينلار.»

38 موحافئظلر بو سؤزلري باش حاکئملره خبر وردئلر. اونلارين روم وطنداشلاري اولدوغونو اشئدنده قورخدولار

39 و گلئب اونلارا يالوارديلار و اشئيه چيخارداندان سونرا، اونلارا ائلتئماس اتدئلر کي، شهري ترک اتسئنلر.

40 اونلار دا زئنداندان چيخديقدا، لئدئيه‌نين اوئنه گتدئلر و قارداشلاري گؤروب اونلاري تشوئق اتدئلر و يولا دوشدولر.

17

1 آمفئپولئس و آپولّونئيادان کچئب تسالونئکه گلدئلر کي، اورادا يهودي بئر کنئسه وار ائدي.

2 پولوس نجه کي، عادتي ائدي، يهودئلرئن يانينا گتدي و اوچ سبّت اونلارلا موقدّس يازيلار حاقّيندا موباحئثه ادئب،

3 مسئحئن عذاب چکئب اؤلولردن دئرئلدئيئنئن لازيم اولدوغونو آچيقلادي و ثوبوت ادئب ددي: "سئزه اعلان اتدئيئم بو عئسا، موعود اولان مسئحدئر."

4 اونلاردان بعضئلري قانع اولوب پولوس و سئلاسا قوشولدولار، هم ده تاريدان قورخان يوناني‌لرئن بؤيوک بئر قئسمي و بئر عئدّه آدلي-سانلي آروادلار.

5 آمّا يهودئلر پاخيلّيق ادئب بازار خالقيندان بعضي ياراماز آداملاري اؤزلرئله گؤتوردولر و قالاباليق ادئب شهرده ائغتئشاش ياراتديلار. و ياسونون اوئنه هوجوم ادئب ائسته‌دئلر کي، پولوس و سئلاسي خالقين حوضورونا چيخارتسينلار.

6 لاکئن اونلاري تاپمايان زامان، ياسون و بعضي قارداشلاري شهرئن ريئسلري يانينا سورويوب قيشقيريرديلار: "دونياني آلت-اوست ادن بو آداملار بورايا دا گلئبلر.

7 ياسون اونلاري اوئنه قوناق آپاريب و هاميسي قيصرئن فرمانلارينا ضئدّ دوروب ديئرلر کي، عئسا آدلي آيري بئر پادشاه وار."

8 و بونلارا قولاق آسان جاماعاتي و شهرئن ريئسلرئني قيزيشديرديلار

9 و ياسون و او بئرئلردن ضمانت آلاندان سونرا، اونلاري بوراخديلار.

10 قارداشلار درحال گجه ائله پولوس و سئلاسي بئرئيه‌يه گؤنده‌ردئلر. اورايا چاتديقلاري زامان، يهودئلرئن کنئسه​لرئنه گتدئلر.

11 بونلار تسالونئکده​ اولانلاردان داها نجئب ائدئلر، چونکي کلامي بؤيوک شؤوقله قبول ادئب هر گون موقدّس يازيلاري آراشديريرديلار کي، بو شيلرئن دوغرو اولدوغونو گؤرسونلر.

12 بلجه اونلاردان بئر چوخو بئر عئدّه مؤعتبر يوناني کئشي و آروادلا ائمان گتئردئلر.

13 آمّا تسالونئکده​کي يهودئلر پولوسون بئرئيه‌ده ده تارينين کلاميني اعلان اتدئيئني بئلکدئکده، اورايا دا گلدئلر و خالقي تحرئک ادئب قيزيشديرديلار.

14 او زامان قارداشلار، پولوسو درحال يولا سالديلار کي، دهنزه طرف گتسئن. لاکئن سئلاس و تئموتاعوس اورادا قالدي.

15 پولوسو موشايئعت ادنلر، اونو آتنه قدر گتئردئلر و پولوسدان سئلاس و تئموتاعوس اوچون امر آلاندان سونرا کي، تزلئکله اونون يانينا گلسئنلر، اورادان آيريلديلار.

16 پولوس آتنده اونلاري گؤزله‌ين واخت، بوتلرله دولو بو شهري گؤروب روحونو کدر باسدي.

17 بله کي، کنئسه​ده يهودئلرله، تاريدان قورخانلارلا، هر گون ده بازار ميدانيندا راستلاشديغي آداملارلا موباحئثه ادئردي.

18 اپئکوري و ائستوئست فئلوسوفلاردان بعضئلري ده اونونلا موباحئثه اتدئلر. بئر نچه​سي ديئردئلر: "بو بوشبوغاز نه دمک ائسته‌يئر؟" اؤزگه​لري ده ديئردئلر: "اجنبي آللاهلاري تبلئغ ادن بئر آداما بنزه‌يئر."" چونکي پولوس اونلارا عئساني و اؤلولردن دئرئلمه‌ني وعظ ادئردي.

19 و اونو توتدولار و آريوپاگوس ائجلاسينا گتئرئب ديئردئلر: "اولار بئلک تبلئغ اتدئيئن بو تزه تعلئم نه‌دئر؟

20 چونکي بئزئم قولاقلاريميزا بعضي قرئبه شيلر اشئتدئرئرسن. ائندي بو شيلرئن نه اولدوغونو بئلمک ائسته‌يئرئک."

21 (بوتون آتِنلي‌لر و اورادا ياشايان اجنبئلر واختلاريني آنجاق بونونلا کچئردئردئلر کي، يا تزه بئر شي دسئنلر و يا تزه بئر شي اشئتسئنلر.)

22 پولوس آريوپاگوسون اورتاسيندا دوروب ددي: "آتن کئشئلري! من سئزي هر جهتدن دئندار گؤرورم.

23 چونکي کچرکن، سئزئن نه‌لري پرستئش اتدئکلرئنئزي آراشديرديم و بئر قوربانگاها دا راست گلدئم کي، اوستونده بله يازيلميشدي: «نامعلوم بئر تارييا.» من سئزه، بئلمه‌يه‌رک پرستئش اتدئيئنئزي اعلان ادئرم.

24 او تاريني کي، دونياني و ائچئنده اولان بوتون شيلري ياراديب. و گؤيون و يرئن ربّي اولدوغوندان اَل​له تئکئلمئش معبدلرده ساکئن اولماز.

25 ائنسان اَللري ائله ده اونا خئدمت اولونا بئلمز، گرچي اونون هچ شيه احتئياجي يوخدور، چونکي هامييا حياتي، نفسي، و بوتون شيلري ورن او، اؤزودور.

26 او، بوتون مئلّتلرئن ائنسانلاريني، بئر نفردن ياراتدي کي، بوتون ير اوزونده ياشاسينلار و ائره​لئدن اونلارين واختلاريني و ياشاديقلاري يرلرئن سرحدلرئني تعيئن اتدي کي،

27 تاريني آختارسينلار و بلکه ده ال سورته‌-سورته تاپسينلار، گرچي او، هچ بئرئمئزدن اوزاق ديئل.

28 چونکي دئرئلئيئمئز، حرکتئمئز و وارليغيميز اوندادير، نجه کي، شاعئرلرئنئزدن بعضئلري ده ديئبلر: «بئز ده اونون نسئلئيئک.»

29 بلجه، تارينين نسئلي اولدوغوموزا گؤره، گرک بله دوشونمه‌يک کي، ائلاهي وارليق، ائنسانين صنت و تخيّولو ائله شکئل تاپان قيزيلا، گوموشه، يا دا داشا بنزه​يئر.

30 دمه‌لي، تاري جهالت زامانلارينا گؤز يوموب، ائندي هر يرده ائنسانلارا اعلان ادئر کي، تؤوبه اتسئنلر.

31 چونکي اِله بئر گون تعيئن ادئب کي، او گون سچدئيي آدامين واسئطه‌سئله دونياني صالحلئکده موحاکئمه اده​جک. و اونو اؤلولردن دئرئلتدئيي ائله بوتون ائنسانلارا ثوبوت اتدي."

32 اؤلولردن دئرئلمه‌يي اشئدنده، بعضئلري مسخره ادئب گولدولر، آمّا قالانلاري ددئلر: "بو باره​ده گئنه سنه قولاق آساريق."

33 بلجه پولوس اونلارين آراسيندان گتدي.

34 لاکئن بعضي آداملار اونا قوشولوب ائمان گتئردئلر؛ بونلارين آراسيندا آريوپاگوسلو «دئونئسئوس» و «دامارئس» آدلي بئر آرواد و اونلارلا برابر اؤزگه آداملار دا وار ائدي.

18

1 بو شيلردن سونرا، پولوس آتِني ترک ادئب قورئنته گتدي.

2 اورادا پونطوس اهلي اَکئلا آدلي يهودي بئر آداما راست گلدي کي، آروادي «پرئسکئلا» ائله برابر ائتاليادان تزه گلمئشدئلر؛ چونکي کلودئيوس بوتون يهودئلره امر اتمئشدي کي، رومدان چيخسينلار. پولوس اونلارين يانينا گلدي

3 و همن صنت صاحئبي اولدوغوندان اونلارلا قالدي و ائشله‌يئردئلر. اونلارين صنتي چاديرچيليق ائدي.

4 و هر سبّت گونو کنئسه​ده موباحئثه ادئب، يهودئلري و يونانئلري قانديرماغا چاليشيردي.

5 لاکئن سئلاس و تئموتاعوس مقدونئيّه​دن گلندن سونرا، پولوس اؤزونو تامامن کلاما وقف ادئب يهودئلره عئسانين مسئح اولدوغونو شهادت ورئردي.

6 او زامان کي، اونلار موقاوئمت گؤرسه‌دئب کوفر ددئلر، پولوس پالتاريني سئلکئب اونلارا ددي: "قانينيز اؤز بوينونوزا اولسون! من تمئزم! بوندان بله قيري‌​يهودئلرئن يانينا گده‌رم."

7 و اورادان چيخيب تاريني پرستئش ادن «تئتئيوس يوستوس» آدلي بئر آدامين اوئنه گتدي. اونون اِوي کنئسه​يه بئتئشئک ائدي.

8 کنئسه ريئسي کرئسپوس بوتون اِو اهلي ائله​ ربّه ائمان گتئردئلر و قورئنتلي​لردن بئر چوخو، بونو اشئدن واخت، ائمان گتئرئب تعمئد آليرديلار.

9 بئر گجه رب بئر رؤيا واسئطه‌​‌سئله پولوسا ددي: "آرتيق قورخما! آنجاق دانيش و ساکئت قالما. ""

10 چونکي من سنئنله‌يم و سنه هچ کس توخونماياجاق، اونا گؤره کي، بو شهرده چوخلو آداملاريم وار.

11 پولوس دا بئر ائل آلتي آي اورادا ساکئن اولوب، تارينين کلاميني اونلارين آراسيندا تعلئم ورئردي.

12 آمّا قالئيو اَخايئه والئسي ائکن، يهودئلر ائتّئفاق باغلاييب، پولوسون ضئدّئنه قالخديلار و اونو محکمه تختئنئن قاباغينا چکئب،

13 ددئلر: "بو کئشي آداملاري قانع ادئر کي، شرئعته ضئدّ شکئلده تاريني پرستئش اتسئنلر."

14 پولوس آغزيني آچماق ائسته‌ينده، قالئيو يهودئلره ددي: "اگر بئر حاقسيزليق و يا آغير بئر جئنايت مسله​سي اولسايدي، اي يهودئلر، منه منطئقي اولاردي کي، سئزي دؤزوم.

