1 ائبراهئم اوغلو، داوود اوغلو عئسا مسئحئن نسئل شجرهسي:
2 ائبراهئم ائسحاقين آتاسي ائدي، ائسحاق يعقوبون آتاسي ائدي، يعقوب يهودا و اونون قارداشلارينين آتاسي ائدي.
3 يهودا تاماردان دوغولان پِرِص و زِرَخئن آتاسي ائدي، پِرِص خِصرونون آتاسي ائدي، خِصرون اَرامين آتاسي ائدي.
4 اَرام عَمّئنادابين آتاسي ائدي، عَمّئناداب نَخشونون آتاسي ائدي، نَخشون سَلمونون آتاسي ائدي.
5 سَلمون راخابدان دوغولان بوعَزئن آتاسي ائدي، بوعَز روتدان دوغولان عوبئدئن آتاسي ائدي، عوبئد يَسّهنئن آتاسي ائدي.
6 يَسّه داوود پادشاهين آتاسي ائدي، داوود اوريانين آرواديندان دوغولان سولِيمانين آتاسي ائدي.
7 سولِيمان رِخوبعامين آتاسي ائدي، رِحوبعام اَبئيانين آتاسي ائدي، اَبئيا آسانين آتاسي ائدي.
8 آسا يِهوشافاطين آتاسي ائدي، يِهوشافاط يِهورامين آتاسي ائدي، يِهورام عوزّئيانين آتاسي ائدي.
9 عوزّئيا يوتامين آتاسي ائدي، يوتام آخازين آتاسي ائدي، آخاز خئزقئيانين آتاسي ائدي.
10 خئزقئيا مِنسّهنئن آتاسي ائدي، مِنسّه آمونون آتاسي ائدي، آمون يوشئيانين آتاسي ائدي.
11 يوشئيا يِکونيا و اونون قارداشلارينين آتاسي ائدي کي، بابئله اسئرلئيه آپاريلان زامان دوغولموشدو.
12 بابئله اسئرلئيه گدندن سونرا: يکونيا سِعَلتياِلئن آتاسي ائدي، سِعَلتياِل زِروبّابئلئن آتاسي ائدي.
13 زِروبّابئل اَبئهودون آتاسي ائدي، اَبئهود اِلياقئمئن آتاسي ائدي، اِلياقئم عازورون آتاسي ائدي.
14 عازور صادوقون آتاسي ائدي، صادوق آخئمئن آتاسي ائدي، آخئم اِلئهودون آتاسي ائدي.
15 اِلئهود اِلئعازارين آتاسي ائدي، اِلئعازار ماتّانين آتاسي ائدي، ماتّان يعقوبون آتاسي ائدي.
16 يعقوب مريمئن اَري يوسئفئن آتاسي ائدي، مريمدن ده مسئح آدلانان عئسا دوغولدو.
17 بلجه، ائبراهئمدن داوودا قدر اولان بوتون نسئللر، اون دؤرد نسئلدئر؛ داووددان بابئل اسئرلئيئنه قدر اون دؤرد نسئلدئر؛ و بابئل اسئرلئيئندن مسئحه قدر ده اون دؤرد نسئلدئر.
18 عئسا مسئحئن آنادان اولماسي بله اولدو؛ آناسي مريم يوسئفه نئشانلانميش اولان زامان، نئکاه کسئلمهمئشدن، آشکار اولدو کي، موقدّس روحدان حامئلهدئر.
19 اونون اَري يوسئف، صالح بئر آدام اولدوغونا گؤره، ائستهمئردي کي، اونو روسواي اتسئن و بو نئيّتده ائدي کي، گئزلئجه اونو بوشاسين.
20 لاکئن بونلاري دوشونَن زامان، ربّئن بئر مَلهيي رؤيادا اونا ظاهئر اولوب، ددي: "داوود اوغلو يوسئف، مريمي اؤزونه آروادليغا قبول اتمکدن قورخما، چونکي اونون بطنئندهکي موقدّس روحداندير.
21 مريم بئر اوغول دوغاجاق و اونون آديني عئسا قوياجاقسان. چونکي او، اؤز خالقيني گوناهلاريندان خئلاص ادهجک."
22 بوتون بونلار اوندان اؤتري باش وردي کي، ربّئن پيغمبر واسئطهسئله ددئيي سؤز يرئنه يتئشسئن:
23 "باخ، باکئره قيز بويلو اولوب، بئر اوغول دوغاجاق و اونون آديني عِمانوئل قوياجاقلار کي، معناسي بودور: تاري بئزئملهدئر."
24 يوسئف يوخوسوندان اوياناندان سونرا، ربّئن مَلهيئنئن بويوردوغو کئمي ادئب، آرواديني قبول اتدي.
25 و ائلک اوغلونو دوغانا قدر مريمله ياخينليق اتمهدي؛ و اونون آديني عئسا قويدو.
1 عئسا هئرود پادشاهين گونلرئنده، يهودئيهنئن بيتلحمئنده آنادان اولان زامان، شرقدن موغلار اورشلئمه گلئب ددئلر:
2 "آنادان اولموش يهودئلرئن پادشاهي هارادادير؟ چونکي اونون اولدوزونو شرقده گؤردوک و گلمئشئک کي، اونا پرستئش ادک."
3 هئرود پادشاه بونو اشئدن واخت پرئشان اولدو و بوتون اورشلئم اهالئسي ده اونونلا پرئشان اولدولار.
4 هئرود خالقين بوتون باش کاهئنلر و دئن عالئملرئني بئر يره ييغيب، اونلاردان مسئحئن هارادا دوغولاجاغيني سوروشدو.
5 اونلار دا اونا ددئلر: "يهودئيهنئن بِيتلِخِمئنده، چونکي پيغمبرئن واسئطهسئله بله يازيليب:
6 و سن، اي بِيتلِخِم، يهودا دئياري، يهودا رَيئسلرئنئن آراسيندا، هچ ده کئچئک ديئلسن. چونکي سندن بئر رَيئس ظوهور ادهجک کي، منئم خالقيم ائسرايئله چوبان اولاجاقدير."
7 او زامان هئرود موغلاري گئزلئجه چاغيريب، اونلاردان اولدوزون نه واخت چيخديغيني بئلدي.
8 و اونلاري بِيتلِخِمه گؤندهرئب، ددي: "گدئن و اوشاغين حاقّيندا دئقّتله آختارين. اونو تاپديغينيز زامان منه خبر ورئن کي، من ده گلئب، اونو پرستئش ادئم."
9 اونلار پادشاهين سؤزونو اشئدئب، يولا دوشدولر. شرقده گؤردوکلري اولدوز اونلارين قاباغيندا گدئردي؛ او قدر کي، گلئب اوشاغين اولدوغو يرئن اوستونده دوردو.
10 اونلار دا اولدوزو گؤردوکلري زامان بؤيوک سوئنجله حددن آرتيق شادليق اتدئلر.
11 و اوه گئرئب، اوشاغي آناسي مريمله گؤردولر و يره دوشوب، اونو پرستئش اتدئلر. و خزئنهلرئني آچيب اونا قيزيل، بوخور و مور هدئيّه وردئلر.
12 و رؤيادا اونلارا تاري طرفئندن ائخطار ورئلدي کي، هئرودون يانينا قاييتماسينلار. اونلار دا آيري يوللا اؤز مملکتلرئنه گتدئلر.
13 موغلارين گتمهسئندن سونرا، ربّئن بئر ملهيي رؤيادا يوسئفه ظاهئر اولوب، ددي: "دور، اوشاق و آناسيني گؤتور و مئصئره قاچ. من سنه خبر وِرَنه قدر، اورادا قال. چونکي هئرود اوشاغي آختاراجاق کي، اونو محو اتسئن."
14 يوسئف قالخيب اوشاق و آناسيني گجه ائله گؤتوردو و مئصئره گتدي.
15 و هئرودون اؤلومونه قدر اورادا قالدي کي، ربّئن پيغمبرئنئن واسئطهسئله ديئلن سؤز يرئنه يتئشسئن: "اوغلومو مئصئردن چاغيرديم."
16 هئرود موغلارين طرفئندن آلدانميش اولدوغونو گؤرهنده، چوخ قضبلندي و آدام گؤندهرئب، موغلاردان بئلدئيي واختا گؤره، بيتلحم و اونون اطرافيندا اولان بوتون ائکي ياشيندا و داها آشاغي اولان اوغلان اوشاقلاريني اؤلدورتدو.
17 او واخت اِرِميا پيغمبرئن واسئطهسئله ديئلن بو سؤز يرئنه يتئشدي:
18 "رامادا بئر سس اشئدئلدي، آغلاشما و بؤيوک شئون. راحئل اوشاقلاري اوچون آغلايير، ائستهمئر ده کي، تسلّي تاپسين. چونکي اونلار يوخ اولدولار."
19 لاکئن هئرود اؤلندن سونرا، ربّئن بئر ملهيي مئصئرده يوسئفه رؤيادا ظاهئر اولوب،
20 ددي: "دور، اوشاق و آناسيني گؤتور و ائسرايئل دئيارينا گت. چونکي اوشاغين جانيني آختارانلار اؤلوبلر."
21 يوسئف ده قالخدي، اوشاق و آناسيني گؤتوروب، ائسرايئل دئيارينا گتدي.
22 آمّا اشئدنده کي، آرخِلاعوس آتاسي هئرودون يرئنده يهودئيهيه پادشاه اولوب، اورايا گتمَيه قورخدو و تاري طرفئندن رؤيادا ائخطار ورئلئب، جلئل سمتلرئنه گتدي.
23 و گلئب ناصئره آدلي بئر شهرده ساکئن اولدو کي، پيغمبرلرئن واسئطهسئله ديئلمئش سؤز يرئنه يتئشسئن: "او ناصئرهلي آدلاناجاق."
1 او گونلرده تعمئد ورن يحيا ظوهور اتدي و يهودئيه چؤلونده وعظ ادئب، ديئردي:
2 "تؤوبه ادئن، چونکي گؤيون پادشاهليغي ياخيندير."
3 بو، او شخص ائدي کي، اشعيا پيغمبرئن واسئطهسئله ديئلمئشدي: "چؤلده بئرئنئن سسي نئدا ادئر: ربّئن يولونو حاضيرلايين، يوللاري اونون اوچون دوز ادئن."
4 يحيانين دَوه توکوندن پالتاري، بلئنده ده دَرئدن قاييشي وار ائدي؛ يدئيي چيئرتکه و چؤل بالي ائدي.
5 اورشلئمدن، بوتون يهودئيهدن و اوردونون بوتون اطرافلاريندان خالق اونون يانينا گلئردي
6 و گوناهلارينا اعتئراف ادئب، اوردون چاييندا اوندان تعمئد آليردي.
7 لاکئن او زامان کي، يحيا فرئسئلر و صادوقئلردن بئر چوخلوسونو گؤردو کي، تعمئد آلماق اوچون اونون يانينا گلئرلر، اونلارا ددي: "اي افعئلر نسئلي! کئم سئزي خبردار اتدي کي، گلهجک قضبدن قاچاسينيز؟!
8 ائندي تؤوبهيه لايئق ثمره گتئرئن.
9 و اؤزونوز-اؤزونوزده دوشونمهيئن کي، «آتاميز ائبراهئمدئر.» سئزه ديئرم: تاري قادئردئر کي، بو داشلاردان ائبراهئمه اؤولاد ياراتسين.
10 آرتيق بالتا آغاجلارين کؤکونه ياتير؛ بلجه ياخشي بار وِرمهين هر آغاج کسئلئر و اودا آتيلير.
11 من سئزي تؤوبه اوچون سو ائله تعمئد ورئرم، آمّا مندن سونرا گلن، مندن داها قووّتليدئر. من اونون آياققابيسيني داشيماغا بله لايئق ديئلم. او، سئزي، موقدّس روح و اودلا تعمئد ورهجک.
12 اونون شنهسي الئندهدئر. خرمنئني تمئز سووروب، بوغداسيني آنبارا ييغاجاق، لاکئن ساماني سؤنمهين اودلا يانديراجاقدير."
13 او زامان عئسا جلئلدن اوردونا، يحيانين يانينا گلدي کي، اوندان تعمئد آلسين.
14 لاکئن يحيا قويماييب، ددي: "من سنئن طرفئندن تعمئد آلماغا مؤحتاجام، سن منئم يانيما گلئرسن؟!""
15 عئسا اونا جاواب ورئب ددي: "ائندئلئک راضي اول، چونکي بئزه بله ياراشير کي، دوز اولان هر شيي يرئنه يتئرک."" او زامان يحيا راضي اولدو.
16 عئسا تعمئد آليب درحال سودان چيخدي. او آندا گؤيلر آچيلدي و تارينين روحونو گؤردو کي، گؤيرچئن کئمي انئب اونون اوستونه قوندو.
17 و گؤيدن بئر سس ددي: "بو منئم سوگئلي اوغلومدور، اوندان چوخ راضييام."
1 بوندان سونرا موقدّس روح عئساني چؤله آپاردي کي، ائبلئس طرفئندن وسوسه اولونسون.
2 عئسا قيرخ گون-قيرخ گجه اوروج توتاندان سونرا آجيقدي.
3 اونو وسوسه ادن، اونون يانينا گلئب، ددي: "اگر تارينين اوغلوسان، امر ات کي، بو داشلار چؤرهيه دؤنسون."
4 عئسا جاواب ورئب، ددي: "يازيليب کي، «ائنسان آنجاق چؤرکله يوخ، تارينين آغزيندان چيخان هر بئر سؤزله ياشار.»""
5 سونرا ائبلئس اونو موقدّس شهره گتئردي و معبدئن بورجو اوستونه آپاريب،
6 ددي: "اگر تارينين اوغلوسان، اؤزونو آشاغي آت؛ چونکي يازيليب کي، «او سنئن حاقّيندا ملکلرئنه امر ادهجک، و اونلار سني اللري اوستونده گؤتورهجکلر کي، مبادا آياغيني داشا ووراسان.»""
7 عئسا اونا جاواب ورئب ددي: "گئنه ده يازيليب کي، «رب تاريني ائمتاحانا چکمه.»""
8 ائبلئس گئنه عئساني چوخ اوجا بئر داغين اوستونه آپاردي و اونا دونيانين بوتون اؤلکهلرئني و اونلارين بوتون شؤوکتلرئني گؤرسدئب،
9 ددي: "اگر يره دوشوب، منه سجده ادهسن، بونلارين هاميسيني سنه ورهرم."
10 عئسا اونا ددي: "ردّ اول، شيطان! چونکي يازيليب؛ «تارين ربّه سجده ات و آنجاق اونا خئدمت اله.»""
11 او زامان ائبلئس اونو بوراخدي و ملکلر گلئب، اونا خئدمت اتدئلر.
12 عئسا يحيانين توتولماسيني اشئدن واخت جلئله قاييتدي.
13 و ناصئرهني ترک ادئب، زِبولون و نفتالي بؤلگهسئنده گؤل قيراغيندا اولان کفرناحومدا ساکئن اولدو کي،
14 اشعيا پيغمبرئن واسئطهسئله ديئلن سؤز يرئنه يتئشسئن:
15 "زبولون دئياري، نفتالي دئياري، دهنز قيراغي يولدا، اوردون چايينين او تاييندا، قيرييهودئلرئن جلئلئنده!
16 قارانليقدا ياشايان خالق بؤيوک بئر نور گؤردو، اؤلومون کؤلگه سالديغي دئياردا ياشايانلارا ائشيق دوغدو."
17 او واختدان عئسا وعظ اتمهيه باشلاييب، ددي: "تؤوبه ادئن، چونکي گؤيون پادشاهليغي ياخيندير."
18 عئسا جلئل گؤلونون قيراغيندا گزنده، ائکي قارداشي، پِطروس آدلانان شَمعونو و اونون قارداشي آندرياسي گؤردو کي، گؤله تور آتيرديلار. اونلار باليق اووچوسو ائدئلر.
19 عئسا اونلارا ددي: "منئم داليمجا گلئن. من سئزي ائنسان اووچوسو اِدهرم."
20 اونلار دا او آندا تورلاريني قويوب اونون دالينجا گتدئلر.
21 اورادان ائرهلي گدئب، داها ائکي قارداشي، زِبِديئن اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّاني گؤردو کي، آتالاري زِبِديله قاييقدا تورلاريني تعمئر ادئرلر. و اونلاري چاغيردي.
22 اونلار دا او آندا قاييق و آتالاريني قويوب عئسانين دالينجا گتدئلر.
23 عئسا بوتون جلئلي دولانيب، اونلارين کنئسهلرئنده تعلئم ورئردي و گؤيون پادشاهليغينين موژدهسئني وعظ ادئب، خالق آراسيندا هر جور مرض و ناخوشلوغو صاغالديردي.
24 اونون حاقّينداکي خبر بوتون سورئيه دئيارينا ياييلدي و جوربهجور ناخوشلوق و دردلره دوچار اولان ناخوشلاري، ناپاک روحلارا توتولانلاري، غشّئلري، و ائفلئجلري اونون يانينا گتئردئلر و اونلارا شفا وردي.
25 جلئلدن، دکاپولئسدن ، اورشلئمدن، يهودئيهدن، و اوردون چايينين اوتاييندان بؤيوک بئر جاماعات اونون دالينجا گدئردي.
1 عئسا جاماعاتي گؤرن زامان داغا چيخيب، اورادا اوتوردو. شاگئردلري ده يانينا گلدئلر.
2 و اونلارا تعلئم ورمهيه باشلاييب، ددي:
3 "خوش روحدا يوخسول اولانلارين حالينا، چونکي گؤيون پادشاهليغي اونلاريندير."
4 خوش ياسلي اولانلارين حالينا، چونکي اونلار تسلّي تاپاجاقلار.
5 خوش حلئملرئن حالينا، چونکي اونلار يري مئراث آلاجاقلار.
6 خوش صالحلئيه آج و سوسوز اولانلارين حالينا، چونکي اونلار دوياجاقلار.
7 خوش رحم ادنلرئن حالينا، چونکي اونلارا رحم اولوناجاق.
8 خوش اورهيي تمئز اولانلارين حالينا، چونکي اونلار تاريني گؤرهجکلر.
9 خوش باريشي ساخلايانلارين حالينا، چونکي اونلارا تارينين اوغوللاري ديئلهجک.
10 خوش او آداملارين حالينا کي، صالحلئک اوچون سئتم چکئرلر، چونکي گؤيون پادشاهليغي اونلاريندير.
11 خوش سئزئن حالينيزا او زامان کي، منه گؤره سئزي تحقئر ادئرلر، عذاب ورئرلر، و سئزه هر جور بؤهتان آتيرلار.
12 سوئنئن و شادليق ادئن، چونکي گؤيدهکي اَجرئنئز بؤيوکدور! دوغرودان دا کي، سئزدن قاباق پيغمبرلره ده بله عذاب ورئبلر.
13 سئز ير اوزونون دوزوسونوز. آمّا اگر دوز داديني اَلدن ورسه، نجه تکرار دوزلو اولا بئلر؟ آرتيق هچ بئر شيه فايداسي يوخدور، مگر اشئيه آتيليب، ائنسانلارين آياقلاري آلتيندا ازئلسئن.
14 سئز دونيانين نوروسونوز. داغ اوستونده قورولان شهر گئزلي قالا بئلمز.
15 آداملار دا چيراق يانديريب، اونو قابين آلتينا قويمازلار. چيراقدانا قويارلار کي، اِوده اولانلارين هاميسينا ائشيق ورسئن.
16 بلجه قويون سئزئن نورونوز ائنسانلارين حوضوروندا اله شاخسين کي، ياخشي عمللرئنئزي گؤرسونلر و گؤيدهکي آتانيزا حمد اتسئنلر.
17 گومان اتمهيئن کي، من شرئعتي و يا پيغمبرلرئن يازيلاريني پوزماغا گلمئشم؛ پوزماق اوچون يوخ، تاماملاماق اوچون گلمئشم.
18 چونکي دوغروسونو سئزه ديئرم، گؤي و ير آرادان گدهنه کئمي، شرئعتدن لاپ کئچئک بئر حرف و يا نؤقطه بله يوخ اولماياجاق، اله کي، هاميسي يرئنه يتئشسئن.
19 بونا گؤره، هرکس بو لاپ کئچئک حرفلردن بئرئني پوزسا و بله اتمهيي ائنسانلارا اؤيرتسه، گؤيون پادشاهليغيندا او، لاپ کئچئک آدلاناجاق. لاکئن هرکس اونلارا عمل ادئب اؤيرتسه، گؤيون پادشاهليغيندا بؤيوک آدلاناجاقدير.
20 چونکي سئزه ديئرم کي، اگر سئزئن صالحلئيئنئز دئن عالئملري و فرئسئلرئن صالحلئيئندن آرتيق اولماسا، گؤيون پادشاهليغينا اصلا گئرميهجکسئنئز.
21 اشئدئبسئنئز کي، قدئم زامانلارين آداملارينا ديئلمئشدي: «آدام اؤلدورمه؛ کئم آدام اؤلدورسه، گَرَک موحاکئمه اولونسون!»
22 آمّا من سئزه ديئرم؛ کئم قارداشينا سببسئز حئرصلَنسه، گَرَک موحاکئمه اولونسون. و کئم قارداشينا آخماق دسه، مئلّت محکمهسئنئن قاباغيندا خاطاکار اولاجاق. و کئم «سن، اي آخماق» دسه، جهنّم اودونا موستحق اولاجاقدير.
23 بونا گؤره، اگر قوربانيني قوربانگاهين يانينا گتئردئيئن واخت، اورادا يادينا دوشسه کي، قارداشينين سندن بئر شئکايتي وار،
24 قوربانيني اورادا، قوربانگاهين يانيندا قوي. گت، اوّلجه قارداشينلا باريش و اوندان سونرا گل، قوربانيني تقدئم ات.
25 سندن شئکايتي اولان آداملا، يولدا ائکن تز صولح ات، يوخسا سني حاکئمه وِرَر، حاکئم ده سني مأمورا ورر و زئندانا آتيلارسان.
26 دوغروسونو سنه ديئرم، آخير قارا پولونو ورمهدن، اورادان اصلا چيخماياجاقسان.
27 اشئدئبسئنئز کي، قدئم زامانلارين آداملارينا ديئلئب: «زئنا اتمه!»
28 آمّا من سئزه ديئرم: بئر آروادا شهوتله باخان هر آدام، اورهيئنده اونونلا زئنا اتمئش اولور.
29 اگر صاغ گؤزون سني پئس يولا چکسه، اونو چيخارت و اؤزوندن آتگتسئن. چونکي سنئن اوچون عوضولرئندن بئرئنئن يوخ اولماسي، بوتون بدنئنئن جهنّمه آتيلماسيندان داها ياخشيدير.
30 اگر صاغ الئن سني پئس يولا چکسه، اونو کس و اؤزوندن آتگتسئن. چونکي سنئن اوچون عوضولرئندن بئرئنئن يوخ اولماسي، بوتون بدنئنئن جهنّمه آتيلماسيندان داها ياخشيدير.
31 اشئدئبسئنئز کي، ديئلئب: «کئم آرواديني بوشاسا، اونا بوشانما کاغيذي ورسئن!»
32 آمّا من سئزه ديئرم، هرکس کي، آرواديني زئنادان باشقا، اؤزگه بئر سببه گؤره بوشاسا، اونو زئنايا سالير. هر کس ده کي، بوشانميش آروادلا اِولهنئر، اونونلا زئنا ادئر.
33 گئنه، اشئدئبسئنئز کي، قدئم زامانلارين آداملارينا ديئلئب: «يالان يره آند ائچمه و ربّه اتدئيئن نذئرلري يرئنه يتئر!»
34 آمّا من سئزه ديئرم: هچ واخت آند ائچمهيئن؛ نه گؤيه، چونکي او، تارينين تختئدئر،
35 نه يره، چونکي اونون آياقلاري اوچون آياقآلتيدير، نه ده اورشلئمه، چونکي او، بؤيوک پادشاهين شهريدئر.
36 باشينيزا دا آند ائچمهيئن، چونکي بئر دنه ده اولسا، ساچي آغ و يا قارا اده بئلمزسئنئز.
37 آنجاق «بَلئنئز، بلي» اولسون و «خِيرئنئز، خير»؛ بوندان آرتيغي شرئردندئر.
