1

1 داورلرئن حؤکم اتدئيي گونلرده، اؤلکه‌ده قيتليق اولدو. اِله بو واختلاردا يهودانين بِيت‌لِخِم شهرئندن بئر کئشي آروادي و ائکي اوغلو ائله بئرلئکده موآب تورپاغينا کؤچدو کی، اورادا مووَقّتي ياشاسين.

2 بو کئشئنئن آدي اِلئمَلِک، آروادينين آدي ناعومي، بئر اوغلونون آدي مَخلون، او بئرئنئن آدي دا کئليون ائدي. اونلار يهودانين بِيت‌لِخِم شهرئندن اولان اِفراتلي‌لار ائدئلر. بو آداملار موآب تورپاغينا گلئب اورادا قالديلار.

3 سونرا ناعومئنئن اَري اِلئمَلِک اؤلدو و او، ائکي اوغلو ائله قالدي.

4 اوغوللاري اؤزلرئنه موآب قيزلاريندان آرواد آلديلار. بو آروادلارين بئرئنئن آدي عورپا، او بئرئنئن آدي دا روت ائدي. اونلار اون ائله ياخين بو تورپاقدا ياشاديلار.

5 سونرا مَخلون و کئليون دا اؤلدو، ناعومي هم اوغولسوز، هم ده اَرسئز قالدي.

6 بئر گون ناعومي گلئنلري ائله آياغا قالخدي کي، موآب تورپاغيندان گری قاييتسين. چونکي او، موآب تورپاغيندا اشئتمئشدي کي، رب اؤز خالقينا نظر ساليب اونلارا چؤرک ورئب.

7 بلجه ناعومي ياشاديغي يردن آيريلدي، اونون ائکي گلئني ده اونونلا ائدئلر؛ گِدئردئلر کي، يهودا اؤلکه‌سئنه قاييتسينلار.

8 ناعومي هر ائکي گلئنئنه ددي: "گدئن، هر بئرئنئز آنانيزين اِوئنه قاييدين. رب سئزه مهرئبان اولسون، نجه کي، سئز منه و مَرحوملارا مهرئبانليق اتدئنئز.

9 رب اِله اتسئن کي، هر بئرئنئز اَر اِوئنده راحاتليق تاپاسينيز.» سونرا او، گلئنلرئني اؤپدو و اونلار هؤنکوروب آغلاديلار.

10 گلئنلري اونا ددئلر: "خير، بئز ده سنئنله بئرلئکده خالقينين يانينا گدئرئک."

11 آمّا ناعومي ددي: "قيزلاريم، قاييدين گدئن. نئيه گرک منئمله گده‌سئنئز؟ مگر بطنئمده گئنه اوغوللاريم وار کي، سئزه اَر اولسونلار؟

12 قاييدين، قيزلاريم! گدئن. من ائندي اَره گتمک اوچون چوخ ياشلي‌يام. دسم کي، اومئدئم وار، حتّا بو گجه اَره گدئب اوغوللار دوغاجاغام،

13 مگر اونلار بؤيويه‌نه قدر گؤزله‌يَرسئنئز؟ اَره گتمه‌يئب مگر صبر ادرسئنئز؟ يوخ، قيزلاريم! منئم وضعئم سئزئنکئندن داها چتئندئر، چونکي منئم ضئدّئمه قالخان ربّئن اَلئدئر."

14 اونلار گئنه ده بَرکدن آغلاشديلار. عورپا قايين‌آناسيني اؤپوب وئداعلاشدي، آمّا روت اونا ساريلدي.

15 ناعومي روتا ددي: "باخ، قاينين آروادي اؤز خالقينين و آللاهلارينين يانينا قاييتدي، گل سن ده اونون دالينجا گری قاييت."

16 آمّا روت ددی: "مجبور اتمه کي، سني ترک اِدئم َ و سنئنله گتمه‌يئم. بئل کي، هارايا گده‌سن، اورايا گده‌جيم، هارادا قالاسان، اورادا قالاجاغام؛ خالقين منئم خالقيم اولاجاق، تارين دا منئم تاريم.