15 آمّا اگر سؤزلر، آدلار و اؤز شرئعتئنئز باره​ده​دئر، اؤزونوز اونلاري حلّ ادئن. من بله شيلره حاکئم اولماق ائسته‌مئرم."

16 و اونلاري محکمه​دن اشئيه سالدي.

17 اونلارين هاميسي کنئسه ريئسي «سوستنسي» توتدولار و محکمه​نئن قاباغيندا دؤيمه‌يه باشلاديلار. قالئيو بونلارين هچ بئرئسئنئن قيدئنده ديئلدي.

18 پولوس بئر چوخ گونلر اورادا قالاندان سونرا، قارداشلاردان آيريلدي و گمی ائله سورئيه​يه گتدي. پرئسکئلا و اکئلا دا اونونلا ائدئلر. نذري اولدوغو اوچون، پولوس کنخرئيه‌ده باشينين توکلرئني قيرخديرميشدي.

19 اِفِسوسا چاتديقلاري زامان، پولوس اونلاري اورادا بوراخدي و اؤزو کنئسه​يه گئرئب يهودئلرله موباحئثه اتدي.

20 و اوندان بئر آز داها چوخ قالماسيني ائسته‌ينده راضي اولمادي

21 و اونلارلا وئداعلاشيب ددي: "اگر تاري ائسته‌سه، گئنه سئزئن يانينيزا گله‌رم."" و گمی ائله اِفِسوسدان يولا دوشدو.

22 قيصرئيه​يه يتئشنده گدئب کئلئسا ائله سالاملاشدي و سونرا انطاکئيه​يه اندي.

23 اورادا بئر مودّت قالاندان سونرا، پولوس يولا چيخدي و ترتئبله قالاتئيا و فئرئجئيه دئياريندان کچئب شاگئردلرئن هاميسيني قووّتله‌ندئرئردي.

24 بو زامان اَپولّوس آدلي بئر يهودي کي، اصلي ائسکندرئيه​لي و بلاغت صاحئبي ائدي، اِفِسوسا گلدي. اَپولّوس موقدّس يازيلاري ياخشي بئلئردي.

25 بو آدام ربّئن يولوندا تعلئم آلميشدي و فقط يحيانين تعمئدئندن خبردار اولدوغو حالدا، روحدا قايناييردي و عئسا حاقّيندا صحئح دانيشيب تعلئم ورئردي.

26 و کنئسه​ده جورعتله دانيشماغا باشلادي. آمّا او زامان کي، اَکئلا و پرئسکئلا بونو اشئتدئلر، اونو يانلارينا آليب ربّئن يولونو اونا داها دقئق آچيقلاديلار.

27 اخايئه‌يه گتمک فئکرئنده اولدوغو زامان، قارداشلار اونو تشوئق ادئب، اوراداکي شاگئردلره مکتوب يازديلار کي، اونو قبول اتسئنلر. اورايا چاتديغي زامان، فيضله ائمان گتئرنلره چوخ کؤمک اتدي.

28 چونکي وار-گوجو ائله يهودئلري عوموم ​خالق قاباغيندا تکذئب ادئب، موقدّس يازيلارلا گؤرسه‌دئردي کي، عئسا، موعود اولان مسئحدئر.

19

1 اَپولّوس قورئنتده ائکن، پولوس يوخاري اؤلکه​لري کچئب اِفِسوسا گلدي و بئر نچه شاگئرد تاپدي.

2 و اونلارا ددي: "آيا ائمان گتئردئيئنئز زامان موقدّس روحو آلدينيز؟" اونلار اونا ددئلر: "خير، موقدّس روحون اولدوغونو بله اشئتمه​مئشئک!""

3 پولوس ددي: "بس نه‌يه اساسن تعمئد اولوندونوز؟" ددئلر: "يحيانين تعمئدئنه."

4 پولوس ددي: "يحيا تؤوبه تعمئدي ائله تعمئد ورئب خالقا ديئردي کي، اؤزوندن سونرا گلنه ائمان گتئرسئنلر، يعني عئسايا."

5 بونو اشئدن واخت، اونلار ربّ عئسانين آديندا تعمئد آلديلار.

6 و پولوس اَللرئني اونلارين اوستونه قوياندا، موقدّس روح اونلارين اوستونه نازئل اولدو و قرئب دئللر​له دانيشماغا و نبئلئک اتمه‌يه باشلاديلار.

7 اونلار تخمئنن اون‌ائکي کئشي ائدئلر.

8 پولوس کنئسه​يه گئرئب، اوچ آي جسارتله دانيشيردي و تارينين پادشاهليغي حاقّيندا موباحئثه ادئب، اونلاري قانع ادئردي.

9 آمّا او زامان کي، بعضئلري داش اورَکلي و ناموطئع اولوب جاماعاتين حوضوروندا طرئقتي پئسله‌دئلر، پولوس دا اونلاري ترک اتدي و شاگئردلري آييريب «تئرانوس» مکتبئنده هر گون موباحئثه ادئردي.

10 بو، ائکي ائل داوام اتدي و آسئيا ايالتئنده ياشايانلارين هاميسي، هم يهودي، هم ده يوناني، ربّئن کلاميني اشئتدئلر.

11 تاري پولوسون اَللري ائله عجايئب مؤجوزه​لر ياراديردي.

12 اله کي، حتّا اونون بدنئندن دستماللار و يا بِل‌باغي‌لار گؤتورولوب، ناخوشلارين اوستونه قويولوردو و ناخوشلوق اونلاردان گدئردي، پئس روحلار دا چيخيردي.

13 لاکئن بعضي يهودي اؤوسونچولار دا وار ائدي کي، اورايا-بورايا گدئب چاليشيرديلار کي، پئس روحلارا توتولموش آداملارين اوستونه رب عئسانين آديني اوخوسونلار و ديئردئلر: "پولوسون وعظ اتدئيي عئسانين آدي​ ائله سئزه امر ادئرئک."

14 بونو ادنلر «اِسکئوا» آدلي بئر يهودي باش کاهئنئن يدّي اوغوللاري ائدئلر.

15 لاکئن پئس روح اونلارا جاواب ورئب ددي: "عئساني تاني‌ييرام، پولوس حاقّيندا دا بئلئرم. لاکئن سئز کئمسئنئز؟""

16 و ائچئنده پئس روح اولان آدام، اونلارين اوستونه يوگوردو و اونلارين هاميسيني توتوب باسدي، اِله کي، اونلار لوت و يارالي او اِودن قاچديلار.

17 بو حادئثه اِفِسوسدا ياشايان بوتون يهودئلره و يونانئلره معلوم اولدو و هاميني قورخو بورودو و ربّ عئسانين آدي موعظّم اولدو.

18 ائمان گتئرنلردن بئر چوخو دا گلئردئلر و اعتئراف ادئب، عمللرئني نقل ادئردئلر.

19 جادوگرلئک ادنلردن بئر چوخو کئتابلاريني بئر يرده گتئرئب، هامينين گؤزو قاباغيندا يانديرديلار. کئتابلارين دَيَرئني حسابلاييب گؤردولر کي، اونلارين دَيَري الّي‌مئن دئرهم اولور.

20 بلجه ربّئن کلامي قودرتله ياييليب، نوفوذ قازانيردي.

21 بو شيلر باش ورندن سونرا، پولوس موقدّس روحدا قرار وردي کي، مقدونئيّه و اَخايئه‌دن کچئب، اورشلئمه گتسئن. و ديئردي: "اورادا اولدوقدان سونرا، رومو دا گرک گؤروم."

22 و اونا خئدمت ادنلردن ائکئسئني يعني تئموتاعوس و اِراستوسو مقدونئيّه​يه گؤنده‌رئب، اؤزو بئر مودّت داها آسئيا ايالتئنده قالدي.

23 او واختلاردا طرئقت اوزوندن بؤيوک بئر ائغتئشاش باش وردي.

24 چونکي «دئمئترئيوس» آدلي بئر زرگر کي، «آرتِمئس» معبدئنئن تئمثاللاريني دوزله‌دئردي و صنتکارلارا چوخ ائش گتئرئردي؛

25 بونلاري و آيري بله صنتکارلاري ييغيب ددي: "جنابلار، بئلئرسئنئز کي، رئفاهيميز بو صنته باغلي‌دير.

26 و گؤروب اشئدئرسئنئز کي، بو پولوس، نه​ائنکي اِفِسوسدا، حتّا تقرئبن بوتون آسئيا ايالتئنده، بئر چوخ آدامي قانع ادئب و يولدان چيخارديب. و ائنسان اَلي ائله دوزه‌لن تاريلارين اصلا تاريلار اولماديغيني ديئر.

27 و خطر آنجاق صنتئمئزئن اعتئباردان دوشمه‌سئنده ديئل، بوندادير دا کي، بؤيوک ائلاهه آرتِمئسئن معبدي اهمئيّتدن دوشسون و بو ائلاهه‌نئن عظمتي کي، اونو بوتون آسئيا و دونيا پرستئش ادئر، يوخا چيخسين."

28 اونلار، بونو اشئدن زامان، چوخ قضبلندئلر و قيشقيريب ديئردئلر: "بؤيوکدور اِفِسوسلولارين آرتِمئسي!""

29 و شهر ائغتئشاشلا دولدو و بئرلئکده تاماشا ميدانينا طرف قاچيب، پولوسلا مقدونئيّه​دن سفره چيخان يولداشلار «غايوس» و ارئسترخوسو ياخالاديلار.

30 پولوس خالقين ائچئنه گئرمک ائسته‌ينده، شاگئردلر اونو قويماديلار.

31 آسئيا ايالتئنئن ريئسلرئندن بعضئلري ده اونون دوستلاري اولدوغوندان، اونا خبر گؤنده‌رئب يالوارديلار کي، تاماشا ميدانينا آياق قويماسين.

32 بو آرادا هره بئر شي باغيريردي؛ چونکي جاماعاتي ائغتئشاش بوروموشدو و اکثرئيّتي بئلمئردي کي، نه‌دن اؤتري ييغيليبلار.

33 يهودئلر ائسکندري ائره​لي سوردوکلري اوچون، جاماعات ائچئندن بعضئلري حادئثه​ني ائسکندره باغلاديلار. ائسکندر اَلي ائله ائشاره ادئب، ائسته‌يئردي کي، جاماعاتا مودافئعه نئطقي اتسئن.

34 لاکئن اونون يهودي اولدوغونو بئلدئکده، هامي بئر سَسله ائکي ساعاتا ياخين باغيريرديلار: "بؤيوکدور اِفِسوسلولارين آرتِمئسي!""

35 آمّا شهرئن کاتئبي خالقي ساکئت ادئب ددي: "اِفِسوسلولار! کئم بئلمئر کي، اِفِسوسلولارين شهري عظمتلي ائلاهه آرتِمئسئن و گؤيدن دوشموش تئمثالين موحافئظي‌دئر؟!

36 ائندي کي، بونلاري هچ کس ائنکار اده​بئلمز، سئز گرک ساکئت اولوب تله‌سئک بئر ائش گؤرمه‌يه​سئنئز.

37 چونکي سئز بو آداملاري بورايا گتئرئبسئنئز کي، نه معبدي قارت ادئبلر، نه ده ائلاهه​مئزه کوفر ديئبلر.