38 اشئدئبسئنئز کي، ديئلئب: «گؤزه گؤز، دئشه دئش.»
39 آمّا من سئزه ديئرم: پئسلئيئن قاباغيندا موقاوئمت اِتمهيئن. کئم اوزونوزون صاغ طرفئنه وورسا، اونا سول طرفئني ده چوئرئن.
40 و اگر بئري محکمهيه گدئب، کؤينهيئنئزي آلماق ائستهسه، اونا اوست پالتاريني دا ورئن.
41 کئم سني مئن مئل يول گِتمَيه زور اتسه، اونونلا ائکي مئن مئل گت.
42 سندن بئر شي ائستهينه ور و سندن بورج ائستهينه اوز چوئرمه.
43 اشئدئبسئنئز کي، ديئلئب: «اؤز قونشونو سِو و دوشمنئندن نئفرت ات.»
44 آمّا من سئزه ديئرم: دوشمنلرئنئزي سوئن و سئزي ائنجئدئب، اذئيّت ورنلر اوچون دوعا ادئن کي،
45 گؤيده اولان آتانيزين اوغوللاري اولاسينيز. چونکي او، اؤز گون ائشيغيني هم يامان آداملارين، هم ده ياخشي آداملارين اوستونه سالير. ياغيشني دا هم صالح اولانلارين، هم ده صالح اولمايانلارين اوستونه ياغديرير.
46 اگر آنجاق سئزي سِوَنلري سِوهسئنئز، سئزئن نه اجرئنئز اولاجاق؟! مگر باج ييغانلار دا بله اتمئرلر؟!
47 و اگر آنجاق اؤز قارداشلارينيزي سالاملاياسينيز، نه آرتيق بئر شي ادئرسئنئز؟! مگر بوتپرستلر ده اله اتمئرلر؟!
48 بونون اوچون، گؤيدهکي آتانيز کئمي، سئز ده کامئل اولون.
1 دئقّت ادئن کي، ياخشي عمللرئنئز ائنسانلارا اؤزونوزو گؤرسدمک اوچون اولماسين. يوخسا گؤيلرده اولان آتانيزين يانيندا اجرئنئز اولماياجاق.
2 اونا گؤره، صدقه وردئيئن زامان، اونو شيپورلارلا جار چکمه، نجه کي، رئياکار آداملار، خالقين يانيندا حؤرمت قازانماق اوچون، کنئسهلر و کوچهلرده ادئرلر. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اونلار بوتون اجرلرئني آليبلار.
3 لاکئن سن، صدقه وردئيئن واخت، قوي سول الئن ساغ الئنئن نه اتدئيئني بئلمهسئن.
4 صدقن گئزلي اولسون؛ گئزلئني گؤرن آتان دا سنه عوضئني ورهجک.
5 دوعا ادنده رئياکار آداملار کئمي اولما. چونکي اونلار سوئرلر کي، اؤزلرئني آيري آداملارا گؤرسدمک اوچون، کنئسهلرده و کوچهلرئن آغزيندا دوروب، دوعا اتسئنلر. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اونلار بوتون اجرلرئني آليبلار.
6 لاکئن سن، دوعا اتدئيئن واخت، اؤز اوتاغينا گئر و قاپيني باغلاييب، گئزلئنده اولان آتانا دوعا ات. گئزلئني گؤرن آتان دا سنه عوضئني ورهجک.
7 دوعا اتدئيئن واخت، بوتپرستلر کئمي بوش سؤزلر دمه؛ چونکي اونلار اله گومان ادئرلر کي، سؤزلرئنئن چوخلوغو ائله دوعالاري اشئدئلهجک.
8 اونلارا اوخشامايين؛ چونکي آتانيز سئزئن نَلره مؤحتاج اولدوغونوزو، سئز اوندان ائستمهدن، بئلئر.
9 بونون اوچون بله دوعا ادئن: اي گؤيلرده اولان آتاميز، سنئن آدين موقدّس اولسون.
10 سلطنتئن گلسئن. سنئن ائستهدئيئن، گؤيده اولدوغو کئمي، يرده ده اولسون.
11 گوندهلئک چؤرهيئمئزي بو گون بئزه ور.
12 و بئزئم بورجلاريميزي بئزه باغيشلا، نجه کي، بئز ده، بئزه بورجلو اولانلاري باغيشلاييريق.
13 بئزي ائمتاحانا چکمه، لاکئن شردن خئلاص ات. چونکي سلطنت، قودرت و عئزّت ابده کئمي سنئندئر. آمئن.
14 چونکي اگر ائنسانلارين سئزه اتدئيي گوناهلاريني باغيشلاياسينيز، گؤيلرده اولان آتانيز دا سئزي باغيشلار.
15 آمّا اگر ائنسانلارين سئزه اتدئيي گوناهلاريني باغيشلاماياسينيز، آتانيز دا سئزئن گوناهلارينيزي باغيشلاماز.
16 اوروج توتدوغونوز زامان رئياکار آداملار کئمي قاشقاباقلي گزمهيئن؛ چونکي اونلار، اؤزلرئني ائنسانلارا گؤرسدمک اوچون، گؤرونوشلرئني ديئشئرلر. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اونلار بوتون اجرلرئني آليبلار.
17 لاکئن سن، اوروج توتدوغون واخت، باشينا ياغ سورت و اوزونو يو؛
18 اله کي، آداملارا يوخ، گئزلئنده اولان آتانا اوروجلو گؤرونهسن. و گئزلئني گؤرن آتان دا سنه عوضئني ورهجک.
19 ير اوزونده اؤزونوزه خزئنهلر ييغمايين؛ اورادا گووه و پاس اونلاري محو ادر؛ و اوغرولار اوراني ياريب اوغورلارلار.
20 آمّا اؤزونوزه گؤيده خزئنهلر ييغين کي، اورادا نه گووه محو ادر نه پاس؛ نه ده اوغرولار اورايا گئرئب اوغورلارلار.
21 چونکي خزئنهنئزهارادا اولسا، اورهيئنئز ده اورادا اولاجاقدير.
22 بدنئن چيراغي گؤزدور؛ اونا گؤره، گؤزون صاغ اولسا، بوتون بدنئن ده ائشيقلي اولار.
23 اگر گؤزون پئس اولسا، بوتون بدنئن قارانليق اولار. بلجه اگر سندهکي ائشيق قارانليق اولسا، او قارانليق نه بؤيوکدور!
24 هچ کئم ائکي آغايا قوللوق اده بئلمز؛ چونکي يا بئرئندن نئفرت ادئب او بئرئسئني سوهجک، يا دا بئرئنه باغلي قاليب او بئرئسئنه حقارتله باخاجاق. سئز هم تارييا، هم ده پولا قوللوق اده بئلمزسئنئز.
25 بونون اوچون سئزه ديئرم: جانينيز اوچون نئگاران اولمايين کي، نه ييئب نه ائچهجکسئنئز، يا دا نه گِيهجکسئنئز. مگر جان يمکدن و بدن گيمکدن داها افضل ديئل؟!
26 گؤيون قوشلارينا باخين؛ اونلار نه اکئرلر، نه بئچئرلر، نه ده آنبارلارا ييغيرلار. لاکئن گئنه ده، گؤيلرده اولان آتانيزدير کي، اونلاري دويورور. مگر سئز اونلاردان داها افضل ديئلسئنئز؟!
27 سئزلردن کئم وار کي، نئگاران اولماقلا عؤمرونه بئر ساعات آرتيرا بئلسئن؟!
28 نه اوچون پالتاردان اؤتري نئگاران اولورسونوز؟ زَمي زانباقلارينين نجه بؤيودوکلرئنه باخين؛ نه زحمت چکئرلر، نه ده ائپلئک ايئرئرلر.
29 آمّا سئزه ديئرم؛ سوليمان بله، بوتون شؤوکتئنده بونلاردان بئري کئمي گيئنمهمئشدي.
30 اگر تاري بو گون مؤوجود اولوب صاباح اوجاغا آتيلان اوتو بله گيئندئرئر، آيا سئزي داها آرتيق گيئندئرميهجک، اي آز ائمانليلار؟!
31 بلجه «نه يئهجهيئک؟»، «نه ائچهجهيئک؟»، «نه گئيهجهيئک؟» ديئب، نئگاران اولمايين.
32 چونکي بوتون بو شيلري بوتپرستلر آختاريرلار و گؤيده اولان آتانيز سئزئن بو شيلره مؤحتاج اولدوغونوزو بئلئر.
33 لاکئن سئز اوّلجه تارينين پادشاهليغيني و اونون صالحلئيئني آختارين و بونلارين هاميسي سئزه آرتيقليقلا ورئلهجک.
34 بونا گؤره، صاباح اوچون نئگاران اولمايين؛ چونکي صاباحکي گون اؤزو، اؤز فئکرئنده اولاجاق. هر گونون اؤزو اوچون اؤز نئگارانچيليغي وار.
1 حؤکم اتمهيئن کي، سئزه ده حؤکم اولونماسين.
2 چونکي نه حؤکمله موحاکئمه ادهسئنئز، اونونلا دا موحاکئمه اولوناجاقسينيز؛ و هانسي اؤلچو ائله اؤلچهسئنئز، او اؤلچو ائله ده سئزه اؤلچولهجک.
3 نه اوچون قارداشينين گؤزوندهکي چؤپو گؤرورسن، لاکئن اؤز گؤزونده اولان تئري سچمئرسن؟!
4 اؤز گؤزونده تئر اولدوغو حالدا، قارداشينا نجه ديئرسن کي، قوي گؤزوندهکي چؤپو چيخارديم؟!
5 اي رئياکار! قاباقجا اؤز گؤزوندن تئري چيخارت، او زامان ياخشي گؤررسن کي، قارداشينين گؤزوندهکي چؤپو نجه چيخارداسان.
6 موقدّس سايديغينيز شيلري ائتلره ورمهيئن و مئروارئلرئنئزي دونگوزلارين قاباغينا آتمايين کي، اونلاري آياقلاري آلتيندا پايمال اتمهسئنلر و دؤنوب سئزي ده پارچالاماسينلار.
7 ائستهيئن، سئزه ورئلهجک؛ آختارين، تاپاجاقسينيز؛ قاپيني دؤيون، سئزه آچيلاجاق.
8 چونکي هر ائستهين آلير؛ آختاران تاپير؛ و قاپي، اونو دؤينه آچيلير.
9 سئزدن کئم وار کي، اوغلو اوندان چؤرک ائستهين واخت، اونا داش ورسئن؟!
10 و يا باليق ائستهين واخت، اونا ائلان ورسئن؟!
11 بلجه، اگر سئز، پئس اولدوغونوز حالدا، اؤولادلارينيزا ياخشي هدئيّهلر ورمهيي بئلئرسئنئز، نه قدر آرتيق گؤيده اولان آتانيز اوندان ائستهينلره ياخشي شيلر ورهجک.
12 بونا گؤره، ائنسانلارين سئزئنله نجه رفتار اتمکلرئني ائستهيئرسئنئز، سئز ده اونلارلا اله رفتار ادئن. چونکي شرئعت و پيغمبرلرئن ددئکلري بودور.
13 دار قاپيدان گئرئن؛ چونکي هلاکا آپاران قاپي گنئش و يول اِنلئدئر؛ بو قاپيدان گئرنلر چوخدور.
14 حياتا آپاران قاپي دار و يول اِنسئزدئر؛ بو يولو تاپانلار آزديرلار.
15 يالانچي پيغمبرلردن اؤزونوزو اوزاق ساخلايين کي، يانينيزا قويون جئلدئنده گلئرلر، آمّا باطئنده وحشي قورددورلار.
16 اونلاري ميوهلرئندن تانيياجاقسينيز. مگر تئکانلاردان اوزوم و قانقالدان انجئر دررلر؟!
17 بلجه، هر ياخشي آغاج ياخشي ميوه ورر؛ لاکئن پئس آغاج پئس ميوه گتئرر.
18 ياخشي آغاج پئس ميوه وره بئلمز؛ پئس آغاج دا ياخشي ميوه وره بئلمز.
19 ياخشي ميوه ورمهين هر آغاج کسئلر و اودا آتيلار.
20 بلجه، يالانچي پيغمبرلري ميوهلرئندن تانيياجاقسينيز.
21 منه «يارب، يارب» دئين هرکس گؤيلرئن پادشاهليغينا گئرميهجک. اورايا آنجاق او آداملار گئرهجکلر کي، گؤيدهکي آتامين ائرادهسئنه عمل ادئرلر.
22 او گونده بئر چوخو منه دئيهجک: «يارب، يارب، مگر بئز سنئن آديندا نبئلئک اتمهدئک؟! مگر سنئن آديندا ناپاک روحلاري ائنسانلارين ائچئندن قووماديق؟! مگر سنئن آديندا بئر چوخ مؤجوزه اتمهدئک؟!»
23 او زامان اونلارا دئيهجهيم: .من سئزي هچ واخت تانيماميشام. گؤزومون قاباغيندان ائتئن، سئز اي حاقسيزليق ادنلر!»
24 بلجه، منئم بو سؤزلرئمي کئم اشئدئب اونلارا عمل اتسه، اونو او آغيلّي آداما بنزهدئرم کي، اوئني داش اوستونده تئکدي.
25 ياغيش ياغدي، سللر گلدي، يللر اسدي و او اِوه هوجوم اتدي. آمّا اِو اوچمادي. چونکي بونؤورهسي داش اوستونده قويولموشدو.
26 لاکئن منئم بو سؤزلرئمي کئم اشئدئب اونلارا عمل اتمهسه، اونو او آغيلسيز آداما بنزهدئرم کي، اوئني قوم اوستونده تئکدي.
27 ياغيش ياغدي، سللر گلدي، يللر اسدي و او اوه هوجوم اتدي. و اِو اوچدو و اونون ييخيلماسي بئر موصئبت اولدو.
28 عئسا بو سؤزلري بئتئرندن سونرا، خالق اونون تعلئمئندن حيران قالميشدي.
29 چونکي اونلارا دئن عالئملري کئمي يوخ، ائقتئدار صاحئبي کئمي تعلئم ورئردي.
1 داغدان اندئيي واخت، عئسانين دالينجا بؤيوک بئر جاماعات گتدي.
2 بو آرادا بئر جوذاملي گلدي و اونون قاباغيندا سجده ادئب ددي: "يارب، اگر ائستيهسن، مني بو ناخوشلوقدان تمئز اده بئلرسن."
3 عئسا الئني اوزاتدي و اونا قويوب ددي: "ائستهيئرم، تمئز اول."" جوذاملي آدام درحال جوذامدان تمئزلندي.
4 عئسا اونا ددي: "باخ، هچ کسه بئر سؤز دمه، آنجاق گت، اؤزونو کاهئنه گؤرسد و موسانين بويوردوغو قورباني تقدئم ات کي، ائنسانلارا شهادت اولسون."
5 عئسا کفر ناحوما گئرن واخت، بئر يوزباشي اونا ياخينلاشيب يالواردي:
6 "يارب، نؤکرئم فلج اولوب، اِوده ياتير و چوخ عذاب چکئر."
7 عئسا اونا ددي: "گلئب اونو صاغالدارام."
8 يوزباشي جاواب ورئب ددي: "يارب، لايئق ديئلم کي، سن منئم داميم آلتينا گئرهسن. آنجاق بئر سؤز بويور و نؤکرئم صاغالار.
9 چونکي من ده امر آلتيندا اولان بئر آدامام و امرئم آلتيندا عسگرلر وار. بئرئنه «گت» دِسَم، گدر. او بئرئنه «گل» دِسَم، گلر. و قولوما «بونو ات» دسم، ادر."
10 عئسا بونو اشئدن واخت تعجّوبلندي و آرخاسيندا گلنلره ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ ائسرايئلده بله، بو قدر بؤيوک ائمانا راست گلمهدئم. ""
11 سئزه ديئرم کي، شرقدن و قربدن چوخ آدام گلهجک و گؤيلرئن پادشاهليغيندا ائبراهئم، ائسحاق، و يعقوبلا بئرلئکده سوفرهيه اوتوراجاق،
12 لاکئن بو پادشاهليغين اوغوللاري چؤل قارانليغينا آتيلاجاق؛ اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاقدير.
13 سونرا عئسا يوزباشييا ددي: "گت، ائنانديغين کئمي اولسون."" و نؤکر او ساعات ياخشيلاشدي.
14 عئسا پطروسون اوئنه گئرئب، گؤردو کي، اونون قايناناسي قيزديرما ائچئنده ياتيب.
15 اونون الئندن توتدو و آروادين قيزديرماسي کسئلدي. او دا قالخيب، اونلارا خئدمت اتمهيه باشلادي.
16 آخشام اولاندا ناپاک روحلارا اسئر اولموش بئر چوخ آداملاري اونون يانينا گتئردئلر. و عئسا، بئر سؤزله روحلاري قوودو و ناخوشلارين هاميسينا شفا ورئردي کي،
17 اشعيا پيغمبرئن واسئطهسئله ديئلن سؤز يرئنه يتئشسئن: "بئزئم ضعئفلئکلرئمئزي او، گؤتوردو، بئزئم ناخوشلوقلاريميزي او، داشيدي."
18 عئسا اطرافيندا بؤيوک بئر جاماعاتي گؤرن واخت، بويوردو کي، گؤلون او تايينا کچسئنلر.
19 بو زامان بئر دئن عالئمي گلئب، اونا ددي: "اوستاد! هارايا گدهسن، سنئن دالينجا گلهجهيم."
20 عئسا اونا ددي: "تولکولرئن يوواسي وار، گؤي قوشلارينين دا يوواسي؛ لاکئن ائنسان اوغلونون باشيني داياماغا بئر يري يوخدور."
21 آيري بئر شاگئرد عئسايا ددي: "يارب، منه ائجازه ور، اوّلجه گدئم آتامي باسديريم."
22 لاکئن عئسا اونا ددي: "سن منئم داليمجا گل. قوي اؤلولر، اؤلولرئني باسديرسينلار."
23 عئسا قاييغا مئندئيي زامان، شاگئردلري ده اونون دالينجا گتدئلر.
24 بئردنبئره گؤلده بؤيوک بئر کولک باشلادي، اله کي، قاييق شپهلرله اؤرتولدو. لاکئن عئسا ياتميشدي.
25 شاگئردلر ياخينلاشديلار و عئساني اوياديب ددئلر: "بئزي خئلاص ات يارب، هلاک اولوروق."
26 عئسا اونلارا ددي: "اي آز ائمانليلار! نه اوچون قورخورسونوز؟» سونرا دوروب، کولهيه و گؤله آجيقلاندي و بؤيوک بئر آرامليق دوشدو. ""
27 آداملار مات قاليب ديئردئلر: "بو، کئمدئر کي، هم کولک، هم ده گؤل اوندان ائطاعت ادئر؟""
28 عئسا، گؤلون او تاييندا اولان "جَدَرئلَرئن" دئيارينا گلدئيي زامان، ائکي نفره راست گلدي کي، قبئرلئک ماغارالاردان چيخيرديلار. ائبلئس الئنده اسئر ائدئلر. اونلار چوخ دلي ائدئلر و هچ کئم او يولدان کچه بئلمزدي.
29 بئردن باغيريب ددئلر: "اي تارينين اوغلو، بئزدن نه ائستهيئرسن؟ مگر گلئبسن کي، واختيندان قاباق بئزه عذاب ورهسن؟""
30 اونلاردان اوزاقدا بؤيوک بئر دونگوز سوروسو اوتلاييردي.
31 ائبلئسلر عئسايا يالوارديلار: "اگر بئزي قوواجاقسان، ائجازه ور کي، بو دونگوز سوروسونه گئرک."
32 عئسا اونلارا ددي: "گئرئن."" اونلار دا چيخيب، دونگوز سوروسونه گئردئلر. او آندا سورونون هاميسي اوچورومدان گؤله آتيليب، سودا بوغولدولار.
33 اونلاري اوتارانلار قاچديلار و شهره گئرن واخت، بونلارين هاميسيني و ائبلئس الئنه توتولموشلارين باشينا گلن احوالاتي خبر وردئلر.
34 بونا گؤره، شهرئن بوتون خالقي عئسانين پئشوازينا چيخديلار و اونو گؤرن زامان يالوارديلار کي، اونلارين دئياريندان گتسئن.
1 عئسا بئر قاييغا مئندي و گؤلون بو تايينا کچئب، اؤز شهرئنه گلدي.
2 اونون يانينا ياتاقدا ياتان ائفلئج بئر آدامي گتئردئلر. عئسا اونلارين ائمانيني گؤروب ائفلئجه ددي: "اوغول، اورهيئن اوزولمهسئن! گوناهلارين باغيشلاندي."
3 دئن عالئملرئندن بعضئلري اؤز-اؤزونه ددئلر: "بو آدام کوفر ديئر!""
4 عئسا اونلارين نه فئکر اتدئکلرئني بئلئب ددي: "نه اوچون اورهيئنئزده پئس شيلر دوشونورسونوز؟ ""
5 هانسي آساندير؛ «گوناهلارين باغيشلاندي» دمک، يوخسا؛ «دور، يري» دمک؟
6 " لاکئن اونون اوچون کي، بئلهسئنئز ائنسان اوغلونون ير اوزونده گوناهلاري باغيشلاماغا قودرتي وار…" او واخت ائفلئجه ددي: "دور، ياتاغيني گؤتور و اِوئنه گت."" ""
7 ائفلئج ده دوروب اِوئنه گتدي.
8 خالق بونو گؤرنده قورخويا دوشوب، بله قودرتي آداملارا ورن تارييا حمد اتدي.
9 عئسا اورادان کچنده، متّا آدلي بئر آدامي گؤردو کي، باج ييغيلان يرده اوتورموشدو و اونا ددي: "داليمجا گل."" او دا قالخيب اونون دالينجا گتدي.
10 متّانين اِوئنده سوفره باشيندا اوتوران واخت، بئر چوخ باج ييغانلار و گوناهکارلار گلدئلر و عئسا و شاگئردلری ائله سوفره باشيندا اوتوردولار.
11 فرئسئلر بونو گؤرنده، اونون شاگئردلرئنه ددئلر: "نه اوچون اوستادينيز باج ييغانلار و گوناهکارلارلا يمک ييئر؟""
12 آمّا عئسا بونو اشئدن واخت ددي: "صاغ آداملار يوخ، ناخوش آداملار طبئبه مؤحتاجديرلار. ""
13 گدئن بو سؤزون معناسيني اؤيرهنئن کي، ديئر: «من قوربان يوخ، رحمت ائستهيئرم.»
14 بو آرادا يحيانين شاگئردلري عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "نه اوچون بئز و فرئسئلر اوروج توتوروق، آمّا سنئن شاگئردلرئن اوروج توتمورلار؟""
15 عئسا اونلارا ددي: "مگر اولار کي، بَيئن دوستلاري، بَي حله اونلارلا اولان واخت ياس توتسونلار؟ لاکئن او گونلر گلهجک کي، بَي اونلارين الئندن آلينسين. اونلار او زامان اوروج توتاجاقلار. ""
16 هچ کئم کؤهنه پالتارا تزه قوماشدان ياماق وورماز؛ سالينان ياماق کؤهنه پالتاردان قوپار و ييرتيق داها پئس اولار.
17 الجه ده، تزه شرابي کؤهنه تولوقلارا تؤکمزلر. بله اِتسهلر، تولوقلار پارتلار، شراب تؤکولر، تولوقلار دا آرادان گدر. يوخ، تزه شرابي تزه تولوقلارا تؤکرلر؛ او زامان هر ائکئسي ده حئفظ اولونار.
18 عئسا بو شيلري ديئردي کي، رَيئسلردن بئري گلدي و اونون قاباغيندا يره دوشوب ددي: "قيزيم اله ائندي اؤلدو. آمّا گلئب اونا الئني قوياسان، ياشاياجاقدير."
19 عئسا دوروب شاگئردلرئله اونون دالينجا گتدي.
20 اله او واخت، بئر آرواد کي، اونائکي ائل قان آخينماسينا دوچار ائدي، آرخاسيندان گلئب، عئسانين پالتارينين اَتهيئنه ال سورتدو.
21 چونکي اؤز-اؤزونه ديئردي: "آنجاق پالتارينا دَيسم بله، صاغالاجاغام."
22 عئسا دؤندو و اونو گؤروب ددي: "اورهيئن اوزولمهسئن، قيزيم. ائمانين سني صاغالتدي."" و آرواد او ساعات صاغالدي.