17 هارادا اؤله‌سن، اورادا اؤله‌رم، اورادا دا باسديرالارام. اگر اؤلومدن باشقا بئر شي منی سندن آييرسا، قوي رب منه بله‌سئني و بوندان داها بَتَرئني اتسئن."

18 ناعومي روتون اونونلا گتمک اوچون بله قرارلي اولدوغونو گؤرنده آرتيق اونا بئر شي دمه‌دي.

19 بلجه هر ائکئسي بِيت‌لِخِمه قدر گدئب اورايا چاتديلار. بِيت‌لِخِمه داخئل اولاندا، دؤنوشلري بوتون شهر اهالئسئني حرکته گتئردي و ددئلر: "ناعومي بودور؟""

20 ناعومي اونلارا ددي: "منه ناعومي دمه‌يئن، منه مارا ديئن، چونکي قادئري موطلق حياتيمي آجي ادئب.

21 من بورادان دولو چيخديم، رب منی بوش قايتاردي. ائندي کي رب منئم ضئدّئمه قالخيب و قادئري موطلق باشيما موصئبت گتئرئب، داها نئيه منی ناعومي چاغيريرسينيز؟""

22 بلجه، ناعومي موآب تورپاغيندان گلئني موآبلي روتلا برابر گری قاييتدي. اونلار بِيت‌لِخِمه آرپا بئچئني باشلاناندا گلدئلر.

2

1 ناعومئنئن اَري طايفاسيندان بوعَز آدلي وارلي بئر قوحومو وار ائدي کي، اِلئمَلِکئن طايفاسيندان ائدي.

2 بئر گون موآبلي روت ناعومئيه ددي: "ائجازه ور، زمئيه گدئم. کئمئن گؤزونده لوطف تاپسام، اونون دالينجا باشاق ييغيم."" ناعومي اونا ددي: "گت، قيزيم."

3 روت گتدي و بئر زمئيه گئرئب بئچئنچئلرئن دالينجا باشاق ييغماغا باشلادي؛ روت تصادوفن او ساحه‌يه گئرمئشدي کي، اِلئمَلِکئن طايفاسيندان اولا‌ن بوعَزئنکي ائدي.

4 بو واخت بوعَز بِيت‌لِخِمدن گلدي و بئچئنچئلره ددي: "رب سئزئنله اولسون!"" بئچئنچئلر جاواب وردئلر: "رب سنه برکت ورسئن."

5 بوعَز بئچئنچئلره نظارت ادن نؤکرئنه ددي: "بس بو جاوان آرواد کئمئندئر؟""

6 بئچئنچئلره نظارت ادن نؤکر جاواب وردی: "بو، او جاوان موآبلي آرواددير کي، ناعومي ائله بورايا موآب تورپاغيندان گلئب.

7 منه ددي: «خاهئش ادئرم، قوي بئچئنچئلرئن دالينجا دوشَن باشاقلاري دَرزلرئن آراسيندان ييغيم.» سحردن گلئب، ائندئيه‌جک بورادادير، تالوار آلتيندا دا لاپ آز دئنجه‌لئب."

8 او واخت بوعَز روتا ددي: "منه قولاق آس، قيزيم! باشاق ييغماق اوچون آيري زمئيه گتمه. بورادان گتمه، منئم کنئز قيزلاريملا قال.

9 گؤزونو بئچئنچئلرئن بئچدئيي بو زمئيه دئک و قيزلارين دالينجا گت. نؤکرلره امراتمئشم کي، هچ کئمئن سنئنله ائشي اولماسين. سوسوز اولاندا، سو قابلارينين يانينا گت و نؤکرلرئن چکدئيي سودان ائچ."

10 روت باشيني اَيئب يره‌جک تعظئم اتدي و ددي: "نه‌يه گؤره من گؤزلرئنده لوطف تاپديم کي، منئم قيدئمه قالاسان. من کي، بئر قرئبم؟""

11 بوعَز اونا جاواب وردی: "اَرئن اؤلَندن سونرا قايين‌آنانا اتدئيئن هر شيي اشئتمئشم. سن آتاني، آناني، دوغما تورپاغيني آتيب، تانيماديغين بئر خالقين يانينا گلئبسن."

12 بو ائشئنئن عوضئني، قوي رب ورسئن! قوي قانادي آلتينا سيغينماق اوچون گلدئيئن ائسرايئلئن تاريسي رب، سنه بول عوض ورسئن!

