1 تارينين اوغلو عئسا مسئحئن خوش خبرئنئن باشلانيشي.
2 اشعيا پيغمبرئن کئتابيندا يازيليب: «باخ، من سنئن قاباغيندا اؤز الچئمي گؤندهرئرم کي، سنئن يولونو حاضيرلاسين.
3 چؤلده بئرئنئن سسي نئدا ادئر: ربّئن يولونو حاضيرلايين. اونون يوللاريني دوز ادئن.»
4 و يحيا بلجه ظوهور اتدي و چؤلده ائنسانلاري تعمئد ورئب، گوناهلارين باغيشلانماسي اوچون تؤوبه تعمئدئني وعظ ادئردي.
5 اورشلئمليلر و بوتون يهودئيه وئلايتئنده ياشايانلار، اونون يانينا گلئردئلر و گوناهلارينا اعتئراف ادئب، اوردون چاييندا اوندان تعمئد آليرديلار.
6 يحيا دَوه توکوندن پالتار گيئنئب، درئدن بلئنه قاييش باغلاميشدي و چيئرتکه و چؤل بالي ييئردي.
7 او وعظ ادئب ديئردي: "مندن سونرا مندن داها قووّتلي اولان گلئر کي، من اَيئلئب اونون آياق قابينين باغيني دا آچماغا بله لايئق ديئلم.
8 من سئزي سو ائله تعمئد وردئم، آمّا او سئزي موقدّس روحلا تعمئد ورهجک."
9 او گونلرده، عئسا جلئلئن ناصئره شهرئندن گلئب، اوردون چاييندا يحيادان تعمئد آلدي.
10 و سودان چيخار-چيخماز گؤيون ياريلديغيني و روحون گؤيرچئن شکلئنده اونون اوستونه اندئيئني گؤردو.
11 و گؤيدن بئر سس گلدي: "سن منئم سِودئيئم اوغلومسان. سندن راضييام!""
12 اله او آندا موقدّس روح عئساني چؤله آپاردي،
13 و او، قيرخ گون اورادا قاليب شيطان طرفئندن وسوسه اولونوردو. عئسا اورادا وحشي حيوانلارلا قاليردي و ملکلر ده اونا خئدمت ادئردئلر.
14 يحيانين توتولماسيندان سونرا، عئسا جلئله گلدي و تارينين خوش خبرئني وعظ ادئب ديئردي:
15 "واخت تامام اولور. تارينين پادشاهليغي ياخينلاشيب. تؤوبه ادئن و خوش خبره ائنانين."
16 عئسا جلئل دهنزئنئن قيراغيندان کچن واخت، شمعون و قارداشي آندرياسي گؤردو. اونلار دهنزه تور آتيرديلار، چونکي باليق اووچوسو ائدئلر.
17 و اونلارا ددي: "منئم داليمجا گلئن. من سئزي ائنسانلار اووچوسو ادهرم."
18 اونلار دا او آندا تورلاريني بوراخيب، اونون دالينجا گتدئلر.
19 اورادان بئر آز ائرهلي گتدئکده عئسا زِبِدِي اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّاني گؤردو. اونلار قاييقدا اوتورموشدولار و تورلاريني تعمئر ادئردئلر.
20 عئسا اله او ساعاتدا اونلاري دعوت اتدي. اونلار دا آتالاري زِبِدِيي ائشچئلرله قاييقدا قويوب، اونون دالينجا گتدئلر.
21 اونلار کفرناحوما گلدئلر. سبّت گونو يتئشنده، عئسا کنئسهيه گئرئب تعلئم ورمهيه باشلادي.
22 اونون تعلئمئندن هامي حيران قالميشدي، چونکي اونلارا دئن عالئملري کئمي يوخ، ائقتئدار صاحئبي کئمي تعلئم ورئردي.
23 کنئسهده ناپاک روح الئنده توتولموش بئر آدام وار ائدي. بو آدام باغيرا-باغيرا ددي:
24 "ناصئرهلي عئسا، بئزدن نه ائستهيئرسن؟ آيا بئزي هلاک اتمک اوچون گلئبسن؟ سنئن کئم اولدوغونو بئلئرم: سن تارينين موقدّسيسن!""
25 لاکئن عئسا اونا آجيقلانيب ددي: "ساکئت اول و اوندان اشئيه چيخ!""
26 او واخت ناپاک روح، آدامي شئدّتله اَسدئردي و اوجا سَسله چيغيريب اوندان اشئيه چيخدي.
27 هامي تعجّوبدن مات قالميشدي و بئربئرلرئندن سوروشوردولار: "بو نهدئر؟! ائقتئدارلي تزه بئر تعلئم! ناپاک روحلارا بله امر ادئر، و اونلار اوندان ائطاعت ادئرلر."
28 و چوخ چکمهدي کي، عئسانين شؤهرتي جلئلئن بوتون يرلرئنده ياييلدي.
29 اونلار کنئسهدن چيخان واخت، يعقوب و يوحنّا ائله، شمعون و آندرياسين اِوئنه گتدئلر.
30 شمعونون قايناناسي قيزديرما ائچئنده ياتاقدا ائدي. اونون حاليندان آنَن عئساني خبردار اتدئلر.
31 عئسا او آروادا ياخينلاشدي و اونون الئندن توتوب آياغا قالديردي. آروادين قيزديرماسي کسئلدي و اونلارا خئدمت اتمهيه باشلادي.
32 آخشام، گون باتان واخت، بوتون ناخوشلار و ناپاک روحلار الئنده توتولموش ائنسانلاري اونون يانينا گتئردئلر.
33 شهرئن بوتون خالقي قاپييا ييغيلميشدي.
34 عئسا جوربهجور ناخوشلوقلارا دوچار اولموش بئر چوخ ائنساني صاغالتدي و بئر چوخ ناپاک روحلاري قوودو. او، ناپاک روحلارين دانيشماغينا ائجازه ورمئردي، چونکي اونو تانيييرديلار.
35 سحر، گون چيخماميش عئسا قالخدي و اِودن چيخيب ساکئت بئر يره گتدي و اورادا دوعا ادئردي.
36 شمعون و اونونلا اولانلار، اونو آختارماغا چيخديلار و اونو تاپيب ددئلر:
37 "هامي سني آختارير."
38 عئسا اونلارا ددي: "گلئن آيري يرلره، بو ياخين قصبهلره ده گدک کي، اونلاردا دا وعظ ادئم. چونکي من بونون اوچون گلمئشم."
39 و جلئلئن بوتون يرلرئنده گزئردي و اونلارين کنئسهلرئنده وعظ ادئب، ناپاک روحلاري قوووردو.
40 بئر نفر جوذاملي عئسانين يانينا گلدي و اونون قاباغيندا دئز چؤکوب يالوارا-يالوارا ددي: "اگر ائستهيهسن مني بو ناخوشلوقدان تمئز اده بئلرسن."
41 عئسانين او آداما رحمي گلدي و الئني اوزاديب، اونون اوستونه قويدو و اونا ددي: "ائستهيئرم، تمئز اول."
42 او آندا جوذام بو آدامي ترک اتدي و او، بو مرضدن تمئز اولدو.
43 عئسا اونا جئدّي تاپشيريب، آنَن اونو مورخّص اتدي و اونا ددي:
44 "باخ! هچ کئمه بئر سؤز دمه، آنجاق گت کاهئنه گؤرون و تمئزلئيئن اوچون موسانين امر اتدئکلرئني تقدئم ات کي، اونلارا شهادت اولسون."
45 آمّا او آدام چيخيب، چوخ شيلر جار چکدي و اولوب-کچنلري هر يرده يايدي. اله کي، عئسا آرتيق هچ بئر شهره آچيقجا گئره بئلمهيئب، شهردن اشئگده، چؤلده قاليردي. آمّا آداملار هر طرفدن اونون يانينا گلئردئلر.
1 بئر نچه گون سونرا عئسا گئنه کفرناحوما گلدي و اونون اِوده اولماسينين خبري ياييلدي
2 و او قدر چوخ آدام اورايا ييغيلدي کي، قاپي آغزيندا دا بله ير قالمادي و عئسا اونلارلا تارينين کلاميندان دانيشيردي.
3 بو آرادا بئر عئدّه، ائفلئج آدامي دؤرد نفرئن وسئلهسئله داشيييب اونون يانينا گتئردئلر.
4 آمّا آداملارين چوخلوغوندان اونا ياخينلاشا بئلمهدئلر. اونون اوچون ده عئسانين اولدوغو اِوئن داميني سؤکوب يارديلار و ائفلئج آدامي ياتاغي ائله آشاغي اِندئردئلر.
5 عئسا اونلارين ائمانيني گؤرنده ائفلئجه ددي: "اوغول، گوناهلارين باغيشلاندي."
6 آمّا عالئملردن بئر نچهسي اورادا اوتوروب اورَکلرئنده دوشونوردولر:
7 "بو آدام نه اوچون بله کوفرلر دانيشير؟ تاريدان باشقا کئم گوناهلاري باغيشلايا بئلر؟""
8 عئسا روحوندا اونلارين اؤز آرالاريندا بله دوشوندوکلرئني آنلاييب اونلارا ددي: "نه اوچون اورکلرئنئزدن بله فئکئرلر کچئردئرسئنئز؟""
9 هانسي داها آساندير؟ ائفلئجه «گوناهلارين باغيشلاندي» دمک؟ يوخسا «قالخ، دؤشهيئني گؤتور گت» دمک؟
10 آمّا بئلهسئنئز کي، ائنسان اوغلونون ير اوزونده گوناهلاري باغيشلاماق قودرتي وار…" عئسا ائفلئجه ددي: ""
11 "سنه ديئرم قالخ، دؤشهيئني گؤتور و اوئنه گت."
12 او آندا ائفلئج يردن قالخيب دؤشهيئني گؤتوردو و هامينين گؤزو قاباغيندا چيخيب گتدي. اله کي، هامي تعجّوبدن مات قالدي و تاريني حمد ادئب ديئردئلر: "بله بئر شي اصلا گؤرمهمئشدئک."
13 عئسا گئنه دهنزئن قيراغينا گتدي و بوتون خالق اونون يانينا گلدي و او دا اونلارا تعلئم ورئردي.
14 يولدان کچنده آلفاعوس اوغلو لاوئني باج ييغيلان يرده اوتورموش گؤردو و اونا ددي: "منئم داليمجا گل."" لاوي ده قالخيب اونون دالينجا گتدي.
15 عئسا لاوئنئن اوئنده سوفره باشيندا اوتورموشدو. بئر چوخ باج ييغانلار و گوناهکارلار دا او و شاگئردلرئله سوفره باشيندا اوتورموشدولار. چونکي چوخ آداملار اونون دالينجا گدئردئلر.
16 فرئسئلرئن عالئملري عئسانين گوناهکارلار و باج ييغانلارلا يمک يدئيئني گؤرنده اونون شاگئردلرئنه ددئلر: "نه اوچون او، باج ييغانلار و گوناهکار آداملارلا ييئب-ائچئر؟""
17 عئسا بو سؤزو اشئدن زامان اونلارا ددي: "صاغ آداملار يوخ، ناخوشلار طبئبه مؤحتاجديرلار. من صالح آداملاري يوخ، گوناهکار آداملاري دعوت اتمهيه گلمئشم."
18 يحيانين شاگئردلري و فرئسئلر اوروج توتموشدولار. بونلار عئسانين يانينا گلئب اونا ددئلر: "يحيانين و فرئسئلرئن شاگئردلري نه اوچون اوروج توتورلار، آمّا سنئن شاگئردلرئن اوروج توتمورلار؟""
19 عئسا اونلارا ددي: "بَيئن قوناقلاري، بَي اونلارلا اولان واخت، مگر اوروج توتارلار؟ نه قدر کي، بَي اونلارلا وار، اونلار اوروج توتا بئلمزلر."
20 آمّا او گونلر يتئشهجک کي، بَي اونلارين الئندن آليناجاق و او زامان اونلار اوروج توتاجاقلار.
21 هچ کس کؤهنه پالتارا تزه قوماشدان ياماق تئکمز. يوخسا تزه ياماق کؤهنه پالتاردان قوپار و ييرتيق داها پئس اولار.
22 هچ کس ده تزه شرابي کؤهنه تولوقلارا تؤکمز. يوخسا تزه شراب کؤهنه تولوقلاري پارتلادار. هم شراب تؤکولوب گدر، هم ده تولوق تلف اولار. تزه شرابي تزه تولوقلارا تؤکرلر.
23 بئر گون عئسا سبّت گونونده شاگئردلري ائله اَکئنلر آراسيندان کچئردي. کچنده شاگئردلر سونبوللري درمهيه باشلاديلار.
24 فرئسئلر اونا ددئلر: "باخ! سبّت گونونده جائز اولمايان ائشي نه اوچون گؤرورلر؟""
25 عئسا اونلارا ددي: "آيا هچ اوخوماييبسينيز کي، داوود و اونونلا آج اولانلار، آج و مؤحتاج قالاندا نه اتدئلر؟ ""
26 نجه داوود باش کاهئن اَبياتارين زامانيندا تارينين اِوئنه گئرئب، تارييا تقدئم اولونموش چؤرهيي يدي و اونونلا اولانلارا دا وردي، حال بو کي، اونلاري يمک کاهئنلردن باشقا هچ کسه جائز ديئلدي؟!
27 و عئسا اونلارا ددي: "ائنسان سبّت گونو اوچون يوخ، سبّت گونو ائنسان اوچون اولوب. ""
28 بونا گؤره ائنسان اوغلو سبّت گونونون ده صاحئبئدئر.
1 عئسا گئنه کنئسهيه گئردي. اورادا اَلي قوروموش بئر آدام وار ائدي.
2 اونلار عئساني دئقّتله گؤز آلتينا آلميشديلار کي، سبّت گونونده او کئشئيه شفا ورسئن و بونون اوچون اونا ائتّئهام وورسونلار.
3 عئسا اَلي قوروموش آداما ددي: "اورتادا دور."
4 و اونلارا ددي: "سبّت گونونده نه اتمک جائزدئر ياخشيليق اتمک، يوخسا پئسلئک اتمک؟ جان قورتارماق، يوخسا جان آلماق؟" اونلار ساکئت دورموشدولار.
5 عئسا اطرافيندا اولان آداملارا قضبله باخيب، اونلارين اورکلرئنئن برکلئيئندن چوخ قمگئن اولدو و او کئشئيه ددي: "الئني اوزات."" او آدام الئني اوزاتدي و اَلي اوّلکي کئمي اولدو.
6 فرئسئلر آنَن چيخيب هئرودچولارلا برابر عئساني اؤلدورمک اوچون مشورت اتدئلر.
7 آمّا عئسا شاگئردلری ائله دهنز طرفئنه چکئلدي و جلئلدن چوخ آداملار اونون دالينجا گتدئلر.
8 و اونون بوتون اتدئکلرئني اشئدنلر يهودئيهدن، اورشلئمدن، ائدومئيهدن، اوردون چايينين او تاييندان، صور و صيدانين اطرافلاريندا ياشايانلاردان بؤيوک بئر جاماعات اونون يانينا گلدي.
9 جاماعاتين اونو سيخيشديرماسي اوزوندن عئسا شاگئردلرئنه ددي کي، اونون اوچون بئر قاييق حاضيرلاسينلار.
10 چوخ ائنسانلاري شفا وردئيي اوزوندن ناخوش آداملاردان چوخلاري عئسانين اوستونه آتيليرديلار کي، اونا توخونسونلار.