38 بلجه، اگر دئمئترئيوس و اونونلا اولان صنتکارلارين کئمسه‌دن شئکايتي وارسا، هم محکمه ائجلاسلاري وار، هم ده حاکئملر. قوي بئربئرئندن شئکايت اتسئنلر.

39 لاکئن اگر اؤزگه بئر شي دالينجاسينيز، بو، قانوني ائجلاسدا حلّ اولونار.

40 چونکي بو گونکي حادئثه اوزوندن بو خطرده​يئک کي، ائغتئشاشين سببي اولماديغي اوچون، قئيام ائتّئهامي بئزه باغلانسين و بو ييغيناقدان اؤتري جاواب ورمه‌يه قادئر اولماياجاغيق."

41 و بونو ديئب، ائجلاسي داغيتدي.

20

1 ولوله ساکئت اولاندان سونرا، پولوس شاگئردلري چاغيردي و اونلاري تشوئق ادندن سونرا وئداعلاشيب، مقدونئيّه​يه گتمه‌يه يولا دوشدو.

2 و او دئيارلاردان کچئب ائمانلي​لاري چوخلو تشوئق ادندن سونرا يونانئستانا گلدي.

3 و اوچ آي اورادا قالدي و گمي ائله سورئيه​يه گتمک قصدئنده اولاندا، يهودئلر اونون ضئدّئنه سوئي‌​قصد حاضيرلاديلار. اونا گؤره ده قرار وردي کي، مقدونئيّه يولوندان قاييتسين.

4 اونونلا «پئرهوس» اوغلو بئرئيه​لي «سوپاتِر»، تسالونئکلي​لردن «اَرئسترخوس» و «سِکوندوس»، دِربه​لي «غايوس» و «تئموتاعوس» و آسئيالي «تئخئکوس» و «تَروفئموس» همراه اولدولار.

5 لاکئن بونلار قاباقجا گدئب، بئزي تِروآسدا گؤزله​يئردئلر.

6 بئز ده فطئر بايرامينين گونلرئندن سونرا، فئلئپئدن گمي ائله يولا دوشدوک و بش گون عرضئنده تِروآسا، اونلارين يانينا چاتديق و اورادا يدّي گون قالديق.

7 هفته​نئن بئرئنجي گونونده، او زامان کي، چؤرک بؤلمک اوچون بئر يره ييغيلميشديق، پولوس صاباحي گون يولا دوشمک نئيّتئنده اولدوغوندان، اونلارا صؤحبت اتمه‌يه باشلادي و گجه ياريسينا قدر سؤزونو اوزاتدي.

8 ييغيلديغيميز بالاخانادا چوخلو چيراق يانيردي.

9 «اوتئخوس» آدلي بئر جاوان پنجره​ده حرکتسئز اوتوروب، اونو آغير يوخو باسميشدي. پولوس سؤزونو اوزاتديقجا، يوخو اوتئخوسا قاليب گلدي و اوچونجو مرتبه​دن آشاغي ييخيلدي و يردن اؤلو گؤتورولدو.

10 آمّا پولوس آشاغي انئب، اونون اوستونه دوشدو و اونو قوجاقلاييب ددي: "ناراحات اولمايين، چونکي اونون جاني ائچئنده​دئر."

11 و گئنه يوخاري چيخدي و چؤرک بؤلوب يئيندن سونرا، سحره قدر اونلارلا صؤحبت اتدي و سونرا يولا دوشدو.

12 اونلار جاوان اوغلاني دئري آپارديلار و حدسئز تسلّي تاپميشديلار.

13 لاکئن بئز قاباقجا گمئيه گدئب آسوسا طرف يولا دوشدوک کي، پولوسو اورادان گؤتورَک. چونکي بله قرار ورمئشدي کي، اؤزو پئيادا گتسئن.

14 آسوسدا بئزه قوشولاندان سونرا، اونو گمئيه گؤتوروب، مئتئله‌نه‌يه گلدئک.

15 اورادان گمي ائله يولا دوشوب صاباحيسي خئيوسون موقابئلئنه يتئشدئک. بئر گون سونرا ساموسدان کچئب صاباحيسي دا مئلئتوسا گلدئک.

16 پولوس قصد اتمئشدي کي، گمي ائله اِفِسوسون يانيندان کچسئن. چونکي ائسته‌مئردي کي، آسئيا ايالتئنده واخت ائتئرمک مجبورئيّتئنده قالسين. پولوس تَله‌سئردي کي، اگر مومکون اولسا، پنطئکاست گونونده اورشلئمده اولسون.

17 پولوس مئلئتوسدان اِفِسوسا آدام گؤنده‌رئب، کئلئسانين آغساقّاللاريني يانينا چاغيرتديردي.

18 يانينا گلدئکلري زامان اونلارا ددي: "سئز اؤزونوز بئلئرسئنئز کي، آسئيا ايالتئنه آياق قويدوغوم ائلک گوندن بري، سئزئنله بوتون واختي نجه کچئرتمئشم؛

19 بوتون تواضؤع، گؤز ياشلاري، و يهودئلرئن سوئي‌​قصدلری ائله باشيما گلن ائمتاحانلارلا ربّه خئدمت اتدئم.

20 نجه سئزه فايدالي اولان هچ بئر شيي بيان اتمکدن چکئنمه‌دئم؛ ائستر آچيقجا تعلئم ورمک اولسون، ائستر اِودن اِوه.

21 هم يهودئلره و هم يونانئلره جئدّي شهادت وردئم کي، تارييا تؤوبه اتسئنلر و ربّئمئز عئسا مسئحه ائمان گتئرسئنلر.

22 ائندي، باخين، موقدّس روحدا باغلانيب اورشلئمه گدئرم و اورادا باشيما نه گله​جه‌يئني بئلمئرم.

23 آنجاق هر شهرده موقدّس روح منه شهادت ورئر کي، مني زنجئرلر و موصئبتلر گؤزله‌يئر.

24 لاکئن من حياتيمي هچ بئر جهتدن اؤزومه عزئز توتمورام. يتر کي، دؤورومو باشا چاتديريم و ربّ عئسادان آلديغيم خئدمتي، يعني تاري فيضئنئن خوش خبرئني جئدّي بئر شکئلده شهادت ورئم.

25 ائندي، باخين، بئلئرم کي، آرانيزدا تارينين پادشاهليغيني وعظ اتدئيئم سئزلردن هچ بئرئنئز، منئم اوزومو آرتيق گؤرمه‌يه​جکسئنئز.

26 اونا گؤره ده، بو گونکي گونده سئزه شهادت ورئرم کي، بوتون ائنسانلارين قانيندان تمئزم.

27 چونکي تارينين بوتون ائراده​سئني سئزه بيان اتمکدن چکئنمه‌دئم.

28 اؤزونوزه و بوتون سورويه گؤز-قولاق اولون. موقدّس روح سئزي او سورونون ائچئنده ناظئر تعيئن ادئب کي، اؤز قاني باهاسينا آلديغي تارينين کئلئساسينا چوبانليق اده​سئنئز.

29 بئلئرم کي، من گدندن سونرا، ييرتيجي قوردلار آرانيزا گله​جکلر و سورويه رحم اتمه‌يه​جکلر.

30 اؤز آرانيزدان دا آداملار چيخاجاقلار کي، شاگئردلري داللارينجا چکئب آزديرماق اوچون ترسه سؤزلر دانيشاجاقلار.

31 بونا گؤره آييق اولون. خاطيرلايين کي، اوچ ائل گجه-گوندوز گؤز ياشلاري ائله هر بئرئنئزه نصئحت ورمکدن ال چکمه‌دئم.

32 ائندي سئزي تارييا و اونون فيضئنئن کلامينا تاپشيريرام کي، قادئردئر سئزي بئنا اتسئن و تقدئس اِدئلمئشلرئن هاميسي آراسيندا سئزه مئراث ورسئن.

33 هچ کئمئن گوموشونه، و يا قيزيلينا، يا دا پالتارينا گؤز دئکمه​مئشم.

34 اؤزونوز بئلئرسئنئز کي، منئم بو اَللرئم اؤز احتئياجلاريما و منئمله اولان آداملارا خئدمت ادئب.

35 اتدئيئم هر شيده سئزه گؤرستدئم کي، بو جور زحمت چکمکله گرک ضعئفلره کؤمک اده​سئنئز و ربّ عئسانين سؤزونو خاطيرلايين کي، او اؤزو ددي: «ورمه​يئن آلماقدان داها چوخ برکتي وار.»

36 بونلاري دئيندن سونرا، پولوس دئز چؤکوب، اونلارين هاميسي ائله دوعا اتدي.

37 اونلار دا اوجا سَسله آغلاديلار و پولوسو قوجاقلاييب، دالبادال اؤپوردولر.

38 اونلاري لاپ چوخ قمگئن ادن، اونون ددئيي بو سؤزلر ائدي کي، آرتيق اونون اوزونو گؤرمه‌يه​جکلر. سونرا اونو گمئيه قدر يولا سالديلار.

21

1 اونلاردان آيريليب، دهنز يولو ائله چيخديغيميز زامان، بئرباش کوسا، صاباحيسي رودسه، اورادان دا پاتارايا گلدئک.

2 و فئنئقئيه​يه گدن بئر گمي تاپديق و اونا مئنئب دهنزه چيخديق.

3 قئبرئسي گؤردويوموز زامان، اونو سولدا قويوب، سورئيه​يه طرف گتدئک و صوردا اِندئک؛ چونکي گمي اورادا يوکونو بوشالداجاق ائدي.

4 شاگئردلري تاپيب، اورادا يدّي گون قالديق. اونلار موقدّس روح طرفئندن پولوسا ديئردئلر کي، اورشلئمه آياق قويماسين.

5 بو گونلري کچئردندن سونرا، اورادان آيريليب يولا دوشدوک و اونلارين هاميسي، آروادلاري و اوشاقلاري​ ائله، بئزي شهرئن اشئيئنه قدر يولا سالديلار. و ساحئلده دئز چؤکوب، دوعا اتدئک و بئربئرئمئز​له وئداعلاشديق.

6 سونرا گمئيه مئندئک. اونلار دا اولرئنه قاييتديلار.

7 بئز صوردان دهنز يولونو باشا چاتديريب، پِتولومائسه گلدئک و قارداشلارلا سالاملاشيب، اونلارلا بئر گون قالديق.

8 او گونون صاباحي اورادان آيريليب، قيصرئيه​يه گلدئک و «يدّئلر»دن بئري اولان موبشّئر فئلئپوسون اِوئنه گئرئب، اونونلا قالديق.

9 اونون باکئره دؤرد قيزي وار ائدي کي، نبئلئک ادئردئلر.

10 اورادا بئر نچه گون قالاندان سونرا، يهودئيه​دن آقابوس آدلي بئر پيغمبر گلدي.

11 و بئزئم يانيميزا گلئب پولوسون قورشاغيني گؤتوروب اؤز اللرئني و آياقلاريني باغلادي و ددي: "موقدّس روح بله ديئر: اورشلئمده‌​کي يهودئلر بو قورشاق صاحئبئني بلجه باغلاييب، قيري​‌يهودئلرئن الئنه تسلئم اده​جکلر."

12 بو سؤزلري اشئتدئيئمئز زامان، بئز و اورادا ياشايانلار پولوسا يالوارديق کي، اورشلئمه گتمه‌سئن.