13 روت ددي: "قوي سنئن گؤزونده تاپديغيم بو لوطف اَسکئلمه‌سئن. نجه ده منه تسلّی وردئن. سنئن کنئزلرئنه تاي اولماديغيم حالدا، بو کنئزئنه مهرئبان سؤزلر ددئن."

14 يمک زاماني بوعَز روتا ددي: "بورايا گل، سن ده چؤرکدن يِه، تئکه‌ني سئرکه-شئره‌يه باتير."" بلجه آرواد گلئب بئچئنچئلرئن يانيندا اَيلَشدي. بوعَز اونا قووورغا اوزاتدي. آرواد يِيئب دويدو و يِمه‌يئندن آرتيق دا قالدي.

15 روت باشاق ييغماق اوچون آياغا قالخاندا، بوعَز نؤکرلرئنه امر ادئب ددي: "قويون او حتّا دَرزلردن ده باشاق ييغسين، اونو ائنجئتمه‌يئن.

16 دَرزلر آراسيندان چکئب اونون اوچون ده آتين کي، او دا ييغسين. اونو قينامايين."

17 روت آخشاما قدر زَمئده باشاق ييغدي و ييغديغي باشاغي دؤيوب بئر اِفايا ياخين آرپا چيخارتدي.

18 سونرا اونو گؤتوروب شهره گلدي. قايين‌آناسي اونون نه قدر باشاق ييغديغيني گؤردو. روت ناهاردا دوياندان سونرا آرتيق قالان يِمه‌يئني قايين‌آناسينا وردی.

19 قايين‌آناسي اونا ددي: "بو گون هارادا باشاق ييغدين؟ هارادا ائشله‌دئن؟ سنه حؤرمت ادن قوي برکت آلسين!"" روت يانيندا ائشله‌دئيي آدام حاقّيندا قايين‌آناسينا دا‌نيشيب ددي: "بو گون يانيندا ائشله‌دئيئم آدامين آدي بوعَزدئر."

20 ناعومي گلئنئنه ددي: "دئرئلردن و اؤلولردن اؤز مهرئبانليغيني قييمايان رب، قوي اونا برکت ورسئن!"" ناعومي گئنه روتا ددي: "او کئشي ياخين قوحوملاريميزدان بئرئدئر. او بئزي قورتاراجاق قَيّومدور""

21 موآبلي روت ددي: "بئر ده او منه ددی کي، «منئم بئچئنئم قورتارانا قدر ائشچئلرئمله بئرلئکده ائشله.»""

22 ناعومي گلئنئنه ددي: "قيزيم، اونون کنئز قيزلاري ائله ائشلَمه‌يئن چوخ ياخشي‌دير، يوخسا آيري زَمئلرده سني ائنجئدَرلر."

23 بِلَجه، روت آرپا و بوغدا بئچئنلري قورتارانا قدر، بوعَزئن کنئز قيزلارينين يانيندا باشاق ييغدي و قايين‌آناسي ائله بئرلئکده ياشادي.

3

1 بئر گون قايين‌آناسي ناعومي روتا ددي: "قيزيم، مگر منه گرکلي ديئل کي، سنئن راحاتليغين اوچون بئر ير آختاريم؟

2 کنئز قيزلاري ائله ساحه‌سئنده ائشله‌دئيئن بوعَز مگر بئزئم قوحوموموز ديئل؟ باخ، او بو آخشام خرمنده آرپا سووورور.

3 سن ده يويون، عطئرلَن و لاپ گؤزل پالتاريني گِيئنئب خرمنه اِن. آمّا او يِيئب-ائچمه‌يئني قورتارمايينجا اؤزونو اونا گؤرسدمه.

4 اِله کي ياتماغا گتدي، يرئني تاپيب آياقلارينين اوستونو آچ و اورادا يات. سونرا نه اتمک لازيمدير، او اؤزو سنه دئيه‌جک."

5 روت اونا ددي: "ددئکلرئنئن هاميسينا عمل اده‌رم."

6 روت خرمنه اِندي و قايين‌آناسينين بوتون تاپشيريقلارينا عمل اتدي.