23 عئسا ريئسئن اوئنه گلدئيي واخت، نوحهچئلر و شئون ادن جاماعاتي گؤردو.
24 و اونلارا ددي: "چکئلئن بورادان، چونکي قيز اؤلمهيئب، آنجاق ياتيب."" اونلار عئسايا گولدولر.
25 لاکئن جاماعات اشئيه چيخارديلاندان سونرا، عئسا ائچهري گئردي و قيزين الئندن توتدو. قيز آياغا قالخدي.
26 بونون خبري بوتون او دئيارا ياييلدي.
27 عئسا اورادان قاييدان واخت، دالينجا گدن ائکي کور قيشقيرديلار: "اي داوود اوغلو، بئزه يازيغين گلسئن!""
28 " اِوه گئرندن سونرا کورلار اونون يانينا گلدئلر. عئسا اونلارا ددي: "آيا ائنانيرسينيز کي، بونو اتمهيه قودرتئم وار؟» کورلار ددئلر: "بلي آغا!"" ""
29 او زامان عئسا اونلارين گؤزلرئنه ال قويوب ددي: "سئزه ائمانينيزا گؤره اولسون."
30 کورلارين گؤزلري آچيلدي. عئسا اونلارا جئدّي تاپشيريب ددي: "باخين، هچ کئم بو بارهده بئر شي بئلمهسئن."
31 آمّا اونلار چيخيب، اونون حاقّينداکي خبري او دئيارين هر يرئنه يايديلار.
32 اونلار چيخاندان سونرا، ائبلئس الئنه توتولموش لال بئر آدامي عئسانين يانينا گتئردئلر.
33 ائبلئس قوولاندان سونرا، لال دانيشماغا باشلادي. خالق مات قاليب ددي: "ائسرايئلده بله بئر شي هچ واخت گؤرونمهيئب."
34 آمّا فرئسئلر ديئردئلر: "او، ائبلئسلر ريئسئنئن گوجو ائله ائبلئسلري قوور."
35 عئسا بوتون شَهَرلر و کندلري گزئب اونلارين کنئسهلرئنده تعلئم ورئردي و پادشاهليغين خوش خبرئني وعظ ادئب، هر جور ناخوشلوغا و هر جور مرئضلئيه شفا ورئردي.
36 جاماعاتي گؤرن واخت، اونلارا اورهيي يانيردي، چونکي چوبانسيز قويونلار کئمي پرئشان و چارهسئز ائدئلر.
37 او واخت عئسا شاگئردلرئنه ددي: "محصول چوخ، آمّا ائشچي آزدير. ""
38 اونا گؤره ده محصولون صاحئبي ربّه يالوارين کي، محصولونو ييغماق اوچون ائشچئلر گؤندهرسئن.
1 عئسا اونائکي شاگئردئني يانينا چاغيريب، اونلارا قودرت وردي کي، ناپاک روحلاري قووسونلار و هر جور ناخوشلوق و مرضه شفا ورسئنلر.
2 اونائکي حوارئنئن آدلاري بونلاردير: بئرئنجئسي پطروس چاغيريلان شمعون، و اونون قارداشي آندرياس. زِبِدِيئن اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّا.
3 فئلئپوس، و بارتولماي. توما، و باج ييغان متّا. حالفايين اوغلو يعقوب، و تاداي.
4 وطنپرست شمعون، و عئسايا خيانت ادن يهودا ائسکاريوت.
5 عئسا بو اونائکيلري گؤندهردي و اونلارا امر ادئب ددي: "قيرييهودئلره گدن يولا چيخمايين و سامئرهليلرئن شهرلرئندن هچ بئرئنه گئرمهيئن. ""
6 بونون يرئنه ائسرايئل خالقينين ائتمئش قويونلارينين يانينا گدئن.
7 و گتدئکجه وعظ ادئب ديئن کي، گؤيلرئن پادشاهليغي ياخيندير.
8 ناخوشلارا شفا ورئن، اؤلولري دئرئلدئن، جوذامليلاري صاغالدين، ائبلئسلري ائنسانلاردان قووون. موفته آليبسينيز، موفته ورئن.
9 قاييشلارينيزدا قيزيل، گوموش، يا دا مئس پول گؤتورمهيئن.
10 سفر اوچون نه توربا گؤتورون، نه آرتيق کؤينک، نه چاريق، نه ده دَيَنک. چونکي ائشچي اؤز روزئسئنه لايئقدئر.
11 هانسي شهره، يا دا کنده گئرهسئنئز، دَيَرلي بئرئني آختارين و يولا چيخانا قدر اورادا قالين.
12 اِوه گئرنده، اِودهکئلري سالاملايين.
13 اگر او اِودهکئلر بونا لايئق اولسالار، وردئيئنئز سالام اونلارين اوستونده قالار. لايئق اولماسالار، سالامينيز اؤزونوزه قاييدار.
14 کئم سئزي قبول اتمهسه و سؤزلرئنئزه قولاق آسماسا، او اِودن و يا شهردن چيخان واخت، آياقلارينيزداکي توزو چيرپين.
15 دوغروسونو سئزه ديئرم؛ سودوم و گومورا دئيارينين حالي، قئيامت گونونده، او شهرئن حاليندان داها آسان اولاجاق.
16 باخين، قوردلار آراسينا سئزي قويونلار کئمي گؤندهرئرم؛ اونا گؤره ده، ائلان کئمي عاغيلّي، گؤيَرچئن کئمي ده ساده اولون.
17 لاکئن ائنسانلاردان اؤزونوزو گؤزلهيئن؛ چونکي اونلار سئزي محکمهلره تسلئم ادهجکلر و کنئسهلرئنده سئزي دؤيهجکلر.
18 مندن اؤتري واليلرئن و حؤکمدارلارين يانينا آپاريلاجاقسينيز کي، اونلارا و قيرييهودئلره شهادت اولسون.
19 سئزلري تسلئم ادن زامان، نجه و يا نه دئيهجهيئنئزئن فئکرئنه قالمايين؛ چونکي نه دئيهجهيئنئز او آندا سئزه بئلدئرئلهجک.
20 دوغرودان دا کي، دانيشان سئز ديئلسئنئز، سئزده دانيشان، آتانيزين روحودور.
21 قارداش قارداشي و آتا اؤولاديني اؤلومه تسلئم ادهجک. اؤولادلار آتا-آنالارينين ضئدّئنه قالخاجاقلار و اونلاري اؤلدوردهجکلر.
22 منئم آديما گؤره هامي سئزدن نئفرت ادهجک، آمّا آخيرا قدر صبر ادن نئجات تاپاجاقدير.
23 بئر شهرده سئزي قوودوقلاري زامان، او بئرئسئنه قاچين. چونکي دوغروسونو سئزه ديئرم، سئز، ائسرايئل شهرلرئني دولانيب قورتارماميش، ائنسان اوغلو گلهجک.
24 شاگئرد موعلّئمئندن افضل ديئل؛ قول دا آغاسيندان افضل ديئل.
25 شاگئردئن اؤز موعلّئمي کئمي اولماسي، قولون دا اؤز آغاسي کئمي اولماسي اونلارا کئفايتدئر. اگر اِو صاحئبئنه بعل-زبول دسهلر، اونون او اهلئنه نه قدر آرتيق دئيهجکلر.
26 اونا گؤره، اونلاردان قورخمايين؛ چونکي اله گئزلي بئر شي يوخدور کي، آچيغا چيخماسين و اله اؤرتولو شي ده يوخدور کي، بئلئنمهسئن.
27 سئزه قارانليقدا نه ديئرم، اونو آيدينليقدا ديئن؛ قولاغينيزا پيچيلداناني دا داملاردان اعلان ادئن.
28 اونلاردان قورخمايين کي، بدني اؤلدوروب، جاني اؤلدوره بئلمئرلر. آنجاق اوندان قورخون کي، هم جاني، هم ده بدني جهنّمده هلاک اتمهيه قادئردئر.
29 مگر ائکي سرچه بئر قارا پولا ساتيلمير؟ لاکئن آتانيزين حؤکمو اولمادان، بونلاردان تک بئري يره دوشمز.
30 سئزئن باشينيزداکي توکلر ده ساييليب.
31 اودور کي، قورخمايين. سئز بئر چوخ سرچهدن داها افضلسئنئز.
32 کئم مني ائنسانلار قاباغيندا ائقرار اتسه، من ده اونو گؤيلرده اولان آتامين قاباغيندا ائقرار ادهجهيم.
33 آمّا کئم مني ائنسانلار قاباغيندا ائنکار اتسه، من ده اونو گؤيلرده اولان آتامين حوضوروندا ائنکار ادهجهيم.
34 گومان اتمهيئن کي، ير اوزونه صولح گتئرميه گلمئشم؛ صولح يوخ، قيلينج گتئرميه گلمئشم.
35 چونکي من گلمئشم کی، اوغولو آتادان، قيزي آنادان، و گلئني قاينانادان آييريم.
36 آدامين دوشمنلري، اؤز اِوئنئن خالقي اولاجاق.
37 آتاسيني و يا آناسيني مندن آرتيق سون، منه لايئق ديئل؛ اوغلونو و يا قيزيني مندن آرتيق سون منه لايئق ديئل.
38 چارميخيني گؤتوروب منئم داليمجا گلمهين، منه لايئق ديئل.
39 جانيني حئفظ ادن اونو ائتئرهجک؛ منئم اوچون جانيندان کچن، اونو حئفظ ادهجکدئر.
40 سئزي قبول ادن، مني قبول ادئر؛ و مني قبول ادن، مني گؤندهرني قبول ادئر.
41 پيغمبري پيغمبر آدي ائله قبول ادن، پيغمبر اجرئني آلاجاق و صالحي صالح آدي ائله قبول ادن، صالح اجرئني آلاجاقدير.
42 کئم بو کئچئکلردن بئرئنه، شاگئردئم اولدوغو اوچون، بئر کاسا سويوق سو ائچئرتسه، دوغروسونو سئزه ديئرم کي، اجرسئز قالماياجاقدير.
1 عئسا اون ائکي شاگئردئنه نصئحت ورندن سونرا اورادان گتدي کي، اونلارين شهرلرئنده تعلئم ورئب، وعظ اتسئن.
2 يحيا زئنداندا مسئحئن اتدئيي ائشلري اشئدن واخت، شاگئردلرئندن بعضئسئني گؤندهردي کي،
3 عئسادان سوروشسونلار: "آيا گلمهلي اولان سنسن، يوخسا اؤزگه بئرئني گؤزلهيک؟""
4 عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "گدئن نه اشئتدئيئنئزي و نه گؤردويونوزو يحيايا بئلدئرئن؛ ""
5 کورلار گؤرورلر، آخساقلار يرئيئرلر، جوذامليلار شفا تاپيرلار، کارلار اشئدئرلر، اؤلولر دئرئلئرلر، و يوخسوللارا ائنجئلئن خوش خبري ورئلئر.
6 خوش او آدامين حالينا کي، منئم بارهمده بودرهمئر!
7 يحيانين شاگئردلري گدن واخت، عئسا جاماعاتا يحيانين حاقّيندا دانيشماغا باشلادي: "چؤله نه گؤرمهيه گتدئنئز؟ يلئن ترپتدئيي بئر قاميشي؟ ""
8 اگر يوخ، بس نه گؤرمهيه گتدئنئز؟ ظرئف پالتار گيئنمئش بئر آدامي؟ ظرئف پالتار گِينلر کي، پادشاهلارين سارايلارينداديرلار.
9 بس نه گؤرمهيه گتدئنئز؟ بئر پيغمبر؟ بلي، سئزه ديئرم، حتّا پيغمبردن اوستون اولاني.
10 بو، او آدامدير کي، اونون حاقّيندا يازيليب: «باخ، سندن قاباق من اؤز الچئمي گؤندهرهجهيم. او، سنئن يولونو سنئن قاباغيندا حاضيرلاياجاق.»
11 دوغروسونو سئزه ديئرم؛ آرواددان دوغولانلار آراسيندا تعمئد ورن يحيادان داها بؤيوکو اولماييب؛ لاکئن گؤيلرئن پادشاهليغيندا لاپ کئچئک اولان، اوندان بؤيوکدور.
12 تعمئد ورن يحيانين گونلرئندن ائندئيه کئمي گؤيلرئن پادشاهليغي زورلا برقرار اولور و زورلو آداملار اونو اَله گتئرئرلر.
13 چونکي بوتون پيغمبرلر و شرئعت، يحيايا قدر اولاجاقلاري نبئلئک اتدئلر.
14 و اگر بونو قبول اتمک ائستهيئرسئنئز، يحيا اؤزو هَمَن گلمهلي اولان ائليادير.
15 قولاغي اولان قوي اشئتسئن.
16 بو نسئلي نهيه بنزهدئم؟ بازار ميدانيندا اوتوران اوشاقلارا بنزهيئرلر کي، يولداشلاريني چاغيريب ديئرلر:
17 «سئزه توتک چالديق، سئز اوينامادينيز، قملي ماهنيلار اوخودوق، سئز آغلامادينيز.»
18 چونکي يحيا گلدي، نه ييئردي نه ده ائچئردي. و ديئرلر کي، «اوندا ائبلئس وار.»
19 ائنسان اوغلو گلئب، هم يِيئر هم ده ائچئر و ديئرلر: «باخ بو قارينقولو و شراب ائچن آداما؛ باج ييغانلارين و گوناهکارلارين دوستو!» حال بو کي، حئکمت گؤرستدئيي عمللرله تصدئق اولونور.
20 او زامان عئسا او شهرلري دانلاماغا باشلادي کي، مؤجوزهلرئنئن چوخلاري اونلاردا باش ورمئشدي. چونکي اونلار تؤوبه اتمهدئلر:
21 "واي سنه اي خورازئن! واي سنه اي بيتصيدا! چونکي سئزده باش ورن مؤجوزهلر صور و صيدوندا باش ورسَيدي، اونلار چوخدان چولا بورونوب، کول اوستونده تؤوبه ادردئلر. ""
22 لاکئن سئزه ديئرم، قئيامت گونونده صور و صيدونون حالي سئزئنکئندن داها آسان اولاجاق.
23 و سن اي کفرناحوم، مگر گؤيه قدر اوجالاجاقسان؟! يوخ، اؤلولر دئيارينا قدر آلچالاجاقسان. چونکي سنده باش ورن مؤجوزهلر سودومدا باش ورسَيدي، او، حله ده بو گونه کئمي دوراردي.
24 لاکئن سنه ديئرم کي، قئيامت گونو سودومون حالي سنئنکئندن داها آسان اولاجاق.
25 بوندان سونرا عئسا بله ددي: "اي آتا، گؤيون و يرئن ربّي، شوکور ادئرم سنه کي، بو شيلري آغيلّيلاردان و عالئملردن گئزلهدئب، کئچئک اوشاقلارا بلّي ادئرسن! ""
26 بلي آتا! چونکي سنئن ريضان بله ائدي.
27 هر شي آتام طرفئندن منه ورئلئب. هچ کس اوغولو تانيماز مگر آتا، و هچ کس ده آتاني تانيماز مگر اوغول و او آداملار کي، اوغول اونلاري آتاني تانيماق اوچون سچئر.
28 اي بوتون يورغونلار، اي يوکلري آغير اولانلار، منئم يانيما گلئن و من سئزه راحاتليق ورهرم.
29 منئم يوغومو گؤتورون و مندن اؤيرهنئن: چونکي من حلئم و اورکدن تواضؤعکارام. و جانينيزا راحاتليق تاپارسينيز.
30 چونکي يوغوم آسان و يوکوم يونگولدور.
1 او زامان عئسا سبّت گونو اکئن زمئلرئندن کچئردي. شاگئردلري آج ائدئلر و سونبوللري درئب يمهيه باشلاديلار.
2 لاکئن فرئسئلر بونو گؤرن زامان اونا ددئلر: "باخ، شاگئردلرئن سبّت گونو جائز اولمايان ائشي گؤرورلر."
3 عئسا اونلارا ددي: "مگر اوخوماييبسينيز کي، داوود نه اتدي او زامان کي، هم اؤزو آج ائدي، هم ده اونونلا اولانلار؟ ""
4 نجه تارينين اوئنه گئردي و پروردئگارا تقدئم اولموش چؤرکلري يدئلر. حال بو کي، بونلاري يمهيه نه اؤزونون حاقّي وار ائدي نه ده اونونلا اولانلارين؟ بونو آنجاق کاهئنلر اده بئلردئلر.
5 و يا شرئعت کئتابيندا اوخوماييبسينيز کي، کاهئنلر معبدده سبّتي پوزورلار، لاکئن گوناهکار ساييلميرلار؟
6 آمّا سئزه ديئرم کي، بورادا معبددن داها افضل بئري وار.
7 لاکئن سئز اگر بو کلامين معناسيني بئلسَيدئنئز کي، ديئر: «من قوربان يوخ، مرحمت ائستهيئرم» ، تقصئرسئزلري محکوم اتمزدئنئز.
8 چونکي ائنسان اوغلو سبّت گونونون ده صاحئبيدئر.
9 عئسا اورادان گدئب، اونلارين کنئسهلرئنه گئردي.
10 اورادا اَلي قوروموش بئر آدام وار ائدي. عئسايا بؤهتان وورماق اوچون اوندان سوروشدولار: "آيا سبّت گونو شفا ورمک جائزدئر؟""
11 عئسا دا اونلارا ددي: "سئزلردن کئم وار کي، بئرجه قويونو اولسون و قويون سبّت گونو چوخورا دوشسون و آدام اونو توتوب چيخارتماسين؟! ""
12 ائنسان قويوندان داها افضلدئر. بونا گؤره سبّت گونو ياخشيليق اتمک جائزدئر.
13 او واخت عئسا اَلي قوروموش آداما ددي: "الئني اوزات."" آدام الئني اوزاتدي و او ال، او بئري اَلي کئمي صاغ اولدو.
14 لاکئن فرئسئلر چؤله چيخيب، مصلحتلشدئلر کي، عئساني نجه هلاک اتسئنلر.
15 عئسا بونو بئلئب، اورادان اوزاقلاشدي. اونون دالينجا چوخ آدام گتدي و عئسا اونلارين هاميسينا شفا وردي.
16 و اونلارا جئدّي تاپشيردي کي، اونون کئم اولدوغونو بئلدئرمهسئنلر.
17 اله کي، اشعيا پيغمبرئن واسئطهسئله ديئلمئش سؤز يرئنه يتئشسئن:
18 «بودور منئم سچدئيئم قول؛ منئم سوگئلئم کي، جانيم اوندان راضيدير. روحومو اونون اوستونه قوياجاغام، و او، مئلّتلره عدالتي اعلان ادهجک.
19 او، نه ساواشاجاق، نه ده چيغيراجاق، و هچ کئم کوچهلرده اونون سسئني اشئتمهيهجک.
20 ازئلمئش قاميشي قيرماياجاق، توستولنن پئلتهني سؤندورمهيهجک و آخيريندا عدالتي ظفره چاتديراجاقدير.
21 و خالقلار اونون آدينا اومئد باغلاياجاقلار.»
22 او واخت ائبلئس الئنده اسئر اولموش کور و لال بئرئني عئسانين يانينا گتئردئلر و عئسا اونا شفا وردي. اِله کي، کور و لال اولان بو آدام، هم گؤرمهيه هم ده دانيشماغا باشلادي.
23 بوتون خالق حيرته گلئب ددي: "آيا بو، داوود اوغلو ديئل؟!""
24 آمّا فرئسئلر بونو اشئدن واخت ددئلر: "بو آدام ائبلئسلري، آنجاق ائبلئسلرئن ريئسي بعلزبولون گوجو ائله قووور."
25 عئسا اونلارين فئکئرلرئني بئلئب، اونلارا ددي: "اؤز ائچئنده بؤلونموش هر سلطنت وئران اولار؛ اؤز ائچئنده بؤلونموش هچ بئر شهر و اِو ده داوام گتئرمز. ""
26 اگر شيطان شيطاني قووسا، اؤز ائچئنده بؤلونموش اولور؛ بس اونون سلطنتي نجه داوام گتئرر؟
27 اگر من ائبلئسلري بعلزبولون گوجو ائله قوورام، بس سئزئن آداملارينيز کئمئن گوجو ائله قوورلار؟ اونا گؤره ده، سئزه حؤکم ادن اونلار اولاجاقلار.
28 آمّا اگر من ائبلئسلري تارينين روحو ائله قووورام، دمهلي تارينين پادشاهليغي سئزه يتئشئب.
29 بئر آدام قووّتلي بئرئنئن اوئنه گئرئب، اونون ماليني نجه اوغورلايا بئلر؟ مگر اوّل اونون قوللاريني باغلاسين. او زامان اِوئني اوغورلايا بئلر.
30 منئمله اولمايان منئم ضئدّئمهدئر و منئمله ييغمايان داغيدير.
31 بونا گؤره سئزه ديئرم: ائنسانلارين هر گوناه و کوفرو باغيشلانار، لاکئن موقدّس روحون ضئدّئنه ديئلن کوفر باغيشلانماز.
32 کئم ائنسان اوغلونون ضئدّئنه دانيشسا، باغيشلانار؛ آمّا کئم موقدّس روحون ضئدّئنه دانيشسا، نه بو عالمده باغيشلانار، نه ده گلهجکده.
33 آغاجي ياخشي اِدئن، ميوهسي ده ياخشي اولار، و يا آغاجي پئس ادئن، ميوهسي ده پئس اولار؛ چونکي آغاج ميوهسئندن تانينار.
34 اي افعئلر نسئلي، سئز پئس اولدوغونوز حالدا، نجه ياخشي شيلر دانيشا بئلرسئنئز؟! چونکي آغيز اورکدن داشاني دانيشير.
35 ياخشي آدام ياخشيليق خزئنهسئندن ياخشي شيلر چيخاردير؛ و پئس آدام پئسلئک خزئنهسئندن پئس شيلر چيخاردير.
36 آمّا سئزه ديئرم: قئيامت گونونده ائنسانلار، دانيشديقلاري هر بوش سؤز اوچون حساب ورهجکلر.
37 چونکي اؤز سؤزلرئنئزه گؤره بوراخيلاجاقسينيز، و اؤز سؤزلرئنئزه گؤره ده محکوم اولاجاقسينيز.
38 او زامان دئن عالئملري و فرئسئلردن بعضئلري ددئلر: "اوستاد، ائستهيئرئک کي، سندن بئر علامت گؤرک."
39 عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "پئس و زئناکار نسئل بئر علامت آختارير؛ لاکئن اونا يونوس پيغمبرئن علامتئندن باشقا هچ بئر علامت ورئلمهيهجک. ""
40 چونکي نجه يونوس اوچ گون-اوچ گجه نهنگئن قارنيندا قالدي، ائنسان اوغلو دا اوچ گون-اوچ گجه يرئن ائچئنده اِله قالاجاق.
41 نينوانين خالقي قئيامت گونونده بو نسلله قالخاجاق و اونو محکوم ادهجک. چونکي اونلار يونوسون وعظي ائله تؤوبه اتدئلر؛ و باخ ائندي، يونوسدان داها بؤيوکو بورادادير.
42 جنوب ملکهسي قئيامت گونونده بو نسلله قالخاجاق و اونو محکوم ادهجک. چونکي او، دونيانين او باشيندان گلدي کي، سوليمانين حئکمتلي سؤزلرئني اشئتسئن؛ و باخ ائندي، سوليماندان داها بؤيوکو بورادادير.
43 ناپاک روح، آدامدان چيخاندان سونرا، قورو يرلرده دولانيب راحاتليق آختارار، لاکئن تاپماز.
44 او زامان دئير: «چيخديغيم اوئمه دؤنوم.» و گلدئيي واخت اونو بوش، سوپورولموش، و بزنمئش تاپار.
45 او زامان گِدَر، اؤزوندن داها پئس اولان يدّي اؤزگه روحو اؤزو ائله گتئرر و اورايا گئرئب، ياشايارلار؛ و او آدامين آخير حالي اوّلکئندن داها پئس اولار. بو پئس نسئله ده بله اولاجاق.
46 عئسا خالقا حله دانيشيردي کي، آناسي و قارداشلاري اشئکده دوروب، اونونلا دانيشماق ائستهدئلر.