11 و ناپاک روحلار اونو گؤرنده قاباغيندا يره قاپانيرديلار و باغيريب ديئردئلر: "سن تارينين اوغلوسان."
12 آمّا عئسا اونلارا قدغن ادئردي کي، اونون کئم اولدوغونو آشکار اتمهسئنلر.
13 عئسا داغا چيخيب، اؤزو ائستهدئيي آداملاري يانينا چاغيردي و اونلار اونون يانينا گتدئلر.
14 و اونائکي نفر تعيئن اتدي کي، اونونلا قالسينلار و اونلاري وعظ اتمهيه گؤندهرسئن
15 و ائقتئدارلاري اولسون کي، ناپاک روحلاري آداملاردان قووسونلار.
16 تعيئن اتدئيي آداملار بونلار ائدئلر: شمعون کی، اونا "پطروس" لقبئني ورمئشدی،
17 زِبِدِي اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّا کي، اونلارا "بواَنرجس" لقبئني ورمئشدي، بواَنرجس يعني ائلديرم اوغوللاري،
18 آندرياس، فئلئپوس، بَرتولوما، متّا، توماس، و آلفاعوس اوغلو يعقوب، تَداي، وطنپرست شمعون،
19 و ائسکاريوتلو يهودا کي، اونو دوشمن اَلئنه تسلئم اتدي.
20 اونلار اِوه گلدئلر و گئنه جاماعات ييغيلدي، اِله کي، چؤرک يمهيه بله ائمکانلاري اولمادي.
21 قوحوملاري بونو اشئدن زامان اونو آپارماغا گلدئلر. ديئردئلر: "دلي اولوب."
22 اورشلئمدن گلن عالئملر ديئردئلر: "بعلزبول اونون ائچئنه گئرئب و ائبلئسلر ريئسئنئن واسئطهسئله ائبلئسلري قوور."
23 عئسا اونلاري يانينا چاغيريب مثلله ددي: "شيطان، شيطاني نجه قووا بئلر؟ ""
24 ائکي يره بؤلونموش بئر مملکت داوام گتئره بئلمز.
25 اؤز ائچئنده ائکئيه بؤلونن بئر اِو ده آياق اوستونده قالا بئلمز.
26 اگر شيطان اؤزونه ضئدّ دوروب اؤزونده آيريليق سالسا، داوام گتئره بئلمز و اونون آخيري يتئشئب.
27 هچ کئم گوجلو بئر آدامين اِوئنه گئرئب ماليني اوغورلايا بئلمز، مگر اوّلجه اونون قوللاريني باغلاسين. او زامان اونون ماليني اوغورلايا بئلر.
28 دوغروسونو سئزه ديئرم، هامي گوناهلار، هامي کوفرلر ائنسان اوغوللارينا باغيشلانار
29 آمّا موقدّس روح حاقّيندا کوفر دئين آدامين گوناهي هچ واخت باغيشلانماز و تقصئري ابده کئمي اوستونده قالار.
30 چونکي اونلار "اوندا ناپاک روح وار" ديئردئلر.
31 عئسانين آناسي و قارداشلاري گلدئلر و اشئکده دوروب عئساني چاغيرماق اوچون اونون يانينا آدام گؤندهردئلر.
32 عئسانين اطرافيندا اوتوران خالق اونا ددئلر: "آنان و قارداشلارين اشئکده دوروب سني آختاريرلار."
33 عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "آنام و قارداشلاريم کئملردئر؟""
34 و اطرافيندا اوتورانلارا باخيب ددي: "باخين، آنام و قارداشلاريم. ""
35 هر کس تارينين ائستهدئيئني يرئنه يتئرسه، قارداشيم، باجيم، و آنام اودور.
1 عئسا گئنه دهنزئن قيراغيندا تعلئم ورمهيه باشلادي. اونون يانينا او قدر آدام ييغيلدي کي، او دهنزئن قيراغيندا سو اوستونده اولان قاييغا مئنئب اوتوردو. بوتون او جاماعات دهنزئن قيراغيندا دورموشدو.
2 عئسا اونلارا مثللرله چوخ شيلر تعلئم وردي و اؤيرتدئکلرئنده اونلارا بله ددي:
3 "قولاق آسين. بئر اَکئنچي توخوم سپمهيه چيخدي."
4 توخوملاري سپنده اونلاردان بعضئسي يولون قيراغينا دوشدو و قوشلار گلئب اونو يدئلر.
5 بعضئسي تورپاغي چوخ اولمايان داشليغا دوشوب تز بئتدي، چونکي تورپاغين درئنلئيي يوخ ائدي.
6 گون چيخاندا گونش اونو يانديردي و کؤکو اولماديغي اوچون قورودو.
7 توخوملاردان بعضئسي تئکانلار آراسينا دوشدو و تئکانلار بئتئب، اونو بوغدولار و ثمره ورمهدي.
8 او بئرئلري ده برکتلي تورپاغا دوشوب بئتدئلر و بؤيويوب بعضئسي بئره اوتوز، بعضئسي بئره آلتميش، و بعضئسي ده بئره يوز ثمره وردئلر.
9 عئسا اونلارا ددي: "اشئتمهيه قولاقلاري اولان اشئتسئن!""
10 تک اولان زامان، اونائکي شاگئرد و اونلارلا اطرافيندا اولان آداملار بو مثل حاقّيندا اوندان سوآل سوروشوردولار.
11 عئسا اونلارا ددي: "تارينين پادشاهليغينين سئرّئني بئلمک سئزه ورئلئب. آمّا اشئگده اولانلارا هر شي مثللرله اولور کي، ""
12 باخا-باخا گؤرمهسئنلر، قولاق آسا-آسا آنلاماسينلار، مبادا دؤنوب باغيشلانسينلار.
13 و اونلارا ددي: "بو مثلي باشا دوشمورسونوز؟ بس اؤزگه مثللري نجه باشا دوشهجکسئنئز؟""
14 اکئنچي کلامي سپئر.
15 يول قيراغينا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدئرلر، آمّا شيطان تزلئکله گلئب اونلارا سَپئلن کلامي گؤتوروب آپارير.
16 بلجه ده داشليق يرلره دوشنلر: کلامي اشئدئب آنَن اونو شادليقلا قبول ادئرلر.
17 آمّا اونلاردا کؤک يوخدور. بئر آز زامان قاليرلار، و سونرا بو کلامدان اؤتري سيخينتي و اذئيّت باش ورنده، آنَن ائماندان دوشورلر.
18 تئکانلار آراسينا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدئرلر،
19 آمّا بو دونيانين اوموراتي، مال-دؤولتئن آلداديجيليغي، و آيري شيلرئن هوسلري آرايا گئرئب کلامي بوغور و او، ثمرهسئز اولور.
20 برکتلي تورپاغا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدئب اونو قبول ادئرلر و بئره اوتوز، بئره آلتميش، و بئره يوز ثمره ورئرلر.
21 عئسا اونلارا ددي: "آيا لامپاني يانديريب دولچا آلتينا يا دا ياتاق آلتينا قويارلار؟ مگر لامپا، اونون اوچون ديئل کي، لامپا قابينا قويولسون؟""
22 چونکي گئزلي بئر شي يوخدور کي، آچيغا چيخماسين و اؤرتولو بئر شي يوخدور کي، آشکارا چيخماسين.
23 اشئتمهيه قولاقلاري اولان، اشئتسئن.
24 و اونلارا ددي: "نه اشئتدئيئنئزه دئقّت ادئن. هانسي اؤلچو ائله اؤلچرسئنئز، سئزه ده او اؤلچو ائله اؤلچولهجک و داها دا چوخ ورئلهجک."
25 چونکي کئمئن وارسا، اونا ورئلهجک و کئمئن يوخوسا، اولانلاري دا آليناجاقدير.
26 عئسا اونلارا ددي: "تارينين پادشاهليغي تورپاغا توخوم سَپَن بئر آداما بنزر."
27 گجه-گوندوز ياتار-دورار. توخوم بئتئب بؤيوير، آمّا او، بونون نجه اولدوغونو بئلمز.
28 ير اؤز-اؤزوندن ثمره ورئر: اوّل اوتو، سونرا سونبولو، داها سونرا دا سونبولده يتئشمئش دَني.
29 محصول يتئشدئيي واخت، آنَن اوراغ سالينار، چونکي بئچئن واختي يتئشئب.
30 و اونلارا ددي: "تارينين پادشاهليغيني نهيه بنزهدک؟ و يا اونو نه مثلله سئزه آيدينلاشديراق؟""
31 تارينين پادشاهليغي خاردال توخومو کئميدئر کي، تورپاقدا اکئلدئيي واخت، يرده اولان توخوملارين هاميسيندان کئچئکدئر.
32 آمّا اکئلندن سونرا بؤيويور و بوتون سبزهلردن داها بؤيوک اولور. اله ائري بوداقلار سالير کي، گؤيون قوشلاري اونون کؤلگهسي آلتينا قونا بئلئرلر.
33 عئسا کلامي بو کئمي مثللرله اونلارا آنلاديقلاري قدر تعلئم ورئردي
34 و مثلسئز هچ بئر شيي اونلارلا دانيشميردي. لاکئن تک اولان زامان اؤز شاگئردلرئنه بو شيلرئن هاميسيني آچيقلاييردي.
35 او گون، آخشام اولاندا، عئسا شاگئردلرئنه ددي: "دهنزئن او تايينا کچک."
36 اونلار دا جاماعاتي بوراخيب، عئسانين اوتوردوغو قاييقلا دهنزئن او بئري طرفئنه يولا دوشدولر. اؤزگه قاييقلار دا اونلارلا گلئردئلر.
37 بؤيوک بئر طوفان اولدو و شپهلر قاييغين ائچئنه اِنئردئلر. اله کي، قاييق سو ائله دولوردو.
38 عئسا قاييغين دال طرفئنده ياستيغين اوستونده ياتميشدي. اونلار اونو اوياديب ددئلر: "اوستاد، مگر بئزئم هلاک اولماغيميز سني ناراحات اتمئر؟""
39 عئسا اويانيب يله آجيقلاندي و دهنزه ددي: "ساکئت اول، آرام اول!"" يل داياندي و بؤيوک بئر آرامليق اولدو.
40 عئسا اونلارا ددي: "نه اوچون بو قدر قورخاقسينيز؟ نه اوچون ائمانينيز يوخدور؟""
41 اونلار چوخ قورخموشدولار و بئربئرلرئنه ديئردئلر: "بو کئمدئر کي، هم يل، هم ده دهنز اوندان ائطاعت ادئر؟""
1 و دهنزئن او بئري تايينا، جِراسئنئلرئن وئلايتئنه گلدئلر.
2 قاييقدان چيخان واخت، ناپاک روحو اولان بئر آدام قبئرئستاندان چيخيب عئسايا راست گلدي.
3 بو آدام قبئرئستاندا ياشاييردي و آرتيق هچ کئم اونو حتّا زنجئرلرله بله باغلايا بئلمئردي.
4 گرچي چوخ دفه کوندهلر و زنجئرلرله باغلانميش ائدي، آمّا کوندهلري سينديريب، زنجئرلري ده قيرميشدي و کئمسه اونو ضبط اتمهيه قادئر ديئلدي.
5 دائم، گجه-گوندوز، داغلاردا و قبئرلر آراسيندا باغيريب، داشلارلا اؤزونو يارالاييردي.
6 بو آدام عئساني اوزاقدان گؤرنده قاچا-قاچا گلدي و اونون قاباغيندا دئز چؤکدو.
7 و اوجا بئر سَسله باغيريب اونا ددي: "مندن نه ائستهيئرسن عئسا، اوجالاردا ساکئن اولان تارينين اوغلو؟ سني آند ورئرم تارييا، منه عذاب ورمهيهسن."
8 چونکي عئسا اونا دمئشدي: "اي ناپاک روح، بو آدامدان اشئيه چيخ!""
9 " عئسا اوندان سوروشدو: "آدين نهدئر؟" او آدام جاواب وردي: "منئم آديم قوشوندور. چونکي بئز چوخوق!"" ""
10 و عئسايا چوخ يالواردي کي، اونلاري او وئلايتدن قووماسين.
11 اورادا، داغين اتهيئنده بؤيوک بئر دونگوز سوروسو اوتلاييردي.
12 ناپاک روحلار عئسايا يالواريب ددئلر: "بئزي او دونگوزلارا گؤندهر، قوي اونلارين ائچئنه گئرک."
13 عئسا ائجازه وردي و ناپاک روحلار او آدامدان چيخيب، دونگوزلارا گئردئلر. دونگوزلار داغين اتهيئندن اوچوروما طرف قاچيب، اورادان دهنزه آتيلديلار و اورادا بوغولدولار. او سورونون ساييسي ائکي مئن اولاردي.
14 سورونو اوتارانلار قاچيب، بو خبري شهرده و کندلرده يايديلار و خالق دا اولوب-کچنلري گؤرمک اوچون اورايا گلدي.
15 اونلار عئسانين يانينا گلدئلر و بئر قوشونا قدر ناپاک روحو اولان آدامي آرام اوتورموش، اَينئنه پالتار گيئنمئش، و عاغيللاشميش گؤرنده قورخدولار.
16 باش ورمئشلري گؤرنلر، ناپاک روحو اولان آدام و دونگوزلارين باشينا گلنلري خالقا نقل اتدئلر.
17 اونلار دا عئسايا يالوارديلار کي، اونلارين وئلايتئندن چيخيب گتسئن.
18 قاييغا مئنن واخت، قاباقجا ناپاک روحو اولان آدام عئسايا يالواردي کي، او دا اونونلا گتسئن.
19 آمّا عئسا اونا ائجازه ورمهيئب، ددي: "اؤز اوئنه، اؤز قوحوملارينين يانينا گت و اونلارا ده کي، رب سنه نه قدر بؤيوک ائشلر ادئب و سنه نه قدر مرحمت گؤرسدئب."
20 او آدام اونلاردان آيريليب عئسانين اونا نه اتدئيئني دکاپولئس دئياريندا نقل اتمهيه باشلادي. و هامي تعجّوب ادئردي.
21 عئسا قاييقلا گئنه دهنزئن او بئري تايينا کچنده، يانينا بؤيوک بئر جاماعات ييغيلدي. او اؤزو دهنزئن قيراغيندا ائدي.
22 يايروس آديندا کنئسه ريئسلرئندن بئري اونون يانينا گلدي و عئساني گؤرن زامان قاباغيندا دئز چؤکوب،
23 يالوارا-يالوارا اونا ددي: "قيزيم اؤلوم حاليندادير. گل اَللرئني اونون اوستونه قوي کي، صاغاليب ياشاسين."
24 عئسا اونونلا گتدي و اونلارين دالينجا چوخ آدام گِدئردي، اله کي، اونو سيخيشديريرديلار.
25 اورادا اونائکي ائلدن بري قان آخينماسينا دوچار اولموش بئر آرواد وار ائدي.
26 بو آرواد بئر چوخ حکئملر الئندن عذابلار چکمئش و بوتون وار-يوخونو صرف اتمئشدي، آمّا هچ فايدا گؤرمهمئشدي. حالي داها دا پئسلَشمئشدي.
27 آرواد عئسانين حاقّينداکي سؤزلري اشئدئب، جاماعاتين آراسيندا عئسانين آرخاسيندان گلدي و اونون پالتارينا اَل سورتدو.
28 چونکي ديئردي: "اگر اَلئم پالتارينا دا ديسه بله، شفا تاپاجاغام."
29 او آندا قان آخينماسي آرواددان کسئلدي و او بلادان قورتارديغيني بدنئنده آنلادي.