7 بوعَز يِيئب-ائچئب کِفي کؤکَلَندن سونرا، ياتماق اوچون محصول تاياسينين کنارينا گتدي. روت دا گئزلئجه گلدي و آياقلارينين اوستونو آچيب اورادا اوزاندي.

8 گجه ياريسي بئردن بوعَز دئسکئندي و چِورئلئب باخاندا گؤردو کي، آياقلاري آلتيندا بئر آرواد اوزانيب.

9 بوعَز آروادا ددي: "سن کئمسن؟" آرواد جاواب وردی: "من کنئزئن روتام. اَته‌يئنله بو کنئزئنئن ده اوستونو اؤرت، چونکي سن منئم قورتاراجاق قَيّومومسان."

10 بوعَز ددي: "قوي رب سنه برکت ورسئن، قيزيم! آخيرکي مهرئبانليغين اَوّلکئندن ده ياخشي‌دير. چونکي جاوان کئشئلرئن دالينجا گتمه‌دئن، ائستر کاسيب اولسون، ائستر وارلي.

11 قيزيم، داها قورخما! ددئيئن هر شيي سنئن اوچون اده‌جيم. شهرئمئزئن بوتون اهالئسي ياخشي بئلئر کي، سن شخصئيّتلي بئر آروادسان.

12 دوزدور، سنئن قَيّومون منم، آمّا مندن ده ياخين بئر قَيّوم وار.

13 بو گجه‌ني قال، صاباح اگر او آدام سنه قَيّوم اولماق ائسته‌سه، چوخ ياخشي، قوي اولسون. يوخ، اگر بوندان ائمتئناع اتسه، وار اولان رب حاقّي، سنئن قَيّومون من اؤزوم اولاجاغام. حله‌لئک صاباحا قدر يات."

14 بلجه روت اونون آياقلاري آلتيندا صوبحه‌جک ياتدي و سحرئن آلاقارانليغيندا، گؤزون حله ياخشي سچمه‌دئيي واختدا آياغا قالخدي، چونکي بوعَز دمئشدي: "قوي هچ کس بئلمه‌سئن کي، خرمنه آرواد گلئب."

15 سونرا بوعَز روتا ددي: "اوست اؤرتويونو گؤتور، بورادا توت."" روت اؤرتويونو گؤتوروب کناريندان توتدو. بوعَز آلتي اؤلچو آرپاني اؤرتويون اوستونه تؤکوب اونا وردی. روت شهره قاييتدي.

16 او، قايين‌آناسينين يانينا گلنده، قايين‌آناسي اونا ددي: "نجه اولدو، قيزيم؟" روت بوعَزئن اونا نه اتدئيئني ناعومئيه دانيشدي.

17 سونرا ددي: "او منه بو آلتي اؤلچو آرپاني ورئب ددی کي، قايين‌آنانين يانينا اَلئبوش قاييتما."

18 ناعومي روتا ددي: "قيزيم، گؤزله، گؤر بو ائشئن آخيري نجه قورتارير؛ چونکي او آدام بو ائشي بو گون آخيرا چاتديرمايينجا آرام اولماياجاق."

4

1 بوعَز شهرئن دروازاسينا چيخيب آداملار ييغيلان يرده اوتوردو. بوعَزئن ددئيي قَيّوم اورادان کچئردي. بوعَز اونا ددي: "دوستوم، بئر دؤن، بورادا اوتور."" او دا گلئب اورادا اوتوردو.

2 شهر آغساقّاللاريندان اون آدامي دا چاغيريب اونلارا ددي: "سئز ده بورادا اوتورون."" اونلار دا گلئب اوتوردولار.

3 بوعَز بو قَيّوما ددي: "موآب تورپاغيندان قاييدان ناعومي، مجبوردور قارداشيميز اِلئمَلِکئن زمئسئني ساتسين.

4 من ده دوشوندوم کي، سنه خبر ورئم: بورادا اوتورانلارين و خالقيمين آغساقّاللاري حوضوروندا اوراني ساتين آل. اگر سن بو قَيّوملوق وظئفه‌سئني يرئنه يتئره‌جکسن، بونو ات، اگر بوندان ائمتئناع ادئرسن، بونو آچيق دِه، من ده بئلئم؛ چونکي سندن باشقا کئمسه يوخدور کي، بو وظئفه‌ني عؤهده‌سئنه گؤتورسون. فقط سندن سونرا من وارام."" او، بوعَزه ددي: "قَيّوملوق وظئفه‌سئني من يرئنه يتئره‌رم."