47 و بئري عئسايا ددي: "باخ، آنان و قارداشلارين چؤلده دوروبلار و ائستهيئرلر کی، سنئنله دانيشسينلار."
48 لاکئن عئسا بو سؤزو دئين آداما جاواب ورئب ددي: "منئم آنام و قارداشلاريم کئملردئر؟""
49 و الئني شاگئردلرئنه طرف اوزاديب ددي: "باخين، منئم آنام و قارداشلاريم! ""
50 چونکي کئم منئم گؤيلرده اولان آتامين ائرادهسئني يرئنه يتئرسه، منئم قارداشيم، باجيم، و آنام دا اودور.
1 او گون عئسا اِودن چيخدي و گدئب، گؤل قيراغيندا اوتوردو.
2 يانينا اله چوخ آدام ييغيلدي کي، اؤزو بئر قاييغا مئنئب، اورادا اَيلَشدي و بوتون خالق ساحئلده دوردو.
3 عئسا اونلارا مثللرله چوخ شي دانيشيب، ديئردي: "باخين، بئر اکئنچي توخوم سپمهيه چيخدي. ""
4 سَپَن واخت توخوملاردان بعضئسي يول قيراغينا دوشدو و قوشلار گلئب اونلاري يدئلر.
5 بعضئسي تورپاغي چوخ اولمايان داشليق يرلره دوشدو. تورپاغين درئنلئيي اولماديغينا گؤره، تز بئتدي.
6 لاکئن گون چيخان واخت سولدو و کؤکو اولماديغينا گؤره قورودو.
7 توخوملاردان بعضئسي تئکانلار آراسينا دوشدو. تئکانلار بئتئب، اونلاري بوغدولار.
8 آمّا قالانلاري ياخشي تورپاغا دوشدولر؛ بعضئسي بئره يوز، بعضئسي بئره آلتميش، بعضئسي ده بئره اوتوز ثمره وردئلر.
9 قولاغي اولان اشئتسئن.
10 شاگئردلر ياخينلاشيب، عئسايا ددئلر: "نه اوچون اونلارا مثللرله دانيشيرسان؟""
11 عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "سئزه بو قابئلئيّت ورئلئب کي، گؤيلرئن پادشاهليغينين سئرّلرئني آنلاسينيز، لاکئن اونلارا ورئلمهيئب. ""
12 چونکي کئمده وارسا، اونا داها چوخ ورئلهجک و او بوللوق ائچئنده اولاجاقدير؛ آمّا کئمده يوخسا، الئنده اولان دا اوندان آليناجاق.
13 اونلارا مثللرله دانيشديغيمين سببي بودور؛ دوغرودان دا کي، «گؤردوکلري حالدا گؤرمزلر، اشئتدئکلري حالدا اشئتمزلر، آنلامازلار دا.»
14 اشعيا پيغمبرئن اونلارين حاقّيندا ددئيي سؤز يرئنه يتئشئر کي، دمئشدي: «قولاغينيزلا اشئدرسئنئز، لاکئن باشا دوشمزسئنئز، گؤزلرئنئزله باخارسينيز، آمّا گؤرمزسئنئز،
15 چونکي بو خالقين اورهيي برک اولوب. قولاقلاري ائله آغير اشئدئرلر، گؤزلرئني يوموبلار کي، گؤزلري ائله گؤرمهسئنلر، قولاقلاري ائله اشئتمهسئنلر، اورکلري ائله آنلاييب منه دؤنمهسئنلر کي، من اونلارا شفا ورئم.»
16 لاکئن سئزئن گؤزلرئنئزئن خوش حالينا، چونکي گؤرورلر؛ قولاقلارينيزين خوش حالينا، چونکي اشئدئرلر.
17 دوغروسونو سئزه ديئرم: چوخ پيغمبرلر و صالح آداملار بو آرزودا اولدولار کي، سئزئن گؤردويونوز شيلري گؤرسونلر، آمّا گؤرمهدئلر؛ سئزئن اشئتدئيئنئز شيلري اشئتسئنلر، آمّا اشئتمهدئلر.
18 ائندي سئز اکئنچي حاقّينداکي مثله قولاق آسين:
19 کئم پادشاهليق بارهدهکي کلامي اشئدئب آنلاماسا، شرئر گلئب اورهيئنه سَپئلمئشي اوغورلايار. يول قيراغينا سپئلمئش بودور.
20 داشليق يرلره سپئلمئش اولان دا اودور کي، کلامي اشئدئر و آنَن اونو شادليقلا قبول ادئر.
21 لاکئن اؤز-اؤزونده کؤک سالماديغينا گؤره، آز بئر مودّت قالير و او زامان کي، بو کلامدان اؤتري دارليق و اذئيّت باش ورئر، آنَن بودرهيئر.
22 تئکانلار آراسينا سپئلمئش اولان اودور کي، کلامي اشئدئر؛ آمّا دونيانين فئکئري و وارليليغين توولاتماسي کلامي بوغور و کلام ثمرهسئز اولور.
23 ياخشي تورپاغا سپئلمئش اولان دا اودور کي، کلامي اشئدئر، آنلايير؛ بعضئسي بئره يوز، بعضئسي بئره آلتميش، بعضئسي ده بئره اوتوز ثمره ورئر.
24 عئسا اونلارا آيري بئر مثل ده نقل ادئب ددي: "گؤيلرئن پادشاهليغي او آداما دا بنزر کي، زمئسئنه ياخشي توخوم سپدي. ""
25 آمّا آداملار ياتاندان سونرا، اونون دوشمني گلدي و بوغدالارين آراسينا آلاق اوت سپئب، گتدي.
26 بوغدا بؤيويوب ثمره وردئيي زامان، آلاقلار دا گؤروندو.
27 زمي صاحئبئنئن قوللاري گلئب اونا ددئلر: «آغا، مگر سن زمئيه ياخشي توخوم سپمهدئن، بس آلاق اوت هارادان عمله گلئب؟»
28 آغا قوللارا ددي: «بونو دوشمن ادئب.» قوللار اونا ددئلر: «اگر بلهدئر، ائستهيئرسن گدئب اونلاري ييغاق؟»
29 زمي صاحئبي ددي: «خير، مبادا آلاقلاري ييغان واخت، اونلارلا بوغداني دا قوپارداسينيز.
30 قويون بئچئنه قدر هر ائکئسي ده بؤيوسونلر. بئچئن واختي من بئچئنچئلره دئيرم: اوّلجه آلاق اوتلاري ييغين و يانديرماق اوچون اونلاري دسته-دسته باغلايين. آمّا بوغداني آنبارلاريما ييغين.»
31 عئسا اونلارا آيري بئر مثل ده نقل ادئب ددي: "گؤيلرئن پادشاهليغي خاردال توخومونا بنزر کي، بئر آدام گؤتوروب، اونو زمئسئنده اکدي. ""
32 خاردال، بوتون توخوملارين لاپ کئچئيي اولسا دا، بؤيوين واخت باغچادا بئتن بوتون بئتکئلردن بؤيوک اولار؛ لاپ آغاج بويدا اولار. اله کي، گؤيون قوشلاري گلئب، اونون بوداقلاريندا يووا تئکرلر.
33 عئسا اونلارا آيري بئر مثل ده ددي: "گؤيلرئن پادشاهليغي خمئرماياسينا بنزر کي، بئر آرواد اونو گؤتوروب، اوچ اؤلچو اون ائچئنه قاتدي، اله کي، بوتون خمئر تورشولادي."
34 عئسا بوتون بو شيلري خالقا مثللرله ديئردي و اونلارا مثلسئز هچ بئر شي دمئردي کي،
35 نبيلر واسئطهسئله ديئلن بو سؤز يرئنه يتئشسئن: «آغزيمي مثللرله آچاجاغام، او شيلري بيان ادهجهيم کي، دونيا ياراناندان بري گئزليدئر.»
36 او زامان عئسا خالقي بوراخيب، اِوه گتدي. شاگئردلري اونا ياخينلاشيب ددئلر: "زمئدهکي آلاق اوتون مثلئني بئزه آچيقلا."
37 عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "ياخشي توخومو سپن ائنسان اوغلودور؛
38 زمي دونيادير؛ ياخشي توخوم پادشاهليغين اؤولادلاريدير. آلاق اوتلاري دا شرئرئن اؤولادلاريديرلار
39 آلاق اوتو سَپَن دوشمن، ائبلئسدئر؛ بئچئن واختي بو عالمئن آخيريدير و بئچئنچئلر ملکلردئلر.
40 اونا گؤره نجه کي، آلاق اوتلار ييغيليب، اوددا يانديريلير، بو عالمئن آخيريندا دا اله اولاجاق.
41 ائنسان اوغلو ملکلرئني گؤندهرهجک و اونلار گوناها چکن بوتون شيلري و پئسلئک ادن هر آدامي اونون پادشاهليغيندان ييغاجاقلار.
42 و اونلاري اود تندئرئنه آتاجاقلار. اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاقدير.
43 او واخت صالح آداملار آتالارينين پادشاهليغيندا گون کئمي شاخاجاقلار. قولاقلاري اولان قوي اشئتسئن.
44 گؤيلرئن پادشاهليغي زمئده گئزلهدئلن بئر خزئنهيه بنزر کي، بئر آدام اونو تاپيب گئزلتدي. و شادليقلا گدئب، بوتون وار-يوخونو ساتدي و او زمئني آلدي.
45 گئنه، گؤيلرئن پادشاهليغي گؤزل مئرواري آختاران بئر تاجئره بنزر کي،
46 چوخ قئيمتلي بئر مئرواري تاپيب، گتدي و بوتون وار-يوخونو ساتيب، اونو آلدي.
47 گئنه، گؤيلرئن پادشاهليغي دهنزه آتيلان بئر تورا بنزر کي، هر جور باليق توتدو.
48 دولدوغو زامان اونو ساحئله چکدئلر و اوتوروب، ياخشيلاري قابلارا ييغديلار و پئسلري اِشئيه آتديلار.
49 بو عالمئن آخيريندا دا بله اولاجاق. ملکلر گلئب، پئسلري صالح آداملارين آراسيندان آييراجاقلار
50 و اونلاري اود تندئرئنه آتاجاقلار. اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاقدير.
51 " آيا بوتون بو شيلري آنلادينيز؟" اونلار عئسايا ددئلر: "بلي."" ""
52 عئسا دا اونلارا ددي: "بونا گؤره، هر دئن عالئمي کي، گؤيلرئن پادشاهليغينا گؤره تعلئم تاپيب، بئر اِو صاحئبئنه بنزر کي، خزئنهسئندن تزه و کؤهنه شيلر چيخاردير."
53 عئسا بو مثللري بئتئرندن سونرا اورادان آيريلدي.
54 و اؤز دئيارينا گلئب، اوراداکي کنئسهلرده خالقا تعلئم ورئردي. اله کي، اونلار حيران قاليب ديئردئلر: "بو آدام بله حئکمتي، بله موجوزهلي قودرتي هارادان آليب؟
55 مگر بو، دولگر اوغلو ديئل؟ مگر آناسينين آدي مريم ديئل؟ مگر قارداشلاري يعقوب، يوسئف، شمعون و يهودا ديئللر؟
56 مگر بوتون باجيلاري آراميزدا ديئللر؟ بس بو آداما بوتون بو شيلر هارادان گلدي؟""
57 و اوندان ناراحات اولدولار. لاکئن عئسا اونلارا ددي: "هچ بئر پيغمبر هچ يرده حؤرمتسئز ديئل، مگر اؤز وطنئنده و اؤز اِوئنده."
58 و اونلارين ائمانسيزليغي اوزوندن اورادا چوخ مؤجوزه اتمهدي.
1 او زامان هئرود تِترارخ عئسانين حاقّيندا اولان خبرلري اشئتدي
2 و نؤکرلرئنه ددي: "بو، تعمئد ورن يحيادير؛ او، اؤلولردن دئرئلئب. بونا گؤره ده اوندا بله مؤجوزهلي قودرت گؤرونور."
3 هئرود، يحياني قارداشي فئلئپئن آروادي هئرودئياسين اوزوندن توتموشدو و باغلاييب، زئندانا آتميشدي.
4 چونکي يحيا هئرودا دمئشدي: "اونونلا اِولَنمک سنه جائز ديئل."
5 هئرود ائستهمئشدي کي، يحياني اؤلدورسون، لاکئن خالقدان قورخموشدو؛ چونکي خالق يحياني پيغمبر ساييردي.
6 هئرودون آنادان اولان گونو، هئرودئياسين قيزي مجلئسده اوينادي و بو دا هئرودون خوشونا گلدي.
7 بو سببدن ده آند ائچئب وعده وردي کي، قيز نه ائستهسه، اونا ورهجک.
8 آمّا قيز آناسينين تحرئکي ائله ددي: "تعمئد ورن يحيانين باشيني بورادا بئر سئني ائچئنده منه ور."
9 پادشاه قمگئن اولدو؛ آمّا آند ائچدئيئنه و مجلئسده اوتورانلارا گؤره امر اتدي کي، قيزين ائستهدئيئني ورسئنلر.
10 و آدام گؤندهرئب، زئنداندا يحيانين باشيني کسدئردي.
11 يحيانين باشي بئر سئني ائچئنده گتئرئلدي و قيزا ورئلدي. قيز دا آناسينا آپاردي.
12 يحيانين شاگئردلري گلدئلر، و اونون بدنئني گؤتوروب باسديرديلار. و گلئب عئسايا بو بارهده خبر وردئلر.
13 عئسا بونو اشئدئب، اورادان تک باشينا قاييقلا ساکئت بئر يره گتدي. خالق بونو اشئدن واخت، شهرلردن پئيادا اونون دالينجا گتدي.
14 عئسا قاييقدان اِنَنده بؤيوک بئر جاماعاتي گؤردو و اونلارا يازيغي گلئب، ناخوشلارينا شفا وردي.
15 آخشاما ياخين، شاگئردلر اونون يانينا گلئب ددئلر: "بورا چولدور، واخت دا آرتيق گِجدئر؛ خالقي مورخّص ات کي، کندلره گدئب اؤزلرئنه يمک آلسينلار."
16 آمّا عئسا اونلارا ددي: "گتمکلري لازيم ديئل. اونلارا سئز يمک ورئن."
17 شاگئردلر عئسايا ددئلر: "بورادا بش چؤرک و ائکي باليقدان باشقا بئر شيئمئز يوخدور."
18 عئسا ددي: "اونلاري بورايا منئم يانيما گتئرئن."
19 و خالقا امر اتدي کي، اوت اوستونده اوتورسونلار. بش چؤرکله ائکي باليغي گؤتوردو، گؤيه باخيب، برکتلهدي و چؤرکلري بؤلوب شاگئردلره وردي، شاگئردلر ده خالقين آراسيندا پايلاديلار.
20 هامي يِيئب دويدو و آرتيق قالان تئکهلردن اونائکي دولو سبد ييغديلار.
21 يئين آداملارين ساييسي، آروادلار و اوشاقلاردان باشقا، بش مئن نفره ياخين ائدي.
22 عئسا آنَن شاگئردلرئنه امر اتدي کي، قاييغا مئنئب، اؤزوندن قاباق او تايا گتسئنلر کي، او دا جاماعاتي مورخّص اتسئن.
23 خالقي يولا سالاندان سونرا، عئسا دوعا اتمک اوچون تک باشينا داغا چيخدي؛ آخشام دوشن واخت، اورادا تک ائدي.
24 بو آرادا، قاييق ساحئلدن چوخ اوزاقدا، کولهيئن اوزلرئنه اَسدئيي اوچون، شپهلرله دؤيوشوردو.
25 گجهنئن دؤردونجو نؤوبهسئنده عئسا گؤلون اوستونده يرئيه-يرئيه اونلارين يانينا گلدي.
26 لاکئن شاگئردلر اونون گؤل اوستونده يرئمهسئني گؤرن واخت قورخوب ددئلر: "بو بئر روحدور."" و دهشتدن چيغيرماغا باشلاديلار.
27 آمّا عئسا او آندا اونلارلا دانيشيب ددي: "اورهيئنئز اوزولمهسئن. منم، قورخمايين."
28 پطروس اونون جاوابيندا ددي: "يارب، اگر سنسن، امر ات کي، سو اوزونده سنئن يانينا گلئم."
29 عئسا ددي: "گل."" پطروس دا قاييقدان چيخيب، عئسانين يانينا گتمک اوچون سو اوستونده يرئمهيه باشلادي.
30 آمّا کولهيئن شئدّتلي اَسدئيئني گؤرن واخت قورخدو و باتماغا باشلاياندا چيغيردي: "يارب، منه نئجات ور."
31 عئسا او آندا الئني اوزاديب، اونو توتدو و ددي: "اي آز ائمانلي آدام، نه اوچون شک اتدئن؟""
32 و قاييغا مئندئکلري زامان کولک ساکئتلشدي.
33 قاييقدا اولانلار گلدئلر و اونا سجده ادئب ددئلر: "دوغرودان دا سن تارينين اوغلوسان."
34 اونلار گؤلون او تايينا کچئب، جِنئسارِت دئيارينا گلدئلر.
35 او يرئن آداملاري، عئساني تانيديقلاري زامان، اطرافا خبر يايديلار و ناخوش آداملارين هاميسيني عئسانين يانينا گتئردئلر.
36 و اونا يالوارديلار کي، آنجاق پالتارينين اَتهيئنه توخونماغا ائجازه ورسئن. و توخونانلارين هاميسي صاغالدي.
1 او زامان فرئسئلر و دئن عالئملري اورشلئمدن عئسانين يانينا گلئب ددئلر:
2 "نه اوچون شاگئردلرئن، آغساقّاللارين حدئثئني پوزورلار؟ چونکي چؤرک يئين زامان اَللرئني يومورلار؟""
3 عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "بس سئز نه اوچون اؤز حدئثئنئزدن اؤتري تارينين امرئني پوزورسونوز؟ ""
4 چونکي تاري بويوروب: «آتانا و آنانا حؤرمت ات» و «آتاسينا يا دا آناسينا يامان دئين آدام گرک اؤلدورولسون.»
5 لاکئن سئز ديئرسئنئز: «کئم آتاسينا يا دا آناسينا دسه: مندن سنه يتئشن کؤمک تارييا تقدئم ادئلئب،
6 آرتيق آتاسينا حؤرمت اتمک مجبورئيّتئنده ديئل.» بلجه سئز، اؤز حدئثلرئنئزدن اؤتري تارينين امرئني باطئل ادئرسئنئز.
7 اي رئياکارلار! اشعيا پيغمبر سئزئن اوچون نه ياخشي ديئب:
8 «بو خالق دوداقلاري ائله منه حؤرمت ادئر، آمّا اورکلري مندن اوزاقدير.
9 منه بوش يره عئبادت ادئرلر، چونکي ائنسان امرلرئني، احکام آديندا تعلئم ورئرلر.»
10 عئسا جاماعاتي يانينا چاغيريب، اونلارا ددي: "قولاق آسين و آنلايين! ""
11 آغيزا گئرن شي، ائنساني ناپاک اتمز؛ آغيزدان چيخان شيدئر کي، ائنساني ناپاک ادر.
12 او واخت شاگئردلر گلئب، اونا ددئلر: "آيا بئلئرسن کي، فرئسئلر بو سؤزو اشئدن واخت حئرصلَندئلر؟""
13 عئسا جاواب ورئب، اونلارا ددي: "گؤيدهکي آتامين اَکمهدئيي هر بئتکي، کؤکوندن قوپاريلاجاق. ""
14 اونلاري بوراخين. اونلار کورلارين کور بلدچئلريدئرلر؛ کور، کورا يول گؤرسدسه، هر ائکئسي ده قويويا دوشر.
15 پطروس عئسايا جاواب ورئب ددي: "بئزه بو مثلي آچيقلا."
16 عئسا ددي: "آيا سئز ده حله باشا دوشمهيئبسئنئز؟ ""
17 آنلاميرسينيز کي، آغيزا گئرن هر شي آدامين قارنينا گدئر و ائفراز اولونور؟
18 آمّا آغيزدان چيخان، اورکدن چيخار و ائنساني ناپاک ادر.
19 چونکي اورکدن پئس فئکئرلر، آدام اؤلدورمک، زئناکارليق، عئفّتسئزلئک، اوغورلوق، يالانچي شاهئدلئک و کوفر چيخار.
20 ائنساني ناپاک ادن شيلر بونلاردير. يويولماميش اللرله يمک، ائنساني ناپاک اتمز.
21 عئسا اورادان چيخيب، صور و صيدون بؤلگهسئنه گتدي.
22 کَنَعانلي بئر آرواد او طرفلردن گلئب، چيغيرا-چيغيرا ددي: "آغا، اي داوود اوغلو، منه يازيغين گلسئن. قيزيم ائبلئس اَلئنه توتولوب و پئس بئر حالدادير."
23 لاکئن عئسا جاوابيندا اونا بئر سؤز بله دمهدي. شاگئردلري عئسانين يانينا گلئب اونا يالوارديلار: "بونو مورخّص ات، گتسئن. آرخاميزدان باغيريب گلئر."
24 عئسا جاواب ورئب ددي: "من آنجاق ائسرايئل اوئنئن ائتمئش اولان قويونلارينين يانينا گؤندهرئلمئشم."
25 آمّا آرواد ياخينلاشدي و اونا سجده ادئب ددي: "يارب، منه ائمداد ات."
26 عئسا جاواب ورئب ددي: "اوشاقلارين چؤرهيئني آليب، ائتلره آتماق روا ديئل."
27 آرواد ددي: "حاقليسان يارب، آمّا ائتلر ده صاحئبلرئنئن سوفرهسئندن دوشن تئکهلردن يئيرلر."
28 او واخت عئسا جاواب ورئب آروادا ددي: "آرواد، ائمانين بؤيوکدور. سنه ائستهدئيئن کئمي اولسون."" و اونون قيزي او ساعاتدا صاغالدي.
29 عئسا اورادان چيخيب، جلئل گؤلونون ياخينليغينا گلدي و داغين باشينا چيخيب اورادا اوتوردو.
30 اونون يانينا بؤيوک بئر جاماعات ييغيلدي و آرالاريندا توپاللار، چولاقلار، کورلار، لاللار، و بونلاردان باشقا چوخلاري دا وار ائدي. اونلاري عئسانين آياقلاري يانينا قويدولار و عئسا اونلارا شفا وردي.
31 خالق لاللاري دانيشان، چولاقلاري صاغ، توپاللاري يرئين، و کورلاري گؤرن زامان تعجّوب ادئب ائسرايئلئن تاريسينا حمد اتدئلر.
32 عئسا شاگئردلرئني يانينا چاغيريب ددي: "خالقا اورهيئم يانير، چونکي اوچ گوندور کي، يانيمداديرلار و يمهيه هچ بئر شيلري يوخدور.ائستهمئرم اونلاري آج بوراخيم، مبادا يولدا طاقتدن دوشسونلر."
33 شاگئردلري اونا ددئلر: "چؤلده بو قدر جاماعاتي دويورماق اوچون چؤرهيي هارادان تاپاق؟!""
34 " عئسا اونلارا ددي: "نچه چؤرهيئنئز وار؟" ددئلر: "يدّي چؤرک و بئر نچه کئچئک باليغيميز وار."" ""
35 او واخت عئسا خالقا امر اتدي کي، يره اوتورسونلار.
36 يدّي چؤرکله باليقلاري گؤتوروب شوکور اتدي و بؤلوب شاگئردلرئنه وردي. شاگئردلر ده خالقا پايلاديلار.
37 هامي ييئب دويدو و آرتيق قالان تئکهلردن يدّي دولو زنبئل ييغديلار.
38 يئينلر آروادلار و اوشاقلاردان باشقا دؤرد مئن نفر ائدئلر.
39 عئسا خالقي مورخّص اتدي و قاييغا مئنئب مجدل دئيارينا گلدي.
1 فرئسئلرله صادوقئلر ياخينلاشيب، عئساني ائمتاحان اتمک اوچون اوندان ائستهدئلر کي، اونلارا گؤيدن بئر علامت گؤرسدسئن.