30 عئسا آنَن اؤزوندن چيخان قودرتي بئلدي و جاماعاتا دؤنوب ددي: "کئم منئم پالتاريما اَل سورتدو؟""
31 عئسانين شاگئردلري اونا ددئلر: "جاماعاتين سني نجه سيخيشديرديغيني گؤرورسن، گئنه ده، «منه کئم اَل سورتدو؟» سوروشورسان؟""
32 عئسا بونو اِدهني گؤرمک اوچون اطرافا باخدي.
33 آرواد، اؤزونه نه اولدوغونو بئلئب قورخا-قورخا، تئترهيه-تئترهيه گلدي و اونون آياقلارينا دوشوب، بوتون حقئقتي عئسايا ددي.
34 عئسا او آروادا ددي: "قيزيم، ائمانين سنه شفا وردي. سالامات گت و چکدئيئن عذابدان خئلاص اول."
35 عئسا حله او آروادلا دانيشيردي کي، کنئسه ريئسئنئن اوئندن خبر گتئردئلر: "قيزين اؤلدو، آرتيق نه اوچون اوستادا زحمت ورئرسن؟""
36 آمّا عئسا ديئلن سؤزه قولاق آسماييب کنئسه ريئسئنه ددي: "قورخما، آنجاق ائنان."
37 و پطروس، يعقوب و يعقوبون قارداشي يوحنّادان باشقا هچ کئمه ائجازه ورمهدي کي، اونلارلا گلسئن.
38 اونلار کنئسه ريئسئنئن اوئنه گلدئلر. عئسا اورادا آغلاييب اوجا سَسله فغان اِدنلري گؤردو
39 و اوه گئردئيي زامان اونلارا ددي: "نه اوچون هاي ساليب آغلاشيرسينيز؟ قيز اؤلمهيئب، آنجاق ياتيب."
40 اِوده اولانلار اونا گولدولر. آمّا عئسا اونلارين هاميسيني اشئيه چيخارديب، اوشاغين آتا-آناسي و اؤزو ائله اولانلارلا اوشاغين ياتديغي يره گئردي.
41 " و اونون اَلئندن توتوب اونا ددي: "تالئتا قوم!"" ترجومهسي؛ "قيزيم، سنه ديئرم قالخ!"" ""
42 او آندا قيز يرئندن قالخيب يرئمهيه باشلادي. او قيزين اونائکي ياشي وار ائدي. اونلار حيرتدن قوروموشدولار.
43 عئسا اونلارا امر اتدي کي، بونلاردان هچ کئمه بئر سؤز بئلدئرمهسئنلر و ددي کي، قيزا يمک اوچون بئر شي ورسئنلر.
1 عئسا اورادان چيخيب، اؤز وطنئنه گلدي. شاگئردلري ده اونون دالينجا گتدئلر.
2 سبّت گونو يتئشنده کنئسهده تعلئم ورمهيه باشلادي و اشئدنلردن چوخلاري حيرتده قاليب ديئردئلر: "بو آداما بو شيلر هارادان ورئلئب؟! بونا ورئلن بو حئکمت نهدئر؟! نجه بله مؤجوزهلر ادئر؟!
3 مگر بو آدام او دولگر ديئل، مريم اوغلو يعقوب، يوسا ، يهودا، و شمعونون قارداشي؟! مگر اونون باجيلاري بورادا آراميزدا ديئللر؟!» و اوندان ائنجئدئلر.
4 عئسا اونلارا ددي: "هچ پيغمبر هچ يرده حؤرمتسئز ديئل، مگر اؤز وطنئنده، قوحوملاري آراسيندا و اؤز اوئنده."
5 و اورادا هچ بئر مؤجوزه اِده بئلمهدي، آنجاق بئر نچه ناخوش آدامين اوستونه اَللرئني قويوب اونلارا شفا وردي.
6 و او آداملارين ائمانسيزليغينا تعجّوب ادئردي و اطرافداکي کندلري گزئب، اونلاردا تعلئم ورئردي.
7 عئسا اونائکي شاگئردي يانينا چاغيريب، اونلاري جوت-جوت گؤندهرمهيه باشلادي. و اونلارا ناپاک روحلاري قووماغا ائقتئدار وردي.
8 عئسا اونلارا امر اتدي کي، يول اوچون اؤزلري ائله اَلآغاجيندان باشقا هچ بئر شي گؤتورمهسئنلر؛ نه چؤرک، نه توربا، نه ده کمرلرئنده پول.
9 اونلارا چاريق گيمکلرئني ددي، هم ده "بئر کؤينکدن آرتيق گيمهيئن."
10 عئسا اونلارا ددي: "هر يرده، هانسي اِوه گئرئرسئنئز، اورادان چيخانا کئمي اورادا قالين. ""
11 هر يرده سئزي قبول اتمهدئلر و يا سئزه قولاق آسماديلار، اورادان چيخاندا آياقلارينيزين آلتينداکي توزو سئلکئن کي، اونلار اوچون شهادت اولسون.
12 اونلار گدئب آداملار آراسيندا اونلارين تؤوبه اتمکلرئني وعظ اتدئلر.
13 چوخ ناپاک روحلاري آداملاردان قوودولار و ناخوش چوخ آداملاري ياغلا مسح ادئب، اونلارا شفا وردئلر.
14 هئرود پادشاه دا بو بارهده اشئتدي، چونکي عئسانين آدي مشهور اولموشدو. بعضئلر ديئردئلر: "بو آدام تعمئد ورن يحيادير کي اؤلولردن دئرئلئب. بونا گؤره ده، اوندان بله مؤجوزهلي قودرتلر گؤرولور."
15 بعضئلري ده ديئردئلر: "او ائليادير."" لاکئن آيري آداملار ديئردئلر: "قدئم پيغمبرلردن بئري کئمي بئر پيغمبردئر."
16 آمّا هئرود بونو اشئدن زامان ددي: "بو، باشيني کسدئردئيئم يحيادير کي، اؤلولردن دئرئلئب."
17 چونکي هئرود اؤزو يحيانين توتولماسينا امر ادئب، اونو زئندانا سالميشدي. بو ائشي قارداشي فئلئپئن آروادي هئرودئياسدان اؤتري اِتمئشدي. چونکي هئرود اونونلا اِولنمئشدي
18 و يحيا اونا ديئردي: "قارداشين آروادي ائله اِولنمک سنئن اوچون جائز ديئل."
19 هئرودئياس يحيايا کئن باغلاييب اونو اؤلدورمک ائستهيئردي، لاکئن بونو اِده بئلمئردي.
20 چونکي هئرود يحيادان قورخوردو و اونون صالح و موقدّس بئر آدام اولدوغونو بئلئردي و اونو قورويوردو. هئرود يحيانين سؤزونو اشئدن زامان پرئشان اولوردو، آمّا گئنه ده اونون سؤزلرئنه شادليقلا قولاق آسيردي.
21 موناسئب گون يتئشدي. هئرود، اؤزونون دوغوم گونو اوچون، اعيانلارينا، مئن باشيلارينا، و جلئلئن آدلي-سانلي آداملارينا ضئيافت ورئردي.
22 هئرودئياسين قيزي ائچهري گئرئب اوينادي و بو، هئرود و اونون قوناقلارينين خوشونا گلدي. هئرود قيزا ددي: "مندن نه ائستيهسن، سنه ورهجهيم."
23 و آند ائچئب قيزا ددي: "مندن نه ائستيهسن، سنه ورهجهيم، حتّا پادشاهليغيمين ياريسيني دا بله."
24 قيز دا گدئب آناسيندان سوروشدو: "نه ائستهيئم؟" و آناسي اونا ددي: "تعمئد ورن يحيانين باشيني."
25 قيز او آندا تلهسئک پادشاهين يانينا گدئب، اونا ددي: "ائستهيئرم تعمئد ورن يحيانين باشيني بئر سئني ائچئنده بو ساعات منه ورهسن."
26 پادشاه چوخ پرت اولدو، لاکئن آند ائچدئيي اوچون، و اورادا اوتوران قوناقلار اوچون ائستَمهدي کي، قيزين ائستهدئيئني ردّ اتسئن.
27 پادشاه آنَن جلاّد گؤندهرئب امر اتدي کي، يحيانين باشيني گتئرسئنلر. و جلاّد دا گدئب زئنداندا يحيانين باشيني کسدي.
28 و اونو بئر سئني ائچئنه قويوب گتئردي و قيزا وردي. قيز دا يحيانين باشيني آناسينا وردي.
29 يحيانين شاگئردلري بونو اشئدنده، گلئب اونون جسدئني آلديلار و قبئره قويدولار.
30 حوارئلر عئسانين يانينا ييغيليب، اتدئکلري و اؤيرتدئکلري هر شيي اونا نقل اتدئلر.
31 عئسا اونلارا ددي: "گلئن تک-باشيميزا ساکئت بئر يره گدک و بئر آز دئنجهلئن."" چونکي گلئب-گدن او قدر چوخ ائدي کي، يمک يمهيه بله مجاللاري يوخ ائدي.
32 اونلار تک-باشلارينا قاييقلا ساکئت بئر يره گتدئلر.
33 اونلارين گتدئکلرئني گؤرن چوخ آدام اونلاري تانيديلار و بوتون شهرلردن پئيادا اورايا قاچيب، اونلاردان قاباق اورايا چاتديلار و اونلارين يانينا گلدئلر.
34 قاييقدان انن واخت، عئسا بؤيوک بئر جاماعات گؤردو و اونلارا يازيغي گلدي. چوبانسيز بئر قويون سوروسو کئمي ائدئلر. عئسا اونلارا چوخ شيلري تعلئم ورمهيه باشلادي.
35 گوندن چوخ کچمئش اولدوغو اوچون، شاگئردلري عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "بورا چؤللوکدور، واخت دا گج.
36 بونلاري مورخّص ات کي، ياخينداکي کندلره و قصبهلره گدئب، اؤزلري اوچون يمک آلسينلار."
37 " آمّا عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "اونلارا سئز يمک ورئن."" شاگئردلر اونا ددئلر: "آيا گدئب ائکييوز دئنارليق چؤرک آليب، يمک اوچون اونلارا ورک؟!""""
38 " عئسا اونلارا ددي: "گدئن گؤرون نچه چؤرهيئنئز وار؟" اونلار گدئب باخديلار و اونا ددئلر: "بش چؤرک، ائکي باليق."" ""
39 عئسا اونلارا بويوردو کي، آداملارين هاميسيني دسته-دسته ياشيل اوتلار اوستونده اوتورتسونلار.
40 شاگئردلر آداملارين هاميسيني دسته-دسته، يوز-يوز، الّي-الّي، اوتورتدولار.
41 عئسا بش چؤرک و ائکي باليغي گؤتوروب، گؤيه باخدي و برکت ورئب چؤرکلري بؤلدو و شاگئردلرئنه وردي کي، آداملارين قاباغينا قويسونلار. ائکي باليغي دا اونلارين هاميسينين آراسيندا پايلادي.
42 اونلارين هاميسي ييئب دويدولار.
43 شاگئردلر چؤرک و باليقدان آرتيق قالان تئکهلردن اونائکي سبد دولدوردولار.
44 او چؤرکلردن يئين آداملارين ساييسي بشمئن کئشي اولاردي.
45 عئسا آنَن شاگئردلرئني قاييغا مئندئردي کي، اوندان قاباق دهنزئن او تايينا، بيتصيدايا گتسئنلر و او اؤزو جاماعاتي مورخّص ادئردي.
46 اونلاري يولا سالاندان سونرا دوعا اتمک اوچون داغا چيخدي.
47 آخشام اولاندا قاييق دهنزئن اورتاسيندا ائدي و او، تک-باشينا، قورولوقدا.
48 عئسا شاگئردلرئن زحمتله آوار چکدئکلرئني گؤردو، چونکي کولک اونلارين اوزونه ائدي. گجهنئن دؤردونجو نؤوبهلرئنه ياخين عئسا دهنزئن اوستونده يرئيه-يرئيه اونلارين يانينا گلدي و يانلاريندان کچمک ائستهدي.
49 آمّا شاگئردلر اونون دهنز اوستونده يرئمهسئني گؤرنده، اونو بئر روح گومان ادئب باغيرديلار.
50 چونکي اونلارين هاميسي اونو گؤروب، دهشته دوشموشدولر. عئسا آنَن اونلارلا دانيشيب، ددي: "اورهيئنئز اوزولمهسئن، منم. قورخمايين."
51 و قاييغا، اونلارين يانينا چيخدي. و يل ياتدي. اونلار ائچلرئنده چوخ تعجّوب اتدئلر،
52 چونکي چؤرکلرئن مؤجوزهسئني آنلاماميشديلار. اونلارين ذهئنلري کور اولموشدو.
53 اونلار دهنزئن او تايينا کچئب، جِنئسارته گلدئلر و اورادا لنگر سالديلار.
54 قاييقدان چيخاندا خالق آنَن اونو تانيدي.
55 اونون هارادا اولدوغونو اشئدنلر. او وئلايتئن بوتون يرلرئندن قاچيب، ناخوشلاري يورغان-دؤشکلری ائله داشيديلار و اونون يانينا گتئرمهيه باشلاديلار.
56 هر يره کي، گئرئردي؛ شهرلره، قصبهلره، کندلره، ناخوشلاري ميدانلارا قويوردولار. و پالتارينين اَتهيئنه توخونماق اوچون بله اونا يالواريرديلار و اونا توخونانلارين هاميسي صاغاليردي.
1 فرئسئلر و اورشلئمدن گلن بعضي عالئملر عئسانين يانينا ييغيلديلار.
2 و اونون شاگئردلرئندن بعضئلرئني گؤردولر کي، نجئس اَللرله، يعني يويولماميش اَللرله چؤرک ييئرلر.
3 چونکي فرئسئلر و بوتون يهودئلر اجدادلاريندان قالميش عادته گؤره، اَللرئني ياخشي يومايينجا يمک يمزلر.
4 و بازاردان گلن واخت دا قوسل اتمهيئنجه يمک يمزلر. کاسالارين، چاينئکلرئن، و مئس قابلارين يويولماسي کئمي اؤزگه چوخ عادتلر رئعايت ادئرلر.
5 فرئسئلر و عالئملر عئسادان سوروشدولار: "نه اوچون سنئن شاگئردلرئن اجدادلاريميزين عادتلرئني رئعايت اتمهيئب، نجئس اَللرله چؤرک ييئرلر؟""
6 عئسا اونلارا ددي: "اشعيا پيغمبر نه ياخشي سئز رئياکار آداملار بارهسئنده نبئلئک ادئب! نجه کي، يازيليب؛ «بو خالق دوداقلاري ائله منه حؤرمت ادئر، لاکئن اورکلري مندن چوخ اوزاقدير."
7 عبث يره منه عئبادت ادئرلر، ائنسانين ددئکلرئني منئم ددئکلرئم يرئنده تعلئم ورئرلر.»
8 سئز تارينين ددئکلرئني بوراخيب، ائنسانلارين عادتلرئني رئعايت ادئرسئنئز.
9 و اونلارا ددي: "سئز، اؤز حدئثلرئنئزي رئعايت اتمک اوچون، تارينين امرئني نه گؤزل آتيرسينيز."
10 چونکي موسا ددي: «آتا و آنانا حؤرمت ات.» و «آتاسينا يا دا آناسينا يامان دئين آدام گرک اؤلومه ورئلسئن.»
11 آمّا سئز ديئرسئنئز: «اگر بئر آدام آتا-آناسينا دسه؛ مندن گؤزلهدئيئنئز کؤمک وقفدئر، يعني، هدئيه آديندا تارييا تقدئم اولوب.»