13 لاکئن پولوس جاواب وردي: "نه ادئرسئنئز؟ نه اوچون آغلاييب اوره‌يئمي سينديريرسينيز؟ من ربّ عئسانين آدي يولوندا نه ائنکي باغلانماغا، اورشلئمده حتّا اؤلمه‌يه بله حاضيرام."

14 پولوس قانع اولماديقدا، بئز آرتيق ساکئت قالئب ددئک: "قوي ربّئن ائراده​سي اولسون!""

15 بو گونلردن سونرا، بئز حاضيرلاشيب اورشلئمه طرف يولا چيخديق.

16 قيصرئيه​دن بعضي شاگئردلر ده بئزئمله گلئب، بئزي مناسون آدلي قئبرئسلي قدئم شاگئردلردن بئرئنئن يانينا آپارديلار کي، اونون يانيندا قوناق قالاجاق ائدئک.

17 اورشلئمه چاتديغيميز زامان قارداشلار بئزي شادليقلا قبول اتدئلر.

18 او گونون صاباحي، پولوس بئزئمله يعقوبون يانينا گتدي؛ بوتون آغساقّاللار دا اورادا ائدئلر.

19 اونلارلا سالاملاشاندان سونرا، پولوس موفصّل اونلارا نقل اتدي کي، تاري اونون خئدمتي واسئطه‌سئله قيري‌​يهودئلر آراسيندا نه‌لر اتمئشدئر.

20 اونلار، بونلاري اشئدن زامان، تارييا حمد اتدئلر و اونا ددئلر: "قارداش، گؤرورسن کي، يهودئلر آراسيندا نچه مئن نفر ائمان گتئرئب؛ هاميسي دا شرئعت اوچون قيرتلي‌دئرلر.

21 و سنئن حاقّيندا اشئدئبلر کي، سن قيري‌يهودئلر آراسيندا ياشايان بوتون يهودئلره تعلئم ورئرسن کي، موسادان مورتد اولسونلار و ديئرسن کي، نه اوشاقلاريني ختنه اتسئنلر، نه ده عادتلرئمئزه عمل اتسئنلر.

22 ائندي نه اولاجاق؟ چونکي سنئن گلدئيئني يقئن کي، اشئده​جکلر.

23 اونا گؤره سنه نه دِسَک، اونو اِت؛ آراميزدا نذري اولان دؤرد نفر وار.

24 اونلاري گؤتور و اونلارلا بئر يرده اؤزونو تطهئر ات و اونلارين باشلاريني قيرخماق خرجئني سن ور. بلجه، هامي بئلر کي، سنئن حاقّيندا اشئتدئکلرئنئن اساسي يوخدور و سن اؤزون ده شرئعتي رئعايت اتمکده داوام ورئرسن.

25 آمّا ائمان گتئرن قيري​‌​يهودئلر باره​ده، بئز قرارا گلئب يازديق کي، اونلار آنجاق گرک بوتلره تقدئم اولونموش اَتلردن، قاندان، بوغولموش حيوانلارين اتئندن و جئنسي عئفّتسئزلئکدن اؤزلرئني اوزاق ساخلاسينلار."

26 او زامان پولوس بو آداملاري گؤتوردو و صاباحيسي گون اونلارلا بئر يرده اؤزونو تطهئر اتدي و معبده گئرئب طهارت گونلرئنئن نه واخت باشا چاتديغيني و اونلارين هر بئري اوچون نه زامان قوربان تقدئم اده​جه‌يئني بئلدئردي.

27 او يدّي گون باشا چاتديقدا ائکن، آسئيا ايالتئندن اولان يهودئلر پولوسو معبدده گؤروب، بوتون جاماعاتي قيزيشديرديلار و اونو ياخالاييب،

28 چيغيريرديلار: "اي ائسرايئللي​لر، کؤمک ادئن! بو، او آدامدير کي، خالقيميزين، شرئعتئن و بو يرئن ضئدّئنه هر يرده ائنسانلارا تعلئم ورئر. بوندان علاوه، حتّا يوناني‌لري ده معبده گتئرئب و بو موقدّس يري نجئس ادئب."

29 چونکي بوندان ائره​لي اِفِسوسلو تروفئموسو شهرده اونونلا بئرلئکده گؤرموشدولر و اله گومان ادئردئلر کي، پولوس اونو معبده گتئرئب.

30 بوتون شهر حرکته گلدي و خالق هر طرفدن قاچيب ييغيلدي. و پولوسو توتوب معبددن اشئيه سورودولر و او آندا معبدئن قاپيلاري باغلاندي.

31 اونلار پولوسو اؤلدورمه‌يه چاليشارکن، روم قوشونون مئن​باشيسينا خبر چاتدي کي، بوتون اورشلئم ائغتئشاش ائچئنده​دئر.

32 مئنباشي دا او آندا عسگرلري و يوزباشيلاري گؤتوروب اونلارين اوستونه جومدو. اونلار مئن​باشي و عسگرلري گؤرن زامان، پولوسو دؤيمکدن دايانديلار.

33 او واخت مئن​باشي ياخينلاشدي و پولوسو توتوب امر اتدي کي، اونو بئر جوت زنجئره باغلاسينلار. و سوروشوردو کي، او کئمدئر و نه ادئب.

34 ائزدئحام ائچئندن هره بئر شي باغيريردي و ولوله اوزوندن مئن​باشي دوغرو معلومات آلا بئلمئردي. اونا گؤره ده امر اتدي کي، پولوسو قالايا آپارسينلار.

35 پولوس پئلّه​کنده ائکن، خالقين زوراکيليغيندان عسگرلر اونو آپارمالي اولدولار.

36 چونکي خالقين ائزدئحامي آرخادان گلئب، باغيريردي: "اؤلدورون اونو!""

37 قالايا گئره​جکلرئنده پولوس مئن​باشييا ددي: "اولار سنه بئر شي دئيم؟" مئن​باشي سوروشدو: "مگر سن يوناني دئلئني بئلئرسن؟

38 مگر سن او مئصئرلي ديئلسن کي، بئر مودّت قاباق آداملاري قئيام اوچون قيزيشديريب، دؤرد مئن عوصيانچيني کؤشنه آپاردي؟!""

39 پولوس ددي: "من طرسوسلو بئر يهودئيم، کئلئکئيانين موهوم بئر شهرئندن. سنه يالواريرام، ائجازه ور کي، خالقا بئر دانيشيم."

40 مئن​باشي اونا ائجازه وردئکده، پولوس پئلّه​لر اوستونده دوروب الي ائله خالقا ائشاره اتدي و بؤيوک بئر سوکوت دوشنده، اونلارا عئبراني دئلئنده دانيشيب ددي:

22

1 "قارداشلار و آتالار، ائندي سئزه وره​جه‌يئم مودافئعه​ني اشئدئن."

2 اونلار اونون عئبراني دئلئنده اونلارا خئطاب اتدئيئني اشئدنده، داها آرتيق ساکئت اولدولار. پولوس داوام اتدي:

3 "من کئلئکئيانين طرسوس شهرئنده آنادان اولموش بئر يهودئيم، لاکئن بو شهرده، قامالايئلئن آياقلاري آلتيندا، اجدالاريميزين شرئعتئنه گؤره جئدّي بئر شکئلده بؤيوموشم و تارييا قيرتلي بئر آدام ائدئم دا، نجه کي، بو گون سئز هامينيزسينيز.

4 من بو «طرئقت» اهلئنه اؤلوم درجه​سئنه کئمي عذاب ورئب، کئشئلر و آرودالاري باغلاييب زئندانا سالارديم.

5 نجه کي، باش کاهئن و شورانين بوتون آغساقّاللاري بونو تصدئق اده بئلرلر. حتّا اونلاردان قارداشلارا مکتوبلار آلديم و و دمشقه طرف يولا دوشدوم کي، اورادا اولانلاري دا توتوب اورشلئمه گتئرئم کي، جزالاريني آلسينلار.

6 گون اورتاچاغي يولدا گدنده، دمشقه ياخين، قفلتن گؤيدن بؤيوک بئر ائشيق بوتون اطرافيمي ائشيقلانديردي.

7 يره ييخيلديم و بئر سس اشئتدئم کي، منه ديئر: «شاعول، شاعول، نه اوچون منه عذاب ورئرسن؟!»

8 جاواب وردئم: «سن کئمسن، يارب؟» او دا منه ددي: «من عذاب وردئيئن ناصئره​لي عئسايام.»

9 منئمله اولانلار يقئن کي، ائشيغي گؤردولر، لاکئن منئمله دانيشانين سسئني آنلاماديلار.

10 ددئم: «يارب، من نه اتمه‌لئيم؟» و ربّ منه ددي: «دور و دمشقه گت. اتمه‌يئن اوچون بوتون تعيئن اولونانلار، اورادا سنه ديئله​جک.»

11 او ائشيغين جلاسيندان کور اولدوغوما گؤره، يانيمدا اولانلار اللرئمدن توتوب دمشقه گتئردئلر.

12 شرئعتي رئعايت ادن حنانئيا آدلي بئر آدام کي، اورادا ياشايان بوتون يهودئلر آراسيندا اعتئبارلي ائدي،

13 يانيما گلدي و دايانيب ددي: «شاعول قارداش، گؤزلرئن گؤرسون!» من ده اِله او آندا اونا باخديم.

14 او منه ددي: «آتالاريميزين تاريسي سني تعيئن ادئب کي، اونون ائراده​سئني بئله​سن و او صالح اولاني گؤره​سن و آغزيندان کلام اشئده​سن.

15 چونکي سن بوتون آداملارا، گؤردويون و اشئتدئکلرئن باره​ده اونون شاهئدي اولاجاقسان.

16 ائندي نه اوچون يوباديرسان؟ قالخ، تعمئد آل و اونون آديني چاغيريب اؤز گوناهلاريني يو.»

17 اورشلئمه قاييديب معبدده دوعا اتدئيئم زامان، بئر وجد حالينا دوشدوم

18 و ربّي گؤردوم کي، منه ديئر: «تَلَس! تز اورشلئمدن چيخ، چونکي سنئن منئم حاقّيمداکي شهادتئني قبول اتمه‌يه​جکلر.»

19 ددئم: «يارب، اونلار اؤزلري ده بئلئرلر کي، من کنئسه​دن کنئسه​يه گدئب سنه ائمان گتئرنلري حبس اِدئب دؤيه‌ردئم.

20 و سنئن شاهئدئن استئفانين قاني تؤکولدويو زامان، من ده اورادا بونو تصدئق ادئب دورموشدوم و اونو اؤلدورنلرئن عبالاريني ساخلاييرديم.»

21 ربّ منه ددي: «گت، من سني اوزاغا، قيري​‌​يهودئلرئن يانينا گؤنده‌ره​جه‌يم.»

22 پولوسا بو سؤزه قدر قولاق آسديلار و سونرا قيشقير-باغير ساليب ددئلر: "بله بئر آدامي ير اوزوندن محو ات، چونکي او ياشامالي ديئل."

23 اونلار باغيريب، عبالاريني آتديلار. هاوايا توز سووورماقدا ائکن،

24 مئن​باشي امر اتدي کي، پولوسو قالايا آپارسينلار و ديئردي کي، پولوس قامچي ائله ائستئنطاق اولونسون کي، گؤرسون اونون حاقّيندا بله قيشقيرمالارين سببي نه‌دئر.