2 آمّا عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "آخشام اولاندا ديئرسئنئز کي، «هاوا ائستي اولاجاق، چونکي گؤي قيزاريبدير.» ""
3 سحر واختي دا ديئرسئنئز: «بو گون کولک اولاجاق، چونکي گؤي قيزارميش و توتقوندور.» گؤيون حاليني سچه بئلئرسئنئز، لاکئن زامانين علامتلرئني سچه بئلمئرسئنئز؟
4 پئس و زئناکار نسئل بئر علامت آختارير؛ لاکئن اونا يونوس پيغمبرئن علامتئندن باشقا بئر علامت ورئلمهيهجک."" و اونلاري بوراخيب گتدي. ""
5 شاگئردلر گؤلون او تايينا کچنده، چؤرک گؤتورمهيي ياددان چيخارتميشديلار.
6 عئسا اونلارا ددي: "دئقّتلي اولون! فرئسئلر و صادوقئلرئن خمئرماياسيندان اؤزونوزو اوزاق ساخلايين."
7 شاگئردلر آرالاريندا موباحئثه ادئب ديئردئلر: "چؤرک گؤتورمهدئيئمئزه گؤره بله ديئر."
8 عئسا بونو باشا دوشوب اونلارا ددي: "اي آز ائمانليلار! نه اوچون چؤرک گؤتورمهدئيئنئز حاقدا آرانيزدا موباحئثه ادئرسئنئز؟ ""
9 حله آنلاميرسينيز؟ بش مئن آدام اوچون بش چؤرهيي و نچه سبد ييغديغينيزي خاطيرلاميرسينيز؟
10 دؤرد مئن آدام اوچون يدّي چؤرهيي و نچه زنبئل ييغديغينيزي دا خاطيرلاميرسينيز؟
11 نجه آنلاميرسينيز کي، من سئزه فرئسئلرئن و صادوقئلرئن خمئرماياسيندان اؤزونوزو اوزاق ساخلايين دئينده، چؤرهيي نظرده توتماميشديم؟
12 او زامان شاگئردلر آنلاديلار کي، چؤرک ماياسيندان يوخ، فرئسئلرئن و صادوقئلرئن تعلئمئندن اوزاق قالماقلاريني نظرده توتموشدو.
13 عئسا فئلئپ قيصرئيهسي طرفلرئنه گلدئيي زامان، اؤز شاگئردلرئندن سوروشدو: "خالق ائنسان اوغلونون کئم اولدوغونو ديئر؟""
14 اونلار جاواب وردئلر: "بعضئلري تعمئد ورن يحيا، بعضئلري ائليا، بعضئلري ده ارميا و يا پيغمبرلردن بئرئسي ديئرلر."
15 عئسا اونلارا ددي: "سئز منئم کئم اولدوغومو ديئرسئنئز؟""
16 شمعون پطروس جاواب ورئب ددي: "سن دئري تارينين اوغلو مسئحسن."
17 عئسا اونا ددي: «خوش سنئن حالينا، اي يونا اوغلو شمعون! چونکي بونو سنه بئلدئرن جئسم و قان يوخ، گؤيلرده اولان آتامدير.
18 من ده سنه ديئرم کي، سن پطروسسان و من کئلئسامي بو داش اوستونده بئنا اِدهجهيم و اؤلولر دئيارينين قاپيلاري اونا قالئب گله بئلمهيهجکلر.
19 گؤيلرئن پادشاهليغينين آچارلاريني سنه ورهجهيم؛ ير اوزونده باغلاديغين هر شي، گؤيلرده باغلانميش اولور و ير اوزونده آچاجاغين هر شي، گؤيلرده آچيلميش اولور.
20 او واخت عئسا شاگئردلرئنه جئدّي تاپشيردي کي، اونون مسئح اولدوغونو هچ کسه دمهسئنلر.
21 بو زاماندان عئسا باشلاييب شاگئردلرئنه خبر وردي کي، اونون اورشلئمه گتمهسي، آغساقّاللار، باش کاهئنلر، و دئن عالئملرئنئن الئندن چوخ عذاب چکمهسي، اؤلدورولمهسي، و اوچونجو گونده دئرئلمهسي لازيمدير.
22 پطروس اونو بئر يانا چکدي و اعتئراض ادئب ددي: "حاشا آغا! سنئن باشينا بله بئر شي اصلا گلمز!""
23 آمّا عئسا دؤنوب پطروسا ددي: "مندن ردّ اول شيطان! سن مني بودرهدن داشسان، چونکي سنئن فئکئرلرئن تارينين فئکئرلري ديئل، ائنسانين فئکئرلريدئر."
24 او زامان عئسا شاگئردلرئنه ددي: "کئم ائستهيئر منئم داليمجا گلسئن، گرک اؤزونو ائنکار اتسئن و چارميخيني گؤتوروب داليمجا گلسئن. ""
25 چونکي کئم جانيني خئلاص اتمک ائستهسه، اونو ائتئرهجک؛ لاکئن کئم جانيني منئم يولومدا ائتئرسه، اونو قازاناجاقدير.
26 آداما نه فايداسي وار کي، بوتون دونيايا صاحئب اولسون، آمّا جانيني ائتئرسئن. و يا ائنسان اؤز جاني عوضئنه نه وره بئلر؟
27 چونکي ائنسان اوغلو آتاسينين شؤوکتئنده اؤز ملکلری ائله گلهجک و او زامان هر کسه اؤز عملئنه گؤره عوض ورهجک.
28 دوغروسونو سئزه ديئرم: بورادا دورانلاردان بعضئسي وار کي، ائنسان اوغلونون اؤز پادشاهليغيندا گلمهسئني گؤرمهدن اؤلومو دادماياجاق.
1 عئسا آلتي گوندن سونرا پطروس، يعقوب، و قارداشي يوحنّاني اؤزو ائله گؤتوروب، اونلاري آيريجا اوجا بئر داغين باشينا آپاردي.
2 اونلارين قاباغيندا عئسانين گؤرونوشو ديئشئلدي؛ اوزو گون کئمي پارلادي و پالتاري ائشيق کئمي آغ اولدو.
3 بئردن شاگئردلرئن گؤزونه عئسا ائله موسا و ائليا گؤروندولر. اونلار عئسا ائله صؤحبت ادئردئلر.
4 پطروس عئسايا ددي: "يارب، بورادا اولماغيميز نه ياخشي اولدو! اگر ائستهيئرسن، بورادا اوچ چادير قوراق؛ بئري سنه، بئري موسايا، بئري ده ائليايا."
5 پطروس حله دانيشيردي کي، نورلو بئر بولود اونلارين اوستونه کؤلگه سالدي. بئردن بولودلاردان بئر سس ددي: "بو منئم سوگئلي اوغلومدور. اوندان چوخ راضييام. اونا قولاق آسين."
6 شاگئردلر بونو اشئدن واخت، قورخو ائچئنده اوزو-اوسته يره ييخيلديلار.
7 عئسا گلدي و اونلارا اَل قويوب ددي: "قالخين، قورخمايين."
8 اونلار دا گؤزلرئني قالديرديلار و عئسادان باشقا هچ کسي گؤرمهدئلر.
9 داغدان اِنَن واخت، عئسا شاگئردلرئنه امر ادئب ددي: "ائنسان اوغلونون اؤلولردن دئرئلمهسئنه کئمي، گؤردويونوزو هچ کئمه دمهيئن."
10 شاگئردلري اوندان سوروشدولار: "اگر اِلهدئر، بس نه اوچون دئن عالئملري ديئرلر کي، اوّلجه ائليا گلمهليدئر؟""
11 عئسا جاواب ورئب ددي: "دوزدور، اوّلجه ائليا گلهجک و هر شيي قايدايا سالاجاقدير. ""
12 آمّا سئزه ديئرم: ائليا گلدي و اونو تانيماديلار. لاکئن ائستهدئکلري هر شيي اونا اتدئلر. ائنسان اوغلو دا اونلارين اَلئندن اله عذاب چکهجک.
13 شاگئردلر او زامان باشا دوشدولر کي، عئسا بو سؤزلري اونلارا، تعمئد ورن يحيا حاقّيندا ديئردي.
14 خالقين يانينا يتئشن زامان، بئر آدام گلدي و عئسانين قاباغيندا دئز چؤکوب ددي:
15 "يارب! اوغلوما يازيغين گلسئن، چونکي غشّئدئر و چوخ اذئيّت چکئر، چونکي تز-تز گاه اودا، گاه دا سويا دوشور.
16 اونو سنئن شاگئردلرئنئن يانينا گتئردئم، لاکئن صاغالدا بئلمهدئلر."
17 عئسا جاواب ورئب ددي: "اي ائمانسيز و ترسه نسئل! داها نه واختا قدر سئزئنله اولاجاغام؟ نه واختا قدر سئزه دؤزهجهيم؟ اونو منئم يانيما گتئرئن."
18 و ائبلئسه آجيقلاندي و ائبلئس اوشاقدان اشئيه چيخدي. اوغلان او آندا صاغالدي.
19 سونرا شاگئردلر، تک اولان زامان، عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "نه اوچون بئز اونو چيخاردا بئلمهدئک؟""
20 عئسا اونلارا ددي: "ائمانينيزين آز اولدوغو اوچون. دوغروسونو سئزه ديئرم: اگر بئر خاردال توخومو قدر ائمانينيز اولا و بو داغا «بورادان اورايا کؤچ» دئيهسئنئز، داغ کؤچر. سئزئن اوچون مومکون اولمايان هچ بئر شي اولماز. ""
21 (لاکئن بو جئنس چيخماز، مگر دوعا و اوروجلا.)
22 جلئلده اولان زامان، عئسا اونلارا ددي: "ائنسان اوغلو آداملارين الئنه تسلئم ادئلهجک، ""
23 اونو اؤلدورهجکلر و اوچونجو گون دئرئلهجکدئر."" شاگئردلر بونا چوخ پرت اولدولار. ""
24 کفرناحوما گلدئکلري واخت، معبد وِرگئسئني ييغانلار پطروسا ياخينلاشيب ددئلر: "سئزئن اوستادينيز ائکي دئرهم ورگئني ورمئر؟""
25 " پطروس ددي: "ورئر."" اِوه گلن زامان، عئسا اونو قاباقلاييب ددي: "شمعون، سن نجه دوشونورسن؟ يرئن پادشاهلاري ورگي، يا دا باجي کئملردن آليرلار؟ اؤز اوغوللاريندان، يوخسا قرئبلردن؟" ""
26 " پطروس اونا ددي: "قرئبلردن."" عئسا دا اونا ددي: "اگر بلهدئر، اوندا اوغوللار آزادديرلار. ""
27 لاکئن اونلاري ائنجئتمهيک. گؤله گت و چنگلئني آت. ائلک چيخان باليغي گؤتور؛ اونون آغزيني آچ، دؤرد دئرهملئک تاپارسان. اونو گؤتور، منئمله سئزئن عوضئنئزده اونلارا ور.
1 او زامان شاگئردلر عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "گؤيلرئن پادشاهليغيندا لاپ بؤيوک کئمدئر؟""
2 عئسا بئر اوشاغي يانينا چاغيردي و اونو اورتايا قويوب،
3 ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، اگر سئز دؤنوب کؤرپه اوشاقلار کئمي اولماياسينيز، گؤيلرئن پادشاهليغينا اصلا گئره بئلمزسئنئز. ""
4 اونا گؤره، کئم اؤزونو بو اوشاق کئمي آلچاق اِتسه، گؤيلرئن پادشاهليغيندا لاپ بؤيوک اودور.
5 و کئم بله بئر اوشاغي منئم آديمين خاطئري اوچون قبول اتسه، مني قبول اتمئش اولور.
6 آمّا کئم منه ائنانان بو کئچئکلردن بئرئني بودرهتسه، اونون اوچون داها ياخشي اولار کي، بوينونا ائري بئر ديئرمان داشي آسيب، دهنزئن دئبئنه آتيلسين.
7 ائنسانلاري بودرهدن شيلر اوچون واي بو دونيانين حالينا! بله شيلرئن گلمهسي گرکدئر، لاکئن واي او آدامين حالينا کي، بو شيلر اونون واسئطهسئله گلئر.
8 اگر اَلئن، يا دا آياغين سني پئس يولا چکئر، اونو کس و اؤزوندن آت؛ سنئن اوچون توپال يا دا چولاق حياتا گئرمک، ابدي اودا ائکي اَل يا دا ائکي آياقلي آتيلماقدان داها ياخشيدير.
9 اگر گؤزون سني پئس يولا چکئر، اونو چيخارت و اؤزوندن آت؛ سنئن اوچون حياتا تک گؤزلو گئرمک، جهنّم اودونا ائکي گؤزلو آتيلماقدان داها ياخشيدير.
10 دئقّت ادئن کي، بو کئچئکلردن بئرئنه بله حقارتله باخماياسينيز. چونکي سئزه ديئرم، گؤيده، اونلارين ملکلري، گؤيده اولان آتامين اوزونو دائم گؤرورلر.
11 چونکي ائنسان اوغلو گلئب کي، ائتمئش اولانلاري نئجات ورسئن.
12 سئز نه گومان ادئرسئنئز؟ اگر بئر آدامين يوز قويونو اولسا و اونلاردان بئري يولونو آزسا، مگر دوخساندوقّوزونو داغلاردا قويوب، ائتمئئش قويونو آختارماغا گتمز؟
13 و اگر اونو تاپا بئلسه، دوغروسونو سئزه ديئرم، او، يولونو آزمايان دوخساندوقّوزوندان داها چوخ، اونون اوچون سوئنر.
14 بلجه ده، گؤيلردهکي آتانيزين اله بئر ائستهيي يوخدور کي، بو کئچئکلردن بئري هلاک اولسون. قارداش خاطاسي
15 اگر قارداشين سنئن حاقّيندا خاطا اتسه، گت و خاطاسيني اونا گؤرسد. هر شي آنجاق اؤز آرانيزدا قالسين. اگر سنه قولاق آسسا، قارداشيني قازانيبسان.
16 آمّا اگر قولاق آسماسا، يانينا داها بئر و يا ائکي نفر آل کي، ديئلن هر سؤز ائکي و يا اوچ شاهئدئن آغزي ائله تصدئق اولونسون.
17 و اگر اونلارين سؤزونه قولاق آسماق ائستمهسه، کئلئسايا ده. اگر کئلئسانين سؤزونه ده قولاق آسماق ائستمهسه، قوي او سنئن اوچون بوتپرست و يا باج ييغان کئمي اولسون.
18 دوغروسونو سئزه ديئرم؛ ير اوزونده باغلاديغينيز هر شي، گؤيده باغلانميش اولاجاق. و ير اوزونده آچديغينيز هر شي، گؤيده آچيلميش اولاجاق.
19 سئزه گئنه ديئرم کي، اگر سئزدن ائکي نفر ير اوزونده ائستيهجکلري هر هانسي بئر شي اوچون موتّفئق اولالار، گؤيلرده اولان آتام اونلار اوچون ادهجک.
20 چونکي هارادا ائکي و يا اوچ نفر منئم آديمدا بئر يره ييغيلسالار، من اورادا، اونلارين آراسيندايام.
21 او زامان پطروس گلئب عئسايا ددي: "يارب، قارداشيم منئم حاقّيمدا نچه دفه خاطا اتسه، اونو باغيشلامالييام، يدّي دفه؟""
22 عئسا اونا ددي: "سنه ديئرم: يدّي دفه يوخ، يتمئش دفه يدّي دفه! ""
23 چونکي گؤيون پادشاهليغي او پادشاها بنزر کي، نؤکرلری ائله حسابلاشماق ائستهدي.
24 حسابلاشماغا باشلاديغي زامان، اونون يانينا بئر نؤکر گتئرئلدي کي، اون مئن تالانت بورجو وار ائدي.
25 بورجونو ورمهيه بئر شيي اولماديغي اوچون، آغاسي امر وردي کي، او، آروادي و اوشاقلاري و بوتون وار-يوخو ساتيلسين و بورجو گري آلينسين.
26 او زامان نؤکر يره دوشدو و اونا سجده ادئب ددي: «منه مؤهلت ور، بورجومون هاميسيني ورهرم.»
27 آغاسينين قولا رحمي گلدي. اونو آزاد ادئب، بورجونو دا باغيشلادي.
28 آمّا او نؤکر چؤله چيخيب، اونا يوز دئنار بورجلو اولان بئر يولداشيني تاپدي. اونو ياخالادي و بوغازيندان ياپيشيب ددي: «بورجونو ور!»
29 يولداشي آياقلارينا دوشوب يالواردي: «منه مؤهلت ور، بورجومو ورهرم.»
30 لاکئن نؤکر قبول اتمهيئب، بورجونو ورهنه قدر اونو زئندانا سالديردي.
31 بو آدامين يولداشلاري، باش وِرَن حادئثهني گؤرن واخت، چوخ پرت اولدولار و گدئب بوتون اولانلاري آغالارينا خبر وردئلر.
32 او زامان آغاسي نؤکري يانينا چاغيريب، ددي: «اي پئس نؤکر، يالوارديغين اوچون بوتون او بورجو سنه باغيشلاديم.
33 من سنه رحم اتدئيئم کئمي، مگر سن ده يولداشينا رحم اتمهلي ديئلدئن؟!»
34 و قضبلهنئب بوتون بورجونو ورهنه قدر، اونو ائشکنجه ورنلرئن الئنه وردي.
35 گؤيده اولان آتام دا سئزه اله ادهجک، اگر سئزلردن هر بئرئنئز ده قارداشينيزين خاطاسيني اورکدن باغيشلاماياسينيز.
1 عئسا بو سؤزلري بئتئرندن سونرا، جلئلدن چيخيب اوردونون او بئري تايينا، يهودئيه دئيارينا گلدي.
2 بؤيوک بئر جاماعات اونون دالينجا گتدي و عئسا اورادا اونلارا شفا وردي.
3 فرئسئلر اونو ائمتاحان اتمک اوچون اونون يانينا گلئب ددئلر: "آيا کئشئيه جائزدئر کي، آرواديني هر سببه گؤره بوشاسين؟""
4 عئسا جاواب ورئب ددي: "مگر اوخوماييبسينيز کي، «باشلانيشدا خالئق اونلاري کئشي و آرواد ياراتدي.»""
5 و ددي: «بونا گؤره کئشي آتا-آناسيندان آيريليب، آروادينا ياپيشاجاق و ائکئسي بئر بدن اولاجاقلار.»
6 اله کي، اونلار آرتيق ائکي يوخ، بئر بدندئرلر. بلجه، تارينين بئرلشدئردئيئني، ائنسان آييرماماليدير.
7 اونلار عئسايا ددئلر: "اگر بلهدئر، بس نه اوچون موسا ديئب کي، اَر، آروادينا بئر بوشانما کاغيذي ورئب، اونو بوشايا بئلر؟""
8 عئسا اونلارا ددي: "اورکلرئنئزئن برکلئيئنه گؤره موسا ائجازه وردي کي، آروادلارينيزي بوشايا بئلهسئنئز. لاکئن باشلانيشدان بله ديئلدي. ""
9 سئزه ديئرم: کئم آرواديني زئنادان باشقا اؤزگه بئر سببه گؤره بوشاييب، آيري بئر آروادلا اِولنسه، زئنا ادئر.
10 شاگئردلر عئسايا ددئلر: "اگر اَرله آروادي آراسينداکي موناسئبت بلهدئر، دمهلي اولنمهمک داها ياخشيدير."
11 آمّا عئسا اونلارا ددي: "هرکس بو سؤزو قبول اده بئلمز، مگر او آداملار کي، بو قابئلئيّت اونلارا ورئلئب. ""
12 چونکي اله خاجهلر وار کي، آنا قارنيندان اله دوغولوبلار؛ و اله خاجهلر ده وار کي، ائنسانلار طرفئندن اله ادئلئبلر. گؤيون پادشاهليغي اوچون اؤزلرئني خاجه سايانلار دا واردير. بونو قبول اده بئلن قبول اتسئن.
13 او واخت اوشاقلار عئسانين يانينا گتئرئلدي کي، اونلارا ال قويوب برکت ورسئن، آمّا شاگئردلري اونلارا آجيقلانديلار.
14 عئسا ددي: "قويون اوشاقلار منئم يانيما گلسئنلر! اونلارا مانع اولمايين، چونکي گؤيون پادشاهليغي بلهلرئنکئدئر."
15 و اونلارين اوستونه ال قويوب، اورادان گتدي.
16 بئر آدام عئسانين يانينا گلئب ددي: "اوستاد! ابدي حياتا مالئک اولماق اوچون نه ياخشي عمل اتملييَم؟""
17 عئسا اونا ددي: "نه اوچون نهيئن ياخشي اولدوغو بارهده مندن سوروشورسان؟ فقط واحئد اولاندير کي، ياخشيدير. لاکئن اگر ابدي حياتا گئرمک ائستهيئرسن، احکامي يرئنه يتئر."
18 " آدام عئسايا ددي: "هانسي احکامي؟" عئسا دا ددي: "آدام اؤلدورمه؛ زئنا اتمه؛ اوغورلوق اتمه؛ يالان شهادت ورمه؛ ""
19 آتا و آنانا حؤرمت ات؛ و قونشونو اؤزون کئمي سو.
20 جاوان اوغلان عئسايا ددي: "بوتون بونلاري يرئنه يتئرمئشم، داها نهيئم اسکئکدئر؟""
21 عئسا اونا ددي: "اگر کامئل اولماق ائستهيئرسن، گت نهيئن وارسا سات، يوخسوللارا پايلا. گؤيده خزئنن اولاجاق. سونرا گل، منه پيرو اول."
22 آمّا جاوان اوغلان بو سؤزو اشئدن واخت، پرت اولوب گتدي، چونکي چوخ مال-دؤولتي وار ائدي.
23 عئسا شاگئردلرئنه ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: وارلي آدام گؤيون پادشاهليغينا چتئنلئکله گئرهجک. ""
24 گئنه سئزه ديئرم: دَوهنئن ائينه دِشئيئندن کچمهسي، وارلي بئر آدامين تارينين پادشاهليغينا گئرمهسئندن داها آساندير.
25 شاگئردلري بونو اشئدنده چوخ تعجّوب ادئب ددئلر: "بس کئم نئجات تاپا بئلر؟!""
26 عئسا اونلارا باخيب ددي: "ائنسانلار اوچون بو، قِيريمومکوندور، لاکئن تاري اوچون هر شي مومکوندور."
27 او واخت پطروس اونا جاواب ورئب ددي: "باخ، بئز هر شيي آتيب سنئن دالينجا گلمئشئک، اگر بلهدئر، بس بئزئم نهيئمئز اولاجاق؟""
28 عئسا دا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: او زامان کي، ائنسان اوغلو هر شيئن تزهلنمهسئنده شؤوکتلي تختئنه اوتورور، منئم داليمجا گلن سئزلر ده اونائکي تختئن اوستونده اوتوروب، ائسرايئلئن اونائکي قبئلهسئنه حؤکم ادهجکسئنئز. ""
29 و هر کئم منئم آديم اوزوندن اِوئني، قارداشلاريني، باجيلاريني، آتاسيني، آناسيني، اوشاقلاريني و يا زمئلرئني بوراخميش اولسا، يوز دفه آرتيق آلاجاق، هم ده ابدي حياتا وارئث اولاجاق.
30 لاکئن چوخ بئرئنجيلر آخيرکي و چوخ آخيرکيلار بئرئنجي اولاجاقلار.
1 "دوغرودان دا گؤيون پادشاهليغي تورپاق صاحئبي اولان بئر آداما بنزر کي، سحر ارکن دوروب، اوزوم باغي اوچون ائشچي توتماغا چيخدي. ""
2 ائشچئلرله گونو بئر دئنارا راضيلاشيب، اونلاري اوزوم باغينا گؤندهردي.
3 گونون اوچونجو ساعاتينا ياخين چيخيب، اؤزگه ائشچئلري ميداندا گؤردو کي، ائشسئز دوروبلار.
4 اونلارا ددي: «سئز ده اوزوم باغينا گدئن و حاقّينيزي ورهرم.» اونلار دا گتدئلر.
5 گونون آلتينجي و دوقّوزونجو ساعاتينا ياخين گئنه چيخيب بله اتدي.
6 گونون اونبئرئنجي ساعاتينا ياخين چيخيب، ائشسئز دوران اؤزگه ائشچئلري تاپدي و اونلارا ددي: «نه اوچون بورادا بوتون گون آوارا دوروبسونوز؟»
7 اونلار اونا ددئلر: «چونکي هچ کئم بئزي ائشه گؤتورمهيئب.» اونلارا ددي: «سئز ده باغيما گدئن.»