12 آرتيق آتا-آناسينا کؤمک اتمک اوچون اونا ائجازه ورمئرسئنئز.
13 بلجه نسئلدن نسئله کچمئش عادتلرئنئزله، سئز تارينين سؤزونو باطئل ادئب، بونا اوخشار چوخ شيلر ادئرسئنئز.
14 عئسا جاماعاتي گئنه يانينا چاغيريب ددي: "هامينيز منه قولاق آسين و آنلايين."
15 هچ بئر شي يوخدور کي، اشئگدن ائنسانين ائچئنه گئرئب اونو نجئس اتسئن. ائنساني نجئس ادن اونون ائچئندن چيخان شيلردئر.
16 اشئتمهيه قولاغي اولان اشئتسئن.
17 و جاماعاتي ترک ادئب، اِوه گئرنده شاگئردلري اوندان بو مثلئن معناسيني سوروشدولار.
18 عئسا اونلارا ددي: "مگر سئز ده بو قدر نادانسينيز؟! مگر آنلاميرسينيز کي، هچ شي اشئگدن ائنسانين ائچئنه گئرئب اونو نجئس اده بئلمز؟ ""
19 چونکي اورهيئنه يوخ، قارنينا گئرئر و اورادان اشئيه چيخير."" عئسا بو سؤزله بوتون يمکلري تمئز سايدي. ""
20 و سؤزونه بله داوام وردي: "ائنساني نجئس ادن، ائنسانين ائچئندن چيخاندير."
21 چونکي ائچهرئدن، ائنسانين اورهيئندندئر کي، پئس دوشونجهلر، عئفّتسئزلئک، اوغورلوق، جئنايت، زئنا،
22 طاماحکارليق، پئسلئک، حئيله، شهوت، پئسگؤز، کوفر، قورور، و سفهلئک اشئيه چيخير؛
23 بوتون بو شيلر ائنسانين ائچئندن چيخيب، اونو نجئس ادئر.
24 عئسا اورادان چيخيب صور سرحدلرئنه گتدي و بئر اِوه گئرئب هچ کسئن بئلمهسئني ائستهمهدي. لاکئن گئزلي قالا بئلمهدي.
25 بئر آرواد کي، کئچئک ياشلي قيزي ناپاک روح الئنده اسئر ائدي، عئسانين حاقّيندا اولان خبرلري اشئدئب گلدي و اونون آياقلارينا دوشدو.
26 بو آرواد يهودي ديئلدي، سورئيهفئنئقي عئرقئندن ائدي. آرواد گلئب عئسايا يالواردي کي، او ناپاک روحو قيزيندان اشئيه قووسون.
27 عئسا اونا ددي: "قوي اوّل اوشاقلار دويسونلار. چونکي اوشاقلارين چؤرهيئني آليب، ائتلره آتماق ياخشي ديئل."
28 آرواد عئسايا جاواب ورئب ددي: "بلي، يارب! آمّا ائتلر ده سوفره آلتيندا اوشاقلارين قيرينتيلاريندان يئيرلر."
29 عئسا آروادا ددي: "بو سؤزو ددئيئن اوچون گت، او ناپاک روح قيزيني بوراخيب."
30 آرواد اوئنه گدئب، ناپاک روحو قيزيندان چيخميش و قيزيني ياتاغي اوستونده ياتميش تاپدي.
31 عئسا گئنه صور سرحدلرئني ترک ادئب، صيدا بؤلگهسئندن دکاپولئس دئيارينين اورتاسينا، جلئل دهنزئنه گلدي.
32 کار و پلتک بئر آدامي اونون يانينا گتئردئلر و اونا يالوارديلار کي، اَلئني اونون اوستونه قويسون.
33 عئسا اونو خالقين يانيندان آييريب، بئر يانا چکدي و بارماقلاريني اونون قولاقلارينا قويدو و توپوروب اونون دئلئنه سورتدو.
34 و گؤيه باخيب آه چکدي و اونا ددي: "اِفّاتا، يعني آچيل."
35 او آدامين قولاقلاري آچيلدي و درحال دئلئنئن دويونو آچيليب، دوزگون دانيشماغا باشلادي.
36 عئسا اونلارا تاپشيردي کي، هچ کئمه بو بارهده بئر شي دمهسئنلر. آمّا نه قدر جئدّي تاپشيريردي، او قدر ده چوخ ياييرديلار.
37 و لاپ چوخ حيرتلهنئب ديئردئلر: "هر شيي ياخشي ادئر؛ هم کارلاري اشئتدئرئر، هم ده دئلسئزلري دانيشديرير."
1 او گونلرده گئنه بؤيوک بئر جاماعات ييغيلدي و يمک اوچون هچ شيلري يوخ ائدي. عئسا شاگئردلرئني چاغيريب اونلارا ددي:
2 "جاماعاتا يازيغيم گلئر، چونکي اوچ گوندور يانيمداديرلار و يمک اوچون هچ بئر شيلري يوخدور. ""
3 اگر اونلاري اِولرئنه آج يولا سالام، يولدا طاقتدن دوشرلر، چونکي بعضئلري اوزاقدان گلئبلر.
4 شاگئردلري جاواب وردئلر: "بو چؤللوکده بو قدر آدامي دويورماق اوچون کئم هارادان چورک تاپا بئلر؟""
5 " عئسا اونلاردان سوروشدو: "نچه چؤرهيئنئز وار؟" شاگئردلر ددئلر: "يدّي چؤرک.""""
6 عئسا جاماعاتا امر اتدي کي، يره اوتورسون. و يدّي چؤرهيي گؤتوروب شوکور اتدي و بؤلوب شاگئردلرئنه وردي کي، جاماعات آراسيندا پايلاسينلار. اونلار دا پايلاديلار.
7 اونلارين بئر نچه کئچئک باليغي دا وار ائدي. عئسا اونلاري دا برکتلهيئب امر اتدي کي، جاماعات آراسيندا پايلاسينلار.
8 جاماعات ييئب دويدولار و آرتيق قالان تئکهلردن يدّي زنبئل دولدو.
9 اونلارين ساييسي دؤرد مئن اولاردي. عئسا اونلاري مورخّص اتدي.
10 و شاگئردلری ائله آنَن قاييغا مئندي و دالمانوتا دئيارينا گلدي.
11 فرئسئلر چيخيب اونونلا موباحئثه اتمهيه باشلاديلار و اونو ائمتاحان اتمک اوچون گؤيدن بئر علامت ائستهدئلر.
12 عئسا اورکدن درئن آه چکئب ددي: "بو نسئل نه اوچون علامت طلب ادئر؟ دوغروسونو سئزه ديئرم، بو نسئله هچ بئر علامت ورئلمهيهجک."
13 و اونلاري ترک ادئب، گئنه قاييغا مئندي و دهنزئن او تايينا کچدي.
14 اونلار چؤرک گؤتورمهيي ياددان چيخارتديلار و اؤزلری ائله بئر چؤرکدن باشقا هچ بئر شيلري يوخ ائدي.
15 عئسا شاگئردلرئنه تاپشيريب ددي: "فرئسئلرئن ماياسيندان و هئرودون ماياسيندان اوزاق قالين."
16 شاگئردلر آرالاريندا بحث ادئب ديئردئلر: "چؤرهيئمئز اولماديغي اوچون بله ديئر."
17 عئسا بونو باشا دوشوب اونلارا ددي: "چؤرهيئنئز اولماديغي اوچون نئيه بحث ادئرسئنئز؟ حله ده باشا دوشمهيئبسئنئز؟ حله ده آنلاماييبسينيز؟ اورهيئنئز داشدير؟""
18 آيا گؤزلرئنئز اولا-اولا گؤرمورسونوز؟ قولاقلارينيز اولا-اولا اشئتمئرسئنئز؟
19 " آيا خاطيرلاميرسينيز او زاماني کي، بش چؤرهيي بش مئن نفرئن آراسيندا پايلاديم؟! آرتيق قالان تئکهلردن نچه سبد دولدوردونوز؟" شاگئردلر جاواب وردئلر: "اونائکي سبد."" ""
20 " "يدّي چؤرهيي دؤرد مئن نفرئن آراسيندا پايلاديغيم زامان، آرتيق قالان تئکهلردن نچه زنبئل دولدوردونوز؟" شاگئردلر جاواب وردئلر: "يدّي زنبئل."" ""
21 عئسا اونلارا ددي: "حله ده آنلاميرسينيز؟!""
22 اونلار بيتصيدايا گلدئلر. کور بئر آدامي اونون يانينا گتئرئب، عئسايا يالوارديلار کي، اونا ال قويسون.
23 عئسا کورون الئندن توتوب اونو کنددن اشئيه چيخارتدي و گؤزلرئنه توپوروب اَللرئني اونون اوستونه قويدو و اوندان سوروشدو: "بئر شي گؤرورسن؟""
24 کور آدام يوخاري باخيب ددي: "آداملاري گؤرورم، اونلاري آغاجلار کئمي گؤرورم کي، يرئيئرلر."
25 او واخت عئسا اَللرئني گئنه کورون گؤزلري اوستونه قويدو. کور آدام دئقّتله باخيب صاغالدي و بوتون شيلري سرراست گؤردو.
26 عئسا اونو اِوئنه گؤندهرئب ددي: "کنده اصلا گئرميهسن."
27 عئسا شاگئردلری ائله فئلئپي قيصرئيهسئنئن کندلري طرفئنه يولا دوشدو. يولدا شاگئردلردن سوروشوب اونلارا ددي: "خالق منئم کئم اولدوغومو ديئر؟""
28 شاگئردلر جاواب وردئلر: "تعمئد ورن يحيا، بعضي آداملار ائليا و اؤزگهلري ده پيغمبرلردن بئري."
29 " عئسا اونلارين اؤزوندن سوروشدو: "سئز منئم کئم اولدوغومو ديئرسئنئز؟" پطروس اونا جاواب ورئب ددي: "سن مسئحسن.""""
30 عئسا اونلارا جئدّي تاپشيردي کي، اونون بارهسئنده هچ کئمه بئر شي دمهسئنلر.
31 و اونلارا تعلئم ورمهيه باشلادي کي، ائنسان اوغلو گرک چوخ عذاب چکسئن و آغ ساقّاللار، باش کاهئنلر و دئن عالئملري طرفئندن ردّ اولونوب اؤلدورولسون و اوچ گون سونرا دا دئرئلسئن.
32 عئسا بو سؤزو اونلارا آچيقجا ددي. پطروس اونو بئر يانا چکئب دانلاماغا باشلادي.
33 آمّا عئسا دؤنوب شاگئردلرئنه باخدي و پطروسا آجيقلانيب ددي: "اي شيطان، مندن ردّ اول. چونکي سن تارينين ائشلرئني يوخ، ائنسانين ائشلرئني دوشونورسن."
34 عئسا جاماعاتي شاگئردلری ائله يانينا چاغيريب ددي: "اگر کئمسه ائستهيئر منئم داليمجا گلسئن، گرک اؤزونو ائنکار ادئب چارميخيني گؤتورسون و منئم داليمجا گلسئن."
35 چونکي جانيني قورتارماق ائستهيَن هر کس، اونو هلاک ادهجک. آمّا کئم جانيني مندن اؤتري و ائنجئلدن اؤتري اَلدن ورسه، اونو قورتاراجاقدير.
36 ائنسان اوچون نه خيئري وار کي، بوتون دونياني قازانسين، لاکئن جانيني محو اتسئن.
37 ائنسان اؤز جاني عوضئنه نه وره بئلر؟
38 چونکي بو زئناکار و گوناهکار نسلئن ائچئنده، هر کس مندن و منئم سؤزلرئمدن اوتانسا، ائنسان اوغلو دا آتانين عئزّتئنده موقدّس ملکلرله گلدئيي واخت اوندان اوتاناجاق.
1 عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، بورادا دورانلار آراسيندا بعضئسي وار کي، تارينين پادشاهليغينين قودرتله گلمهسئني گؤرمهيئنجه اؤلومو دادماياجاقلار."
2 آلتي گوندن سونرا عئسا، پطروس، يعقوب و يوحنّاني اؤزو ائله گؤتوردو و تکباشينا اونلاري اوجا بئر داغين اوستونه آپاردي و اونلارين گؤزلري قاباغيندا گؤرونوشو ديئشئلدي.
3 پالتارلاري پارلاق اولوب اِله آغاردي کي، ير اوزونده هچ يون آغاردان اونو يويوب بله آغاردا بئلمز.
4 شاگئردلره ائليا ائله موسا دا گؤروندو. اونلار عئسا ائله صؤحبت ادئردئلر.
5 پطروس عئسايا ددي: "اوستاد، بورادا اولماغيميز نه ياخشي اولدو! قوي بورادا اوچ چادير قوراق، بئري سنه، بئري موسايا، و بئري ده ائليايا."
6 اونلار او قدر قورخموشدولار کي، پطروس بئلمئردي نه دسئن.
7 بو آرادا بئر بولود گلئب اونلارا کؤلگه سالدي. و بولوددان بئر سس گلدي: "بودور منئم عزئز اوغلوم، اونا قولاق آسين."
8 شاگئردلر بئردن اطرافلارينا باخديلار، آمّا يانلاريندا عئسادان باشقا هچ کئمي گؤرمهدئلر.
9 داغدان اِننده عئسا شاگئردلرئنه تاپشيردي کي، ائنسان اوغلونون اؤلولردن دئرئلمهيئنهجک، گؤردوکلري بارهده هچ کئمه بئر شي دمهسئنلر.
10 اونلار دا عئسانين بو سؤزونو يادلاريندا ساخلاييب اؤلولردن دئرئلمهيئن نه اولدوغو بارهده آرالاريندا موباحئثه ادئردئلر.
11 و اوندان سوروشدولار: "نه اوچون دئن عالئملري ديئرلر کي، اوّلجه ائليا گلمهليدئر؟""
12 عئسا اونلارا ددي: "دوغرودان دا ائليا اوّلجه گلئب، هر شيي ائصلاح ادهجک. ائنسان اوغلو حاقّيندا نه يازيليب؟ بو کي، او گرک عذاب چکئب تحقئر اولونسون."
13 سئزه ديئرم کي، ائليا حقئقتن گلدي و نه ائستهدئکلرئني اونا اتدئلر، نجه کي، اونون بارهسئنده يازيليب.
14 شاگئردلرئنئن يانينا قاييتديقلاري زامان، اونلارين اطرافيندا بؤيوک بئر ائزدئحامي گؤردولر و دئن عالئملري شاگئردلرله موباحئثه ادئردئلر.
15 جاماعات اونو گؤردويو زامان چوخ حيرت اتدئلر و اونون طرفئنه قاچيب، اونا سالام وردئلر.
16 عئسا اونلاردان سوروشدو: "بونلارلا نه موباحئثه ادئرسئنئز؟""
17 جاماعات آراسيندان بئر کئشي جاواب وردي: "اوستاد، اوغلومو سنئن يانينا گتئرمئشم. ائچئنده دئلسئز بئر روح وار.
18 اوشاغي هارادا توتسا، اونو يره چيرپير. اوشاق کؤپور، دئشلرئني قيجيردير و قورويوب قالير. شاگئردلرئندن ائستهدئم کي، بو روحو اوندان اشئيه قووسونلار، لاکئن اِده بئلمهدئلر."
19 عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "اي ائمانسيز نسئل. نه واختا کئمي سئزئنله اولمالييام؟ نه واختا کئمي سئزي دؤزملييم؟ اونو منئم يانيما گتئرئن."