25 آمّا اونو قاييشلارلا باغلاديقلاري زامان، پولوس يانيندا دوران يوزباشييا ددي: "آيا ائختئيارينيز وار کي، بئر روم وطنداشيني هم ده محکوم ادئلمه‌مئش بئر آدامي قامچيلانماغا وره​سئنئز؟""

26 بونو اشئدن زامان يوز​باشي مئن​باشينين يانينا گدئب اونا ددي: "نه ادئرسن؟! بو آدام روم وطنداشي‌دير."

27 مئن​باشي پولوسون يانينا گلئب اونا ددي: "دِه گؤروم سن روم وطنداشي​سان؟" او دا ددي: "بلي."

28 مئن باشي جاواب ورئب ددي: "من چوخلو پول گوجو ائله بو وطنداشليغي آلميشام."" پولوس ددي: "آمّا من وطنداش آنادان اولموشام."

29 اونو ائستئنطاق اتمک ائسته‌ينلر تزلئکله دالي چکئلدئلر؛ مئن​باشي دا اونون روم وطنداشي اولدوغونو بئلدئکده قورخدو، چونکي اونو باغلاتديرميشدي.

30 آمّا او گونون صاباحي، بو مقصدله کي، يهودئلرئن اونو نه‌يه موتّهئم اتدئکلرئني دقئق بئلسئن، پولوسو حبسدن چيخارديب، امر وردي کي، بؤيوک کاهئنلر و بوتون شورا بئر يره ييغيلسين و پولوسو آشاغي اندئرئب، اونلارين حوضورونا قويدو.

23

1 پولوس سنهدرئن شوراسينا باخيب ددي: "قارداشلار، من بو گونه قدر حياتيمي صاف وئجدانلا تارينين حوضوروندا ياشاميشام."

2 باش کاهئن حنانئيا اونون يانيندا دورانلارا امر اتدي کي، پولوسون آغزينا وورسونلار.

3 او واخت پولوس اونا ددي: "اي آغارديلميش دووار! تاري سني ووراجاق! سن اوتورورسان کي، مني شرئعته موطابئق موحاکئمه اده​سن، لاکئن شرئعتي آياق آلتينا قويوب امر ادئرسن کي، مني دؤيسونلر؟""

4 آمّا يانيندا دورانلار ددئلر: "تارينين باش کاهئنئني سؤيورسن؟""

5 پولوس دا ددي: "قارداشلار، اونون باش کاهئن اولدوغونو بئلمئردئم، چونکي يازيليب: «خالقينين ريئسي ضئدّئنه پئس سؤز دمه.» ""

6 پولوس اونلارين بئر قئسمئنئن صادوقئلر و او بئري قئسمئنئن فرئسئلر اولدوغونو بئلدئکده، شورادا اوجا سسله ددي: "قارداشلار، من فرئسي اوغلو بئر فرئسئيم؛ اؤلولرئن دئرئلمه‌سي اومئدي اوچون موحاکئمه اولونورام!""

7 بونو دئين واخت، فرئسئلر و صادوقئلر آراسيندا ديئشمه قالخدي و ائجلاس ائکئيه بؤلوندو.

8 چونکي صادوقئلر ديئرلر کي، نه دئرئلمه وار، نه مَلَک، نه ده روح. لاکئن فرئسئلر هاميسيني قبول ادئرلر.

9 بؤيوک قيشقير-باغير اولدو و فرئسي دسته​سئندن اولان بعضي شرئعت عالئملري قالخيب، چوخ قيزميش موباحئثه ادئردئلر: "بئز بو آدامدا بئر يامانليق تاپميريق. اگر بئر روح و يا بئر ملک اونونلا دانيشميش اولسا، نه؟""

10 ديئشمه داها چوخ بؤيوينده، مئن باشي قورخدو کي، مبادا پولوس اونلارين الئنده تئکه-تئکه اولسون و عسگرلره امر اتدي کي، آشاغي انسئنلر و زورلا اونو آرالاريندان آليب، قالايا آپارسينلار.

11 او گونون گجه​سي ربّ پولوسون يانيندا ظاهئر اولوب ددي: "جسور اول! چونکي منئم حاقّيمدا اورشلئمده نجه شهادت وردئن، رومدا دا گرک بو جور شهادت وره‌سن."

12 سحر آچيلاندا، يهودئلر بئر ائتّئفاق قوروب آند ائچدئلر کي، پولوسو اؤلدورمه‌يئنجه نه يسئنلر، نه ده ائچسئنلر.

13 بو سوئي‌قصدي حاضيرلايانلارين ساييسي قيرخ نفردن چوخ ائدي.

14 اونلار باش کاهئنلر و آغساقّاللارين يانينا گلئب ددئلر: "بئز آغير بئر آند ائچمئشئک کي، پولوسو اؤلدورمه‌يئنجه هچ بئر شي دادماياق.

15 بلجه، ائندي سئز و شورا مئن​باشييا خبر گؤنده‌رئن کي، گويا پولوسون مسله​سئني داها دقئق آراشديرماق ائسته‌يئرسئنئز و اونو سئزئن يانينيزا آشاغي گتئرسئن. بئز ده حاضيريق کي، ياخين گلمه​مئشدن اونو اؤلدورک."

16 لاکئن پولوسون باجيسي اوغلو اونلارين بو کمئني باره​ده اشئتدي و گلئب قالايا گئردي و پولوسا خبر وردي.

17 پولوس دا يوزباشي​لاردان بئرئني يانينا چاغيريب ددي: "بو جاواني مئن​باشينين يانينا آپار، چونکي اونا ورمه‌لي بئر خبري وار."

18 يوزباشي جاواني گؤتوروب، مئن​باشينين يانينا آپاردي و اونا ددي: "زئنداني پولوس مني يانينا چاغيردي و خاهئش اتدي کي، بو جاواني سنئن يانينا گتئرئم، چونکي سنه دمه‌لي بئر خبري وار."

19 مئن​باشي جاوانين اَلئندن توتدو و خلوت بئر يره چکئلئب اوندان سوروشدو: "منه بئلدئرمه‌لي نه خبرئن وار؟""

20 جاوان اونا ددي: "يهودئلر سؤزو بئر ادئبلر کي، گويا پولوسون ائشئني داها دقئق آراشديرماق اوچون سندن ائسته‌سئنلر کي، صاباح اونو شورانين حوضورونا آشاغي گتئره‌سن.

21 لاکئن سن اونلارا قولاق آسما. چونکي قيرخ نفردن آرتيق آدام کمئنده اونو گؤزله​يئرلر و لعنت ادئبلر کي، اونو اؤلدورمه‌يئنجه ييئب-ائچمه‌سئنلر. ائندي اونلار حاضيرديرلار و سندن بئر جاواب گؤزله‌يئرلر."

22 او واخت مئن​باشي جاواني بوراخدي و اونا امر اتدي: "هچ کئمه دمه کي، بونلاري منه خبر ورئبسن."

23 مئن​باشي يوزباشي‌لاردان ائکي نفري چاغيريب ددي: "قيصرئيه​يه گتمک اوچون گجه​نئن اوچونجو ساعاتيندا ائکي يوز عسگر، يتمئش آتلي و ائکي يوز نئزه​چي حاضيرلايين."

24 مَرکَبلر ده حاضيرلاسينلار کي، پولوسو مئندئرئب والي فلئکسه صاغ-سالامات چاتديرسينلار.

25 و بو مضموندا بئر مکتوب يازدي:

26 "کلودئيوس لئسئياسدان، لاپ مؤحتشم والي فلئکسه، سالام.

27 بو آدامي يهودئلر توتموشدولار و عنقرئب اؤلدوره​جک ائدئلر کي، اونون روم وطنداشي اولدوغوندان خبردار اولوب، عسگرلرله يتئشدئم و اونو خئلاص اتدئم.

28 و نه‌دن اؤتري اونو موتّهئم اتدئکلرئني بئلمک اوچون، اونو اونلارين شوراسينا گتئردئم؛

29 و آنلاديم کي، اؤز شرئعتلرئنه دائر اونا ائتّئهام وورورلار، لاکئن اؤلومه و يا حبسه لايئق بئر گوناه تاپماديم.

30 و اونون ضئدّئنه سوئي‌قصد قورولاجاغي منه خبر ورئلدئکده، اونو درحال سنئن يانينا گؤنده‌ردئم. اونا ائتّئهام وورانلارا دا تؤوصئيه اتدئم کي، اونون باره​سئنده اولان شئکايتلرئني سنئن حوضوروندا بيان اتسئنلر."

31 بلجه، عسگرلر، آلديقلاري امرلره موطابئق، پولوسو گؤتوروب گجه ائکن آنتئپاتِرئسه گتئردئلر.

32 صاباحيسي آتلي‌لاري اونونلا گتمک اوچون قويوب اؤزلري قالايا قاييتديلار.

33 آتلي‌لار قيصرئيه​يه گلئب مکتوبو والئيه وردئکلري زامان، پولوسو دا اونون حوضورونا گتئردئلر.

34 والي مکتوبو اوخوياندان سونرا، پولوسون هانسي وئلايتدن اولدوغونو سوروشدو. و کئلئکئيادان اولدوغونو اؤيره‌ننده

35 ددي: "ائتّئهام وورانلارين گلندن سونرا، سؤزلرئني اشئده‌رم."" و امر اتدي کي، پولوس هئرودون ساراييندا ساخلانسين.

24

1 بش گوندن سونرا باش کاهئن حنانئيا، آغساقّاللار و تِرتولوس آدلي بئر وکئل‌له گلئب، پولوسون ضئدّئنه والئيه شئکايت اتدئلر.

2 پولوسو احضار ادندن سونرا، تِرتولوس اونا ائتّئهام وورماغا باشلاييب ددي:

3 "عالئجناب فلئکس! بئز همئشه و هر زامان بوتون ممنونئيّتله ائقرار ادئرئک کي، سنئن ساينده صولح ائچئنده​يئک و سنئن بصئرتئنله بو خالق اوچون هر يرده ائصلاحات باش ورئر.

4 آمّا سنه داها آرتيق باش آغريسي ورمه​مک اوچون، خاهئش ادئرم کي، اؤز مرحمتئنله بئزه قيسا بئر زامان قولاق آساسان.

5 بئز بو آدامي دوغرودان دا موفسئد تاپميشيق، بوتون ير اوزونده ياشايان يهودئلري عوصيانا قالديرير و نَصراني فئرقه​نئن ده رهبري‌دئر.

6 بو آدام حتّا چاليشدي کي، معبدي نجئس اتسئن. بئز اونو توتدوق (و ائسته‌دئک کي، اؤز شرئعتئمئزه گؤره اونو موحاکئمه ادک.

7 لاکئن مئن​باشي لئسئياس گلئب، اونو زورلا الئمئزدن آلدي.

8 و اوندان شئکايت اِدَنلره امر وردي کي، سنئن يانينا گلسئنلر.) سن اؤزون ده بوتون بو مطلبلر حاقّيندا اونو ائستئنطاق ادئب، ووردوغوموز ائتّئهاملارين دوغرو اولدوغونا يقئن تاپا بئلرسن."

9 يهودئلر ده بو ائتّئهام وورماغا قوشولوب، بو شيلرئن بله اولماسيني تصدئق اتدئلر.

10 والي، پولوسا دانيشماق اوچون ائشاره اِدَنده، پولوس جاواب وردي: "سنئن چوخ ائللردن بري بو خالقا قاضي اولدوغونو بئلئرم، اونا گؤره ده، ممنونئيّتله حاقّيمدان دئفاع ادئرم.