8 آخشام واختي باغ صاحئبي اؤز ناظئرئنه ددي: «ائشچئلري چاغير و آخيرکيلاردان باشلاييب، اوّلکيلره کئمي موزدلرئني ور.»
9 اونبئرئنجي ساعاتا ياخين ائشه گلنلر، هر بئري بئر دئنار آلديلار.
10 اونا گؤره ده، اوّلکيلر اله دوشوندولر کي، داها چوخ آلاجاقلار. لاکئن اونلار دا هر بئري بئر دئنار آلدي.
11 آلاندان سونرا، باغ صاحئبئنه شئکايت ادئب،
12 ددئلر: «بو آخيرکيلار آنجاق بئر ساعات ائشلهدئلر، آمّا سن اونلاري بئزئمله کي، گونون آغيرليق و ائستئلئيئني چکمئشئک، بئر توتدون.»
13 لاکئن باغ صاحئبي جاواب ورئب، اونلارين بئرئنه ددي: «دوستوم! من سنه حاقسيزليق اتمئرم. مگر سن منئمله بئر دئنارا راضيلاشمادين؟
14 موزدونو آل، گت. ائستهيئرم کي، بو آخيرکيلارا دا سنه وردئيئم قدر ورئم.
15 آيا ائختئياريم يوخدور کي، اؤز ماليملا نه ائستهدئيئمي اِدئم؟ آيا سن منئم سخاوتلي اولدوغوما پاخيلّيق ادئرسن؟»
16 بلجه ده آخيرکيلار اوّل و اوّلکيلر آخيرکي اولاجاقلار.
17 عئسا اورشلئمه طرف يولا دوشنده اونائکي شاگئردي بئر يانا آپاريب، اونلارا ددي:
18 "باخين، اورشلئمه گدئرئک. ائنسان اوغلو باش کاهئنلر و دئن عالئملرئنئن اَلئنه ورئلهجک. اونو اؤلومه محکوم ادئب ""
19 قيرييهودئلره تسلئم ادهجکلر کي، اونلار اونو اَله سالسينلار، قامچي ائله دؤيوب، چارميخا چکسئنلر. آمّا او، اوچونجو گون دئرئلهجکدئر.
20 او زامان، زِبِدِي اوغوللارينين آناسي، اوغوللاري ائله عئسانين يانينا گلئب، تعظئم اتدي و ددي کي، اوندان بئر خاهئشي وار.
21 " عئسا اونا ددي: "نه ائستهيئرسن؟" آرواد اونا ددي: "امر ات کي، منئم بو ائکي اوغلوم سنئن پادشاهليغيندا بئري صاغيندا و بئري ده سولوندا اوتورسون."" ""
22 " لاکئن عئسا جاواب ورئب ددي: "سئز نه ائستهدئيئنئزي بئلمئرسئنئز. مگر ائچهجهيئم پئيالهدن ائچه بئلرسئنئز؟" اونلار ددئلر: "اده بئلرئک."" ""
23 عئسا اونلارا ددي: "ائچهجهيئم پئيالهدن ائچهجکسئنئز؛ آمّا صاغيمدا، يا دا سولومدا اوتورماغا ائجازه ورمک منئم اَلئمده ديئل. آتام بو يرلري موعيّن آداملار اوچون حاضيرلاييب."
24 اون شاگئرد، بونو اشئدن واخت، ائکي قارداشا قضبلندئلر.
25 آمّا عئسا اونلاري يانينا چاغيريب ددي: "بئلئرسئنئز کي، قيرييهودئلرئن ريئسلري اونلارا حؤکمدارليق ادرلر و آغالاري اونلارين اوستونه حاکئمئيّت سوررلر. ""
26 آمّا سئزئن آرانيزدا گرک بله اولماسين. سئزئن آرانيزدا بؤيوک اولماق ائستهين هر کس، او بئرئلرئن نؤکري اولسون.
27 و آرانيزدا بئرئنجي اولماق ائستهين، او بئرئلرئن قولو اولسون.
28 چونکي ائنسان اوغلو گلمهيئب کي، اونا خئدمت اولونسون. گلئب کي، خئدمت اتسئن و بئر چوخلاري اوچون جانيني فئدئيه ورسئن.
29 ارئحادان چيخاندا بؤيوک بئر جاماعات عئسانين دالينجا گتدي.
30 يول قيراغيندا اوتوران ائکي کور، عئسانين کچدئيئني اشئدن واخت، باغيرديلار: "آغا، اي داوود اوغلو! بئزه يازيغين گلسئن."
31 آمّا جاماعات اونلارا آجيقلانيب، ساکئت اتمهيه چاليشديلار. آمّا اونلار داها اوجادان باغيرديلار: "آغا، اي داوود اوغلو! بئزه يازيغين گلسئن."
32 عئسا داياندي و اونلاري چاغيريب ددي: "مندن نه ائستهيئرسئنئز کي، سئزه ادئم؟""
33 اونلار اونا ددئلر: "يارب، گؤزلرئمئز آچيلسين."
34 عئسانين اونلارا رحمي گلئب، گؤزلرئنه ال سورتدو؛ او آندا اونلارين گؤزلري آچيلدي و عئسانين دالينجا گتدئلر.
1 اونلار اورشلئمه ياخينلاشيب زيتون داغينين يانيندا اولان بيت فاجييا گلن زامان، عئسا ائکي شاگئردئنه بو سؤزلري ديئب اونلاري گؤندهردي:
2 "قاباغينيزداکي کنده گدئن. گئردئکده باغلي بئر اششکله بئر سيپاني تاپاجاقسينيز. اونلاري آچيب منه گتئرئن. ""
3 اگر کئمسه سئزه بئر شي دسه، دئيرسئنئز کي، ربّئن بونا احتئياجي وار، آنَن گري گؤندهرهجک.
4 بو، اونون اوچون باش وردي کي، پيغمبر واسئطهسئله ديئلن سؤز يرئنه يتئشسئن:
5 "صحيون قيزينا ديئن، باخ، پادشاهين سنئن يانينا گلئر؛ او حلئمدئر، اِششهيه مئنمئش، سيپايا مئنمئش، اششهيئن بالاسينا مئنمئش."
6 شاگئردلر گدئب عئسانين اونلارا ددئيي کئمي اتدئلر.
7 اششکله سيپاني گتئردئلر، پالتارلاريني اونلارين اوستونه قويدولار و عئسا اونلارين اوستونه مئندي.
8 جاماعاتين چوخلاري پالتارلاريني يولا دؤشهدئلر و اؤزگهلر ده آغاجلارين بوداقلاريني کسئب يولا سردئلر.
9 عئسانين قاباغيندا گدن و دالينجا گلن جاماعات قيشقيريرديلار: "هوسانّا ، داوودون اوغلونا! ربّئن آديندا گلن موبارک اولسون! لاپ اوجالاردا هوسانّا!""
10 عئسانين اورشلئمه گئردئيي زامان، بوتون شهر جوشا گلئب سوروشدو: "بو کئمدئر؟""
11 جاماعات ديئردئ: "بو جلئلئن ناصئره شهرئندن اولان عئسا پيغمبردئر."
12 عئسا معبده گئردي و آليش-ورئش ادنلرئن هاميسيني اشئيه قوودو؛ صرّافلارين مئزلرئني و گؤيرچئن ساتانلارين کورسولرئني چوئردي.
13 و اونلارا ددي: "يازيليب کي، «منئم اِوئمه دوعا اِوي ديئلهجک، آمّا سئز اونو اوغرولار يوواسينا دؤندهرئرسئنئز.»""
14 معبدده کورلار و توپاللار اونون يانينا گلدئلر و عئسا اونلارا شفا وردي.
15 لاکئن باش کاهئنلر و دئن عالئملري اونون عجايئب ائشلرئني و معبدده "هوسانّا، داوودون اوغلونا" باغيران اوشاقلاري گؤرن واخت، قضبلهنئب ددئلر:
16 " "بونلارين نه ددئکلرئني اشئدئرسن؟" عئسا ددي: "بلي، مگر هچ اوخوماييبسينيز کي، «اوشاقلارين و سود اَمَنلرئن آغزيندان حمد تؤکدوردون؟!»""""
17 و اونلاري قويوب شهردن کنارا، بيت عنيايا گتدي و گجهني اورادا قالدي.
18 سحر ارکن عئسا شهره قاييداندا آجيقدي.
19 يول قيراغيندا بئر انجئر آغاجي گؤروب اونا ياخينلاشدي، آمّا اوندا يارپاقدان باشقا هچ بئر شي تاپمادي. او زامان اونا ددي: "قوي بوندان سونرا سندن هچ ميوه چيخماسين!"" و انجئر آغاجي او آندا قورودو.
20 شاگئردلري بونو گؤرن واخت، تعجّوب ادئب ددئلر: "انجئر آغاجي بئر آندا نجه قورودو؟!""
21 عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: اگر ائمانينيز اولوب شوبهه اتميهسئنئز، نه ائنکي انجئر آغاجينا ادئلهني اده بئلرسئنئز، بو داغا دئيهسئنئز ده کي، «قالخ، دهنزه آتيل»، اولاجاقدير. ""
22 اگر ائمان ادهسئنئز، دوعادا نه ائستيهسئنئز، آلاجاقسينيز.
23 عئسا معبده گئرئب اورادا تعلئم ورئردي کي، باش کاهئنلر و خالقين آغساقّاللاري اونون يانينا گلئب ددئلر: "بو ائشلري نه ائقتئدارلا ادئرسن؟ و سنه بو ائقتئداري کئم ورئب؟""
24 عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "من ده سئزدن بئر سوآل سوروشاجاغام. اگر منه جاواب ورهسئنئز، او زامان من ده سئزه دئيهجهيم کي، بو ائشلري کئمئن ائقتئداريائله گؤرورم. ""
25 يحيانين تعمئدي هارادان ائدي؟ گؤيدن ائدي يوخسا ائنسانلاردان؟" اونلار آرالاريندا مصلحتلهشئب ددئلر: "اگر «گؤيدن ائدي دسک»، دئيهجک: «بس نه اوچون اونا ائمان گتئرمهدئنئز؟»
26 آمّا اگر «ائنسانلاردان ائدي دسک»، جاماعاتدان قورخوروق، چونکي هامي يحياني بئر پيغمبر سايير."
27 " اونا گؤره ده عئسايا بله جاواب وردئلر: "بئلمئرئک."" عئسا دا اونلارا ددي: "من ده سئزه دمئرم کي، بو ائشلري نه ائقتئدارلا گؤرورم. ""
28 بونا نجه دوشونورسونوز؟ بئر آدامين ائکي اوغلو وار ائدي. بئرئنجئسئنئن يانينا گدئب ددي: «اوغول، بو گون گت اوزوم باغيندا ائشله.»
29 اوغول جاواب وردي: «ائستهمئرم.» لاکئن سونرا، پشمان اولوب گتدي.
30 آدام ائکئنجئسئنئن يانينا دا گلئب همن سؤزو ددي. اوغول جاواب وردي: «گدهرم، آغا.» آمّا گتمهدي.
31 " بو ائکئسئندن هانسي آتاسينين ائستهدئيئني يرئنه يتئردي؟" جاواب وردئلر: "بئرئنجئسي" عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: باج ييغانلار و فاحئشهلر تارينين پادشاهليغينا سئزدن قاباق گئررلر. ""
32 چونکي يحيا سئزه صالحلئک يولوندا گلدي، سئز اونا ائنانمادينيز. لاکئن باج ييغانلار و فاحئشهلر ائنانديلار. بونو گؤرندن سونرا بله پشمان اولوب اونا ائنانمادينيز.
33 آيري بئر مثل اشئدئن: بئر مالئک وار ائدي کي، اوزوم باغي اکدي. باغين اطرافينا حاصار چکدي. اوزومو سيخماق اوچون ائچئنده بئر حوووض قازدي و بئر بورج تئکئب باغي باغبانلارا ائجارهيه وردي و سفره چيخدي.
34 محصول زاماني يتئشن واخت، باغبانلارين يانينا نؤکرلرئني گؤندهردي کي، محصولو آلسينلار.
35 آمّا باغبانلار نؤکرلري توتوب بئرئني دؤيدولر، بئرئني اؤلدوردولر، بئرئني ده داشا باسديلار.
36 باغ صاحئبي بو دفه اوّلکئندن داها چوخ نؤکر گؤندهردي. باغبانلار بونلارا دا اله اتدئلر.
37 آخيردا باغ صاحئبي اونلارين يانينا اوغلونو گؤندهردي و ديئردي کي، اوغلوما حؤرمت اِدَرلر.
38 لاکئن باغبانلار، اوغولو گؤرن واخت، آرالاريندا ددئلر: «وارئث بودور؛ گلئن اونو اؤلدورک و مئراث بئزه قالسين.»
39 و اوغولو توتدولار، باغدان اشئيه ساليب اؤلدوردولر.
40 بلجه، باغين صاحئبي گلنده بو باغبانلارا نه ادهجک؟
41 اونلار عئسايا ددئلر: "بو خائنلري قورخولو بئر اؤلومه محکوم ادهجک، اوزوم باغيني دا اؤزگه باغبانلارا ائجارهيه ورهجک کي، محصولو اونا اؤز واختيندا ورسئنلر."
42 عئسا اونلارا ددي: "مگر موقدّس يازيلاردا اوخوماييبسينيز کي: «بنّالارين ردّ اتدئيي داش کونجون باش داشي اولدو. بو ربّئن ائشئدئر، و گؤزوموزده حيرتلي گؤرونور.»""
43 بونا گؤره، سئزه ديئرم کي، تارينين پادشاهليغي سئزدن آلينيب اله بئر خالقا ورئلهجک کي، حاصئلي يتئشدئره بئلسئن.
44 بو داشين اوستونه دوشن تئکه-تئکه اولاجاق، آمّا داش کئمئن اوستونه دوشسه، اونو اَزهجکدئر.
45 باش کاهئنلر و فرئسئلر اونون مثللرئني اشئدن واخت، آنلاديلار کي، بو سؤزلري اونلارين حاقّيندا ديئر.
46 اونو توتماغا قصد اتدئلر، لاکئن جاماعاتدان قورخدولار، چونکي اونلار عئساني پيغمبر حساب ادئردئلر.
1 عئسا گئنه اونلارا مثللرله دانيشيب ددي:
2 "گؤيون پادشاهليغي اوغلونا توي ضئيافتي ورن بئر پادشاها بنزر. ""
3 او، قوللاريني گؤندهردي کي، توي ضئيافتئنه دعوت اولونانلاري چاغيرسينلار، آمّا اونلار گلمک ائستمهدئلر.
4 پادشاه اؤزگه قوللاري بئر داها گؤندهرئب اونلارا ددي: «دعوت اولونانلارا ديئن کي: {باخين، سوفرم حاضيردير؛ اؤکوزلر و بسلنمئش ماللار کسئلمئش، هر شي حاضيردير. توي مجلئسئنه گلئن.}»
5 لاکئن اونلار اعتئنا اتمهيئب اؤز يوللارينا گتدئلر؛ بئرئسي زمئسئنه، بئرئسي تئجارتئنه گتدي.
6 قالانلاري دا اونون قوللاريني توتدولار و تحقئر ادئب اؤلدوردولر.
7 پادشاه قضبلندي و قوشونلاريني گؤندهرئب، او قاتئللري محو اتدي، شهرلرئني ده يانديردي.
8 او زامان قوللارينا ددي: «توي مجلئسي حاضيردير، لاکئن چاغيريلميش قوناقلار بونا لايئق ديئلدئرلر.
9 کوچهلر باشينا گدئن و تاپديغينيز هر آدامي توي مجلئسئنه دعوت ادئن.»
10 بلجه، قوللار يوللارا چيخديلار، ياخشيدان پئسدن تاپديقلاري هر کسي ييغديلار و توي مجلئسي قوناقلارلا دولدو.
11 پادشاه قوناقلاري گؤرمک اوچون مجلئسه گئرنده، اورادا توي پالتاري گيمهمئش بئر نفري گؤردو.
12 و اونا ددي: «دوستوم! توي پالتاري گيمهمئش بورايا نجه گئردئن؟» آدامين دئلي توتولدو.
13 او زامان پادشاه نؤکرلرئنه ددي: «اونون ال-آياغيني باغلايين و گؤتوروب چؤل قارانليغينا آتين؛ او يره کي، اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاق.»
14 چونکي دعوت اولونموشلار چوخ، آمّا سچئلمئشلر آزديرلار.
15 او زامان فرئسئلر موشاوئره اتدئلر کي، اونو سؤز اوستونده نجه توتسونلار.
16 اؤز شاگئردلرئني هئرودچولارلا بئر يرده عئسانين يانينا گؤندهرئب ددئلر: "اوستاد! بئلئرئک کي، سن صادئق بئر آدامسان و تارينين يولونو دوغرولوقلا اؤيرهدئرسن و هچ کسدن ده طرفدارليق اتمئرسن، چونکي هچ کسئن نه طبقهدن اولدوغونا باخميرسان.
17 ائندي بئزه ده گؤرک، سنئن نظرئن نهدئر؟ قيصره باج ورمک جائزدئر يا يوخ؟""
18 لاکئن عئسا اونلارين پئس نئيّتلرئني بئلدئيئندن اونلارا ددي: "مني نه اوچون ائمتاحان ادئرسئنئز، اي رئياکارلار؟ ""
19 باج وردئيئنئز سئکّهني منه گؤرسدئن."" اونلار اونا بئر دئنار گتئردئلر. ""
20 عئسا اونلارا ددي: "سئکّهنئن اوستوندهکي بو صورت و يازي کئمئندئر؟""
21 " ددئلر: "قيصرئن."" او واخت عئسا اونلارا ددي: "اگر الهدئر، قيصرئنکئني قيصره، تارينينکيني دا تارييا ورئن."" ""
22 اونلار بونو اشئدنده حيران قالديلار و عئساني ترک ادئب گتدئلر.
23 همئن گون "دئرئلمه يوخدور" دئين صادوقئلر عئسانين يانينا گلئب اوندان سوروشدولار:
24 "اوستاد! موسا ديئب: «اگر بئر آدام اوشاغي اولمادان اؤلسه، قارداشي اونون دولونو آليب اؤلن قارداشينا نسئل يتئشدئرسئن.»
25 بئزئم آراميزدا يدّي قارداش وار ائدي. بئرئنجئسي اِولندي و اؤلدو. اوشاغي اولماديغيندان آرواديني قارداشي اوچون قويدو.
26 ائکئنجئسي و اوچونجوسو، حتّا يدّئنجئسئنه قدر اِله اولدو.
27 هاميسيندان سونرا دا او آرواد اؤلدو.
28 ائندي قئيامت گونونده، آرواد او يدّي نفردن کئمئن آروادي اولاجاق؟ چونکي هاميسي اونونلا اولنمئش ائدئلر."
29 عئسا جاواب ورئب اونلارا ددي: "سئز سهو ادئرسئنئز، چونکي نه موقدّس يازيلاري بئلئرسئنئز نه ده تارينين قودرتئني. ""
30 اونا گؤره کي، قئيامت گونونده نه اِولهنرلر، نه ده اَره گِدَرلر. آنجاق گؤيدهکي ملکلر کئمي اولارلار.
31 مگر اؤلولرئن دئرئلمهسي حاقّيندا تاري طرفئندن سئزه ديئلن سؤزو اوخوماييبسينيز:
32 «من ائبراهئمئن تاريسي، ائسحاقين تاريسي، و يعقوبون تاريسييام!» تاري اؤلولرئن يوخ، دئرئلرئن تاريسيدير.
33 جاماعات بونو اشئدئب اونون تعلئمئندن تعجّوبلندئلر.
34 فرئسئلر، عئسانين صادوقئلرئن آغيزلاريني باغلاديغيني اشئدن واخت، بئر يره ييغيلديلار.
35 اونلاردان بئري کي، شرئعت عالئمي ائدي، عئساني ائمتاحان اتمک اوچون اوندان سوروشدو:
36 "اوستاد! شرئعتئن لاپ بؤيوک امري هانسيدير؟""
37 عئسا اونا ددي: "رب تاريني بوتون اورهيئنله، بوتون جانينلا، و بوتون فئکرئنله سو."
38 بو، بئرئنجي و لاپ بؤيوک امردئر.
39 بونا بنزهين ائکئنجئسي ده بودور: قونشونو اؤزون کئمي سو.
40 بوتون شرئعت و پيغمبرلرئن سؤزلري بو ائکي حؤکمون اوستونده دورور.
41 فرئسئلر بئر يره ييغيلاندا عئسا اونلاردان سوروشدو:
42 " "مسئح حاقّيندا نه دوشونورسونوز؟ او، کئمئن اوغلودور؟" اونلار ددئلر: "داوودون اوغلو."" ""
43 عئسا اونلارا ددي: "اگر اِلهدئر، بس نه اوچون داوود روحدان ائلهام آليب، اونا رب خئطاب ادئر و ديئر کي، ""
44 ربّ منئم ربّئمه ددي: «دوشمنلرئني آياقلارينين آلتينا قويانا قدر، صاغيمدا اوتور.»
45 اگر داوود اونو رب چاغيرير، نجه اولور کي، او، داوودون اوغلو اولور؟
46 هچ کئم اونا، جاوابيندا بئر سؤز دئيه بئلمهدي. و او گوندن سونرا آرتيق هچ کس جسارت اتمهدي کي، اوندان بئر شي سوروشسون.
1 بوندان سونرا عئسا جاماعاتا و اؤز شاگئردلرئنه ددي:
2 "دئن عالئملري و فرئسئلر موسانين کورسوسونده اوتورورلار. ""
3 بونا گؤره ده، سئزه امر اتدئيي هر شيي گرک يرئنه يتئرهسئنئز. لاکئن اونلارين اتدئکلرئني اتمهيئن، چونکي وعظ اتدئکلرئنه عمل اتمئرلر.
4 اونلار آغير يوکلر باغلاييب ائنسانلارين چئيئنلرئنه قويورلار، آمّا اونلاري داشيماق اوچون ائستهمئرلر کی، اؤزلرئنئن بئر بارماغيني بله ترپتسئنلر.
5 عمل اتدئکلرئنئن هاميسيني، اونون اوچون ادئرلر کي، ائنسانلارا نومايئش ورسئنلر. دوعا بازوبندلرئني اِنلي و پالتارلارينين ساجاقلاريني اوزون ادئرلر.
6 ضئيافتلرده مجلئسئن باشيني، کنئسهلرده ده باش کورسولري توتماغي سوئرلر.
7 بازار ميدانلاريندا سلاملار آلماغي و ائنسانلارين اونلارا اوستاد آديندا خئطاب اتمهسئني سوئرلر.
8 لاکئن سئز اوستاد چاغيريلماماليسينيز، چونکي سئز هامينيز قارداشسينيز و آنجاق بئر موعلّئمئنئز وار.
9 ير اوزونده هچ کسه ده آتا دمهيئن. چونکي بئر آتانيز وار، او دا گؤيدهدئر.
10 هچ کئم سئزي موعلّئم چاغيرماسين، چونکي بئر موعلّئمئنئز وار، او دا مسئحدئر.
11 آرانيزدا بؤيوک اولان، او بئرئلرئن نؤکري اولاجاق.
12 چونکي اؤزونو قالديران آلچالاجاق، و اؤزونو آلچاق ادن اوجالاجاقدير.
13 واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! سئز گؤيون پادشاهليغينين قاپيسيني ائنسانلارين اوزونه باغلاييرسينيز. نه اؤزونوز گئرئرسئنئز، نه ده گئرمک ائستهينلري قويورسونوز.
14 واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز دول آروادلارين اِوئني غارت ادئرسئنئز و اؤزلرئنئزي گؤرسدمک اوچون اوزون دوعالار ادئرسئنئز. بونون اوچون ده، داها آغير محکومئيّته محکوم اولاجاقسينيز.
15 واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز بئر نفري ائمانا گتئرمک اوچون دهنزي و قورولوغو دولانيرسينيز و گتئرندن سونرا، اونو ائکي قات اؤزونوزدن آرتيق جهنّم اؤولادي ادئرسئنئز.
16 واي سئزه، اي کور بلدچئلر! ديئرسئنئز: «کئم معبده آند ائچسه، اهمئيّتلي بئر شي ديئلدئر، آمّا کئم معبدئن قيزيلينا آند ائچسه، اؤز آندينا باغلي اولور.»