20 اونلار اوشاغي عئسانين يانينا گتئردئلر. روح اونو گؤرر-گؤرمز، اوشاغي شئدّتله اسدئرئب، يره چيرپدي. اوشاق يره ييخيليب آغيزي کؤپوکلندي و دئيئرلهنئردي.
21 " عئسا اوشاغين آتاسيندان سوروشدو: "نه واختدان بري اونون باشينا بو ائش گلئب؟" اوشاغين آتاسي ددي: "اوشاقليغيندان. ""
22 روح اوشاغي هلاک اتمک اوچون اونو اودا-سويا سالير. لاکئن اگر بئر شي اده بئلئرسن، بئزه يازيغين گلسئن. بئزه ائمداد ات."
23 عئسا اونا ددي: "بئر شي اده بئلئرسن! ائمان گتئرن آداما هر شي مومکوندور."
24 اوشاغين آتاسي او آندا باغيريب ددي: "ائمان گتئرئرم، منئم ائمانسيزليغيما ائمداد ات."
25 عئسا خالقين اونون يانينا قاچا-قاچا گلمهسئني گؤرنده او ناپاک روحا آجيقلانيب ددي: "اي کار و دئلسئز روح، سنه امر ادئرم اوندان اشئيه چيخ و بئر داها اونا داخئل اولما."
26 روح باغيردي و چوخ عذاب ورئب، اوندان اشئيه چيخدي و اوشاق اؤلو کئمي يرده قالدي، اله کي، چوخ آدام ددي: "او اؤلدو."
27 لاکئن عئسا اوشاغين الئندن توتوب اونو قالديردي و اوشاق دوروب داياندي.
28 عئسا اِوه گئرندن سونرا شاگئردلري اوندان سوروشدولار: "نه اوچون بئز اونو چيخاردا بئلمهدئک؟""
29 عئسا اونلارا ددي: "بو جئنس دوعادان باشقا هچ بئر يوللا چيخماز."
30 اورادان چيخيب جلئل بؤلگهسئندن کچدئلر. عئسا هچ کسئن بئلمهسئني ائستهمئردي.
31 چونکي شاگئردلرئنه تعلئم ورئب، اونلارا ددي: "ائنسان اوغلو ائنسانلارين الئنه ورئلهجک و اونلار اونو اؤلدورهجکلر و اؤلدورولمهسئندن اوچ گون سونرا دئرئلهجک."
32 لاکئن شاگئردلر بو سؤزو آنلاماديلار و اوندان سوروشماغا دا قورخدولار.
33 اونلار کفرناحوما گلدئلر. اوه گئرندن سونرا عئسا اونلاردان سوروشدو: "يولدا نه بارهده موباحئثه ادئردئنئز؟""
34 شاگئردلرئن هچ بئرئندن سس چيخمادي، چونکي يولدا هانسينين لاپ بؤيوک اولدوغو بارهسئنده موباحئثه اتمئشدئلر.
35 عئسا اوتوردو و او اونائکي شاگئردي يانينا چاغيريب اونلارا ددي: "بئرئنجي اولماق ائستهين هر کس، گرک هاميدان آخير اولسون و هامييا خئدمت اتسئن."
36 و کئچئک بئر اوشاغي آليب، اورتادا دوردوردو و اونو قوجاقلاييب، اونلارا ددي:
37 "کئم بله کئچئک اوشاقلاردان بئرئني منئم آديمين خاطئرئنه قبول اتسه، مني قبول ادئر و مني قبول ادن هر کس، مني يوخ، مني گؤندهرهني قبول ادئر."
38 يوحنّا عئسايا ددي: "اوستاد، بئر آدام گؤردوک کي، سنئن آديندا ناپاک روحلاري اشئيه قوووردو، آمّا سنه پيرو ديئل. اونون اوچون ده اونو بو ائشدن منع اتدئک."
39 آمّا عئسا اونا ددي: "اونا مانع اولمايين. هچ کئم يوخدور کي، منئم آديمدا مؤجوزه ادئب، سونراسي دا مني يامانلاسين."
40 بئزه ضئدّ اولمايان بئزئم طرفداريميزدير.
41 مسئحئنکي اولدوغونوز اوچون کئم سئزه منئم آديمين خاطئري اوچون بئر بارداق سو ائچئرتسه، دوغروسونو سئزه ديئرم، اونون اَجري اصلا آرادان گتمهيهجک.
42 منه ائمان گتئرن بو اوشاقلاردان بئرئني کئم گوناها باتيرسا، اونون اوچون داها ياخشيدير کي، بوينونا ديئرمان داشيني باغلاييب، دهنزه آتيلسين.
43 اگر اَلئن سني گوناها سالير، اونو کس. سنئن اوچون علئل حياتا گئرمک، ائکي الله جهنّمه، او سؤنمهين اودا دوشمکدن داها ياخشيدير.
44 اورايا کي، اونلارين قوردو اؤلمز، اودو دا سؤنمز.
45 اگر آياغين سني بودرهدئر، اونو کس. سنئن اوچون تک آياقلي حياتا گئرمک، ائکي آياقلي جهنّمه دوشمکدن داها ياخشيدير.
46 اورايا کي، اونلارين قوردو اؤلمز، اودو دا سؤنمز.
47 اگر گؤزون سني گوناها باتيرير، اونو چيخارت. سنئن اوچون تک گؤزلو تارينين پادشاهليغينا گئرمک، ائکي گؤزلو جهنّمه دوشمکدن داها ياخشيدير.
48 اورايا کي، اونلارين قوردو اؤلمز، اودو دا سؤنمز.
49 چونکي هرکس اودلا دوزلاناجاق.
50 دوز ياخشي شيدئر، لاکئن اگر دوز، دوزسوز اولسا، نجه اونو گئنه دوزلو اتمک اولار؟ ائچئنئزده دوز اولسون و آرانيزدا باريش.
1 عئسا اورادان چيخيب يهودئيه بؤلگهسئنه، اوردون چايينين او تايينا گلدي. جاماعات گئنه اونون يانينا ييغيلدي و او، نجه کي، عادتي ائدي، گئنه اونلارا تعلئم وردي.
2 فرئسئلر عئسايا ياخينلاشيب، اونو ائمتاحان اتمک اوچون سوروشدولار: "آيا کئشئيه ائجازه ورئلئب کي، آرواديني بوشاسين؟""
3 عئسا جاواب ورئب اونلارا ددي: "موسا سئزه نه امر ادئب؟""
4 ددئلر: "کئشئيه ائجازه ورئب کي، بوشانما کاغيذي يازيب آرواديني بوشاسين."
5 عئسا اونلارا ددي: "داش اورکلي اولدوغونوز اوچون موسا بله بئر امري سئزه يازدي."
6 لاکئن خئلقتئن باشلانيشيندان تاري اونلاري کئشي و آرواد ياراتدي.
7 بو سببدن کئشي آتا-آناسيندان آيريلاجاق و آروادينا ياپيشاجاق
8 و ائکئسي بئر بدن اولاجاقلار، اله کي، آرتيق ائکي بدن يوخ، بئر بدن اولاجاقلار.
9 اونون اوچون تارينين بئرلشدئردئيئني ائنسان آييرماسين.
10 اِوده گئنه شاگئردلر بو بارهده اوندان سوآل سوروشدولار.
11 عئسا اونلارا ددي: "هر کس آرواديني بوشاييب اؤزگه بئر آروادلا اِولَنسه، آروادينين حاقّيندا زئنا ادئر. ""
12 آرواد دا اگر اَرئندن بوشانيب اؤزگه بئر کئشئله اِولَنسه، زئنا ادئر.
13 و کئچئک اوشاقلاري عئسانين يانينا گتئردئلر کي، اونلاري مَسح اتسئن. لاکئن شاگئردلر اونلارا آجيقلانديلار.
14 عئسا بونو گؤرنده قضبلهنئب، اونلارا ددي: "قويون اوشاقلار يانيما گلسئنلر. اونلارا مانع اولمايين. چونکي تارينين پادشاهليغي بونلار کئمئلرئندئر. ""
15 دوغروسونو سئزه ديئرم، تارينين پادشاهليغيني بئر اوشاق کئمي قبول اتمهين اونا گئره بئلمز.
16 و اوشاقلاري قوجاغينا آليب، اللرئني اونلارين اوستونه قويدو و اونلارا برکت وردي.
17 يولا چيخاندا بئري قاچا-قاچا عئسانين يانينا گلدي و اونون قاباغيندا دئز چؤکوب سوروشدو: "ياخشي اوستاد، ابدي حياتي مئراث آلماق اوچون نه اتملييَم؟""
18 عئسا اونا ددي: "نه اوچون منه ياخشي ديئرسن؟ تاريدان باشقا هچ کس ياخشي ديئل."
19 احکامي بئلئرسن: قتل اتمه، زئنا اتمه، اوغورلاما، يالانچي شاهئدلئک اتمه، هچ کئمي آلداتما، آتا و آنانا حؤرمت ات.
20 او آدام عئسايا ددي: "اوستاد، بونلارين هاميسيني اوشاقليغيمدان رئعايت اتمئشم."
21 عئسا اونا باخيب اونو سِودي و اونا ددي: "سنئن بئر شيئن اَسکئکدئر. گت نهيئن وارسا، سات، مؤحتاج آداملارا پايلا، گؤيده ثروتئن اولاجاق. سونرا گل منه پيرو اول."
22 آمّا او آدام بو سؤزو اشئدن واخت پرئشان اولدو و قمگئن گتدي، چونکي چوخ مال-دؤولتي وار ائدي.
23 عئسا اطرافينا باخيب شاگئردلرئنه ددي: "تارينين پادشاهليغينا گئرمک وارلي آداملار اوچون نه قدر چتئندئر!""
24 شاگئردلر اونون سؤزوندن حيران قالديلار. آمّا عئسا اونلارا گئنه جاواب ورئب ددي: "اوشاقلار، تارينين پادشاهليغينا گئرمک نه قدر چتئندئر!""
25 دَوهنئن ائينه دشئيئندن کچمهسي، وارلي بئر آدامين تارينين پادشاهليغينا گئرمهسئندن داها آساندير.
26 اونلار داها چوخ تعجّوب اتدئلر و اونا ددئلر: "بس کئم نئجات تاپا بئلر؟""
27 عئسا اونلارا باخيب ددي: "ائنسانلار اوچون بو قيريمومکوندور، لاکئن تاري اوچون يوخ. تاري اوچون هر شي مومکوندور."
28 پطروس اونا ددي: "بئز هر شيي آتيب، سنه پيرو اولدوق."
29 عئسا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، اله بئر آدام يوخدور کي، منئم اوچون و ائنجئلئن خاطئري اوچون اِوئني، قارداشلاريني، باجيلاريني، آناسيني، آتاسيني، اوشاقلاريني، يا دا زمئلرئني آتميش اولسون""
30 و ائندي، بو زاماندا، اذئيّتلرله يوز قات اِولر، قارداشلار، باجيلار، آنالار و آتالار، اوشاقلار و زمئلر، گلهجک زاماندا دا ابدي حيات آلماسين.
31 لاکئن بئرئنجئلرئن چوخلاري آخيرينجي، و آخيرينجيلارين چوخلاري بئرئنجي اولاجاقلار.
32 اونلار اورشلئمه گدن يولدا ائرهلي گدئردئلر و عئسا اونلارين قاباغيندا گدئردي. شاگئردلر حيران قالميشديلار و اونون آرخاسيندان گدنلره قورخو دوشموشدو. عئسا گئنه او اونائکي نفري يانينا چاغيريب باشينا نه گلهجهيي بارهده دانيشماغا باشلادي:
33 "باخين، اورشلئمه گدئرئک و ائنسان اوغلو باش کاهئنلر و دئن عالئملري الئنه ورئلهجک. اونلار اونو اؤلومه محکوم ادئب قيرييهودئلره تسلئم ادهجکلر."
34 و اونلار اونا ائستهزا ادئب، توپورهجکلر و اونا شالّاق ووروب اؤلدورهجکلر. و او، اوچ گون سونرا دئرئلهجک.
35 زِبِدِي اوغوللاري يعقوب و يوحنّا عئسايا ياخينلاشيب، اونا ددئلر: "اوستاد، ائستهيئرئک سندن نه خاهئش اتدئيئمئزي، سن بئزئم اوچون ادهسن."
36 عئسا اونلارا ددي: "سئزئن اوچون نه ائستهيئرسئنئز ادئم؟""
37 اونلار عئسايا ددئلر: "ائجازه ور سنئن جلاليندا بئرئمئز صاغيندا، بئرئمئز ده سولوندا اوتوراق."
38 عئسا اونلارا ددي: "نه ائستهدئيئنئزي بئلمئرسئنئز. منئم ائچهجهيئم پئيالهدن آيا سئز ائچهبئلرسئنئز؟ و يا منئم تعمئد آلديغيم تعمئدده آيا سئز ده تعمئد آلا بئلرسئنئز؟""
39 " ددئلر: "اده بئلرئک."" عئسا اونلارا ددي: "ائچهجهيئم پئيالهدن ائچهجکسئنئز و آلديغيم تعمئدده سئز ده تعمئد آلاجاقسينيز، ""
40 لاکئن صاغيمدا يا دا سولومدا اوتورماغا ائجازه ورمک منئم الئمده ديئل. بو يرلر او آداملار اوچوندور کي، اونلار اوچون حاضيرلانيب.
41 بونو اشئدن او اونشاگئرد يعقوب و يوحنّايا قضبلندئلر.
42 عئسا اونلاري يانينا چاغيريب ددي: "بئلئرسئنئز کي، قيرييهودئلر آراسيندا حاکئم ساييلانلار، اونلارا حؤکمرانليق ادرلر و اونلارين ريئسلري اونلارا آغاليق سوررلر. ""
43 آمّا سئزئن آرانيزدا بله اولماماليدير. آرانيزدا بؤيوک اولماق ائستهين، گرک او بئرئلرئنه خئدمت اتسئن
44 و آرانيزدا بئرئنجي اولماق ائستهين، گرک هامينين نؤکري اولسون.
45 چونکي حتّا ائنسان اوغلو دا، اونا خئدمت اولونماق اوچون گلمهدي. او گلدي کي، خئدمت اتسئن و جانيني چوخ آداملارين يولوندا فئدئيه ورسئن.
46 اونلار اَرئحايا گلدئلر. عئسا شاگئردلري و اونلارلا بؤيوک بئر جاماعاتلا اَرئحادان چيخاندا، تئماوس اوغلو بارتئماوس آديندا کور بئر يولچو يولون قيراغيندا اوتورموشدو.
47 بارتئماوس اونون ناصئرهلي عئسا اولدوغونو اشئدن واخت قيشقيريب ددي: "داوود اوغلو عئسا، منه رحمئن گلسئن."
48 چوخ آداملار اونا آجيقلانديلار و ساکئت اولماغيني ائستهدئلر. آمّا او، داها چوخ باغيريب ددي: "داوود اوغلو عئسا، منه رحمئن گلسئن."
49 عئسا دايانيب ددي: "اونو چاغيرين."" اونلار کور آدامي چاغيريب ددئلر: "اوزولمه قالخ، سني چاغيرير."
50 بارتئماوس عباسيني اوستوندن آتدي و يردن سيچراييب عئسانين يانينا گلدي.
51 " عئسا اوندان سوروشدو: "نه ائستهيئرسن کي، سنه ادئم؟" کور آدام اونا ددي: "اوستاد، گؤزلرئم گئنه گؤرسون."" ""
52 عئسا اونا ددي: "گت، ائمانين سنه شفا وردي."" او آندا کور آدامين گؤزلري گؤرمهيه باشلادي و يولا دوشوب عئسانين دالينجا گتدي.