11 اؤيرنه بئلرسن کي، اورشلئمه عئبادت اتمک اوچون گلدئيئمدن، هچ اون‌ائکي گون کچمه‌يئب.

12 مني نه معبدده، نه کنئسه​ده، نه ده شهرده تاپماييبلار کي، بئري ائله موباحئثه اتمئش اولوم، يا دا عوصيان قالديريم.

13 سنئن حوضوروندا منه ووردوقلاري ائتّئهاملاري دا ثوبوت اده بئلمئرلر.

14 لاکئن بونو سنئن حوضوروندا قبول ادئرم کي، اونلارين فئرقه ددئيي طرئقته اساسن، من آتالاريميزين تاريسينا حقئقتن خئدمت ادئرم، شرئعتده و پيغمبرلرده يازيلان شيلرئن هاميسينا دا ائنانيرام.

15 و اونلارين اؤزلرئنئن ائنانديقلاري کئمي، من ده تارييا اومئد ادئرم کي، هم صالح آداما، هم ده پئس آداما اؤلولرئن دئرئلمه‌سي اولاجاقدير.

16 بونا گؤره، دائم چاليشيرام کي، تاري و ائنسانلار قاباغيندا وئجدانيم پاک اولسون.

17 چوخ ائللردن سونرا گلدئم کي، خالقيما صدقه​لر گتئرئم و قوربان تقدئم ادئم.

18 معبدده، طاهئر اولونموش حالدا، بونلارلا مشغول ائدئم، اطرافيمدا دا نه قالاباليق نه ده ولوله وار ائدي کي، مني تاپديلار. آمّا بعضي آسئيالي يهودئلر ده منئمله وار ائدئلر کي،

19 اونلارين دا بورادا اولماسي لازيمدير کي، اگر منئم ضئدّئمه شئکايتلري وارسا، سنئن حوضورونا تقدئم اتسئنلر.

20 و يا قوي اله اؤزلري دسئنلر کي، شورانين حوضورونا چيخديغيم زامان، نه حاقسيزليق منده تاپديلار.

21 مگر بو بئرجه سؤز اوچون کي، اونلارين آراسيندا اولان زامان قيشقيريب ددئم: «من بو گون اؤلولرئن دئرئلمه‌سي اوچون سئزئن حوضورونوزدا موحاکئمه اولونورام.»""

22 آمّا فلئکس، طرئقت باره​سئنده داها دقئق معلوماتي اولدوغونا گؤره، ائشي تأخئره ساليب ددي: "مئن​باشي لئسئياس گلدئکدن سونرا سئزئن ائشئنئزه يتئشه​جه‌يم."

23 و يوزباشييا امر اتدي کي، پولوسو نظارت آلتيندا ساخلاسين، لاکئن اونا آزادليق ورسئن و دوستلارينين هچ بئرئسئنئن اونا خئدمت اتمه‌سئنه مانع اولماسين.

24 آمّا بئر نچه گوندن سونرا، فلئکس يهودي آروادي دروسئلا ائله گلئب، پولوسو چاغيرتدي و اونون مسئح عئسايا اولان ائمان حاقّيندا دانيشديغيني اشئتدي.

25 پولوس صالحلئکدن، نفسه حاکئم اولماقدان، و گله​جک موحاکئمه گونوندن بحث ادنده، فلئکس قورخويا دوشوب ددي: "ائندي مورخّصسن، گت. واختيم اولاندا سني چاغيرتديرارام."

26 همن زاماندا اومئد ادئردي کي، پولوس اونا پول وره​جک. بونا گؤره ده، اونو تز-تز چاغيرتديريب اونونلا صؤحبت ادئردي.

27 آمّا ائکي ائل کچئب گدندن سونرا، فلئکسئن يرئنه «پورکئيوس فستوس» گلدي. فلئکس ده يهودئلرئن ريضاسيني قازانماق اوچون پولوسو حبسده ساخلادي.

25

1 بلجه فِستوس، وئلايته گلدئکدن اوچ گون سونرا قيصرئيه​دن اورشلئمه چيخدي.

2 باش کاهئنلر و يهودئلرئن آدلي-سانلي آداملاري پولوسدان اونا شئکايت اتدئلر و اونا يالوارديلار کي،

3 اونلارا بئر لوطف ادئب پولوسو اورشلئمه گتئرتسئن. (چونکي يولدا اونا بئر کمئن حاضيرلاميشديلار کي، اونو اؤلدورسونلر.)

4 او زامان فِستوس جاواب وردي کي، پولوس قيصرئيه​ده نظارت آلتيندا ساخلانير و او اؤزو ده تزلئکله اورايا گده​جک.

5 "بونا گؤره ده، قويون آرانيزدا اولان نوفوذلو آداملار منئمله اورايا گتسئنلر و اگر او آدامدا بئر تقصئر وارسا، اونا ائتّئهام وورسونلار."

6 و اونلارين يانيندا سکّئز و يا اون گوندن آرتيق قالماييب قيصرئيه​يه گتدي و او گونون صاباحي حؤکم تختئنده اَيله‌شئب، امر اتدي کي، پولوسو گتئرسئنلر.

7 پولوس يتشدئکده اورشلئمدن گلن يهودئلر اونون اطرافيندا دوروب، اونا بئر چوخ آغير بؤهتانلار آتيرديلار کي، اونلاري ائثبات اده بئلمئردئلر.

8 لاکئن پولوس اؤز مودافئعه​سئنده ددي: "نه يهودئلرئن شرئعتئنه، نه معبده، نه ده قيصرئن ضئدّئنه بئر خاطا اتمئشم."

9 آمّا فِستوس يهودئلرئن ريضاسيني قازانماق اوچون پولوسا جاواب ورئب ددي: "آيا ائسته‌يئرسن کي، اورشلئمه گدئب منئم حوضورومدا بو ائتّئهاملارا گؤره موحاکئمه اولوناسان؟""

10 آمّا پولوس جاواب وردي: "من قيصرئن حؤکم تختئنئن قاباغيندا دورموشام و منه بورادا حؤکم ادئلمه‌لي‌دئر. اؤزون ده ياخشي بئلئرسن کي، من يهودئلرئن ضئدّئنه هچ بئر خاطا اتمه​مئشم.

11 بونا گؤره، اگر من تقصئرکارام و اؤلومه لايئق بئر ائش گؤرموشم، اؤلمکدن ائمتئناع اتمئرم. لاکئن اگر اونلارين منه ووردوقلاري ائتّئهاملارين اساسي يوخدور، هچ کئم مني اونلارين اَلئنه تسلئم اده​بئلمز. من قيصرئن محکمه​سئني طلب ادئرم."

12 او واخت فِستوس مجلئسي ائله موشاوئره ادئب جاواب وردي: "سن قيصرئن محکمه​سئني طلب اتدئن، قيصرئن يانينا دا گده​جکسن."

13 بئر نچه گون سونرا، اَغرئپا پادشاه و بِرنئکي قيصرئيه​يه يتئشئب، احتئرام اوزوندن فِستوسون يانينا گتدئلر.

14 اونلار اورادا چوخ گون قالاندان سونرا، فِستوس پولوسون وضعئني پادشاها عرض ادئب ددي: "بورادا بئري وار کي، فلئکس اونو محبوس ادئب.

15 من اورشلئمده اولان واخت، يهودئلرئن باش کاهئنلر و آغساقّاللاري اوندان شئکايت ادئب محکوم اولونماسيني طلب اتدئلر.

16 اونلارا جاواب وردئم کي، روملولارين عادتي ديئل کي، شئکايت اولوناني اوندان شئکايت اِدَنله اوزلشدئرمه‌يئنجه و اونا مودافئعه فورصتي ورمه‌يئنجه، اونو محکوم اتسئنلر.

17 اونلار بورايا گلدئکده ده، يوبانماييب اِله صاباحيسي حؤکم تختئنده اوتوردوم و امر اتدئم کي، او آدام گتئرئلسئن.

18 شئکايتچئلر آياغا قالخديقدا، گومان اتدئيئم جئنايتلردن هچ بئرئني اونا ائتّئهام وورماديلار.

19 آنجاق اؤز دئنلري باره​سئنده بئر نچه ائختئلافلاري وار ائدي و عئسا آدلي اؤلموش بئر آدام حاقّيندا دا کي، پولوس اونون دئري اولدوغونو بيان ادئردي.

20 بو جور مسله​لري نجه تفتئش اِده​جه‌يئمي بئلمه‌دئيئمدن، اوندان سوروشدوم کي، آيا اورشلئمه گدئب اورادا بو مطلبلر حاقّيندا موحاکئمه اولونماق ائسته‌يئر.

21 آمّا پولوس ائسته‌دي کي، حبسده ساخلانيلسين و اؤز ائشئنئن حلّئني ائمپاراطورون محکمه‌سئنده طلب اتدي. من ده امر اتدئم کي، قيصرئن يانينا گؤنده‌ره​جه‌يئم زامانا قدر حبسده ساخلانسين."

22 اغرئپا فِستوسا ددي: "من اؤزوم ده بو آدامين سؤزلرئني اشئتمک ائستردئم."" او دا ددي: "صاباح اونو اشئدرسن."

23 او گونون صاباحي اغرئپا ائله برنئکي بؤيوک طمطراقلا گلدئلر و اونلارلا گلن مئن​باشي​لار و شهرئن آدلي-سانلي آداملاري ائله دئوانخانايا گئردئلر. فِستوسون امری ائله پولوس گتئرئلدي.

24 فستوس ددي: "اَغرئپا پادشاه و سئز بورادا بئزئمله اولان جنابلار، سئز بو آدامي گؤرورسونوز کي، هم اورشلئمده، هم ده بورادا ياشايان بوتون يهود خالقي اونون باره​سئنده قيشقير-باغير سالير کي، بو آدام آرتيق ياشامالي ديئل.

25 لاکئن من آنلاديم کي، او، اؤلومه لايئق هچ بئر خاطا اتمه‌يئب و اؤزو ائمپاراطورون محکمه​سئني طلب اتدئيئنه گؤره، قرار وردئم کي، اونو گؤنده‌رئم.

26 آمّا سولطانا اونون حاقّيندا يازاجاق قطعي بئر سؤزوم يوخدور. بونا گؤره اونو سئزئن حوضورونوزا، خوصوصن ده سئز اغرئپا پادشاهين حوضورونا گتئرتمئشم کي، بو ائش تفتئش اِدئلندن سونرا، يازماغا بئر سؤزوم اولسون.

27 چونکي منه منطئقسئز گلئر کي، بئر محبوسو گؤنده‌رک، لاکئن اوندان ادئلن شئکايتلري گؤنده‌رمه‌يک."

26

1 اَغرئپا پولوسا ددي: "اؤزون حاقّيندا دانيشماغا ائجازن وار."" او زامان پولوس اَلئني اوزاديب مودافئعه​سئني باشلادي:

2 "اغرئپا پادشاه! من اوچون بئر سعادتدئر کي، يهودئلر طرفئندن وورولدوغوم بوتون ائتّئهاملارا گؤره بو گون سنئن حوضوروندا اؤزومدن دئفاع ادئرم.

3 عَلَلخوصوص کي، سن اؤزون يهودئلرئن بوتون آيئنلر و موباحئثه​لرئني بئلئرسن. بونا گؤره ده خاهئش ادئرم کي، منه صبئرله قولاق آساسان.