17 سئز اي آخماقلار، اي کورلار! هانسي داها بؤيوکدور؟ قيزيل، يوخسا قيزيلي موقدّس ادن معبد؟
18 ديئرسئنئز: «کئم قوربانگاها آند ائچسه، اهمئيّتلي بئر شي ديئلدئر، آمّا کئم قوربانگاهين اوستوندهکي قوربانا آند ائچسه، اؤز آندينا باغلي اولور.»
19 سئز، اي کورلار! هانسي داها بؤيوکدور؟ قوربان، يوخسا قورباني موقدّس ادن قوربانگاه؟
20 بلجه، قوربانگاها آند ائچن، اونا و اونون اوستونده اولان بوتون شيلره آند ائچئر.
21 معبده آند ائچن، اونا و اوندا ساکئن اولانا آند ائچئر.
22 گؤيه آند ائچن تارينين تختئنه و اونون اوستونده اوتورانا آند ائچئر.
23 واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي نانَع، شويود، و زئرهنئن اوندا بئرئني ورئرسئنئز، لاکئن شرئعتئن داها موهوم ائشلرئني، عدالتي، مرحمتي، و ائماني آتيرسينيز. اوندابئر حئصّهني ورمکده اهمال اتمهدن، سئزه گرکدئر کي، اساس بونلارا عمل ادهسئنئز.
24 اي کور بلدچئلر! مئلچهيي سوزورسونوز، لاکئن دَوهني اودورسونوز.
25 واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز فئنجان و بوشقابين چؤلونو تمئزلهيئرسئنئز، آمّا اونلارين ائچي قارت و طاماحکارليقلا دولودور.
26 سن، اي کور فرئسي، اوّلجه فئنجان و بوشقابين ائچئني تمئزله کي، چؤلو ده تمئز اولسون.
27 واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز آغارديلميش مقبرهلره بنزهيئرسئنئز: چؤلو گؤزل گؤرونور، آمّا ائچي اؤلو سوموکلري و هر جور کئفئرله دولودور.
28 سئز ده ائنسانلارا ظاهئرده صالح گؤرونورسونوز، آمّا باطئنئنئز رئياکارليق و پئسلئکله دولودور.
29 واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز نبيلره مقبرهلر تئکئرسئنئز، صالحلرئن مقبرهلرئني بزهيئرسئنئز.
30 ديئرسئنئز کي: «بئز اگر آتالاريميزين ياشاديقلاري گونلرده اولسايديق، پيغمبرلرئن قانيني تؤکمکده اونلارلا اَل اولمازديق.»
31 بلجه سئز اؤزونوز شهادت ورئرسئنئز کي، پيغمبرلري اؤلدورنلرئن اؤولادلاريسينيز.
32 اگر اِلهدئر، اوندا آتالارينيزين گوناه اؤلچوسونو دولدورون!
33 سئز اي ائلانلار و افعئلر نسئلي! جهنّم جزاسيندان نجه قاچاجاقسينيز؟
34 باخين، بونون اوچون سئزه پيغمبرلر، معرئفت آداملاري، و دئن عالئملري گؤندهرئرم: سئز اونلاردان بعضئلرئني اؤلدورهجکسئنئز، چارميخا چکهجکسئنئز. بعضئلرئني ده کنئسهلرئنئزده دؤيوب شهردن شهره قوواجاقسينيز کي،
35 هر صالح آدامين ير اوزونده تؤکولن قاني، سئزئن اوستونوزه گلسئن؛ صالح هابئلئن قانيندان بِرِکئيا اوغلو زِکَريانين قانينا قدر کي، اونو معبدله قوربانگاهين آراسيندا اؤلدوردونوز.
36 دوغروسونو سئزه ديئرم: بوتون بو شيلر بو نسلئن اوستونه گلهجک.
37 اي اورشلئم، اورشلئم! پيغمبرلري اؤلدورن و سنه گؤندهرئلنلري داشا باسان! تويوق اؤز جوجهلرئني قانادلاري آلتينا ييغان کئمي، من ده نچه دفه ائستهدئم کي، اؤولادلاريني بئر يره ييغيم، آمّا سئز ائستمهدئنئز!
38 باخ، اوئنئز بوش بوراخيلاجاق.
39 چونکي سئزه ديئرم: «ربّئن آدي ائله گلن آدام موبارک اولسون» دئيهجهيئنئز واختاجاق مني آرتيق گؤرمهيهجکسئنئز.
1 عئسا معبددن چيخيب گدنده، شاگئردلري اونا ياخينلاشديلار و ائستهدئلر کی، معبدئن بئنالاريني اونا گؤرسدسئنلر.
2 عئسا اونلارا ددي: "آيا بوتون بو شيلري گؤرورسونوز؟ دوغروسونو سئزه ديئرم: بورادا داش، داش اوستونده قالماياجاق. هاميسي ييخيلاجاقدير."
3 عئسا زيتون داغيندا اوتورموشدو کي، شاگئردلر تکلئکده اونون يانينا گلئب ددئلر: "بئزه ده گؤرک، بو ددئکلرئن نه واخت باش ورهجک؟ سنئن گلئشئنئن و بو دؤورون باشا چاتماسينين علامتي نه اولاجاق؟""
4 عئسا جاواب ورئب اونلارا ددي: "دئقّتلي اولون کي، کئمسه سئزي آلداتماسين. ""
5 چونکي چوخ آداملار منئم آديمدا گلئب «مسئح منم» دئيهجکلر و چوخ آداملاري آلداداجاقلار.
6 موحارئبه گورولتولري و ساواش خبرلري اشئدهجکسئنئز. باخين، قورخمايين، چونکي بوتون بونلارين باش ورمهسي گرکدئر. آمّا بو حله ده آخير ديئل.
7 مئلّت مئلّتئن ضئدّئنه، دؤولت دؤولتئن ضئدّئنه قالخاجاق. موختلئف يرلرده قحطيلر و زلزلهلر اولاجاق.
8 بوتون بونلار دوغوم سانجيلارينين باشلانيشيدير.
9 او زامان سئزه اذئيّت ورئب، سئزي اؤلدورهجکلر و منئم آديما گؤره، بوتون خالقلار سئزدن نئفرت ادهجکلر.
10 او واخت بئر چوخلاري ائماندان بودرهيهجکلر، بئربئرلرئني تسلئم ادئب بئربئرلرئندن نئفرت ادهجکلر.
11 بئر چوخ يالانچي پيغمبرلر ظوهور ادئب، چوخ آداملاري آزديراجاقلار.
12 پئسلئيئن آرتديغيندان چوخ آداملارين سِوگئسي سويوياجاق.
13 لاکئن آخيرا قدر صبر ادن نئجات تاپاجاقدير.
14 گؤيون پادشاهليغي حاقّيندا اولان بو موژده بوتون دونيايا وعظ اولوناجاق کي، هامي مئلّتلره شهادت اولسون. و آخير او واخت گلهجکدئر.
15 نه واخت گؤردونوز کي، دانيال پيغمبرئن واسئطهسئله ديئلمئش او وئرانهلئک گتئرن ائيرنج شي موقدّس يرده دورور، (قوي اوخويان آنلاسين)،
16 يهودئيهده اولان داغلارا قاچسين.
17 دامدا اولان اِوئندن بئر شي گؤتورمهيه اِنمهسئن.
18 زمئده اولان دا رداسيني گؤتورمک اوچون گري دؤنمهسئن.
19 او گونلرده بويلو اولانلارين و اوشاق اَمئزدئرنلرئن واي حالينا!
20 دوعا ادئن کي، قاچماغينيز قيشدا، يا دا سبّت گونونده اولماسين.
21 چونکي او زامان اله بؤيوک مشقّت اولاجاق کي، دونيانين باشلانيشيندان ائندئيه کئمي بله بئر شي نه اولوب، نه ده اولاجاق.
22 اگر او گونلر قيسالماسايدي، هچ بئر ائنسان نئجات تاپمازدي. لاکئن سچئلمئش اولانلارين خاطئرئنه گؤره، او گونلر قيسالديلاجاق.
23 اگر او زامان کئمسه سئزه دسه: «باخ، مسئح بورادادير»، يا دا «اورادادير»، اونا ائنانمايين.
24 چونکي يالانچي مسئحلر و يالانچي پيغمبرلر ظوهور ادئب بؤيوک علامتلر و مؤجوزهلر گؤرسدهجکلر کي، مومکون اولسا، سچئلمئش اولانلاري دا آلداتسينلار.
25 باخين، من سئزه ائرهلئدن خبر وردئم.
26 بلجه، اگر سئزه «باخ، او چؤلدهدئر» دسهلر ده، چيخمايين؛ «باخ، او ائچهري اوتاقلاردادير» دسهلر ده، ائنانمايين.
27 چونکي نجه شئمشک شرقدن چيخيب قربه کئمي گؤرونور، ائنسان اوغلونون گلمهسی ده اله اولاجاقدير.
28 لِش هارادا اولسا، کرکسلر ده اورايا ييغيلارلار.
29 او گونلرئن مشقّتئندن درحال سونرا، گون قارالاجاق، آي ائشيغيني ورمهيهجک، اولدوزلار گؤيدن دوشهجک، سماوي قووّتلر تئتريهجک.
30 او زامان ائنسان اوغلونون علامتي گؤيده گؤرونهجک و ير اوزونون بوتون خالقلاري شئون ادهجکلر و گؤرهجکلر کي، ائنسان اوغلو گؤيون بولودلاري اوستونده قودرت و بؤيوک عئزّتله گلئر.
31 و او، ملکلرئني اوجا سسلي شيپورلا گؤندهرهجک. ملکلر ده سچئلمئشلري دؤرد طرفدن ، گؤيلرئن بئر اوجوندان او بئري اوجونا قدر ييغاجاقلار.
32 ائندي، انجئر آغاجيندان عئبرت آلين. بوداقلاري تزهلهنئب يارپاق آچاندا بئلئرسئنئز کي، ياي ياخيندير.
33 سئز ده بوتون بو شيلري گؤرنده بئلئن کي، ائنسان اوغلو ياخيندير، قاپيدادير.
34 دوغروسونو سئزه ديئرم، بوتون بو شيلر باش ورمهيئنجه بو نسئل کچئب گتميهجک.
35 گؤي و ير کچئب گدهجک، آمّا منئم سؤزلرئم اصلا کچئب گتمهيهجکدئر.
36 لاکئن هچ کس او گون و او ساعاتي بئلمئر، نه گؤيون ملکلري، نه ده اوغول. آتادان باشقا هچ کئم بئلمئر.
37 نوحون زامانيندا نجه اولدو، ائنسان اوغلونون گلئشي ده اله اولاجاق.
38 نجه کي، طوفاندان ائرهلي اولان گونلرده، نوح گمئيه گئرن گونه کئمي، ائنسانلار ييئب، ائچئب، آرواد آليب، اَره گدئردئلر.
39 و طوفانين گلئب هاميسيني آپارينجايا قدر، باشلارينا نه گلهجهيئندن بئخبر ائدئلر، ائنسان اوغلونون گلئشي ده بو جور اولاجاق.
40 او گون زمئده اولان ائکي نفردن بئري آليناجاق، بئري قالاجاقدير.
41 ديئرماندا دارتان ائکي آرواددان بئري آليناجاق، بئري قالاجاقدير.
42 اونا گؤره ده، اوياق دورون؛ چونکي ربّئن هانسي گون گلهجهيئني بئلمئرسئنئز.
43 آمّا بونو بئلئن کي، اگر اِو صاحئبي اوغرونون هانسي ساعاتدا گلهجهيئني بئلسَيدي، اوياق قاليب اؤز اِوئني اوغورلانماغا قويمازدي.
44 بونون اوچون سئز ده حاضير اولون؛ چونکي ائنسان اوغلو سئزئن گومان آپارماديغينيز ساعاتدا گلهجکدئر.
45 کئمدئر او صادئق و عاغيلّي قول کي، آغاسي، اِوئنئن اهلئني اونا تاپشيريب اله کي، قوللارين يمهيئني واختلي-واختيندا ورسئن؟
46 بختور او قول کي، آغاسي گلنده اونو بو جور ائشه مشغول تاپسين.
47 دوغروسونو سئزه ديئرم؛ آغاسي بوتون مال-دؤولتئني اونا تاپشيراجاقدير.
48 آمّا اگر قول پئس اولوب اورهيئنده دسه کي، «آغام گج گلهجک»،
49 و يولداشلاريني دؤيوب عيّاشلارلا ييئب ائچمهيه باشلاسا.
50 قولون آغاسي، اونون گؤزلمهدئيي بئر گونده و بئلمهدئيي بئر ساعاتدا گلهجک،
51 اونو ائکي شقّه ادئب رئياکارلارلا همن عاقئبته آتاجاق؛ اورايا کي، اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاقدير.
1 "او زامان گؤيون پادشاهليغي او اون باکئره قيزا بنزهيهجک کي، چيراقلاريني گؤتوروب بهيئن پئشوازينا چيخديلار. ""
2 اونلاردان بشي عاغيلّي، بشي عاغيلسيز ائدي.
3 عاغيلسيزلار چيراقلاريني گؤتورموشدولر، آمّا ياغ گؤتورمهمئشدئلر.
4 آمّا عاغيلّيلار اؤزلری ائله قابلاريندا ياغ دا گؤتورموشدولر.
5 بَيئن يوبانديغينا گؤره، اونلارين هاميسيني يوخو باسدي و ياتديلار.
6 گجه ياريسي بئر قيشقيريق دوشدو: «باخين، بَي گلئر. اونون پئشوازينا چيخين!»
7 او واخت قيزلارين هاميسي دوروب چيراقلاريني حاضيرلاديلار.
8 عاغيلسيزلار عاغيلّيلارا ددئلر: «ياغينيزدان بئزه ده ورئن، چونکي چيراقلاريميز سؤنور.»
9 لاکئن عاغيلّيلار جاواب ورئب ددئلر: «بله اولماسين کي، ياغ نه بئزه چاتسين، نه ده سئزه. ياخشيسي بودور کي، گدئب ياغ ساتانلاردان اؤزونوز اوچون آلاسينيز.»
10 اونلار ياغ آلماغا گدندن سونرا بَي گلدي و حاضير اولانلار اونونلا توي مجلئسئنه گئردئلر و قاپي باغلاندي.
11 سونرا او بئري قيزلار دا گلدئلر و ددئلر: «آغا، آغا، قاپيني بئزه آچ.»
12 آمّا او جاواب ورئب ددي: «دوغروسونو سئزه ديئرم: سئزي تانيميرام.»
13 اونا گؤره سئز ده اوياق اولون. چونکي ائنسان اوغلونون نه گلهجک گونونو بئلئرسئنئز نه ده ساعاتيني.
14 گؤيون پادشاهليغي سفره چيخماق ائستهيَن بئر آداما بنزر کي، قوللاريني چاغيريب مال-دؤولتئني اونلارا تاپشيردي.
15 بئرئنه بش تالانت وردي، بئرئنه ائکي تالانت، بئرئنه ده بئر تالانت. هر بئرئنه اؤز قابئلئيّتئنه گؤره ورئب، سفره چيخدي.
16 بش تالانت آلان گدئب اونلارلا تئجارت اتدي و داها بش تالانت قازاندي.
17 ائکي تالانت آلان دا بلجه داها ائکي تالانت قازاندي.
18 آمّا بئر تالانت آلان آدام گدئب، يري قازدي و آغاسينين پولونو گئزلتدي.
19 اوزون بئر زاماندان سونرا بو قوللارين آغاسي قاييتدي و اونلارلا حسابلاشماق ائستهدي.
20 بش تالانت آلان آدام گلدي و داها بش تالانت گتئرئب ددي: «آغا! سن منه بش تالانت وردئن، باخ، من داها بش تالانت قازانديم.»
21 قولون آغاسي اونا ددي: «آفرئن ياخشي و صادئق قول! سن خيردا ائشلرده صادئق اولدون، سني بؤيوک ائشلر اوستونه قوياجاغام. آغانين شادليغينا شرئک اول.»
22 ائکي تالانت آلان دا گلئب ددي: «آغا! منه ائکي تالانت وردئن. باخ، من داها ائکي تالانت قازانديم.»
23 قولون آغاسي اونا ددي: «آفرئن ياخشي و صادئق قولوم! سن خيردا ائشلرده صادئق اولدون، سني بؤيوک ائشلر اوستونه قوياجاغام. آغانين شادليغينا شرئک اول.»
24 بئر تالانت آلميش اولان دا گلئب ددي: «آغا! سنئن برک بئر آدام اولدوغونو بئلئردئم؛ اکمهدئيئني، يردن بئچرسن، سپمهدئيئني، يردن ييغارسان.
25 قورخدوم و گدئب سنئن تالانتيني ير آلتيندا گئزلتدئم. بويور، بو دا مالين.»
26 آمّا قولون آغاسي اونا جاواب ورئب ددي: «اي پئس و تنبل قول! منئم، اکمهدئيئمي يردن بئچدئيئمي، سپمهدئيئمي يردن ييغديغيمي بئلئردئن، هه؟
27 اوندا گرک منئم پولومو صرّافلارا ورهيدئن کي، من قاييداندا، اونو فايداسي ائله گري آليم.
28 تالانتي اوندان آلين و اون تالانتي اولانا ورئن.
29 چونکي کئمده وارسا، اونا داها چوخ ورئلهجک و او بوللوق ائچئنده اولاجاق. آمّا کئمده يوخسا، الئنده اولان دا اوندان آليناجاقدير.
30 او دَيَرسئز قولو چؤل قارانليغينا آتين. اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاقدير.»
31 ائنسان اوغلو اؤز جلالي ائچئنده بوتون ملکلری ائله بئرلئکده گلنده، شؤوکتلي تختي اوستونده اوتوراجاق.
32 بوتون خالقلار اونون حوضورونا ييغيلاجاقلار. او زامان، چوبان قويونلاري کچئلردن آييرديغي کئمي، اونلاري بئربئرئندن آييراجاق.
33 قويونلاري صاغينا و کچئلري سولونا قوياجاق.
34 او زامان، پادشاه صاغينداکيلارا دئيهجک: «اي سئز، آتامين موبارکلري، گلئن و او سلطنتي مئراث آلين کي، دونيا ياراناندان بري سئزئن اوچون حاضيرلانيب.
35 چونکي آج ائدئم، منه يمک وردئنئز؛ سوسوز ائدئم، منه سو وردئنئز؛ قرئب ائدئم، مني قبول اتدئنئز.
36 لوت ائدئم، مني گيئندئردئنئز. ناخوش ائدئم، منه باش چکدئنئز؛ زئنداندا ائدئم، يانيما گلدئنئز.»
37 او زامان صالح آداملار اونا جاواب ورئب دئيهجکلر: «يارب، بئز سني نه زامان آج گؤروب يدئرتدئک، يا دا سوسوز گؤروب سو وردئک؟
38 نه زامان سني قرئب گؤروب قبول اتدئک، يا دا لوت گؤروب گيئندئردئک؟
39 نه زامان سني ناخوش، يا دا زئنداندا گؤروب يانينا گلدئک؟»
40 پادشاه اونلارا جاواب ورئب دئيهجک: «دوغروسونو سئزه ديئرم: هر نه کي، منئم لاپ کئچئک قارداشلاريمين بئرئنه اتدئنئز، منه ده اتمئش اولدونوز.»
41 او زامان سولونداکيلارا دئيهجک: «اوزاق اولون، اي ملعونلار! ائبلئسه و اونون ملکلرئنه حاضيرلانميش ابدي اودا يوللانين.
42 چونکي آج ائدئم، منه يمک ورمهدئنئز؛ سوسوز ائدئم، منه سو ورمهدئنئز.
43 قرئب ائدئم، مني قبول اتمهدئنئز. لوت ائدئم، مني گيئندئرمهدئنئز؛ ناخوش و زئنداندا ائدئم، فئکرئمه اولمادينيز.»
44 او زامان اونلار دا جاواب ورئب دئيهجکلر: «يارب! سني نه واخت آج، سوسوز، قرئب، لوت، ناخوش، يا دا زئنداندا گؤردوک کي، سنه خئدمت اتمهدئک؟»
45 پادشاه دا اونلارا جاواب ورئب دئيهجک: «دوغروسونو سئزه ديئرم: هر نه کي، منئم بو لاپ کئچئکلرئمدن بئرئنه اِتمهدئنئز، منه ده اِتمهمئش اولدونوز.»
46 بونلار ابدي عذابا دوچار اولاجاقلار، آمّا صالحلر ابدي حياتا مالئک اولاجاقلار.
1 عئسا بوتون بو سؤزلري بئتئرندن سونرا، شاگئردلرئنه ددي:
2 "نجه کي، بئلئرسئنئز ده، ائکي گوندن سونرا پاسخا بايرامي باشلاناجاق و ائنسان اوغلو چارميخا چکئلمک اوچون اَله ورئلهجک."
3 او زامان باش کاهئنلر و خالقين آغساقّاللاري قيافا آدلي باش کاهئنئن سارايينا ييغيشديلار
4 و مصلحتلشدئلر کي، نجه عئساني حئيله ائله توتوب اؤلدورسونلر.
5 آمّا ددئلر: "بو ائش بايرامدا اولماسين، يوخسا خالق آراسيندا ائغتئشاش باش ورر."
6 عئسا بيت عنيادا، جوذاملي شمعونون اوئنده اولان واخت،
7 بئر آرواد اونون يانينا گلدي. آرواد مرمر بئر قابدا چوخ قئيمتلي بئر عطئر گتئرمئشدي. عئسا سوفرهده اوتورارکن، آرواد عطئري اونون باشينا تؤکمهيه باشلادي.
8 شاگئردلر، بونو گؤرن واخت، قضبلهنئب ددئلر: "بو ائسراف نه اوچون؟
9 اولاردي کي، بو عطئر باها بئر قئيمته ساتيليب يوخسوللارا ورئلسئن."
10 آمّا عئسا بونو بئلئب اونلارا ددي: "نه اوچون بو آروادي ائنجئدئرسئنئز؟ او منه ياخشيليق اتدي. ""
11 يوخسوللار همئشه يانينيزداديرلار، لاکئن من همئشه يانينيزدا ديئلم.
12 بو آرواد بو عطئري منئم بدنئمه تؤکمکله مني دفن اوچون حاضيرلادي.
13 دوغروسونو سئزه ديئرم: ائنجئلئن بو خوش خبري دونيانين هاراسيندا وعظ ادئلسه، بو آروادين اتدئيي ده ديئلئب خاطيرلاناجاق.
14 او زامان اونائکئلردن، يهودا ائسکاريوت آدلانان بئري، باش کاهئنئن يانينا گدئب ددي:
15 "اونو اَله ورسم، منه نه وِرَرسئنئز؟" اونلار دا يهودايا اوتوز گوموش پاراسي وعده وردئلر.
16 او واختدان يهودا، عئساني اَله ورمک اوچون فورصت آختاريردي.
17 فطئر بايرامينين بئرئنجي گونونده شاگئردلر عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "هارادا ائستهيئرسن کي، سنئن اوچون پاسخا يمهيئني حاضيرلاياق؟""
18 عئسا دا ددي: "شهره گئرئب فئلانکسئن يانينا گدئن و اونا ديئن: «اوستاد ديئر؛ واختيم ياخيندير. شاگئرلرئمله بئر يرده پاسخاني سنئن اوئنده يرئنه يتئرهجهيئک.»""
19 شاگئردلر عئسانين اونلارا امر اتدئيي کئمي ادئب پاسخاني حاضيرلاديلار.
20 آخشام دوشنده، عئسا اونائکي شاگئردي ائله يمهيه اوتوردو.
21 يمک يئينده عئسا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: سئزلردن بئري مني اَله ورهجک."
22 اونلار چوخ پرت اولدولار و هر بئرئسي "حتمن کي، من ديئلم، يارب؟" دمهيه باشلادي.
23 عئسا جاواب ورئب ددي: "اَلئني منئمله بوشقابا اوزادان، مني اَله ورهجک. ""
24 ائنسان اوغلو نجه کي، اونون بارهسئنده يازيليب، گدئر. آمّا واي او آدامين حالينا کي، ائنسان اوغلو اونون واسئطهسئله اله ورئلئر! او آدام هچ آنادان اولماسايدي، اونون اوچون داها ياخشي اولاردي.