5 بوعَز ددي: "زمئني ناعومئدن ساتين آلاندا، اونون مرحوم اوغلونون آروادي موآبلي روتو دا آرواد آلمالي‌سان کي، مرحومون آدي اؤز ائرثي اوستونده قالسين."

6 قَيّوم اولان آدام ددي: "من اونا قَيّوملوق اده بئلمه‌رم، يوخسا اؤز ائرثئم داغيلار. منئم وظئفه‌مي سن اؤز عؤهده‌نه گؤتور، من قَيّوم اولا بئلمه‌رم."

7 قَدئم زامانلاردا ائسرايئلده بله بئر عادت وار ائدي: قَيّوملوق وظئفه‌سئني ائجرا ادنده و مال دَيئشنده بئري اؤز چاريغيني چيخارديب آيريسينا ورَردي کي، موقاوئله‌نئن باغلانماسينا شهادت اولسون. بو، ائسرايئلده راضيلاشما اوصولو ائدي.

8 قَيّوم اولان آدام بوعَزه ددي: "سن اؤزون ساتين آل."" سونرا دا اؤز چاريغيني چيخارتدي.

9 بوعَز آغساقّاللارا و بوتون خالقا ددي: "سئز بو گون شاهئدسئنئز کي، من اِلئمَلِکئن بوتون مولکونو، کئليون و مَخلونون بوتون مولکلرئني ناعومئدن ساتين آليرام.

10 بوندان علاوه، مَخلونون دول آروادي موآبلي روتو دا اؤزومه آرواد آليرام کي مرحومون آدي اؤز ائرثي اوستونده قالسين، اله کي، مرحومون آدي قارداشلاري آراسيندان، يورد قاپيلاريندان سئلئنمه‌سئن. سئز ده بو گون شاهئدسئنئز."

11 دروازا يانينا ييغيلان بوتون خالق و آغساقّاللار ددئلر: "بئز شاهئدئک. قوي رب سنئن اِوئنه گلن آروادي، ائسرايئل اِوئني قوران او ائکي آرواد راحئل و لئيه کئمي اتسئن. اِفراتادا ياخشي ائشلر گؤره‌سن و بِيت‌لِخِمده آدين تانينسين.

12 قوي رب سنئن اِوئني بو جاوان آرواددان گلن نسلله، تامارين يهودايا دوغدوغو پِرِصئن اِوي کئمي اتسئن."

13 بلجه بوعَز روتو آلدي و روت اونا آرواد اولدو. بوعَز اونونلا ياتدي. رب روتون بطنئنه قووّت وردی و روت بئر اوغول دوغدو.

14 آروادلار ناعومئيه ددئلر: "ربّئن آدي موبارَک اولسون کي، بو گون سني قَيّومسوز بوراخمادي. قوي اونون آدي ائسرايئلده تانينسين.

15 قوي بو کؤرپه سني جانلانديرسين و قوجا واختيندا سني ساخلاسين. چونکي اونو، سني سِوَن گلئنئن، سنه يدّي اوغولدان داها ياخشي اولان دوغوبدور."

16 ناعومي اوشاغي باغرينا باسيب اونون دايه‌سي اولدو.

17 قونشو آروادلار اونا آد قويوب ددئلر: "ناعومي اوچون اوغول دوغولوب."" اونون آديني عوبِد قويدولار. او، داوودون آتاسي يَسّه‌نئن آتاسي‌دير.

18 پِرِصئن نسلی بودور: پِرِص خِصرونا آتا اولدو.

19 خِصرون راما آتا اولدو. رام عَمّئنادابا آتا اولدو.

20 عَمّئناداب نَخشونا آتا اولدو. نَخشون سَلمونا آتا اولدو.

21 سَلمون بوعَزه آتا اولدو. بوعَز عوبِده آتا اولدو.

22 عوبِد يَسّه‌يه آتا اولدو. يَسّه‌ ده داوودا آتا اولدو.