4 بوتون يهودئلر بئلئرلر کي، نجه من جاوانليغيمدان عؤمرومو خالقيمين ائچئنده و اورشلئمده کچئرتمئشم.

5 مني اوّلدن اوزون بئر مودّت تانيديقلارينا گؤره، اگر ائسته‌سه​لر، شهادت وره بئلرلر کي، دئنئمئزئن لاپ جئدّي فئرقه​سي اولان فرئسي فئرقه​سئنه باغلي ياشاميشام.

6 و ائندي تاري طرفئندن آتالاريميزا ورئلمئش وعده اومئدي اوچون موحاکئمه​يه چکئلمئشم.

7 او وعده کي، بئزئم اون‌ائکي قبئله​مئز، گجه-گوندوز تارييا صداقتله خئدمت اده​رک يرئنه يتئشمه‌سئني گؤزله‌يئرلر. و بو اومئد اوچون اي پادشاه، يهودئلر طرفئندن موتّهئم اولموشام.

8 نه اوچون سئز تارينين اؤلولري دئرئلتمه‌سئني ائنانيلماز بئر شي حساب ادئرسئنئز؟

9 دوغروسو، من اؤزوم ده گومان ادئردئم کي، ناصئره​لي عئسانين آدينا گرک چوخ عداوتلي ائشلر گؤروم.

10 اله اورشلئمده ده بونو ادئردئم. باش کاهئنلردن ائختئيار آليب موقدّسلردن چوخلاريني زئندانلارا سالديم، اونلارين اؤلومه ورئلمه‌سئنه ده راضي ائدئم.

11 بوتون کنئسه​لرده اونلاري جزالانديريب چاليشديم کي، کوفر دمه‌يه مجبور ادئم. اونلارين ضئدّئنه حددن آرتيق قودوروب، حتّا ياد شهرلرده بله اونلاري تعقئب ادئردئم.

12 بو خوصوصدا باش کاهئنلرئن ائختئيار و فرماني ائله دمشقه گدئردئم.

13 گون اورتا واختي، اي پادشاه، يول اوستونده گونون ائشيغيندان داها پارلاق بئر ائشيق منئم و منئمله سفره چيخانلارين اطرافينا ساچدي.

14 بئز هاميميز يره ييخيلديق و بئر سس اشئتدئم کي، عئبراني دئلئنده منه ديئر: «شاعول! شاعول! نه اوچون منه عذاب ورئرسن؟! ميخلارا تپئک وورماق سنه چتئندئر.»

15 ددئم: «سن کئمسن، يارب؟» رب ده ددي: «من عذاب وردئيئن عئسايام!

16 لاکئن قالخ، آياغا دور. چونکي بو مقصد اوچون سنه ظاهئر اولموشام کي، سن هم گؤردويون هم ده سنه ظاهئر اده​جه‌يئم شيلرئن خئدمتچي و شاهئدي اولاسان؛

17 سني يهودي خالقيندان و قيري‌يهودئلردن خئلاص اده​رک، ائندي اونلارين يانينا گؤنده‌رئرم کي،

18 گؤزلرئني آچاسان و اونلار قارانليقدان ائشيغا و شيطانين حاکئمئيّتئندن تارييا طرف دؤنه​لر و گوناهلارين باغيشلانماسينا و منه اولان ائمانلا تقدئس ادئلنلر آراسيندا مئراثا نايئل اولالار.»

19 بونا گؤره، اي پادشاه اَغرئپا، گؤيدن گلن رؤيايا ناموطئع اولماديم،

20 آمّا اوّلجه دمشقده اولانلارا، اورشلئمده​کئلره، سونرا بوتون يهودئيه دئياريندا ياشايانلارا، و حتّا قيري‌يهودئلره ده اعلان اتدئم کي، تؤوبه ادئب تارييا طرف دؤنسونلر و تؤوبه‌يه لايئق ائشلر گؤرسونلر.

21 بونلاردان اؤتري يهودئلر مني معبدده توتوب اؤلدورمه‌يه چاليشديلار.

22 لاکئن تاريدان گلن کؤمکله بو گونه قدر قاليب هم کئچئيه، هم ده بؤيوکه شهادت ورئرم و هچ بئر شي دمئرم مگر بو کي، پيغمبرلر و موسانين بويوردوقلاري يرئنه يتئشئر؛

23 بو کي، مسئحئن عذاب چکمه‌سي واجئب ائدي و اؤلولردن ائلک دئرئلن اولدوغو اوچون ائشيغي، هم يهودي خالقينا هم ده قيري‌يهودئلره اعلان اده​جک."

24 پولوس اؤز دئفاعسيندا حله بو سؤزو ديئردي کي، فِستوس اوجا سَسله ددي: "پولوس، عاغيلين باشيندان چيخيب! علمئنئن چوخلوغو سني دلئيه دؤنده‌رئر."

25 آمّا پولوس ددي: "عالئجناب فِستوس، عاغيليم باشيمدان چيخماييب، آنجاق حقئقت و عاغيلا سيغان سؤزلري ديئرم.

26 چونکي پادشاهين دا بو شيلردن خبري وار و يقئنلئکله اونا خئطاب ادئرم. آرخايينام کي، بونلارين هچ بئري اونون نظرئندن قاچماز، چونکي بو ائش خلوت بئر گوشه​ده باش ورمه‌يئب.

27 پادشاه اغرئپا، آيا سن پيغمبرلره ائنانيرسان؟ بئلئرم کي، ائنانيرسان."

28 اغرئپا پولوسا جاواب وردي: "آز بئر زاماندا مني مسئحي اولماغا بله قانع اده​جکسن."

29 پولوس دا اونا ددي: "آز يا چوخ، تاريدان ائستردئم کي، آنجاق سن يوخ، بو گون مني اشئدنلرئن هاميسي، منئم کئمي اولسايديلار، بو زنجئرلردن باشقا."

30 پادشاه قالخدي. والي، برنئکي و اونلارلا اوتورانلار دا قالخديلار.

31 و بئر يانا چکئلدئکلري زامان، بئربئرلری ائله دانيشيب ديئردئلر: "بو آدام اؤلومه، و يا حبسه لايئق بئر ائش گؤرمور."

32 و اَغرئپا فِستوسا ددي: "بو آدام اگر قيصرئن محکمه​سئني طلب اتمه‌سيدي، آزاد اولا بئله‌ردي."

27

1 گمی ائله ائتاليايا گتمه‌يئمئز قرار ورئلدئکده، پولوس و بئر نچه اؤزگه محبوسلاري ائمپاراطور فوجونون جولئيوس آدلي بئر يوزباشيسينا تحوئل وردئلر.

2 آسئيا ايالتئنئن ساحئلئنده​کي يرلري گزمه‌لي اولان بئر اَدِرمئت گمئسئنه مئنئب، دهنزه چيخديق. مقدونئيه​دن تسالونئکلي اَرئسترخوس دا بئز​ئمله ائدي.

3 او گونون صاباحي صيدونا چاتديق. جولئيوس پولوسا ائلتئفات گؤرسه‌دئب اونا ائجازه وردي کي، دوستلارينين يانينا گتسئن و اونلار بئر آز اونا يتئشسئنلر.

4 اورادان يولا دوشدوک و کوله‌يئن اوزوموزه طرف اسدئيئندن قئبرئسئن پناهي آلتيندا کچدئک.

5 دهنزي کئلئکئيا و پامفئلئيه‌نئن ساحئلئندن کچئب لئسئيانين مئرا شهرئنه گلدئک.

6 اورادا يوز باشي، ائتاليايا گدن بئر ائسکندرئيه گمئسي تاپدي و بئزي اونا مئندئردي.

7 بئر نچه گون ياواش سورعتله گتدئک و گوجله قنئدوسون يانينا يتئشدئک. يل بئزي ياخين گتمه‌يه قويماديغيندان، سالمونا طرفئندن کرئته سوردوک.

8 چتئنلئکله اوندان کچئب «گؤزل بندرلر» ديئلن بئر يره چاتديق کي، لاسيا شهري بو يره ياخين ائدي.

9 چوخ واخت کچدئيئنه و اوروج گونو ده باشا چاتديغينا گؤره، آرتيق دهنزده سفره چيخماغين چوخ خطري وار ائدي. اودور کي، پولوس اونلارا نصئحت ورئب،

10 ددي: "کئشئلر، گؤرورم کي، دهنزده سفره چيخماق آنجاق يوک و گمي اوچون يوخ، بئزئم حياتيميز اوچون ده خطرلي​​دئر و چوخ ضرر سببي اولاجاق."

11 آمّا يوزباشي پولوسون سؤزوندن چوخ، گمئنئن سوکانچيسينا و صاحئبئنه اعتئماد ادئردي.

12 قيشي کچئرتمه‌يه او بندر موناسئب اولماديغيندان، گمئده​کئلرئن اکثرئيّتي بو قرارا گلدئلر کي، اورادان چيخيب، بئر نحوله کرئتئن فئنئکس بندرئنه چاتسينلار کي، جنوب-قربه و شئمال-قربه باخير و قيشي اورادا کچئرتسئنلر.

13 جنوب يلي ياواشجا اَسمه‌يه باشلاديقدا، آماجلارينا نايئل اولدوقلاريني گومان ادئب، لنگري قالديرديلار و ساحئله ياخين کرئت ساحئلي بويو يولا دوشدولر.

14 آمّا چوخ چکمه‌دي کي، قورولوقدان اوراکلئدون آدلانان شئدّتلي بئر کولک اسدي.

15 گمي کوله‌يه دوشدو و کوله‌يه موقاوئمت گؤرسده بئلمه‌دئيئندن، بئز ده تسلئم اولوب سورونوردوک.

16 کلودا آدلي کئچئک بئر جزئره‌نئن ياخينليغيندا، گمئنئن قاييغيني گوجله ساخلايا بئلدئک.

17 قاييغي يوخاري چکندن سونرا، اسبابلاردان ائستئفاده ادئب، گمئنئن آلتيني باغلاديلار و سئرتئسئن داهازليغيندا قومسالا اوتورماقدان قورخوب، يِلکَني اندئردئلر و بلجه اؤزلري ده اونونلا سورونوردولر.

18 او گونون صاباحي حله شئدّتلي کوله‌يئن اسئري ائدئک کي، گمئنئن يوکونو دهنزه آتماغا باشلاديلار.

19 اوچونجو گون ده اؤز اَللری ائله گمئنئن تجهئزاتيني آتديلار.

20 بئر نچه گون، گونش و اولدوزلار گؤرونمه‌دي و بو بؤيوک کولک بئزي اسئر اتدئيئندن، آرتيق خئلاص اولونماغيميزا بوتون اومئدلر ياواش-ياواش کسئلدي.

21 چوخدان بري يمکسئز قالديقلاريندان، پولوس اورتادا دوروب ددي: "کئشئلر، سئز گرک منئم نصئحتئمي قبول ادئب، کرئتدن دهنزه چيخمايدينيز و بو ضرر و زئياني چکمه‌يدئنئز.

22 لاکئن ائندي سئزي تشوئق ادئرم کي، جسارتئنئزي اَلدن ورمه‌يه​سئنئز. چونکي آرانيزدا هچ بئر تلفات اولماياجاق، آنجاق گمي الدن گده​جک.