25 " اونو اله ورن يهودا ددي: "حتمن کي، من ديئلم، اوستاد؟" عئسا دا اونا ددي: "ددئيئن کئميدئر."" ""
26 اونلار يمک يئيرکن، عئسا چؤرهيي گؤتوردو و برکتلهيئب پارچالادي و شاگئردلره ورئب ددي: "آلين، ييئن! بو منئم بدنئمدئر."
27 بئر پئياله ده گؤتوروب شوکور اتدي و اونلارا ورئب ددي: "بوندان هامينيز ائچئن. ""
28 چونکي بو منئم قانيمدير، عهدئن قاني کي، گوناهلارين باغيشلانماسي اوچون بئر چوخلاري يولوندا تؤکولور.
29 سئزه ديئرم: اوزوم آغاجينين بو محصولوندان آرتيق ائچميهجهيم، او گونه کئمي کي، اونو آتامين پادشاهليغيندا سئزئنله برابر تزهسئني ائچئم.
30 و ائلاهي ماهنيلار اوخوياندان سونرا زيتون داغينا گتدئلر.
31 او زامان عئسا اونلارا ددي: "بو گجه هامينيز مندن دؤنهجکسئنئز. چونکي يازيليب: «چوباني ووراجاغام، و سورونون قويونلاري داغيلاجاق.»""
32 آمّا من، دئرئلندن سونرا، سئزدن قاباق جلئله گدهجهيم.
33 پطروس جاواب ورئب ددي: "هامي سندن دؤنسه ده، من سندن اصلا دؤنميهجهيم."
34 عئسا اونا ددي: "دوغروسونو سنه ديئرم: اِله بو گجه، خوروز بانلاماميشدان سن مني اوچ دفه ائنکار ادهجکسن."
35 پطروس اونا ددي: "منه سنئنله بئر يرده اؤلمک لازيم گلسه بله، سني اصلا ائنکار اتمهيهجهيم."" شاگئردلرئن هاميسي دا اِله ددئلر.
36 او زامان عئسا اونلارلا جتسئماني آدلانان بئر يره گلئب شاگئردلرئنه ددي: "من اورايا گدئب دوعا ادرکن، سئز بورادا اوتورون."
37 پطروسلا زِبِدِيئن ائکي اوغلونو اؤزو ائله گؤتوردو. قم و ائضطئراب عئسايا حاکئم اولماغا باشلاميشدي.
38 او واخت اونلارا ددي: "جانيم اؤلوم درجهسئنده قمگئندئر. بورادا دورون و منئمله اوياق قالين."
39 و بئر آز ائرهلي گتدي، اوزو-اوسته يره دوشوب دوعا اتدي: "اي آتام، اگر مومکوندور، قوي بو پئياله مندن کچسئن، آمّا منئم ائستهدئيئم کئمي يوخ، سنئن ائستهدئيئن کئمي اولسون."
40 شاگئردلرئنئن يانينا قاييتدي و اونلاري يوخولاميش تاپدي. پطروسا ددي: "منئمله بئر ساعات دا اولسا، اوياق قالماغا قادئر ديئلدئنئز؟ ""
41 اوياق قالين و دوعا ادئن کي، ائمتاحانا دوشمهيهسئنئز. روح راضي، لاکئن جئسم ضعئفدئر.
42 عئسا ائکئنجي دفه گدئب دوعا اتدي: "اي آتام، اگر مومکون ديئل کي، او پئياله من اونو ائچمهدن کچسئن، قوي سنئن ائستهدئيئن اولسون."
43 و قاييديب اونلاري گئنه يوخولاميش تاپدي، چونکي اونلارين گؤزلري آغيرلانميشدي.
44 اونلاري قويوب گئنه گتدي و اوچونجو دفه دوعا ادئب گئنه همن سؤزلري ددي.
45 او واخت شاگئردلرئنئن يانينا گلئب اونلارا ددي: "سئز حله ده ياتيب ائستئراحت ادئرسئنئز؟ باخين، ساعات ياخينلاشيب و ائنسان اوغلو گوناهکارلارين الئنه تسلئم ادئلئر. ""
46 دورون گدک! باخين، مني تسلئم ادن گلئر!
47 عئسا حله دانيشيردي کي، اونائکيلردن بئري اولان يهودا گلدي؛ يانيندا قيلينجلي و دينکلي بؤيوک بئر جاماعات وار ائدي کي، باش کاهئنلر و خالقين آغساقّاللاري طرفئندن گؤندهرئلمئشدئلر.
48 اونو تسلئم ادن اونلارا بئر علامت ورئب دمئشدي کي، "کئمي اؤپسم، اودور؛ اونو توتون."
49 و او آندا عئسايا ياخينلاشيب "سالام، اوستاد!"" ددي و اونو اؤپدو.
50 عئسا دا اونا ددي: "دوستوم، نه اوچون گلدئيئني ات!"" او زامان اونلار عئسايا ياخينلاشديلار و ال آتيب اونو توتدولار.
51 عئسا ائله اولانلاردان بئري ال آتيب، قيلينجيني چکدي و باش کاهئنئن نؤکرئني ووروب قولاغيني کسدي.
52 او زامان عئسا اونا ددي: "قيلينجيني يرئنه قوي، چونکي بوتون قيلينج چکنلر قيلينجلا هلاک اولاجاقلار. ""
53 مگر اله گومان ادئرسئنئز کي، قادئر ديئلم آتامدان کؤمک ائستهيم؟! ائستهسم، اله همئن بو آن منه ائکي قوشوندان چوخ ملک گؤندهرر.
54 اوندا بس نجه يازيلار دوغرو چيخاردي کي، بله اولماسينين لازيم اولدوغونو ديئر؟
55 او زامان عئسا جاماعاتا ددي: "مني توتماغا اله قيلينجلار و دينکلرله گلئبسئنئز کي، اله بئل اوغرو توتماغا چيخيبسينيز. من هر گون معبدده اوتوروب تعلئم ورئردئم، لاکئن مني توتمادينيز. ""
56 آمّا بونلارين هاميسي اونون اوچون باش ورئر کي، پيغمبرلرئن يازيلاري يرئنه يتئشسئن."" او زامان شاگئردلرئن هاميسي عئساني قويوب قاچديلار. ""
57 عئساني توتانلار اونو باش کاهئن قيافانين يانينا گتئردئلر. دئن عالئملري و آغساقّاللار دا بورادا ييغيلميشديلار.
58 پطروس باش کاهئنئن سارايينا قدر اوزاقدان عئسانين دالينجا گتدي و ائچهري گئرئب، ائشئن آخيريني گؤرمک اوچون موحافئظلرئن يانيندا اوتوردو.
59 باش کاهئنلر و بوتون شورا عئساني اؤلدورمک اوچون اونون ضئدّئنه يالان شهادت آختاريرديلار.
60 اورتايا بئر چوخ يالانچي شاهئدلر چيخديغي حالدا، آختارديقلاريني تاپا بئلمهدئلر. نهايت ائکي يالانچي شاهئد گلئب ددي:
61 "بو آدام ددي کي، «من تارينين معبدئني ييخيب، اوچ گونده تئکه بئلهرم.»""
62 باش کاهئن آياغا قالخيب عئسايا ددي: "سن هچ جاواب ورمئرسن؟ بونلارين سنئن ضئدّئنه وردئکلري شهادت نهدئر؟""
63 آمّا عئسا سوکوت اتدي. باش کاهئن اونا ددي: "سني آند ورئرم ياشايان تارييا، بئزه ده گؤرک، آيا سن تارينين اوغلو مسئحسن؟""
64 عئسا اونا ددي: "ددئيئن کئميدئر. حتّا بونو دا سئزه ديئرم؛ بوندان سونرا ائنسان اوغلونو گؤرهجکسئنئز کي، قادئرئن صاغيندا اوتوروب، گؤيون بولودلاري اوستونده گلئر."
65 او زامان باش کاهئن اؤز پالتاريني جيريب ددي: "او کوفر ديئر، داها شاهئدلره نه احتئياجيميز وار؟ باخين، اله ائندي اونون کوفر ددئيئني اشئتدئنئز.
66 سئزه نجه گلئر؟" اونلار جاواب ورئب ددئلر: "او، اؤلومه لايئقدئر."
67 او زامان عئسانين اوزونه توپوروب، اونا يومروق ووردولار. بعضئلري ده اونون اوزونه شئلّه ووروب،
68 ديئردئلر: "اي مسئح، بئزه پيغمبرلئيئني گؤرسد گؤرک، سني ووران کئمدئر؟""
69 بو زامان پطروس اشئکده، حيطده اوتورموشدو. بئر کنئز اونا ياخينلاشيب ددي: "سن ده جلئللي عئسا ائله ائدئن."
70 آمّا او، هامينين قاباغيندا ائنکار ادئب ددي: "سنئن نه ددئيئني باشا دوشمورم."
71 سونرا دروازايا طرف گتدي. اورادا آيري بئر کنئز اونو گؤروب اوراداکيلارا ددي: "بو دا ناصئرهلي عئسا ائله ائدي."
72 او، گئنه ائنکار ادئب آند ائچدي: "او آدامي تانيميرام."
73 بئر آز سونرا اورادا دورانلار گلئب پطروسا ددئلر: "دوغرودان سن ده اونلاردانسان، چونکي دانيشيغين سني ائفشا ادئر."
74 او زامان پطروس لعنت وره-وره آند ائچمهيه باشلادي: "او آدامي تانيميرام."" و او آندا خوروز بانلادي.
75 پطروس عئسانين سؤزونو خاطيرلادي کي، اونا دمئشدي؛ "خوروز بانلاماميشدان سن مني اوچ دفه ائنکار ادهجکسن."" و اورادان چيخيب آجي-آجي آغلاماغا باشلادي.
1 سحر آچيلاندا بوتون باش کاهئنلر و خالقين آغساقّاللاري عئساني اؤلدورمک اوچون موشاوئره اتدئلر.
2 عئساني باغلاديلار و اونو والي پئلاطين يانينا آپاريب اونا تسلئم اتدئلر.
3 او زامان اونو اَله ورن يهودا، عئسانين محکوم ادئلدئيئني گؤروب پشمان اولدو و اوتوز گوموش پاراسيني باش کاهئنلر و آغساقّاللارا قايتاريب
4 ددي: "من گوناه اتمئشم، چونکي تقصئرسئز قاني اَله ورمئشم."" اونلار جاواب وردئلر: "بئزه نه؟ اؤزون بئل."
5 يهودا گوموشلري معبدئن ائچئنه آتيب اورادان چيخدي و گدئب اؤزونو آسدي.
6 باش کاهئنلر گوموشو گؤتوروب ددئلر: "قان باهاسي اولدوغونا گؤره، بو گوموشلري معبدئن خزئنهسئنه قويماق جائز ديئل."
7 و موشاوئره ادئب قرئبلري دفن اتمک اوچون او پوللا کوزهگر زمئسئني ساتين آلديلار.
8 بونا گؤره او زمئيه بو گونه قدر قان زمئسي ديئلئر.
9 او واخت اِرِميا پيغمبرئن واسئطهسئله ديئلمئش سؤز يرئنه يتئشدي: «و اونلار اوتوز گوموش پاراسيني گؤتوردولر، او آدامين قئيمتئني کي، ائسرايئل اوغوللاري اونا قئيمت قويموشدولار.
10 و ربّئن منه بويوردوغو کئمي کوزهگر زمئسي اوچون وردئلر.»
11 " بو آرادا، عئسا والئنئن قاباغيندا دوردو. والي اوندان سوروشدو: "آيا سن يهودئلرئن پادشاهيسان؟" عئسا اونا ددي: "ددئيئن کئميدئر."" ""
12 آمّا باش کاهئنلر و آغساقّاللار عئسايا بؤهتان ووران زامان دا، او هچ بئر جاواب ورمهدي.
13 او واخت پئلاط اونا ددي: "اشئتمئرسن کي، سنئن ضئدّئنه نه قدر شهادت ورئرلر؟""
14 آمّا عئسا اونا هچ بئر جاواب ورمهدي. والي بوندان چوخ تعجّوب اتدي.
15 پاسخا بايراميندا، والي عادتن خالقين ائستهدئيي زئندانيلردن بئرئني آزاد ادردي.
16 او زامان باراَبّا آدلي مشهور بئر زئنداني حبسده ساخلانيردي.
17 بونا گؤره ده، جاماعات بئر يره ييغيلديقلاري زامان، پئلاط اونلارا ددي: "هانسيني ائستهيئرسئنئز کي، سئزئن اوچون آزاد ادئم؟ باراَبّاني، يوخسا مسئح ديئلن عئساني؟""
18 چونکي بئلئردي کي، اونلار عئساني پاخيلّيقدان اونا تسلئم ادئبلر.
19 پئلاط حؤکم کورسوسونده اوتورموشدو کي، آروادي اونا خبر گؤندهردي: "بو صالح آداملا سنئن هچ بئر ائشئن اولماسين؛ چونکي بو گون اونون حاقّيندا يوخودا چوخ عذابلار چکمئشم."
20 آمّا باش کاهئنلر و آغساقّاللار جاماعاتي تحرئک ادئردئلر کي، باراَبّاني ائستهسئنلر و عئساني اؤلومه ورسئنلر.
21 او زامان والي اونلاردان سوروشدو: "ائکئسئندن هانسيني ائستهيئرسئنئز کي، سئزئن اوچون آزاد ادئم؟" اونلار دا ددئلر: "باراَبّاني."
22 پئلاط اونلارا ددي: "بس مسئح ديئلن عئسايا نه ادئم؟" اونلارين هاميسي ددئلر: "چارميخا چکئلسئن."
23 والي ددي: "مگر او نه يامانليق ادئب؟!"" آمّا اونلار داها اوجادان باغيريب ددئلر: "چارميخا چکئلسئن."
24 پئلاط گؤردو کي، هچ بئر شي آرتيق فايدا اتمئر و عکسئنه ائغتئشاش داها دا گوجلهنئر، سو گؤتوردو و خالقين قاباغيندا اَللرئني يويوب ددي: "من بو صالح آدامين قانيندان تقصئرسئزم. اؤزونوز بئلئن!""
25 بوتون خالق جاواب ورئب ددي: "اونون قاني بئزئم بوينوموزا و اوشاقلاريميزين بوينونا اولسون!""
26 او زامان پئلاط اونلارا باراَبّاني آزاد اتدي. و عئساني، دؤيدورندن سونرا، چارميخا چکئلمهيه تسلئم اتدي.
27 او واخت، والئنئن عسگرلري عئساني دئوانخانايا آپارديلار؛ و بوتون فوج اونون باشينا ييغيلدي.
28 اونو سويوندوروب، اونا قيرميزي بئر شئنل گيدئردئلر.
29 تئکانلاردان بئر تاج هؤروب، باشينا قويدولار، صاغ الئنه ده بئر قاميش وردئلر؛ اونو اَله ساليب قاباغيندا دئز چؤکوردولر و ديئردئلر: "سالام، اي يهودئلرئن پادشاهي!""
30 اونا توپوردولر، قاميشي گؤتوروب باشينا ووردولار.
31 اونو اَله سالاندان سونرا، شئنلي اَينئندن چيخارديب، اؤز پالتاريني گيدئردئلر؛ و اونو چارميخا چکمهيه آپارديلار.
32 باييرا چيخاندا، شمعون آدلي کرِنِيلي بئر آدام تاپديلار؛ اونو مجبور اتدئلر کي، عئسانين چارميخيني داشيسين.
33 جولجوتا، يعني "کلّه يري" آدلانان يره گلدئکلري زامان،
34 ائچمهيي اوچون اونا عؤدله قاريشيق تورش شراب وردئلر. عئسا اونو داديب ائچمک ائستمهدي.
35 اونو چارميخا چکندن سونرا، پوشک آتيب پالتارلاريني آرالاريندا پايلاديلار.
36 و اورادا اوتوروب اونون کشئيئني چکدئلر.
37 اونون باشي اوستونه تقصئرئني يازيب ووردولار: "بودور يهودئلرئن پادشاهي عئسا."
38 او زامان اونونلا ائکي اوغرونو دا چارميخا چکدئلر؛ بئري صاغيندا، بئري ده سولوندا.
39 يانيندان کچنلر اونو سؤيوردولر و باشلاريني ترپهدئب،
40 ديئردئلر: "اي معبدي ييخيب اوچ گونده تئکن! اگر تارينين اوغلوسان، اؤزونو خئلاص ات و چارميخدان دوش!""
41 باش کاهئنلر ده، دئن عالئملري و آغساقّاللارلا اونو اَله ساليب، ديئردئلر:
42 "اؤزگهلري خئلاص ادئردي، آمّا اؤزونو خئلاص اده بئلمئر! اگر ائسرايئلئن پادشاهيدير، قوي ائندي چارميخدان دوشسون و بئز ده اونا ائمان گتئرک.
43 تارييا بل باغلاييردي؛ اگر تاري اونو سِوئر، قوي ائندي اؤزو اونو خئلاص اتسئن. چونکي ديئردي من تارينين اوغلويام."
44 اونونلا چارميخا چکئلن اوغرولار دا اونو سؤيوردولر.
45 آلتينجي ساعاتدان دوقّوزونجو ساعاتا قدر، بوتون اؤلکهيه قارانليق دوشدو.
46 " دوقّوزونجو ساعاتا ياخين، عئسا اوجا سَسله قيشقيردي: "ائلويي، ائلويي، لاما سَبَقتهني؟" يعني "تاريم، تاريم، نه اوچون مني ترک اتدئن؟" ""
47 اورادا دورانلاردان بعضئلري بونو اشئدنده ددئلر: "ائلياني چاغيرير."
48 او آندا، اونلاردان بئري قاچيب بئر بولوط گؤتوردو، تورش شرابلا دولدوروب بئر قاميشا تاخدي و اونا اوزاتدي کي، ائچسئن.
49 لاکئن قالانلاري ديئردئلر: "قويون گؤرک، آيا ائليا اونو خئلاص اتمهيه گلئر؟""
50 عئسا گئنه اوجا سَسله قيشقيريب روحونو تسلئم اتدي.
51 او آندا معبدئن پردهسي يوخاريدان آشاغييا قدر ائکي يره بؤلوندو. ير لرزهيه گلدي، قايالار چاتلاديلار.
52 قبئرلر آچيليب، وفات اتمئش بئر چوخ موقدّسئن جسدي دئرئلدي.
53 اونلار قبئرلردن چيخيب، عئسانين دئرئلمهسئندن سونرا، موقدّس شهره گئردئلر و بئر چوخ آداملارا گؤروندولر.
54 يوزباشي و اونونلا عئسانين کشئيئني چکنلر، زلزلهني و واقع اولان شيلري گؤروب قورخدولار و ددئلر: "دوغرودان دا بو آدام تارينين اوغلو ائدي."
55 بئر چوخ آرواد کي، جلئلدن عئسانين دالينجا گلئب اونا خئدمت اتمئشدئلر، اورادا دوروب اوزاقدان تاماشا ادئردئلر.
56 مجدللي مريم، يعقوبلا يوسانين آناسي مريم و زِبِدِيئن اوغوللارينين آناسي اونلارين آراسيندا ائدي.
57 آخشام دوشنده يوسئف آدلي وارلي بئر آرئماتايلي گلدي کی، عئسانين شاگئردي اولموشدو.
58 بو آدام پئلاطين يانينا گدئب عئسانين جسدئني ائستهدي. او زامان پئلاط امر اتدي کي، جسد ورئلسئن.
59 يوسئف جسدي آليب تمئز بئر کتانا بورودو.
60 اونو قايا ائچئنده تزه اووولموش اؤز مقبرهسئنه قويدو و مقبرهنئن گئرئشئنه بئر ائري داش ديرلهدئب گتدي.
61 مجدللي مريمله او بئري مريم اورادا، قبئرئن قاباغيندا اوتورموشدولار.
62 او گونون صاباحي، يعني حاضيرليق گونوندن سونرا گلن گون، باش کاهئنلر و فرئسئلر پئلاطين يانينا ييغيليب
63 ددئلر: "جناب، بئز خاطيرلاييريق کي، او يالانچي، دئري اولان واختيندا ديئردي کي، اوچ گون سونرا دئرئلهجهيم. ""
64 بونا گؤره، امر ات کي، مقبرهني قوروسونلار. اولماسين شاگئردلري گلئب اونو اوغورلاسينلار و خالقا دسئنلر کي، او، اؤلولردن دئرئلدي. بو آزديرماق اوّلکئندن ده داها پئس اولار."
65 پئلاط اونلارا ددي: "بئر دسته کشئچکي گؤتورون؛ گدئن بئلدئيئنئز کئمي مقبرهني قورويون."
66 اونلار گدئب مقبرهنئن قاباغيندا کشئکچي قويدولار و مقبرهنئن داشيني مؤهورلهدئلر و بلجه مقبرهني بوتون خطرلردن قورودولار.
1 سبّت گونو کچندن سونرا، هفتهنئن ائلک گونو سحر آچيلاندا، مجدللي مريم و او بئري مريم مقبرهني گؤرمهيه گلدئلر.
2 باخ، بؤيوک بئر زلزله اولموشدو: چونکي ربّئن بئر ملهيي گؤيدن انئب، داشي مقبرهنئن آغزيندان ديرلهدئب اوستونده اوتورموشدو.
3 اونون گؤرونوشو شئمشک کئمي ائدي؛ پالتاري قار کئمي آغ ائدي.
4 اونون قورخوسوندان کشئکچئلر تئترهيئب اؤلو کئمي اولموشدولار.
5 ملک آروادلارا ددي: "سئز قورخمايين، چونکي بئلئرم کي، چارميخا چکئلمئش عئساني آختاريرسينيز.
6 او، بورادا ديئل، چونکي ددئيي کئمي دئرئلدي. گلئن ربّئن ياتديغي يري گؤرون.
7 و تز گدئب اونون شاگئردلرئنه ديئن: او، اؤلولردن دئرئلئب و سئزدن قاباق جلئله گدئر. اورادا اونو گؤرهجکسئنئز. ائندي، سئزه خبر وردئم."
8 آروادلار قورخو و بؤيوک شادليقلا او ساعات مقبرهدن چيخديلار و شاگئردلره خبر ورمهيه قاچديلار.
9 شاگئردلره خبر ورمهيه گدنده، بئردن عئسا اونلارين قاباغينا چيخيب ددي: "سئزه سالام!"" اونلار دا ياخينلاشيب عئسانين آياقلارينا دوشدولر و اونا سجده اتدئلر.
10 او زامان عئسا اونلارا ددي: "قورخمايين! گدئن، قارداشلاريما خبر ورئن کي، جلئله گتسئنلر. مني اورادا گؤرهجکلر."
11 آروادلارين گتدئيئندن سونرا، کشئکچئلردن بعضئسي شهره گلئب، باش ورن بوتون شيلري باش کاهئنلره خبر وردئلر.
12 اونلار آغساقّاللارلا بئر يره ييغيليب موشاوئره ادندن سونرا، عسگرلره چوخلو پول ورئب ددئلر:
13 "ديئن کي، شاگئردلري بئز يوخودا ائکن گجه ائله گلئب اونو اوغورلاييبلار.
14 اگر بو بارهده خبر والئيه گلئب چاتسا، بئز اونو راضي اِدهرئک و سئزي بلادان قورتاراريق."
15 اونلار دا پولو آليب امر ادئلدئيي کئمي اتدئلر. و بو سؤز بو گونه کئمي يهودئلر آراسيندا ياييليبدير.
16 آمّا اون بئر شاگئرد جلئله، عئسانين اونلارا بئلدئردئيي داغا گتدئلر.
17 عئساني گؤرن زامان، اونا سجده اتدئلر؛ آمّا بعضئلري شوبهه ائچئنده ائدئلر.
18 عئسا ياخينلاشيب اونلارا ددي: "گؤيده و ير اوزونده بوتون قودرت منه ورئلئب. ""
19 اونا گؤره گدئن و بوتون خالقلاري منه شاگئرد ادئن. و اونلاري آتا، اوغول و موقدّس روحون آدي ائله تعمئد ورئن.
20 اونلارا اؤيرهدئن کي، سئزه امر اتدئيئم بوتون شيلري ساخلاسينلار. باخين، من دونيانين آخيريناجاق هر گون سئزئنله وارام.