1 اورشلئمه ياخينلاشيب زيتون داغينين يانيندا اولان بيتفاجي و بيتعنيايا يتئشن زامان، عئسا شاگئردلرئندن ائکئسئني گؤندهرئب
2 اونلارا بله ددي: "قاباغينيزداکي کنده گدئن. اورايا گئرنده اورادا باغلي دوران بئر سيپا گؤرهجکسئنئز کي، ائندئيه کئمي هچ کس اونا مئنمهيئب. اونو آچين و منئم يانيما گتئرئن. ""
3 و اگر بئري سئزه دسه: «نه اوچون بونو ادئرسئنئز؟» دئيرسئنئز: «ربّئن بونا احتئياجي وار و آنَن اونو بورايا قايتاراجاق.»
4 اونلار گتدئلر و کوچهده قاپينين يانيندا باغلي بئر سيپا تاپيب، اونو آچديلار.
5 اورادا دورانلاردان بعضئسي ددي: "نه ادئرسئنئز؟ بو سيپاني نه اوچون آچيرسينيز؟""
6 شاگئردلر عئسانين ددئيي کئمي اونلارا جاواب وردئلر و آداملار اونلاري بوراخديلار.
7 سيپاني عئسانين يانينا گتئرئب، پالتارلاريني اونون اوستونه سالديلار و عئسا اونا مئندي.
8 چوخ آداملار پالتارلاريني، بعضئلري ده زمئلردن کسدئکلري آغاج بوداقلاريني يولا سردئلر.
9 قاباقدا گدنلر و آرخادان گلنلر چيغيريب ديئردئلر: "هوسانّا! ربّئن آديندا گلن موبارک اولسون.
10 آتاميز داوودون گلن پادشاهليغي موبارک اولسون. لاپ اوجالاردا، هوسانّا!""
11 عئسا اورشلئمه گئرئب معبده گتدي و هر شيي گؤزدن کچئرتدي. گج اولدوغونا گؤره، او اونائکي شاگئردله بيت عنيايا گتدي.
12 او گونون صاباحي بيت عنيادان چيخديقلاري زامان، عئسا آجيقدي.
13 اوزاقدا يارپاقلي بئر انجئر آغاجي گؤردو. آغاج اوستونده بئر شي تاپماق اومئدی ائله اونا ياخينلاشدي، آمّا يانينا گلن واخت، يارپاقدان باشقا اوندا بئر شي تاپمادي، چونکي انجئر مؤوسومو ديئلدي.
14 عئسا اونا ددي: "آرتيق سندن هچ کئم اصلا ميوه يمهسئن."" و شاگئردلري بو سؤزو اشئتدئلر.
15 اورشلئمه گلدئلر. عئسا معبده گئردي و اورادا آليش-ورئش ادنلري اشئيه قوودو. صرّافلارين مئزلرئني و گؤيرچئن ساتانلارين چارپايالاريني چوئردي.
16 و هچ کسي قويمادي کي، معبدئن حيطئندن بئر شي کچئرتسئن.
17 و اونلارا تعلئم ورئب ددي: "مگر يازيلماييب کي، «منئم اوئم بوتون مئلّتلر اوچون دوعا اوي چاغيريلاجاق؟!» لاکئن سئز، اونو اوغرولار يوواسينا دؤندهرئبسئنئز."
18 باش کاهئنلر و دئن عالئملري بونو اشئتدئلر و عئساني هلاک اتمک اوچون بئر يول تاپماغا باشلاديلار. چونکي اوندان قورخوردولار. اونا گؤره کي، بوتون خالق اونون تعلئملرئندن حيران قالميشدي.
19 آخشام اولاندا اونلار شهردن اشئيه چيخديلار.
20 او گونون صاباحي انجئر آغاجينين يانيندان کچنده، اونو کؤکوندن قوروموش گؤردولر.
21 پطروس عئسايا خاطيرلاديب ددي: "اوستاد باخ، لعنت اتدئيئن انجئر آغاجي قورويوب!""
22 عئسا جاواب ورئب اونلارا ددي: "تارييا ائمانينيز اولسون! ""
23 دوغروسونو سئزه ديئرم، هرکس بو داغا دسه: «قالخ، دهنزه آتيل!» و اورهيئنده شوبهه اتمهيئب ددئيئنئن اولاجاغينا ائنانسا، ددئيي کئمي اولاجاق.
24 بونون اوچون سئزه ديئرم، دوعا اتدئيئنئز و ائستهدئيئنئز هر شيئن اِله ائندئدن آلديغينيزا ائنانين و سئزئن اوچون اولاجاق.
25 دوعايا دوردوغونوز زامان، هر بئر آدامين ضئدّئنه اورهيئنئزده نه ساخلاييبسينيز، باغيشلايين کي، گؤيلرده اولان آتانيز دا سئزئن تقصئرلرئنئزي سئزه باغيشلاسين.
26 اگر باغيشلاماياسينيز، گؤيلردهکي آتانيز دا سئزئن تقصئرلرئنئزي سئزه باغيشلاماياجاق.
27 اونلار گئنه اورشلئمه گلدئلر. عئسا معبدئن حيطئنده گزنده، باش کاهئنلر، دئن عالئملري و آغساقّاللار ياخينلاشيب،
28 اونا ددئلر: "نه صلاحئيّتله بو ائشلري ادئرسن؟ بونلاري اتمک اوچون بو صلاحئيّتي سنه کئم ورئب؟""
29 عئسا اونلارا ددي: "من ده سئزدن بئر سوآل سوروشاجاغام. منه جاواب ورئن، او واخت من ده سئزه دئيهرم کي، بو ائشلري نه صلاحئيّتله گؤرورم."
30 يحيانين تعمئد ورمک صلاحئيّتي هارادان گلدي؟ گؤيدن، يوخسا ائنسانلاردان؟ جاواب ورئن.
31 اونلار آرالاريندا مصلحتلهشئب ددئلر: "اگر دسک گؤيدن، دئيهجک بس نه اوچون اونا ائنانمادينيز؟
32 لاکئن اگر دسک؛ ائنسانلاردان…" اونلار خالقدان قورخدولار، چونکي هامي يحياني حقئقي بئر پيغمبر بئلئردي.
33 " و عئسايا جاواب ورئب ددئلر: "بئلمئرئک."" عئسا دا اونلارا ددي: "من ده سئزه دمئرم کي، بو ائشلري نه صلاحئيّتله گؤرورم."" ""
1 عئسا مثللرله اونلارلا دانيشماغا باشلادي: "بئر آدام اوزوم باغي اکدي و اونون اطرافينا دووار چکدي. شئره اوچون بئر حوووض قازيب، باغدا بئر بورج ده تئکدي و سونرا باغي باغبانلارا ائجارهيه ورئب، سفره چيخدي."
2 محصول زاماني باغبانلارين يانينا بئر قول گؤندهردي کي، باغبانلاردان باغين محصولوندان آلسين.
3 لاکئن باغبانلار اونو توتوب دؤيدولر و اليبوش قايتارديلار.
4 باغين صاحئبي باغبانلارين يانينا آيري بئر قول گؤندهردي. آمّا اونلار بو قولون باشيني يارالاييب، تحقئر اتدئلر.
5 باغ صاحئبي باشقا بئرئني ده گؤندهردي. اونو دا اؤلدوردولر. داها بئر چوخ قول گؤندهردي. اونلارين بعضئسئني دؤيدولر، بعضئسئني ده اؤلدوردولر.
6 باغ صاحئبئنئن سوگئلي بئر اوغلو وار ائدي. «اوغلوما حؤرمت ادهجکلر» ديئب، آخيردا اونو باغبانلارين يانينا گؤندهردي.
7 لاکئن اونلار بئربئرلرئنه ددئلر: "وارئث بودور. گلئن بونو اؤلدورک و مئراث بئزه قالسين."
8 اونو دا توتوب اؤلدوردولر و باغدان اشئيه آتديلار.
9 "ائندي باغين صاحئبي اونلارا نه ادهجک؟ گلهجک، باغبانلاري هلاک ادئب، باغي اؤزگه آداملارا ورهجک. ""
10 مگر بو يازيني اوخوماييبسينيز کي، «بنّالارين ردّ اتدئيي داش، بئنا کونجونون باش داشي اولدو.
11 بو ربّئن ائشي ائدي، و گؤزلرئمئزئن قاباغيندا عجايئب ائشدئر!»
12 اونلار چاليشديلار عئساني بئر نحوله توتسونلار، چونکي باشا دوشدولر کي، بو مثلي اونلارين بارهسئنده ديئر. لاکئن جاماعاتدان قورخدوقلاري اوچون اونو بوراخيب گتدئلر.
13 سونرا فرئسئلردن و هئرودچولاردان بعضئلرئني عئسانين يانينا گؤندهردئلر کي، اونون اؤز سؤزو ائله اونو تورا سالسينلار.
14 اونلار گلئب عئسايا ددئلر: "اوستاد، بئلئرئک کي، سن حقئقتسِوَن بئر آدامسان و هچ کسدن باکين يوخدور، چونکي آداملار آراسيندا فرق قويمادان تارينين يولونو اؤيرهدئرسن. قيصره باج ورمک آيا جائزدئر يا خير؟ وِرَک يا ورمهيک؟""
15 عئسا اونلارين ائکياوزلويونو بئلئب، اونلارا ددي: "مني نه اوچون ائمتاحان ادئرسئنئز؟ بئر دئنار گتئرئن گؤروم."
16 " اونا بئر دئنار گتئردئلر. عئسا اونلارا ددي: "بو صورت و بو يازي کئمئندئر؟" جاواب وردئلر: "قيصرئن."" ""
17 عئسا اونلارا ددي: "قيصرئنکئني قيصره و تارينينکيني تارييا ورئن."" اونلار اونا حيرتدن مات قالديلار.
18 "اؤلومدن سونرا دئرئلمه يوخدور" دئين صادوقئلر اونون يانينا گلئب سوروشدولار:
19 "اوستاد، موسا بئزه يازيب کي، اگر بئرئنئن قارداشي اؤلوب آروادي قالسا، لاکئن اوشاقلاري اولماسا، قارداشي اونون آرواديني آليب، قارداشينا نسئل يتئشدئرسئن.
20 يدّي قارداش وار ائدي، بئرئنجئسي آرواد آلدي، اؤلدو. آمّا اؤزوندن اؤولاد قويمادي.
21 ائکئنجي قارداش او آروادي آلدي و او دا اؤولادسيز اؤلدو. اوچونجوسو ده بله.
22 او يدّي قارداشين هچ بئرئندن نسئل قالمادي. هاميدان سونرا آرواد دا اؤلدو.
23 قئيامت گونونده اونلار دئرئلَنده، بو آرواد هانسينين آروادي اولاجاق؟ چونکي اونلارين يدّئسي ده بو آروادلا اِولَندي."
24 عئسا اونلارا ددي: "سئزئن سهو اتدئيئنئزئن سببي ده اله بودور، چونکي نه موقدّس کئتابي آنلاييرسينيز، نه ده تارينين قودرتئني. اله ديئل؟""
25 چونکي اؤلولردن دئرئلن واخت نه اولهنئرلر نه ده اَره گدئرلر، آنجاق گؤيلردهکي ملکلر کئمي اولورلار.
26 لاکئن اؤلولردن دئرئلمه مطلبئنه گلئنجه، مگر موسانين کئتابيندا، آلوولانان بوتا بارهدهکي فصئلده اوخوماييبسينيز کي، تاري اونا ديئر: «من ائبراهئمئن تاريسي، ائسحاقين تاريسي و يعقوبون تاريسييام؟!»
27 او اؤلولرئن تاريسي يوخ، دئرئلرئن تاريسيدير. سئز چوخ سهو ادئرسئنئز.
28 دئن عالئملرئندن بئري ياخينلاشيب، اونلارين موباحئثهلرئنه قولاق آسدي و عئسانين اونلارا ياخشي جاواب وردئيئني اشئدنده، عئسادان سوروشدو: "امرلرئن لاپ بئرئنجئسي هانسيدير؟""
29 عئسا جاواب وردي: "امرلرئن لاپ بئرئنجئسي بودور: «اشئت اي ائسرايئل! رب تاريميز واحئددئر."
30 و سن رب تاريني گرک بوتون اورهيئنله، بوتون جانينلا، بوتون فئکرئنله، و بوتون قووّتئنله سِوهسن.»
31 ائکئنجي امر بودور: «سن گرک قونشونو دا اؤزون کئمي سِوهسن.» بونلاردان بؤيوک امر يوخدور.
32 دئن عالئمي عئسايا ددي: "چوخ گؤزل، اوستاد! دوغرو ددئن کي، تاري واحئددئر و اونا تاي يوخدور.
33 و اونو بوتون اورکله، بوتون فهمله، و بوتون قووّتله سومک، و قونشونو دا اؤزون کئمي سومک بوتون يانديرما هدئيهلر و قوربانلاردان افضلدئر."
34 عئسا اونون عاغيلّي جاواب وردئيئني گؤرنده اونا ددي: "سن تارينين پادشاهليغيندان اوزاق ديئلسن."" داها هچ کئم اوندان بئر شي سوروشماغا جورعت اتمهدي.
35 عئسا معبدده تعلئم ورئب بله ددي: "دئن عالئملري نجه ديئرلر کي، مسئح داوودون اوغلودور؟""
36 داوود اؤزو موقدّس روحدان ائلهام آليب ددي؛ «رب منئم ربّئمه ددي: دوشمنلرئني آياقلارينين آلتينا سالاناجاق صاغيمدا اوتور.»
37 اگر داوود اؤزو اونا رب ديئر، بس نجه اونون اوغلو اولور؟" اوراداکي بؤيوک جاماعات عئسانين سؤزلرئنه شادليقلا قولاق آسيردي. ""
38 عئسا تعلئملرئنده اونلارا بله ددي: "آييق اولون دئن عالئملرئندن کي، اوزون پالتارلاردا گزمهيي، بازارلاردا سالام آلماغي،""
39 کنئسهلرده باش کورسولري و ضئيافتلرده يوخاري باشدا اوتورماغي چوخ سوئرلر،
40 دول آروادلارين مال-مولکونه يئيه چيخيرلار و رئياکارليقلاريندان دوعالاري اوزاديرلار! بو آداملارين جزاسي داها دا آغير اولاجاق.
41 عئسا خزئنه صانديغينين قاباغيندا اوتوروب، خالقين نجه خزئنهيه پول آتديغينا باخيردي. بئر چوخ وارلي آداملار چوخ پول آتيرديلار.
42 اونلاردان سونرا بئر دول آرواد گلئب، ائکي قارا پول صانديغا آتدي.
43 عئسا شاگئردلرئني يانينا چاغيريب ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، بو دول فاغير آرواد صانديغا پول آتانلارين هاميسيندان چوخآتدي. ""
44 چونکي اونلارين هاميسي آرتيقليقلاريندان آتديلار، لاکئن بو آرواد کاسيبليغيندان بوتون واريني، بوتون کچئنهجک پولونو آتدي.
1 عئسا معبددن چيخاندا شاگئردلرئندن بئري اونا ددي: "اوستاد باخ! نه بؤيوک داشلار، نه عظمتلي عئمارتلر!""
2 عئسا اونا ددي: "بو بؤيوک عئمارتلري گؤرورسن؟ اونلارين داشي، داش اوسته قالماياجاق. هاميسي ييخيلاجاقدير."