23 چونکي اله بو گجه عاييد اولدوغوم و اونا خئدمت اتدئيئم تارينين بئر مله‌يي قاباغيمدا دوروب،

24 ددي: «قورخما، پولوس! سن گرک قيصرئن حوضوروندا داياناسان. باخ، تاري، سنئنله گمئده گدنلرئن هاميسيني سنه عطا ادئب.»

25 اونا گؤره ده، کئشئلر، جسارتئنئزي اَلدن ورمه‌يئن. چونکي تارييا ائنانيرام کي، دقئقن منه ديئلن کئمي اولاجاق.

26 لاکئن بئر جزئره‌ده قومسالا اوتورماغيميز لازيمدير."

27 اون دؤردونجو گون گلدئيي واخت، بئز آدِرياتئک دهنزئنده سورولونوردوک کي، گجه ياريسينا ياخين، گمئچئلر قورولوغون ياخينلاشديغيني حئسّ اتدئلر.

28 درئنلئيي اؤلچوب اوتوز بش متر اولدوغونو گؤردولر. بئر آز ائره‌لئده گئنه اؤلچوب ائيئرمي بش اولدوغونو گؤردولر.

29 قاياليقدا قومسالا اوتورماق قورخوسوندان گمئنئن آخيريندان دؤرد لنگر آتيب، سحرئن آچيلماسيني آرزولاديلار.

30 گمئچئلر گمئدن قاچماغا چاليشديلار و گمئنئن قاباق طرفئندن لنگرلري آتماغي بهانه ادئب، قاييغي دهنزه اندئردئلر.

31 پولوس يوزباشي و عسگرلره ددي: "اگر بونلار گمئده قالماسالار، سئز خئلاص اولا بئلمزسئنئز."

32 او واخت عسگرلر قاييغين ائپلرئني کسئب قاييغي دهنزه سالديلار.

33 سحر عنقرئب آچيلاجاق ائدي کي، پولوس هاميني يمک يمه‌يه تشوئق ادئب ددي: "آرتيق اون دؤرد گوندور کي، آج قارين گودوبسونوز و بئر شي يمه‌يئبسئنئز.

34 بونا گؤره سئزي تشوئق ادئرم کي، يمک يئيه​سئنئز؛ بو، قويماز کي، قووّتئنئزي اَلدن وره‌سئنئز، چونکي هچ بئرئنئزئن باشيندان بئر توک بله محو اولماياجاق."

35 بونو دئيندن سونرا چورک گؤتوروب، هامينين گؤزو قاباغيندا تارييا شوکور اتدي و اونو بؤلوب يمه‌يه باشلادي.

36 اونلارين هاميسي اورکله‌نئب، اونلار دا يمک يدئلر.

37 گمئده هاميميز ائکي يوز يتمئش آلتي نفر ائدئک.

38 اونلار يمکدن دوياندان سونرا، بوغداني دهنزه آتيب، گمئني يونگول‌لَشدئردئلر.

39 سحر آچيلديقدا قورولوغو تانييا بئلمه‌دئلر؛ آنجاق قوملو ساحئلي اولان بئر جزئره گؤردولر و قرار وردئلر کي، اگر مومکون اولسا، گمئني اورايا سالسينلار.

40 لنگرلري کسئب دهنزه بوراخديلار و همن آندا سوکانين ائپلرئني آچديلار. سونرا قاباق يلکَني يل سمتئنه قالديرديلار و ساحئل طرفئني توتوب گتدئلر.

41 آمّا ائکي دهنزئن بئربئرئنه بئرلَشدئيي يرده قورولوغا ديئب، قومسالا اوتوردولار. گمئنئن قاباق طرفي قوما باتيب حرکتسئز قالدي، لاکئن دال طرفي شپه​لرئن گوجوندن سينماغا باشلادي.

42 عسگرلر قصد اتمئشدئلر کي، محبوسلارين هاميسيني اؤلدورسونلر، اِله کي، هچ بئرئسي اوزوب قاچا بئلمه‌سئن.

43 آمّا يوزباشي پولوسون سالامات قالماسيني ائسته‌يئردي. بونا گؤره ده اونلارين قصدئنه مانع اولدو و امر اتدي کي، اوّل اوزه بئلنلر گمئدن آتيليب قورولوغا چاتسينلار.

44 و قالانلاري دا بعضئلري تاختالار اوستونده، بعضئلري ده گمئنئن آيري پارچالاري اوستونده قورولوغا چيخسين. بلجه هامي سالامات قورولوغا چيخدي.

28

1 اونلار سالامات چيخاندان سونرا، اؤيره‌ندئک کي، جزئره‌نئن آدي مالتادير.

2 يرلي اهالي بئزه بؤيوک بئر ائلتئفات گؤرستدئلر؛ ياغيش و سويوق اولدوغوندان اود قالاييب بئزئم هاميميزي قبول اتدئلر.

3 پولوس بئر چوخ چيرپي ييغيب اودون اوستونه قوياندا، ائستئدن بئر افعي ائلان چيخدي و اونون اَلئنه ياپيشدي.

4 يرلي اهالي ائلاني اونون اَلئندن آسيلميش گؤره‌نده، بئر​بئرلرئنه ددئلر: "هرحالدا بو آدام قاتئلدئر؛ دهنزدن خئلاص اولدوقدا دا عدالت اونا ياشاماق مجالي ورمئر."

5 آمّا پولوس ائلاني سئلکله​يئب، اودا آتدي و هچ بئر زئيان گؤرمه‌دي.

6 اونلار گؤزله‌يئردئلر کي، پولوسون بدني شئشسئن و يا قفلتن اؤلوب يره ييخيلسين. لاکئن بئر چوخ زامان گؤزله‌دئکدن سونرا اونا هچ بئر شي اولماديغيني گؤره‌نده، فئکئرلرئني ديئشدئرئب ددئلر کي، او بئر آللاهدير.

7 او يرئن ياخينليغيندا املاک وار ائدي کي، پوبلئيوس آدلانان جزئره‌نئن بؤيوکونه عاييد ائدي. او بئزي قوناق قبول ادئب اوچ گون بئزه نزاکتله ياخشي يتئشدي.

8 پوبلئيوسون آتاسي قيزديرمادان و قانلي ائسهالدان ناخوش ياتيردي. پولوس اونون يانينا گتدي و دوعا ادئب اَللرئني اونون اوستونه قويدو و اونا شفا وردي.

9 بو، باش ورندن سونرا جزئره‌دن اولان آيري ناخوشلار دا گلئب صاغالديلار.

10 بئزه چوخ حؤرمتلر​له احتئرام گؤرستدئلر و دهنزه چيخديغيميز واخت، احتئياجيميز اولان لوازئماتي تداروک گؤردولر.

11 اوچ آيين آخيريندا قاباق سمتئنده "جوزا" علامتی اولان اولان ائسکندرئيه​لي بئر گمي ائله کي، قيشي جزئره‌ده کچئرتمئشدي، دهنزه چيخديق.

12 سئراکئيوسدا اِنئب، اورادا اوچ گون قالديق.

13 اورادان دهنزه چيخيب رِگئيوما گلدئک. بئر گون سونرا جنوب يلي اسدي و ائکئنجي گونو پوتولئيا يتئشدئک.

14 اورادا بعضي قارداشلارا راست گلدئک و بئزدن دعوت اتدئلر کي، يدّي گون اونلارلا قالاق. و بلجه روما گلدئک.

15 اوراداکي قارداشلار بئزئم باره​مئزده اشئتدئکده، آپئيوس بازاري و «اوچ مهمانخانا» ديئلن يِره قدر پئشوازيميزا گلدئلر. پولوس اونلاري گؤرنده تارييا شوکور ادئب اورکلندي.

16 روما گئردئيئمئز واخت، پولوسا ائجازه ورئلدي کي، اونون کشئيئني چکن عسگرله تک باشينا قالسين.

17 اوچ گون سونرا پولوس يهودئلرئن آدلي-سانلي آداملاريني بئر يره چاغيردي و ييغيلديقلاري زامان، اونلارا ددي: "قارداشلار، من خالقيميزا و يا آتالاريميزين عادتلري ضئدّئنه بئر شي اتمه‌دئيئم حالدا، اورشلئمدن محبوس روملولار اَلئنه ورئلدئم.

18 اونلار دا مني ائستئنطاق ادئب آزاد اتمک ائسته‌دئلر، چونکي منده اؤلومه لايئق بئر تقصئر يوخ ائدي.

19 لاکئن يهودئلر بونا موخالئف چيخاندا مجبور قالديم کي، قيصرئن محکمه​سئني طلب ادئم. نه کي، گويا خالقيميزدان بئر شئکايتئم وار.

20 اِله بو سببدن ده سئزي دعوت اتدئم کي، سئزئنله گؤروشوب صؤحبت اِدئم. چونکي من ائسرايئلئن اومئدي اوچون بو زنجئرلرله باغلانميشام."

21 اونلار اونا ددئلر: "بئز سنئن حاقّيندا يهودئيه​دن نه مکتوبلار آلميشيق، نه ده قارداشلاردان بئري بورايا خبر گتئرئب و سنئن حاقّيندا پئس بئر شي ديئب.

22 لاکئن ائسته‌يئرئک کي، سنئن فئکئرلرئني اؤزوندن اشئدک. چونکي بئزه بئلدئرئلئب کي، بو فئرقه​يه ضئدّ هر يرده سؤز گدئر."

23 پولوس اوچون بئر گون تعيئن اتدئلر و بئر چوخ آدام اونون ياشاديغي اوده اونون يانينا گلدي. او دا تارينين پادشاهليغيني جئدّي شکئلده اونلارا بيان ادئب، سحردن آخشاما قدر آچيقلادي و چاليشيردي کي، موسانين شرئعتئندن و پيغمبرلردن اونلاري عئسا حاقّيندا قانع اتسئن.

24 بعضئلري ديئلن سؤزلرله قانع اولدولار، لاکئن قالانلاري ائنانماديلار.

25 اونلار بئربئرلري ائله راضيلاشماديقدا، پولوسون بو سؤزوندن سونرا چيخيب گتدئلر. "موقدّس روح اشعيا پيغمبرئن واسئطه‌سئله بئزئم آتالاريميزا نه گؤزل بو سؤزو ددي:

26 «بو خالقين يانينا گت و ده: دائم اشئده​جکسئنئز، لاکئن آنلاماياجاقسينيز. دائم باخاجاقسينيز، لاکئن گؤرمه‌يه​جکسئنئز.

27 چونکي بو خالقين اوره‌يي برکله‌يئب، قولاقلاري ائله ده چوخ آغير اِشئدئرلر. گؤزلرئني باغلاييبلار، مبادا کي، گؤزلري ائله گؤرسونلر، قولاقلاري ائله اشئتسئنلر، اورکلري ائله ده آنلاسينلار و دؤنسونلر و من اونلارا شفا ورئم.»

28 ائندي بئلئن کي، تارينين بو نئجاتي قيري‌​يهودئلره گؤنده‌رئلئب و اونلار قولاق آساجاقلار."

29 پولوس بو سؤزلري دئيندن سونرا، يهودئلر آرالاريندا چوخ ديئشه​رک آيريلديلار.

30 پولوس ائجاره اتدئيي اِوده ائکي ائل تامام قالدي و يانينا گلن هر کسي قبول ادئردي

31 و تارينين پادشاهليغيني وعظ ادئب، ربّ عئسا مسئح حاقّيندا بوتون جسارتله مانعسئز تعلئم ورئردي.