3 عئسا، زيتون داغيندا، معبدئن قاباغيندا اوتورموشدو کي، پطروس، يعقوب، يوحنّا، و آندرياس آيريجا اوندان سوروشدولار:
4 "بئزه ده گؤرک بو ائشلر نه زامان اولاجاق؟ نه علامت وار کي، بئزه بونلارين عنقرئب تامام اولاجاغيني گؤرسدسئن؟""
5 عئسا دا اونلارا دمهيه باشلادي: "دئقّتلي اولون کي، کئمسه سئزي آزديرماسين."
6 چوخ آداملار منئم آديمدا گلهجکلر و «من اويام» ديئب، چوخ آداملاري آزديراجاقلار.
7 جنگلر و موحارئبهلر خبرلرئني اشئتدئيئنئز زامان، اورهيئنئز اوزولمهسئن. بونلارين اولماسي گرکدئر، آنجاق حله آخير ديئل.
8 چونکي مئلّت، مئلّت اوستونه و مملکت، مملکت اوستونه قالخاجاق. چوخ يرلرده زلزلهلر اولاجاق، آجليق دوشهجک، بونلار سانجيلارين باشلانيشيدير.
9 لاکئن سئز آييق اولون. سئزي محکمهلره ورهجکلر، کنئسهلرده دؤيولهجکسئنئز و منه گؤره، سئز حؤکمدارلار و پادشاهلار قاباغيندا دوراجاقسينيز کي، اونلارا شهادت اولسون.
10 اوّلجه خوش خبرئن بوتون مئلّتلره يتئشمهسي گرکدئر.
11 سئزي توتوب تسلئم اتدئکلري زامان، نه دئيهجهيئنئزئن بارهسئنده نئگاران اولمايين. او ساعاتدا سئزه نه ورئلسه، اونو ديئن. چونکي دانيشان سئز يوخ، موقدّس روحدور.
12 قارداش قارداشي، و آتا اؤولادي اؤلومه ورهجک. و اؤولادلار آتا-آنانين ضئدّئنه قالخيب، اونلاري اؤلدورهجکلر.
13 منئم آديما گؤره هامي سئزدن نئفرت ادهجک. لاکئن آخيرا کئمي دايانان نئجات تاپاجاق.
14 دانيال پيغمبرئن يازديغي کئمي، وئرانهلئک گتئرن ائيرنج شيئن لايئق اولمايان يرده دوردوغونو گؤردويونوز زامان، يهودئيهده اولانلار داغلارا قاچسينلار.
15 دامدا اولان آشاغي انئب بئر شي گؤتورمک اوچون اِوئنه گئرمهسئن.
16 زمئده اولان عباسيني گؤتورمک اوچون دالي قاييتماسين.
17 واي او گونلرده بويلو و اَمزئکلي اولانلارين حالينا!
18 دوعا ادئن کي، قاچماغينيز قيشا راستلاماسين.
19 چونکي او گونلرده اله موصئبت اولاجاق کي، تارينين ياراتديغي کائناتين باشلانيشيندان ائندئيه قدر اونون کئمي نه اولوب، نه ده اولاجاق.
20 اگر رب او گونلري قيسالتماسايدي، هچ بئر ائنسان خئلاص اولا بئلمزدي. آمّا سچدئيي سچئلمئشلرئن خاطئري اوچون او گونلري قيسالتدي.
21 اگر او زامان کئمسه دسه: «باخ، مسئح بورادا.» و يا «باخ، اورادا!»، اونا ائنانمايين.
22 چونکي يالانچي مسئحلر و يالانچي پيغمبرلر ظوهور ادهجکلر و اله علامتلر و مؤجوزهلر گؤرسدهجکلر کي، مومکون اولسا، سچئلمئشلري ده آزديرسينلار.
23 آمّا سئز دئقّتلي اولون! سئزه هر شيي اوّلجهدن خبر وردئم.
24 «لاکئن او گونده، او موصئبتدن سونرا، گونش قارالاجاق، آي ائشيغيني ورمهيهجک.
25 اولدوزلار گؤيدن دوشهجکلر، و گؤيلرده اولان قودرتلر اسهجکلر.»
26 او زامان ائنسان اوغلونون بؤيوک عئزّت و قودرتله بولودلاردا گلدئيئني گؤرهجکلر.
27 ائنسان اوغلو او واخت ملکلرئني گؤندهرهجک و اؤز سچدئکلرئني دؤرد طرفدن، يرئن اوجوندان گؤيون اوجونا قدر، ييغاجاق.
28 ائندي مثلي انجئر آغاجيندان اؤيرهنئن: اونون بوداقلاري تزهلهنئب يارپاقلاري چيخان زامان، يايين ياخين اولدوغونو آنلاييرسينيز.
29 الجه سئز ده بو شيلرئن باش وردئيئني گؤرنده، بئلئن کي، او ياخيندير، لاپ قاپيدادير.
30 دوغروسونو سئزه ديئرم؛ بوتون بونلار باش ورمهدن بو نسئل کچمهيهجک.
31 دوغروسونو سئزه ديئرم؛ گؤي و ير کچئب گدهجک، لاکئن منئم سؤزلرئم اصلا کچئب گتمهيهجک.
32 آمّا او گونو و او ساعاتي نه گؤيدهکي ملکلر بئلئر، نه ده اوغول اؤزو. آتادان باشقا هچ کئم بئلمئر.
33 دئقّتلي و اوياق اولون! چونکي او واختين نه زامان اولدوغونو بئلمئرسئنئز.
34 بو، قوربته گدن بئر آدامين وضعئنه بنزر. اِوئندن آيريلان واخت، اِوئنئن ائختئياريني نؤکرلرئنه ورئب، هرهيه اؤز ائشئني تاپشيردي و قاپيچييا دا امر اتدي کي، اوياق قالسين.
35 سئز ده اوياق قالين، چونکي اِو صاحئبئنئن نه واخت گلهجهيئني بئلمئرسئنئز. بئلمئرسئنئز آخشام گلهجک و يا گجه ياريسي، خوروزلارين بانلاديغي واخت گلهجک و يا سحر.
36 يوخسا قفلتن گلئب، سئزي يوخودا تاپار.
37 سئزه ددئکلرئمي هر کسه ديئرم: اوياق قالين.
1 پاسخا و فطئر بايرامينا ائکي گون قالميشدي. باش کاهئنلر و دئن عالئملري عئساني حئيله ائله توتوب اؤلدورمهسي بارهده بئر يول آختاريرديلار.
2 آنجاق ديئردئلر: "بو ائش بايرام گونلرئنده اولماسين، يوخسا خالق آراسيندا ائغتئشاش باش ورر."
3 عئسا بيتعنيادا، جوذاملي شمعونون اوئنده، سوفره باشيندا اوتورموشدو کي، بئر آرواد مرمر قابدا چوخ باهالي خالئص سونبول ياغي گتئردي و قابي سينديريب، ياغي عئسانين باشينا تؤکدو.
4 بعضئلري گئليلهنئب آرالاريندا ددئلر: "بو ياغ نه اوچون بله ائسراف اولوندو؟
5 چونکي بو ياغ اوچ يوز دئناردان چوخ ساتيليب فاغيرلارا ورئله بئلردي."" و آروادا ديئنمهيه باشلاديلار.
6 آمّا عئسا ددي: "اونونلا ائشئنئز اولماسين! نه اوچون اونو ائنجئدئرسئنئز؟ او، منه ياخشيليق اتدي."
7 چونکي فاغيرلار دائم سئزئن يانينيزداديرلار و نه زامان ائستيهسئنئز، اونلارا ياخشيليق اده بئلرسئنئز. لاکئن من، دائم سئزئن يانينيزدا ديئلم.
8 آرواد الئندن گلني اتدي و باسديريلماق اوچون منئم بدنئمي ائرهلئدن ياغلادي.
9 دوغروسونو سئزه ديئرم؛ بو خوش خبر دونيانين هاراسيندا موژده ورئلسه، بو آروادين اتدئيي ائشدن ده ياد ادئلهجک.
10 اونائکي شاگئرددن بئري، ائسکاريوتلو يهودا، باش کاهئنلرئن يانينا گتدي کي، عئساني اونلارا تسلئم اتسئن.
11 کاهئنلر بونو اشئدنده سوئندئلر و يهودايا پول وعدهسي وردئلر. او دا موناسئب بئر فورصت آختاريردي کي، عئساني اونلارين الئنه ورسئن.
12 فطئر بايرامينين اوّلئنجي گونو کي، پاسخانين قوربان قوزوسو او گونده کسئلردي، شاگئردلر عئسايا ددئلر: "پاسخا يمهيئني هارادا يمک ائستهيئرسن؟ گدئب هارادا حاضيرلاياق؟""
13 عئسا شاگئردلرئندن ائکئسئني گؤندهرئب اونلارا ددي: "شهره گدئن، سهنگله سو داشييان بئر نفر سئزه راست گلر. اونون دالينجا گدئن."
14 بو آدام هارايا گئرسه، او اِوئن صاحئبئنه ديئن: «اوستاد ديئر: هارادادير او حاضيرلانان اوتاق کي، شاگئردلرئمله بئر يرده پاسخا يمهيئني اورادا يِيئم؟»
15 او دا سئزه بالاخانادا دؤشنمئش و حاضيرلانميش بئر اوتاق گؤرسهدر. پاسخا يمهيئني اورادا حاضيرلايين.
16 شاگئردلر چيخيب، شهره گتدئلر و هر شيي اونلارا ددئيي کئمي تاپيب، پاسخا يمهيئني حاضيرلاديلار.
17 آخشام اولاندا عئسا اونائکئلرله گلدي.
18 سوفره باشينا اوتوروب يمک يئينده، عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، سئزدن بئري، منئمله سوفره باشيندا اوتورانلاردان بئري، منه خيانت ادهجک."
19 شاگئردلر پرت اولدولار و بئر-بئر اوندان سوروشدولار: "يقئن کي، من ديئلم؟""
20 عئسا اونلارا ددي: "او آدام اونائکئلردن بئريدئر، او کي، اَلئني منئمله اوزاديب، چؤرهيئني کاسايا باتيرير."
21 چونکي ائنسان اوغلو اؤزو حاقّيندا يازيلميش اولدوغو کئمي گدئر، لاکئن واي او آدامين حالينا کي، ائنسان اوغلو اونون الئله تسلئم اولونور! او آدام آنادان اولماسايدي، اونا داها ياخشي اولاردي!
22 يمک يئينده عئسا چؤرهيي گؤتوروب شوکور اتدي و بؤلوب شاگئردلره وردي و اونلارا ددي: "آلين، بو، منئم بدنئمدئر."
23 و بئر پئياله گؤتوردو و شوکور ادئب اونلارا وردي و هامي اوندان ائچدي.
24 عئسا اونلارا ددي: "بو منئم قانيمدير، عهدئن قاني کي، چوخ آداملار يولوندا تؤکولهجک. ""
25 دوغروسونو سئزه ديئرم، اوزوم محصولوندانآرتيق ائچميهجهيم، او گونه قدر کئمي کي، تارينين پادشاهليغيندا تزهسئني ائچئم.
26 و اونلار بئر ماهني اوخوياندان سونرا زيتون داغينا گتدئلر.
27 عئسا اونلارا ددي: "هامينيز بودرهيئب دوشهجکسئنئز. چونکي يازيليب؛ «چوباني ووراجاغام""
28 آمّا من، دئرئلندن سونرا سئزدن قاباق جلئله گدهجهيم.
29 لاکئن پطروس اونا ددي: "هامي بودرهيئب دوشسه ده، من دوشميهجهيم."
30 عئسا پطروسا ددي: "دوغروسونو ديئرم؛ بو گون، اله بو گجه خوروز ائکي دفه بانلاماميش، سن مني اوچ دفه ائنکار ادهجکسن."
31 آمّا پطروس داها آرتيق تأکئد ادئب ددي: "اگر سنئنله بئرلئکده اؤلمک منه لازيم گلسه بله، سني اصلا ائنکار اتمهرم."" آيري شاگئردلر ده اله ددئلر.
32 اونلار جِتسئماني آديندا بئر يره گلدئلر. عئسا شاگئردلرئنه ددي: "سئز بورادا اوتورون اله کي، من دوعا ادئم."
33 و پطروس، يعقوب، و يوحنّاني اؤزو ائله گؤتوردو. درئن سيخينتي و اَلَم عئسانين جانينا دوشدو.
34 اونلارا ددي: "جانيم اؤلوم درجهسئنده کدرليدئر. بورادا قالين و اوياق اولون."
35 و اؤزو بئر آز ائرهلي گدئب يره دوشدو و دوعا ادئردي کي، اگر مومکوندور، او ساعات اوندان کچسئن.
36 و ديئردي: "آبّا -آتا، سنه هر شي مومکوندور. بو پئيالهني مندن اوزاقلاشدير. لاکئن منئم ائستهدئيئم يوخ، سنئن ائستهدئيئن اولسون.» ""
37 عئسا قاييديب شاگئردلري يوخودا تاپدي و پطروسا ددي: «شمعون ياتيبسان؟ بئر ساعات اوياق قالا بئلمهدئن؟
38 اوياق قاليب دوعا ادئن کي، ائمتاحانا دوشمهيهسئنئز. دوغرودان دا روح ائستهيئر، لاکئن بدن ضعئفدئر.
39 و گئنه گدئب دوعا اتدي و همن سؤزلري ددي.
40 و گلئب گئنه ده اونلاري يوخولاميش تاپدي. چونکي گؤزلري آغيرلاشميشدي و اونا نه جاواب ورهجکلرئني بئلمئردئلر.
41 عئسا اوچونجو دفه گلئب، اونلارا ددي: "حله ده ياتيبسينيز؟ حله ده ائستئراحت ادئرسئنئز؟ آرتيق بسدئر. واخت گلدي؛ باخ، ائنسان اوغلو گوناهکارلارين الئنه ورئلئر."
42 دورون گدک. باخين، منه خيانت ادن ياخينلاشير.
43 عئسا، بو سؤزلري دئين زامان، اونائکئلردن بئري اولان يهودا و اونونلا بئرلئکده، باش کاهئنلر، دئن عالئملري و آغساقّاللار طرفئندن گؤندهرئلمئش بؤيوک بئر دسته گلدي. اونلار قيلينجلار و دينکلرله سئلاحلانميشديلار.
44 عئساني تسلئم ادن اونلارلا قرارلاشيب دمئشدي: «کئمي اؤپسم، عئسا اودور. اونو توتون و احتئياطلا آپارين.»
45 يهودا، گلدئيي آندا عئسايا ياخينلاشيب «اوستاد» دئيه-دئيه اونو اؤپدو.
46 اونلار عئساني ياخالاييب توتدولار.
47 لاکئن يانيندا دورانلاردان بئري قيلينجي چکدي و باش کاهئنئن قولونون قولاغيني ووروب کسدي.
48 عئسا اونلارا ددي: "مني توتماق اوچون اله قيلنجلار و دينکلرله گلئبسئنئز کي، اله بئل اوغرو توتورسونوز؟! ""
49 من هر گون معبدده تعلئم ورنده يانينيزدا ائدئم، آمّا مني توتمادينيز. لاکئن قوي يازيلار يرئنه يتئشسئن.
50 شاگئردلرئن هاميسي عئساني قويوب قاچديلار.
51 عئسانين دالينجا آنجاق چيلپاق بدنئني کتان اؤرتويه سرئمئش بئر جاوان گدئردي. اونلار اونو دا توتدولار.
52 لاکئن او، کتان اؤرتويو بوراخيب، چيلپاق قاچدي.
53 عئساني باش کاهئنئن يانينا آپارديلار. بوتون باش کاهئنلر، آغساقّاللار، و دئن عالئملري اورايا ييغيلديلار.
54 پطروس باش کاهئنئن حيطئنئن ائچهرئسئنه قدر اوزاقدان عئسانين دالينجا گتدي و اورادا موحافئظلرله اود يانيندا اوتوروب اؤزونو قيزيشديريردي.
55 بو واخت، باش کاهئنلر و بوتون مجلئسده اولانلار عئساني اؤلدورمک اوچون اونون ضئدّئنه شهادت آختاريرديلار، لاکئن تاپميرديلار.
56 گرچي بئر چوخلاري اونون ضئدّئنه يالاندان شهادت ورئردئلر، آمّا بو شهادتلر بئربئری ائله راست گلمئردي.
57 بعضئلري قالخيب عئسانين ضئدّئنه يالاندان شهادت ورئب ديئردئلر:
58 "بئز اشئتدئک کي، ديئردي: «الله تئکئلمئش بو معبدي ييخيب، الله تئکئلمهمئش اؤزگه بئرئني اوچ گونده بئنا ادهرم.»""
59 لاکئن اونلارين شهادتلري بئربئري ائله راست گلمئردي.
60 باش کاهئن اورتادا آياغا قالخيب، عئسادان سوروشدو: "هچ جاواب ورمئرسن؟ بونلارين سنئن ضئدّئنه وردئکلري شهادت نهدئر؟""
61 آمّا عئسا سوکوت ادئب، اونون سوآلينا جاواب ورمهدي. باش کاهئن گئنه اوندان سوروشوب ددي: "آيا سن موتبارک تارينين اوغلو مسئحسن؟""
62 عئسا ددي: "منم. و سئز ائنسان اوغلونو گؤرهجکسئنئز کي، قادئر اولانين صاغيندا اوتوروب بولودلار آراسيندا گلئر."
63 باش کاهئن پالتاريني جيريب ددي: "داها شاهئدلره نه احتئياجيميز وار؟
64 کوفرونو اشئتدئنئز. سئز نه ديئرسئنئز؟" اونلارين هاميسي عئساني اؤلومه محکوم اتدئلر.
65 و بعضئلري اونون اوستونه توپورمهيه باشلاديلار. عئسانين گؤزلرئني باغلاييب اونا يوموروق وورا-وورا ديئردئلر: "نبئلئک ات!"" و موحافئظلر اونو توتوب ياناقلارينا شئلّه ووروردولار.
66 پطروس آشاغيدا، حيطده ائکن، باش کاهئنئن کنئزلرئندن بئري گلدي
67 و پطروسو اود يانيندا قيزيشان حالدا گؤرنده، اونا دئقّتله باخيب ددي: "سن ده او ناصئرهلي عئسا ائله ائدئن."
68 لاکئن پطروس ائنکار ادئب ددي: "سنئن نه ددئيئني بئلمئرم و آنلاميرام."" و چؤله، دالانا چيخدي.
69 کنئز قيز اونو گئنه گؤروب، اورادا دورانلارا ددي: "بو آدام، اونلاردان بئرئدئر."
70 آمّا پطروس گئنه ده ائنکار اتدي. بئر آز سونرا اورادا دورانلار پطروسا ددئلر: "جلئللي اولدوغون اوچون دوغرودان دا سن اونلاردان بئرئسن."
71 لاکئن پطروس اؤزونه لعنت ادئب، آند ائچمهيه باشلادي: "ددئيئنئز او آدامي تانيميرام."
72 و او آندا خوروز ائکئنجي دفه بانلادي. پطروس عئسانين اونا ددئيي سؤزو خاطيرلادي کي، "خوروز ائکي دفه بانلاماميشدان، سن اوچ دفه مني ائنکار ادهجکسن."" و هؤنکور-هؤنکور آغلاماغا باشلادي.
1 سحر تزدن، باش کاهئنلر، آغساقّاللار، دئن عالئملري و بوتون سنهدرئن مصلحتلشدئلر. اونلار عئساني باغلاييب آپارديلار و پئلاطا تسلئم اتدئلر.
2 " پئلاط اوندان سوروشدو: "آيا يهودئلرئن پادشاهي سَنسن؟" عئسا جاواب ورئب اونا ددي: "ددئيئن کئميدئر."" ""
3 باش کاهئنلر اونا چوخ شيلرده ائتّئهام ووردولار.
4 لاکئن پئلاط گئنه اوندان سوروشدو: "سن هچ جاواب ورمئرسن؟ باخ گؤر نه قدر سنئن ضئدّئنه شهادت ورئرلر."
5 آمّا عئسا حله ده جاواب ورمئردي، اله کي، پئلاط تعجّوب اتدي.
6 پئلاط هر بايرامدا اوندان خاهئش اتدئکلري محبوسو اونلارا عفو ادردي.
7 باراباس آدلي بئري وار ائدي کي، عوصيان واختي آدام اؤلدورن عوصيانچيلارلا بئرلئکده زنجئره وورولموشدو.
8 خالق گلئب پئلاطدان ائستهدئلر کی، اونلارلا هر زامانکي کئمي اتسئن.
9 پئلاط اونلارا جاواب ورئب ددي: "ائستهيئرسئنئز سئزئن اوچون يهودئلرئن پادشاهيني آزاد ادئم؟""
10 پئلاط بئلئردي کي، باش کاهئنلر پاخيلّيقدان عئساني اونون الئنه ورئبلر.
11 لاکئن باش کاهئنلر خالقي قيزيشديرديلار کي، اونون عوضئنه باراباسي آزاد اتسئن.
12 او واخت پئلاط گئنه اونلاردان سوروشدو: "بس يهودئلرئن پادشاهي چاغيرديغينيز آداما نه ادئم؟""
13 اونلار تکرار چيغيرديلار: "چارميخا چک."
14 پئلاط اونلارا ددي: "آخي او، نه پئس ائش گؤروب؟" اونلار داها چوخ باغيرديلار: "اونو چارميخا چک!""
15 پئلاط خالقي راضي اتمک اوچون باراباسي آزاد اتدي و عئسايا شالّاق ووردوراندان سونرا اونو چارميخا چکئلمهيه وردي.
16 عسگرلر عئساني سارايين ائچئنه، "پرِتورئيوم" ديئلن يره آپارديلار و فوجون هاميسيني بئر يره ييغديلار.
17 اونا قيرميزي شئنل گيدئردئلر و تئکاندان تاج هؤروب اونون باشينا قويدولار.
18 و اونا سالام ورمهيه باشلاييب ديئردئلر: "سالام، اي يهودئلرئن پادشاهي!""
19 قاميشلا عئسانين باشينا ووروردولار، اوستونه توپوروردولر، و دئز چؤکوب اونا سجده ادئردئلر.
20 عسگرلر عئساني ائستهزا ادندن سونرا قيرميزي شئنلي اونون اَينئندن چيخارديب اؤز پالتاريني گيدئردئلر. و اونو چارميخا چکئلمک اوچون اشئيه چيخارتديلار.
21 شمعون آديندا کرِنِيلي بئر آدام شهرئن اشئيئندن گلئب اورادان کچئردي. شمعون ائسکندر و روفوسون آتاسيدير. عسگرلر اونو مجبور اتدئلر کي، عئسانين چارميخيني داشيسين.
22 عئساني جولجوتا ديئلن يره گتئردئلر (ترجومه اولونسا، او يرئن آدي "کلّه يري" دمکدئر.)
23 او واخت اونا مورلا قاريشميش شراب وردئلر. لاکئن عئسا ائچمهدي.
24 اونو چارميخا چکدئلر و پالتاريني آرالاريندا پايلاشيب، کئمه نه چاتماسي اوچون پوشک آتديلار.
25 گونون اوچونجو ساعاتيندا عئساني چارميخا چکدئلر.
26 اونون تقصئري باشينين اوستونده يازيلميش ائدي: "يهودئلرئن پادشاهي."
27 اونونلا ائکي اوغرونو دا چارميخا چکدئلر، بئرئني صاغ طرفئنده، او بئرئني ده سول طرفئنده.
28 و بلجه موقدّس کئتابدا يازيلديغي سؤز يرئنه يتئشدي کي، ديئر: "موجرئملرله ساييلدي."
29 اورادان کچنلر عئساني سؤيوردولر و باشلاريني ترپهدئب ديئردئلر: "هِي! معبدي ييخيب اوچ گونده تئکن،
30 اؤزونو خئلاص ات. چارميخدان آشاغي اِن."
31 باش کاهئنلر و دئن عالئملري ده آرالاريندا اونو رئشخند ادئب ديئردئلر: "اؤزگهلري قورتاردي، لاکئن اؤزونو قورتارا بئلمئر.
32 ائسرايئلئن پادشاهي مسئح، قوي ائندي چارميخدان دوشسون و بئز گؤروب اونا ائمان گتئرک."" عئسانين يانيندا چارميخا چکئلنلر ده اونو سؤيوردولر.
33 گونون آلتينجي ساعاتي بوتون اؤلکهيه قارانليق دوشدو و ساعات دوقّوزا قدر داوام اتدي.
34 " دوقّوزونجو ساعاتدا عئسا اوجا سَسله باغيردي: "ائلويي، ائلويي، لاما سبقتهني؟" ترجومهسي: "تاريم، تاريم! نه اوچون مني ترک اتدئن؟""""
35 اورادا دورانلاردان بعضئسي بونو اشئدنده ددئلر: "باخين، ائلياني چاغيرير."
36 آرالاريندان بئري قاچيب، بئر سونگري سئرکهيه باتيردي و اونو بئر قاميشين اوجونا تاخيب عئسايا ائچئرتدي و ددي: "قويون گؤرک آيا ائليا اونو اندئرمهيه گلئر؟""
37 آمّا عئسا اوجا سَسله باغيريب، جان وردي.
38 او آندا معبدئن پردهسي يوخاريدان آشاغييا قدر ييرتيليب ائکي بؤلوندو.
39 عئسانين قاباغيندا دوران يوز باشي، اونون بله قيشقيريب جان وردئيئني گؤرنده ددي: "دوغرودان دا بو آدام، تارينين اوغلو ائدي."
40 اورادا باش ورنلره تاماشا ادن بعضي آروادلار دا وار ائدي. اونلارين آراسيندا مجدللي مريم، يوسايين و کئچئک يعقوبون آناسي مريم و سالومه ده دايانميشدي.
41 عئسا جلئلده ائکن بو آروادلار اونون دالينجا گدئب، اونا خئدمت ادئردئلر. عئسا ائله اورشلئمه گلمئش بئر چوخ آرواد دا اولوب-کچنلره تاماشا ادئردئلر.
42 آرتيق آخشام اولموشدو. حاضيرليق گونو، يعني سبّتدن بئر گون قاباق،
43 آرئماتايلي يوسئف گلدي و جسارتئني بئر يره ييغيب پئلاطين يانينا گتدي و عئسانين جسدئني ائستهدي. يوسئف يهود مجلئسئنئن حؤرمتلي عوضولرئندن بئري ائدي و تارينين پادشاهليغيني گؤزلهيئردي.
44 پئلاط عئسانين بله تز اؤلدويوندن تعجّوب اتدي و يوزباشيني يانينا چاغيريب اوندان سوروشدو: "چوخدان اؤلوب؟""
45 و يوزباشيدان احوالاتي بئلندن سونرا عئسانين جسدئني يوسئفه باغيشلادي.
46 يوسئف ده کتان ساتين آلدي و عئسانين بدنئني چارميخدان آشاغي اندئرئب، کتانا بوکدو. اونو قايادا قازيلميش بئر قبئره قويدو و قبئرئن آغزينا بئر داش دئيئرلتدئلر.
47 مجدللي مريم و يوسايين آناسي مريم اونون هارايا قويولدوغونو گؤروردولر.
1 سبّت گونو کچندن سونرا، مجدللي مريم، يعقوبون آناسي مريم، و سالومه عطئرلر ساتين آلديلار کي، گدئب عئساني عطئرلهسئنلر.
2 و هفتهنئن ائلک گونونده، سحر چوخ اِرکن، گونش دوغان واخت قبئره گلدئلر.
3 و آرالاريندا ديئردئلر: "گؤرهسن قبئرئن آغزينداکي داشي بئزئم اوچون کئم دئيئرلهدهجک؟""
4 لاکئن باشلاريني قالديريب باخاندا، داشي بئر يانا دئيئرلنمئش گؤردولر. او داش چوخ بؤيوک بئر داش ائدي.
5 قبئره گئردئلر و صاغ طرفده آغ پالتار گيئنمئش بئر جاواني اوتورموش گؤرهنده حيرت اتدئلر.
6 جاوان اونلارا ددي: "حيرت اتمهيئن! سئز چارميخا چکلئمئش ناصئرهلي عئساني آختاريرسينيز. او دئرئلئب، بورادا ديئل. باخين، اونو قويدوقلاري ير بورادير.
7 ائندي اونون شاگئردلرئنئن و پطروسون يانينا گدئن و اونلارا ديئن کي، او سئزدن قاباق جلئله گدئر. ددئيي کئمي اونو اورادا گؤرهجکسئنئز."
8 اونلار قبئردن چيخيب قاچديلار، چونکي تئترهمه و حيرت اونلاري بوروموشدو. قورخدوقلاريندان هچ کسه بئر شي دمهدئلر.
9 هفتهنئن ائلک گونو سحر ارکن، عئسا دئرئلندن سونرا اوّلجه اؤزونو مجدللي مريمه گؤرستدي. عئسا مريمدن يدّي ناپاک روح قووموشدو.
10 مريم گدئب عئسا ائله اولانلارا خبر وردي. اونلار ياس توتوب آغلاييرديلار.
11 لاکئن عئسانين دئري اولوب اونا گؤروندويونو اشئدنده ائنانماديلار.
12 بو شيلردن سونرا، عئسا اونلاردان ائکئسئنه، آيري بئر صورتده کنده گدن واخت گؤروندو.
13 بونلار قاييديب شاگئردلره خبر وردئلر، آمّا اونلار بونلارا دا ائنانماديلار.
14 و اوندان سونرا عئسا اؤزونو او اونبئر شاگئرده، اونلار سوفره باشيندا اولاندا ظاهئر اتدي و اونلاري ائمانسيزليقلاري و داش اورکلي اولدوقلاري اوچون دانلادي. چونکي اونلار اونون اؤلولردن دئرئلندن سونرا اونو گؤرنلرئن سؤزلرئنه ائنانماميشديلار.
15 عئسا اونلارا ددي: "بوتون دونيايا گدئن و ائنجئلي بوتون خالقا وعظ ادئن."
16 ائمان گتئرئب تعمئد اولونان نئجات تاپاجاق؛ لاکئن ائمان گتئرمهين محکوم اولاجاقدير.
17 بو علامتلر ائمان گتئرنلرله گدهجک: منئم آديملا ناپاک روحلاري قوواجاقلار. تزه دئللرله دانيشاجاقلار.
18 ائلانلاري اَللري ائله توتاجاقلار. اؤلدورن زَهَر ده ائچسهلر، اونلارا زئيان يتئرمهيهجک. ناخوشلار اوستونه اللرئني قوياجاقلار و اونلار صاغالاجاقلار.
19 بلجه رب عئسا اونلارلا صؤحبت ادندن سونرا گؤيه قالخدي و تارينين صاغيندا اوتوردو.
20 شاگئردلر ده گدئب، تارينين سؤزونو هر يرده يايديلار. رب اونلارلا ائدي و کلامي آرخادان گلن علامتلرله تصدئق ادئردي.